chrysippus-philosophy.fragmenta-logica-et-physica 527
Stobaeus Eclogae l . p . 184 , 8 W . Χρυσίππου . Κόσμον δ’ εἷναί φησιν ὁ Χρύσιππος σύστημα ἐξ οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ τῶν ἐν τούτοις φύσεων · ἢ τὸ ἐκ θεῶν καὶ ἀνθρώπων σύστημα καὶ ἐκ τῶν ἕνεκα τούτων γεγονότων . Λέγεται δ’ ἐτέρως κόσμος ὁ θεός , καθ’ ὃν ἡ διακόσμησις γίνεται καὶ τελειοῦται . Τοῦ δὲ κατὰ τὴν διακόσμησιν λεγομένου κόσμου τὸ μὲν εἶναι περιφερόμενον περὶ τὸ μέσον , τὸ δ’ ὑπομένον · περιφερόμενον μὲν τὸν αἰθέρα , ὑπομένον δὲ τὴν γῆν καὶ τὰ ἐπ’ αὐτῆς ὑγρὰ καὶ τὸν ἀέρα . Τὸ γὰρ τῆς πάσης οὐσίας πυκνότατον ὑπέρεισμα πάντων εἶναι κατὰ φύσιν , ὅνπερ τρόπον ἐν ζώῳ τὰ ὀστέα , τοῦτο δὲ καλεῖσθαι γῆν . Περὶ δὲ ταύτην τὸ ὕδωρ περικεχύσθαι σφαιρικῶς , ὁμαλωτέραν τὴν ἰσχὺν διειληχός . Τῆς γὰρ γῆς ἐξοχάς τινας ἐχούσης ἀνωμάλους διὰ τοῦ ὕδατος εἰς ὕψος ἀνηκούσας , ταύτας δὴ νήσους καλεῖσθαι · τούτων δὲ τὰς ἐπὶ πλεῖον διηκούσας ἠπείρους προσηγορεῦσθαι ὑπ’ ἀγνοίας τοῦ περιέχεσθαι καὶ ταύτας πελάγεσι μεγάλοις . Ἀπὸ δὲ τοῦ ὕδατος τὸν ἀέρα ἐξῆφθαι καθάπερ ἐξατμισθέντα , καὶ περικεχύσθαι σφαιρικῶς · ἐκ δὲ τούτου τὸν αἰθέρα ἀραιότατον ὄντα καὶ εἰλικρινέστατον . Τὸν μὲν οὖν κατὰ τὴν διακόσμησιν λεγόμενον κόσμον εἰς ταύτας διακεκρίσθαι τὰς φύσεις · τὸ δὲ περιφερόμενον αὐτῷ ἐγκυκλίως αἰθέρα εἶναι , ἐν ᾧ τὰ ἄστρα καθίδρυται , τά τε ἀπλανῆ καὶ τὰ πλανώμενα , θεῖα τὴν φύσιν ὄντα καὶ ἔμψυχα καὶ διοικούμενα κατὰ τὴν πρόνοιαν . Τῶν μὲν οὖν ἀπλανῶν ἀστέρων ἀκατάληπτον εἶναι τὸ πλῆθος , τὰ δὲ πλανώμενα ἑπτὰ τὸν ἀριθμὸν εἶναι , πάντα δὲ τὰ πλανώμενα ταπεινότερα τῶν ἀπλανῶν . Τετάχθαι δὲ τὰ μὲν ἀπλανῆ ἐπὶ μιᾶς ἐπιφανείας , ὡς καὶ ὁρᾶται . τὰ δὲ πλανώμενα ἐπ’ ἄλλης καὶ ἄλλης σφαίρας · περιέχεσθαι δὲ πάσας τὰς τῶν πλανωμένων ὑπὸ τῆς τῶν ἀπλανῶν σφαίρας . Τῶν δὲ πλανωμένων ὑψηλοτάτην εἶναι μετὰ τὴν ⟨ τῶν ⟩ ἀπλανῶν τὴν τοῦ Κρόνου , μετὰ δὲ ταύτην τὴν τοῦ Διός , εἶτα τὴν τοῦ Ἄρεος , ἐφεξῆς δὲ τὴν τοῦ Ἑρμοῦ καὶ μετ’ αὐτὴν τὴν τῆς Ἀφροδίτης , εἶτα τὴν τοῦ ἡλίου , ἐπὶ πᾶσι δὲ τὴν τῆς σελήνης , πλησιάζουσαν τῷ ἀέρι . Διὸ καὶ ἀερωδεστέραν φαίνεσθαι καὶ μάλιστα διατείνειν τὴν ἀπ’ αὐτῆς δύναμιν εἰς τὰ περίγεια . Ὑπὸ δὲ τὴν σελήνην τὴν τοῦ ὑπ’ αὐτοῦ φερομένου ἀέρος , εἶτα τὴν ⟨ τοῦ ⟩ ὕδατος , τελευταίαν δὲ τὴν τῆς γῆς , περὶ τὸ μέσον σημεῖον τοῦ κόσμου κειμένης , ὃ δὴ τοῦ παντός ἐστι κάτω , ἄνω δὲ τὸ ἀπ’ αὐτοῦ εἰς τὸ κύκλῳ πάντῃ ( Diels Arii Didymi Epit . phys . frgm . 31 ) .
