chrysippus-philosophy.fragmenta-logica-et-physica 49
Ammonius in Aristot . Anal . pr . p . 8 , 20 Wal . οἱ μὲν Στωϊκοὶ τὴν λογικὴν οὐ μόνον ὄργανον οὐκ ἀξιοῦσι καλεῖσθαι φιλοσοφίας , ἀλλ’ οὐδὲ μόριον τὸ τυχόν , ἀλλὰ μέρος . idem p . 9 , 1 . οἱ μὲν οὖν Στωϊκοί φασιν ὅτι αὐτὴ ἡ φιλοσοφία τὴν λογικὴν ἀπογεννᾷ καὶ ταύτῃ μέρος ἂν εἴη αὐτῆς . καὶ ἄλλους δὲ πολλοὺς τοιούτους λέγουσι λόγους σαθρούς , δι’ ὧν , ὡς οἴονται , κατασκευάζουσιν ὅτι μέρος ἐστὶν ἡ λογικὴ τῆς φιλοσοφίας . διὸ τοὺς μὲν πολλοὺς ἐατέον , ἐκεῖνον δὲ λεκτέον ὃν οἴονται κατασκευαστικώτατον καὶ δριμύτατον εἶναι . συλλογίζονται γὰρ οὕτως · ἐάν τις τέχνη κέχρηταί τινι ὃ μηδεμιᾶς ἄλλης τέχνης μέρος ἐστὶν ἢ μόριον , τοῦτο πάντως ταύτης τῆς τέχνης ἢ μέρος ἐστὶν ἢ μόριον · οἷον τῇ χειρουργικῇ , φασίν , κέχρηται ἡ ἰαρική , καὶ ἐπειδὴ οὐδεμία ἄλλη τέχνη κέχρηται τῇ χειρουργικῇ ὡς μέρει ἢ μορίῳ , ἡ χειρουργικὴ τῆς ἰατρικῆς οὐκ ἔστιν ὄργανον . ἡ δὲ φιλοσοφία , φησίν κέχρηται τῇ λογικῇ , ἥτις οὐδεμιᾶς ἄλλης τέχνης ⟨ μέρος ἐστὶν ἢ μόριον · ἡ λογικὴ ἄρα οὐκ ἔστιν ὄργανον ⟩ τῆς φιλοσοφίας ἀλλ’ ἢ μέρος ἢ μόριον . εἰ δέ τις λέγει ὅτι καὶ ἄλλαι τέχναι κέχρηνται τῇ λογικῇ , ὡς ἡ ἰατρικὴ κέχρηται συλλογισμοῖς καὶ ⟨ αἱ ⟩ ἄλλαι πᾶσαι τέχναι κέχρηνται συλλογισμοῖς , ἐροῦμεν ὅτι κέχρηνται μὲν κἀκεῖναι , ἀλλ’ οὐκ εἰσὶν τῶν μεθόδων ἐπιστήμονες καὶ οὐ προηγουμένως περὶ τοῦτο σπουδάζουσιν · οἷον ὁ ἰατρὸς οὐ προηγουμένως περὶ τὴν συλλογιστικὴν μέθοδον σπουδάζει , οὐδὲ εἴποις μέρος ἢ μόριον ἰατρικῆς εἶναι αὐτήν , ἀλλ’ ὅσον ἐστὶν αὐτῷ χρήοσιμον πρὸς ἀπόδειξιν τῶν ἰατρικῶν θεωρημάτων , τοσοῦτον παραλαμβάνει παρὰ τοῦ διαλεκτικοῦ ὡς ὄργανον · ὁ δὲ φιλόσοφος ἐπιστήμων ἐστὶν ὡς ἔνι μάλιστα τῆς τοιαύτης μεθόδου . ταύτῃ μὲν οὖν οἱ Στωϊκοί , ὡς οἴονται , κατασκευάζουσιν ὅτι οὐκ ὄργανόν ἐστιν ἡ λογική . λοιπὸν δὲ ὅτι ⟨ μέρος , οὐ ⟩ μόριον . λέγουσιν ὅτι τῶν τριῶν μορίων τοῦ πρακτικοῦ ὕλη μέν ἐστιν