ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 474
καὶ ταῦτα δ’ ἂν προσθείην τοῖς λεγομένοις ὅτι Χρύσιππος ἐν τῷ περὶ παθῶν θεραπευτικῷ πειρᾶται ὑπὲρ τοῦ καταστεῖλαι τὰ ἐν ἀνθρώποις πάθη τῶν ψυχῶν , μὴ προσποιησάμενος ποῖον τὸ τῆς ἀληθείας ἐστὶ δόγμα , θεραπεύειν κατὰ τὰς διαφόρους αἱρέσεις τοὺς ἐν τοῖς πάθεσι προκατειλημμένους , καὶ φησίν ὅτι κἂν ἡδονὴ τέλος ᾖ , οὑτωσὶ θεραπευτέον τὰ πάθη · κἂν τρία γένη τῶν ἀγαθῶν , οὐδὲν ἧττον καὶ κατὰ τὸν λόγον τοῦτον τῶν παθῶν οὕτως ἀπαλλακτέον τοὺς ἐνεχομένους αὐτοῖς . ἀλλὰ φιλανθρωπότερον οἶμαι Κέλσου Χρύσιππον πεποιηκέναι ἐν τῷ περὶ παθῶν θεραπευτικῷ , βουλόμενον θεραπεῦσαι τὰ πάθη ὡς κατεπείγοντα καὶ ἐνοχλοῦντα τὴν ἀνθρωπίνην ψυχήν , προηγουμένως μὲν τοῖς δοκοῦσιν αὐτῷ ὑγιέσι λόγοις , δευτέρως δὲ καὶ τρίτως κἂν τοῖς μὴ ἀρέσκουσι τῶν δογμάτων · Κἂν γὰρ τρία , φησίν , ᾗ γένη τῶν ἀγαθῶν , καὶ οὕτω θεραπευτέον τὰ πάθη · οὐ περιεργαζόμενον ἐν τῷ καιρῷ τῆς φλεγμονῆς τῶν παθῶν τὸ προκαταλαβὸν δόγμα τὸν ὑπὸ τοῦ πάθους ἐνοχλούμενον · μή πως τῇ ἀκαίρῳ περὶ τὴν ἀνατροπὴν τῶν προκαταλαβόντων τὴν ψυχὴν δογμάτων σχολῇ ἡ ἐγχωροῦσα θεραπεία παραπόληται . Φησὶ δὲ ὅτι κἂν ἡδονὴ ᾖ τὸ ἀγαθὸν καὶ τοῦτο φρονῇ ὁ ὑπὸ τοῦ πάθους κρατούμενος · οὐδὲν ἧττον αὐτῷ βοηθητέον καὶ παραδεικτέον , ὅτι καὶ τοῖς ἡδονὴν τἀγαθὸν καὶ τέλος τιθεμένοις ἀνομολογούμενόν ἐστι πᾶν πάθος .
Lemmas: καί οὗτος δέ εἄν προστίθημι ὁ λέγω ὅτι Χρύσιππος ἐν ὁ περί πάθος θεραπευτικός πειράω ὑπέρ ὁ καταστέλλω ὁ ἐν ἄνθρωπος πάθος ὁ Ψυχή , μή προσποιέω ποῖος ὁ ὁ ἀλήθεια εἰμί δόγμα , θεραπεύω κατά ὁ διάφορος αἵρεσις ὁ ἐν ὁ πάθος προκαταλαμβάνω , καί φημί ὅτι κἀν ἡδονή τέλος εἰμί , οὑτωσί θεραπευτέον ὁ πάθος · κἀν τρεῖς γένος ὁ ἀγαθός , οὐδείς κακός καί κατά ὁ λόγος οὗτος ὁ πάθος οὕτως ἀπαλλακτέον ὁ ἐνέχω αὐτός . ἀλλά φιλάνθρωπος οἴομαι ξελσυς Χρύσιππος ποιέω ἐν ὁ περί πάθος θεραπευτικός , βούλομαι θεραπεύω ὁ πάθος ὡς κατεπείγω καί ἐνοχλέω ὁ ἀνθρώπινος Ψυχή , προηγουμένως μέν ὁ δοκέω αὐτός ὑγιής λόγος , δύο δέ καί τρίτος κἀν ὁ μή ἀρέσκω ὁ δόγμα · κἀν γάρ τρεῖς , φημί , ὅς γένος ὁ ἀγαθός , καί οὗτος θεραπευτέον ὁ πάθος · οὖον περιεργάζομαι ἐν ὁ καιρός ὁ φλεγμονή ὁ πάθος ὁ προκαταλαμβάνω δόγμα ὁ ὑπό ὁ πάθος ἐνοχλέω · μή πως ὁ ἄκαιρος περί ὁ ἀνατροπή ὁ προκαταλαμβάνω ὁ ψυχή δόγμα σχολή ὁ ἐγχωρέω θεραπεία παραπόλλυμι . φημί δέ ὅτι κἀν ἡδονή εἰμί ὁ ἀγαθός καί οὗτος φρονέω ὁ ὑπό ὁ πάθος κρατέω · οὐδείς κακός αὐτός βοηθητέος καί παραδεικτέον , ὅτι καί ὁ ἡδονά ἀγαθός καί τέλος τίθημι ἀνομολογέομαι εἰμί πᾶς πάθος .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 477
ὅπερ δὲ ἐπὶ τῶν κατὰ τὰ ἀφροδίσια λέλεκται περὶ τῶν παιδίων , τοῦτ’ ἂν λεχθείη καὶ περὶ τῶν λοιπῶν παθῶν καὶ ἀῤῥωστημάτων καὶ νοσημάτων τῆς ψυχῆς , εἰς ἃ μὴ πέφυκε παιδία ἐμπίπτειν , ὅσα τὸν λόγον μηδέπω συμπεπλήρωκεν . paulo post : ὁ στραφεὶς ὡς παιδία καὶ ἕξιν ἀναλαβὼν ἐκ λόγου τῆς λύπης ἀπαράδεκτον . － ὡς μὲν οὖν πρὸς τὸ ἀκριβὲς ἀποδέδεικται καὶ ἄλλοις ὅτι οὐδὲν τῶν παθῶν πίπτει εἰς τὰ μηδέπω συμπεπληρωκότα τὸν λόγον παιδία · εἰ δ’ οὐδὲν δηλονότι καὶ ὁ φόβος · ἀλλ’ εἰ ἄρα ἀνάλογόν τι τοῖς πάθεσι , καὶ ταῦτα ἀμυδρὰ καὶ τάχιστα ἀνασκευαζόμενα καὶ θεραπευόμενα γίνεται ἐν τοῖς παιδίοις . － － ὅτι τὰ παιδία τὸν μὲν φόβον τῶν φαύλων οὐ πάσχει , ἄλλο δέ τι οἱ διακριβοῦντες τὰ τῶν παθῶν καὶ τῶν ὀνομάτων ἐκείνων λέγουσιν εἶναι φόβον . οἷον δὲ καὶ τὸ . τῶν παιδίων ἀμνησίκακον , παρ’ αὐτοὺς τοὺς τῶν δακρύων καιροὺς ἐν ἀκαρεῖ μεταβαλλομένων καὶ γελώντων καὶ συμπαιζόντων τοῖς νομιζομένοις λελυπηκέναι καὶ πεφοβηκέναι , ἀλλ’ οὐ κατὰ τὴν ἀλήθειαν ταῦτα ἐνηργηκόσιν .
Lemmas: ὅσπερ δέ ἐπί ὁ κατά ὁ Ἀφροδίσιος λέγω περί ὁ παιδίον , οὗτος εἄν λέγω καί περί ὁ λοιπός πάθος καί ἀῤῥωστημάτων καί νόσημα ὁ Ψυχή , εἰς ὁ μή φύω παιδίον ἐμπίπτω , ὅσος ὁ λόγος μηδέπω συμπληρόω . paulo post : ὁ στρέφω ὡς παιδίον καί ἕξις ἀναλαμβάνω ἐκ λόγος ὁ λύπη ἀπαράδεκτος . － ὡς μέν οὖν πρός ὁ ἀκριβής ἀποδείκνυμι καί ἄλλος ὅτι οὐδείς ὁ πάθος πίπτω εἰς ὁ μηδέπω συμπληρόω ὁ λόγος παιδίον · εἰμί δέ οὐδείς δηλονότι καί ὁ φόβος · ἀλλά εἰμί ἄρα ἀνάλογος τίς ὁ πάθος , καί οὗτος ἀμυδρός καί ταχύς ἀνασκευάζω καί θεραπεύω γίγνομαι ἐν ὁ παιδίον . － － ὅτι ὁ παιδίον ὁ μέν φόβος ὁ φαῦλος οὖον πάσχω , ἄλλος δέ τίς ὁ διακριβόω ὁ ὁ πάθος καί ὁ ὄνομα ἐκεῖνος λέγω εἰμί φόβος . οἷος δέ καί ὁ . ὁ παιδίον ἀμνησίκακος , παρά αὐτός ὁ ὁ δάκρυ καιρός ἐν ἀκαρής μεταβάλλω καί γελάω καί συμπαίζω ὁ νομίζω λυπέω καί φοβέω , ἀλλά οὖον κατά ὁ ἀλήθεια οὗτος ἐνεργέω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 479
Cum de motu in affectibus verba facit , dicit : τῆς ἀμέτρου καί , ὡς αὐτὸς εἴωθεν ὀνομάζειν , ἐκφόρου κινήσεως . － － ἡ δ’ οὖν ῥῆσις ἡ κατὰ τὸ θεραπευτικὸν τῶν παθῶν βιβλίον ὧδ’ ἔχει · Οἰκείως δὲ καὶ ὁρμὴ πλεονάζουσα λέγεται εἶναι τὸ πάθος , ὡς ἄν τις ἐπὶ τῶν ἐκφερομένων κινήσεων πλεονάζουσαν κίνησιν εἴποι , τοῦ πλεονασμοῦ ἐν αὐτῇ γινομένου κατὰ τὴν τοῦ λόγου ἀποστροφὴν καὶ τὸ ἄνευ τοῦ πλεονασμοῦ τούτου σωστικόν . ὑπερβαίνουσα γὰρ τὸν λόγον ἡ ὁρμὴ καὶ παρὰ τοῦτον ἀθρόως φερομένη οἰκείως τ’ ἂν πλεονάζειν ῥηθείη καὶ κατὰ τοῦτο παρὰ φύσιν γίγνεσθαι καὶ εἶναι ἄλογος , ὡς ὑπογράφομεν .
