chrysippus-philosophy.fragmenta-logica-et-physica 393
Simplicius in Aristot . categ . f . 61 B ed . Bas . Ἄξιον δὲ καὶ τὴν τῶν Στωϊκῶν συνήθειαν πάντων περὶ τὰ ὀνόματα ταῦτα καταμαθεῖν . δοκοῦσι γὰρ οὗτοι τισὶν ἀνάπαλιν τῷ Ἀριστοτέλει τὴν διάθεσιν τῆς ἕξεως μονιμωτέραν ἡγεῖσθαι . τὸ δὲ ἀφορμὴν μὲν ἔχει τῆς τοιαύτης ὑπονοίας , οὐ μέντοι κατὰ τὸ μονιμώτερον ἢ μὴ παρὰ τοῖς Στωϊκοῖς ἡ τούτων εἴληπται διαφορά , ἀλλὰ κατ’ ἄλλας διαθέσεις . καὶ γὰρ τὰς μὲν ἕξεις ἐπιτείνεσθαί φασι δύνασθαι καὶ ἀνίεσθαι · τὰς δὲ διαθέσεις ἀνεπιτάτους εἶναι καὶ ἀνανέτους . διὸ καὶ τὴν εὐθύτητα τῆς ῥάβδου , κἂν εὐμετάβολος ᾗ , δυναμένη κάμπτεσθαι , διάθεσιν εἶναί φασι . μὴ γὰρ ἀνεθῆναι ἢ ἐπιταθῆναι τὴν εὐθύτητα μηδὲ ἔχειν τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον , διόπερ εἶναι διάθεσιν . οὑτωσὶ δὲ καὶ τὰς ἀρετὰς διαθέσεις εἶναι , οὐ κατὰ τὸ μόνιμον ἰδίωμα , ἀλλὰ κατὰ τὸ ἀνεπίτατον καὶ ἀνεπίδεκτον τοῦ μᾶλλον · τὰς δὲ τέχνας καίτοι δυσκινήτους οὔσας [ ἢ ] μὴ εἶναι διαθέσεις . καὶ ἐοίκασι τὴν μὲν ἕξιν ἐν τῷ πλάτει τοῦ εἴδους θεωρεῖν · τὴν δὲ διάθεσιν ἐν τῷ τέλει τοῦ εἴδους καὶ ἐν τῷ μάλιστα , εἴτε κινοῖτο καὶ μεταβάλλοι , ὡς τὸ εὐθὺ τῆς ῥάβδου , εἴτε καὶ μή . μᾶλλον δ’ ἐχρῆν ἐκεῖνο ἐπιστῆσαι , μὴ ἡ παρὰ τοῖς Στωϊκοῖς σχέσις ἡ αὐτή ἐστι τῇ παρὰ Ἀριστοτέλει διαθέσει , κατὰ τὸ εὐανάλυτον καὶ δυσανάλυτον διϊσταμένη πρὸς τὴν ἕξιν · ἀλλ’ οὐδὲ οὕτως συμφωνοῦσιν . ὁ μὲν γὰρ Ἀριστοτέλης τὴν ἀβέβαιον ὑγείαν διάθεσιν εἶναί φησιν · οἱ δὲ ἀπὸ τῆς Στοᾶς τὴν ὑγείαν , ὅπως ἂν ἔχῃ , οὐ συγχωροῦσι σχέσιν εἶναι · φέρειν γὰρ τὸ τῆς ἕξεως ἰδίωμα . τὰς μὲν γὰρ σχέσεις ταῖς ἐπικτήτοις καταστάσεσι χαρακτηρίζεσθαι , τὰς δὲ ἕξεις ταῖς ἐξ ἑαυτῶν ἐνεργείαις . ὅθεν οὐδὲ χρόνου μήκει ἢ ἰσχύϊ εἰδοποιοῦνται αἱ ἕξεις κατ’ αὐτούς , ἰδιότητι δέ τινι καὶ χαρακτῆρι . καὶ ὥσπερ τὰ ἐῤῥιζωμένα μᾶλλον καὶ ἧττον ἐῤῥίζωται , ἓν δὲ ἔχει τὸ κοινὸν ἰδίωμα , τὸ ἀντέχεσθαι τῆς γῆς , οὕτω καὶ ἡ ἕξις ἐπὶ τῶν δυσκινήτων καὶ εὐκινήτων ἡ αὐτὴ θεωρεῖται . ὅλως γὰρ τῷ γένει πολλὰ ποιὰ ὄντα , ἐκλελυμένον ἐκεῖνο τὸ ἰδίωμα ἔχει καθὸ εἰδοποιεῖται , ὡς ὁ αὐστηρὸς οἶνος καὶ ἀμύγδαλα πικρὰ καὶ μολοττικὸς κύων καὶ μελιταῖος , οἷς πᾶσι μέτεστι μὲν ὁ γενικὸς χαρακτήρ , ἐπὶ βραχὺ δὲ καὶ ἀνειμένως , καὶ ὅσον ἐπ’ αὐτοῖς τοῖς ἐν τῇ ἕξει λόγοις ἐπιμένει ἐπὶ μιᾶς καταστάσεως αὕτη , τὸ δὲ εὐκίνητον πολλάκις ἐξ ἄλλης αἰτίας ἔχει . διόπερ οἱ Στωϊκοὶ διατείνουσι τὰς ἕξεις κοινότερον καὶ ἐπὶ τὰς εὐκινήτους ἃς λέγει ὁ Ἀριστοτέλης διαθέσεις , καὶ ταύτας ἡγοῦνται πολὺ διενηνοχέναι τῆς σχέσεως . ἡ γὰρ τοῦ ἀναλαμβάνοντος τὴν ὑγίειαν ἕξις καθίσεως καὶ προβολῆς καὶ τῶν τοιούτων σχέσεων πάντη διέστηκεν . αἱ μὲν γὰρ ἄῤῥιζοι καὶ ἀπαγεῖς εἰσιν · τὰς δὲ οὕτως ὑφεστηκέναι φασίν , ὥστε ἀφεθείσας διαμένειν ὅσον ἐφ’ ἑαυταῖς δύνασθαι , τὸ ἔμμονον ἐξ ἑαυτῶν καὶ τοῦ οἰκείου λόγου παρεχομένας . διὰ ταῦτα οὐδὲ ἡ ὁπωσοῦν δυσανάλυτος σχέσις λέγεται ἕξις παρ’ αὐτοῖς . εἰ γὰρ ἔξωθεν ἔχει τὸ δυσανάλυτον , ὥσπερ ὁ δακτύλιος ἐν δακτυλήθρᾳ ὤν , οὐκ ἂν εἴη ἐν ἕξει τῆς τοιαύτης καταστάσεως , ἀλλ’ εἰ ἀφ’ ἑαυτοῦ τὴν ἐνέργειαν παρέχοιτο τοῦ εἶναι τοιόνδε , τότε ἂν εἴη ἐν ἕξει , ὥσπερ ὁ πηλὸς εἰς ὄστρακον μεταβαλών . αὐτὸς γὰρ ἀφ’ ἑαυτοῦ τοιόσδε γέγονεν . ἀλλὰ ταῦτα μὲν οὕτως ἱστορείσθω . cf . f . 72 Δ . Τρίτη δὲ αἵρεσις ἡ τῶν Στωϊκῶν , οἵ τινες διελόμενοι χωρὶς τὰς ἀρετὰς ἀπὸ τῶν μέσων τεχνῶν , ταύτας οὔτε ἐπιτείνεσθαι λέγουσιν οὔτε ἀνίεσθαι . τὰς δὲ μέσας τέχνας καὶ ἐπίτασιν καὶ ἄνεσιν δέχεσθαί φασιν . τῶν οὖν ἕξεων καὶ τῶν ποιῶν κατὰ τούτους τὰ μὲν οὔτε ἐπιτείνεται οὔτε ἀνίεται , τὰ δὲ ἀμφότερα ἐπιδέχεται .
Lemmas: Simplicius in Aristot . categ . f . 61 B ed . Bas . Ἄξιος δέ καί ὁ ὁ Στωϊκός συνήθεια πᾶς περί ὁ ὄνομα οὗτος καταμανθάνω . δοκέω γάρ οὗτος τις ἀνάπαλιν ὁ Ἀριστοτέλης ὁ διάθεσις ὁ ἕξις μόνιμος ἡγέομαι . ὁ δέ ἀφορμή μέν ἔχω ὁ τοιοῦτος ὑπόνοια , οὖον μέντοι κατά ὁ μόνιμος ἢ μή παρά ὁ Στωϊκός ὁ οὗτος λαμβάνω διαφορά , ἀλλά κατά ἄλλος διάθεσις . καί γάρ ὁ μέν ἔχω ἐπιτείνω φημί δύναμαι καί ἀνίημι · ὁ δέ διάθεσις ἀνεπίτατος εἰμί καί ἀνάνετος . διό καί ὁ εὐθύτης ὁ ῥάβδος , κἀν εὐμετάβολος ὅς , δύναμαι κάμπτω , διάθεσις εἰμί φημί . μή γάρ ἀνίημι ἢ ἐπιτείνω ὁ εὐθύτης μηδέ ἔχω ὁ μᾶλλον ἢ κακός , διόπερ εἰμί διάθεσις . οὑτωσί δέ καί ὁ ἀρετή διάθεσις εἰμί , οὖον κατά ὁ μόνιμος ἰδίωμα , ἀλλά κατά ὁ ἀνεπίτατος καί ἀνεπίδεκτος ὁ μᾶλλον · ὁ δέ τέχνη καίτοι δυσκίνητος εἰμί [ ἢ ] μή εἰμί διάθεσις . καί ἔοικα ὁ μέν ἕξις ἐν ὁ πλάτος ὁ εἶδος θεωρέω · ὁ δέ διάθεσις