chrysippus-philosophy.fragmenta-logica-et-physica 420
Galenus de constitutione artis medicae 7 . Vol . I p . 245 K . Ἔστι μὲν δὴ τὸ προκείμενον － αὐτὸ τοῦτο ἐξευρεῖν , ὁποῖα τὰ πρὸς τὴν φύσιν ἐστὶ [ τὰ ] πρῶτά τε καὶ ἁπλούστατα μόρια . μὴ τοίνυν ἐπὶ πάντων , ἀλλ’ ἐφ’ ἑνὸς － ὁ λόγος ἡμῖν γιγνέσθω , τῆς σαρκὸς ἐπισκεπτομένης , πρῶτον μὲν εἰ ἕν τι τὴν ἰδέαν ἐστὶ τὸ γεννῆσαν αὐτὴν στοιχεῖον ( οὐδὲν γὰρ χεῖρον οὕτως ὀνομάσαι τὸ πρῶτόν τε καὶ ἁπλούστατον ἐν αὐτῇ μόριον ) · εἶθ’ ἑξῆς , εἴπερ μὴ φαίνοιτο τοιοῦτον , εἰ πολλά , κἄπειτα πόσα γε καὶ τίνα καὶ ὅστις ὁ τρόπος αὐτοῖς ἐστι τῆς συνθέσεως . ἐπεὶ τοίνυν ἡ σὰρξ ὀδυνᾶται τεμνομένη τε καὶ θερμαινομένη σφοδρῶς , ἀδύνατον ἓν εἶναι τῷ εἴδει τὸ στοιχεῖον , οἷον Ἐπίκουρος ὑπέθετο τὴν ἄτομον . ὅτι γὰρ [ οὐχ ] ἓν τῷ εἴδει τὸ στοιχεῖόν ἐστι ⟨ τὸ ⟩ τοιοῦτον , ἐνθένδε δῆλον . οὐδεμία τῶν ἀτόμων αὐτὴ καθ’ αὑτὴν οὔτε θερμὴ τὴν φύσιν ἐστὶν οὔτε ψυχρά , οὐ μὴν οὐδὲ λευκή τίς ἐστιν ἐξ αὐτῶν ἢ μέλαινα . — — ὅλως γὰρ οὐδεμία ποιότης ἐστὶν αὐτῇ τῇ ἀτόμῳ , ὡς οἱ πατέρες αὐτῶν βούλονται . τῶν γὰρ δὴ τοιούτων ποιοτήτων πᾶσαι δι’ ὅλων φαίνονται διεληλυθέναι τῶν σωμάτων , ὡς ἥ γε κατὰ τὸ σχῆμα ποιότης ὑπάρχει πάσαις αὐταῖς , ὑπάρχει δὲ καὶ ἀντιτυπία καὶ βάρος . ἀλλ’ εἴτε ποιότητα χρὴ καλεῖν , εἴτε ἄλλο τι τὰ τοιαῦτα , πρός γε τὸ προκείμενον οὐδὲν διαφέρει . πάσαις γὰρ αὐταῖς ὑπάρχει τὰ εἰρημένα , καὶ οὐ διαφέρουσιν ἀλλήλων εἴδει , καθάπερ αἱ ὁμοιομέρειαι τοῖς ἐκείνας ὑποτιθεμένοις , ἢ τὰ τέτταρα στοιχεῖα τοῖς ὑποτιθεμένοις ταῦτα . φησὶν οὖν Ἱπποκράτης · ἐγὼ δέ φημι , εἰ ἓν ἦν ἄνθρωπος , οὐδέποτ’ ἂν ἤλγεεν ὀρθότατα λέγων . τὸ γὰρ ἓν ἀμετάβλητον εἰς ἕτερον , οὐκ ἔχον γε εἰς ὃ μεταβάλοι . τὸ δὲ ἀμετάβλητον ἀναλλοίωτον καὶ ἀπαθές , τὸ δὲ ἀπαθὲς ἀνώδυνον . γίγνεται τοίνυν ἐκ τῶν εἰρημένων προτάσεων συμπέρασμα , τὸ ἓν ἀπαθὲς ὑπάρχειν . ἐφ’ ᾧ πάλιν ἕτερος ἐρωτηθήσεται λόγος τοιόσδε · εἰ ἓν ἦν τῷ εἶδει τὸ στοιχεῖον , οὐδὲν ἐν τοῖς πᾶσιν οὐδέποτε ὀδυνήσεται · ἀλλὰ μὴν ὀδυνᾶται . οὐκ ἄρα ἕν ἐστι τὸ στοιχεῖον . ἐπεὶ δ’ ὑπέκειτο περὶ σαρκὸς ποιεῖσθαι τὸν λόγον , ἐπ’ ἐκείνης ἐξεταζέσθω . εἰ ἓν ἦν τῷ εἴδει τὸ τῆς σαρκὸς στοιχεῖον , οὐδέποτε ἡ σὰρξ ὀδυνήσεται · ἀλλὰ μὴν ὀδυνᾶται · οὐκ ἄρα ἕν ἐστι τῷ εἴδει τὸ τῆς σαρκὸς στοιχεῖον . ὁ δ’ αὐτὸς λόγος καὶ καθ’ ἕτερον ἐρωτηθήσεται τρόπον · εἰ ἀπαθές ἐστι τὸ τῆς σαρκὸς στοιχεῖον , οὐκ ὀδυνηθήσεται · ἀλλὰ μὴν ὀδυνᾶται · οὐκ ἄρα ἐστὶν ἀπαθές . εἰ δὲ καὶ πλείω λέγοι τις εἶναι τὰ στοιχεῖα , μὴ μέντοι γε ἀλλοιούμενα , καὶ ἐπ’ ἐκείνων ὁ αὐτὸς λόγος ἐρωτηθήσεται κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον . εἰ ἀπαθῆ τῆς σαρκός ἐστι τὰ στοιχεῖα , οὐκ ἀλγήσει · ἀλλὰ μὴν ἀλγεῖ · οὐκ ἄρα ἐστὶν ἀπαθῆ τὰ τῆς σαρκὸς στοιχεῖα . ὁ μὲν οὖν πρότερος λόγος ἀνατρέπει τήν τε τῶν ἀτόμων καὶ τὴν τῶν ἀνάρμων καὶ τὴν τῶν ἐλαχίστων ὑπόθεσιν , κατὰ δὲ τὸν δεύτερον ἥ τε τῶν ὁμοιομερῶν ἀναιρεῖται δόξα καὶ ἡ Ἐμπεδοκλέους . καὶ γὰρ οὗτος ἐκ τῶν τεσσάρων στοιχείων βούλεται συνίστασθαι τὰ σώματα , μὴ μεταβαλλόντων εἰς ἄλληλα . προσέχε νῦν ἤδη τῷ λόγῳ , ὃς θᾶττον ἐλπίδος ἐξεῦρε τὸ μέγιστον μέρος ὧν ἐζήτεις . οὐκ ἀπαθῆ γὰρ ἀπέδειξεν εἶναι δεῖν τὰ στοιχεῖα τῆς σαρκός . οὔκουν ἔτι καθέξουσι τὸ προκείμενον κατὰ τὸν λόγον , ἐν τῇ συνθέσει τῶν ἀπαθῶν ἐκείνων σωμάτων , ἃ δὴ στοιχεῖα τῆς τῶν ὄντων ἁπάντων φύσεως ὑποτίθενται , τὰς ὀδύνας γεννᾶσθαι φάσκοντες . ἀπαθὲς γὰρ ὀδυνώμενον οὔθ’ ἡ διάνοια παραδέχεται , καὶ πολὺ δὴ μᾶλλον οὐδὲν τῶν αἰσθητῶν μαρτυρεῖ . τοὺς γοῦν δακτύλους εἰ συμπλέξαις ἀλλήλοις , εἶτ’ αὖθις ἀποχωρίζοις , οὔθ’ ἡ σύνοδος οὔθ’ ὁ διαχωρισμὸς ὀδύνην ἐργάσεται . τὸ μὲν γὰρ ὀδυνᾶσθαι σὺν τῷ πάσχειν ἐστίν · πάσχει δὲ οὐδὲν τὸ ψαῦον , ἐπειδήπερ ἐν δυοῖν τούτοιν ἐστὶ τὸ πάσχειν , ἀλλοιώσει τε τῇ δι’ ὅλων καὶ λύσει τῆς συνεχείας . ὁπότ’ οὖν οὐδ’ ἐν τοῖς παθητικοῖς ἐναργῶς σώμασιν οὔθ’ ἡ σύνοδος οὔθ’ ἡ ἄφοδος ὀδύνην ἐργάζεται , σχολῇ γε ἂν ἐν τοῖς ἀπαθέσιν ἐργάσαιτο . — — χρὴ τοίνυν τὸ μέλλον ὀδυνήσεσθαι παθητὸν εἶναι καὶ αἰσθητόν . οὐ μὴν ἐξ αἰσθητικῶν γε τῶν πρώτων ἀναγκαῖον εἶναι τὸ αἰσθητικόν , ἀλλ’ ἀρκεῖ τὸ παθητικὸν μόνον . αἰσθητικὸν γὰρ δύναται γενέσθαι ποτέ , μεταβάλλον τε καὶ ἀλλοιούμενον . ἐπεὶ δ’ ἀπείρους ἐγχωρεῖ τὸ πλῆθος γενέσθαι τὰς ἐκ τῶν στοιχείων ἀλλοιώσεις τε καὶ κράσεις , ἄπειροι τῶν κατὰ μέρος σωμάτων αἱ ἰδιότητες συστήσονται , καθ’ ἃς οὐδὲν ἄτοπον ἀναίσθητα γενέσθαι πολλά , καὶ τῶν αἰσθανομένων τὸ μὲν μᾶλλον αἰσθάνεσθαι , τὸ δ’ ἧττον .
Lemmas: Galenus de constitutione artis medicae 7 . Vol . I p . 245 K . εἰμί μέν δή ὁ πρόκειμαι － αὐτός οὗτος ἐξευρίσκω , ὁποῖος ὁ πρός ὁ φύσις εἰμί [ ὁ ] πρῶτος τε καί ἁπλόος μόριον . μή τοίνυν ἐπί πᾶς , ἀλλά ἐπί εἷς － ὁ λόγος ἐγώ γίγνομαι , ὁ σάρξ ἐπισκοπέω , πρῶτος μέν εἰμί εἷς τίς ὁ ἰδέα εἰμί ὁ γεννάω αὐτός στοιχεῖον ( οὐδείς γάρ χείρων οὕτως ὀνομάζω ὁ πρότερος τε καί ἁπλόος ἐν αὐτός μόριον ) · εἶτα ἑξῆς , εἴπερ μή φαίνω τοιοῦτος , εἰμί πολύς , ἔπειτα πόσος γε καί τίς καί ὅστις ὁ τρόπος αὐτός εἰμί ὁ σύνθεσις . ἐπεί τοίνυν ὁ σάρξ ὀδυνάω τέμνω τε καί θερμαίνω σφοδρός , ἀδύνατος εἷς εἰμί ὁ εἶδος ὁ στοιχεῖον , οἷος Ἐπίκουρος ὑποτίθημι ὁ ἄτομος . ὅτι γάρ [ οὐ ] εἷς ὁ εἶδος ὁ στοιχεῖον εἰμί ⟨ ὁ ⟩ τοιοῦτος , ἐνθένδε δῆλος . οὐδείς ὁ ἄτομος αὐτός κατά ἑαυτοῦ οὔτε θερμός ὁ φύσις εἰμί οὔτε ψυχρός , οὖον μήv οὐδέ λευκός τίς εἰμί ἐκ αὐτός ἢ μέλας . — — ὅλως γάρ οὐδείς ποιότης εἰμί αὐτός ὁ ἄτομος , ὡς ὁ πατήρ αὐτός βούλομαι . ὁ γάρ δή τοιοῦτος ποιότης πᾶς διά ὅλος φαίνω διέρχομαι ὁ σῶμα , ὡς ὅς γε κατά ὁ σχῆμα ποιότης ὑπάρχω πᾶς αὐτός , ὑπάρχω δέ καί ἀντιτυπία καί βάρος . ἀλλά εἴτε ποιότης χρή καλέω , εἴτε ἄλλος τίς ὁ τοιοῦτος , πρός γε ὁ πρόκειμαι οὐδείς διαφέρω . πᾶς γάρ αὐτός ὑπάρχω ὁ εἴρω , καί οὖον διαφέρω ἀλλήλων εἶδος , καθάπερ ὁ ὁμοιομέρεια ὁ ἐκεῖνος ὑποτίθημι , ἢ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ὁ ὑποτίθημι οὗτος . φημί οὖν Ἱπποκράτης · ἐγώ δέ φημί , εἰμί εἷς εἰμί ἄνθρωπος , οὐδέποτε εἄν ἀλγέω ὀρθός λέγω . ὁ γάρ εἷς ἀμετάβλητος εἰς ἕτερος , οὐ ἔχω γε εἰς ὅς μεταβάλλω . ὁ δέ ἀμετάβλητος ἀναλλοίωτος καί ἀπαθής , ὁ δέ ἀπαθής ἀνώδυνος . γίγνομαι τοίνυν ἐκ ὁ εἴρω πρότασις συμπέρασμα , ὁ εἷς ἀπαθής ὑπάρχω . ἐπί ὅς πάλιν ἕτερος ἐρωτάω λόγος τοιόσδε · εἰμί εἷς εἰμί ὁ εἶδος ὁ στοιχεῖον , οὐδείς ἐν ὁ πᾶς οὐδέποτε ὀδυνάω · ἀλλά μήv ὀδυνάω . οὐ ἄρα εἷς εἰμί ὁ στοιχεῖον . ἐπεί δέ ὑπόκειμαι περί σάρξ ποιέω ὁ λόγος , ἐπί ἐκεῖνος ἐξετάζω . εἰμί εἷς εἰμί ὁ εἶδος ὁ ὁ σάρξ στοιχεῖον , οὐδέποτε ὁ σάρξ ὀδυνάω · ἀλλά μήv ὀδυνάω · οὐ ἄρα εἷς εἰμί ὁ εἶδος ὁ ὁ σάρξ στοιχεῖον . ὁ δέ αὐτός λόγος καί κατά ἕτερος ἐρωτάω τρόπος · εἰμί ἀπαθής εἰμί ὁ ὁ σάρξ στοιχεῖον , οὐ ὀδυνάω · ἀλλά μήv ὀδυνάω · οὐ ἄρα εἰμί ἀπαθής . εἰμί δέ καί πλείων λέγω τις εἰμί ὁ στοιχεῖον , μή μέντοι γε ἀλλοιόω , καί ἐπί ἐκεῖνος ὁ αὐτός λόγος ἐρωτάω κατά ὁ αὐτός τρόπος . εἰμί ἀπαθής ὁ σάρξ εἰμί ὁ στοιχεῖον , οὐ ἀλγέω · ἀλλά μήv ἀλγέω · οὐ ἄρα εἰμί ἀπαθής ὁ ὁ σάρξ στοιχεῖον . ὁ μέν οὖν πρότερος λόγος ἀνατρέπω ὁ τε ὁ ἄτομος καί ὁ ὁ ἄναρμος καί ὁ ὁ μικρός ὑπόθεσις , κατά δέ ὁ δύο ὅς τε ὁ ὁμοιομερής ἀναιρέω δόξα καί ὁ Ἐμπεδοκλῆς . καί γάρ οὗτος ἐκ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον βούλομαι συνίστημι ὁ σῶμα , μή μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων . προσέχω νῦν ἤδη ὁ λόγος , ὅς ταχύς ἐλπίς ἐξευρίσκω ὁ μέγας μέρος ὅς ζητέω . οὐ ἀπαθής γάρ ἀποδείκνυμι εἰμί δήω ὁ στοιχεῖον ὁ σάρξ . οὔκουν ἔτι κατέχω ὁ πρόκειμαι κατά ὁ λόγος , ἐν ὁ σύνθεσις ὁ ἀπαθής ἐκεῖνος σῶμα , ὁ δή στοιχεῖον ὁ ὁ εἰμί ἅπας φύσις ὑποτίθημι , ὁ ὀδύνη γεννάω φάσκω . ἀπαθής γάρ ὀδυνάω οὔτε ὁ διάνοια παραδέχομαι , καί πολύς δή μᾶλλον οὐδείς ὁ αἰσθητής μαρτυρέω . ὁ γοῦν δάκτυλος εἰμί συμπλέκω ἀλλήλων , εἶτα αὖθις ἀποχωρίζω , οὔτε ὁ σύνοδος οὔτε ὁ διαχωρισμός ὀδύνη ἐργάζομαι . ὁ μέν γάρ ὀδυνάω σύν ὁ πάσχω εἰμί · πάσχω δέ οὐδείς ὁ ψαύω , ἐπεί ἐν δύο οὗτος εἰμί ὁ πάσχω , ἀλλοιόω τε ὁ διά ὅλος καί λύω ὁ συνέχεια . ὁπότε οὖν οὐδέ ἐν ὁ παθητικός ἐναργής σῶμα οὔτε ὁ σύνοδος οὔτε ὁ ἄφοδος ὀδύνη ἐργάζομαι , σχολή γε εἄν ἐν ὁ ἀπαθής ἐργάζομαι . — — χρή τοίνυν ὁ μέλλω ὀδυνάω παθητός εἰμί καί αἰσθητός . οὖον μήv ἐκ αἰσθητικός γε ὁ πρῶτος ἀναγκαῖος εἰμί ὁ αἰσθητικός , ἀλλά ἀρκέω ὁ παθητικός μόνος . αἰσθητικός γάρ δύναμαι γίγνομαι ποτός , μεταβάλλω τε καί ἀλλοιόω . ἐπεί δέ ἤπειρος ἐγχωρέω ὁ πλῆθος γίγνομαι ὁ ἐκ ὁ στοιχεῖον ἀλλοιόω τε καί κρᾶσις , ἤπειρος ὁ κατά μέρος σῶμα ὁ ἰδιότης συνίστημι , κατά ὅς οὐδείς ἄτοπος ἀναίσθητος γίγνομαι πολύς , καί ὁ αἰσθάνομαι ὁ μέν μᾶλλον αἰσθάνομαι , ὁ δέ κακός .