chrysippus-philosophy.fragmenta-logica-et-physica 954
Cicero de fato 11 ( ex naturalibus causis vitia nasci possunt , extirpari autem et funditus tolli － non est id positum in naturalibus causis , sed in voluntate , studio , disciplina ) . Quae tolluntur omnia , si vis et natura fati ex divinationis ratione firmabitur . Etenim si est divinatio , qualibusnam a perceptis artis proficiscitur ? ( percepta appello , quae dicuntur Graece θεωρήματα ) . Non enim credo nullo percepto aut ceteros artifices versari in suo munere , aut eos , qui divinatione utuntur futura praedicere . 12 . Sint igitur astrologorum percepta huius modi : Si quis ( verbi causa ) oriente Canicula natus est , is in mari non morietur . Vigila , Chrysippe , ne tuam causam , in qua tibi cum Diodoro , valente dialectico , magna luctatio est , deseras . Si enim est verum quod ita conectitur : Si quis oriente Canicula natus est , in mari non morietur , illud quoque verum est Si Fabius oriente Canicula natus est , Fabius in mari non morietur . — — et quoniam certum in Fabio ponitur , natum esse eum Canicula oriente — — illud morietur in mari Fabius ex eo genere est , quod fieri non potest . Omne ergo , quod falsum dicitur in futuro , id fieri non potest . 13 . At hoc , Chrysippe , minime vis , maximeque tibi de hoc ipso cum Diodoro certamen est . Ille enim id solum fieri posse dicit , quod aut sit verum aut futurum sit verum et , quicquid futurum sit , id dicit fieri necesse esse , et quicquid non sit futurum , id negat fieri posse . Tu et quae non sint futura , posse fieri dicis , ut frangi hanc gemmam , etiamsi id numquam futurum sit , neque necesse fuisse Cypselum regnare Corinthi , quamquam id millensimo ante anno Apollinis oraculo editum esset . At si ista comprobabis divina praedicta , et quae falsa in futuris dicentur , in iis habebis , ut ea fieri non possint . — — et si vere dicatur de futuro idque ita futurum sit , dicas esse necessarium ; quae est tota Diodori vobis inimica sententia . 14 . Etenim si illud vere conectitur : Si oriente Canicula natus es , in mari non moriere , primunque quod est in conexo natus es oriente Canicula necessarium est － omnia enim vera in praeteritis necessaria sunt , ut Chrysippo placet dissentienti a magistro Cleanthe , quia sunt immutabilia nec in falsum e vero praeterita possunt convertere — — fit etiam , quod consequitur necessarium . Quamquam hoc Chrysippo non videtur valere in omnibus ; sed tamen si naturalis est causa , cur in mari Fabius non moriatur , in mari Fabius mori non potest . 15 . Hoc loco Chrysippus aestuans falli sperat Chaldaeos ceterosque divinos neque eos usuros esse coniunctionibus , ut ita sua percepta pronuntient Si quis natus est oriente Canicula , is in mari non morietur , sed potius ita dicant : Non et natus est quis oriente Canicula , et is in mari morietur . O licentiam iocularem ! ne ipse incidat in Diodorum , docet Chaldaeos . quo pacto eos exponere percepta oporteat . Quaero enim , si Chaldaei ita loquantur , ut negationes infinitarum coniunctionum potius quam infinita conexa ponant , cur idem medici , cur geometrae , cur reliqui facere non possint . 16 . Quid est quod non possit isto modo ex conexo transferri ad coniunctionum negationuem ? Et quidem aliis modis easdem res efferre possumus . — — Multa genera sunt enuntiandi nec ullum distortius quam hoc , quo Chrysippus sperat Chaldaeos contentos Stoicorum causa fore . ( Sequentibus explicata Diodori sententia demonstratur , si vera sit , non sequi omnia fato fieri : ) non enim aeternis causis ⟨ e ⟩ naturae necessitate manantibus verum est id , quod ita enuntiatur : descendit in Academiam Carneades nec tamen sine causis , sed interest inter causas fortuito antegressas et inter causas cohibentis in se efficientiam naturalem . 20 . Nec ii qui dicunt immutabilia esse , quae futura sint , nec posse verum futurum convertere in falsum ( i . e . Diodorus ) , fati necessitatem confirmant , sed verborum vim interpretantur . At qui introducunt causarum seriem sempiternam ( i . e . Chrysippus ) , ii mentem hominis voluntate libera spoliatam necessitate fati devinciunt .
