chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 466
ὅτι δ’ ἐν τῷ χρόνῳ μαλάττεται τὰ πάθη , κἂν αἱ δόξαι μένωσι τοῦ κακόν τι αὐτοῖς γεγονέναι , καὶ ὁ Χρύσιππος ἐν τῷ δευτέρῳ περὶ παθῶν μαρτυρεῖ , γράφων ὧδε · Ζητήσαι δ’ ἄν τις καὶ περὶ τῆς ἀνέσεως τῆς λύπης , πῶς γίνεται , πότερον δόξης τινὸς μετακινουμένης , ἢ πασῶν διαμενουσῶν , καὶ διὰ τί τοῦτ’ ἔσται . " ( τὴν αἰτίαν ἀποδίδωσιν , ὑπὲρ ἧς ὁ Χρύσιππος ἐν τῷ δευτέρῳ περὶ παθῶν ἀπορεῖν ὡμολόγησεν ) . εἶτ’ ἐπιφέρων φησί · Δοκεῖ δέ μοι ἡ μὲν τοιαύτη δόξα διαμένειν , ὅτι κακὸν αὐτό , ὃ δὴ πάρεστιν , ἐγχρονιζομένης δ’ ἀνίεσθαι ἡ συστολὴ καί , ὡς οἶμαι , ἡ ἐπὶ τὴν συστολὴν ὁρμή . τυχὸν δὲ καὶ ταύτης διαμενούσης , οὐχ ὑπακούσεται τὰ ἑξῆς , διὰ ποιὰν ἄλλην ἐπιγινομένην διάθεσιν ἀσυλλόγιστον τούτων γινομένων . οὕτω γὰρ καὶ κλαίοντες παύονται καὶ μὴ βουλόμενοι κλαίειν κλαίουσιν , ὅταν [ μὴ ] ὁμοίας τὰς φαντασίας τὰ ὑποκείμενα ποιῇ καὶ ἐνίστηταί τι ἢ μηδέν . ὃν τρόπον γὰρ ἡ θρήνων παῦσις γίνεται καὶ κλαυθμῶν , τοιαῦτα εὔλογον καὶ ἐπ’ ἐκείνων συντυγχάνειν , ἐν ταῖς ἀρχαῖς μᾶλλον τῶν πραγμάτων κινούντων , καθάπερ ἐπὶ τῶν τὸν γέλωτα κινούντων γίνεσθαι ἔφην , καὶ τὰ ὅμοια τούτοις . ὅτι μὲν οὖν τῷ χρόνῳ παύεται τὰ πάθη , καίτοι τῆς δόξης διαμενούσης , αὐτὸς ὁ Χρύσιππος ὁμολογεῖ · διὰ τίνα μέντοι τὴν αἰτίαν τοῦτο γίνεται , δυσλόγιστον εἶναί φησιν . εἶθ’ ἑξῆς ἕτερα παραπλησίως γινόμενα γράφει , περὶ ὧν οὐδ’ αὐτῶν δηλονότι τὴν αἰτίαν ἐπαγγέλλεται γινώσκειν . － － σὺ δ’ － － οἴει λελύσθαι τὸ ζητούμενον , ἂν ὁμολογήσῃς ἀγνοεῖν τὴν αἰτίαν . καίτοι τό γε συνέχον ὅλην τὴν πραγματείαν τήν τε τῶν λογικῶν ζητημάτων καὶ τὴν θεραπευτικὴν τῶν παθῶν οὐδὲν ἄλλο ἐστίν , ἢ τὸ τὰς αἰτίας ἐξευρεῖν , ὑφ’ ὧν γίνεταί τε καὶ παύεται τά πάθη . οὕτω γὰρ ἄν τις , οἶμαι , καὶ τὴν γένεσιν αὐτῶν κωλύσειε καὶ γενομένας παῦσαι δυνηθείη . συναναιρεῖσθαι γὰρ εὔλογον οἶμαι ταῖς αἰτίαις τάς τε γενέσεις καὶ τὰς ὑπάρξεις τῶν πραγμάτων . ταῦτά τοι καὶ ἀπορεῖς κατὰ τὸ περὶ τῶν παθῶν βιβλίον τι καὶ γράψαι τοιοῦτον ἡμῖν , ᾧ προσέχοντες τὸν νοῦν κωλύσομέν τε τῶν παθῶν ἕκαστον γίνεσθαι καὶ γενόμενον ἰασόμεθα etc . Contra verba Chrysippi supra prolata pugnat Posidonius apud Galenum l . l . p . 153 . 154 . p . 400 M . Iterum laudantur verba τυχὸν δὲ － ποιῇ , verbo μὴ ante ὁμοίας omisso .
