chrysippus-philosophy.fragmenta-logica-et-physica 902
Galenus de Hipp . et Plat . plac . III 4 ( 118 ) p . 276 Mü . Καὶ γὰρ οὖν ὅταν εἴπῃ ( sc . Chrysippus ) διὰ τοῦτο λέγεσθαί τινας ἀκαρδίους , ὅτι πεπιστεύκασιν ἅπαντες ἄνθρωποι τὸ ἡγεμονικὸν τῆς ψυχῆς ἐν τῇ καρδίᾳ περιέχεσθαι , θαυμάζειν ἄξιον τάνδρὸς etc . — — ἀλλὰ νὴ Δία θαυμασίως ὅπως ἐξηγεῖται τοὔνομα τὸ ἀκάρδιον ᾖ τινι διανοίᾳ λέγουσιν οἱ πολλοί , συνάπτων εὐθὺς αὐτῷ καὶ τὸν ἄσπλαγχνον · ἔχει δὲ ἡ ῥῆσις ὧδε . Παραβάλλουσι δὲ τοῖς εἰρημένοις καὶ τὰ τοιαῦτα τῶν λεγομένων , οἷον τοὺς ἀσπλάχνους , καθ’ ὅ φαμεν μὴ ἔχειν τινὰς ἐγκέφαλον καὶ ἔχειν , οὕτως ἡμᾶς ὑπονοοῦντες λέγειν καὶ μὴ ἔχειν καδίαν τινὰς καὶ ἔχειν κατὰ τὰ προειρημένα , τῶν μὲν ἀσπλάγχνων τάχα λαμβανομένων κατὰ τὸ μηδὲν ἕχειν ἔνδον συναλγοῦν κατὰ τὰ ἐναντία , καὶ ἀπὸ τῆς καρδίας οὕτως αὐτῶν κοινότερον λεγομένων , τοῦ δ’ ἐγκεφάλου λαμβανομένου ἤτοι κατὰ τὰ αὐτὰ ὁμοίου τινὸς ὄντος , ἢ διὰ τὸ καὶ τοῦτον ἔχειν τινὰ κυρίαν τοῖς σπλάγχνοις ὁμοίαν . Ἡ μὲν ῥῆσις αὕτη · χρὴ δ’ αὐτὴν ἀναγνῶναί τινα καὶ τρὶς καὶ τετράκις ἐπὶ σχολῇ πολλῇ ἀκριβῶς προέχοντα τὸν νοῦν τοῖς λεγομένοις . οὕτω γὰρ μόνως , οἶμαι , πεισθήσεται τὸ κατὰ τὴν παροιμίαν λεγόμενον ὑπάρχειν αὐτῇ τὸ λαβὲ μηδὲν καὶ κράτει καλῶς . Affirmat porro G . summam cum nimia brevitate obscuritatem his verbis inesse . καίτοι τήν γε συντομίαν οὐδὲ καθ’ ἕνα τῶν ἑαυτοῦ λόγων ἐζήλωκεν , ἀλλ’ οὕτω μακρός ἐστιν , ὡς πολλάκις ἐν ὅλῳ βιβλίῳ πολυειδῶς ὑπὲρ τῶν αὐτῶν ἄνω τε καὶ κάτω τοὺς λόγους ἑλίττειν . τὸ μὲν δὴ τῆς ἀσαφείας αὐτῷ σύνηθες , ἀσθενείᾳ τῆς ἑρμηνευτικῆς δυνάμεως ἑπόμενον — — τὸ δὲ τῆς βραχυλογίας ἄηθές τε καὶ σπανίως ὑπ’ αὐτοῦ γιγνόμενον , ἐν οἷς ἂν μάλιστα λόγοις ἄφυκτον αἰσθάνηται τὸ σφάλμα τῶν ἑαυτοῦ δογμάτων — — － ἵνα δηλαδὴ δοκῇ μὲν ἀπολελογῆσθαι πρὸς τοὔγκλημα καὶ μὴ παρεληλυθέναι τελέως αὐτό , μηδὲν δὲ ἡμεῖς ἔχωμεν ἀντιλέγειν τοῖς εἰρημένοις , ὧν οὐδ’ ὅλως μανθάνομεν . αὐτίκα γέ τοι κατὰ τὴν προγεγραμμένην ῥῆσιν , ἐν ῇ τὸ ἄσπλαγχον καὶ τὸ μὴ ἔχειν ἐγκέφαλον ὅπως οἱ πολλοὶ λέγουσιν ἐξηγεῖται , ἐμοὶ μὲν δοκεῖ τοιόνδε τι δηλοῦν · ἀσπλάγχνους μὲν καλοῦσιν ἐνίους ἐν ἴσῳ τῷ ἀκαρδίους , ἐπειδὴ σπλάγχνον ἡ καρδία , τὸ δ’ ἐγκέφαλον μὴ ἔχειν ἐν ἴσῳ τῷ ἄσπλαγχνον εἶναι λέγουσιν , ἐπειδὴ καὶ οὗτος σπλάγχνον τ’ ἐστὶ καὶ κύριον . οὐ μὴν προσίενταί γε πάντες οἱ Στωϊκοὶ τὴν τοιαύτην ἐξήγησιν , ἀλλ’ ἕτερον μέν τι λέγεσθαί φασιν , οὐ δηλοῦσι δὲ αὐτό , τῶν ἐσωτερικῶν ὑπάρχον δηλονότι , καὶ ἐπιτιμῶσιν ἡμῖν εὐθέως ὡς προπετῶς ἀντιλέγουσι , πρὶν γνῶναι τὸ λεγόμενον . οἱ δὲ καὶ λοιδοροῦντες σφοδρότερον ἀνεισάκτους τε καὶ φιλονείκους ἀποκαλοῦσιν , οὔ φασί τε διδάξειν τὸ λεγόμενον ἀπαιδεύτους ἀνθρώπους · καίτοι τά γ’ ἄλλα καὶ μὴ βουλομένων ἡμῶν διεξέρχονται μακρῶς . ἀλλ’ ὅταν , ὡς εἶπον , ἐπί τι τοιοῦτον ἀφίκωνται , μηδεμίαν ἔχον εὐπορίαν φλυρίας , οἱ μὲν γράφοντες τὰ βιβλία ταχέως θ’ ἅμα καὶ ἀσαφῶς παρατρέχουσιν , οἱ δ’ ἐξηγούμενοι τὰ τούτων συγγράμματα φθόνου μάλλον ὑπόνοιαν εἰς τοὺς ἀκούοντας ἐκπέμπειν ἕτοιμοι γίγνονται , προσποιούμενοι μὴ βούλεσθαι διδάσκειν ἡμᾶς , ἤπερ ὁμολογοῦσι νενικῆσθαι . ἀλλὰ τοὺς μὲν ἀσπκάγχνους τε καὶ ἀνεγκεφάλους ἤδη παρέλθωμεν , ἵνα μὴ λυπῶμεν ἐπὶ πλέον τοὺς περὶ τὸν Χρύσιππον ἐναργῶς καταμαρτυρουμένους ὑφ’ ὧν ἐπικαλοῦνται μαρτύρων .
Lemmas: Galenus de Hipp . et Plat . plac . III 4 ( 118 ) p . 276 Mü . καί γάρ οὖν ὅταν εἶπον ( sc . Chrysippus ) διά οὗτος λέγω3 τις ἀκάρδιος , ὅτι πιστεύω ἅπας ἄνθρωπος ὁ ἡγεμονικός ὁ Ψυχή ἐν ὁ Καρδία περιέχω , θαυμάζω ἄξιος ἀνήρ etc . — — ἀλλά νή Ζεύς θαυμάσιος ὅπως ἐξηγέομαι ὄνομα ὁ ἀκάρδιος εἰμί τις διάνοια λέγω ὁ πολύς , συνάπτω εὐθύς αὐτός καί ὁ ἄσπλαγχνος · ἔχω δέ ὁ ῥῆσις ὧδε . παραβάλλω δέ ὁ εἴρω καί ὁ τοιοῦτος ὁ λέγω , οἷος ὁ άσπλαχνος , κατά ὅς φημί μή ἔχω τις ἐγκέφαλος καί ἔχω , οὕτως ἐγώ ὑπονοέω λέγω καί μή ἔχω κάδιον τις καί ἔχω κατά ὁ προερέω , ὁ μέν ἄσπλαγχνος τάχα λαμβάνω κατά ὁ μηδείς ἔχω ἔνδον συναλγέω κατά ὁ ἐναντίος , καί ἀπό ὁ Καρδία οὕτως αὐτός κοινός λέγω , ὁ δέ ἐγκέφαλος λαμβάνω ἤτοι κατά ὁ αὐτός ὁμοιόω τις εἰμί , ἢ διά ὁ καί οὗτος ἔχω τις κύριος