chrysippus-philosophy.fragmenta-moralia 567
Καὶ τὸν μὲν σπουδαῖον , ταῖς περὶ τὸν βίον ἐμπειρίαις χρώμενον ἐν τοῖς πραττομένοις ὑπ’ αὐτοῦ , πάντ’ εὖ ποιεῖν , καθάπερ φρονίμως καὶ σωφρόνως καὶ κατὰ τὰς ἄλλας ἀρετάς · τὸν δὲ φαῦλον κατὰ τοὐναντίον κακῶς . Καὶ τὸν μὲν σπουδαῖον μέγαν εἶναι καὶ ἁδρὸν καὶ ὑψηλὸν καὶ ἰσχυρόν . Μέγαν μέν , ὅτι δύναται ἐφικνεῖσθαι τῶν κατὰ προαίρεσιν ὄντων αὐτῷ καὶ προκειμένων · ἁδρὸν δὲ ὅτι ἐστὶν ηὐξημένος πάντοθεν · ὑψηλὸν δ’ ὅτι μετείληφε τοῦ ἐπιβάλλοντος ὕψους ἀνδρὶ γενναίῳ καὶ σοφῷ · καὶ ἰσχυρὸν δ’ ὅτι τὴν ἐπιβάλλουσαν ἰσχὺν περιπεποίηται , ἀήττητος ὢν καὶ ἀκαταγώνιστος . Παρ’ ὃ καὶ οὔτε ἀναγκάζεται ὑπό τινος οὔτε ἀναγκάζει τινά , οὔτε κωλύεται οὔτε κωλύει , οὔτε βιάζεται ὑπό τινος οὔτ’ αὐτὸς βιάζει τινά , οὔτε δεσπόζει οὔτε δεσπόζεται , οὔτε κακοποιεῖ τινα οὔτ’ αὐτὸς κακοποιεῖται , οὔτε κακοῖς περιπίπτει ⟨ οὔτ’ ἄλλον ποιεῖ κακοῖς περιπίπτειν ⟩ οὔτ’ ἐξαπατᾶται οὔτε ἐξαπατᾷ ἄλλον , οὔτε διαψεύδεται οὔτε ἀγνοεῖ οὔτε λανθάνει ἑαυτὸν οὔτε καθόλου ψεῦδος ὑπολαμβάνει · εὐδαίμων δ’ ἐστὶ μάλιστα καὶ εὐτυχὴς καὶ μακάριος καὶ ὄλβιος καὶ εὐσεβὴς καὶ θεοφιλὴς καὶ ἀξιωματικός , βασιλικός τε καὶ στρατηγικὸς καὶ πολιτικὸς καὶ οἰκονομικὸς καὶ χρηματιστικός . Τοὺς δὲ φαύλους ἅπαντα τούτοις ἐναντία ἔχειν . Πάντα τε εὖ ποιεῖ ὁ νοῦν ἔχων · καὶ γὰρ φρονίμως καὶ ἐγκρατῶς καὶ κοσμίως καὶ εὐτάκτως ταῖς περὶ τὸν βίον ἐμπειρίαις χρώμενος συνεχῶς . ὁ δὲ φαῦλος , ἄπειρος ὢν τῆς ὀρθῆς χρήσεως , πάντα κακῶς ποιεῖ καθ’ ἣν ἔχει διάθεσιν ἐνεργῶν , εὐμετάπτωτος ὢν καὶ παρ’ ἕκαστα μεταμελείᾳ συνεχόμενος . Εἶναι δὲ τὴν μεταμέλειαν λύπην ἐπὶ πεπραγμένοις ὡς παρ’ αὑτοῦ ἡμαρτημένοις , κακοδαιμονικόν τι πάθος ψυχῆς καὶ στασιῶδες · ἐφ’ ὅσον γὰρ ἄχθεται τοῖς συμβεβηκόσιν ὁ ἐν ταῖς μεταμελείαις ὤν , ἐπὶ τοσοῦτον ἀγανακτεῖ πρὸς ἑαυτὸν ὡς αἴτιον γεγονότα τούτων .
Lemmas: καί ὁ μέν σπουδαῖος , ὁ περί ὁ βίος ἐμπειρία χράω ἐν ὁ πράσσω ὑπό αὐτός , πᾶς εὕω ποιέω , καθάπερ φρονίμως καί σωφρόνως καί κατά ὁ ἄλλος ἀρετή · ὁ δέ φαῦλος κατά ἐναντίος κακῶς . καί ὁ μέν σπουδαῖος μέγας εἰμί καί ἁδρός καί ὑψηλός καί ἰσχυρός . Μέγας μέν , ὅτι δύναμαι ἐφικνέομαι ὁ κατά προαίρεσις εἰμί αὐτός καί πρόκειμαι · ἁδρός δέ ὅτι εἰμί αὐξάνω πάντοθεν · ὑψηλός δέ ὅτι μεταλαμβάνω ὁ ἐπιβάλλω ὕψος ἀνήρ γενναῖος καί σοφός · καί ἰσχυρός δέ ὅτι ὁ ἐπιβάλλω ἰσχύς περιποιέω , ἀήσσητος εἰμί καί ἀκαταγώνιστος . παρά ὅς καί οὔτε ἀναγκάζω ὑπό τις οὔτε ἀναγκάζω τις , οὔτε κωλύω οὔτε κωλύω , οὔτε βιάζομαι ὑπό τις οὔτε αὐτός βιάζω τις , οὔτε δεσπόζω οὔτε δεσπόζω , οὔτε κακοποιέω τις οὔτε αὐτός κακοποιώ , οὔτε κακός περιπίπτω ⟨ οὔτε ἄλλος ποιέω κακός περιπίπτω ⟩ οὔτε ἐξαπατάω οὔτε ἐξαπατάω ἄλλος , οὔτε διαψεύδω οὔτε ἀγνοέω οὔτε λανθάνω ἑαυτοῦ οὔτε καθόλου ψεῦδος ὑπολαμβάνω · εὐδαίμων δέ εἰμί μάλιστα καί εὐτυχής καί μακάριος καί ὄλβιος καί εὐσεβής καί θεοφιλής καί ἀξιωματικός , βασιλικός τε καί στρατηγικός καί Πολιτικὸς καί οἰκονομικός καί χρηματιστικός . ὁ δέ φαῦλος ἅπας οὗτος ἐναντίος ἔχω . Πάν τε εὕω ποιέω ὁ νόος ἔχω · καί γάρ φρονίμως καί ἐγκρατῶς καί κόσμιος καί εὔτακτος ὁ περί ὁ βίος ἐμπειρία χράω συνεχῶς . ὁ δέ φαῦλος , ἤπειρος εἰμί ὁ ὀρθός χρῆσις , πᾶς κακῶς ποιέω κατά ὅς ἔχω διάθεσις ἐνεργός , εὐμετάπτωτος εἰμί καί παρά ἕκαστος μεταμέλεια συνέχω . εἰμί δέ ὁ μεταμέλεια λύπη ἐπί πράσσω ὡς παρά αὐτός ἁμαρτάνω , κακοδαιμονικός τίς πάθος Ψυχή καί στασιώδης · ἐπί ὅσος γάρ ἄχθομαι ὁ συμβεβηκός ὁ ἐν ὁ μεταμέλεια εἰμί , ἐπί τοσοῦτος ἀγανακτέω πρός ἑαυτοῦ ὡς αἴτιος γίγνομαι οὗτος .