Lemmas: ὅτι δέ ἐν ὁ χρόνος μαλάσσω ὁ πάθος , κἀν ὁ δόξα μένω ὁ κακός τίς αὐτός γίγνομαι , καί ὁ Χρύσιππος ἐν ὁ δύο περί πάθος μαρτυρέω , γράφω ὧδε · ζητέω δέ ἄν τις καί περί ὁ ἄνεσις ὁ λύπη , πῶς γίγνομαι , πότερος δόξα τις μετακινέω , ἢ πᾶς διαμένω , καί διά τίς οὗτος εἰμί . " ( ὁ αἴτιος ἀποδίδωμι , ὑπέρ ὅς ὁ Χρύσιππος ἐν ὁ δύο περί πάθος ἀπορέω ὁμολογέω ) . εἶτα ἐπιφέρω φημί · δοκέω δέ ἐγώ ὁ μέν τοιοῦτος δόξα διαμένω , ὅτι κακός αὐτός , ὅς δή πάρειμι , ἐγχρονίζω δέ ἀνίημι ὁ συστολή καί , ὡς οἴομαι , ὁ ἐπί ὁ συστολή ὁρμή . τυγχάνω δέ καί οὗτος διαμένω , οὐ ὑπακούω ὁ ἑξῆς , διά ποιός ἄλλος ἐπιγίγνομαι διάθεσις ἀσυλλόγιστος οὗτος γίγνομαι . οὗτος γάρ καί καλέω παύω καί μή βούλομαι καλέω καλέω , ὅταν [ μή ] ὅμοιος ὁ φαντασία ὁ ὑπόκειμαι ποιέω καί ἐνίστημι τίς ἢ μηδείς . ὅς τρόπος γάρ ὁ θρῆνος παῦσις γίγνομαι καί κλαυθμός , τοιοῦτος εὔλογος καί ἐπί ἐκεῖνος συντυγχάνω , ἐν ὁ ἀρχή μᾶλλον ὁ πρᾶγμα κινέω , καθάπερ ἐπί ὁ ὁ γέλως κινέω γίγνομαι φημί , καί ὁ ὅμοιος οὗτος . ὅτι μέν οὖν ὁ χρόνος παύω ὁ πάθος , καίτοι ὁ δόξα διαμένω , αὐτός ὁ Χρύσιππος ὁμολογέω · διά τίς μέντοι ὁ αἴτιος οὗτος γίγνομαι , δυσλόγιστος εἰμί φημί . εἶτα ἑξῆς ἕτερος παραπλήσιος γίγνομαι γράφω , περί ὅς οὐδέ αὐτός δηλονότι ὁ αἴτιος ἐπαγγέλλω γιγνώσκω . － － σύ δέ － － οἴομαι λύω ὁ ζητέω , εἄν ὁμολογέω ἀγνοέω ὁ αἴτιος . καίτοι ὁ γε συνέχω ὅλος ὁ πραγματεία ὁ τε ὁ λογικός ζήτημα καί ὁ θεραπευτικός ὁ πάθος οὐδείς ἄλλος εἰμί , ἢ ὁ ὁ αἴτιος ἐξευρίσκω , ὑπό ὅς γίγνομαι τε καί παύω ὁ πάθος . οὗτος γάρ ἄν τις , οἴομαι , καί ὁ γένεσις αὐτός κωλύω καί γίγνομαι παύω δύναμαι . συναναιρέω γάρ εὔλογος οἴομαι ὁ αἴτιος ὁ τε γένεσις καί ὁ ὕπαρξις ὁ πρᾶγμα . οὗτος ὅς καί ἀπορέω κατά ὁ περί ὁ πάθος βιβλίον τίς καί γράφω τοιοῦτος ἐγώ , ὅς προσέχω ὁ νόος κωλύω τε ὁ πάθος ἕκαστος γίγνομαι καί γίγνομαι ἰάομαι etc . Contra verba Chrysippi supra prolata pugnat Posidonius apud Galenum l . l . p . 153 . 154 . p . 400 M . Iterum laudantur verba τυγχάνω δέ － ποιέω , verbo μή ante ὅμοιος omisso .