ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 411
ναί , φασίν , ἄλογος ἔκκλισις ὁ φόβος ἐστὶ καὶ πάθος . － － ἀλλ’ εἰ σοφίζονται τὰ ὀνόματα εὐλάβειαν καλούντων οἱ φιλόσοφοι τὸν τοῦ νόμου φόβον , εὔλογον οὖσαν ἔκκλισιν . ὀνοματομάχους τούτους οὐκ ἀπὸ τρόπου ὁ Φασηλίτης ἐκάλει Κριτόλαος . ἔστι μὲν οὖν ἡ μὲν ἔκπληξις φόβος ἐκ φαντασίας ἀσυνήθους ἢ ἐπ’ ἀπροσδοκήτῳ φαντασίᾳ * * ἅτε καὶ ἀγγελίας · φόβος δὲ ὡς γεγονότι ἢ ὄντι ἢ θαυμασιότης ὑπερβάλλουσα . ἡ γοῦν δεισιδαιμονία πάθος , φόβος δαιμόνων οὖσα .
Lemmas: ναί , φημί , ἄλογος ἔκκλισις ὁ φόβος εἰμί καί πάθος . － － ἀλλά εἰμί σοφίζω ὁ ὄνομα εὐλάβεια καλέω ὁ φιλόσοφος ὁ ὁ νόμος φόβος , εὔλογος εἰμί ἔκκλισις . ὀνοματομάχος οὗτος οὐ ἀπό τρόπος ὁ Φασηλίτης καλέω Κριτόλαος . εἰμί μέν οὖν ὁ μέν ἔκπληξις φόβος ἐκ φαντασία ἀσυνήθης ἢ ἐπί ἀπροσδόκητος φαντασία * * ἅτε καί ἀγγελία · φόβος δέ ὡς γίγνομαι ἢ εἰμί ἢ θαυμασιότης ὑπερβάλλω . ὁ γοῦν δεισιδαιμονία πάθος , φόβος δαίμων εἰμί .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 412
ἐκ δὲ τῶν ψευδῶν ἐπιγίγνεσθαι τὴν διαστροφὴν ἐπὶ τὴν διάνοιαν , ἀφ’ ἧς πολλὰ πάθη βλαστάνειν καὶ ἀκαταστασίας αἴτια . ἔστι δὲ αὐτὸ τὸ πάθος κατὰ Ζήνωνα ἡ ἄλογος καὶ παρὰ φύσιν ψυχῆς κίνησις ἢ ὁρμὴ πλεονάζουσα . τῶν δὲ παθῶν τὰ ἀνωτάτω , καθά φησιν Ἑκάτων － καὶ Ζήνων ἐν τῷ περὶ παθῶν , εἶναι γένη τέτταρα , λύπην , φόβον , ἐπιθυμίαν , ἡδονήν . － － － καὶ τὴν μὲν λύπην εἶναι συστολὴν ἄλογον , εἴδη δὲ αὐτῆς ἔλεον , φθόνον , ζῆλον , ζηλοτυπίαν , ἄχθος , ἐνόχλησιν , ἀνίαν , ὀδύνην , σύγχυσιν . ἔλεον μὲν οὖν εἶναι λύπην ὡς ἐπὶ ἀναξίως κακοπαθοῦντι , φθόνον δὲ λύπην ἐπ’ ἀλλοτρίοις ἀγαθοῖς , ζῆλον δὲ λύπην ἐπὶ τῷ ἄλλῳ παρεῖναι , ὧν αὐτὸς ἐπιθυμεῖ , ζηλοτυπίαν δὲ λύπην ἐπὶ τῷ καὶ ἄλλῳ παρεῖναι , ἃ καὶ αὐτὸς ἔχει , ἄχθος δὲ λύπην βαρύνουσαν , ἐνόχλησιν λύπην στενοχωροῦσαν καὶ δυσχωρίαν παρασκευάζουσαν , ἀνίαν λύπην ἐκ διαλογισμῶν μένουσαν ἢ ἐπιτεινομένην , ὀδύνην λύπην ἐπίπονον , σύγχυσιν λύπην ἄλογον , ἀποκναίουσαν καὶ κωλύουσαν τὰ παρόντα συνορᾶν .
Lemmas: ἐκ δέ ὁ ψευδής ἐπιγίγνομαι ὁ διαστροφή ἐπί ὁ διάνοια , ἀπό ὅς πολύς πάθος βλαστάνω καί ἀκαταστασία αἴτιος . εἰμί δέ αὐτός ὁ πάθος κατά Ζήνων ὁ ἄλογος καί παρά φύσις Ψυχή κίνησις ἢ ὁρμή πλεονάζω . ὁ δέ πάθος ὁ ἄνω2 , καθά φημί Ἑκάτων － καί Ζήνων ἐν ὁ περί πάθος , εἰμί γένος τέσσαρες , λύπη , φόβος , ἐπιθυμία , ἡδονή . － － － καί ὁ μέν λύπη εἰμί συστολή ἄλογος , εἶδος δέ αὐτός ἔλεος , φθόνος , ζῆλος , ζηλοτυπία , ἄχθος , ἐνόχλησις , ἀνία , ὀδύνη , σύγχυσις . ἔλεος μέν οὖν εἰμί λύπη ὡς ἐπί ἀνάξιος κακοπαθέω , φθόνος δέ λύπη ἐπί ἀλλότριος ἀγαθός , ζῆλος δέ λύπη ἐπί ὁ ἄλλος πάρειμι , ὅς αὐτός ἐπιθυμέω , ζηλοτυπία δέ λύπη ἐπί ὁ καί ἄλλος πάρειμι , ὁ καί αὐτός ἔχω , ἄχθος δέ λύπη βαρύνω , ἐνόχλησις λύπη στενοχωρέω καί δυσχωρία παρασκευάζω , ἀνία λύπη ἐκ διαλογισμός Μένων ἢ ἐπιτείνω , ὀδύνη λύπη ἐπίπονος , σύγχυσις λύπη ἄλογος , ἀποκναίω καί κωλύω ὁ πάρειμι συνοράω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 413
Φθόνος δὲ λύπη ἐπ’ ἀλλοτρίοις ἀγαθοῖς · ζῆλος δὲ λύπη ἐπὶ τῷ ἕτερον ἐπιτυγχάνειν ὧν αὐτὸς ἐπιθυμεῖ , αὐτὸν δὲ μή · λέγεσθαι δὲ καὶ ἑτέρως ζῆλον , μακαρισμὸν ἐνδεοῦς καὶ ἔτι ἄλλως μίμησιν ὡς ἂν κρείττονος · ζηλοτυπίαν δὲ λύπην ἐπὶ τῷ ⟨ καὶ ⟩ ἕτερον ἐπιτυγχάνειν ὧν αὐτὸς ἐπεθύμει · ἔλεον δὲ λύπην ἐπὶ τῷ δοκοῦντι ἀναξίως κακοπαθεῖν · πένθος δὲ λύπην ἐπὶ θανάτῳ ἀώρῳ · ἄχθος δὲ λύπην βαρύνουσαν · ἄχος δὲ λύπην ἀφωνίαν ἐμποιοῦσαν · ἀνίαν δὲ λύπην κατὰ διαλογισμόν · ὀδύνην δὲ λύπην εἰσδύνουσαν καὶ καθικνουμένην · ἄσην δὲ λύπην μετὰ ῥιπτασμοῦ .
Lemmas: Φθόνος δέ λύπη ἐπί ἀλλότριος ἀγαθός · ζῆλος δέ λύπη ἐπί ὁ ἕτερος ἐπιτυγχάνω ὅς αὐτός ἐπιθυμέω , αὐτός δέ μή · λέγω δέ καί ἑτέρως ζῆλος , μακαρισμός ἐνδεής καί ἔτι ἄλλως μίμησις ὡς εἄν ἀγαθός · ζηλοτυπία δέ λύπη ἐπί ὁ ⟨ καί ⟩ ἕτερος ἐπιτυγχάνω ὅς αὐτός ἐπιθυμέω · ἔλεος δέ λύπη ἐπί ὁ δοκέω ἀνάξιος κακοπαθέω · πένθος δέ λύπη ἐπί θάνατος ἄωρος · ἄχθος δέ λύπη βαρύνω · ἄχος δέ λύπη ἀφωνία ἐμποιέω · ἀνία δέ λύπη κατά διαλογισμός · ὀδύνη δέ λύπη εἰσδύνω καί καθικνέομαι · ἄση δέ λύπη μετά ριπτασμός .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 414
Εἴδη λύπης κεʹ . － － Ἔλεος μὲν οὖν ἐστι λύπη ἐπ’ ἀλλοτρίοις κακοῖς , ἀναξίως πάσχοντος ἐκείνου . Φθόνος δὲ λύπη ἐπ’ ἀλλοτρίοις ἀγαθοῖς · [ ἢ λύπη ἐπὶ τῇ τῶν ἐπιεικῶν εὐπραγίᾳ . ] Ζῆλος δὲ λύπη ἐπὶ τῷ ἕτερον τυγχάνειν , ὧν αὐτὸς ἐπιθυμεῖ · ἢ λύπη ἐπὶ τῷ ἄλλοις ὑπάρχειν , ἡμῖν δὲ μή · [ ἢ ζῆλος μακαρισμὸς ἀστειότητος . ] － － Ζηλοτυπία δὲ λύπη ἐπὶ τῷ ἄλλοις ὑπάρχειν , ἃ καὶ ἡμῖν ὑπάρχει . Δυσθυμία δὲ λύπη ἐπ’ ἀλύτῳ ἢ δυσκινήτῳ . Συμφορὰ δὲ λύπη ἐπὶ συμπεφραγμένοις κακοῖς . Ἄχθος δὲ λύπη βαρύνουσα . Ἄχος δὲ λύπη ἀφωνίαν ἐμποιοῦσα . Σφακελισμὸς δὲ λύπη σφοδρά . Πένθος δὲ λύπη ἐπὶ ἀώρῳ τελευτῇ . Δυσχέρανσις δὲ λύπη ἐξ ἐναντίων λογισμῶν . Ὄχλησις δὲ λύπη στενοχωροῦσα ἢ ἀναστροφὴν οὐ διδοῦσα . Ὀδύνη δὲ λύπη εἰσδύνουσα καὶ ὀξεῖα . Ἀνία δὲ λύπη ἐξ ἀναλογισμῶν . Μεταμέλεια δὲ λύπη ἐπὶ ἁμαρτήμασι πεπραγμένοις ὡς δι’ αὑτοῦ γεγονόσιν . Σύγχυσις δὲ λύπη κωλύουσα διορᾶν τὸ μέλλον . Ἀθυμία δὲ λύπη ἀπελπίζοντος ὧν ἐπιθυμεῖ τυχεῖν . Ἄση δὲ λύπη μετὰ ῥιπτασμοῦ . Νέμεσις δὲ λύπη ἐπὶ ἐπαιρομένοις παρὰ τὸ προσῆκον . Δυσφορία δὲ λύπη μετ’ ἀπορίας τοῦ πῶς χρήσεται τοῖς παροῦσιν . Γόος δὲ θρῆνος ἀγομένου κατὰ λύπην . Βαρυθυμία δὲ λύπη βαρύνουσα καὶ ἀνάνευσιν οὐ διδοῦσα . Κλαῦσις δὲ δάκρυσις λυπουμένου νεύοντος ἐπὶ τὸ χεῖρον . Φροντὶς δὲ λογισμὸς λυπουμένου . Οἶκτος δὲ λύπη ἐπ’ ἀλλοτρίοις κακοῖς .