ἐν ὁ τέλος ὁ εἶδος καί ἐν ὁ μάλιστα , εἴτε κινέω καί μεταβάλλω , ὡς ὁ εὐθύς2 ὁ ῥάβδος , εἴτε καί μή . μᾶλλον δέ χρή ἐκεῖνος ἐφίστημι , μή ὁ παρά ὁ Στωϊκός σχέσις ὁ αὐτός εἰμί ὁ παρά Ἀριστοτέλης διάθεσις , κατά ὁ εὐανάλυτος καί δυσανάλυτος διΐστημι πρός ὁ ἕξις · ἀλλά οὐδέ οὕτως συμφωνέω . ὁ μέν γάρ Ἀριστοτέλης ὁ ἀβέβαιον ὑγεία διάθεσις εἰμί φημί · ὁ δέ ἀπό ὁ Στοά ὁ ὑγεία , ὅπως εἄν ἔχω , οὖον συγχωρέω σχέσις εἰμί · φέρω γάρ ὁ ὁ ἕξις ἰδίωμα . ὁ μέν γάρ σχέσις ὁ ἐπίκτητος κατάστασις χαρακτηρίζω , ὁ δέ ἔχω ὁ ἐκ ἑαυτοῦ ἐνέργεια . ὅθεν οὐδέ χρόνος μῆκος ἢ ἰσχύς ειδοποιώ ὁ ἔχω κατά αὐτός , ἰδιότης δέ τις καί χαρακτήρ . καί ὥσπερ ὁ ῥιζόω μᾶλλον καί κακός ῥιζόω , εἷς δέ ἔχω ὁ κοινός ἰδίωμα , ὁ ἀντέχω ὁ γῆ , οὗτος καί ὁ ἕξις ἐπί ὁ δυσκίνητος καί εὐκίνητος ὁ αὐτός θεωρέω . ὅλως γάρ ὁ γένος πολύς ποιός εἰμί , ἐκλύω ἐκεῖνος ὁ ἰδίωμα ἔχω καθό εἰδοποιέω , ὡς ὁ αὐστηρός οἶνος καί ἀμύγδαλον πικρός καί μολοσσικός κύω καί μελιταίος , ὅς πᾶς μέτειμι μέν ὁ γενικός χαρακτήρ , ἐπί βραχύς δέ καί ἀνίημι , καί ὅσος ἐπί αὐτός ὁ ἐν ὁ ἔχω λόγος ἐπιμένω ἐπί εἷς κατάστασις οὗτος , ὁ δέ εὐκίνητος πολλάκις ἐκ ἄλλος αἴτιος ἔχω . διόπερ ὁ στωϊκός διατείνω ὁ ἔχω κοινός καί ἐπί ὁ εὐκίνητος ὅς λέγω ὁ Ἀριστοτέλης διάθεσις , καί οὗτος ἡγέομαι πολύς διαφέρω ὁ σχέσις . ὁ γάρ ὁ ἀναλαμβάνω ὁ ὑγίεια ἕξις κάθισις καί προβολή καί ὁ τοιοῦτος σχέσις πάντῃ διΐστημι . ὁ μέν γάρ άρριζος καί ἀπαγής εἰμί · ὁ δέ οὕτως ὑφίστημι φημί , ὥστε ἀφίημι διαμένω ὅσος ἐπί ἑαυτοῦ δύναμαι , ὁ ἔμμονος ἐκ ἑαυτοῦ καί ὁ οἰκεῖος λόγος παρέχω . διά οὗτος οὐδέ ὁ ὁπωσοῦν δυσανάλυτος σχέσις λέγω ἕξις παρά αὐτός . εἰμί γάρ ἔξωθεν ἔχω ὁ δυσανάλυτος , ὥσπερ ὁ δακτύλιος ἐν δακτυλήθρα εἰμί , οὐ εἄν εἰμί ἐν ἔχω ὁ τοιοῦτος κατάστασις , ἀλλά εἰμί ἀπό ἑαυτοῦ ὁ ἐνέργεια παρέχω ὁ εἰμί τοιόσδε , τότε εἄν εἰμί ἐν ἔχω , ὥσπερ ὁ πηλός εἰς ὄστρακον μεταβάλλω . αὐτός γάρ ἀπό ἑαυτοῦ τοιόσδε γίγνομαι . ἀλλά οὗτος μέν οὕτως ἱστορέω . cf . f . 72 δ . Τρίτη δέ αἵρεσις ὁ ὁ Στωϊκός , ὁ τις διαιρέω Χωρὶς ὁ ἀρετή ἀπό ὁ μέσος τέχνη , οὗτος οὔτε ἐπιτείνω λέγω οὔτε ἀνίημι . ὁ δέ μέσος τέχνη καί ἐπίτασις καί ἄνεσις δέχομαι φημί . ὁ οὖν ἕξις καί ὁ ποιέω κατά οὗτος ὁ μέν οὔτε ἐπιτείνω οὔτε ἀνίημι , ὁ δέ ἀμφότερος ἐπιδέχομαι .