Lemmas: Cum de motu in affectibus verba facit , dicit : ὁ ἄμετρος καί , ὡς αὐτός εἴωθα ὀνομάζω , ἔκφορος κίνησις . － － ὁ δέ οὖν ῥῆσις ὁ κατά ὁ θεραπευτικός ὁ πάθος βιβλίον ὧδε ἔχω · οἰκεῖος δέ καί ὁρμή πλεονάζω λέγω εἰμί ὁ πάθος , ὡς ἄν τις ἐπί ὁ ἐκφέρω κίνησις πλεονάζω κίνησις εἶπον , ὁ πλεονασμός ἐν αὐτός γίγνομαι κατά ὁ ὁ λόγος ἀποστροφή καί ὁ ἄνευ ὁ πλεονασμός οὗτος σωστικός . ὑπερβαίνω γάρ ὁ λόγος ὁ ὁρμή καί παρά οὗτος ἀθρόος φέρω οἰκεῖος τε εἄν πλεονάζω εἴρω καί κατά οὗτος παρά φύσις γίγνομαι καί εἰμί ἄλογος , ὡς ὑπογράφω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 480
τὴν μὲν οὖν ἐκ τοῦ πρώτου περὶ παθῶν ῥῆσιν , ἔνθα φησὶν χωρὶς κρίσεως γίνεσθαι τὰ πάθη , παρεθέμην ἔμπροσθεν . ὅτι δὲ καὶ κατὰ τὸ θεραπευτικὸν αὑτοῦ βιβλίον , ὃ δὴ καὶ ἠθικὸν ἐπιγράφεται , τῆς αὐτῆς δόξης ἔχεται , μαθεῖν ἔστιν ἐκ τῆσδε τῆς ῥήσεως . ( 145 ) Οὐ γὰρ ἐν τῷ κρίνειν ἀγαθὰ ἕκαστα τούτων λέγεται ἀῤῥωστήματα ταῦτα , ἀλλὰ κατὰ τὸ ἐπὶ πλέον ἐκπεπτωκέναι πρὸς ταῦτα τοῦ κατὰ φύσιν . ( Quae siquis falso interpretatus sit , ) ἐκ τῶν ἐπιφερομένων ἡ γνώμη τοῦ Χρυσίππου καταφανήσεται Ὅθεν οὐκ ἀλόγως γυναικομανεῖς τινες λέγονται καὶ ὀρνιθομανεῖς . － － Ἀλλὰ νὴ Δία ἴσως ἄν τις φήσειε , τὸ μανιῶδες οὐ διὰ τὴν ἄλογον γίνεσθαι δύναμιν , ἀλλὰ διὰ τὸ ἐπὶ πλέον ἢ προσῆκεν ἐξῆχθαι τήν τε κρίσιν καὶ τὴν δόξαν , ὡς εἰ καὶ οὕτως ἔλεγεν , ἀῤῥωστήματα γίνεσθαι κατὰ τὴν ψυχὴν οὐχ ἁπλῶς τῷ ψευδῶς ὑπειληφέναι περί τινων , ὡς ἀγαθῶν ἢ κακῶν , ἀλλὰ τῷ μέγιστα νομίζειν αὐτά · μηδέπω γὰρ ἀῤῥώστημα τὴν περὶ τῶν χρημάτων εἶναι δόξαν , ὡς ἀγαθῶν , ἀλλ’ ἐπειδάν τις αὐτὰ μέγιστον ἀγαθὸν εἶναι νομίζῃ καὶ μηδὲ ζῆν ἄξιον ὑπολαμβάνῃ τῷ στερηθέντι χρημάτων . ἐν τούτῳ γὰρ συνίστασθαι τήν τε φιλοχρηματίαν καὶ τὴν φιλαργυρίαν ἀῤῥωστήματα οὔσας . Ἀλλὰ τῷ ταῦτα φάσκοντι Ποσειδώνιος ἀντιλέγων ὧδέ πώς φησι · τοιούτων δ’ ὑπὸ τοῦ Χρυσίππου λεγομένων etc . Ultima verba evincunt antecedentia Chrysippea esse .
Lemmas: ὁ μέν οὖν ἐκ ὁ πρῶτος περί πάθος ῥῆσις , ἔνθα φημί Χωρὶς κρίσις γίγνομαι ὁ πάθος , παρατίθημι ἔμπροσθεν . ὅτι δέ καί κατά ὁ θεραπευτικός αὐτός βιβλίον , ὅς δή καί ἠθικός ἐπιγράφω , ὁ αὐτός δόξα ἔχω , μανθάνω εἰμί ἐκ ὅδε ὁ ῥῆσις . ( 145 ) οὖον γάρ ἐν ὁ κρίνω ἀγαθός ἕκαστος οὗτος λέγω ἀῤῥωστήματα οὗτος , ἀλλά κατά ὁ ἐπί πλέω ἐκπίπτω πρός οὗτος ὁ κατά φύσις . ( Quae siquis falso interpretatus sit , ) ἐκ ὁ ἐπιφέρω ὁ γνώμη ὁ Χρύσιππος καταφαίνω ὅθεν οὐ ἄλογος γυναικομανής τις λέγω καί ὀρνιθομανής . － － ἀλλά νή Ζεύς ἴσως ἄν τις φημί , ὁ μανιῶδες οὖον διά ὁ ἄλογος γίγνομαι δύναμις , ἀλλά διά ὁ ἐπί πλέω ἢ προσήκω ἐξάγω ὁ τε κρίσις καί ὁ δόξα , ὡς εἰμί καί οὕτως λέγω , ἀῤῥωστήματα γίγνομαι κατά ὁ ψυχή οὐ ἁπλόος ὁ ψευδής ὑπολαμβάνω περί τίνω , ὡς ἀγαθός ἢ κακός , ἀλλά ὁ μέγας νομίζω αὐτός · μηδέπω γάρ ἀρρώστημα ὁ περί ὁ χρῆμα εἰμί δόξα , ὡς ἀγαθός , ἀλλά ἐπειδάν τις αὐτός μέγας ἀγαθός εἰμί νομίζω καί μηδέ ζῶ ἄξιος ὑπολαμβάνω ὁ στερέω χρῆμα . ἐν οὗτος γάρ συνίστημι ὁ τε φιλοχρηματία καί ὁ φιλαργυρία ἀῤῥωστήματα εἰμί . ἀλλά ὁ οὗτος φάσκω Ποσειδώνιος ἀντιλέγω ὧδε πως φημί · τοιοῦτος δέ ὑπό ὁ Χρύσιππος λέγω etc . Ultima verba evincunt antecedentia Chrysippea esse .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 481
ὁ γοῦν ὅρος οὗτος , φησίν , ὁ τῆς ἄτης , ὥσπερ οὖν καὶ ἄλλοι πολλοὶ τῶν παθῶν , ὑπό τε Ζήνωνος εἰρημένοι καὶ πρὸς τοῦ Χρυσίππου γεγραμμένοι , σαφῶς ἐξελέγχουσι τὴν γνώμην αὐτοῦ . δόξαν γὰρ εἶναι πρόσφατον , τοῦ κακὸν αὐτῷ παρεῖναι , φησὶ τὴν λύπην . ἐν ᾧ καὶ συντομώτερον ἐνίοτε λέγοντες ὧδέ πως προφέρονται · λύπη ἐστὶ δόξα πρόσφατος κακοῦ παρουσίας . εἶναι μὲν δὴ τὸ πρόσφατόν φησι τὸ ὑπόγυον κατὰ τὸν χρόνον , ἀξιοῖ δὲ ( sc . Posidonius ) τὴν αἰτίαν ὑπ’ αὐτῶν ῥηθῆναι , δι’ ἣν ἡ τοῦ κακοῦ δόξα πρόσφατος μὲν οὖσα συστέλλει τε τὴν ψυχὴν καὶ λύπην ἐργάζεται , χρονισθεῖσα δ’ ἢ οὐδ’ ὅλως ἢ οὐκ ἔθ’ ὁμοίως συστέλλει . καίτοι οὐδὲ τὸ πρόσφατον ἐχρῆν ἐγκεῖσθαι κατὰ τὸν ὅρον , εἴπερ ἀληθῆ τὰ Χρυσίππου . κατὰ γὰρ τὴν γνώμην αὐτοῦ μᾶλλον τοῦ μεγάλου κακοῦ ἢ ἀνυπομονήτου ἢ ἀκαρτερήτου , καθάπερ αὐτὸς εἴωθεν ὀνομάζειν , τὴν λύπην εἰρῆσθαι ἔδει δόξαν , οὐ προσφάτου . ἔνθα καὶ διχόθεν ὁ Ποσειδώνιος ἀντιλέγει τῷ Χρυσίππῳ , κατὰ μὲν τοῦτον τὸν δεύτερον ὁρισμὸν ἀναμιμνήσκων τῶν τε σοφῶν καὶ τῶν προκοπτόντων , ὡς ἔμπροσθεν εἴρηται · οἱ μὲν γὰρ ἐν μεγίστοις ἀγαθοῖς , οἱ δ’ ἐν μεγίστοις κακοῖς ἑαυτοὺς ὑπολαμβάνοντες εἶναι , ὅμως οὐ γίνονται διὰ τοῦτ’ ἐν πάθει · κατὰ δὲ τὸν πρῶτον ἐρωτᾷ τὴν αἰτίαν , δι’ ἣν οὐχ ἡ τῆς τοῦ κακοῦ παρουσίας δόξα τὴν λύπην , ἀλλ’ ἡ πρόσφατος ἐργάζεται μόνη etc .
Lemmas: ὁ γοῦν ὅρος οὗτος , φημί , ὁ ὁ ἄτη , ὥσπερ οὖν καί ἄλλος πολύς ὁ πάθος , ὑπό τε Ζήνων εἴρω καί πρός ὁ Χρύσιππος γράφω , σαφῶς ἐξελέγχω ὁ γνώμη αὐτός . δόξα γάρ εἰμί πρόσφατος , ὁ κακός αὐτός πάρειμι , φημί ὁ λύπη . ἐν ὅς καί σύντομος ἐνίοτε λέγω ὧδε πως προφέρω · λύπη εἰμί δόξα πρόσφατος κακός παρουσία . εἰμί μέν δή ὁ πρόσφατος φημί ὁ ὑπόγυος κατά ὁ χρόνος , ἀξιόω δέ ( sc . Posidonius ) ὁ αἴτιος ὑπό αὐτός εἴρω , διά ὅς ὁ ὁ κακός δόξα πρόσφατος μέν εἰμί συστέλλω τε ὁ ψυχή καί λύπη ἐργάζομαι , χρονίζω δέ ἢ οὐδέ ὅλως ἢ οὐ ἔτι ὁμοίως συστέλλω . καίτοι οὐδέ ὁ πρόσφατος χρή ἔγκειμαι κατά ὁ ὅρος , εἴπερ ἀληθής ὁ Χρύσιππος . κατά γάρ ὁ γνώμη αὐτός μᾶλλον ὁ μέγας κακός ἢ ἀνυπομόνητος ἢ ἀκαρτέρητος , καθάπερ αὐτός εἴωθα ὀνομάζω , ὁ λύπη εἴρω ἐσθίω δόξα , οὖον πρόσφατος . ἔνθα καί διχόθεν ὁ Ποσειδώνιος ἀντιλέγω ὁ Χρύσιππος , κατά μέν οὗτος ὁ δύο ὁρισμός ἀναμιμνήσκω ὁ τε σοφός καί ὁ προκόπτω , ὡς ἔμπροσθεν εἴρω · ὁ μέν γάρ ἐν μέγας ἀγαθός , ὁ δέ ἐν μέγας κακός ἑαυτοῦ ὑπολαμβάνω εἰμί , ὅμως οὖον γίγνομαι διά οὗτος ἐν πάθος · κατά δέ ὁ πρῶτος ἐρωτάω ὁ αἴτιος , διά ὅς οὐ ὁ ὁ ὁ κακός παρουσία δόξα ὁ λύπη , ἀλλά ὁ πρόσφατος ἐργάζομαι μόνος etc .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 482
καί φησι διότι πᾶν τὸ ἀμελέτητον καὶ ξένον ἀθρόως προσπῖπτον ἐκπίπτει τε καὶ τῶν παλαιῶν ἐξίστησι κρίσεων , ἀσκηθὲν δὲ καὶ συνεθισθὲν καὶ χρονίσαν ἢ οὐδ’ ὅλως ἐξίστησιν , ὡς κατὰ πάθος κινεῖν , ἢ ἐπὶ μικρὸν κομιδῇ · διὸ καὶ προενδημεῖν δεῖν φησι τοῖς πράγμασι μήπω τε παροῦσιν οἷον παροῦσι χρῆσθαι . βούλεται δὲ τὸ προενδημεῖν ῥῆμα τῷ Ποσειδωνίῳ τὸ οἷον προαναπλάττειν τε καὶ προτυποῦν τὸ πρᾶγμα παρ’ ἑαυτῷ τὸ μέλλον γενήσεσθαι καὶ ὡς πρὸς ἤδη γενόμενον ἐθισμόν τινα ποιεῖσθαι κατὰ βραχύ . διὸ καὶ τὸ τοῦ Ἀναξαγόρου παρείληφεν ἐνταῦθα , ὡς ἄρα τινὸς ἀναγγείλαντος αὐτῷ τεθνάναι τὸν υἱὸν εὖ μάλα καθεστηκότως εἶπεν ᾔδεῖν θνητὸν γεννήσας καὶ ὡς τοῦτο λαβὼν Εὐριπίδης τὸ νόημα τὸν Θησέα πεποίηκε λέγοντα · ( ) ἐγὼ δὲ ⟨ τοῦτο ⟩ παρὰ σοφοῦ τινος μαθὼν εἰς φροντίδας νοῦν συμφοράς τ’ ἐβαλλόμην , φυγὰς τ’ ἐμαυτῷ προστιθεὶς πάτρας ἐμῆς θανάτους τ’ ἀώρους καὶ κακὰς ἄλλας ὁδούς , ὥστ’ εἴ τι πάσχοιμ’ ὧν ἐδόξαζόν ποτε μή μοι νεῶρες προσπεσὸν ψυχὴν δάκοι.<q/> οὕτω δὲ εἰρῆσθαί φησι καὶ τὰ τοιαῦτα · ( ) εἰ μὲν τόδ’ ἦμαρ πρῶτον ἦν κακουμένῳ καὶ μὴ μακρὰν δὴ διὰ πόνων ἐναυστόλουν , εἰκὸς σφαδᾴζειν ἦν ἂν ὡς νεόζυγα πῶλον , χαλινὸν ἀρτίως δεδεγμένον · νῦν δ’ ἀμβλύς εἰμι καὶ κατηρτυκὼς κακῶν<q/> ἔσθ’ ὅτε τὰ τοιαῦτα · ( ) μακρὸς χρόνος μαλάξει · νῦν δ’ ἔτ’ ἡβάσκει κακόν .
