chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 476
dicit ἄλογος vocem adhiberi aut de στερήσει aut de κακώσει τοῦ λόγου . ἄλλο δὲ τρίτον ἢ καὶ νὴ Δία τέταρτον , ὡς οὗτοι ( Chrysippi sc . sectatores ) βιάζονται , σημαινόμενον οὐκ ἔστιν ἐν ἔθει τοῖς Ἕλλησιν , ὃ ἐξηγεῖσθαι τὴν φωνὴν ἐπαγγέλλονται . δηλοῖ δὲ τοῦτο καὶ αὐτὸς ὁ Χρύσιππος ἐν τῇδε τῇ ῥήσει . Διὸ καὶ οὐκ ἀπὸ τρόπου λέγεται ὑπό τινων τὸ τῆς ψυχῆς πάθος εἶναι κίνησις παρὰ φύσιν , ὡς ἐπὶ φόβου ἔχει καὶ ἐπιθυμίας καὶ τῶν ὁμοίων . πᾶσαι γὰρ αἱ τοιαῦται κινήσεις τε καὶ καταστάσεις ἀπειθεῖς τε τῷ λόγῳ εἰσὶ καὶ ἀπεστραμμέναι . καθ’ ὃ καὶ ἀλόγως φαμὲν φέρεσθαι τοὺς τοιούτους , οὐχ οἷον κακῶς ἐν τῷ διαλογίζεσθαι , ὡς ἄν τις εἴποι κατὰ τὸ ἔχειν ἐναντίως πρὸς τὸ εὐλόγως , ἀλλὰ κατὰ τὴν τοῦ λόγου ἀποστροφήν . Unde haec sumpta sint , ex sequentibus apparet p . 358 Mü . ὡς εἴγε χρώμεθα λόγῳ καὶ κατ’ αὐτὴν ( sc . τὴν τοῦ πάθους κίνησιν ) , οὐκ ὀρθῶς ὁ Χρύσιππος εἶπεν , ἔν τε τῷ πρώτῳ περὶ παθῶν , οὐχὶ διημαρτημένως φέρεται καὶ παριδών τι κατὰ τὸν λόγον , ἀλλ’ ἀπεστραμμένως τε καὶ ἀπειθῶς αὐτῷ , καὶ πάλιν ἐν τῷ θεραπευτικῷ τῶν παθῶν αὐτὰ δὴ ταῦτα τὰ σμικρῷ πρόσθεν μοι παραγεγραμμένα διὰ τῆς ῥήσεως , ἐν ᾗ τὸ μὲν ἐναντίως τῷ εὐλόγως λεγόμενον ἄλογον οὐκ ἔφασκεν etc . － － ἐπιφέρων γοῦν φησιν · Οἷαι καὶ ἀκρατεῖς αἱ τοιαῦται καταστάσεις εἰσίν , ὡς ἂν οὐ κρατούντων ἑαυτῶν , ἀλλ’ ἐκφερομένων , καθάπερ οἱ τῷ τόνῳ τρέχοντες προσεκφέρονται , οὐ κρατοῦντες τῆς τοιαύτης κινήσεως . οἱ δὲ κατὰ τὸν λόγον κινούμενοι ὡς ἂν ἡγεμόνα καὶ τούτῳ οἰακίζοντες , κἂν ὁποιοσοῦν ᾖ , κρατοῦσιν [ ἤτοι ἀπαθεῖς εἰσι ] τῆς τοιαύτης κινήσεως καὶ τῶν κατ’ αὐτὴν ὁρμῶν . Paucis interpositis quibus probat verbis κἂν ὁποιοσοῦν ᾗ Chrysippum discrimen illud significare , quod inter πάθος et ἁμάρτημα intercedat , Gal . eundem Chrisippi locum iterum adfert , sed ultimis verbis paullulum mutatis et additis quibusdam : κρατοῦσι τῶν κινήσεων καὶ τῶν κατ’ αὐτὰς ὁρμῶν , ὥστε πεισθῆναι , ἐάν περ ἐνδεικνύηται αὐτός , παραπλησίως τοῖς περιπατοῦσιν . " οὐκ ἀρκεσθεὶς δὲ τούτοις ἐπιφέρει · Διὸ καὶ αἱ οὕτως ἄλογοι κινήσεις πάθη τε λέγονται καὶ παρὰ φύσιν εἶναι , ἅτ’ ἐκβαίνουσαι τὴν λογικὴν σύστασιν . " οὐ μόνον τοίνυν οἱ ἄλλοι , ἀλλὰ καὶ ὁ Χρύσιππος αὐτὸς ἐν τοῖς περὶ παθῶν συγγράμμασιν ἐπ’ οὐδεμιᾶς ὁρμίζει βεβαίως δόξης , ἀλλ’ ἀεὶ σαλεύει καθάπερ ἐν κλύδωνι . καὶ γὰρ καὶ χωρὶς λόγου παντὸς γίγνεσθαί φησι τὰ πάθη , καὶ αὖθις τῆς λογικῆς εἶναι δυνάμεως μόνης , ὥστε διὰ τοῦτο μηδὲ ἐν τοῖς ἀλόγοις ζῴοις συνίστασθαι , καὶ χωρὶς κρίσεως γίνεσθαι , καὶ αὖθις κρίσεις εἶναι . ἐμπίπτει δέ ποτε καὶ εἰς τὸ φάσκειν , εἰκῆ γίνεσθαι τὰς κατὰ τὰ πάθη κινήσεις , ὅπερ οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ ἀναιτίως , εἴ τις ἀκριβῶς ἐξετάζοι τὸ ῥῆμα . αἷς γοῦν ὀλίγον ἔμπροσθεν γέγραφα ῥήσεσιν ἐφεξῆς φησιν · Οἰκείως δὲ τῷ τῶν παθῶν γένει ἀποδίδοται καὶ ἡ πτοιὰ κατὰ τὸ ἐνσεσοβημένον τοῦτο καὶ φερόμενον εἰκῇ . τῶν ἄλλων Στωϊκῶν , οἵ γε μέχρι τοσούτου φιλονεικίας ἥκουσιν , ὥστ’ ἐπειδὴ τῆς λογικῆς δυνάμεως ἔφασαν εἶναι τὰ πάθη , τοῖς ἀλόγοις ζῴοις μὴ μετέχειν αὐτῶν συγχωρεῖν , οἱ πλεῖστοι δ’ οὐδὲ τοῖς παιδίοις , ὅτι δηλαδὴ καὶ ταῦτ’ οὐδέπω λογικά .
Lemmas: dicit ἄλογος vocem adhiberi aut de στερέω aut de κακόω ὁ λόγος . ἄλλος δέ τρίτος ἢ καί νή Ζεύς τέταρτος , ὡς οὗτος ( Chrysippi sc . sectatores ) βιάζομαι , σημαίνω οὐ εἰμί ἐν ἔθος ὁ Ἕλλην , ὅς ἐξηγέομαι ὁ φωνή ἐπαγγέλλω . δηλόω δέ οὗτος καί αὐτός ὁ Χρύσιππος ἐν ὅδε ὁ ῥῆσις . Διὸ καί οὐ ἀπό τρόπος λέγω ὑπό τίνω ὁ ὁ Ψυχή πάθος εἰμί κίνησις παρά φύσις , ὡς ἐπί φόβος ἔχω καί ἐπιθυμία καί ὁ ὅμοιος . πᾶς γάρ ὁ τοιοῦτος κινέω τε καί κατάστασις ἀπειθέω τε ὁ λόγος εἰμί καί ἀποστρέφω . κατά ὅς καί ἄλογος φημί φέρω ὁ τοιοῦτος , οὐ οἷος κακῶς ἐν ὁ διαλογίζομαι , ὡς ἄν τις εἶπον κατά ὁ ἔχω ἐναντίος πρός ὁ εὔλογος , ἀλλά κατά ὁ ὁ λόγος ἀποστροφή . Unde haec sumpta sint , ex sequentibus apparet p . 