Lemmas: εἶδος λύπη κύ . － － Ἔλεος μέν οὖν εἰμί λύπη ἐπί ἀλλότριος κακός , ἀνάξιος πάσχω ἐκεῖνος . Φθόνος δέ λύπη ἐπί ἀλλότριος ἀγαθός · [ ἢ λύπη ἐπί ὁ ὁ ἐπιεικής εὐπραγία . ] Ζῆλος δέ λύπη ἐπί ὁ ἕτερος τυγχάνω , ὅς αὐτός ἐπιθυμέω · ἢ λύπη ἐπί ὁ ἄλλος ὑπάρχω , ἐγώ δέ μή · [ ἢ ζῆλος μακαρισμός ἀστειότης . ] － － ζηλοτυπία δέ λύπη ἐπί ὁ ἄλλος ὑπάρχω , ὁ καί ἐγώ ὑπάρχω . δυσθυμία δέ λύπη ἐπί ἄλυτος ἢ δυσκίνητος . συμφορά δέ λύπη ἐπί συμφράσσω κακός . ἄχθος δέ λύπη βαρύνω . ἄχος δέ λύπη ἀφωνία ἐμποιέω . σφακελισμός δέ λύπη σφοδρός . πένθος δέ λύπη ἐπί ἄωρος τελευτή . δυσχέρανσις δέ λύπη ἐκ ἐναντίος λογισμός . ὄχλησις δέ λύπη στενοχωρέω ἢ ἀναστροφή οὖον δίδωμι . ὀδύνη δέ λύπη εἰσδύνω καί ὀξύς . Ἀνίης δέ λύπη ἐκ ἀναλογισμός . Μεταμέλεια δέ λύπη ἐπί ἁμάρτημα πράσσω ὡς διά αὐτός γίγνομαι . σύγχυσις δέ λύπη κωλύω διοράω ὁ μέλλω . ἀθυμία δέ λύπη ἀπελπίζω ὅς ἐπιθυμέω τυγχάνω . ἄση δέ λύπη μετά ριπτασμός . Νέμεσις δέ λύπη ἐπί ἐπαίρω παρά ὁ προσήκω . δυσφορία δέ λύπη μετά ἀπορία ὁ πῶς χράω ὁ πάρειμι . γόος δέ θρῆνος ἄγω κατά λύπη . βαρυθυμία δέ λύπη βαρύνω καί ἀνάνευσις οὖον δίδωμι . κλαῦσις δέ δάκρυσις λυπέω νεύω ἐπί ὁ χείρων . Φροντίς δέ λογισμός λυπέω . οἶκτος δέ λύπη ἐπί ἀλλότριος κακός .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 415
Invidentiam esse dicunt aegritudinem susceptam propter alterius res secundas , quae nihil noceant invidenti . Nam si qui doleat eius rebus secundis , a quo ipse laedatur , non recte dicatur invidere － － Aemulatio autem dupliciter illa quidem dicitur , ut et in laude et in vitio nomen hoc sit ; nam et imitatio virtutis aemulatio dicitur ; ( sed ea nihil hoc loco utimur ; est enim laudis ) et est aemulatio aegritudo , si eo , quod concupierit , alius potiatur , ipse careat . Obtrectatio autem est ea quam intellegi ζηλοτυπίαν volo , aegritudo ex eo , quod alter quoque potiatur eo , quod ipse concupiverit . Misericordia est aegritudo ex miseria alterius iniuria laborantis ; nemo enim parricidae aut proditoris supplicio misericordia commovetur ; angor aegritudo premens , luctus aegritudo ex eius , qui carus fuerit , interitu acerbo , maeror aegritudo flebilis , aerumna aegritudo laboriosa , dolor aegritudo crucians , lamentatio aegritudo cum eiulatu , sollicitudo aegritudo cum cogitatione , molestia aegritudo permanens , adflictatio aegritudo cum vexatione corporis , desperatio aegritudo sine ulla rerum exspectatione meliorum .
Lemmas: Invidentiam esse dicunt aegritudinem susceptam propter alterius res secundas , quae nihil noceant invidenti . Nam si qui doleat eius rebus secundis , a quo ipse laedatur , non recte dicatur invidere － － Aemulatio autem dupliciter illa quidem dicitur , ut et in laude et in vitio nomen hoc sit ; nam et imitatio virtutis aemulatio dicitur ; ( sed ea nihil hoc loco utimur ; est enim laudis ) et est aemulatio aegritudo , si eo , quod concupierit , alius potiatur , ipse careat . Obtrectatio autem est ea quam intellegi ζηλοτυπία volo , aegritudo ex eo , quod alter quoque potiatur eo , quod ipse concupiverit . Misericordia est aegritudo ex miseria alterius iniuria laborantis ; nemo enim parricidae aut proditoris supplicio misericordia commovetur ; angor aegritudo premens , luctus aegritudo ex eius , qui carus fuerit , interitu acerbo , maeror aegritudo flebilis , aerumna aegritudo laboriosa , dolor aegritudo crucians , lamentatio aegritudo cum eiulatu , sollicitudo aegritudo cum cogitatione , molestia aegritudo permanens , adflictatio aegritudo cum vexatione corporis , desperatio aegritudo sine ulla rerum exspectatione meliorum .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 418
Ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ περὶ Ἀγαθοῦ τὸν φθόνον ἐξηγησάμενος , ὅτι λύπη ἐστὶν ἐπ’ ἀλλοτρίοις ἀγαθοῖς , ὡς δήποτε βουλομένων ταπεινοῦν τοὺς πλησίον , ὅπως ὑπερέχωσιν αὐτοί , συνάπτει τὰ τῆς ἐπιχαιρεκακίας · Ταύτῃ δὲ συνεχὴς ἡ ἐπιχαιρεκακία γίνεται , ταπεινοὺς βουλομένων εἶναι τοὺς πλησίον διὰ τὰς ὁμοίας αἰτίας · καθ’ ἑτέρας δὲ φυσικὰς φορὰς ἐκτρεπομένων ὁ ἔλεος γίνεται .
Lemmas: ἐν δέ ὁ δύο περί Ἀγαθός ὁ φθόνος ἐξηγέομαι , ὅτι λύπη εἰμί ἐπί ἀλλότριος ἀγαθός , ὡς δήποτε βούλομαι ταπεινόω ὁ πλησίος , ὅπως ὑπερέχω αὐτός , συνάπτω ὁ ὁ ἐπιχαιρεκακία · Ταύτη δέ συνεχής ὁ ἐπιχαιρεκακία γίγνομαι , ταπεινός βούλομαι εἰμί ὁ πλησίος διά ὁ ὅμοιος αἴτιος · κατά ἕτερος δέ φυσικός φορά ἐκτρέπω ὁ ἔλεος γίγνομαι .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 420
εἰσὶ δὲ καὶ θυμὸς καὶ δυσθυμία τῆς ψυχῆς πάθη · διαφέρει δὲ ὁ θυμὸς καὶ ⟨ ἡ ⟩ ὁργὴ τῆς δυσθυμίας καὶ λύπης κατὰ τὰς ἐνεργείας · ἐν γὰρ τῇ ὀργῇ καὶ τῷ θυμῷ ἡ ἔμφυτος αὐτῇ θερμασία ἐκτείνεται . καὶ χολὴ τότε γίνεταί τε καὶ αὐξάνεται . ἐν δὲ τῇ λύπῃ καὶ δυσθυμίᾳ συναιρεῖται καὶ ὁ ψυχρός τε καὶ φλεγματικὸς χυμὸς ἔνθεν τὴν γένεσιν ἔχει .
Lemmas: εἰμί δέ καί θυμός καί δυσθυμία ὁ Ψυχή πάθος · διαφέρω δέ ὁ θυμός καί ⟨ ὁ ⟩ ὀργή ὁ δυσθυμία καί λύπη κατά ὁ ἐνέργεια · ἐν γάρ ὁ ὀργή καί ὁ θυμός ὁ ἔμφυτος αὐτός θερμασία ἐκτείνω . καί χολή τότε γίγνομαι τε καί αὐξάνω . ἐν δέ ὁ λύπη καί δυσθυμία συναιρέω καί ὁ ψυχρός τε καί φλεγματικός χυμός ἔνθεν ὁ γένεσις ἔχω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 421
εὐεμπτωσίαν δ’ εἶναι εὐκαταφορίαν εἰς πάθος ἤ τι τῶν παρὰ φύσιν ἔργων , οἷον ἐπιλυπίαν , ὀργιλότητα , φθονερίαν , ἀκροχολίαν καὶ τὰ ὅμοια . γίγνεσθαι δὲ εὐεμπτωσίας καὶ εἰς ἄλλα ἔργα τῶν παρὰ φύσιν , οἷον εἰς κλοπὰς καὶ μοιχείας καὶ ὕβρεις , καθ’ ἃς κλέπται τε καὶ μοιχοὶ καὶ ὑβρισταὶ λέγονται . νόσημα δ’ εἶναι δόξαν ἐπιθυμίας ἐῤῥυηκυῖαν εἰς ἕξιν καὶ ἐνεσκιρωμένην , καθ’ ἣν ὑπολαμβάνουσι τὰ μὴ αἱρετὰ σφόδρα αἱρετὰ εἶναι , οἷον φιλογυνίαν , φιλοινίαν , φιλαργυρίαν · εἶναι δέ τινα καὶ ἐναντία ⟨ τούτοις ⟩ τοῖς νοσήμασι κατὰ προσκοπὴν γινόμενα , οἷον μισογυνίαν , μισοινίαν , μισανθρωπίαν . τὰ δὲ νοσήματα μετ’ ἀσθενείας συμβαίνοντα ἀῤῥωστήματα καλεῖσθαι .
Lemmas: εὐεμπτωσία δέ εἰμί εὐκαταφορία εἰς πάθος ἤ τίς ὁ παρά φύσις ἔργον , οἷος ἐπιλυπία , ὀργιλότης , φθονερία , ἀκραχολία καί ὁ ὅμοιος . γίγνομαι δέ εὐεμπτωσία καί εἰς ἄλλος ἔργον ὁ παρά φύσις , οἷος εἰς κλοπή καί μοιχεία καί ὕβρις , κατά ὅς κλέπτης τε καί μοιχός καί ὑβριστής λέγω . νόσημα δέ εἰμί δόξα ἐπιθυμία ῥέω εἰς ἕξις καί ἐγκρίνω , κατά ὅς ὑπολαμβάνω ὁ μή αἱρετός σφόδρα αἱρετός εἰμί , οἷος φιλογυνία , φιλοινία , φιλαργυρία · εἰμί δέ τις καί ἐναντίος ⟨ οὗτος ⟩ ὁ νόσημα κατά προσκοπή γίγνομαι , οἷος μισογυνία , μισοινία , μισανθρωπία . ὁ δέ νόσημα μετά ἀσθένεια συμβαίνω ἀῤῥωστήματα καλέω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 422
ὡς δὲ λέγεταί τινα ἐπὶ τοῦ σώματος ἀῤῥωστήματα , οἷον ποδάγρα καὶ ἀρθρίτιδες , οὕτω κἀπὶ τῆς ψυχῆς φιλοδοξία καὶ φιληδονία καὶ τὰ παραπλήσια . τὸ γὰρ ἀῤῥώστημά ἐστι νόσημα μετὰ ἀσθενείας , τὸ δὲ νόσημα οἴησις σφόδρα δοκοῦντος αἱρετοῦ . καὶ ὡς ἐπὶ τοῦ σώματος εὐεμπτωσίαι τινὲς λέγονται , οἷον κατάῤῥους καὶ διάῤῥοια , οὕτω κἀπὶ τῆς ψυχῆς εἰσιν εὐκαταφορίαι , οἷον φθονερία , ἐλεημοσύνη , ἔριδες καὶ τὰ παραπλήσια .
Lemmas: ὡς δέ λέγω3 τις ἐπί ὁ σῶμα ἀῤῥωστήματα , οἷος ποδάγρα καί ἀρθρῖτις , οὗτος ἐπί ὁ Ψυχή φιλοδοξία καί φιληδονία καί ὁ παραπλήσιος . ὁ γάρ ἀρρώστημα εἰμί νόσημα μετά ἀσθένεια , ὁ δέ νόσημα οἴησις σφόδρα δοκέω αἱρετός . καί ὡς ἐπί ὁ σῶμα εὐεμπτωσία τις λέγω , οἷος κατάρροος καί διάρροια , οὗτος ἐπί ὁ Ψυχή εἰμί εὐκαταφορία , οἷος φθονερία , ἐλεημοσύνη , Ἔρις καί ὁ παραπλήσιος .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 429
κινήσεως δ’ οὔσης κατὰ γένος διττῆς , ἀλλοιώσεώς τε καὶ φορᾶς , ὅταν εἰς μόνιμον ἀφίκηται διάθεσιν ἡ ἀλλοίωσις , ὀνομάζεται νόσημα , παρὰ φύσιν οὖσα δηλονότι διάθεσις · καταχρώμενοι δ’ ἐνίοτε καὶ τὴν τοιαύτην διάθεσιν ὀνομάζομεν πάθος .
Lemmas: κίνησις δέ εἰμί κατά γένος διττός , ἀλλοίωσις τε καί φορός , ὅταν εἰς μόνιμος ἀφικνέομαι διάθεσις ὁ ἀλλοίωσις , ὀνομάζω νόσημα , παρά φύσις εἰμί δηλονότι διάθεσις · καταχράομαι δέ ἐνίοτε καί ὁ τοιοῦτος διάθεσις ὀνομάζω πάθος .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 431
εἶναι δὲ καὶ εὐπαθείας φασὶ τρεῖς , χαράν , εὐλάβειαν , βούλησιν . καὶ τὴν μὲν χαρὰν ἐναντίαν φασὶν εἶναι τῇ ἡδονῇ , οὖσαν εὔλογον ἔπαρσιν , τὴν δὲ εὐλάβειαν τῷ φόβῳ , οὖσαν εὔλογον ἔκκλισιν · φοβηθήσεσθαι μὲν γὰρ τὸν σοφὸν οὐδαμῶς , εὐλαβηθήσεσθαι δέ . τῇ δὲ ἐπιθυμίᾳ ἐναντίαν φασὶν εἶναι τὴν βούλησιν , οὖσαν εὔλογον ὄρεξιν . καθάπερ οὖν ὑπὸ τὰ πρῶτα πάθη πίπτει τινά , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὑπὸ τὰς πρώτας εὐπαθείας · καὶ ὑπὸ μὲν τὴν βούλησιν εὔνοιαν , εὐμένειαν , ἀσπασμόν , ἀγάπησιν , ὑπὸ δὲ τὴν εὐλάβειαν αἰδῶ , ἁγνείαν , ὑπὸ δὲ τὴν χαρὰν τέρψιν , εὐφροσύνην , εὐθυμίαν .
Lemmas: εἰμί δέ καί εὐπάθεια φημί τρεῖς , χαρά , εὐλάβεια , βούλησις . καί ὁ μέν χαρά ἐναντίος φημί εἰμί ὁ ἡδονή , εἰμί εὔλογος ἔπαρσις , ὁ δέ εὐλάβεια ὁ φόβος , εἰμί εὔλογος ἔκκλισις · φοβέω μέν γάρ ὁ σοφός οὐδαμῶς , εὐλαβέομαι δέ . ὁ δέ ἐπιθυμία ἐναντίος φημί εἰμί ὁ βούλησις , εἰμί εὔλογος ὄρεξις . καθάπερ οὖν ὑπό ὁ πρῶτος πάθος πίπτω τις , ὁ αὐτός τρόπος καί ὑπό ὁ πρῶτος εὐπάθεια · καί ὑπό μέν ὁ βούλησις εὔνοια , εὐμένεια , ἀσπασμός , ἀγάπησις , ὑπό δέ ὁ εὐλάβεια αἰδώς , ἁγνεία , ὑπό δέ ὁ χαρά τέρψις , Εὐφρόσυνος , εὐθυμία .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 432
Εὐπαθείας εἴδη γ’ . Βούλησις μὲν οὖν ἐστιν εὔλογος ὄρεξις . Χαρὰ δὲ εὔλογος ἔπαρσις . Εὐλάβεια δὲ εὔλογος ἔκκλισις . Βουλήσεως εἴδη δ’ . Εὔνοια μὲν οὖν ἐστι βούλησις ἀγαθῶν ⟨ ἑτέρῳ ⟩ αὐτοῦ ἕνεκεν ἐκείνου . Εὐμένεια δὲ εὔνοια ἐπίμονος . Ἀσπασμὸς δὲ ἀδιάστατος ⟨ εὔνοια ⟩ Ἀγάπησις － － － Χαρᾶς εἴδη γ’ . Τέρψις μὲν οὖν ἐστι χαρὰ πρέπουσα ταῖς περὶ αὐτὸν ὠφελείαις . Εὐφροσύνη δὲ χαρὰ ἐπὶ τοῖς τοῦ σώφρονος ἔργοις . Εὐθυμία δὲ χαρὰ ἐπὶ διαγωγῇ ἢ ἀνεπιζητησίᾳ παντός . Εὐλαβείας εἴδη β’ . Λἰδὼς μὲν οὖν ἐστιν εὐλάβεια ὀρθοῦ ψόγου . Ἁγνεία δὲ εὐλάβεια τῶν περὶ θ⟨εοὺς ⟩ ἁμαρτημάτων .
Lemmas: εὐπάθεια εἶδος γε . βούλησις μέν οὖν εἰμί Εὔλογος ὄρεξις . Χαρά δέ Εὔλογος ἔπαρσις . εὐλάβεια δέ Εὔλογος ἔκκλισις . βούλησις εἶδος δέ . Εὔνοια μέν οὖν εἰμί βούλησις ἀγαθός ⟨ ἕτερος ⟩ αὐτός ἕνεκα ἐκεῖνος . Εὐμένεια δέ εὔνοια Ἐπίμονος . ἀσπασμός δέ ἀδιάστατος ⟨ εὔνοια ⟩ ἀγάπησις － － － Χαρᾶς εἶδος γε . Τέρψις μέν οὖν εἰμί χαρά πρέπω ὁ περί αὐτός ὠφέλεια . Εὐφροσύνη δέ χαρά ἐπί ὁ ὁ σώφρων ἔργον . Εὐθυμία δέ χαρά ἐπί διαγωγή ἢ ἀνεπιζητησία πᾶς . εὐλάβεια εἶδος βε . Λἰδὼς μέν οὖν εἰμί εὐλάβεια ὀρθός ψόγος . ἁγνεία δέ εὐλάβεια ὁ περί θεός ⟩ ἁμάρτημα .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 433
τὴν μὲν γὰρ χαρὰν εὔλογον ἔπαρσιν ἀποδιδόασι · καὶ τὸ ἀγάλλεσθαι χαίρειν ἐπὶ καλοῖς · τὸ δὲ ἔλεος λύπην ἐπὶ ἀναξίως κακοπαθοῦντι · τροπὰς δὲ εἶναι ψυχῆς καὶ πάθη τὰ τοιαῦτα .
Lemmas: ὁ μέν γάρ χαρά εὔλογος ἔπαρσις ἀποδίδωμι · καί ὁ ἀγάλλομαι χαίρω ἐπί καλός · ὁ δέ ἔλεος λύπη ἐπί ἀνάξιος κακοπαθέω · τροπή δέ εἰμί Ψυχή καί πάθος ὁ τοιοῦτος .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 434
ταὐτὸν γὰρ κατὰ τὸ ὑποκείμενόν τε καὶ σημαινόμενον ἡδονὴ καὶ χαρὰ καὶ εὐφροσύνη καὶ τέρψις , Πρόδικος δὲ ἐπειρᾶτο ἑκάστῳ τῶν ὀνομάτων τούτων ἴδιόν τι σημαινόμενον ὑποτάσσειν , ὥσπερ καὶ οἱ ἀπὸ τῆς Στοᾶς , χαρὰν μὲν λέγοντες εὔλογον ἔπαρσιν , ἡδονὴν δὲ ἄλογον ἔπαρσιν , τέρψιν δὲ τὴν δι’ ὤτων ἡδονήν , εὐφροσύνην δὲ τὴν διὰ λόγων · νομοθετούντων δέ ἐστι τοῦτο , ἀλλ’ οὐδὲν ὑγιὲς λεγόντων .
Lemmas: αὐτός γάρ κατά ὁ ὑπόκειμαι τε καί σημαίνω ἡδονή καί χαρά καί Εὐφρόσυνος καί τέρψις , Πρόδικος δέ πειράω ἕκαστος ὁ ὄνομα οὗτος ἴδιος τίς σημαίνω ὑποτάσσω , ὥσπερ καί ὁ ἀπό ὁ Στοά , χαρά μέν λέγω εὔλογος ἔπαρσις , ἡδονά δέ ἄλογος ἔπαρσις , τέρψις δέ ὁ διά οὖς ἡδονή , Εὐφρόσυνος δέ ὁ διά λόγος · νομοθετέω δέ εἰμί οὗτος , ἀλλά οὐδείς ὑγιής λέγω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 436
Ἀλλὰ γὰρ καὶ τοῖς χορευταῖς ἀρετῆς στενάζειν καὶ δακρύειν ἔθος , ἢ τὰς τῶν ἀφρόνων ὀδυρομένοις συμφοράς , διὰ τὸ φύσει κοινωνικὸν καὶ φιλάνθρωπον , ἢ διὰ περιχάρειαν · γίνεται δὲ αὕτη , ὅταν ἀθρόα ἀγαθὰ μηδὲ προσδοκηθέντα ποτὲ αἰφνίδιον ὀμβρήσαντα πλημμυρῇ · ἀφ’ οὗ καὶ τὸ ποιητικὸν εἰρῆσθαί μοι δοκεῖ ( ) Δακρυόεν γελάσασα . Προσπεσοῦσα γὰρ ἐκ τοῦ ἀνελπίστου ἡ εὐπαθειῶν ἀρίστη χαρὰ ψυχῇ , μείζονα αὐτὴν ἢ πρότερον ἦν ἐποίησεν , ὡς διὰ τὸν ὄγκον μηκέτι χωρεῖν τὸ σῶμα · θλιβόμενον δὲ καὶ πιεζόμενον ἀποστάζειν λιβάδας , ἃς καλεῖν ἔθος δάκρυα .
Lemmas: ἀλλά γάρ καί ὁ χορευτής ἀρετή στενάζω καί δάκρυ ἔθος , ἢ ὁ ὁ ἄφρων ὀδύρομαι συμφορά , διά ὁ φύσις κοινωνικός καί φιλάνθρωπον , ἢ διά περιχάρεια · γίγνομαι δέ οὗτος , ὅταν ἀθρόος ἀγαθός μηδέ προσδοκάω ποτέ αἰφνίδιος ὀμβρέω πλημμυρέω · ἀπό ὅς καί ὁ ποιητικός λέγω ἐγώ δοκέω ( ) δακρυόεις γελάω . προσπίπτω γάρ ἐκ ὁ ἀνέλπιστος ὁ εὐπάθεια ἀγαθός χαρά Ψυχή , μείζων αὐτός ἢ πρότερος εἰμί ποιέω , ὡς διά ὁ ὄγκος μηκέτι χωρέω ὁ σῶμα · θλίβω δέ καί πιέζω ἀποστάζω λιβάς , ὅς καλέω ἔθος δάκρυ .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 438
Natura enim omnes ea , quae bona videntur , sequuntur fugiuntque contraria . Quam ob rem simul obiecta species est cuiuspiam , quod bonum videatur , ad id adipiscendum impellit ipsa natura . Id cum constanter prudenterque fit , eius modi adpetitionem Stoici βούλησιν appellant , nos appellemus voluntatem . Eam illi putant in solo esse sapiente , quam sic definiunt : voluntas est , quae quid cum ratione desiderat . Quae autem ⟨ a ⟩ ratione aversa incitata est vehementius , ea libido est vel cupiditas effrenata , quae in omnibus stultis invenitur . Itemque cum ita movemur , ut in bono simus aliquo , dupliciter id contingit . Nam cum ratione animus movetur placide atque constanter , tum illud gaudium dicitur ; cum autem inaniter et effuse animus exultat , tum illa laetitia gestiens vel nimia dici potest , quam ita definiunt : sine ratione animi elationem . Quoniamque ut bona natura adpetimus , sic a malis natura declinamus , quae declinatio cum ratione fiet , cautio appelletur , eaque intellegatur in solo esse sapiente ; quae autem sine ratione et cum exanimatione humili atque fracta , nominatur metus ; est igitur metus ⟨ a ⟩ ratione aversa cautio . Praesentis autem mali sapientis affectio nulla est , stultorum aegritudo est , eaque adficiuntur in malis opinatis animosque demittunt et contrahunt rationi non obtemperantes . Itaque haec prima definitio est , ut aegritudo sit animi adversante ratione contractio . Sic quattuor perturbationes sunt , tres constantiae , quoniam aegritudini nulla constantia opponitur .