ὁ σπλάγχνον ὅμοιος . ὁ μέν ῥῆσις οὗτος · χρή δέ αὐτός ἀναγιγνώσκω τις καί τρίς καί τετράκις ἐπί σχολή πολύς ἀκριβῶς προέχω ὁ νόος ὁ λέγω . οὗτος γάρ μόνος , οἴομαι , πείθω ὁ κατά ὁ παροιμία λέγω ὑπάρχω αὐτός ὁ λαμβάνω μηδείς καί κράτος καλῶς . Affirmat porro G . summam cum nimia brevitate obscuritatem his verbis inesse . καίτοι ὁ γε συντομία οὐδέ κατά εἷς ὁ ἑαυτοῦ λόγος ζηλόω , ἀλλά οὗτος μακρός εἰμί , ὡς πολλάκις ἐν ὅλος βιβλίον πολυειδῶς ὑπέρ ὁ αὐτός ἄνω τε καί κάτω ὁ λόγος ἑλίσσω . ὁ μέν δή ὁ ἀσάφεια αὐτός συνήθης , ἀσθένεια ὁ ἑρμηνευτικός δύναμις ἕπω — — ὁ δέ ὁ βραχυλογία ἀήθης τε καί σπανίως ὑπό αὐτός γίγνομαι , ἐν ὅς εἄν μάλιστα λόγος ἄφυκτος αἰσθάνομαι ὁ σφάλμα ὁ ἑαυτοῦ δόγμα — — － ἵνα δηλαδή δοκέω μέν ἀπολογέομαι πρός ἔγκλημα καί μή παρέρχομαι τέλειος αὐτός , μηδείς δέ ἐγώ ἔχω ἀντιλέγω ὁ εἴρω , ὅς οὐδέ ὅλως μανθάνω . αὐτίκα γε ὅς κατά ὁ προγράφω ῥῆσις , ἐν ᾗ ὁ ἄσπλαγχον καί ὁ μή ἔχω ἐγκέφαλος ὅπως ὁ πολύς λέγω ἐξηγέομαι , ἐγώ μέν δοκέω τοιόσδε τίς δηλόω · ἄσπλαγχνος μέν καλέω ἔνιοι ἐν ἴσος ὁ ἀκάρδιος , ἐπεί σπλάγχνον ὁ καρδία , ὁ δέ ἐγκέφαλος μή ἔχω ἐν ἴσος ὁ ἄσπλαγχνος εἰμί λέγω , ἐπεί καί οὗτος σπλάγχνον τε εἰμί καί κύριος . οὖον μήv προσίημι γε πᾶς ὁ στωϊκός ὁ τοιοῦτος ἐξήγησις , ἀλλά ἕτερος μέν τίς λέγω3 φημί , οὖον δηλόω δέ αὐτός , ὁ ἐσωτερικός ὑπάρχω δηλονότι , καί ἐπιτιμάω ἐγώ εὐθύς ὡς προπετῶς ἀντιλέγω , πρίν γιγνώσκω ὁ λέγω . ὁ δέ καί λοιδορέω σφοδρός ἀνείσακτος τε καί φιλόνεικος ἀποκαλέω , οὖον φημί τε διδάσκω ὁ λέγω ἀπαίδευτος ἄνθρωπος · καίτοι ὁ γε ἄλλος καί μή βούλομαι ἐγώ διεξέρχομαι μακρός . ἀλλά ὅταν , ὡς εἶπον , ἐπί τίς τοιοῦτος ἀφικνέομαι , μηδείς ἔχω εὐπορία φλυρίας , ὁ μέν γράφω ὁ βιβλίον ταχέως ὁ ἅμα καί ἀσαφής παρατρέχω , ὁ δέ ἐξηγέομαι ὁ οὗτος σύγγραμμα φθόνος μάλλον ὑπόνοια εἰς ὁ ἀκούω ἐκπέμπω ἑτοῖμος γίγνομαι , προσποιέω μή βούλομαι διδάσκω ἐγώ , ἤ2 ὁμολογέω νικάω . ἀλλά ὁ μέν ἀσπκάγχνους τε καί ἀνεγκέφαλος ἤδη παρέρχομαι , ἵνα μή λυπέω ἐπί πλέω ὁ περί ὁ Χρύσιππος ἐναργής καταμαρτυρέω ὑπό ὅς ἐπικαλέω μάρτυς .