Lemmas: καί φημί διότι πᾶς ὁ ἀμελέτητος καί ξένος ἀθρόος προσπίπτω ἐκπίπτω τε καί ὁ παλαιός ἐξίστημι κρίσις , ἀσκέω δέ καί συνεθίζω καί χρονίζω ἢ οὐδέ ὅλως ἐξίστημι , ὡς κατά πάθος κινέω , ἢ ἐπί μικρός κομιδή · διό καί προενδημέω δήω φημί ὁ πρᾶγμα μήπω τε πάρειμι οἷος πάρειμι χράω . βούλομαι δέ ὁ προενδημέω ῥῆμα ὁ Ποσειδώνιος ὁ οἷος προαναπλάσσω τε καί προτυπόω ὁ πρᾶγμα παρά ἑαυτοῦ ὁ μέλλω γίγνομαι καί ὡς πρός ἤδη γίγνομαι ἐθισμός τις ποιέω κατά βραχύς . διό καί ὁ ὁ Ἀναξαγόρας παραλαμβάνω ἐνταῦθα , ὡς ἄρα τις ἀναγγέλλω αὐτός θνήσκω ὁ υἱός εὕω μάλα καθεστηκότως εἶπον οἶδα θνητός γεννάω καί ὡς οὗτος λαμβάνω Εὐριπίδης ὁ νόημα ὁ Θησεύς ποιέω λέγω · ( ) ἐγώ δέ ⟨ οὗτος ⟩ παρά σοφός τις μανθάνω εἰς φροντίς νόος συμφορά τε βάλλω , φυγάς τε ἐμαυτοῦ προστίθημι πάτρα ἐμός θάνατος τε ἄωρος καί κακός ἄλλος ὁδός , ὥστε εἰμί τίς πάσχω ὅς δοξάζω ποτός μή ἐγώ νεώρης προσπίτνω ψυχή ὅδε οὗτος δέ λέγω φημί καί ὁ τοιοῦτος · ( ) εἰμί μέν ὅδε ἦμαρ πρῶτος εἰμί κακόω καί μή μακράν δή διά πόνος ναυστολέω , εἰκός σφαδᾴζω εἰμί εἄν ὡς νέοζυξ πῶλος , χαλινός ἄρτιος δέχομαι · νῦν δέ ἀμβλύς εἰμί καί καταρτύω καίω ἔστω ὅτε ὁ τοιοῦτος · ( ) μακρός χρόνος μαλάσσω · νῦν δέ ἔτι ἡβάσκω κακός .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 485
Omnibus enim modis fulciendi sunt qui ruunt nec cohaerere possunt propter magnitudinem aegritudinis . Ex quo ipsam aegritudinem λύπην Chrysippus , quasi solutionem totius hominis , appellatam putat .
Lemmas: Omnibus enim modis fulciendi sunt qui ruunt nec cohaerere possunt propter magnitudinem aegritudinis . Ex quo ipsam aegritudinem λύπη Chrysippus , quasi solutionem totius hominis , appellatam putat .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 489
Ἰστέον γὰρ ὅτι － τρεῖς εἰσι τρόποι καθάρσεως , Πυθαγορικός , Σωκρατικός , Περιπατητικὸς ἤτοι Στωϊκός · καὶ ὁ μὲν Στωϊκὸς διὰ τῶν ἐναντίων τὰ ἐναντία ἰᾶται , τῷ μὲν θυμῷ τὴν ἐπιθυμίαν ἐπάγων καὶ οὕτω μαλάσσων αὐτήν , τὴν δὲ ἐπιθυμίαν τῷ θυμῷ καὶ οὕτω ῥωννύων αὐτὴν καὶ ἀνάγων πρὸς τὸ ἀνδρικώτερον , δίκην τῶν κεκαμμένων ῥάβδων , ἃς οἱ θέλοντες εὐθῦναι πρὸς τὸ ἐναντίον περιλυγίζουσιν , ἵνα ἐκ τῆς εἰς τὸ ἐναντίον περιφορᾶς τὸ σύμμετρον ἀναφανῇ . Οὕτω καὶ ἐπὶ ψυχῆς ἐκ τοῦ τοιούτου τρόπου ἁρμονίαν ἐμποιεῖν ἐπετήδευον .
Lemmas: ἰστέον γάρ ὅτι － τρεῖς εἰμί τρόπος κάθαρσις , Πυθαγορικός , Σωκρατικός , περιπατητικός ἤτοι Στωϊκός · καί ὁ μέν στωϊκός διά ὁ ἐναντίος ὁ ἐναντίος ἰάομαι , ὁ μέν θυμός ὁ ἐπιθυμία ἐπάγω καί οὗτος μαλάσσω αὐτός , ὁ δέ ἐπιθυμία ὁ θυμός καί οὗτος ῥώννυμι αὐτός καί ἀνάγω πρός ὁ ἀνδρικός , δίκη ὁ κάπτω ῥάβδος , ὅς ὁ ἐθέλω εὐθύνω πρός ὁ ἐναντίος περιλυγίζω , ἵνα ἐκ ὁ εἰς ὁ ἐναντίος περιφορά ὁ σύμμετρος ἀναφαίνω . οὕτως καί ἐπί Ψυχή ἐκ ὁ τοιοῦτος τρόπος ἁρμονία ἐμποιέω ἐπιτηδεύω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 490
τριττὴ δὲ θεραπεία οἰήσεως , καθάπερ καὶ παντὸς πάθους · μάθησίς τε τοῦ αἰτίου καὶ τοῦ πῶς ἂν ἐξαιρεθείη τοῦτο · καὶ τρίτον ἡ ἄσκησις τῆς ψυχῆς καὶ ὁ ἐθισμὸς πρὸς ⟨ τὸ ⟩ τοῖς κριθεῖσιν ὀρθῶς ἔχειν ἀκολουθεῖν δύνασθαι . Cf . paullo post : ἐπὰν δὲ παραβῇ τις τὸν λόγον － － εἰ μὲν διὰ τὸ αἰφνίδιον προσπεσεῖν τινα φαντασίαν ἠσθένησεν , προχείρους τὰς φαντασίας τὰς λογικὰς ποιητέον · εἰ δὲ τῷ ἔθει τῷ προκατεσχηκότι ἡττηθεὶς γέγονεν , ᾗ φησιν ἡ γραφή , χυδαῖος , ἀποπαυστέον τὸ ἔθος εἰς τὸ παντελὲς καὶ πρὸς τὸ ἀντιλέγειν αὐτῷ τὴν ψυχὴν γυμναστέον · εἰ δὲ καὶ μαχόμενα δόγματα ἐφέλκεσθαί τινας δοκεῖ , ὑπεξαιρετέον ταῦτα etc .
Lemmas: τρισσός δέ θεραπεία οἴησις , καθάπερ καί πᾶς πάθος · μάθησις τε ὁ αἴτιος καί ὁ πῶς εἄν ἐξαιρέω οὗτος · καί τρίτος ὁ ἄσκησις ὁ Ψυχή καί ὁ ἐθισμός πρός ⟨ ὁ ⟩ ὁ κρίνω ὀρθῶς ἔχω ἀκολουθέω δύναμαι . Cf . paullo post : ἐπάν δέ παραβαίνω τις ὁ λόγος － － εἰμί μέν διά ὁ αἰφνίδιος προσπίπτω τις φαντασία ἀσθενέω , πρόχειρος ὁ φαντασία ὁ λογικός ποιητέος · εἰμί δέ ὁ ἔθος ὁ προκατέχω ἡσσάομαι γίγνομαι , ὅς φημί ὁ γραφεύς , χυδαῖος , ἀποπαυστέον ὁ ἔθος εἰς ὁ παντελής καί πρός ὁ ἀντιλέγω αὐτός ὁ ψυχή γυμναστέος · εἰμί δέ καί μάχομαι δόγμα ἐφέλκω τις δοκέω , ὑπεξαιρετέος οὗτος etc .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 491
Πόθεν οὖν , φησίν , ἄρξωμαι ; καὶ τίνα λάβω τοῦ καθήκοντος ἀρχὴν καὶ ὕλην τῆς ἀρετῆς , ἀφεὶς τὴν φύσιν καὶ τὸ κατὰ φύσιν ; ( Incertum an sit ex libro περὶ τοῦ Καθήκοντος Chrysippi . )
Lemmas: πόθεν οὖν , φημί , ἄρχω ; καί τίς λαμβάνω ὁ καθήκω ἀρχή καί ὕλη ὁ ἀρετή , ἀφίημι ὁ φύσις καί ὁ κατά φύσις ; ( Incertum an sit ex libro περί ὁ Καθήκων Chrysippi . )
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 493
ἔτι δὲ καθῆκόν φασιν εἶναι ὃ πραχθὲν εὔλογον [ τε ] ἴσχει ἀπολογισμόν , οἷον τὸ ἀκόλουθον ἐν [ τῇ ] ζωῇ , ὅπερ καὶ ἐπὶ τὰ φυτὰ καὶ ζῷα διατείνει · ὁρᾶσθαι γὰρ κἀπὶ τούτων καθήκοντα . κατωνομάσθαι δὲ οὕτως ὑπὸ πρώτου Ζήνωνος τὸ καθῆκον , ἀπὸ τοῦ κατά τινας ἥκειν τῆς προσονομασίας εἰλημμένης . ἐνέργημα δὲ αὐτὸ εἶναι ταῖς κατὰ φύσιν κατασκευαῖς οἰκεῖον .
Lemmas: ἔτι δέ καθήκω φημί εἰμί ὅς πράσσω εὔλογος [ τε ] ἴσχω ἀπολογισμός , οἷος ὁ ἀκόλουθος ἐν [ ὁ ] ζωή , ὅσπερ καί ἐπί ὁ φυτόν καί ζῷον διατείνω · ὁράω γάρ ἐπί οὗτος καθήκω . κατονομάζω δέ οὕτως ὑπό πρῶτος Ζήνων ὁ καθήκω , ἀπό ὁ κατά τις ἥκω ὁ προσονομασία λαμβάνω . ἐνέργημα δέ αὐτός εἰμί ὁ κατά φύσις κατασκευή οἰκέω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 494
Ἀκόλουθος δ’ ἐστὶ τῷ λόγῳ τῷ περὶ τῶν προηγμένων ὁ περὶ τοῦ καθήκοντος τόπος . Ὁρίζεται δὲ τὸ καθῆκον · τὸ ἀκόλουθον ἐν ζωῇ , ὃ πραχθὲν εὔλογον ἀπολογίαν ἔχει · παρὰ τὸ καθῆκον δὲ τὸ ἐναντίως . Τοῦτο διατείνει καὶ εἰς τὰ ἄλογα τῶν ζῴων , ἐνεργεῖ γάρ τι κἀκεῖνα ἀκολούθως τῇ ἑαυτῶν φύσει · ἐπὶ ⟨ δὲ ⟩ τῶν λογικῶν ζῴων οὕτως ἀποδίδοται · τὸ ἀκόλουθον ἐν βίῳ . Τῶν δὲ καθηκόντων τὰ μὲν εἶναί φασι τέλεια , ἃ δὴ καὶ κατορθώματα λέγεσθαι . Κατορθώματα δ’ εἶναι τὰ κατ’ ἀρετὴν ἐνεργήματα , οἷον τὸ φρονεῖν , τὸ δικαιοπραγεῖν . οὐκ εἶναι δὲ κατορθώματα τὰ μὴ οὕτως ἔχοντα , ἃ δὴ οὐδὲ τέλεια καθήκοντα προσαγορεύουσιν , ἀλλὰ μέσα , οἷον τὸ γαμεῖν , τὸ πρεσβεύειν , τὸ διαλέγεσθαι , τὰ τούτοις ὅμοια .
