chrysippus-philosophy.fragmenta-logica-et-physica 65
Sextus adv . math . VII 242 . τῶν δὲ φαντασιῶν πολλαὶ μὲν καὶ ἄλλαι εἰσὶ διαφοραί , ἀπαρκέσουσι δὲ αἱ λεχθησόμεναι . τούτων γὰρ αἱ μέν εἰσι πιθαναί , αἱ δὲ ἀπίθανοι , αἱ δὲ πιθαναὶ ἅμα καὶ ἀπίθανοι , αἱ δὲ οὕτε πιθαναὶ οὕτε ἀπίθανοι . πιθαναὶ μὲν οὖν εἰσιν αἱ λεῖον κίνημα περὶ ψυχὴν ἐργαζόμεναι , ὥσπερ νῦν τὸ ἡμέραν εἶναι καὶ τὸ ἐμὲ διαλέγεσθαι ( Sextum audi ) － ἀπίθανοι δὲ αἱ μὴ τοιαῦται ἀλλ’ ἀποστρέφουσαι ἡμᾶς τῆς συγκαταθέσεως οἷον εἰ ἡμέρα ἐστίν , οὐκ ἔστιν ἥλιος ὑπὲρ γῆς εἰ σκότος ἐστίν , ἡμέρα ἐστίν . － πιθαναὶ δὲ καὶ ἀπίθανοι καθεστᾶσιν αἱ κατὰ τὴν πρός τι σχέσιν ὁτὲ μὲν τοῖαι γινόμεναι ὁτὲ δὲ τοῖαι , οἷον αἱ τῶν ἀπόρων λόγων , οὔτε δὲ πιθαναὶ οὔτε ἀπίθανοι καθάπερ αἱ τῶν τοιούτων πραγμάτων ἄρτιοί εἰσιν οἱ ἀστέρες περισσοί εἰσιν οἱ ἀστέρες . － Τῶν δὲ πιθανῶν ἢ ἀπιθάνων φαντασιῶν αἱ μέν εἰσιν ἀληθεῖς , αἱ δὲ ψευδεῖς , αἱ δὲ ἀληθεῖς καὶ ψευδεῖς , αἱ δὲ οὔτε ἀληθεῖς οὔτε ψευδεῖς . ἀληθεῖς μὲν οὖν εἰσιν ὧν ἔστιν ἀληθῆ κατηγορίαν ποιήσασθαι , ὡς τοῦ ἡμέρα ἐστίν ἐπὶ τοῦ παρόντος ἢ τοῦ φῶς ἐστι , ψευδεῖς δὲ ὧν ἔστι ψευδῆ κατηγορίαν ποιήσασθαι , ὡς τοῦ κεκλάσθαι τὴν κατὰ βυθοῦ κώπην ἢ μύουρον εἶναι τὴν στοάν , ἀληθεῖς δὲ καὶ ψευδεῖς ὁποία προσέπιπτεν Ὀρέστῃ κατὰ μανίαν ἀπὸ τῆς Ἠλέκτρας ( καθὸ μὲν γὰρ ὡς ἀπὸ ὑπάρχοντός τινος προσέπιπτεν , ἦν ἀληθής , ὑπῆρχε γὰρ Ἠλέκτρα · καθὸ δ’ ὡς ἀπὸ Ἐρινύος , ψευδής · οὐκ ἦν γὰρ Ἐρινύς ) , καὶ πάλιν εἴτις ἀπὸ Δίωνος ζῶντος κατὰ τοὺς ὕπνους ὡς ἀπὸ παρεστῶτος ὀνειροπολεῖται ψευδῆ καὶ διάκενον ἑλκυσμόν . οὔτε δὲ ψευδεῖς οὔτε ἀληθεῖς εἰσιν αἱ γενικαί · ὧν γὰρ τὰ εἴδη τοῖα ἢ τοῖα , τούτων τὰ γένη οὔτε τοῖα οὔτε τοῖα , οἷον τῶν ἀνθρώπων οἱ μέν εἰσιν Ἕλληνες οἱ δὲ βάρβαροι , ἀλλ’ ὁ γενικὸς ἄνθρωπος