Lemmas: Natura enim omnes ea , quae bona videntur , sequuntur fugiuntque contraria . Quam ob rem simul obiecta species est cuiuspiam , quod bonum videatur , ad id adipiscendum impellit ipsa natura . Id cum constanter prudenterque fit , eius modi adpetitionem Stoici βούλησις appellant , nos appellemus voluntatem . Eam illi putant in solo esse sapiente , quam sic definiunt : voluntas est , quae quid cum ratione desiderat . Quae autem ⟨ a ⟩ ratione aversa incitata est vehementius , ea libido est vel cupiditas effrenata , quae in omnibus stultis invenitur . Itemque cum ita movemur , ut in bono simus aliquo , dupliciter id contingit . Nam cum ratione animus movetur placide atque constanter , tum illud gaudium dicitur ; cum autem inaniter et effuse animus exultat , tum illa laetitia gestiens vel nimia dici potest , quam ita definiunt : sine ratione animi elationem . Quoniamque ut bona natura adpetimus , sic a malis natura declinamus , quae declinatio cum ratione fiet , cautio appelletur , eaque intellegatur in solo esse sapiente ; quae autem sine ratione et cum exanimatione humili atque fracta , nominatur metus ; est igitur metus ⟨ a ⟩ ratione aversa cautio . Praesentis autem mali sapientis affectio nulla est , stultorum aegritudo est , eaque adficiuntur in malis opinatis animosque demittunt et contrahunt rationi non obtemperantes . Itaque haec prima definitio est , ut aegritudo sit animi adversante ratione contractio . Sic quattuor perturbationes sunt , tres constantiae , quoniam aegritudini nulla constantia opponitur .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 439
Οἷς καὶ αὐτοὶ ( scil . Stoici ) τρόπον τινὰ διὰ τὴν ἐνάργειαν ὑπείκοντες αἰδεῖσθαι τὸ αἰσχύνεσθαι καλοῦσι καὶ τὸ ἥδεσθαι χαίρειν καὶ τοὺς φόβους εὐλαβείας ταύτην μὲν οὐδενὸς ἂν αἰτιασαμένου τὴν εὐφημίαν , εἰ τὰ αὐτὰ πάθη προστιθέμενα μὲν τῷ λογισμῷ τούτοις καλοῦσι τοῖς ὀνόμασι , μαχόμενα δὲ καὶ βιαζόμενα τὸν λογισμὸν ἐκείνοις . ὅταν δὲ δακρύοις ἐλεγχόμενοι καὶ τρόμοις καὶ χρόας μεταβολαῖς ἀντὶ λύπης καὶ φόβου δηγμούς τινας καὶ συνεόρσεις λέγωσι , καὶ προθυμίας τὰς ἐπιθυμίας ὑποκορίζωνται , σοφιστικὰς δοκοῦσιν , οὐ φιλοσόφους δικαιώσεις καὶ ἀποδράσεις ἐκ τῶν πραγμάτων μηχανᾶσθαι διὰ τῶν ὀνομάτων . καίτοι πάλιν αὐτοὶ τάς τε χαρὰς ἐκείνας καὶ τὰς βουλήσεις καὶ τὰς εὐλαβείας εὐπαθείας καλοῦσιν , οὐκ ἀπαθείας , ὀρθῶς ἐνταῦθα χρώμενοι τοῖς ὀνόμασι .
Lemmas: οἷς καί αὐτός ( scil . Stoici ) τρόπος τις διά ὁ ἐνάργεια ὑπείκω αἰδέομαι ὁ αἰσχύνω καλέω καί ὁ ἥδομαι χαίρω καί ὁ φόβος εὐλάβεια οὗτος μέν οὐδείς εἄν αἰτιάομαι ὁ Εὐφημία , εἰμί ὁ αὐτός πάθος προστίθημι μέν ὁ λογισμός οὗτος καλέω ὁ ὄνομα , μάχομαι δέ καί βιάζομαι ὁ λογισμός ἐκεῖνος . ὅταν δέ δάκρυ ἐλέγχω καί τρόμος καί χρώς μεταβολή ἀντί λύπη καί φόβος δηγμός τις καί συνεόρσεις λέγω , καί προθυμία ὁ ἐπιθυμία ὑποκορίζομαι , σοφιστικός δοκέω , οὖον φιλόσοφος δικαιόω καί ἀπόδρασις ἐκ ὁ πρᾶγμα μηχανάομαι διά ὁ ὄνομα . καίτοι πάλιν αὐτός ὁ τε χαρά ἐκεῖνος καί ὁ βούλησις καί ὁ εὐλάβεια εὐπάθεια καλέω , οὐ ἀπάθεια , ὀρθῶς ἐνταῦθα χράω ὁ ὄνομα .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 440
Chrysippus inducitur : μὴ συγχωρῶν ἐπὶ ταὐτοῦ λέγειν αἰσχύνεσθαι καὶ αἰδεῖσθαι , μήδ’ ἥδεσθαι καὶ χαίρειν , ἀλλ’ ἀκριβοῦν ἅπαντα καὶ μέχρι τῶν ὀνομάτων ἀξιῶν ( αὐτὸν ) ἐν τοῖς συγγράμμασιν .
Lemmas: Chrysippus inducitur : μή συγχωρέω ἐπί αὐτός λέγω αἰσχύνω καί αἰδέομαι , μηδέ ἥδομαι καί χαίρω , ἀλλά ἀκριβόω ἅπας καί μέχρι ὁ ὄνομα ἄξιος ( αὐτός ) ἐν ὁ σύγγραμμα .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 441
εἴτε δὲ προσίεσθαι καὶ φεύγειν λέγεις , εἴτε διώκειν , εἴτ’ ἐφίεσθαι , διαφέρει οὐδέν , ὥσπερ οὐδὲ εἰ βούλεσθαι ἢ ὀρέγεσθαι ἢ ἀντιποιεῖσθαι ἢ ἀσπάζεσθαι ἢ ἐπιθυμεῖν . ἡ γὰρ τῶν τοιούτων ὀνομάτων διαίρεσις οὐδὲν εἰς τὴν παροῦσαν σκέψιν ὀνίνησιν , ἀλλ’ αὐτὸ τοὐναντίον ἄκαιρός τ’ ἐστὶ καὶ τὴν περὶ τῶν πραγμάτων ζήτησιν εἰς τὴν περὶ τῶν ὀνομάτων ἀμφισβήτησιν ἀπάγει . διὸ καὶ τεχνάζονταί τινες ἐξεπίτηδες ὑπὲρ τοῦ μηδὲν περανθῆναι πρὸς ἕκαστον τῶν ὀνομάτων ἐνίστασθαι , εἰ μὲν ὀρέγεσθαι πόματος εἴποις τὸν διψῶντα , μὴ συγχωροῦντες ὀρέγεσθαι λέγειν , ἀστεῖον γάρ τι τὴν ὄρεξιν εἶναι καὶ μόνου τοῦ σοφοῦ , ὑπάρχειν γοῦν αὐτὴν ὁρμὴν λογιστικὴν ἐπί τι ὅσον χρὴ ἣδοντος , ἂν δὲ ἐπιθυμεῖν , οὐδὲ οὕτως ὀνομάζειν συγχωροῦντες · τὸ μὲν γὰρ διψῆν οὐκ ἐν τοῖς φαύλοις μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀστείοις γίγνεσθαι , τὴν δ’ ἐπιθυμίαν αὐτήν τε φαύλην εἶναι καὶ μόνοις τοῖς φαύλοις ἐγγίνεσθαι , εἶναι γὰρ ὄρεξιν ἀθρόως ῥεπτικὴν πρὸς τὸ τυγχάνειν . εἰ δὲ μὴ μακρὸν οὕτως αὐτῆς ὁρισμὸν ποιήσειεν , ἀλλ’ ὄρεξίν [ τε ] ἄλογον ὑπάρχειν εἰπών , ἐπιτιμήσει μάλα σεμνῶς ἀνδρὶ πολλάκις οὐκ ἐν τῇ πραγμάτων ἐπιστήμῃ μόνον , ἀλλὰ κἀν τῇ τῶν ὀνομάτων χρήσει μυρίων διαφέροντι . τοιοῦτοι δ’ ἀμέλει καὶ τῶν παλαιῶν ἦσαν οὐκ ὀλίγοι , καθάπερ καὶ αὐτὸς ὁ Πλάτων φησίν , ὀνόμασι χρώμενοι καινῶς μετωνομασμένοις . ( Videtur mihi Chrysippus Platoni opprobrio vertisse , quod in libro quarto de re publica in synonymorum distinctione parum diligens fuisset : cui patrocinatur Galenus . )
Lemmas: εἴτε δέ προσίημι καί φεύγω λέγω , εἴτε διώκω , ἔτι ἐφίημι , διαφέρω οὐδείς , ὥσπερ οὐδέ εἰμί βούλομαι ἢ ὀρέγω ἢ ἀντιποιέω ἢ ἀσπάζομαι ἢ ἐπιθυμέω . ὁ γάρ ὁ τοιοῦτος ὄνομα διαίρεσις οὐδείς εἰς ὁ πάρειμι σκέψις ὀνίνημι , ἀλλά αὐτός ἐναντίος ἄκαιρος τε εἰμί καί ὁ περί ὁ πρᾶγμα ζήτησις εἰς ὁ περί ὁ ὄνομα ἀμφισβήτησις ἀπάγω . διό καί τεχνάζω τις ἐξεπίτηδες ὑπέρ ὁ μηδείς περαίνω πρός ἕκαστος ὁ ὄνομα ἐνίστημι , εἰμί μέν ὀρέγω πόμα εἶπον ὁ διψάω , μή συγχωρέω ὀρέγω λέγω , ἀστεῖος γάρ τίς ὁ ὄρεξις εἰμί καί μόνος ὁ σοφός , ὑπάρχω γοῦν αὐτός ὁρμή λογιστικός ἐπί τίς ὅσος χρή ἥδω , εἄν δέ ἐπιθυμέω , οὐδέ οὕτως ὀνομάζω συγχωρέω · ὁ μέν γάρ διψάω οὐ ἐν ὁ φαῦλος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἀστεῖος γίγνομαι , ὁ δέ ἐπιθυμία αὐτός τε φαῦλος εἰμί καί μόνος ὁ φαῦλος ἐγγίγνομαι , εἰμί γάρ ὄρεξις ἀθρόος ῥεπτικός πρός ὁ τυγχάνω . εἰμί δέ μή μακρός οὕτως αὐτός ὁρισμός ποιέω , ἀλλά ὄρεξις [ τε ] ἄλογος ὑπάρχω εἶπον , ἐπιτίμησις μάλα σεμνός ἀνήρ πολλάκις οὐ ἐν ὁ πρᾶγμα ἐπιστήμη μόνος , ἀλλά ἐν ὁ ὁ ὄνομα χρῆσις μυρίος διαφέρω . τοιοῦτος δέ ἀμελέω καί ὁ παλαιός εἰμί οὐ ὀλίγος , καθάπερ καί αὐτός ὁ Πλάτων φημί , ὄνομα χράω καινός μετονομάζω . ( Videtur mihi Chrysippus Platoni opprobrio vertisse , quod in libro quarto de re publica in synonymorum distinctione parum diligens fuisset : cui patrocinatur Galenus . )
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 442
ὄρεξιν οὖν ἐπιθυμίας διακρίνουσιν οἱ περὶ ταῦτα δεινοί · καὶ τὴν μὲν ἐπὶ ἡδοναῖς καὶ ἀκολασίᾳ τάττουσιν , ἄλογον οὖσαν · τὴν δὲ ὄρεξιν ἐπὶ τῶν κατὰ φύσιν ἀναγκαίων , λογικὴν ὑπάρχουσαν κίνησιν .
