chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 465
τὸ πάθος τῆς ψυχῆς κίνησίν τινα παρὰ φύσιν ἄλογον ὑπάρχειν , οὐχ οἱ παλαιοὶ μόνον , ἀλλὰ καὶ Χρύσιππος ὁμολογεῖ . καὶ μὲν δὴ ὡς ἡ κίνησις αὕτη ταῖς τῶν ἀστείων οὐκ ἐγγίνεται ψυχαῖς , ὡμολόγηται παρ’ ἀμφοῖν . ὁποία δὲ τίς ἐστιν ἡ τῶν φαύλων ψυχὴ κατά τε τὰ πάθη καὶ πρὸ τῶν παθῶν , οὐκ ἔθ’ ὁμοίως ἐξηγοῦνται . Χρύσιππος μὲν γὰρ ἀνάλογον ἔχειν αὐτήν φησι τοῖς ἐπιτηδείοις σώμασιν εἰς πυρετοὺς ἐμπίπτειν ἢ διαῤῥοίας ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον ἐπὶ σμικρᾷ καὶ τυχούσῃ προφάσει . Dein affert G . quae contra Chrysippum Posidonius disputaverat , quem ipsum quoque in quibusdam erravisse , evincere studet . Χρύσιππος δ’ ἀτοπώτερον ἔτι ( sc . τοῦ Ποσειδωνίου ) , μηδ’ ἐν ταῖς περιοδικαῖς τισι νόσοις καθεστῶσι , οἱονεὶ τριταίων ἢ τεταρταίων πυρετῶν , ὡμοιῶσθαι συγχωρῶν τὴν νόσον τῆς ψυχῆς · γράφει γοῦν ὧδε · Ὑπονοητέον τοίνυν , τὴν μὲν τῆς ψυχῆς νόσον ὁμοιοτάτην εἶναι τῇ τοῦ σώματος πυρετώδει καταστάσει , καθ’ ἣν οὐ περιοδικῶς ἀλλ’ ἀτάκτως πυρετοὶ καὶ φρῖκαι γίνονται , καὶ ἄλλως ἀπὸ τῆς διαθέσεως καὶ μικρῶν ἐπιγινομένων αἰτίων . οὐκ οἶδα τί ποτε δόξαν αὐτῷ τοὺς μὲν ἑτοίμως ἔχοντας πρὸς τὸ νοσῆσαι νοσεῖν ἤδη φησί , τοὺς δ’ ἤδη νοσοῦντας οὐδ’ ὅλως νοσεῖν . Sequentibus probat Galenus τοὺς πενθοῦντας ἢ ἐρῶντας ἢ φθονοῦντας bene cum iis comparari , qui in quartanis vel tertianis periodis sint , ὅσοις μέντοι μήτε πένθος ἐνέστηκε μήτ’ ἐπιθυμία τις ὑπόγυιος ἢ θυμός , οὗτοι τοῖς ὑγιαίνουσι τὰ σώματα παραπλησίως ἔχουσιν . ἐπεὶ δὲ καὶ τούτων αὐτῶν ἔνιοι μέν εἰσιν εὐάλωτοι νόσοις , ἔνιοι δ’ οὒ etc . Ubi verba supra allata scripta fuerint , elucet ex verbis p . 419 , 8 M . : διὰ δὲ τοῦ πρώτου τῶν λογικῶν εἰκάζων αὐτὴν εὐλύτῳ καὶ εὐδιαφθάρτῳ ὑγιείᾳ .
Lemmas: ὁ πάθος ὁ Ψυχή κίνησις τις παρά φύσις ἄλογος ὑπάρχω , οὐ ὁ παλαιός μόνος , ἀλλά καί Χρύσιππος ὁμολογέω . καί μέν δή ὡς ὁ κίνησις οὗτος ὁ ὁ ἀστεῖος οὐ ἐγγίγνομαι Ψυχή , ὁμολογέω παρά ἄμφω . ὁποῖος δέ τίς εἰμί ὁ ὁ φαῦλος ψυχή κατά τε ὁ πάθος καί πρό ὁ πάθος , οὐ ἔτι ὁμοίως ἐξηγέομαι . Χρύσιππος μέν γάρ ἀνάλογος ἔχω αὐτός φημί ὁ ἐπιτήδειος σῶμα εἰς πυρετός ἐμπίπτω ἢ διάρροια ἤ τίς τοιοῦτος ἕτερος ἐπί μικρός καί τυγχάνω πρόφασις . Dein affert G . quae contra Chrysippum Posidonius disputaverat , quem ipsum quoque in quibusdam erravisse , evincere studet . Χρύσιππος δέ ἄτοπος ἔτι ( sc . ὁ Ποσειδώνιος ) , μηδέ ἐν ὁ περιοδικός τις νόσος καθίστημι , οἱονεί τριταῖος ἢ τεταρταῖος πυρετός , ὁμοιόω συγχωρέω ὁ νόσος ὁ Ψυχή · γράφω γοῦν ὧδε · ὑπονοητέον τοίνυν , ὁ μέν ὁ Ψυχή νόσος ὅμοιος εἰμί ὁ ὁ σῶμα πυρετώδης κατάστασις , κατά ὅς οὖον περιοδικός ἀλλά ἄτακτος πυρετός καί φρίκη γίγνομαι , καί ἄλλως ἀπό ὁ διάθεσις καί μικρός ἐπιγίγνομαι αἴτιος . οὐ οἶδα τίς ποτός δόξα αὐτός ὁ μέν ἑτοίμως ἔχω πρός ὁ νοσέω νοσέω ἤδη φημί , ὁ δέ ἤδη νοσέω οὐδέ ὅλως νοσέω . Sequentibus probat Galenus ὁ πενθέω ἢ ἐράω ἢ φθονέω bene cum iis comparari , qui in quartanis vel tertianis periodis sint , ὅσος μέντοι μήτε πένθος ἐνίστημι μήτε ἐπιθυμία τις ὑπόγυιος ἢ θυμός , οὗτος ὁ ὑγιαίνω ὁ σῶμα παραπλήσιος ἔχω . ἐπεί δέ καί οὗτος αὐτός ἔνιοι μέν εἰμί εὐάλωτος νόσος , ἔνιοι δέ οὖον etc . Ubi verba supra allata scripta fuerint , elucet ex verbis p . 419 , 8 M . : διά δέ ὁ πρῶτος ὁ λογικός εἰκάζω αὐτός εὔλυτος καί εὐδιάφθαρτος ὑγίεια .