chrysippus-philosophy.fragmenta-logica-et-physica 1000
Gellius N . A . VII 2 . Fatum , quod εἱμαρμένην Graeci vocant ad hanc ferme sententiam Chrysippus , Stoicae princeps philosophiae , definit : Fatum est , inquit , sempiterna quaedam et indeclinabilis series rerum et catena , volvens semetipsa sese et implicans per aeternos consequentiae ordines , xe quibus apta nexaque est . Ipsa autem verba Chrysippi , quantum valui memoria , ascripsi , ut , sicui meum istud interpretamentum videbitur esse obscurius , ad ipsius verba animadvertat . In libro περὶ προνοίας quarto εἱμαρμένην esse dicit φυσικήν τινα σύνταξιν τῶν ὅλων ἐξ ἀϊδίου τῶν ἑτέρων τοῖς ἑτέροις ἑπακολουθούντων καὶ μεταπολουμένων ἀπαραβάτου οὔσης τῆς τοιαύτης ἐπιπλοκῆς . Aliarum autem opinionum disciplinarumque auctores huic definitioni ita obstrepunt : Si Chrysippus , inquiunt , fato putat omnia moveri et regi nec declinari transcendique posse agmina fati et volumina , peccata quoque hominum et delicta non suscensenda neque inducenda sunt ipsis volunatatibusque eorum , sed necessitati cuidam et instantiae , quae oritur ex fato , omnium quae sit rerum domina et arbitra , per quam necesse sit fieri , quicquid futurum est ; et propterea nocentium poenas legibus inique constitutas , si homines ad maleficia non sponte veniunt , sed fato trahuntur . Contra ea Chrysippus tenuiter multa et argute disserit ; sed omnium fere , quae super ea re scrisit , huiuscemodi sententia est : Quamquam ita sit , inquit , ut ratione quadam necessaria et principali coacta atque conexa sint fato omnia , ingenia tamem ipsa mentium nostrarum proinde sunt fato obnoxia , ut proprietas eorum est ipsa et qualitas . Nam si sunt per naturam primitus salubriter utiliterque ficta , omnem illam vim quae de fato extrinsecus ingruit , inoffensius tractabiliusque transmittunt . Sin vero sunt aspera et inscita et rudia nullisque artium bonarum adminiculis fulta , etiamsi parvo sive nullo fatalis incommodi conflictu urgeantur , sua tamen scaevitate et voluntario impetu in assidua delicta et in errores se ruunt . Idque ipsum ut ea ratione fiat , naturalis illa et necessaria rerum consequentia efficit , quae fatum vocatur . Est enim genere ipso quasi fatale et consquens , ut mala ingenia peccatis et erroribus non vacent . Huius deinde fere rei exemplo non hercle nimis alieno neque inlepido utitur . Sicut inquit lapidem cylindrum si per spatia terrae prona atque derupta iacias , causa quidem ei et initium praecipitantiae fueris , mox tamen ille praeceps volvitur , non quia tu id iam facis , sed quoniam ita sese modus eius et formae volubilitas habet : sic ordo et ratio et necessitas fati genera ipsa et principia causqrum movet , impetus vero consiliorum mentiumque nostrarum actionesque ipsas voluntas cuiusque propria et animorum ingenia moderantur . Infert deinde verba haec , his , quae dixi , congruentia : Διὸ καὶ ὑπὸ τῶν Πυθαγορείων εἴρηται · Γνώσει δ’ ἀνθρώπους αὐθαίρετα πήματ’ ἔχοντας , ὡς τῶν βλαβῶν ἑκάστοις παρ’ αὐτοῖς γινομένων καὶ καθ’ ὁρμὴν αὐτῶν ἁμαρτανόντων τε καὶ βλαπτομένων καὶ κατὰ τὴν αὐτῶν διάνοιαν καὶ θέσιν . Propterea negat oportere ferri audirique homines aut nequam aut ignauos et nocentes et audaces , qui , cum in culpa et in maleficio revicti sunt , perfugiunt ad fati necessitatem , tamquam in aliquod fani asylum et , quae pessime fecerunt , ea non suae temeritati , sed fato esse attribuenda dicunt . Primus autem hoc sapientissimus ille et antiquissimus poetarum dixit hisce versibus : · ( Od . α 32-34 ) Ὤ πόποι , οἷον δή νυ θεοὺς βροτοὶ αἰτιόωνται . Ἐξ ἡμέων γὰρ φασι κάκ’ ἔμμεναι · οἱ δὲ καὶ αὐτοὶ Σφῇσιν ἀτασθαλίῃσιν ὑπὲρ μόρον ἄλγε’ ἔχουσιν .
