chrysippus-philosophy.fragmenta-logica-et-physica 473
Alexander Aphrod . de mixtione p . 216 , 14 Bruns . ἔστι δὲ ἡ Χρυσίππου δόξα περὶ κράσεως ἥδε · ἡνῶσθαι μὲν ὑποτίθεται τὴν σύμπασαν οὐσίαν , πνεύματός τινος διὰ πάσης αὐτῆς διήκοντος , ὑφ’ οὗ συνέχεταί τε καὶ συμμένει καὶ συμπαθές ἐστιν αὑτῷ τὸ πᾶν · τῶν δὲ μιγνυμένων ἐν αὐτῇ σωμάτων , τὰς μὲν παραθέσει μίξεις γίνεσθαι λέγει δύο τινῶν ἢ καὶ πλειόνων οὐσιῶν εἰς ταὐτὸν συντεθειμένων καὶ παρατιθεμένων ἀλλήλαις , ὥς φησιν , καθ’ ἁρμήν , σῳζούσης ἑκάστης αὐτῶν ἐν τῇ τοιαύτῃ παραθέσει κατὰ τὴν περιγραφὴν τὴν οἰκείαν οὐσίαν τε καὶ ποιότητα , ὡς ἐπὶ κυάμων , φέρε εἰπεῖν , καὶ πυρῶν ἐν τῇ παρ’ ἀλλήλους θέσει γίνεται . τὰς δέ τινας συγχύσει , δι’ ὅλων τῶν τε οὐσιῶν αὐτῶν καὶ τῶν ἐν αὐταῖς ποιοτήτων συμφθειρομένων ἀλλήλαις , ὡς γίνεσθαί φησιν ἐπὶ τῶν ἰατρικῶν φαρμάκων , κατὰ σύμφθαρσιν τῶν μιγνυμένων ἄλλου τινὸς ἐξ αὐτῶν γεννωμένου σώματος . τὰς δέ τινας γίνεσθαι μίξεις λέγει , δι’ ὅλων τινῶν οὐσιῶν τε καὶ τῶν τούτων ποιοτήτων ἀντιπαρεκτεινομένων ἀλλήλαις μετὰ τοῦ τὰς ἐξ ἀρχῆς οὐσίας τε καὶ ποιότητας σῴζειν ἐν τῇ μίξει τῇ τοιᾷδε · ἥν τινα τῶν μίξεων κρᾶσιν ἰδίως εἶναι λέγει . τὴν γὰρ δύο ἢ καὶ πλειόνων τινῶν σωμάτων ὅλων δι’ ὅλων ἀντιπαρέκτασιν ἀλλήλοις οὕτως ὡς σῴζειν ἕκαστον αὐτῶν ἐν τῇ μίξει τῇ τοιαύτῃ τήν τε οἰκείαν οὐσίαν καὶ τὰς ἐν αὐτῇ ποιότητας λέγει κρᾶσιν εἶναι μόνην τῶν μίξεων · εἶναι γὰρ ἴδιον τῶν κεκραμένων τὸ δύνασθαι χωρίζεσθαι πάλιν ἀπ’ ἀλλήλων , ὃ μόνως γίνεσθαι τῷ σῴζειν ἐν τῇ μίξει τὰ κεκραμένα τὰς αὑτῶν φύσεις . － Τὸ δὲ ταύτας τὰς διαφορὰς εἶναι τῆς μίξεως , πειρᾶται πιστοῦσθαι διὰ τῶν κοινῶν ἐννοιῶν , μάλιστα δὲ κριτήρια τῆς ἀληθείας φησὶν ἡμᾶς παρὰ τῆς φύσεως λαβεῖν ταύτας . ἄλλην γοῦν φαντασίαν ἔχειν ἡμᾶς τῶν καθ’ ἁρμὴν συγκειμένων καὶ ἄλλην τῶν συγκεχυμένων τε καὶ συνεφθαρμένων καὶ ἄλλην τῶν κεκραμένων τε καὶ ἀλλήλοις δι’ ὅλων ἀντιπαρεκτεινομένων οὕτως ὡς σῴζειν ἕκαστον αὐτῶν τὴν οἰκείαν φύσιν · ἣν διαφορὰν φαντασιῶν οὐκ ἂν εἴχομεν , εἰ πάντα τὰ ὁπωσοῦν μιγνύμενα παρέκειτο ἀλλήλοις καθ’ ἁρμήν . τὴν δὲ τοιαύτην ἀντιπαρέκτασιν τῶν κιρναμένων ὑπολαμβάνει γίνεσθαι χωρούντων δι’ ἀλλήλων τῶν κιρναμένων σωμάτων , ὡς μηδὲν μόριον ἐν αὐτοῖς εἶναι μὴ μετέχον πάντων τῶν ἐν τῷ τοιούτῳ μίγματι · οὐκέτι γὰρ ἄν , εἰ μὴ τοῦτο εἴη , κρᾶσιν ἀλλὰ παράθεσιν τὸ γινόμενον εἶναι . － Τοῦ δὲ τοῦτο οἴεσθαι γίνεσθαι πίστεις φέρουσιν οἱ προϊστάμενοι τῆσδε τῆς δόξης τό τε πολλὰ τῶν σωμάτων σῴζειν τὰς ἑαυτῶν ποιότητας ἐπί τ’ ἐλαττόνων ἐναργῶν ὄγκων καὶ ἐπὶ μειζόνων ὄντα · ὡς ὁρᾶν ἔστιν ἐπὶ τοῦ λιβανωτοῦ , ὃς ἐν τῷ θυμιᾶσθαι λεπτυνόμενος ἐπὶ πλεῖστον τὴν αὑτοῦ φυλάσσει ποιότητα · ἔτι τε πολλὰ εἶναι , ἃ καθ’ ἑαυτὰ μὴ οἷά τε ὄντα ἐπί τι ἐλθεῖν μέγεθος ὑπ’ ἄλλων βοηθούμενα ἐπ’ αὐτὸ πρόεισι · τὸν γοῦν χρυσὸν ὑπό τινων μιγνυμένων φαρμάκων ἐπὶ πλεῖστον χεῖσθαί τε καὶ λεπτύνεσθαι , ἐφ’ ὅσον καθ’ αὑτὸν ἐλαυνόμενος οὐκ ἐδύνατο . Καὶ ἡμεῖς δέ , ἃ καθ’ αὑτοὺς ὄντες οὐκ ἔσμεν οἷοί τε ἐνεργεῖν , σὺν ἄλλοις ἐνεργοῦμεν . τούς τε γὰρ ποταμοὺς διαβαίνομεν ἀλλήλων ἐφαπτόμενοι , οὓς οὐχ οἷοί τε ἐσμὲν διαβαίνειν καθ’ αὑτούς , καὶ βάρη τινὰ φέρομεν μετ’ ἄλλων , ὧν τὸ ἐπιβάλλον ἡμῖν μέρος , μόνοι γενόμενοι , φέρειν οὐ δυνάμεθα . καὶ ἄμπελοι δὲ καθ’ αὑτὰς ἵστασθαι μὴ δυνάμεναι , ἀνίστανται ἀλλήλαις ἐμπλεκόμεναι · ὧν οὕτως ἐχόντων οὐδέν φασι θαυμαστὸν τὸ καὶ σώματά τινα βοηθούμενα ὑπ’ ἀλλήλων οὕτως ἀλλήλοις ἑνοῦσθαι δι’ ὅλων , ὡς αὐτὰ σῳζόμενα μετὰ τῶν οἰκείων ποιοτήτων ἀντιπαρεκτείνεσθαι ἀλλήλοις δι’ ὅλων ὅλα , κἂν ᾖ τινα ἐλάττω τὸν ὄγκον καὶ μὴ δυνάμενα καθ’ αὑτὰ ἐπὶ τοσοῦτον χεῖσθαί