Lemmas: ἀκόλουθος δέ εἰμί ὁ λόγος ὁ περί ὁ προάγω ὁ περί ὁ καθήκω τόπος . ὁρίζω δέ ὁ καθήκω · ὁ ἀκόλουθος ἐν ζωή , ὅς πράσσω εὔλογος ἀπολογία ἔχω · παρά ὁ καθήκω δέ ὁ ἐναντίος . οὗτος διατείνω καί εἰς ὁ ἄλογος ὁ ζῷον , ἐνεργέω γάρ τίς ἐκεῖνος ἀκόλουθος ὁ ἑαυτοῦ φύσις · ἐπί ⟨ δέ ⟩ ὁ λογικός ζῷον οὕτως ἀποδίδωμι · ὁ ἀκόλουθος ἐν βίος . ὁ δέ καθήκω ὁ μέν εἰμί φημί τέλειος , ὁ δή καί κατόρθωμα λέγω . κατόρθωμα δέ εἰμί ὁ κατά ἀρετή ἐνέργημα , οἷος ὁ φρονέω , ὁ δικαιοπραγέω . οὐ εἰμί δέ κατόρθωμα ὁ μή οὕτως ἔχω , ὁ δή οὐδέ τέλειος καθήκω προσαγορεύω , ἀλλά μέσος , οἷος ὁ γαμέω , ὁ πρεσβεύω , ὁ διαλέγω , ὁ οὗτος ὅμοιος .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 495
τῶν γὰρ καθ’ ὁρμὴν ἐνεργουμένων τὰ μὲν καθήκοντα εἶναι , τὰ δὲ παρὰ τὸ καθῆκον , τὰ δὲ οὔτε καθήκοντα οὔτε παρὰ τὸ καθῆκον . καθήκοντα μὲν οὖν εἶναι ὅσα λόγος αἱρεῖ ποιεῖν , ὡς ἔχει γονεῖς τιμᾶν , ἀδελφούς , πατρίδα , συμπεριφέρεσθαι φίλοις · παρὰ τὸ καθῆκον δέ , ὅσα μὴ αἱρεῖ λόγος , ὡς ἔχει τὰ τοιαῦτα , γονέων ἀμελεῖν , ἀδελφῶν ἀφροντιστεῖν , φίλοις μὴ συνδιατίθεσθαι , πατρίδα ὑπερορᾶν καὶ τὰ παραπλήσια . οὔτε δὲ καθήκοντα οὔτε παρὰ τὸ καθῆκον , ὅσα οὔτε αἱρεῖ λόγος πράττειν οὔτε ἀπαγορεύει , οἷον κάρφος ἀνελέσθαι , γραφεῖον κρατεῖν ⟨ ἢ ⟩ στλεγγίδα καὶ τὰ ὅμοια τούτοις .
Lemmas: ὁ γάρ κατά ὁρμή ἐνεργέω ὁ μέν καθήκω εἰμί , ὁ δέ παρά ὁ καθήκω , ὁ δέ οὔτε καθήκω οὔτε παρά ὁ καθήκω . καθήκω μέν οὖν εἰμί ὅσος λόγος αἱρέω ποιέω , ὡς ἔχω γονεύς τιμάω , ἀδελφός , πατρίς , συμπεριφέρω φίλος · παρά ὁ καθήκω δέ , ὅσος μή αἱρέω λόγος , ὡς ἔχω ὁ τοιοῦτος , γονεύς ἀμελέω , ἀδελφός ἀφροντιστέω , φίλος μή συνδιατίθημι , πατρίς ὑπεροράω καί ὁ παραπλήσιος . οὔτε δέ καθήκω οὔτε παρά ὁ καθήκω , ὅσος οὔτε αἱρέω λόγος πράσσω οὔτε ἀπαγορεύω , οἷος κάρφος ἀναιρέω , γραφεῖον κρατέω ⟨ ἢ ⟩ στλεγγίς καί ὁ ὅμοιος οὗτος .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 496
καὶ τὰ μὲν εἶναι καθήκοντα ἄνευ περιστάσεως , τὰ δὲ περιστατικά . καὶ ἄνευ μὲν περιστάσεως τάδε · ὑγιείας ἐπιμελεῖσθαι καὶ αἰσθητηρίων καὶ τὰ ὅμοια · κατὰ περίστασιν δὲ τὸ πηροῦν ἑαυτὸν καὶ τὴν κτῆσιν διαῤῥιπτεῖν . ἀνὰ λόγον δὲ καὶ τῶν παρὰ τὸ καθῆκον . ἔτι τῶν καθηκόντων τὰ μὲν ἀεὶ καθήκει , τὰ δὲ οὐκ ἀεί . καὶ ἀεὶ μὲν καθήκει τὸ κατ’ ἀρετὴν ζῆν , οὐκ ἀεὶ δὲ τὸ ἐρωτᾶν καὶ ἀποκρίνεσθαι καὶ περιπατεῖν καὶ τὰ ὅμοια . ὁ δ’ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τῶν παρὰ τὸ καθῆκον . ἔστι δὲ καὶ ἐν τοῖς μέσοις τι καθῆκον , ὡς τὸ πείθεσθαι τοὺς παῖδας τοῖς παιδαγωγοῖς .
Lemmas: καί ὁ μέν εἰμί καθήκω ἄνευ περίστασις , ὁ δέ περιστατικός . καί ἄνευ μέν περίστασις ὅδε · ὑγίεια ἐπιμελέομαι καί αἰσθητήριον καί ὁ ὅμοιος · κατά περίστασις δέ ὁ πηρόω ἑαυτοῦ καί ὁ κτῆσις διαρρίπτω . ἀνά λόγος δέ καί ὁ παρά ὁ καθήκω . ἔτι ὁ καθήκω ὁ μέν ἀεί καθήκω , ὁ δέ οὐ ἀεί . καί ἀεί μέν καθήκω ὁ κατά ἀρετή ζῶ , οὐ ἀεί δέ ὁ ἐρωτάω καί ἀποκρίνω καί περιπατέω καί ὁ ὅμοιος . ὁ δέ αὐτός λόγος καί ἐπί ὁ παρά ὁ καθήκω . εἰμί δέ καί ἐν ὁ μέσος τίς καθήκω , ὡς ὁ πείθω ὁ παῖς ὁ παιδαγωγός .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 499
πᾶν δὲ τὸ παρὰ τὸ καθῆκον ἐν λογικῷ γινόμενον ἁμάρτημα εἶναι · τὸ δὲ καθῆκον τελειωθὲν κατόρθωμα γίνεσθαι . παραμετρεῖσθαι δὲ τὸ μέσον καθῆκον ἀδιαφόροις τισί , καλουμένοις δὲ παρὰ φύσιν καὶ κατὰ φύσιν , τοιαύτην δ’ εὐφυίαν προσφερομένοις , ὥστ’ εἰ μὴ λαμβάνοιμεν αὐτὰ ἢ διωθοίμεθα ἀπερισπάστως , μὴ ἂν εὐδαιμονεῖν .
Lemmas: πᾶς δέ ὁ παρά ὁ καθήκω ἐν λογικός γίγνομαι ἁμάρτημα εἰμί · ὁ δέ καθήκω τελειόω κατόρθωμα γίγνομαι . παραμετρέω δέ ὁ μέσος καθήκω ἀδιάφορος τις , καλέω δέ παρά φύσις καί κατά φύσις , τοιοῦτος δέ εὐφυία προσφέρω , ὥστε εἰμί μή λαμβάνω αὐτός ἢ διωθέω ἀπερίσπαστος , μή εἄν εὐδαιμονέω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 500
κατόρθωμα δ’ εἶναι λέγουσι καθῆκον πάντας ἐπέχον τοὺς ἀριθμούς , ἢ － － τέλειον καθῆκον · ἁμάρτημά τε τὸ παρὰ τὸν ὀρθὸν λόγον πραττόμενον ἢ ἐν ᾧ παραλέλειπταί τι καθῆκον ὑπὸ λογικοῦ ζῴου .
Lemmas: κατόρθωμα δέ εἰμί λέγω καθήκω πᾶς ἐπέχω ὁ ἀριθμός , ἢ － － τέλειος καθήκω · ἁμάρτημα τε ὁ παρά ὁ ὀρθός λόγος πράσσω ἢ ἐν ὅς παραλείπω τίς καθήκω ὑπό λογικός ζῷον .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 501
ἔτι δὲ τῶν ἐνεργημάτων φασὶ τὰ μὲν εἶναι κατορθώματα , τὰ δὲ ἁμαρτήματα , τὰ δ’ οὐδέτερα · κατορθώματα μὲν τὰ τοιαῦτα · φρονεῖν , σωφρονεῖν , δικαιοπραγεῖν , χαίρειν , εὐεργετεῖν , εὐφραίνεσθαι , φρονίμως περιπατεῖν , πάνθ’ ὅσα κατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον πράττεται · ἁμαρτήματα δ’ εἶναι τό τε ἀφραίνειν καὶ τὸ ἀκολασταίνειν καὶ τὸ ἀδικεῖν καὶ τὸ λυπεῖσθαι καὶ τὸ φοβεῖσθαι καὶ τὸ κλέπτειν καὶ καθόλου ὅσα παρὰ τὸν ὀρθὸν λόγον πράττεται · οὔτε δὲ κατορθώματα οὔτε ἁμαρτήματα τὰ τοιαῦτα · λέγειν , ἐρωτᾶν , ἀποκρίνεσθαι , περιπατεῖν , ἀποδημεῖν καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια .
Lemmas: ἔτι δέ ὁ ἐνέργημα φημί ὁ μέν εἰμί κατόρθωμα , ὁ δέ ἁμάρτημα , ὁ δέ οὐδέτερος · κατόρθωμα μέν ὁ τοιοῦτος · φρονέω , σωφρονέω , δικαιοπραγέω , χαίρω , εὐεργετέω , εὐφραίνω , φρονίμως περιπατέω , πᾶς ὅσος κατά ὁ ὀρθός λόγος πράσσω · ἁμάρτημα δέ εἰμί ὁ τε ἀφραίνω καί ὁ ἀκολασταίνω καί ὁ ἀδικέω καί ὁ λυπέω καί ὁ φοβέω καί ὁ κλέπτω καί καθόλου ὅσος παρά ὁ ὀρθός λόγος πράσσω · οὔτε δέ κατόρθωμα οὔτε ἁμάρτημα ὁ τοιοῦτος · λέγω , ἐρωτάω , ἀποκρίνω , περιπατέω , ἀποδημέω καί ὁ οὗτος παραπλήσιος .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 502
Πάντα δὲ τὰ κατορθώματα δικαιοπραγήματα εἶναι καὶ εὐνομήματα καὶ εὐτακτήματα καὶ εὐεπιτηδεύματα καὶ εὐτυχήματα καὶ εὐδαιμονήματα καὶ εὐκαιρήματα καὶ εὐσχημονήματα · οὐκ ἔτι μέντοιγε φρονιμεύματα , ἀλλὰ μόνα τὰ ἀπὸ φρονήσεως · καὶ ὁμοίως ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀρετῶν , εἰ καὶ μὴ ὠνόμασται , οἷον σωφρονήματα μὲν τὰ ἀπὸ σωφροσύνης , δικαιώματα δὲ τὰ ἀπὸ δικαιοσύνης . Τὰ δὲ ἁμαρτήματα ἐκ τῶν ἀντικειμένων ἀδικοπραγήματα καὶ ἀνομήματα καὶ ἀτακτήματα .
