chrysippus-philosophy.fragmenta-logica-et-physica 908
Galenus de Hipp . et Plat . plac . III 8 ( 130 ) p . 317 M . ἑξῆς τε προσθήσω τὸν περὶ τῆς Ἀθηνᾶς λόγον . αἰσθόμενος γὰρ ὁ Χρύσιππος ἐναντιούμενον τοῖς ἑαυτοῦ δόγμασι τὸν περὶ τῆς θεοῦ μῦθον , ἀπὸ τῆς τοῦ Διὸς κεφαλῆς ὑπειλημμένης γεγενῆσθαι , τοιάδε λέγει ( παραγράψω γὰρ ἅπασαν αὐτοῦ τὴν ῥῆσιν , εἰ καὶ μακροτέρα τώς ἐστιν . ) Ἀκούω δὲ τινας λέγειν παραμυθουμένους πρὸς τὸ ἐν τῇ κεφαλῇ εἶναι τὸ ἡγεμονικὸν τῆς ψυχῆς μέρος · τὸ γὰρ τὴν Ἀθηνᾶν , μῆτιν οὖσαν καὶ οἷον φρόνησιν , ἐκ τῆς κεφαλῆς γενέσθαι τοῦ Διὸς σύνβολόν φασιν εἶναι τοῦ ταύτῃ τὸ ἡγεμονικὸν εἶναι · οὐ γὰρ ἄλλως ἂν ἐν τῇ κεφαλῇ γενέσθαι μῆτιν καὶ φρόνησιν , εἰ μὴ τὸ ἡγεμονικὸν ἐν ταύτῃ ἐστί · πιθανοῦ μέν τονις ἐχόμενοι , διαμαρτάνοντες δ᾽ , ὡς ἐμοὶ φαίνεται , καὶ ἀγνοοῦντες τὰ περὶ τούτων ἱστορούμενα , περὶ ὧν οὐ χεῖρόν ἐστιν ἐπὶ πλέον εἰπεῖν τοῖς ἐνεστῶσι ζητήμασι . φασὶ δ᾽οἱ μὲν οὕτως ἁπλῶς , ἐκ τῆς τοῦ Διὸς κεφαλῆς αὐτὴν γενέσθαι , οὐδὲ προσιστοροῦντες τὸ πῶς ἢ κατὰ τίνα λόγον . ὁ δὲ Ἡσίοδος ἐπὶ πλέον λέγει ἐν παῖς [ θεογονίαις ] πινῶν μὲν ἐν τῇ θεογονίᾳ γραφόντων τὴν γένεσιν αὐτῆς , πρῶτον μὲν Μήτιδι συγγενομένου τοῦ Διός , δεύτερον δὲ Θέμιδι , τινῶν δὲ ἐν ἑτέροις ἄλλως γραφόντων τὴν γένεσιν αὐτῆς , ὡς ἄρα γενομένης ἔριδος τῷ Διῒ καὶ τῇ Ἥρᾳ γεννήσειεν ἡ μὲν Ἥρα δι᾽ ἑαυτῆς τὸν Ἥφαιστον , ὁ δὲ Ζεὺς τὴν Ἀθηνᾶν ἐκ τῆς Μήτιδος καταποθείσης ὑπ᾽ αὐτοῦ . ἡ μὲν γὰρ εἰς αὐτὸν κατάποσις τῆς Μήτιδος καὶ ἔνδον τοῦ Διὸς τῆς Ἀθηνᾶς γένεσις κατ᾽ ἀμφοτέρους τοὺς λὀγους ἐστίν . διαφέρουσι δ᾽ ἐν τῷ πῶς ταῦτα συνετελέσθη πρὸς τὸν ἐνεστῶτα λόγον οὐθενὸς ὄντος τοιούτου . τὸ γὰρ κοινὸν ἐν αὐτοῖς ὑπάρχον μόνον χρήσιμόν ἐστι πρὸς τὰ ἐνεστῶτα · λέγεται δ᾽ ἐν μὲν τῇ θεογονίᾳ οὕτω · ( Hes . Theog . 886—90 . 900 ) Ζεὺς δὲ θεῶν βασιλεὺς πρώτην ἄλοχον θέτο Μῆτιν , Πλεῖστα θεῶν εἰδυῖαν ἰδὲ θνητῶν ἀνθρώπων . Ἀλλ᾽ ὅτε δή ρ᾽ ἤμελλε θεὰν γλαυκῶπιν Ἀθήνην Τέξεσθαι , τότ᾽ ἔπαιτα δόλῳ φρένας ἐξαπατήσας Αἱμυλίοισι λόγοισιν ἑὴν ἐγκάτθετο νηδύν · Ὥς οἱ συμφράσσαιτο θεὰ ἀγαθόν τε κακόν τε . εἶτα προελθών φησιν οὕτως · ( ibid . 924-26 ) Αὐτὸς δ’ ἐκ κεφαλῆς γλαυκώπιδα γείνατ’ Ἀθήνην , Δεινήν , ἐγρεκύδοιμον , ἀγέστρατον , ἀτρυτώνην , Πότνιαν , ᾗ κέλαδοί τε ἅδον , πόλεμοί τε μάχαι τε . στήθεσι γὰρ αὐτοῖς ἔνδον εὔδηλον ὅτι ἀπέθετο τὴν Μῆτιν , καὶ οὕτως φησὶν αὐτὴν γεννῆσαι κατὰ τὴν κεφαλήν . ἐν δὲ τοῖς μετὰ ταῦτα πλείω διεληλυθότος αὐτοῦ , τοιαῦτ’ ἐστὶ τὰ λεγόμενα · Ἐκ ταύτης ἔριδος ἡ μὲν τέκε φαίδιμον υἱὸν Ἥφαιστον τέχνησιν ἄνευ Διὸς αἰγιόχοιο , Ἐκ πάντων παλάμῃσι κεκλημένον οὐρανιώνων . Αὐτὰρ ὅ γ’ Ὠκεανοῦ καὶ Τηθύος ἠϋκόμοιο Κούρην νόσφ’ Ἥρης παρεδέξατο καλλιπαρῄου Ἐξαπαφὼν Μῆτιν , καίπερ πολὺ δινεύουσαν · Συμμάρψας δ’ ὅ γε χερσὶν ἑὴν ἐγκάτθετο νηδύν , Δείσας , μὴ τέξῃ κρατερώτερον ἄλλο κεραυνοῦ . Τοὔνεκά μιν Κρονίδης ὑψίζυγος αἰθέρι ναίων Κάππιεν ἐξαπίνης · ἡ δ' αὐτίκα Παλλάδ' Ἀθήνην Κύσατο · τὴν μὲν ἔτικτε πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε Πὰρ κορυφὴν Τρίτωνος ἐπ’ ὄχθῃσιν ποταμοῖο . Μῆτις δ’ αὖτε Ζηνὸς ὑπὸ σπλάγχνοις λελαθυῖα Ἧστο Ἀθηναίης μήτηρ τέκταινα δικαίων , Πλεῖστα θεῶν εἰδυῖα καταθνητῶν τ’ ἀνθρώπων . Ἔνθα θεὰ παρέλεκτο † Θέμις παλάμαις περὶ πάντων Ἀθανάτων ἐκέκαστο Ὀλύμπια δώματ’ ἔχουσιν Αἰγίδα ποιήσασα φοβέστρατον ἐντὸς Ἀθὴνῃ , Σὺν τῇ ἐγείνατό μιν , πολεμήϊα τεύχε’ ἔχουσαν .
Lemmas: Galenus de Hipp . et Plat . plac . III 8 ( 130 ) p . 317 M . ἑξῆς τε προστίθημι ὁ περί ὁ Ἀθηνᾶ λόγος . αἰσθάνομαι γάρ ὁ Χρύσιππος ἐναντιόομαι ὁ ἑαυτοῦ δόγμα ὁ περί ὁ θεός μῦθος , ἀπό ὁ ὁ Ζεύς κεφαλή ὑπολαμβάνω γίγνομαι , τοιόσδε λέγω ( παραγράφω γάρ ἅπας αὐτός ὁ ῥῆσις , εἰμί καί μακρός ὅς εἰμί . ) ἀκούω δέ τις λέγω παραμυθέομαι πρός ὁ ἐν ὁ κεφαλή εἰμί ὁ ἡγεμονικός ὁ Ψυχή μέρος · ὁ γάρ ὁ Ἀθηνᾶ , μῆτις εἰμί καί οἷος φρόνησις , ἐκ ὁ κεφαλή γίγνομαι ὁ Ζεύς σύνβολόν φημί εἰμί ὁ οὗτος ὁ ἡγεμονικός εἰμί · οὖον γάρ ἄλλως εἄν ἐν ὁ κεφαλή γίγνομαι μῆτις καί φρόνησις , εἰμί μή ὁ ἡγεμονικός ἐν οὗτος εἰμί · πιθανός μέν τονίζω ἔχω , διαμαρτάνω δέ , ὡς ἐγώ φαίνω , καί ἀγνοέω ὁ περί οὗτος ἱστορέω , περί ὅς οὖον κακός εἰμί ἐπί πλέω εἶπον ὁ ἐνίστημι ζήτημα . φημί δ᾽οἱ μέν οὕτως ἁπλόος , ἐκ ὁ ὁ Ζεύς κεφαλή αὐτός γίγνομαι , οὐδέ προσιστορέω ὁ πῶς ἢ κατά τίς λόγος . ὁ δέ Ἡσίοδος ἐπί πλέω λέγω ἐν παῖς [ θεογονία ] πίνω μέν ἐν ὁ θεογονία γράφω ὁ γένεσις αὐτός , πρῶτος μέν Μῆτις συγγίγνομαι ὁ Ζεύς , δύο δέ Θέμις , τις δέ ἐν ἕτερος ἄλλως γράφω ὁ γένεσις αὐτός , ὡς ἄρα γίγνομαι Ἔρις ὁ Ζεύς καί ὁ Ἥρα γεννάω ὁ μέν Ἥρα διά ἑαυτοῦ ὁ Ἥφαιστος , ὁ δέ Ζεύς ὁ Ἀθηνᾶ ἐκ ὁ Μῆτις καταπίνω ὑπό αὐτός . ὁ μέν γάρ εἰς αὐτός κατάποσις ὁ Μῆτις καί ἔνδον ὁ Ζεύς ὁ Ἀθηνᾶ γένεσις κατά ἀμφότερος ὁ λόγος εἰμί . διαφέρω δέ ἐν ὁ πῶς οὗτος συντελέω πρός ὁ ἐνίστημι λόγος οὐδείς εἰμί τοιοῦτος . ὁ γάρ κοινός ἐν αὐτός ὑπάρχω μόνος χρήσιμος εἰμί πρός ὁ ἐνίστημι · λέγω δέ ἐν μέν ὁ θεογονία οὗτος · ( Hes . Theog . 886—90 . 900 ) Ζεύς δέ θεός βασιλεύς πρῶτος ἄλοχος τίθημι Μῆτις , πλεῖστα θεός οἶδα ἰδέ θνητός ἄνθρωπος . ἀλλά ὅτε δή ῥεῖα μέλλω θεά γλαυκῶπις Ἀθήνη τίκτω , τότε ἔπαιτον δόλος φρήν ἐξαπατάω αἱμύλιος λόγος ἑός ἐγκατατίθεμαι νηδύς · ὥ ὁ συμφράζω θεά ἀγαθός τε κακός τε . εἶτα προέρχομαι φημί οὕτως · ( ibid . 924-26 ) αὐτός δέ ἐκ κεφαλή γλαυκῶπις γίγνομαι Ἀθήνη , δεινός , ἐγρεκύδοιμος , ἀγέστρατος , Ἀτρυτώνη , πότνια , ὅς κέλαδος τε ἁνδάνω , πόλεμος τε μάχη τε . στῆθος γάρ αὐτός ἔνδον εὔδηλος ὅτι ἀποτίθημι ὁ Μῆτις , καί οὕτως φημί αὐτός γεννάω κατά ὁ κεφαλή . ἐν δέ ὁ μετά οὗτος πλείων διέρχομαι αὐτός , τοιοῦτος εἰμί ὁ λέγω · ἐκ οὗτος Ἔρις ὁ μέν τίκτω φαίδιμος υἱός Ἥφαιστος τέχνησις ἄνευ Ζεύς αἰγίοχος , ἐκ πᾶς παλάμη καλέω Οὐρανίωνες . ἀτάρ ὅς γε Ὠκεανός καί Τηθύς εὔκομος Κόρη νόσφι Ἥρα παραδέχομαι καλλιπάρῃος ἐξαπαφίσκω Μῆτις , καίπερ πολύς δινεύω · συμμάρπτω δέ ὅς γε χείρ ἑός ἐγκατατίθεμαι νηδύς , Δείσας , μή τίκτω κρατερός ἄλλος κεραυνός . τοὔνεκα ὅς Κρονίδης ὑψίζυγος αἰθήρ νάω καταπίνω ἐξαπίνης · ὁ δέ αὐτίκα Παλλάς Ἀθήνη κύω · ὁ μέν τίκτω πατήρ ἀνήρ τε θεός τε πάρ κορυφή Τρίτων ἐπί ὄχθη ποταμός . Μῆτις δέ αὖτε Ζεύς ὑπό σπλάγχνον λανθάνω ἧστο Ἀθηναῖος μήτηρ τέκτων Δίκαιος , πλεῖστα θεός οἶδα καταθνητός τε ἄνθρωπος . ἔνθα θεά παραλέχομαι † Θέμις παλάμη περί πᾶς ἀθάνατος καίνυμαι Ὀλύμπιος δῶμα ἔχω αἰγίς ποιέω φοβέστρατος ἐντός Ἀθήνη , σύν ὁ γείνομαι ὅς , πολεμήϊος τεῦχος ἔχω .