τε καὶ σῴζειν τὰς οἰκείας ποιότητας · οὕτω γὰρ καὶ τὸν κύαθον τοῦ οἴνου κιρνᾶσθαι τῷ ὕδατι τῷ πολλῷ , βοηθούμενον ὑπ’ αὐτοῦ εἰς τὴν ἐπὶ τοσοῦτον ἔκτασιν . － Τοῦ δὲ τοῦθ’ οὕτως ἔχειν ὡς ἐναργέσι χρῶνται μαρτυρίοις τῷ τε τὴν ψυχήν , ἰδίαν ὑπόστασιν ἔχουσαν , ὥσπερ καὶ τὸ δεχόμενον αὐτὴν σῶμα , δι’ ὅλου τοῦ σώματος διήκειν , ἐν τῇ μίξει τῇ πρὸς αὐτὸ σῴζουσαν τὴν οἰκείαν οὐσίαν · οὐδὲν γὰρ ψυχῆς ἄμοιρον τοῦ τὴν ψυχὴν ἔχοντος σώματος . ὁμοίως δὲ ἔχειν καὶ τὴν τῶν φυτῶν φύσιν , ἀλλὰ καὶ τὴν ἕξιν ἐν τοῖς συνεχομένοις ὑπὸ τῆς ἕξεως . Ἀλλὰ καὶ τὸ πῦρ ὅλον δι’ ὅλου χωρεῖν τοῦ σιδήρου λέγουσιν , σῴζοντος αὐτῶν ἑκατέρου τὴν οἰκείαν οὐσίαν . καὶ τῶν στοιχείων δέ φασι τῶν τεσσάρων τὰ δύο , τό τε πῦρ καὶ τὸν ἀέρα , λεπτομερῆ τε καὶ κοῦφα καὶ εὔτονα ὄντα διὰ τῶν δύο , γῆς τε καὶ ὕδατος , παχυμερῶν καὶ βαρέων καὶ ἀτόνων ὄντων , διαπεφοιτηκέναι ὅλα δι’ ὅλων , σῴζοντα τὴν οἰκείαν φύσιν καὶ συνέχειαν αὐτά τε καὶ ἐκεῖνα . δηλητήριά τε τὰ φθείροντα καὶ τὰς ὀσμάς , ὅσαι τοιαῦται , ἡγοῦνται κιρνᾶσθαι τοῖς ὑπ’ αὐτῶν πάσχουσιν ὅλα δι’ ὅλων παρατιθέμενα . Καὶ τὸ φῶς δὲ τῷ ἀέρι ὁ Χρύσιππος κιρνᾶσθαι λέγει . Καὶ αὕτη μὲν ἡ περὶ κράσεως δόξα Χρυσίππου τε καὶ τῶν κατ’ αὐτὸν φιλοσοφούντων .
Lemmas: Alexander Aphrod . de mixtione p . 216 , 14 Bruns . εἰμί δέ ὁ Χρύσιππος δόξα περί κρᾶσις ὅδε · ἑνόω μέν ὑποτίθημι ὁ σύμπας οὐσία , πνεῦμα τις διά πᾶς αὐτός διήκω , ὑπό ὅς συνέχω τε καί συμμένω καί συμπαθής εἰμί ἑαυτοῦ ὁ πᾶς · ὁ δέ μείγνυμι ἐν αὐτός σῶμα , ὁ μέν παράθεσις μίξις γίγνομαι λέγω δύο τις ἢ καί πλείων οὐσία εἰς αὐτός συντίθημι καί παρατίθημι ἀλλήλων , ὅς φημί , κατά ἁρμή , σῴζω ἕκαστος αὐτός ἐν ὁ τοιοῦτος παράθεσις κατά ὁ περιγραφή ὁ οἰκεῖος οὐσία τε καί ποιότης , ὡς ἐπί κύαμος , φέρω εἶπον , καί πυρά ἐν ὁ παρά ἀλλήλων θέσις γίγνομαι . ὁ δέ τις σύγχυσις , διά ὅλος ὁ τε οὐσία αὐτός καί ὁ ἐν αὐτός ποιότης συμφθείρω ἀλλήλων , ὡς γίγνομαι φημί ἐπί ὁ ἰατρικός φάρμακον , κατά σύμφθαρσις ὁ μείγνυμι ἄλλος τις ἐκ αὐτός γεννάω σῶμα . ὁ δέ τις γίγνομαι μίξις λέγω , διά ὅλος τις οὐσία τε καί ὁ οὗτος ποιότης ἀντιπαρεκτείνω ἀλλήλων μετά ὁ ὁ ἐκ ἀρχή οὐσία τε καί ποιότης σῴζω ἐν ὁ μίξις ὁ τοιόσδε · ὅς τις ὁ μίξις κρᾶσις ἰδίως εἰμί λέγω . ὁ γάρ δύο ἢ καί πλείων τις σῶμα ὅλος διά ὅλος ἀντιπαρέκτασις ἀλλήλων οὕτως ὡς σῴζω ἕκαστος αὐτός ἐν ὁ μίξις ὁ τοιοῦτος ὁ τε οἰκεῖος οὐσία καί ὁ ἐν αὐτός ποιότης λέγω κρᾶσις εἰμί μόνος ὁ μίξις · εἰμί γάρ ἴδιος ὁ κεράννυμι ὁ δύναμαι χωρίζω πάλιν ἀπό ἀλλήλων , ὅς μόνος γίγνομαι ὁ σῴζω ἐν ὁ μίξις ὁ κεράννυμι ὁ ἑαυτοῦ φύσις . － ὁ δέ οὗτος ὁ διαφορά εἰμί ὁ μίξις , πειράω πιστόω διά ὁ κοινός ἔννοια , μάλιστα δέ κριτήριον ὁ ἀλήθεια φημί ἐγώ παρά ὁ φύσις λαμβάνω οὗτος . ἄλλος γοῦν φαντασία ἔχω ἐγώ ὁ κατά ἁρμή σύγκειμαι καί ἄλλος ὁ συγχέω τε καί συμφθείρω καί ἄλλος ὁ κεράννυμι τε καί ἀλλήλων διά ὅλος ἀντιπαρεκτείνω οὕτως ὡς σῴζω ἕκαστος αὐτός ὁ οἰκεῖος φύσις · ὅς διαφορά φαντασία οὐ εἄν ἔχω , εἰμί πᾶς ὁ ὁπωσοῦν μείγνυμι παράκειμαι ἀλλήλων κατά ἁρμή . ὁ δέ τοιοῦτος ἀντιπαρέκτασις ὁ κιρνάω ὑπολαμβάνω γίγνομαι χωρέω διά ἀλλήλων ὁ κιρνάω σῶμα , ὡς μηδείς μόριον ἐν αὐτός εἰμί μή μετέχω πᾶς ὁ ἐν ὁ τοιοῦτος μίγμα · οὐκέτι γάρ ἄν , εἰμί μή οὗτος εἰμί , κρᾶσις ἀλλά παράθεσις ὁ γίγνομαι εἰμί . － ὁ δέ οὗτος οἴομαι γίγνομαι πίστις φέρω ὁ προΐστημι ὅδε ὁ δόξα ὁ τε πολύς ὁ σῶμα σῴζω ὁ ἑαυτοῦ ποιότης ἐπί τε μικρός ἐναργής ὄγκος καί ἐπί μείζων εἰμί · ὡς ὁράω εἰμί ἐπί ὁ λιβανωτός , ὅς ἐν ὁ θυμιάω λεπτύνω ἐπί πλεῖστος ὁ αὐτός φυλάσσω ποιότης · ἔτι τε πολύς εἰμί , ὁ κατά ἑαυτοῦ μή οἷος τε εἰμί ἐπί τίς ἔρχομαι μέγεθος ὑπό ἄλλος βοηθέω ἐπί