Lemmas: ὄρεξις οὖν ἐπιθυμία διακρίνω ὁ περί οὗτος δεινός · καί ὁ μέν ἐπί ἡδονή καί ἀκολασία τάσσω , ἄλογος εἰμί · ὁ δέ ὄρεξις ἐπί ὁ κατά φύσις ἀναγκαῖος , λογικός ὑπάρχω κίνησις .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 445
Πᾶν τὸ παρὰ τὸν λόγον τὸν ὀρθὸν τοῦτο ἁμάρτημά ἐστι . αὐτίκα γοῦν τὰ πάθη τὰ γενικώτατα ὧδέ πως ὁρίζεσθαι ἀξιοῦσιν οἱ φιλόσοφοι · τὴν μὲν ἐπιθυμίαν ὄρεξιν ἀπειθῆ λόγῳ · τὸν δὲ φόβον ἔκκλισιν ἀπειθῆ λόγῳ · ἡδονὴν δὲ ἔπαρσιν ψυχῆς ἀπειθῆ λόγῳ .
Lemmas: Πᾶν ὁ παρά ὁ λόγος ὁ ὀρθός οὗτος ἁμάρτημα εἰμί . αὐτίκα γοῦν ὁ πάθος ὁ γενικός ὧδε πως ὁρίζω ἀξιόω ὁ φιλόσοφος · ὁ μέν ἐπιθυμία ὄρεξις ἀπειθής λόγος · ὁ δέ φόβος ἔκκλισις ἀπειθής λόγος · ἡδονά δέ ἔπαρσις Ψυχή ἀπειθής λόγος .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 446
Πᾶν μὲν πάθος ἐπίληπτον , ἐπεὶ καὶ πᾶσα ἄμετρος καὶ πλεονάζουσα ὁρμὴ καὶ τῆς ψυχῆς ἡ ἄλογος καὶ παρὰ φύσιν κίνησις ὑπαίτιος .
Lemmas: Πᾶν μέν πάθος ἐπίληπτος , ἐπεί καί πᾶς ἄμετρος καί πλεονάζω ὁρμή καί ὁ Ψυχή ὁ ἄλογος καί παρά φύσις κίνησις ὑπαίτιος .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 447
venena － quae de philosophorum et maxime Pythagorae et Zenonis principis Stoicorum fonte manarunt . Illi enim quae Graeci appellant πάθη , nos perturbationes possumus dicere : aegritudinem videlicet et gaudium , spem et metum : quorum duo praesentia , duo futura sunt , asserunt exstirpari posse de mentibus et nullam fibram radicemque vitiorum in homine omnino residere , meditatione et assidua exercitatione virtutum . Cf . dial . adv . Pelag . II 6 ( ubi Chrysippum quoque nominat ) .
Lemmas: venena － quae de philosophorum et maxime Pythagorae et Zenonis principis Stoicorum fonte manarunt . Illi enim quae Graeci appellant πάθος , nos perturbationes possumus dicere : aegritudinem videlicet et gaudium , spem et metum : quorum duo praesentia , duo futura sunt , asserunt exstirpari posse de mentibus et nullam fibram radicemque vitiorum in homine omnino residere , meditatione et assidua exercitatione virtutum . Cf . dial . adv . Pelag . II 6 ( ubi Chrysippum quoque nominat ) .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 448
φασὶ δὲ καὶ ἀπαθῆ εἶναι τὸν σοφόν , διὰ τὸ ἀνέμπτωτον εἶναι . εἶναι δὲ καὶ ἄλλον ἀπαθῆ , τὸν φαῦλον , ἐν ἴσῳ λεγόμενον τῷ σκληρῷ καὶ ἀτέγκτῳ .
Lemmas: φημί δέ καί ἀπαθής εἰμί ὁ σοφός , διά ὁ ἀνέμπτωτος εἰμί . εἰμί δέ καί ἄλλος ἀπαθής , ὁ φαῦλος , ἐν ἴσος λέγω ὁ σκληρός καί ἄτεγκτος .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 449
Catius Epicureus fuit , qui scripsit quattuor libros de rerum natura et de summo bono . Sub eius nomine quomodo in proxima Stoicos ita in hac Epicureos inrisurus est , qui dicunt summum bonum ἡδονὴν rerum honestarum . Unde Stoici hanc gulae et corporis libidinem criminantur , τὴν ἀταραχίαν τῆς ψυχῆς , hoc est nihil timere nec cupere , summum bonum esse . Unde Varro dicit λογομαχίαν inter illos esse .
Lemmas: Catius Epicureus fuit , qui scripsit quattuor libros de rerum natura et de summo bono . Sub eius nomine quomodo in proxima Stoicos ita in hac Epicureos inrisurus est , qui dicunt summum bonum ἡδονά rerum honestarum . Unde Stoici hanc gulae et corporis libidinem criminantur , ὁ ἀταραχίαν ὁ Ψυχή , hoc est nihil timere nec cupere , summum bonum esse . Unde Varro dicit λογομαχία inter illos esse .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 451
ἔλεος · － ὅντινα ὡρίσαντο οἱ περὶ ταῦτα δεινοὶ λύπην εἶναι ἐπὶ τῇ τοῦ πλησίον δυσπραγίᾳ · καὶ φασὶ μὴ δεῖν ἰατρὸν ἢ δικαστὴν τοῦτον τὸν ἔλεον ἐλεεῖν , μή ποτε συγχυθέντες ὑπὸ τῆς ἐπὶ τὸ οὕτως ἐλεεῖν ἐπα γούσης λύπης ἐμποδισθῶσιν ἀποδοῦναι τὸ ἰατρικὸν ἢ τὸ δικαστικὸν συμφερόντως τῷ θεραπευομένῳ ἢ τῷ δικαζομένῳ ἒργον .
Lemmas: ἔλεος · － ὅστις ὁρίζω ὁ περί οὗτος δεινός λύπη εἰμί ἐπί ὁ ὁ πλησίος δυσπραγία · καί φημί μή δήω ἰατρός ἢ δικαστής οὗτος ὁ ἔλεος ἐλεέω , μή ποτός συγχέω ὑπό ὁ ἐπί ὁ οὕτως ἐλεέω επά Γούσης λύπη ἐμποδίζω ἀποδίδωμι ὁ ἰατρικός ἢ ὁ δικαστικός συμφέρω ὁ θεραπεύω ἢ ὁ δικάζω ἔργον .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 454
εἴπερ τέλειός ἐστιν ὁ πάσας ἔχων τὰς ἀρετὰς καὶ μηκέτι ἀπὸ κακίας πράττων etc . πῶς ἂν καὶ ἀόργητος γένοιτ’ ἂν ἀθρόως , εἰ τύχοι εὐέμπτωτος ὢν εἰς ὀργήν ; πῶς δὲ καὶ ἄλυπος καὶ κρείττων παντὸς οὑτινοσοῦν συμβῆναι δυναμένου , τὴν λύπην προκαλουμένου ; πῶς δὲ καὶ ἔξω φόβου πάντη ἔσται τοῦ περὶ πόνων ἢ θανάτου ἢ τῶν ὅσα δύναται τὴν ἔτι ἀτελεστέραν ψυχὴν φοβῆσαι ; τίνα δὲ τρόπον － － ἐκτὸς ἔσται πάσης ἐπιθυμίας ; － － εἰ δὲ καὶ ἡ λεγομένη ἡδονή , ἄλογος οὖσα ἔπαρσις τῆς ψυχῆς , πάθος ἐστί , πῶς ἄν τις － － ἀπαλλαγείη τοῦ ἀλόγως ἐπαίρεσθαι .
Lemmas: εἴπερ τέλειος εἰμί ὁ πᾶς ἔχω ὁ ἀρετή καί μηκέτι ἀπό κακία πράσσω etc . πῶς εἄν καί ἀόργητος γίγνομαι εἄν ἀθρόος , εἰμί τυγχάνω εὐέμπτωτος εἰμί εἰς ὀργή ; πῶς δέ καί ἄλυπος καί ἀγαθός πᾶς ὅστις συμβαίνω δύναμαι , ὁ λύπη προκαλέω ; πῶς δέ καί ἔξω φόβος πάντῃ εἰμί ὁ περί πόνος ἢ θάνατος ἢ ὁ ὅσος δύναμαι ὁ ἔτι ἀτελής ψυχή φοβέω ; τίς δέ τρόπος － － ἐκτός εἰμί πᾶς ἐπιθυμία ; － － εἰμί δέ καί ὁ λέγω ἡδονή , ἄλογος εἰμί ἔπαρσις ὁ Ψυχή , πάθος εἰμί , πῶς ἄν τις － － ἀπαλλάσσω ὁ ἄλογος ἐπαίρω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 455
Ἀλλ’ ὁμολογεῖ γε Χρύσιππος , εἶναί τινας φόβους καὶ λύπας καὶ ἀπάτας , αἳ βλάπτουσι μὲν ἡμᾶς , χείρονας δ’ οὐ ποιοῦσιν . Ἔντυχε δὲ τῷ πρώτῳ τῶν πρὸς Πλάτωνα γεγραμμένων περὶ Δικαιοσύνης · καὶ γὰρ ἄλλων ἕνεκα τὴν ἐκεῖ τοῦ ἀνδρὸς εὑρησιλογίαν ἄξιον ἱστορῆσαι , πάντων ἁπλῶς πραγμάτων καὶ δογμάτων , οἰκείων ὁμοῦ καὶ ἀλλοτρίων , ἀφειδοῦσαν .
Lemmas: ἀλλά ὁμολογέω γε Χρύσιππος , εἰμί τις φόβος καί λύπη καί ἀπάτη , ὅς βλάπτω μέν ἐγώ , χείρων δέ οὖον ποιέω . ἐντυγχάνω δέ ὁ πρῶτος ὁ πρός Πλάτων γράφω περί Δικαιοσύνη · καί γάρ ἄλλος ἕνεκα ὁ ἐκεῖ ὁ ἀνήρ εὑρησιλογία ἄξιος ἱστορέω , πᾶς ἁπλόος πρᾶγμα καί δόγμα , οἰκέω ὁμοῦ καί ἀλλότριος , ἀφειδέω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 456
δοκεῖ δὲ αὐτοῖς τὰ πάθη κρίσεις εἶναι , καθά φησι Χρύσιππος ἐν τῷ περὶ Παθῶν · ἥ τε γὰρ φιλαργυρία ὑπόληψίς ἐστι τοῦ τὸ ἀργύριον καλὸν εἶναι , καὶ ἡ μέθη δὲ καὶ ἡ ἀκολασία ὁμοίως καὶ τὰ ἄλλα .