οὕτε Ἕλλην ἐστίν , ἐπεὶ πάντες ἂν οἱ ἐπ’ εἴδους ἦσαν Ἕλληνες , οὔτε βάρβαρος διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν . － τῶν δὲ ἀληθῶν αἱ μέν εἰσι καταληπτικαί , αἱ δὲ οὔ , οὐ καταληπτικαὶ μὲν αἱ προσπίπτουσαί τισι κατὰ πάθος · μυρίοι γὰρ φρενιτίζοντες καὶ μελαγχολῶντες ἀληθῆ μὲν ἕλκουσι φαντασίαν , οὐ καταληπτικὴν δέ , ἀλλ’ ἔξωθεν καὶ ἐκ τύχης οὕτω συμπεσοῦσαν , ὅθεν οὐδὲ διαβεβαιοῦνται περὶ αὐτῆς πολλάκις , οὐδὲ συγκατατίθενται αὐτῇ . καταληπτικὴ δέ ἐστιν ἡ ἀπὸ ὑπάρχοντος καὶ κατ’ αὐτὸ τὸ ὑπάρχον ἐναπομεμαγμένη καὶ ἐναπεσφραγισμένη , ὁποία οὐκ ἂν γένοιτο ἀπὸ μὴ ὑπάρχοντος . ἄκρως γὰρ ποιούμενοι ἀντιληπτικὴν εἶναι τῶν ὑποκειμένων τήνδε τὴν φαντασίαν καὶ πάντα τεχνικῶς τὰ περὶ αὐτοῖς ἰδιώματα ἀναμεμαγμένην , ἕκαστον τούτων φασὶν ἔχειν συμβεβηκός . ὧν πρῶτον μὲν τὸ ἀπὸ ὑπάρχοντος γίνεσθαι － δεύτερον δὲ τὸ καὶ ἀπὸ ὑπάρχοντος εἶναι καὶ κατ’ αὐτὸ τὸ ὑπάρχον · ἔνιαι γὰρ πάλιν ἀπὸ ὑπάρχοντος μέν εἰσιν , οὐκ αὐτὸ δὲ τὸ ὑπάρ χον ἰνδάλλονται , ὡς ἐπὶ τοῦ μεμηνότος Ὀρέστου μικρῷ πρότερον ἐδείκνυμεν . － οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἐναπομεμαγμένην καὶ ἐναπεσφραγισμένην τυγχάνειν , ἵνα πάντα τεχνικῶς τὰ ἰδιώματα τῶν φανταστῶν ἀναμάττηται . ( Ut anuli cerae impressi ) οὕτω καὶ οἱ κατάληψιν ποιούμενοι τῶν ὑποκειμένων πᾶσιν ὀφείλουσι τοῖς ἰδιώμασιν αὐτῶν ἐπιβάλλειν . τὸ δὲ οἵα οὐκ ἂν γένοιτο ἀπὸ μὴ ὑπάρχοντος προσέθεσαν , ἐπεὶ οὐχ ὥσπερ οἱ ἀπὸ τῆς Στοᾶς ἀδύνατον ὑπειλήφασι κατὰ πάντα ἀπαράλλακτόν τινα εὑρεθήσεσθαι , οὕτω καὶ οἱ ἀπὸ τῆς Ἀκαδημίας . ἐκεῖνοι μὲν γάρ φασιν ὅτι ὁ ἔχων τὴν καταληπτικὴν φαντασίαν τεχνικῶς προσβάλλει τῇ ὑπούσῃ τῶν πραγμάτων διαφορᾷ , ἐπείπερ καὶ εἶχέ τι τοιοῦτον ἰδίωμα ἡ τοιαύτη φαντασία παρὰ τὰς ἄλλας φαντασίας καθάπερ οἱ κεράσται παρὰ τοὺς ἄλλους ὄφεις · οἱ δὲ ἀπὸ τῆς Ἀκαδημίας τοὐναντίον φασὶ δύνασθαι τῇ καταληπτικῇ φαντασίᾳ ἀπαράλλακτον εὑρεθήσεσθαι ψεῦδος . ( haec omnia antiquioribus Stoicis tribuit Sextus ibid . 255 ) . Cf . Sextus VIII 67 sq .
