catenae-novum-testamentum.catena-in-matthaeum-catena-integra-e-cod-paris-coislin-gr-23 35
Περὶ τοῦ σεληνιαζομένου . “ Προσῆλθε δὲ τῷ Χριστῷ , ἄνθρωπος , ” φησὶ , “ γονυπετῶν αὐτὸν , “ καὶ λέγων · ἐλέησόν μου τὸν υἱὸν , ὅτι σεληνιάζεται , καὶ κακῶς “ ἔχει , ” καὶ τὰ ἑξῆς · σφόδρα φαίνεται κατὰ πίστιν ἀσθενῶν ὁ τοῦ σεληνιαζομένου πατήρ · πρῶτον μὲν , ἐκ τοῦ εἰπεῖν τὸν Χριστὸν , ὅτι τῶ πιστεύοντι πάντα δυνατά · ἔπειτα , καὶ ἐκ τοῦ εἰπεῖν αὐτὸν προσελθόντα , “ βοήθει μοι τῇ ἀπιστίᾳ , καὶ ἐκ τοῦ πάλιν εἰπεῖν τῷ κυρίῳ · “ εἰ δύνασαι βοήθησον . ἀλλ’ ἴσως ἐρεῖ τις , καὶ εἰ ἡ ἀπιστία αὐτοῦ γέγονεν αἰτία τοῦ ἀνθρώπου τοῦ μὴ ἐξελαθῆναι τὸν δαίμονα , διὰ τί τοῖς μαθηταῖς ἐγκαλεῖ ; δεικνὺς , ὅτι δυνατὸν αὐτοῖς καὶ χωρὶς τῶν προσαγόντων , μετὰ πίστεως θεραπεῦσαι πολλάκις · ὥσπερ γὰρ τῷ προσερχομένῳ ἡ πίστις ἴσχυσεν πολλάκις τὴν ἴασιν τῶν παθῶν καὶ παρὰ τῶν ἐλαττόνων λαβεῖν , ὡς ἐπὶ τοῦ Κορνηλίου · οