chrysippus-philosophy.fragmenta-logica-et-physica 450
Galenus de musculorum motu I cp . 7 et 8 ( K . vol . IV p . 400 ) ( Quaerit Galenus , siquis brachium extendat atque hunc statum servet , moveantur musculi necne ? ) διότι μὲν γὰρ ἐνεργοῦσιν οἱ μύες διὰ τοῦτ’ αὐτοὺς κινεῖσθαι λέγομεν · διότι δ’ οὔθ’ ὅλον τὸ κῶλον οὗ μέρος εἰσίν , οὔτ’ αὐτοὶ κατὰ μόνας φαίνονται κινούμενοι , διὰ τοῦτ’ αὐτοὺς πάλιν οὐ τολμῶμεν ὁμολογεῖν κινεῖσθαι . τίνα οὖν ἄν τις λύσιν ἐφεύροι τῆς ἀπορίας ; πότερον ἣν οἱ τὰς τονικὰς καλουμένας ὑποθέμενοι κινήσεις , ἤ τινα ἑτέραν βελτιόνα — — ; cp . 8 . καὶ δὴ ποιοῦμεν οὕτως καὶ πρῶτον μὲν ὥσπερ ἐκεῖνοι διδάσκουσιν ὁ λόγος προΐτω . Νοήσωμεν ἕλκεσθαί τι σῶμα τῶν ἀψύχων , οἷον ξύλον ἢ λίθον ὑπό του , αὖθις δ’ αὖ νοήσωμεν ὑφ’ ἑτέρου τινὸς ἐπὶ τἀναντία ταὐτὸ τοῦτο πάλιν ἀντισπᾶσθαι , κρατεῖν μέντοι τῇ ῥώμῃ τὴν προτέραν ὁλκὴν καὶ διὰ τοῦθ’ ἕπεσθαι μὲν ἐκείνῃ τὸ σῶμα , πολὺ δ’ ἧττον ἢ εἰ πρὸς μηδενὸς ἀνθείλκετο . τρίτην δὴ κατάστασιν τῷ τοιούτῳ σώματι προσφέρωμεν ὅταν ἰσοσθενῶς εἰς τἀναντία τείνηται . οὐκοῦν ἡ μὲν πρώτη κατάστασις ἐκίνησεν αὐτὸ μίαν κίνησιν ὅσην ἡ τοῦ κινοῦντος δύναμις ἠδύνατο καὶ εἰς τοσαύτην ἠνάγκασε προελθεῖν διάστασιν εἰς ὅσην οἷόν τ’ ἦν ἄγειν τὸ κινοῦν , ἡ δὲ δευτέρα τοσοῦτον ἐλάττονα τῆς πρόσθεν τὴν διάστασιν ἀπέδειξεν , ὅσον θάτερον τῶν κινούντων εἰς τοὐναντίον ἀπέσπασε τὸ κινούμενον . ἡ δὲ τρίτη κατάστασις , ὅσον ἡ ἑτέρα τῶν κινήσεων εἷλκε πρόσω τοσοῦτον ἀντισπώσης εἰς τοὐπίσω τῆς ἑτέρας , ἐν ταὐτῷ τόπῳ τὸ σῶμα μένειν ἠνάγκασεν , οὐχ ὡς τὸ παντελῶς ἀκίνητον · μένει γὰρ καὶ τοῦτ’ ἐν ταὐτῷ διὰ παντὸς ἀλλ’ οὐχ ὁμοίως ἐκείνῳ · τὸ μὲν γὰρ ὅτι μηδ’ ὅλως κινεῖται , τὸ δὲ ὅτι διττῶς , ὥσπερ καὶ ὁ πρὸς ῥοῦν ποταμῶν νήχων ἐναντίως . καὶ γὰρ οὗτος ἐὰν ἰσοσθενὴς ᾖ τῇ τοῦ ῥοῦ σφοδρότητι κατὰ τὸν αὐτὸν ἀεὶ διαμένει τόπον , οὐχ ὡς μηδ’ ὅλως κινούμενος , ἀλλ’ ὅτι πρόσω τοσοῦτον ὑπὸ τῆς οἰκείας διαφέρεται κινήσεως ὅσον ὑπὸ τῆς ἔξωθεν ὀπίσω φέρεται . οὐδὲν δὲ χεῖρον οὕτω ἀσαφὲς πρᾶγμα διὰ πλειόνων ἐξετάζεσθαι