Lemmas: Cicero de fato 11 ( ex naturalibus causis vitia nasci possunt , extirpari autem et funditus tolli － non est id positum in naturalibus causis , sed in voluntate , studio , disciplina ) . Quae tolluntur omnia , si vis et natura fati ex divinationis ratione firmabitur . Etenim si est divinatio , qualibusnam a perceptis artis proficiscitur ? ( percepta appello , quae dicuntur Graece θεώρημα ) . Non enim credo nullo percepto aut ceteros artifices versari in suo munere , aut eos , qui divinatione utuntur futura praedicere . 12 . Sint igitur astrologorum percepta huius modi : Si quis ( verbi causa ) oriente Canicula natus est , is in mari non morietur . Vigila , Chrysippe , ne tuam causam , in qua tibi cum Diodoro , valente dialectico , magna luctatio est , deseras . Si enim est verum quod ita conectitur : Si quis oriente Canicula natus est , in mari non morietur , illud quoque verum est Si Fabius oriente Canicula natus est , Fabius in mari non morietur . — — et quoniam certum in Fabio ponitur , natum esse eum Canicula oriente — — illud morietur in mari Fabius ex eo genere est , quod fieri non potest . Omne ergo , quod falsum dicitur in futuro , id fieri non potest . 13 . At hoc , Chrysippe , minime vis , maximeque tibi de hoc ipso cum Diodoro certamen est . Ille enim id solum fieri posse dicit , quod aut sit verum aut futurum sit verum et , quicquid futurum sit , id dicit fieri necesse esse , et quicquid non sit futurum , id negat fieri posse . Tu et quae non sint futura , posse fieri dicis , ut frangi hanc gemmam , etiamsi id numquam futurum sit , neque necesse fuisse Cypselum regnare Corinthi , quamquam id millensimo ante anno Apollinis oraculo editum esset . At si ista comprobabis divina praedicta , et quae falsa in futuris dicentur , in iis habebis , ut ea fieri non possint . — — et si vere dicatur de futuro idque ita futurum sit , dicas esse necessarium ; quae est tota Diodori vobis inimica sententia . 14 . Etenim si illud vere conectitur : Si oriente Canicula natus es , in mari non moriere , primunque quod est in conexo natus es oriente Canicula necessarium est － omnia enim vera in praeteritis necessaria sunt , ut Chrysippo placet dissentienti a magistro Cleanthe , quia sunt immutabilia nec in falsum e vero praeterita possunt convertere — — fit etiam , quod consequitur necessarium . Quamquam hoc Chrysippo non videtur valere in omnibus ; sed tamen si naturalis est causa , cur in mari Fabius non moriatur , in mari Fabius mori non potest . 15 . Hoc loco Chrysippus aestuans falli sperat Chaldaeos ceterosque divinos neque eos usuros esse coniunctionibus , ut ita sua percepta pronuntient Si quis natus est oriente Canicula , is in mari non morietur , sed potius ita dicant : Non et natus est quis oriente Canicula , et is in mari morietur . O licentiam iocularem ! ne ipse incidat in Diodorum , docet Chaldaeos . quo pacto eos exponere percepta oporteat . Quaero enim , si Chaldaei ita loquantur , ut negationes infinitarum coniunctionum potius quam infinita conexa ponant , cur idem medici , cur geometrae , cur reliqui facere non possint . 16 . Quid est quod non possit isto modo ex conexo transferri ad coniunctionum negationuem ? Et quidem aliis modis easdem res efferre possumus . — — Multa genera sunt enuntiandi nec ullum distortius quam hoc , quo Chrysippus sperat Chaldaeos contentos Stoicorum causa fore . ( Sequentibus explicata Diodori sententia demonstratur , si vera sit , non sequi omnia fato fieri : ) non enim aeternis causis ⟨ e ⟩ naturae necessitate manantibus verum est id , quod ita enuntiatur : descendit in Academiam Carneades nec tamen sine causis , sed interest inter causas fortuito antegressas et inter causas cohibentis in se efficientiam naturalem . 20 . Nec ii qui dicunt immutabilia esse , quae futura sint , nec posse verum futurum convertere in falsum ( i . e . Diodorus ) , fati necessitatem confirmant , sed verborum vim interpretantur . At qui introducunt causarum seriem sempiternam ( i . e . Chrysippus ) , ii mentem hominis voluntate libera spoliatam necessitate fati devinciunt .