Lemmas: Sextus adv . math . VII 242 . ὁ δέ φαντασία πολύς μέν καί ἄλλος εἰμί διαφορά , ἀπαρκέω δέ ὁ λέγω . οὗτος γάρ ὁ μέν εἰμί πιθανός , ὁ δέ ἀπίθανος , ὁ δέ πιθανός ἅμα καί ἀπίθανος , ὁ δέ ἵημι πιθανός ἵημι ἀπίθανος . πιθανός μέν οὖν εἰμί ὁ λεῖος κίνημα περί ψυχή ἐργάζομαι , ὥσπερ νῦν ὁ ἡμέρα εἰμί καί ὁ ἐγώ διαλέγω ( Sextum audi ) － ἀπίθανος δέ ὁ μή τοιοῦτος ἀλλά ἀποστρέφω ἐγώ ὁ συγκατάθεσις οἷος εἰμί ἡμέρα εἰμί , οὐ εἰμί ἥλιος ὑπέρ γῆ εἰμί σκότος εἰμί , ἡμέρα εἰμί . － πιθανός δέ καί ἀπίθανος καθίστημι ὁ κατά ὁ πρός τίς σχέσις ὁτὲ μέν τοῖος γίγνομαι ὁτὲ δέ τοῖος , οἷος ὁ ὁ ἄπορος λόγος , οὔτε δέ πιθανός οὔτε ἀπίθανος καθάπερ ὁ ὁ τοιοῦτος πρᾶγμα ἄρτιος εἰμί ὁ ἀστήρ περισσός εἰμί ὁ ἀστήρ . － ὁ δέ πιθανός ἢ ἀπίθανος φαντασία ὁ μέν εἰμί ἀληθής , ὁ δέ ψευδής , ὁ δέ ἀληθής καί ψευδής , ὁ δέ οὔτε ἀληθής οὔτε ψευδής . ἀληθής μέν οὖν εἰμί ὅς εἰμί ἀληθής κατηγορία ποιέω , ὡς ὁ ἡμέρα εἰμί ἐπί ὁ πάρειμι ἢ ὁ φάος εἰμί , ψευδής δέ ὅς εἰμί ψευδής κατηγορία ποιέω , ὡς ὁ κλάω ὁ κατά βυθός κώπη ἢ μύουρος εἰμί ὁ στοά , ἀληθής δέ καί ψευδής ὁποῖος προσπίπτω Ὀρέστης κατά μανία ἀπό ὁ Ἠλέκτρα ( καθό μέν γάρ ὡς ἀπό ὑπάρχω τις προσπίπτω , εἰμί ἀληθής , ὑπάρχω γάρ Ἠλέκτρα · καθό δέ ὡς ἀπό Ἐρινύς , ψευδής · οὐ εἰμί γάρ Ἐρινύς ) , καί πάλιν ἔστις ἀπό Δίων ζῶ κατά ὁ ὕπνος ὡς ἀπό παρίστημι ὀνειροπολέω ψευδής καί διάκενος ἑλκυσμός . οὔτε δέ ψευδής οὔτε ἀληθής εἰμί ὁ γενικός · ὅς γάρ ὁ εἶδος τοῖος ἢ τοῖος , οὗτος ὁ γένος οὔτε τοῖος οὔτε τοῖος , οἷος ὁ ἄνθρωπος ὁ μέν εἰμί Ἕλλην ὁ δέ βάρβαρος , ἀλλά ὁ γενικός ἄνθρωπος ἵημι Ἕλλην εἰμί , ἐπεί πᾶς εἄν ὁ ἐπί εἶδος εἰμί Ἕλλην , οὔτε βάρβαρος διά ὁ αὐτός αἴτιος . － ὁ δέ ἀληθής ὁ μέν εἰμί καταληπτικός , ὁ δέ οὖον , οὖον καταληπτικός μέν ὁ προσπίπτω τις κατά πάθος · μυρίος γάρ φρενιτίζω καί μελαγχολάω ἀληθής μέν ἕλκω φαντασία , οὖον καταληπτικός δέ , ἀλλά ἔξωθεν καί ἐκ τυγχάνω οὗτος συμπίπτω , ὅθεν οὐδέ διαβεβαιόω περί αὐτός πολλάκις , οὐδέ συγκατατίθημι αὐτός . καταληπτικός δέ εἰμί ὁ ἀπό ὑπάρχω καί κατά αὐτός ὁ ὑπάρχω ἐναπομάσσω καί ἐναποσφραγίζω , ὁποῖος οὐ εἄν γίγνομαι ἀπό μή ὑπάρχω . ἄκρως γάρ ποιέω ἀντιληπτικός εἰμί ὁ ὑπόκειμαι ὅδε ὁ φαντασία καί πᾶς τεχνικός ὁ περί αὐτός ἰδίωμα ἀναμάσσω , ἕκαστος οὗτος φημί ἔχω συμβεβηκός . ὅς πρῶτος μέν ὁ ἀπό ὑπάρχω γίγνομαι － δύο δέ ὁ καί ἀπό ὑπάρχω εἰμί καί κατά αὐτός ὁ ὑπάρχω · ἔνιοι γάρ πάλιν ἀπό ὑπάρχω μέν εἰμί , οὐ αὐτός δέ ὁ ὑπάρ Χον ἰνδάλλομαι , ὡς ἐπί ὁ μαίνομαι Ὀρέστης μικρός πρότερος δείκνυμι . － οὖον μήv ἀλλά καί ἐναπομάσσω καί ἐναποσφραγίζω τυγχάνω , ἵνα πᾶς τεχνικός ὁ ἰδίωμα ὁ φανταστής ἀναμάσσω . ( Ut anuli cerae impressi ) οὗτος καί ὁ κατάληψις ποιέω ὁ ὑπόκειμαι πᾶς ὀφείλω ὁ ἰδίωμα αὐτός ἐπιβάλλω . ὁ δέ οἷος οὐ εἄν γίγνομαι ἀπό μή ὑπάρχω προστίθημι , ἐπεί οὐ ὥσπερ ὁ ἀπό ὁ Στοά ἀδύνατος ὑπολαμβάνω κατά πᾶς ἀπαράλλακτος τις εὑρίσκω , οὗτος καί ὁ ἀπό ὁ Ἀκαδημία . ἐκεῖνος μέν γάρ φημί ὅτι ὁ ἔχω ὁ καταληπτικός φαντασία τεχνικός προσβάλλω ὁ ὕπειμι ὁ πρᾶγμα διαφορά , ἐπεί καί ἔχω τίς τοιοῦτος ἰδίωμα ὁ τοιοῦτος φαντασία παρά ὁ ἄλλος φαντασία καθάπερ ὁ κεράστης παρά ὁ ἄλλος ὄφις · ὁ δέ ἀπό ὁ Ἀκαδημία ἐναντίος φημί δύναμαι ὁ καταληπτικός φαντασία ἀπαράλλακτος εὑρίσκω ψεῦδος . ( haec omnia antiquioribus Stoicis tribuit Sextus ibid . 255 ) . Cf . Sextus VIII 67 sq .