Lemmas: Stobaeus Eclogae l . p . 184 , 8 W . Χρύσιππος . Κόσμος δέ ἵημι φημί ὁ Χρύσιππος σύστημα ἐκ οὐρανός καί γῆ καί ὁ ἐν οὗτος φύσις · ἢ ὁ ἐκ θεός καί ἄνθρωπος σύστημα καί ἐκ ὁ ἕνεκα οὗτος γίγνομαι . λέγω δέ ἑτέρως κόσμος ὁ θεός , κατά ὅς ὁ διακόσμησις γίγνομαι καί τελειόω . ὁ δέ κατά ὁ διακόσμησις λέγω κόσμος ὁ μέν εἰμί περιφέρω περί ὁ μέσος , ὁ δέ ὑπομένω · περιφέρω μέν ὁ αἰθήρ , ὑπομένω δέ ὁ γῆ καί ὁ ἐπί αὐτός ὑγρός καί ὁ ἀήρ . ὁ γάρ ὁ πᾶς οὐσία πυκνός ὑπέρεισμα πᾶς εἰμί κατά φύσις , ὅσπερ τρόπος ἐν ζῷον ὁ ὀστέον , οὗτος δέ καλέω γῆ . περι δέ οὗτος ὁ ὕδωρ περιχέω σφαιρικός , ὁμαλός ὁ ἰσχύς διαλαγχάνω . ὁ γάρ γῆ ἐξοχή τις ἔχω ἀνώμαλος διά ὁ ὕδωρ εἰς ὕψος ἀνήκω , οὗτος δή νῆσος καλέω · οὗτος δέ ὁ ἐπί πλείων διήκω ἤπειρος προσαγορεύω ὑπό ἄγνοια ὁ περιέχω καί οὗτος πέλαγος μέγας . ἀπό δέ ὁ ὕδωρ ὁ ἀήρ ἐξάπτω καθάπερ ἐξατμίζω , καί περιχέω σφαιρικός · ἐκ δέ οὗτος ὁ αἰθήρ ἀραῖος εἰμί καί εἰλικρινής . ὁ μέν οὖν κατά ὁ διακόσμησις λέγω κόσμος εἰς οὗτος διακρίνω ὁ φύσις · ὁ δέ περιφέρω αὐτός ἐγκύκλιος αἰθήρ εἰμί , ἐν ὅς ὁ ἄστρον καθιδρύω , ὁ τε ἀπλανῆ καί ὁ πλανάω , θεῖον ὁ φύσις εἰμί καί ἔμψυχος καί διοικέω κατά ὁ πρόνοια . ὁ μέν οὖν ἀπλανής ἀστήρ ἀκατάληπτος εἰμί ὁ πλῆθος , ὁ δέ πλανάω ἑπτά ὁ ἀριθμός εἰμί , πᾶς δέ ὁ πλανάω ταπεινός ὁ ἀπλανής . τάσσω δέ ὁ μέν ἀπλανῆ ἐπί εἷς ἐπιφάνεια , ὡς καί ὁράω . ὁ δέ πλανάω ἐπί ἄλλος καί ἄλλος σφαῖρα · περιέχω δέ πᾶς ὁ ὁ πλανάω ὑπό ὁ ὁ ἀπλανής σφαῖρα . ὁ δέ πλανάω ὑψηλός εἰμί μετά ὁ ⟨ ὁ ⟩ ἀπλανής ὁ ὁ Κρόνος , μετά δέ οὗτος ὁ ὁ Ζεύς , εἶτα ὁ ὁ Ἄρης , ἐφεξῆς δέ ὁ ὁ Ἑρμῆς καί μετά αὐτός ὁ ὁ Ἀφροδίτη , εἶτα ὁ ὁ ἥλιος , ἐπί πᾶς δέ ὁ ὁ σελήνη , πλησιάζω ὁ ἀήρ . Διὸ καί ἀερώδης φαίνω καί μάλιστα διατείνω ὁ ἀπό αὐτός δύναμις εἰς ὁ περίγειος . ὑπό δέ ὁ σελήνη ὁ ὁ ὑπό αὐτός φέρω ἀήρ , εἶτα ὁ ⟨ ὁ ⟩ ὕδωρ , τελευταῖος δέ ὁ ὁ γῆ , περί ὁ μέσος σημεῖον ὁ κόσμος κεῖμαι , ὅς δή ὁ πᾶς εἰμί κάτω , ἄνω δέ ὁ ἀπό αὐτός εἰς ὁ κύκλος πάντῃ ( Diels Arii Didymi Epit . phys . frgm . 31 ) .