Lemmas: Gellius N . A . VII 2 . Fatum , quod μείρομαι Graeci vocant ad hanc ferme sententiam Chrysippus , Stoicae princeps philosophiae , definit : Fatum est , inquit , sempiterna quaedam et indeclinabilis series rerum et catena , volvens semetipsa sese et implicans per aeternos consequentiae ordines , xe quibus apta nexaque est . Ipsa autem verba Chrysippi , quantum valui memoria , ascripsi , ut , sicui meum istud interpretamentum videbitur esse obscurius , ad ipsius verba animadvertat . In libro περί πρόνοια quarto μείρομαι esse dicit φυσικός τις σύνταξις ὁ ὅλος ἐκ ἀΐδιος ὁ ἕτερος ὁ ἕτερος ἐπακολουθέω καί μεταπολουμην ἀπαράβατος εἰμί ὁ τοιοῦτος ἐπιπλοκή . Aliarum autem opinionum disciplinarumque auctores huic definitioni ita obstrepunt : Si Chrysippus , inquiunt , fato putat omnia moveri et regi nec declinari transcendique posse agmina fati et volumina , peccata quoque hominum et delicta non suscensenda neque inducenda sunt ipsis volunatatibusque eorum , sed necessitati cuidam et instantiae , quae oritur ex fato , omnium quae sit rerum domina et arbitra , per quam necesse sit fieri , quicquid futurum est ; et propterea nocentium poenas legibus inique constitutas , si homines ad maleficia non sponte veniunt , sed fato trahuntur . Contra ea Chrysippus tenuiter multa et argute disserit ; sed omnium fere , quae super ea re scrisit , huiuscemodi sententia est : Quamquam ita sit , inquit , ut ratione quadam necessaria et principali coacta atque conexa sint fato omnia , ingenia tamem ipsa mentium nostrarum proinde sunt fato obnoxia , ut proprietas eorum est ipsa et qualitas . Nam si sunt per naturam primitus salubriter utiliterque ficta , omnem illam vim quae de fato extrinsecus ingruit , inoffensius tractabiliusque transmittunt . Sin vero sunt aspera et inscita et rudia nullisque artium bonarum adminiculis fulta , etiamsi parvo sive nullo fatalis incommodi conflictu urgeantur , sua tamen scaevitate et voluntario impetu in assidua delicta et in errores se ruunt . Idque ipsum ut ea ratione fiat , naturalis illa et necessaria rerum consequentia efficit , quae fatum vocatur . Est enim genere ipso quasi fatale et consquens , ut mala ingenia peccatis et erroribus non vacent . Huius deinde fere rei exemplo non hercle nimis alieno neque inlepido utitur . Sicut inquit lapidem cylindrum si per spatia terrae prona atque derupta iacias , causa quidem ei et initium praecipitantiae fueris , mox tamen ille praeceps volvitur , non quia tu id iam facis , sed quoniam ita sese modus eius et formae volubilitas habet : sic ordo et ratio et necessitas fati genera ipsa et principia causqrum movet , impetus vero consiliorum mentiumque nostrarum actionesque ipsas voluntas cuiusque propria et animorum ingenia moderantur . Infert deinde verba haec , his , quae dixi , congruentia : Διὸ καί ὑπό ὁ Πυθαγόρειος εἴρω · γνῶσις δέ ἄνθρωπος αὐθαίρετος πῆμα ἔχω , ὡς ὁ βλάβη ἕκαστος παρά αὐτός γίγνομαι καί κατά ὁρμή αὐτός ἁμαρτάνω τε καί βλάπτω καί κατά ὁ αὐτός διάνοια καί θέσις . Propterea negat oportere ferri audirique homines aut nequam aut ignauos et nocentes et audaces , qui , cum in culpa et in maleficio revicti sunt , perfugiunt ad fati necessitatem , tamquam in aliquod fani asylum et , quae pessime fecerunt , ea non suae temeritati , sed fato esse attribuenda dicunt . Primus autem hoc sapientissimus ille et antiquissimus poetarum dixit hisce versibus : · ( Od . ὅς 32-34 ) ὦ πόποι , οἷος δή νῦ θεός βροτός αἰτιάομαι . ἐς ἡμεῖς γάρ φημί κακός εἰμί · ὁ δέ καί αὐτός σφός ἀτασθαλία ὑπέρ μόρον ἄλγος ἔχω .