Lemmas: δοκέω δέ αὐτός ὁ πάθος κρίσις εἰμί , καθά φημί Χρύσιππος ἐν ὁ περί πάθος · ὅς τε γάρ φιλαργυρία ὑπόληψις εἰμί ὁ ὁ ἀργύριον καλός εἰμί , καί ὁ μέθη δέ καί ὁ ἀκολασία ὁμοίως καί ὁ ἄλλος .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 457
τὰ μὲν οὖν τοιαῦτα λογικώτερά πως ἔφην εἶναι · λογικὰ γὰρ ὄντως ἐστὶν ὅσα τῆς χρείας ἐπέκεινα προερχόμενα τὴν φύσιν ἀθρεῖ τῶν πραγμάτων , ὁποία τις ὑπάρχει κατὰ τὴν οἰκείαν οὐσίαν · οὕτως γοῦν καὶ Χρύσιππος ὁ φιλόσοφος ἔγραψεν περὶ τῶν τῆς ψυχῆς παθῶν ἓν μὲν τὸ θεραπευτικὸν βιβλίον , οὗ μάλιστα χρῄζομεν εἰς τὴν ἴασιν αὐτῶν , ἕτερα δὲ τρία λογικὰς ἔχοντα ζητήσεις .
Lemmas: ὁ μέν οὖν τοιοῦτος λογικός πως φημί εἰμί · λογικός γάρ εἰμί εἰμί ὅσος ὁ χρεία ἐπέκεινα προέρχομαι ὁ φύσις ἀθρέω ὁ πρᾶγμα , ὁποῖος τις ὑπάρχω κατά ὁ οἰκεῖος οὐσία · οὕτως γοῦν καί Χρύσιππος ὁ φιλόσοφος γράφω περί ὁ ὁ Ψυχή πάθος εἷς μέν ὁ θεραπευτικός βιβλίον , ὅς μάλιστα χρῄζω εἰς ὁ ἴασις αὐτός , ἕτερος δέ τρεῖς λογικός ἔχω ζητέω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 458
ὡς τοῦτό γε καὶ ἐξ αὐτῶν ὧν ἔγραφε Χρύσιππος περὶ παθῶν ἔνεστι καταμαθεῖν . τεττάρων γὰρ βιβλίων οὕτω μεγάλων αὐτῷ γεγραμμένων , ὥσθ’ ἕκαστον εἶναι διπλάσιον τῶν ἡμετέρων , ὅμως ἡμεῖς οὐδ’ ἐν ὅλοις δύο τὴν περὶ τῶν παθῶν αὐτῷ γνώμην ἐξητάκαμεν etc .
Lemmas: ὡς οὗτος γε καί ἐκ αὐτός ὅς γράφω Χρύσιππος περί πάθος ἔνειμι καταμανθάνω . τέσσαρες γάρ βιβλίον οὗτος μέγας αὐτός γράφω , ὥστε ἕκαστος εἰμί διπλάσιος ὁ ἡμέτερος , ὅμως ἐγώ οὐδέ ἐν ὅλος δύο ὁ περί ὁ πάθος αὐτός γνώμη ἐξετάζω etc .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 459
Κοινῶς δὲ ἅπαντες οὗτοι ( scil . Stoici , Aristo , Zeno , Chrysippus ) τὴν ἀρετὴν τοῦ ἡγεμονικοῦ τῆς ψυχῆς διάθεσίν τινα καὶ δύναμιν , γεγενημένην ὑπὸ λόγου , μᾶλλον δὲ λόγον οὖσαν αὐτὴν ὁμολογούμενον καὶ βέβαιον καὶ ἀμετάπτωτον , ὑποτίθενται · καὶ νομίζουσιν οὐκ εἶναι τὸ παθητικὸν καὶ ἄλογον διαφορᾷ τινι καὶ φύσει ψυχῆς τοῦ λογικοῦ διακεκριμένον , ἀλλὰ τὸ αὐτὸ τῆς ψυχῆς μέρος , ὃ δὴ καλοῦσι διάνοιαν καὶ ἡγεμονικόν , διόλου τρεπόμενον καὶ μεταβάλλον ἔν τε τοῖς πάθεσι καὶ ταῖς κατὰ ἕξιν ἢ διάθεσιν μεταβολαῖς , κακίαν τε γίγνεσθαι καὶ ἀρετήν , καὶ μηδὲν ἔχειν ἄλογον ἐν ἑαυτῷ · λέγεσθαι δὲ ἄλογον , ὅταν τῷ πλεονάζοντι τῆς ὁρμῆς , ἰσχυρῷ γενομένῳ καὶ κρατήσαντι , πρός τι τῶν ἀτόπων παρὰ τὸν αἱροῦντα λόγον ἐκφέρηται · καὶ γὰρ τὸ πάθος εἶναι λόγον πονηρὸν καὶ ἀκόλαστον , ἐκ φαύλης καὶ διημαρτημένης κρίσεως σφοδρότητα καὶ ῥώμην προσλαβούσης . ἔνιοι δέ φασιν οὐχ ἕτερόν εἶναι τοῦ λόγου τὸ πάθος οὐδὲ δυοῖν διαφορὰν καὶ στάσιν , ἀλλὰ ἑνὸς λόγου τροπὴν ἐπ’ ἀμφότερα , λανθάνουσαν ἡμᾶς ὀξύτητι καὶ τάχει μεταβολῆς · οὐ συνορῶντας ὅτι ταὐτόν ἐστι τῆς ψυχῆς ᾧ πέφυκεν ἐπιθυμεῖν καὶ μετανοεῖν , ὀργίζεσθαι καὶ δεδιέναι , φέρεσθαι πρὸς τὸ αἰσχρὸν ὑφ’ ἡδονῆς καὶ φερομένη πάλιν αὑτῆς ἐπιλαμβάνεσθαι · καὶ γὰρ ἐπιθυμίαν καὶ ὀργὴν καὶ φόβον καὶ τὰ τοιαῦτα πάντα , δόξας εἶναι καὶ κρίσεις πονηράς , οὐ περὶ ἕν τι γιγνομένας τῆς ψυχῆς μέρος , ἀλλὰ ὅλου τοῦ ἡγεμονικοῦ ῥοπὰς καὶ εἴξεις καὶ συγκαταθέσεις καὶ ὁρμὰς καὶ ὅλως ἐνεργείας τινὰς οὔσας ἐν ὀλίγῳ μεταπτωτάς , ὥσπερ αἱ τῶν παίδων ἐπιδρομαὶ τὸ ῥαγδαῖον καὶ τὸ σφοδρὸν ἐπισφαλὲς ὑπὸ ἀσθενείας καὶ ἀβέβαιον ἔχουσι .
Lemmas: κοινῶς δέ ἅπας οὗτος ( scil . Stoici , Aristo , Zeno , Chrysippus ) ὁ ἀρετή ὁ ἡγεμονικός ὁ Ψυχή διάθεσις τις καί δύναμις , γίγνομαι ὑπό λόγος , μᾶλλον δέ λόγος εἰμί αὐτός ὁμολογέω καί βέβαιος καί ἀμετάπτωτος , ὑποτίθημι · καί νομίζω οὐ εἰμί ὁ παθητικός καί ἄλογος διαφορά τις καί φύσις Ψυχή ὁ λογικός διακρίνω , ἀλλά ὁ αὐτός ὁ Ψυχή μέρος , ὅς δή καλέω διάνοια καί ἡγεμονικός , διόλου τρέπω καί μεταβάλλω ἐν τε ὁ πάθος καί ὁ κατά ἕξις ἢ διάθεσις μεταβολή , κακία τε γίγνομαι καί ἀρετή , καί μηδείς ἔχω ἄλογος ἐν ἑαυτοῦ · λέγω δέ ἄλογος , ὅταν ὁ πλεονάζω ὁ ὁρμή , ἰσχυρός γίγνομαι καί κρατέω , πρός τίς ὁ ἄτοπος παρά ὁ αἱρέω λόγος ἐκφέρω · καί γάρ ὁ πάθος εἰμί λόγος πονηρός καί ἀκόλαστος , ἐκ φαῦλος καί διαμαρτάνω κρίσις σφοδρότητα καί ῥώμη προσλαμβάνω . ἔνιοι δέ φημί οὐ ἕτερος εἰμί ὁ λόγος ὁ πάθος οὐδέ δύο διαφορά καί στάσις , ἀλλά εἷς λόγος τροπή ἐπί ἀμφότερος , λανθάνω ἐγώ ὀξύτης καί τάχος μεταβολεύς · οὖον συνοράω ὅτι αὐτός εἰμί ὁ Ψυχή ὅς φύω ἐπιθυμέω καί μετανοέω , ὀργίζω καί δείδω , φέρω πρός ὁ αἰσχρός ὑπό ἡδονή καί φέρω πάλιν ἑαυτοῦ ἐπιλαμβάνω · καί γάρ ἐπιθυμία καί ὀργή καί φόβος καί ὁ τοιοῦτος πᾶς , δόξα εἰμί καί κρίσις πονηρός , οὖον περί εἷς τίς γίγνομαι ὁ Ψυχή μέρος , ἀλλά ὅλος ὁ ἡγεμονικός ῥοπή καί ἔοικα καί συγκατάθεσις καί ὁρμή καί ὅλως ἐνέργεια τις εἰμί ἐν ὀλίγος μεταπτωτός , ὥσπερ ὁ ὁ παῖς ἐπιδρομή ὁ ῥαγδαῖος καί ὁ σφοδρός ἐπισφαλής ὑπό ἀσθένεια καί ἀβέβαιον ἔχω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 460
τὸ δὴ τῶν παθῶν αἴτιον , τουτέστι τῆς τε ἀνομολογίας καὶ τοῦ κακοδαίμονος βίου , τὸ μὴ κατὰ πᾶν ἕπεσθαι τῷ ἐν αὑτῷ δαίμονι συγγενεῖ τε ὄντι καὶ τὴν ὁμοίαν φύσιν ἔχοντι τῷ τὸν ὅλον κόσμον διοικοῦντι , τῷ δὲ χείρονι καὶ ζιωώδει ποτὲ συνεκκλίνοντας φέρεσθαι . οἱ δὲ ( sc . οἱ περὶ Χρύσιππον ) τοῦτο παριδόντες οὔτε ἐν τούτοις βελτιοῦσι τὴν αἰτίαν τῶν παθῶν , οὔτ’ ἐν τοῖς περὶ τῆς εὐδαιμονίας καὶ ὁμολογίας ὀρθοδοξοῦσιν . οὐ γὰρ βλέπουσιν , ὅτι πρῶτόν ἐστιν ἐν αὐτῇ τὸ κατὰ μηδὲν ἄγεσθαι ὑπὸ τοῦ ἀλόγου τε καὶ κακοδαίμονος καὶ ἀθέου τῆς ψυχῆς . ἐν τούτοις φανερῶς ὁ Ποσειδώνιος ἐδίδαξε , πηλίκον ἁμαρτάνουσιν οἱ περὶ τὸν Χρύσιππον , οὐ μόνον ἐν τοῖς περὶ τῶν παθῶν λογισμοῖς , ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ τέλους . οὐ γὰρ ὡς ἐκεῖνοι λέγουσιν ἀλλ’ ὡς ὁ Πλάτων ἐδίδαξε , τὸ τῇ φύσει ζῆν ὁμολογουμένως ἐστίν .