Lemmas: Πάν δέ ὁ κατόρθωμα δικαιοπράγημα εἰμί καί εὐνόμημα καί εὐτάκτημα καί εὐεπιτήδευμα καί εὐτύχημα καί εὐδαιμόνημα καί εὐκαίρημα καί εὐσχημόνημα · οὐ ἔτι μέντοι φρονίμευμα , ἀλλά μόνος ὁ ἀπό φρόνησις · καί ὁμοίως ἐπί ὁ ἄλλος ἀρετή , εἰμί καί μή ὀνομάζω , οἷος σωφρόνημα μέν ὁ ἀπό σωφροσύνη , δικαίωμα δέ ὁ ἀπό δικαιοσύνη . ὁ δέ ἁμάρτημα ἐκ ὁ ἀντίκειμαι ἀδικοπράγημα καί ἀνόμημα καί ἀτάκτημα .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 503
τῶν δὲ κατορθωμάτων τὰ μὲν εἶναι ὧν χρή , τὰ δ’ οὔ . ὧν χρὴ μὲν εἶναι ⟨ τὰ ⟩ κατηγορούμενα ὠφελήματα , οἷον τὸ φρονεῖν , τὸ σωφρονεῖν · οὐκ εἶναι δὲ ὧν χρὴ τὰ μὴ οὕτως ἔχοντα . ὁμοίως δὲ καὶ τῶν παρὰ τὸ καθῆκον τὴν αὐτὴν γίνεσθαι τεχνολογίαν .
Lemmas: ὁ δέ κατόρθωμα ὁ μέν εἰμί ὅς χρή , ὁ δέ οὖον . ὅς χρή μέν εἰμί ⟨ ὁ ⟩ κατηγορέω ὠφέλημα , οἷος ὁ φρονέω , ὁ σωφρονέω · οὐ εἰμί δέ ὅς χρή ὁ μή οὕτως ἔχω . ὁμοίως δέ καί ὁ παρά ὁ καθήκω ὁ αὐτός γίγνομαι τεχνολογία .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 504
Sed in ceteris artibus cum dicitur " artificiose " posterum quodam modo et consequens putandum est , quod illi ἐπιγεννηματικόν appellant ; cum autem in quo sapienter dicimus , id a primo rectissime dicitur . Quicquid enim a sapiente proficiscitur , id continuo debet expletum esse omnibus suis partibus ; in eo enim positum est id , quod dicimus esse expetendum . Nam ut peccatum est patriam prodere , parentes violare , fana depeculari , quae sunt in effectu , sic timere , sic maerere , sic in libidine esse peccatum est etiam sine effectu . Verum ut haec non in posteris et in consequentibus , sed in primis continuo peccata sunt , sic ea , quae proficiscuntur a virtute , susceptione prima , non perfectione recta sunt iudicanda .
Lemmas: Sed in ceteris artibus cum dicitur " artificiose " posterum quodam modo et consequens putandum est , quod illi ἐπιγεννηματικός appellant ; cum autem in quo sapienter dicimus , id a primo rectissime dicitur . Quicquid enim a sapiente proficiscitur , id continuo debet expletum esse omnibus suis partibus ; in eo enim positum est id , quod dicimus esse expetendum . Nam ut peccatum est patriam prodere , parentes violare , fana depeculari , quae sunt in effectu , sic timere , sic maerere , sic in libidine esse peccatum est etiam sine effectu . Verum ut haec non in posteris et in consequentibus , sed in primis continuo peccata sunt , sic ea , quae proficiscuntur a virtute , susceptione prima , non perfectione recta sunt iudicanda .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 505
λέγω δὲ ταῦτα οὐ περὶ τῶν ἀρετῶν , ἀλλὰ περὶ τῶν μέσων τεχνῶν καὶ ὧν ἄλλων ἀναγκαίων περί τε σώματος ἐπιμέλειαν καὶ τὴν τῶν ἐκτὸς περιουσίαν πραγματεύονται . ἐπεὶ ὅγε περὶ ἀγαθῶν καὶ καλῶν τελείων πόνος κἂν ὑστερίζῃ τοῦ τέλους ἱκανὸς ἐξ αὑτοῦ προσωφελῆσαι τοὺς χρωμένους , τὰ δ’ ὅσα ἐκτὸς ἀρετῆς ἐὰν μὴ προσγένηται τὸ πέρας ἀνωφελῆ πάντα .
Lemmas: λέγω δέ οὗτος οὖον περί ὁ ἀρετή , ἀλλά περί ὁ μέσος τέχνη καί ὅς ἄλλος ἀναγκαῖος περί τε σῶμα ἐπιμέλεια καί ὁ ὁ ἐκτός περιουσία πραγματεύομαι . ἐπεί ὅσγε περί ἀγαθός καί καλός τέλειος πόνος κἀν ὑστερίζω ὁ τέλος ἱκανός ἐκ αὐτός προσωφελέω ὁ χράω , ὁ δέ ὅσος ἐκτός ἀρετή ἐάν μή προσγίγνομαι ὁ πέρας ἀνωφελής πᾶς .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 510
Χρυσίππου . Ὁ δ’ ἐπ’ ἄκρον , φησί , προκόπτων ἅπαντα πάντως ἀποδίδωσι τὰ καθήκοντα καὶ οὐδὲν παραλείπει . Τὸν δέ τούτου βίον οὐκ εἶναί πω φησὶν εὐδαίμονα , ἀλλ’ ἐπιγίγνεσθαι αὐτῷ τὴν εὐδαιμονίαν ὅταν αἱ μέσαι πράξεις αὗται προσλάβωσι τὸ βέβαιον καὶ ἑκτικὸν καὶ ἰδίαν πῆξιν τινὰ λάβωσι .
Lemmas: Χρύσιππος . ὁ δέ ἐπί ἄκρος , φημί , προκόπτω ἅπας πάντως ἀποδίδωμι ὁ καθήκω καί οὐδείς παραλείπω . ὁ δέ οὗτος βίος οὐ εἰμί πω φημί εὐδαίμων , ἀλλά ἐπιγίγνομαι αὐτός ὁ εὐδαιμονία ὅταν ὁ μέσος πρᾶξις οὗτος προσλαμβάνω ὁ βέβαιος καί ἑκτικός καί ἴδιος πῆξις τις λαμβάνω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 511
καίτοι πράσσεταί τινα καὶ πρὸς τῶν μὴ γνωστικῶν ὀρθῶς , ἀλλ’ οὐ κατὰ λόγον · οἷον ἐπὶ ἀνδρείας · ἔνιοι γὰρ ἐκ φύσεως θυμοειδεῖς γενόμενοι , εἶτα ἄνευ τοῦ λόγου τοῦτο θρέψαντες , ἀλόγως ἐπὶ τὰ πολλὰ ὁρμῶσι καὶ ὅμοια τοῖς ἀνδρείοις δρῶσιν , ὥστε ἐνίοτε τὰ αὐτὰ κατορθοῦν οἷον βασάνους ὑπομένειν εὐκόλως · ἀλλ’ οὔτε ἀπὸ τῆς αὐτῆς αἰτίας τῷ γνωστικῷ οὔτε καὶ τὸ αὐτὸ προθέμενοι , οὐδ’ ἂν τὸ σῶμα ἅπαν ἐπιδιδῶσιν . — — Πᾶσα οὖν ἡ διὰ τοῦ ἐπιστήμονος πρᾶξις εὐπραγία , ἡ δὲ διὰ τοῦ ἀπεπιστήμονος κακοπραγία , κἂν ἔνστασιν σῴζῃ . ἐπεὶ μὴ ἐκ λογισμοῦ ἀνδρίζεται μηδὲ ἐπί τι χρήσιμον τῶν ἐπὶ ἀρετὴν καὶ ἀπὸ ἀρετῆς καταστρεφόντων τὴν πρᾶξιν κατευθύνει . Ὁ δὲ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀρετῶν .
Lemmas: καίτοι πράσσω τις καί πρός ὁ μή γνωστικός ὀρθῶς , ἀλλά οὖον κατά λόγος · οἷος ἐπί ἀνδρεῖος · ἔνιοι γάρ ἐκ φύσις θυμοειδής γίγνομαι , εἶτα ἄνευ ὁ λόγος οὗτος τρέφω , ἄλογος ἐπί ὁ πολύς ὁρμάω καί ὅμοιος ὁ ἀνδρεῖος δράω , ὥστε ἐνίοτε ὁ αὐτός κατορθόω οἷος βάσανος ὑπομένω εὐκόλως · ἀλλά οὔτε ἀπό ὁ αὐτός αἴτιος ὁ γνωστικός οὔτε καί ὁ αὐτός προτίθημι , οὐδέ εἄν ὁ σῶμα ἅπας ἐπιδίδωμι . — — πᾶσα οὖν ὁ διά ὁ ἐπιστήμων πρᾶξις εὐπραγία , ὁ δέ διά ὁ απεπιστημων κακοπραγία , κἀν ἔνστασις σῴζω . ἐπεί μή ἐκ λογισμός ἀνδρίζω μηδέ ἐπί τίς χρήσιμος ὁ ἐπί ἀρετή καί ἀπό ἀρετή καταστρέφω ὁ πρᾶξις κατευθύνω . ὁ δέ αὐτός λόγος καί ἐπί ὁ ἄλλος ἀρετή .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 512
ἐπεὶ καὶ ὁ φαῦλος ἔνια δρᾷ τῶν καθηκόντων οὐκ ἀφ’ ἕξεως καθηκούσης · καὶ ὁ μεθύων μέντοι καὶ μεμηνὼς ἔστιν ὅτε νηφάλια φθέγγεταί τε καὶ ποιεῖ , ἀλλ’ οὐκ ἀπὸ νηφούσης διανοίας · καὶ οἱ ἔτι κομιδῇ νήπιοι παῖδες οὐκ ἀπὸ λογικῆς ἕξεως ( οὔπω γὰρ αὐτοὺς ἡ φύσις λογικοὺς πεπαίδευκε ) πολλὰ πράττουσι καὶ λέγουσι ὧν οἱ λογικοί . Βούλεται δὲ ὁ νομοθέτης τὸν σοφὸν μὴ σχετικῶς καὶ εὐαλώτως καὶ ὡς ἂν ἐκ τύχης εὐλόγιστον δοκεῖν εἶναι , ἀλλ’ ἀπὸ ἕξεως καὶ διαθέσεως εὐλογίστου .
Lemmas: ἐπεί καί ὁ φαῦλος ἔνιοι δράω ὁ καθήκω οὐ ἀπό ἕξις καθήκω · καί ὁ μεθύω μέντοι καί μαίνομαι εἰμί ὅτε νηφάλιος φθέγγομαι τε καί ποιέω , ἀλλά οὐ ἀπό νήφω διάνοια · καί ὁ ἔτι κομιδή νήπιος παῖς οὐ ἀπό λογικός ἕξις ( οὔπω γάρ αὐτός ὁ φύσις λογικός παιδεύω ) πολύς πράσσω καί λέγω ὅς ὁ λογικός . βούλομαι δέ ὁ νομοθέτης ὁ σοφός μή σχετικός καί εὐάλωτος καί ὡς εἄν ἐκ τυγχάνω εὐλόγιστος δοκέω εἰμί , ἀλλά ἀπό ἕξις καί διάθεσις εὐλόγιστος .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 513
τὸ δέον πολλάκις δεόντως οὐκ ἐνεργεῖται καὶ τὸ μὴ καθῆκον ἔστιν ὅτε δρᾶται καθηκόντως . Οἷον ἡ μὲν τῆς παρακαταθήκης ἀπόδοσις , ὅταν μὴ ἀπὸ γνώμης ὑγιοῦς γίγνηται , ἀλλ’ ἢ ἐπὶ βλάβῃ τοῦ λαμβάνοντος ἢ ἐπ’ ἐνέδρᾳ τῆς περὶ μείζονα πίστιν ἀρνήσεως , καθῆκον ἔργον οὐ δεόντως ἐπιτελεῖται . Τὸ δὲ τῷ κάμνοντι μὴ ἀληθεῦσαι τὸν ἰατρόν , κενοῦν ἢ τέμνειν ἢ καίειν διεγνωκότα ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ νοσοῦντος , ἵνα μὴ προλαβὼν τὰ δεινὰ φύγῃ τὴν θεραπείαν , ἢ ἐξασθενήσας ἀπείπῃ πρὸς αὐτήν · ἢ πρὸς τοὺς πολεμίους τὸν σοφὸν ψεύσασθαι ἐπὶ τῇ τῆς πατρίδος σωτηρίᾳ , δείσαντα μὴ ἐκ τοῦ ἀληθεῦσαι ῥωσθῇ τὰ τῶν ἀντιπάλων , οὐ καθῆκον ἔργον δεόντως ἐνεργεῖται .