αὐτός πρόειμι · ὁ γοῦν χρυσός ὑπό τίνω μείγνυμι φάρμακον ἐπί πλεῖστος χέω τε καί λεπτύνω , ἐπί ὅσος κατά ἑαυτοῦ ἐλαύνω οὐ δύναμαι . καί ἐγώ δέ , ὁ κατά ἑαυτοῦ εἰμί οὐ εἰμί οἷος τε ἐνεργέω , σύν ἄλλος ἐνεργέω . ὁ τε γάρ ποταμός διαβαίνω ἀλλήλων ἐφάπτω , ὅς οὐ οἷος τε εἰμί διαβαίνω κατά ἑαυτοῦ , καί βάρος τις φέρω μετά ἄλλος , ὅς ὁ ἐπιβάλλον ἐγώ μέρος , μόνος γίγνομαι , φέρω οὖον δύναμαι . καί ἄμπελος δέ κατά ἑαυτοῦ ἵστημι μή δύναμαι , ἀνίστημι ἀλλήλων ἐμπλέκω · ὅς οὕτως ἔχω οὐδείς φημί θαυμαστός ὁ καί σῶμα τις βοηθέω ὑπό ἀλλήλων οὕτως ἀλλήλων ἑνόω διά ὅλος , ὡς αὐτός σῴζω μετά ὁ οἰκέω ποιότης ἀντιπαρεκτείνω ἀλλήλων διά ὅλος ὅλος , κἀν εἰμί τις μικρός ὁ ὄγκος καί μή δύναμαι κατά ἑαυτοῦ ἐπί τοσοῦτος χέω τε καί σῴζω ὁ οἰκεῖος ποιότης · οὗτος γάρ καί ὁ κύαθος ὁ οἶνος κιρνάω ὁ ὕδωρ ὁ πολύς , βοηθέω ὑπό αὐτός εἰς ὁ ἐπί τοσοῦτος ἔκτασις . － ὁ δέ οὗτος οὕτως ἔχω ὡς ἐναργής χράω μαρτύριον ὁ τε ὁ Ψυχή , ἴδιος ὑπόστασις ἔχω , ὥσπερ καί ὁ δέχομαι αὐτός σῶμα , διά ὅλος ὁ σῶμα διήκω , ἐν ὁ μίξις ὁ πρός αὐτός σῴζω ὁ οἰκεῖος οὐσία · οὐδείς γάρ Ψυχή ἄμοιρος ὁ ὁ ψυχή ἔχω σῶμα . ὁμοίως δέ ἔχω καί ὁ ὁ φυτός φύσις , ἀλλά καί ὁ ἕξις ἐν ὁ συνέχω ὑπό ὁ ἕξις . ἀλλά καί ὁ πῦρ ὅλος διά ὅλος χωρέω ὁ σίδηρος λέγω , σῴζω αὐτός ἑκάτερος ὁ οἰκεῖος οὐσία . καί ὁ στοιχεῖον δέ φημί ὁ τέσσαρες ὁ δύο , ὁ τε πῦρ καί ὁ ἀήρ , λεπτομερής τε καί κοῦφος καί εὔτονος εἰμί διά ὁ δύο , γῆ τε καί ὕδωρ , παχυμερής καί βάρος καί ἄτονος εἰμί , διαφοιτάω ὅλος διά ὅλος , σῴζω ὁ οἰκεῖος φύσις καί συνέχεια αὐτός τε καί ἐκεῖνος . δηλητήριος τε ὁ φθείρω καί ὁ ὀσμή , ὅσος τοιοῦτος , ἡγέομαι κιρνάω ὁ ὑπό αὐτός πάσχω ὅλος διά ὅλος παρατίθημι . καί ὁ φάος δέ ὁ ἀήρ ὁ Χρύσιππος κιρνάω λέγω . καί οὗτος μέν ὁ περί κρᾶσις δόξα Χρύσιππος τε καί ὁ κατά αὐτός φιλοσοφέω .