358 Mü . ὡς εἰ χράω λόγος καί κατά αὐτός ( sc . ὁ ὁ πάθος κίνησις ) , οὐ ὀρθῶς ὁ Χρύσιππος εἶπον , ἐν τε ὁ πρῶτος περί πάθος , οὐ διημαρτημένως φέρω καί παροράω τίς κατά ὁ λόγος , ἀλλά ἀποστρέφω τε καί ἀπειθῶς αὐτός , καί πάλιν ἐν ὁ θεραπευτικός ὁ πάθος αὐτός δή οὗτος ὁ μικρός πρόσθεν ἐγώ παραγράφω διά ὁ ῥῆσις , ἐν ὅς ὁ μέν ἐναντίος ὁ εὔλογος λέγω ἄλογος οὐ φάσκω etc . － － ἐπιφέρω γοῦν φημί · οἷος καί ἀκρατής ὁ τοιοῦτος κατάστασις εἰμί , ὡς εἄν οὖον κρατέω ἑαυτοῦ , ἀλλά ἐκφέρω , καθάπερ ὁ ὁ τόνος τρέχω προσεκφέρω , οὖον κράτος ὁ τοιοῦτος κίνησις . ὁ δέ κατά ὁ λόγος κινέω ὡς εἄν ἡγεμών καί οὗτος οἰακίζω , κἀν ὁποιοσοῦν εἰμί , κρατέω [ ἤτοι ἀπαθής εἰμί ] ὁ τοιοῦτος κίνησις καί ὁ κατά αὐτός ὁρμή . Paucis interpositis quibus probat verbis κἀν ὁποιοσοῦν ὅς Chrysippum discrimen illud significare , quod inter πάθος et ἁμάρτημα intercedat , Gal . eundem Chrisippi locum iterum adfert , sed ultimis verbis paullulum mutatis et additis quibusdam : κρατέω ὁ κίνησις καί ὁ κατά αὐτός ὁρμή , ὥστε πείθω , ἐάν περ ἐνδείκνυμι αὐτός , παραπλήσιος ὁ περιπατέω . " οὐ ἀρκέω δέ οὗτος ἐπιφέρω · Διὸ καί ὁ οὕτως ἄλογος κινέω πάθος τε λέγω καί παρά φύσις εἰμί , ἅτε ἐκβαίνω ὁ λογικός σύστασις . " οὖον μόνος τοίνυν ὁ ἄλλος , ἀλλά καί ὁ Χρύσιππος αὐτός ἐν ὁ περί πάθος σύγγραμμα ἐπί οὐδείς ὁρμίζω βεβαίως δόξα , ἀλλά ἀεί σαλεύω καθάπερ ἐν κλύδων . καί γάρ καί Χωρὶς λόγος πᾶς γίγνομαι φημί ὁ πάθος , καί αὖθις ὁ λογικός εἰμί δύναμις μόνος , ὥστε διά οὗτος μηδέ ἐν ὁ ἄλογος ζῷον συνίστημι , καί Χωρὶς κρίσις γίγνομαι , καί αὖθις κρίσις εἰμί . ἐμπίπτω δέ ποτός καί εἰς ὁ φάσκω , εἰκῇ γίγνομαι ὁ κατά ὁ πάθος κινέω , ὅσπερ οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ ἀναίτιος , εἰμί τις ἀκριβῶς ἐξετάζω ὁ ῥῆμα . ὅς γοῦν ὀλίγος ἔμπροσθεν γράφω ῥῆσις ἐφεξῆς φημί · οἰκεῖος δέ ὁ ὁ πάθος γένος ἀποδίδωμι καί ὁ πτοιά κατά ὁ ἐνσοβέω οὗτος καί φέρω εἰκῇ . ὁ ἄλλος Στωϊκός , ὁ γε μέχρι τοσοῦτος φιλονεικία ἥκω , ὥστε ἐπεί ὁ λογικός δύναμις φημί εἰμί ὁ πάθος , ὁ ἄλογος ζῷον μή μετέχω αὐτός συγχωρέω , ὁ πλεῖστος δέ οὐδέ ὁ παιδίον , ὅτι δηλαδή καί αὐτός οὐδέπω λογικός .