Lemmas: ὁ δήω πολλάκις δήω οὐ ἐνεργέω καί ὁ μή καθήκω εἰμί ὅτε δράω καθήκω . οἷος ὁ μέν ὁ παρακαταθήκη ἀπόδοσις , ὅταν μή ἀπό γνώμη ὑγιής γίγνομαι , ἀλλά ἢ ἐπί βλάβη ὁ λαμβάνω ἢ ἐπί ἐνέδρα ὁ περί μείζων πίστις ἄρνησις , καθήκω ἔργον οὖον δήω ἐπιτελέω . ὁ δέ ὁ κάμνω μή ἀληθεύω ὁ ἰατρός , κενόω ἢ τέμνω ἢ καίω διαγιγνώσκω ἐπί ὠφέλεια ὁ νοσέω , ἵνα μή προλαμβάνω ὁ δεινός φεύγω ὁ θεραπεία , ἢ ἐξασθενέω ἀπολέγω πρός αὐτός · ἢ πρός ὁ πολέμιος ὁ σοφός ψεύδω ἐπί ὁ ὁ πατρίς σωτηρία , δείδω μή ἐκ ὁ ἀληθεύω ῥώννυμι ὁ ὁ ἀντίπαλος , οὖον καθήκω ἔργον δήω ἐνεργέω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 515
ὥσπερ οὖν τὸ μὲν ἁπλῶς σῴζειν τῶν μέσων ἐστίν · τὸ δ’ ὀρθῶς καὶ δεόντως κατόρθωμα · οὕτως καὶ πᾶσα πρᾶξις γνωστικοῦ μὲν κατόρθωμα , τοῦ δὲ ἁπλῶς πιστοῦ μέση πρᾶξις λέγοιτ’ ἄν , μηδέπω κατὰ λόγον ἐπιτελουμένη μηδὲ μὴν κατ’ ἐπίστασιν κατορθουμένη · παντὸς δὲ ἔμπαλιν τοῦ ἐθνικοῦ ἁμαρτητική · οὐ γὰρ ἁπλῶς τὸ εὖ πράττειν ἀλλὰ τὸ πρός τινα σκοπὸν τὰς πράξεις ποιεῖσθαι καὶ ⟨ κατὰ ⟩ λόγον ἐνεργεῖν καθῆκον αἱ γραφαὶ παριστᾶσιν .
Lemmas: ὥσπερ οὖν ὁ μέν ἁπλόος σῴζω ὁ μέσος εἰμί · ὁ δέ ὀρθῶς καί δήω κατόρθωμα · οὕτως καί πᾶς πρᾶξις γνωστικός μέν κατόρθωμα , ὁ δέ ἁπλόος πιστός μέσος πρᾶξις λέγω ἄν , μηδέπω κατά λόγος ἐπιτελέω μηδέ μήv κατά ἐπίστασις κατορθόω · πᾶς δέ ἔμπαλιν ὁ ἐθνικός ἁμαρτητικός · οὖον γάρ ἁπλόος ὁ εὕω πράσσω ἀλλά ὁ πρός τις σκοπός ὁ πρᾶξις ποιέω καί ⟨ κατά ⟩ λόγος ἐνεργέω καθήκω ὁ γραφή παρίστημι .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 516
( Sextus probaverat ὅτι ἡ φρόνησις οὐκ ἔστι τέχνη τις περὶ τὸν βίον , ἧς ἴδιον οὐδὲν τεχνικόν ἐστιν ἔργον ) . Ἀλλὰ πρὸς τοῦθ’ ὑπαντῶντές φασι πάντα μὲν κοινὰ εἶναι καὶ πάντων τὰ ἔργα , διορίζεσθαι δὲ τῷ ἀπὸ τεχνικῆς διαθέσεως ἢ ἀπὸ ἀτέχνου γίγνεσθαι . Οὐ γὰρ τὸ ἐπιμελεῖσθαι γονέων καὶ ἄλλως τιμᾶν γονεῖς τοῦ σπουδαίου ἐστὶν ἔργον , ἀλλὰ σπουδαίου τὸ ἀπὸ φρονήσεως τοῦτο ποιεῖν · καὶ ὡς τὸ μὲν ὑγιάζειν κοινόν ἐστι τοῦ τε ἰατροῦ καὶ ἰδιώτου , τὸ δὲ ἰατρικῶς ὑγιάζειν τοῦ τεχνίτου ἴδιον , ὧδε καὶ τὸ μὲν τιμᾶν τοὺς γονεῖς κοινὸν τοῦ τε σπουδαίου καὶ μὴ σπουδαίου , τὸ δὲ ἀπὸ φρονήσεως τιμᾶν τοὺς γονεῖς ἴδιον τοῦ σοφοῦ , ὥστε καὶ τέχνην αὐτὸν ἔχειν περὶ τὸν βίον , ἧς ἴδιόν ἐστιν ἔργον τὸ ἕκαστον τῶν πραττομένων ἀπὸ ἀρίστης διαθέσεως πράττειν . Ἄλλοι δέ εἰσιν οἱ τῷ διομαλισμῷ καὶ τάξει ταῦτα διορίζεσθαι νομίζοντες . Καθὰ γὰρ ἐπὶ τῶν μέσων τεχνῶν ἴδιόν ἐστι τοῦ τεχνίτου τό τε τεταγμένως τι ποιεῖν καὶ τὸ ἐν τοῖς ἀποτελέσμασι διομαλίζειν ( ποιήσαι γὰρ ἄν ποτε καὶ ἰδιώτης τὸ τεχνικὸν ἔργον , ἀλλὰ σπανίως καὶ οὐ πάντοτε , οὐδὲ κατὰ τὸ αὐτὸ καὶ ὡσαύτως ) ὧδε καὶ τοῦ μὲν φρονίμου φασὶν ἔργον εἶναι τὸ ἐν τοῖς κατορθώμασι διομαλίζειν , τοῦ δὲ ἄφρονος τοὐναντίον .
Lemmas: ( Sextus probaverat ὅτι ὁ φρόνησις οὐ εἰμί τέχνη τις περί ὁ βίος , ὅς ἴδιος οὐδείς τεχνικός εἰμί ἔργον ) . ἀλλά πρός οὗτος ὑπαντάω φημί πᾶς μέν κοινός εἰμί καί πᾶς ὁ ἔργον , διορίζω δέ ὁ ἀπό τεχνικός διάθεσις ἢ ἀπό ἄτεχνος γίγνομαι . οὖον γάρ ὁ ἐπιμελέομαι γονεύς καί ἄλλως τιμάω γονεύς ὁ σπουδαῖος εἰμί ἔργον , ἀλλά σπουδαῖος ὁ ἀπό φρόνησις οὗτος ποιέω · καί ὡς ὁ μέν ὑγιάζω κοινός εἰμί ὁ τε ἰατρός καί ἰδιώτης , ὁ δέ ἰατρικός ὑγιάζω ὁ τεχνίτης ἴδιος , ὧδε καί ὁ μέν τιμάω ὁ γονεύς κοινός ὁ τε σπουδαῖος καί μή σπουδαῖος , ὁ δέ ἀπό φρόνησις τιμάω ὁ γονεύς ἴδιος ὁ σοφός , ὥστε καί τέχνη αὐτός ἔχω περί ὁ βίος , ὅς ἴδιος εἰμί ἔργον ὁ ἕκαστος ὁ πράσσω ἀπό ἀγαθός διάθεσις πράσσω . ἄλλος δέ εἰμί ὁ ὁ διομαλισμός καί τάξις οὗτος διορίζω νομίζω . καθά γάρ ἐπί ὁ μέσος τέχνη ἴδιος εἰμί ὁ τεχνίτης ὁ τε τεταγμένως τίς ποιέω καί ὁ ἐν ὁ ἀποτέλεσμα διομαλίζω ( ποιέω γάρ ἄν ποτός καί ἰδιώτης ὁ τεχνικός ἔργον , ἀλλά σπανίως καί οὖον πάντοτε , οὐδέ κατά ὁ αὐτός καί ὡσαύτως ) ὧδε καί ὁ μέν φρόνιμος φημί ἔργον εἰμί ὁ ἐν ὁ κατόρθωμα διομαλίζω , ὁ δέ ἄφρων ἐναντίος .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 518
καὶ τοὺς ἄλλο τι τῶν δεόντων ἀσυγκαταθέτῳ γνώμῃ πράττοντας ἐθελουσίως , βιαζομένους δὲ τὸ παρ’ αὑτοῖς ἑκούσιον , μὴ κατορθοῦν .
Lemmas: καί ὁ ἄλλος τίς ὁ δήω ἀσυγκατάθετος γνώμη πράσσω ἐθελούσιος , βιάζομαι δέ ὁ παρά ἑαυτοῦ ἑκούσιος , μή κατορθόω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 519
Διαφέρει δὲ τρία ταῦτα , πρόσταξις , ἀπαγόρευσις , ἐντολὴ καὶ παραίνεσις . ἡ μὲν γὰρ ἀπαγόρευσις περὶ ἁμαρτημάτων γίνεται καὶ πρὸς φαῦλον · ἡ δὲ πρόσταξις ⟨ περὶ ⟩ κατορθωμάτων · ἡ δὲ παραίνεσις πρὸς τὸν μέσον τὸν μήτε φαῦλον μήτε σπουδαῖον . οὔτε γὰρ ἁμαρτάνει ὡς ἀπαγορεύειν ἄν τινα αὐτῷ , οὔτε κατορθοῖ κατὰ τὴν τοῦ ὀρθοῦ λόγου πρόσταξιν , ἀλλὰ χρείαν ἔχει παραινέσεως , τῆς ἀνέχειν μὲν τῶν φαύλων διδασκούσης , προτρεπούσης δὲ ἐφίεσθαι τῶν ἀστείων . Τῷ μὲν οὖν τελείῳ ( scil . σοφῷ ) — — προστάττειν ἢ ἀπαγορεύειν ἢ παραινεῖν οὐχὶ δεῖ · οὐδενὸς γὰρ τούτων ὁ τέλειος δεῖται · τῷ δὲ φαύλῳ προστάξεως καὶ ἀπαγορεύσεως χρεία · τῷ δὲ νηπίῳ παραινέσεως καὶ διδασκαλίας . Ὥσπερ τῷ τελείῳ γραμματικῷ ἢ μουσικῷ οὐδενὸς δεῖ παραγγέλματος τῶν εἰς τὰς τέχνας · τῷ δὲ σφαλλομένῳ περὶ τὰ θεωρήματα ὡσανεί τινων νόμων , προστάξεις καὶ ἀπαγορεύσεις ἐχόντων · τῷ δ’ ἄρτι μανθάνοντι διδασκαλίας .