παραδειγμάτων . ἔστω τις ὑψηλὸς ὄρνις ἐν ταὐτῷ τόπῳ φαινόμενος μένειν . πότερον ἀκίνητον εἶναι τοῦτον λεκτέον , ὥσπερ εἰ καὶ κρεμάμενος ἄνωθεν ἔτυχεν , ἢ κινεῖσθαι τὴν ἐπὶ τὰ ἄνω κίνησιν εἰς τοσοῦτον εἰς ὅσον ἤγαγεν αὐτὸν κάτω τὸ τοῦ σώματος βάρος ; ἐμοὶ μὲν τοῦτο ἀληθέστερον εἶναι δοκεῖ . στερήσας γοῦν αὐτὸν τῆς ψυχῆς ἢ τοῦ τῶν μυῶν τόνου ταχέως ἐπὶ τὴν γῆν ὄψει καταφερόμενον · ᾧ δῆλον ὅτι τὴν σύμφυτον τῷ τοῦ σώματος βάρει κάτω ῥοπὴν εἰς ἴσον ἀντεσήκου τῇ κατὰ τὸν τῆς ψυχῆς τόνον ἄνω φορᾷ . πότερον οὖν ἐν ταῖς τοιαύταις ἁπάσαις καταστάσεσι ποτὲ μὲν κάτω ποτὲ δὲ ἄνω τὸ σῶμα φέρεται τἀναντία πάσχον ἐν μέρει , διὰ δὲ τὸ ταχείας τε καὶ ὀξυῤῥόπους γίνεσθαι τὰς μεταβολὰς καὶ κατὰ βραχυτάτων διαστημάτων φέρεσθαι τὰς κινήσεις ἐν ταὐτῷ φαίνεται τόπῳ μένειν ἢ ὄντως ἕνα διὰ παντὸς τοῦ χρόνου κατέχει τόπον , οὐ τοῦ παρόντος καιροῦ διελθεῖν · ἐν γὰρ τοῖς φυσικοῖς περὶ κινήσεως λόγοις τὰ τοιαῦτα ἐρευνᾶσθαι δικαιότερον · ἀλλ’ ἀρκεῖ πρὸς τὰ παρόντα τοῦτο ἐξευρῆσθαι τὸ γίγνεσθαί τι καὶ τοιοῦτον εἶδος ἐνεργείας ὃ καλεῖν μὲν εἴτε τονικὸν εἴτ’ ἄλλως ὡς ἂν ἐθέλῃς οὐ διοίσει . Cf . de tremore , palpitatione , convulsione 4 Vol . VII p . 589 K .
Lemmas: Galenus de musculorum motu I cp . 7 et 8 ( K . vol . IV p . 400 ) ( Quaerit Galenus , siquis brachium extendat atque hunc statum servet , moveantur musculi necne ? ) διότι μέν γάρ ἐνεργέω ὁ μῦς διά οὗτος αὐτός κινέω λέγω · διότι δέ οὔτε ὅλος ὁ κῶλον ὅς μέρος εἰμί , οὔτε αὐτός κατά μόνος φαίνω κινέω , διά οὗτος αὐτός πάλιν οὖον τολμάω ὁμολογέω κινέω . τίς οὖν ἄν τις λύσις ἐφευρίσκω ὁ ἀπορία ; πότερος ὅς ὁ ὁ τονικός καλέω ὑποτίθημι κινέω , ἤ τις ἕτερος ἀγαθός — — ; cp . 8 . καί δή ποιέω οὕτως καί πρῶτος μέν ὥσπερ ἐκεῖνος διδάσκω ὁ λόγος πρόειμι . νοέω ἕλκω τίς σῶμα ὁ ἄψυχος , οἷος ξύλον ἢ λίθος ὑπό ὁ , αὖθις δέ αὖος νοέω ὑπό ἕτερος τις ἐπί τἀναντία αὐτός οὗτος πάλιν ἀντισπάω , κρατέω μέντοι ὁ ῥώμη ὁ πρότερος ὁλκή καί διά οὗτος ἕπω μέν ἐκεῖνος ὁ σῶμα , πολύς δέ κακός ἢ εἰμί πρός μηδείς ἀνθέλκω . τρίτος δή κατάστασις ὁ τοιοῦτος σῶμα προσφέρω ὅταν ἰσοσθενῶς εἰς τἀναντία τείνω . οὐκοῦν ὁ μέν πρῶτος κατάστασις κινέω αὐτός εἷς κίνησις ὅσος ὁ ὁ κινέω δύναμις δύναμαι καί εἰς τοσοῦτος ἀναγκάζω προέρχομαι διάστασις εἰς ὅσος οἷος τε εἰμί ἄγω ὁ κινέω , ὁ δέ δύο τοσοῦτος μικρός ὁ πρόσθεν ὁ διάστασις ἀποδείκνυμι , ὅσος ἕτερος ὁ κινέω εἰς ἐναντίος ἀποσπάω ὁ κινέω . ὁ δέ τρίτος κατάστασις , ὅσος ὁ ἕτερος ὁ κίνησις ἕλκω πρόσω τοσοῦτος ἀντισπάω εἰς τοὐπίσω ὁ ἕτερος , ἐν αὐτός τόπος ὁ σῶμα μένω ἀναγκάζω , οὐ ὡς ὁ παντελῶς ἀκίνητος · μένω γάρ καί οὗτος ἐν αὐτός διά πᾶς ἀλλά οὐ ὁμοίως ἐκεῖνος · ὁ μέν γάρ ὅτι μηδέ ὅλως κινέω , ὁ δέ ὅτι διττός , ὥσπερ καί ὁ πρός ῥόος ποταμός νήχω ἐναντίος . καί γάρ οὗτος ἐάν ἰσοσθενής εἰμί ὁ ὁ ῥόος σφοδρότης κατά ὁ αὐτός ἀεί διαμένω τόπος , οὐ ὡς μηδέ ὅλως κινέω , ἀλλά ὅτι πρόσω τοσοῦτος ὑπό ὁ οἰκεῖος διαφέρω κίνησις ὅσος ὑπό ὁ ἔξωθεν ὀπίσω φέρω . οὐδείς δέ χείρων οὗτος ἀσαφής πρᾶγμα διά πλείων ἐξετάζω παράδειγμα . ἵστημι τις ὑψηλός ὄρνις ἐν αὐτός τόπος φαίνω μένω . πότερος ἀκίνητος εἰμί οὗτος λεκτέος , ὥσπερ εἰμί καί κρεμάννυμι ἄνωθεν τυγχάνω , ἢ κινέω ὁ ἐπί ὁ ἄνω κίνησις εἰς τοσοῦτος εἰς ὅσος ἄγω αὐτός κάτω ὁ ὁ σῶμα βάρος ; ἐγώ μέν οὗτος ἀληθής εἰμί δοκέω . στερέω γοῦν αὐτός ὁ Ψυχή ἢ ὁ ὁ μῦς τόνος ταχέως ἐπί ὁ γῆ ὁράω καταφέρω · ὅς δῆλος ὅτι ὁ συμφύω ὁ ὁ σῶμα βάρος κάτω ῥοπή εἰς ἴσος ἀντεισήκω ὁ κατά ὁ ὁ Ψυχή τόνος ἄνω φορός . πότερος οὖν ἐν ὁ τοιοῦτος ἅπας κατάστασις ποτέ μέν κάτω ποτέ δέ ἄνω ὁ σῶμα φέρω τἀναντία πάσχω ἐν μέρος , διά δέ ὁ ταχύς τε καί ὀξυῤῥόπους γίγνομαι ὁ μεταβολή καί κατά βραχύς διάστημα φέρω ὁ κινέω ἐν αὐτός φαίνω τόπος μένω ἢ εἰμί εἷς διά πᾶς ὁ χρόνος κατέχω τόπος , οὖον ὁ πάρειμι καιρός διέρχομαι · ἐν γάρ ὁ φυσικός περί κίνησις λόγος ὁ τοιοῦτος ἐρευνάω Δίκαιος · ἀλλά ἀρκέω πρός ὁ πάρειμι οὗτος ἐξευρίσκω ὁ γίγνομαι τίς καί τοιοῦτος εἶδος ἐνέργεια ὅς καλέω μέν εἴτε τονικός ἔτι ἄλλως ὡς εἄν ἐθέλω οὖον διαφέρω . Cf . de tremore , palpitatione , convulsione 4 Vol . VII p . 589 K .