τὰ ἀνθρώπινα , τέλος δὲ ἡ τοῦ ἀνθρωπίνου βίου εὐδαιμονία , ἣν ὁ πολιτικὸς σπουδάζει περιποιεῖν · πάλιν δὲ τῶν τοῦ θεωρητικοῦ μορίων ὕλη μέν ἐστι τὰ θεῖα πράγματα , τέλος δὲ ἡ θεωρητικὴ εὐδαιμονία · ἡ δὲ λογικὴ πραγματεία οὔτε ὕλην τὴν αὐτὴν ἔχει οὔτε τέλος · ὕλη μὲν γὰρ αὐτῆς ἐστιν οἱ λόγοι , τέλος δὲ ἡ γνῶσις τῶν ἀποδεικτικῶν μεθόδων · καὶ τὰ ἄλλα γὰρ πάντα εἰς τοῦτο συντελεῖ , εἰς τὸ ἐπιστημονικῶς ἀποδεικνύναι . ὥστε ὑπ’ οὐδέτερον μέρος φιλοσοφίας δύναται τετάχθαι · εἰ γὰρ καὶ περὶ ἀνθρωπίνων καὶ θείων πραγμάτων ἡ λογικὴ πραγματεύεται ( κεχρήμεθα γὰρ αὐτῇ ἢ περὶ ἀνθρωπίνων ἢ θείων πραγμάτων διαλεγόμενοι ) , ἀλλ’ οὐ περὶ ἀνθρώπινα μόνα ἔχει ὡς τὰ τοῦ πρακτικοῦ μόρια , οὐδὲ περὶ θεῖα μόνα ὡς τὰ τοῦ θεωρητικοῦ · ὥστε οὐ μόριον ἀλλὰ τρίτον μέρος ἐστὶν φιλοσοφίας . Quamquam physica pars theoretica vocatur et ethica practica , quod a veterum Stoicorum usu abhorret , probabile tamen videtur , simili ratione veteres probavisse : logicam esse partem philosophiae . cf . Philoponus ad Anal . pr . f . 4a .
Lemmas: Ammonius in Aristot . Anal . pr . p . 8 , 20 Wal . ὁ μέν στωϊκός ὁ λογικός οὖον μόνος ὄργανον οὐ ἀξιόω καλέω φιλοσοφία , ἀλλά οὐδέ μόριον ὁ τυγχάνω , ἀλλά μέρος . idem p . 9 , 1 . ὁ μέν οὖν Στωϊκός φημί ὅτι αὐτός ὁ φιλοσοφία ὁ λογικός ἀπογεννάω καί οὗτος μέρος εἄν εἰμί αὐτός . καί ἄλλος δέ πολύς τοιοῦτος λέγω λόγος σαθρός , διά ὅς , ὡς οἴομαι , κατασκευάζω ὅτι μέρος εἰμί ὁ λογικός ὁ φιλοσοφία . διό ὁ μέν πολύς ἐατέος , ἐκεῖνος δέ λεκτέος ὅς οἴομαι κατασκευαστικός καί δριμύς εἰμί . συλλογίζομαι γάρ οὕτως · ἐάν τις τέχνη χράω τις ὅς μηδείς ἄλλος τέχνη μέρος εἰμί ἢ μόριον , οὗτος πάντως οὗτος ὁ τέχνη ἢ μέρος εἰμί ἢ μόριον · οἷος ὁ χειρουργικός , φημί , χράομαι ὁ ἰαρική , καί ἐπεί οὐδείς ἄλλος τέχνη χράομαι ὁ χειρουργικός ὡς μέρος ἢ μόριον , ὁ χειρουργικός ὁ ἰατρικός οὐ εἰμί ὄργανον . ὁ δέ φιλοσοφία , φημί χράομαι ὁ λογικός , ὅστις οὐδείς ἄλλος τέχνη ⟨ μέρος εἰμί ἢ μόριον · ὁ λογικός ἄρα οὐ εἰμί ὄργανον ⟩ ὁ φιλοσοφία ἀλλά ἢ μέρος ἢ μόριον . εἰμί δέ τις λέγω ὅτι καί ἄλλος τέχνη χράομαι ὁ λογικός , ὡς ὁ ἰατρικός χράομαι συλλογισμός καί ⟨ ὁ ⟩ ἄλλος πᾶς τέχνη χράομαι συλλογισμός , εἴρω ὅτι χράομαι μέν κἀκείνης , ἀλλά οὐ εἰμί ὁ μέθοδος ἐπιστήμων καί οὖον προηγουμένως περί οὗτος σπουδάζω · οἷος ὁ ἰατρός οὖον προηγουμένως περί ὁ συλλογιστικός μέθοδος σπουδάζω , οὐδέ εἶπον μέρος ἢ μόριον ἰατρικός εἰμί αὐτός , ἀλλά ὅσος εἰμί αὐτός χρήσιμος πρός ἀπόδειξις ὁ ἰατρικός θεώρημα , τοσοῦτος παραλαμβάνω παρά ὁ διαλεκτικός ὡς ὄργανον · ὁ δέ φιλόσοφος Ἐπιστήμων εἰμί ὡς ἐν μάλιστα ὁ τοιοῦτος μέθοδος . οὗτος μέν οὖν ὁ Στωϊκός , ὡς οἴομαι , κατασκευάζω ὅτι οὐ ὄργανον εἰμί ὁ λογικός . λοιπός δέ ὅτι ⟨ μέρος , οὖον ⟩ μόριον . λέγω ὅτι ὁ τρεῖς μόριον ὁ πρακτικός ὕλη μέν εἰμί ὁ ἀνθρώπινος , τέλος δέ ὁ ὁ ἀνθρώπινος βίος εὐδαιμονία , ὅς ὁ Πολιτικὸς σπουδάζω περιποιέω · πάλιν δέ ὁ ὁ θεωρητικός μόριον ὕλη μέν εἰμί ὁ θεῖον πρᾶγμα , τέλος δέ ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία · ὁ δέ λογικός πραγματεία οὔτε ὕλη ὁ αὐτός ἔχω οὔτε τέλος · ὕλη μέν γάρ αὐτός εἰμί ὁ λόγος , τέλος δέ ὁ γνῶσις ὁ ἀποδεικτικός μέθοδος · καί ὁ ἄλλος γάρ πᾶς εἰς οὗτος συντελής , εἰς ὁ ἐπιστημονικός ἀποδείκνυμι . ὥστε ὑπό οὐδέτερος μέρος φιλοσοφία δύναμαι τάσσω · εἰμί γάρ καί περί ἀνθρώπινος καί θεῖον πρᾶγμα ὁ λογικός πραγματεύομαι ( χράομαι γάρ αὐτός ἢ περί ἀνθρώπινος ἢ θεῖον πρᾶγμα διαλέγω ) , ἀλλά οὖον περί ἀνθρώπινος μόνος ἔχω ὡς ὁ ὁ πρακτικός μόριον , οὐδέ περί θεῖον μόνος ὡς ὁ ὁ θεωρητικός · ὥστε οὖον μόριον ἀλλά τρίτος μέρος εἰμί φιλοσοφία . Quamquam physica pars theoretica vocatur et ethica practica , quod a veterum Stoicorum usu abhorret , probabile tamen videtur , simili ratione veteres probavisse : logicam esse partem philosophiae . cf . Philoponus ad Anal . pr . f . 4a .