Lemmas: ὁ δή ὁ πάθος αἴτιος , τουτέστι ὁ τε ἀνομολογία καί ὁ κακοδαίμων βίος , ὁ μή κατά πᾶς ἕπω ὁ ἐν ἑαυτοῦ δαίμων συγγενής τε εἰμί καί ὁ ὅμοιος φύσις ἔχω ὁ ὁ ὅλος κόσμος διοικέω , ὁ δέ χείρων καί ζῳώδης ποτέ συνεκκλίνω φέρω . ὁ δέ ( sc . ὁ περί Χρύσιππος ) οὗτος παρεῖδον οὔτε ἐν οὗτος βελτιόω ὁ αἴτιος ὁ πάθος , οὔτε ἐν ὁ περί ὁ εὐδαιμονία καί ὁμολογία ὀρθοδοξέω . οὖον γάρ βλέπω , ὅτι πρότερος εἰμί ἐν αὐτός ὁ κατά μηδείς ἄγω ὑπό ὁ ἄλογος τε καί κακοδαίμων καί ἄθεος ὁ Ψυχή . ἐν οὗτος φανερῶς ὁ Ποσειδώνιος διδάσκω , πηλίκος ἁμαρτάνω ὁ περί ὁ Χρύσιππος , οὖον μόνος ἐν ὁ περί ὁ πάθος λογισμός , ἀλλά καί περί ὁ τέλος . οὖον γάρ ὡς ἐκεῖνος λέγω ἀλλά ὡς ὁ Πλάτων διδάσκω , ὁ ὁ φύσις ζῶ ὁμολογουμένως εἰμί .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 463
κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐν τοῖς ὁρισμοῖς τῶν γενικῶν παθῶν , οὓς πρώτους ἐξέθετο , τελέως ἀποχωρεῖ τῆς γνώμης αὐτῶν ( sc . τῶν παλαιῶν ) , τὴν λύπην ὁριζόμενος δόξαν πρόσφατον κακοῦ παρουσίας , τὸν δὲ φόβον προσδοκίαν κακοῦ , τὴν δ’ ἡδονὴν δόξαν πρόσφατον ἀγαθοῦ παρουσίας . ἄντικρυς γὰρ ἐν τούτοις τοῦ λογιστικοῦ τῆς ψυχῆς μόνου μέμνηται , παραλείπων τό τ’ ἐπιθυμητικὸν καὶ τὸ θυμοειδές . Καὶ γὰρ τὴν δόξαν καὶ τὴν προσδοκίαν ἐν τῷ λογιστικῷ μόνῳ συνίστασθαι νομίζει . Κατὰ μέντοι τὸν τῆς ἐπιθυμίας ὅρον , ἣν ὄρεξιν ἄλογον εἶναί φησιν , ἐφάπτεται μέν πως ὅσον ἐπὶ τῇ λέξει τῆς ἀλόγου κατὰ τὴν ψυχὴν δυνάμεως , ἀποχωρεῖ δὲ κἀνταῦθα κατὰ τὴν ἐξήγησιν αὐτῆς , εἴ γε καὶ ἡ ὄρεξις , ἣν κατὰ τὸν ὁρισμὸν παρέλαβε , τῆς λογικῆς ἐστι δυνάμεως . ὁρίζεται γοῦν αὐτὴν ὁρμὴν λογικὴν ἐπί τι ὅσον χρὴ ἧδον . ἐν μέντοι δὴ τούτοις τοῖς ὅροις ὁρμὰς καὶ δόξας καὶ κρίσεις ὑπάρχειν οἴεται τὰ πάθη , κατὰ δέ τινας τῶν ἑξῆς Ἐπικούρῳ καὶ Ζήνωνι μᾶλλον ἢ τοῖς ἑαυτοῦ δόγμασιν ἀκόλουθα γράφει . τήν τε γὰρ λύπην ὁριζόμενος μείωσιν εἶναί φησιν ἐπὶ φευκτῷ δοκοῦντι ὑπάρχειν , τήν θ’ ἡδονὴν ἔπαρσιν ἐφ’ αἱρετῷ δοκοῦντι ὑπάρχειν . καὶ γὰρ αἱ μειώσεις καὶ αἱ ἐπάρσεις καὶ αἱ συστολαὶ καὶ αἱ διαχύσεις ( καὶ γὰρ τούτων ἐνίοτε μέμνηται ) τῆς ἀλόγου δυνάμεώς ἐστι παθήματα ταῖς δόξαις ἐπιγιγνόμενα . τοιαύτην δέ τινα τὴν οὐσίαν τῶν παθῶν Ἐπίκουρος καὶ Ζήνων , οὐκ αὐτὸς ὑπολαμβάνει . ὃ καὶ θαυμάζειν ἐπέρχεταί μοι τἀνδρός , ἐν ἐπαγγελίᾳ λογικῆς τε ἅμα καὶ ἀκριβοῦς διδασκαλίας οὐκ ἀκριβοῦντος .
Lemmas: κατά ὁ αὐτός τρόπος ἐν ὁ ὁρισμός ὁ γενικός πάθος , ὅς πρῶτος ἐκτίθημι , τέλειος ἀποχωρέω ὁ γνώμη αὐτός ( sc . ὁ παλαιός ) , ὁ λύπη ὁρίζω δόξα πρόσφατος κακός παρουσία , ὁ δέ φόβος προσδοκία κακός , ὁ δέ ἡδονά δόξα πρόσφατος ἀγαθός παρουσία . ἄντικρυς γάρ ἐν οὗτος ὁ λογιστικός ὁ Ψυχή μόνος μιμνήσκω , παραλείπω ὁ τε ἐπιθυμητικός καί ὁ θυμοειδής . καί γάρ ὁ δόξα καί ὁ προσδοκία ἐν ὁ λογιστικός μόνος συνίστημι νομίζω . κατά μέντοι ὁ ὁ ἐπιθυμία ὅρος , ὅς ὄρεξις ἄλογος εἰμί φημί , ἐφάπτω μέν πως ὅσος ἐπί ὁ λέγω ὁ ἄλογος κατά ὁ ψυχή δύναμις , ἀποχωρέω δέ ἐνταῦθα κατά ὁ ἐξήγησις αὐτός , εἰμί γε καί ὁ ὄρεξις , ὅς κατά ὁ ὁρισμός παραλαμβάνω , ὁ λογικός εἰμί δύναμις . ὁρίζω γοῦν αὐτός ὁρμή λογικός ἐπί τίς ὅσος χρή ἦδος . ἐν μέντοι δή οὗτος ὁ ὅρος ὁρμή καί δόξα καί κρίσις ὑπάρχω οἴομαι ὁ πάθος , κατά δέ τις ὁ ἑξῆς Ἐπίκουρος καί Ζήνων μᾶλλον ἢ ὁ ἑαυτοῦ δόγμα ἀκόλουθος γράφω . ὁ τε γάρ λύπη ὁρίζω μείωσις εἰμί φημί ἐπί φευκτός δοκέω ὑπάρχω , ὁ ὁ ἡδονά ἔπαρσις ἐπί αἱρετός δοκέω ὑπάρχω . καί γάρ ὁ μειόω καί ὁ ἔπαρσις καί ὁ συστολή καί ὁ διαχέω ( καί γάρ οὗτος ἐνίοτε μιμνήσκω ) ὁ ἄλογος δύναμις εἰμί πάθημα ὁ δόξα ἐπιγίγνομαι . τοιοῦτος δέ τις ὁ οὐσία ὁ πάθος Ἐπίκουρος καί Ζήνων , οὐ αὐτός ὑπολαμβάνω . ὅς καί θαυμάζω ἐπέρχομαι ἐγώ ἀνήρ , ἐν ἐπαγγελία λογικός τε ἅμα καί ἀκριβής διδασκαλία οὐ ἀκριβόω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 464
Περὶ δὲ τοῦ μὴ φροντίζειν τῆς πρὸς ἑαυτὸν ἐναντιολογίας αὐτὸν ἔχων ἔτι μυρία λέγειν , ἃ τάχ’ ἂν καὶ ὕστερον , εἰ μακροτέρας ἐπιλαβοίμην σχολῆς , εἰς μίαν ἀθροίσαιμι πραγματείαν ἅπαντα , παραλιπὼν τἄλλα μόνων τῶν οἰκείων τοῖς νῦν προκειμένοις μνημονεύσω . τὴν τοίνυν ἐπιθυμίαν ἐν τῷ πρώτῳ περὶ παθῶν ὁρισάμενος ὄρεξιν ἄλογον , αὐτὴν πάλιν τὴν ὄρεξιν ἐν ἕκτῳ τῶν κατὰ γένος ὅρων ὁρμὴν λογικὴν εἶναί φησιν ἐπί τι , ὅσον χρή , ἧδον αὐτῷ . οὕτω δὲ αὐτὴν ὁρίζεται κἀν τοῖς περὶ τῆς ὁρμῆς . Ad primam sententiam confer τὸ δὲ μηδὲ ἅπερ ὑπέθεντο δύνασθαι διαφυλάττειν , ἀλλ’ ἐναντία γράφειν αὐτῶν , ἀγυμνάστων περὶ λόγον ἀνθρώπων , οἷός περ καὶ ὁ θαυμασιώτατος Χρύσιππος ἐν παμπόλλαις εὑρίσκεται πραγματείαις . ἀλλὰ περὶ μὲν τῶν ἄλλων ἑτέρωθι .
Lemmas: περι δέ ὁ μή φροντίζω ὁ πρός ἑαυτοῦ ἐναντιολογία αὐτός ἔχω ἔτι μυρίος λέγω , ὁ τάχα εἄν καί ὕστερος , εἰμί μακρός ἐπιλαμβάνω σχολή , εἰς εἷς ἀθροίζω πραγματεία ἅπας , παραλείπω ἄλλος μόνος ὁ οἰκέω ὁ νῦν πρόκειμαι μνημονεύω . ὁ τοίνυν ἐπιθυμία ἐν ὁ πρῶτος περί πάθος ὁρίζω ὄρεξις ἄλογος , αὐτός πάλιν ὁ ὄρεξις ἐν ἕκτος ὁ κατά γένος ὁράω ὁρμή λογικός εἰμί φημί ἐπί τίς , ὅσος χρή , ἦδος αὐτός . οὗτος δέ αὐτός ὁρίζω ἐν ὁ περί ὁ ὁρμή . Ad primam sententiam confer ὁ δέ μηδέ ὅσπερ ὑποτίθημι δύναμαι διαφυλάσσω , ἀλλά ἐναντίος γράφω αὐτός , ἀγύμναστος περί λόγος ἄνθρωπος , οἷος περ καί ὁ θαυμάσιος Χρύσιππος ἐν πάμπολυς εὑρίσκω πραγματεία . ἀλλά περί μέν ὁ ἄλλος ἑτέρωθι .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 468
Ἴσα τοίνυν τὰ ἁμαρτήματα πάντα καὶ πάσας τιθέμενοι τὰς ἁμαρτίας , εἰ μὲν ἄλλῃ πῃ παρορῶσι τὸ ἀληθὲς οὐκ ἔστι καιρὸς ἐν τῷ παρόντι διελέγχειν , ἐν δὲ τοῖς πλείοσι φαίνονται κομιδῇ παρὰ τὴν ἐνάργειαν ἐνιστάμενοι τῷ λόγῳ . πᾶν μὲν γὰρ πάθος ἁμαρτία κατ’ αὐτούς ἐστι καὶ πᾶς ὁ λυπούμενος ἢ φοβούμενος ἢ ἐπιθυμῶν ἁμαρτάνει . μεγάλαι δὲ τῶν παθῶν διαφοραὶ κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον ὁρῶνται － － － － ταῦτα τοίνυν καὶ τὰ τοιαῦτα διακρουόμενοι τὰς ἐπιτάσεις τῶν παθῶν καὶ τὰς σφοδρότητας οὔ φασι γίγνεσθαι κατὰ τὴν κρίσιν , ἐν ιἧ τὸ ἁμαρτητικόν , ἀλλὰ τὰς δήξεις καὶ τὰς συστολὰς καὶ τὰς διαχύσεις εἶναι τὰς τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον τῷ λόγῳ δεχομένας . ἐκεῖνο δ’ ἐκ τούτου ληπτέον , ὅτι συγχωροῦσι καὶ αὐτοὶ τῆς κρίσεως ἕτερον εἶναι τὸ ἄλογον , καθ’ ὅ φασι γίγνεσθαι τὸ πάθος σφοδρότερον καὶ μεῖζον , ἐρίζοντες πρὸς τοὔνομα καὶ τὸ ῥῆμα , τὰ δὲ πράγματα διδόντες τοῖς διαφέρειν τὸ παθητικὸν καὶ ἄλογον τοῦ λογιζομένου καὶ κρίνοντος ἀποφαινομένοις .