Lemmas: διαφέρω δέ τρεῖς οὗτος , πρόσταξις , ἀπαγόρευσις , ἐντολή καί παραίνεσις . ὁ μέν γάρ ἀπαγόρευσις περί ἁμάρτημα γίγνομαι καί πρός φαῦλος · ὁ δέ πρόσταξις ⟨ περί ⟩ κατόρθωμα · ὁ δέ παραίνεσις πρός ὁ μέσος ὁ μήτε φαῦλος μήτε σπουδαῖος . οὔτε γάρ ἁμαρτάνω ὡς ἀπαγορεύω ἄν τις αὐτός , οὔτε κατορθόω κατά ὁ ὁ ὀρθός λόγος πρόσταξις , ἀλλά χρεία ἔχω παραίνεσις , ὁ ἀνέχω μέν ὁ φαῦλος διδάσκω , προσρέπω δέ ἐφίημι ὁ ἀστεῖος . ὁ μέν οὖν τέλειος ( scil . σοφός ) — — προστάσσω ἢ ἀπαγορεύω ἢ παραινέω οὐ δεῖ · οὐδείς γάρ οὗτος ὁ τέλειος δήω · ὁ δέ φαῦλος πρόσταξις καί ἀπαγόρευσις χρεία · ὁ δέ νήπιος παραίνεσις καί διδασκαλία . ὥσπερ ὁ τέλειος γραμματικός ἢ μουσικός οὐδείς δεῖ παράγγελμα ὁ εἰς ὁ τέχνη · ὁ δέ σφάλλω περί ὁ θεώρημα ὡσανεί τίνω νόμος , πρόσταξις καί ἀπαγόρευσις ἔχω · ὁ δέ ἄρτι μανθάνω διδασκαλία .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 520
( Ἐν τῷ περὶ Νόμου ? ) Τὸ κατόρθωμά φασι νόμου πρόσταγμα εἶναι · τὸ δ’ ἁμάρτημα νόμου ἀπαγόρευμα , διὸ τὸν νόμον πολλὰ τοῖς φαύλοις ἀπαγορεύειν , προστάττειν δὲ μηδέν · οὐ γὰρ δύνανται κατορθοῦν .
Lemmas: ( ἐν ὁ περί Νόμος ? ) ὁ κατόρθωμα φημί νόμος πρόσταγμα εἰμί · ὁ δέ ἁμάρτημα νόμος ἀπαγόρευμα , διό ὁ νόμος πολύς ὁ φαῦλος ἀπαγορεύω , προστάσσω δέ μηδείς · οὖον γάρ δύναμαι κατορθόω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 521
( Χρύσιππος ἐν τῷ περὶ Νόμου ? ) Καὶ τὸν ἰατρὸν τῷ μαθητῇ προστάττειν λέγουσι τεμεῖν καὶ καῦσαι , κατὰ παράλειψεν τοῦ εὐκαίρως καὶ μετρίως · καὶ τὸν μουσικὸν λυρίσαι καὶ ᾆσαι , κατὰ παράλειψιν τοῦ ἐμμελῶς καὶ συμφώνως · διὸ τοὺς ταῦτα ποιήσαντας ἀτέχνως καὶ κακῶς κολάζουσιν · [ ὡς ] προσετάχθη γὰρ ὀρθῶς οἱ δ’ οὐκ ὀρθῶς ἐποίησαν . Οὐκοῦν καὶ ὁ σοφὸς τῷ θεράποντι προστάττων εἰπεῖν τι καὶ πρᾶξαι , κἂν μὴ εὐκαίρως τοῦτο πράξῃ μηδὲ ὡς δεῖ κολάζων , δῆλός ἐστι κατόρθωμα προστάττων , οὐ μέσον · εἰ δὲ μέσα προστάττουσιν οἱ σοφοὶ τοῖς φαύλοις , τί κωλύει καὶ τὰ τοῦ νόμου προστάγματα τοιαῦτα εἶναι .
Lemmas: ( Χρύσιππος ἐν ὁ περί Νόμος ? ) καί ὁ ἰατρός ὁ μαθητής προστάσσω λέγω τέμνω καί καίω , κατά παραλείπω ὁ εὔκαιρος καί μέτριος · καί ὁ μουσικός λυρίζω καί ἀείδω , κατά παράλειψις ὁ ἐμμελής καί σύμφωνος · διό ὁ οὗτος ποιέω ἄτεχνος καί κακῶς κολάζω · [ ὡς ] προστάσσω γάρ ὀρθῶς ὁ δέ οὐ ὀρθῶς ποιέω . οὐκοῦν καί ὁ σοφός ὁ θεράπων προστάσσω εἶπον τίς καί πράσσω , κἀν μή εὔκαιρος οὗτος πράσσω μηδέ ὡς δεῖ κολάζω , δῆλος εἰμί κατόρθωμα προστάσσω , οὖον μέσος · εἰμί δέ μέσος προστάσσω ὁ σοφός ὁ φαῦλος , τίς κωλύω καί ὁ ὁ νόμος πρόσταγμα τοιοῦτος εἰμί .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 522
αἱ τέλειοι ἀρεταὶ μόνου τοῦ τελείου καὶ γνησίου κτήματα · τὰ δὲ μέσα τῶν καθηκόντων ἐφαρμόττει καὶ τοῖς ἀτελέσι μέχρι τῶν ἐγκυκλίων προπαιδευμάτων ἐλθοῦσιν .
Lemmas: ὁ τέλειος ἀρετή μόνος ὁ τέλειος καί γνήσιος κτῆμα · ὁ δέ μέσος ὁ καθήκω ἐφαρμόζω καί ὁ ἀτελής μέχρι ὁ ἐγκύκλιος προπαίδευμα ἔρχομαι .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 523
καὶ πρέπον γέ ἐστι θεοῦ νόμῳ ἀπαγορεύειν τὰ ἀπὸ κακίας καὶ προστάσσειν τὰ κατ’ ἀρετήν · τὰ δὲ τῷ ἰδίῳ λόγῳ ἀδιάφορα ταῦτα ἐᾶν ἐπὶ χώρας , δυνάμενα διὰ τὴν προαίρεσιν καὶ τὸν ἐν ἡμῖν λόγον ἁμαρτανόμενα μὲν κακῶς πράττεσθαι , κατορθούμενα δὲ γίνεσθαι καλῶς .
Lemmas: καί πρέπω γε εἰμί θεός νόμος ἀπαγορεύω ὁ ἀπό κακία καί προστάσσω ὁ κατά ἀρετή · ὁ δέ ὁ ἴδιος λόγος ἀδιάφορος οὗτος ἐάω ἐπί χώρα , δύναμαι διά ὁ προαίρεσις καί ὁ ἐν ἐγώ λόγος ἁμαρτάνω μέν κακῶς πράσσω , κατορθόω δέ γίγνομαι καλῶς .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 524
Et quemadmodum opportunitas ( sic enim appellemus εὐκαιρίαν ) non fit maior productione temporis ( habent enim suum modum quae opportuna dicuntur ) sic recta effectio ( κατόρθωσιν enim ita appello , quoniam recte factum κατόρθωμα ) recta igitur effectio , item convenientia , denique ipsum bonum , quod in eo positum est , ut naturae consentiat , crescendi accessionem nullam habet . Ut enim opportunitas illa , sic haec de quibus dixi , non fiunt temporis productione maiora : ob eamque causam Stoicis non videtur optabilior nec magis expetenda beata vita , si sit longa , quam si brevis , utunturque simili : Ut si cothurni laus illa esset , ad pedem apte convenire , neque multi cothurni paucis anteponerentur nec maiores minoribus , sic quorum omne bonum convenientia atque opportunitate finitur , nec plura paucioribus nec longinquiora brevioribus anteponent .
Lemmas: Et quemadmodum opportunitas ( sic enim appellemus εὐκαιρία ) non fit maior productione temporis ( habent enim suum modum quae opportuna dicuntur ) sic recta effectio ( κατόρθωσις enim ita appello , quoniam recte factum κατόρθωμα ) recta igitur effectio , item convenientia , denique ipsum bonum , quod in eo positum est , ut naturae consentiat , crescendi accessionem nullam habet . Ut enim opportunitas illa , sic haec de quibus dixi , non fiunt temporis productione maiora : ob eamque causam Stoicis non videtur optabilior nec magis expetenda beata vita , si sit longa , quam si brevis , utunturque simili : Ut si cothurni laus illa esset , ad pedem apte convenire , neque multi cothurni paucis anteponerentur nec maiores minoribus , sic quorum omne bonum convenientia atque opportunitate finitur , nec plura paucioribus nec longinquiora brevioribus anteponent .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 525
οἱ δὲ τινὰς μὲν ἕξεις καὶ τοὺς κατὰ ταύτας ποιοὺς ὑπελάμβανον μὴ ἐπιδέχεσθαι τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον ὡς ⟨ τὰς ἀρετὰς καὶ ⟩ τοὺς κατὰ ταύτας ⟨ ποιούς , τινὰς δὲ ἕξεις ⟩ καὶ ποιοὺς ἐπιδέχεσθαι ἐπίτασιν καὶ ἄνεσιν , ὡς πάσας ⟨ τὰς μέσας ⟩ τέχνας καὶ τὰς μέσας ποιότητας καὶ τοὺς κατὰ ταύτας ποιούς . ἧς γεγόνασι δόξης οἱ ἀπὸ τῆς Στοᾶς . : τὰς μὲν ἕξεις ἐπιτείνεσθαί φασι δύνασθαι καὶ ἀνίεσθαι · τὰς δὲ διαθέσεις ἀνεπιτάτους εἶναι καὶ ἀνανέτους .
Lemmas: ὁ δέ τις μέν ἔχω καί ὁ κατά οὗτος ποιός ὑπολαμβάνω μή ἐπιδέχομαι ὁ μᾶλλον καί ὁ κακός ὡς ⟨ ὁ ἀρετή καί ⟩ ὁ κατά οὗτος ⟨ ποιός , τις δέ ἔχω ⟩ καί ποιός ἐπιδέχομαι ἐπίτασις καί ἄνεσις , ὡς πᾶς ⟨ ὁ μέσος ⟩ τέχνη καί ὁ μέσος ποιότης καί ὁ κατά οὗτος ποιός . ὅς γίγνομαι δόξα ὁ ἀπό ὁ Στοά . : ὁ μέν ἔχω ἐπιτείνω φημί δύναμαι καί ἀνίημι · ὁ δέ διάθεσις ἀνεπίτατος εἰμί καί ἀνάνετος .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 526
Χρύσιππος , εἰ καὶ πολλὰ πρὸς τοὐναντίον γέγραφε , δῆλός ἐστι προστιθέμενος τῷ μήτε κακίαν κακίας ἢ ἁμαρτίαν ἁμαρτίας ὑπερέχουσαν εἶναι , μήτ’ ἀρετὴν ἀρετῆς ἢ κατόρθωσιν κατορθώσεως ὅς γε φησὶν ἐν τῷ τρίτῳ περὶ Φύσεως Ὥσπερ τῷ Διὶ προσήκει σεμνύνεσθαι ἐπ’ αὐτῷ τε καὶ τῷ βίῳ καὶ μέγα φρονεῖν , καί , εἰ δεῖ οὕτως εἰπεῖν , ὑψαυχεῖν καὶ κομᾶν καὶ μεγαληγορεῖν ἀξίως βιοῦντι μεγαληγορίας · οὕτω τοῖς ἀγαθοῖς πᾶσι ταῦτα προσήκει , κατ’ οὐθὲν προεχομένοις ὑπὸ τοῦ Διός .
Lemmas: Χρύσιππος , εἰμί καί πολύς πρός ἐναντίος γράφω , δῆλος εἰμί προστίθημι ὁ μήτε κακία κακία ἢ ἁμαρτία ἁμαρτία ὑπερέχω εἰμί , μήτε ἀρετή ἀρετή ἢ κατόρθωσις κατόρθωσις ὅς γε φημί ἐν ὁ τρίτος περί Φύσις ὥσπερ ὁ Ζεύς προσήκω σεμνύνω ἐπί αὐτός τε καί ὁ βίος καί μέγας φρονέω , καί , εἰμί δεῖ οὕτως εἶπον , ὑψαυχέω καί κομάω καί μεγαληγορέω ἀξίως βία μεγαληγορία · οὗτος ὁ ἀγαθός πᾶς οὗτος προσήκω , κατά οὐδείς προέχω ὑπό ὁ Ζεύς .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 527
ἀρέσκει τε αὐτοῖς ἴσα ἡγεῖσθαι τὰ ἁμαρτήματα , καθά φησι Χρύσιππος ἐν τῷ τετάρτῳ τῶν Ἠθικῶν Ζητημάτων καὶ Περσαῖος καὶ Ζήνων . εἰ γὰρ ἀληθὲς ἀληθοῦς μᾶλλον οὐκ ἔστιν οὐδὲ ψεῦδος ψεύδους · οὕτως οὐδὲ ἀπάτη ἀπάτης οὐδὲ ἁμάρτημα ἁμαρτήματος . Καὶ γὰρ ὁ ἑκατὸν σταδίους ἀπέχων Κανώβου καὶ ὁ ἕνα ἐπίσης οὐκ εἰσὶν ἐν Κανώβῳ · οὕτω καὶ ὁ πλεῖον καὶ ὁ ἔλαττον ἁμαρτάνων ἐπίσης οὐκ εἰσὶν ἐν τῷ κατορθοῦν .