Lemmas: Ἴσος τοίνυν ὁ ἁμάρτημα πᾶς καί πᾶς τίθημι ὁ ἁμαρτία , εἰμί μέν ἄλλος πῃ παροράω ὁ ἀληθής οὐ εἰμί καιρός ἐν ὁ πάρειμι διελέγχω , ἐν δέ ὁ πλείων φαίνω κομιδή παρά ὁ ἐνάργεια ἐνίστημι ὁ λόγος . πᾶς μέν γάρ πάθος ἁμαρτία κατά αὐτός εἰμί καί πᾶς ὁ λυπέω ἢ φοβέω ἢ ἐπιθυμέω ἁμαρτάνω . μέγας δέ ὁ πάθος διαφορά κατά ὁ μᾶλλον καί ὁ κακός ὁράω － － － － οὗτος τοίνυν καί ὁ τοιοῦτος διακρούω ὁ ἐπίτασις ὁ πάθος καί ὁ σφοδρότης οὖον φημί γίγνομαι κατά ὁ κρίσις , ἐν εἷς ὁ ἁμαρτητικός , ἀλλά ὁ δῆξις καί ὁ συστολή καί ὁ διαχέω εἰμί ὁ ὁ μᾶλλον καί ὁ κακός ὁ λόγος δέχομαι . ἐκεῖνος δέ ἐκ οὗτος ληπτέος , ὅτι συγχωρέω καί αὐτός ὁ κρίσις ἕτερος εἰμί ὁ ἄλογος , κατά ὅς φημί γίγνομαι ὁ πάθος σφοδρός καί μείζων , ἐρίζω πρός ὄνομα καί ὁ ῥῆμα , ὁ δέ πρᾶγμα δίδωμι ὁ διαφέρω ὁ παθητικός καί ἄλογος ὁ λογίζομαι καί κρίνω ἀποφαίνω .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 469
διὰ τοῦτο ( scil . Posidonius ) κατά γε τὴν περὶ τῶν παθῶν πραγματείαν ἐναντιώτατα φρονεῖ Χρυσίππῳ καὶ ἐν τῷ περὶ τῆς διαφορᾶς τῶν ἀρετῶν , πολλὰ μὲν ὧν εἶπε Χρύσιππος ἐν τοῖς λογικῶς ζητουμένοις περὶ τῶν παθῶν τῆς ψυχῆς μεμψάμενος , ἔτι δὲ πλείω τῶν ἐν τοῖς περὶ διαφορῶν τῶν ἀρετῶν .
Lemmas: διά οὗτος ( scil . Posidonius ) κατά γε ὁ περί ὁ πάθος πραγματεία ἐναντίος φρονέω Χρύσιππος καί ἐν ὁ περί ὁ διαφορά ὁ ἀρετή , πολύς μέν ὅς εἶπον Χρύσιππος ἐν ὁ λογικός ζητέω περί ὁ πάθος ὁ Ψυχή μέμφομαι , ἔτι δέ πλείων ὁ ἐν ὁ περί διαφορά ὁ ἀρετή .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 470
εἰ μὲν οὖν ἐπετίμα τοῖς ψέγουσι μόνον , ἄλλο δὲ μηδὲ ἓν ποιοῦσιν ἢ † βα . . λως † Βίων ἐν τῷ περὶ τῆς ὀργῆς καὶ Χρύσιππος ἐν τ(ῶ)ι πε(ρὶ ) παθῶν ( θε)ρ(α)πευ(τι)κῷ , κἂν μετρίως ἵστατο .
Lemmas: εἰμί μέν οὖν ἐπιτιμάω ὁ ψέγω μόνος , ἄλλος δέ μηδέ εἷς ποιέω ἢ † βάω . . Λῶς † Βίων ἐν ὁ περί ὁ ὀργή καί Χρύσιππος ἐν ὅς περί ) πάθος ( θε)ρ(α)πευ(τι)κῷ , κἀν μέτριος ἵστημι .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 471a
καίτοι γράφει γ’ ἐφεξῆς ὧν ὀλίγον ἔμπροσθεν αὐτοῦ παρεθέμην ῥήσεων ὡδί . Διὸ καὶ καλὴ ἢ αἰσχρὰ ψυχὴ ἀνάλογον ῥηθήσεται κατὰ συμμετρίαν τέ τινα καὶ ἀσυμμετρίαν τοιῶνδέ τινων μερῶν . － － τίνα δ’ ἐστὶ ταῦτα τὰ τῆς ψυχῆς μόρια , μὴ δυνάμενος εἰπεῖν , ὡς ἂν ἐν ἑνὶ μόνῳ , τῷ λογιστικῷ , καὶ τὴν ὑγίειαν αὐτῆς καὶ τὴν νόσον καὶ τὸ κάλλος καὶ τὸ αἶσχος τιθέμενος , ἀναγκάζεται περι πλέκειν τε τὸν λόγον καὶ τῶν ἐνεργειῶν αὐτῆς ὡς μερῶν μνημονεύειν . ἐφεξῆς γοῦν οἷς παρεθέμην ὡδὶ γράφει · Ἔστι δὲ τῆς ψυχῆς μέρη , δι’ ὧν ὁ ἐν αὐτῇ λόγος συνέστηκε καὶ ἡ ἐν αὐτῷ διάθεσις . Καὶ ἔστι καλὴ ἢ αἰσχρὰ ψυχὴ κατὰ τὸ ἡγεμονικὸν μόριον ἔχον οὕτως ἢ οὕτως κατὰ τοὺς οἰκείους μερισμούς . ποίους οἰκείους μερισμούς , ὦ Χρύσιππε , προσγράψας ἐφεξῆς ἀπαλλάξεις ἡμᾶς πραγμάτων . ἀλλ’ οὔτ’ ἐνταῦθα προσέγραψας , οὔτ’ ἐν ἄλλῳ τινὶ τῶν σεαυτοῦ βιβλίων , ἀλλ’ ὥσπερ οὐκ ἐν τούτῳ τὸ πᾶν κῦρος ὑπάρχον τῆς περὶ τῶν παθῶν πραγματείας , ἀποχωρεῖς τε παραχρῆμα τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ καὶ μηκύνεις τὸν λόγον ἐν τοῖς οὐ προσήκουσι , δέον ἐπιμεῖναι καὶ δεῖξαι , τίνα ποτέ ἐστι τὰ μόρια τοῦ λογιστικοῦ τῆς ψυχῆς .
Lemmas: καίτοι γράφω γε ἐφεξῆς ὅς ὀλίγος ἔμπροσθεν αὐτός παρατίθημι ῥῆσις ὧδε . Διὸ καί κάλως ἢ αἰσχρός ψυχή ἀνάλογος εἴρω κατά συμμετρία τε τις καί ἀσυμμετρία τοιόσδε τίνω μέρος . － － τίς δέ εἰμί οὗτος ὁ ὁ Ψυχή μόριον , μή δύναμαι εἶπον , ὡς εἄν ἐν εἷς μόνος , ὁ λογιστικός , καί ὁ ὑγίεια αὐτός καί ὁ νόσος καί ὁ κάλλος καί ὁ αἶσχος τίθημι , ἀναγκάζω περί πλέκω τε ὁ λόγος καί ὁ ἐνέργεια αὐτός ὡς μέρος μνημονεύω . ἐφεξῆς γοῦν ὅς παρατίθημι ὡδί γράφω · εἰμί δέ ὁ Ψυχή μέρος , διά ὅς ὁ ἐν αὐτός λόγος συνίστημι καί ὁ ἐν αὐτός διάθεσις . καί εἰμί κάλως ἢ αἰσχρός ψυχή κατά ὁ ἡγεμονικός μόριον ἔχω οὕτως ἢ οὕτως κατά ὁ οἰκεῖος μερισμός . ποῖος οἰκεῖος μερισμός , εἰμί Χρύσιππος , προσγράφω ἐφεξῆς ἀπαλλάσσω ἐγώ πρᾶγμα . ἀλλά οὔτε ἐνταῦθα προσγράφω , οὔτε ἐν ἄλλος τις ὁ σεαυτοῦ βιβλίον , ἀλλά ὥσπερ οὐ ἐν οὗτος ὁ πᾶς κῦρος ὑπάρχω ὁ περί ὁ πάθος πραγματεία , ἀποχωρέω τε παραχρῆμα ὁ διδασκαλία αὐτός καί μηκύνω ὁ λόγος ἐν ὁ οὖον προσήκω , δήω ἐπιμένω καί δείκνυμι , τίς ποτός εἰμί ὁ μόριον ὁ λογιστικός ὁ Ψυχή .
chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 472
Analogiam , quam inter corporis et animi condiciones intercedere iudicat , demonstrare Chrysippus non potuit μετὰ τοῦ καὶ συγχεῖν εἰς ταὐτὸν τὴν θ’ ὑγίειαν τῆς ψυχῆς καὶ τὸ κάλλος . ἐπὶ μὲν γὰρ τοῦ σώματος ἀκριβῶς αὐτὰ διωρίσατο , τὴν μὲν ὑγίειαν ἐν τῇ τῶν στοιχείων συμμετρίᾳ θέμενος , τὸ δὲ κάλλος ἐν τῇ τῶν μορίων . ἐδήλωσε γὰρ σαφῶς τοῦτο διὰ τῆς προγεγραμμένης ὀλίγον ἔμπροσθεν ῥήσεως , ἐν ᾗ τὴν μὲν ὑγίειαν τοῦ σώματος ἐν θερμοῖς καὶ ψυχροῖς καὶ ξηροῖς καὶ ὑγροῖς συμμετρίαν εἶναί φησιν , ἅπερ δὴ στοιχεῖα δηλονότι τῶν σωμάτων ἐστίν , τὸ δὲ κάλλος οὐκ ἐν τῇ τῶν στοιχείων , ἀλλ’ ἐν τῇ τῶν μορίων συμμετρίᾳ συνίστασθαι νομίζει etc . κατὰ γὰρ τοὺς οἰκείους τοῦ λόγου μερισμοὺς καλὴν ἢ αἰσχρὰν ἔφησε γίγνεσθαι ψυχήν . ὑγιαίνουσα δ’ ἢ νοσοῦσα πῶς ἂν γένοιτο , παρέλιπεν , εἰς ταὐτὸν οἶμαι συγχέων ἄμφω , καὶ μὴ δυνάμενος ἀκριβῶς τε καὶ ὡρισμένως ὑπὲρ αὐτῶν ἀποφήνασθαι .
Lemmas: Analogiam , quam inter corporis et animi condiciones intercedere iudicat , demonstrare Chrysippus non potuit μετά ὁ καί συγχέω εἰς αὐτός ὁ ὁ ὑγίεια ὁ Ψυχή καί ὁ κάλλος . ἐπί μέν γάρ ὁ σῶμα ἀκριβῶς αὐτός διορίζω , ὁ μέν ὑγίεια ἐν ὁ ὁ στοιχεῖον συμμετρία τίθημι , ὁ δέ κάλλος ἐν ὁ ὁ μόριον . δηλόω γάρ σαφῶς οὗτος διά ὁ προγράφω ὀλίγος ἔμπροσθεν ῥῆσις , ἐν ὅς ὁ μέν ὑγίεια ὁ σῶμα ἐν θερμός καί ψυχρός καί ξηρός καί ὑγρός συμμετρία εἰμί φημί , ὅσπερ δή στοιχεῖον δηλονότι ὁ σῶμα εἰμί , ὁ δέ κάλλος οὐ ἐν ὁ ὁ στοιχεῖον , ἀλλά ἐν ὁ ὁ μόριον συμμετρία συνίστημι νομίζω etc . κατά γάρ ὁ οἰκεῖος ὁ λόγος μερισμός καλός ἢ αἰσχρός φημί γίγνομαι Ψυχή . ὑγιαίνω δέ ἢ νοσέω πῶς εἄν γίγνομαι , παραλείπω , εἰς αὐτός οἴομαι συγχέω ἄμφω , καί μή δύναμαι ἀκριβῶς τε καί ὡρισμένως ὑπέρ αὐτός ἀποφαίνω .