Lemmas: ἀρέσκω τε αὐτός ἴσος ἡγέομαι ὁ ἁμάρτημα , καθά φημί Χρύσιππος ἐν ὁ τέταρτος ὁ ἠθικός Ζήτημα καί Περσαῖος καί Ζήνων . εἰμί γάρ ἀληθής ἀληθής μᾶλλον οὐ εἰμί οὐδέ ψεῦδος ψεῦδος · οὕτως οὐδέ ἀπάτη ἀπάτη οὐδέ ἁμάρτημα ἁμάρτημα . καί γάρ ὁ ἑκατόν στάδιον ἀπέχω Κάνωβος καί ὁ εἷς ἐπίσης οὐ εἰμί ἐν Κάνωβος · οὗτος καί ὁ πλείων καί ὁ μικρός ἁμαρτάνω ἐπίσης οὐ εἰμί ἐν ὁ κατορθόω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 528
Ἶσά τε πάντα λέγουσιν εἶναι τὰ ἁμαρτήματα , οὐκέτι δ’ ὅμοια . Καθάπερ γὰρ ἀπὸ μιᾶς τινος πηγῆς τῆς κακίας φέρεσθαι πέφυκε , τῆς κρίσεως οὔσης ἐν πᾶσι τοῖς ἁμαρτήμασι τῆς αὐτῆς · παρὰ δὲ τὴν ἔξωθεν αἰτίαν τῶν ἐφ’ οἷς αἱ κρίσεις ἀποτελοῦνται μέσων διαλλαττόντων , διάφορα κατὰ ποιότητα γίνεσθαι τὰ ἁμαρτήματα . Λάβοις δ’ ἂν εἰκόνα σαφῆ τοῦ δηλουμένου τῷδ’ ἐπιστήσας · πᾶν γὰρ τὸ ψεῦδος ἐπ’ ἴσης ψεῦδος συμβέβηκεν , οὐ γὰρ εἶναι ἕτερον ἑτέρου μᾶλλον διεψευσμένον · τό [ τε ] γὰρ νύκτ’ ⟨ ἀεὶ ⟩ εἶναι ψεῦδός ἐστι , καθάπερ τὸ ἱπποκένταυρον ζῆν · καὶ οὐ μᾶλλον εἰπεῖν ἔστι ψεῦδος εἶναι θάτερον θατέρου · ἀλλ’ οὐχὶ τὸ ψεῦδος ἐπίσης ψεῦδός ἐστιν , οὐχὶ δὲ καὶ οἱ διεψευσμένοι ἐπίσης εἰσὶ διεψευσμένοι . Καὶ ἁμαρτάνειν δὲ μᾶλλον καὶ ἧττον οὐκ ἔστιν , πᾶσαν γὰρ ἁμαρτίαν κατὰ διάψευσιν πράττεσθαι . Ἔτι οὐχὶ κατόρθωμα μὲν μεῖζον καὶ ἔλαττον οὐ γίγνεσθαι , ἁμάρτημα δὲ μεῖζον καὶ ἔλαττον γίγνεσθαι · πάντα γάρ ἐστι τέλεια , διόπερ οὔτ’ ἐλλείπειν οὔτ’ ὑπερέχειν δύναιτ’ ἂν ἀλλήλων .
Lemmas: Ἴσος τε πᾶς λέγω εἰμί ὁ ἁμάρτημα , οὐκέτι δέ ὅμοιος . καθά γάρ ἀπό εἷς τις πηγή ὁ κακία φέρω φύω , ὁ κρίσις εἰμί ἐν πᾶς ὁ ἁμάρτημα ὁ αὐτός · παρά δέ ὁ ἔξωθεν αἴτιος ὁ ἐπί ὅς ὁ κρίσις ἀποτελέω μέσος διαλλάσσω , διάφορος κατά ποιότης γίγνομαι ὁ ἁμάρτημα . λαμβάνω δέ εἄν εἰκών σαφής ὁ δηλόω ὅδε ἐφίστημι · πᾶς γάρ ὁ ψεῦδος ἐπί ἴσος ψεῦδος συμβαίνω , οὖον γάρ εἰμί ἕτερος ἕτερος μᾶλλον διαψεύδω · ὁ [ τε ] γάρ νύξ ⟨ ἀεί ⟩ εἰμί ψεῦδος εἰμί , καθάπερ ὁ ἱπποκένταυρος ζῶ · καί οὖον μᾶλλον εἶπον εἰμί ψεῦδος εἰμί ἕτερος θατέρου · ἀλλά οὐ ὁ ψεῦδος ἐπίσης ψεῦδος εἰμί , οὐ δέ καί ὁ διαψεύδω ἐπίσης εἰμί διαψεύδω . καί ἁμαρτάνω δέ μᾶλλον καί κακός οὐ εἰμί , πᾶς γάρ ἁμαρτία κατά διάψευσις πράσσω . ἔτι οὐ κατόρθωμα μέν μείζων καί μικρός οὖον γίγνομαι , ἁμάρτημα δέ μείζων καί μικρός γίγνομαι · πᾶς γάρ εἰμί τέλειος , διόπερ οὔτε ἐλλείπω οὔτε ὑπερέχω δύο εἄν ἀλλήλων .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 529
πάντων τε τῶν ἁμαρτημάτων ἴσων ὄντων καὶ τῶν κατορθωμάτων , καὶ τοὺς ἄφρονας ἐπίσης πάντας ἄφρονας εἶναι , τὴν αὐτὴν καὶ ἴσην ἔχοντας διάθεσιν . ἴσων δὲ ὄντων τῶν ἁμαρτημάτων εἶναί τινας ἐν αὐτοῖς διαφοράς , καθ’ ὅσον τὰ μὲν αὐτῶν ἀπὸ σκληρᾶς καὶ δυσιάτου διαθέσεως γίνεται , τὰ δ’ οὔ . καὶ τῶν σπουδαίων δὲ ἄλλους ἄλλων προτρεπτικωτέρους γίγνεσθαι καὶ πειστικωτέρους , ἔτι δὲ καὶ ἀγχινουστέρους , κατὰ τὰ μέσα τὰ ἐμπεριλαμβανόμενα τῶν ἐπιτάσεων συμβαινουσῶν .
Lemmas: πᾶς τε ὁ ἁμάρτημα ἴσος εἰμί καί ὁ κατόρθωμα , καί ὁ ἄφρων ἐπίσης πᾶς ἄφρων εἰμί , ὁ αὐτός καί ἴσος ἔχω διάθεσις . ἴσος δέ εἰμί ὁ ἁμάρτημα εἰμί τις ἐν αὐτός διαφορά , κατά ὅσος ὁ μέν αὐτός ἀπό σκληρός καί δυσίατος διάθεσις γίγνομαι , ὁ δέ οὖον . καί ὁ σπουδαῖος δέ ἄλλος ἄλλος προτρεπτικός γίγνομαι καί πειστικός , ἔτι δέ καί ἄγχινος , κατά ὁ μέσος ὁ ἐμπεριλαμβάνω ὁ ἐπίτασις συμβαίνω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 535
οἱ δὲ μὴ τιθέμενοι τὰ δόγματα πρὸς τοῖς πράγμασιν ἀλλὰ τὰ πράγματα πρὸς τὰς ἑαυτῶν ὑποθέσεις ὁμολογεῖν μὴ πεφυκότα καταβιαζόμενοι πολλῶν ἀποριῶν ἐμπεπλήκασι τὴν φιλοσοφίαν , μεγίστης δὲ τῆς εἰς μίαν ὁμοῦ κακίαν πάντας ἀνθρώπους πλὴν ἑνὸς τοῦ τελείου τιθεμένης , ὑφ’ ἧς αἴνιγμα γέγονεν ἡ λεγομένη προκοπή , μικρὸν ἀπολείπουσα ἀφροσύνης ἐσχάτης , τοὺς δὲ μὴ πάντων ἅμα παθῶν καὶ νοσημάτων ἀφειμένους ὑπ’ αὐτῆς ἔτι τοῖς μηδενὸς ἀπηλλαγμένοις τῶν κακίστων ὁμοίως παρέχουσα κακοδαιμονοῦντας · οὗτοι μὲν οὖν ἑαυτοὺς ἐλέγχουσιν , ἐν μὲν ταῖς σχολαῖς ἴσην ἀδικίαν τὴν Ἀριστείδου τῇ Φαλάριδος τιθέμενοι , καὶ δειλίαν τὴν Βρασίδου τῇ Δόλωνος καὶ νὴ Δία τῆς Μελήτου μηδ’ ὁτιοῦν τὴν Πλάτωνος ἀγνωμοσύνην διαφέρουσαν , ἐν δὲ τῷ βίῳ καὶ τοῖς πράγμασιν ἐκείνους μὲν ἐκτρεπόμενοι καὶ φεύγοντες ὡς ἀμειλίκτους , τούτοις δ’ ὡς ἀξίοις πολλοῦ τὰ μέγιστα καὶ χρώμενοι καὶ πιστεύοντες .
Lemmas: ὁ δέ μή τίθημι ὁ δόγμα πρός ὁ πρᾶγμα ἀλλά ὁ πρᾶγμα πρός ὁ ἑαυτοῦ ὑπόθεσις ὁμολογέω μή φύω καταβιάζω πολύς ἀπορία ἐμπίμπλημι ὁ φιλοσοφία , μέγας δέ ὁ εἰς εἷς ὁμοῦ κακία πᾶς ἄνθρωπος πλήν εἷς ὁ τέλειος τίθημι , ὑπό ὅς αἴνιγμα γίγνομαι ὁ λέγω προκοπή , μικρός ἀπολείπω ἀφροσύνη ἔσχατος , ὁ δέ μή πᾶς ἅμα πάθος καί νόσημα ἀφίημι ὑπό αὐτός ἔτι ὁ μηδείς ἀπαλλάσσω ὁ κακός ὁμοίως παρέχω κακοδαιμονέω · οὗτος μέν οὖν ἑαυτοῦ ἐλέγχω , ἐν μέν ὁ σχολή ἴσος ἀδικία ὁ Ἀριστείδης ὁ Φάλαρις τίθημι , καί δειλία ὁ Βρασίδας ὁ Δόλων καί νή Ζεύς ὁ Μέλητος μηδέ ὁστισοῦν ὁ Πλάτων ἀγνωμοσύνη διαφέρω , ἐν δέ ὁ βίος καί ὁ πρᾶγμα ἐκεῖνος μέν ἐκτρέπω καί φεύγω ὡς ἀμείλικτος , οὗτος δέ ὡς ἄξιος πολύς ὁ μέγας καί χράω καί πιστεύω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 536
ἀρέσκει δὲ αὐτοῖς μηδὲν μέσον εἶναι ἀρετῆς καὶ κακίας , τῶν Περιπατητικῶν μεταξὺ ἀρετῆς καὶ κακίας εἶναι λεγόντων τὴν προκοπήν · ὡς γὰρ δεῖν φασιν ἢ ὀρθὸν εἶναι ξύλον ἢ στρεβλόν , οὕτως ἢ δίκαιον ἢ ἄδικον , οὔτε δὲ δικαιότερον οὔτε ἀδικώτερον , καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὁμοίως .
Lemmas: ἀρέσκω δέ αὐτός μηδείς μέσος εἰμί ἀρετή καί κακία , ὁ περιπατητικός μεταξύ ἀρετή καί κακία εἰμί λέγω ὁ προκοπή · ὡς γάρ δήω φημί ἢ ὀρθός εἰμί ξύλον ἢ στρεβλός , οὕτως ἢ Δίκαιος ἢ ἄδικος , οὔτε δέ Δίκαιος οὔτε ἄδικος , καί ἐπί ὁ ἄλλος ὁμοίως .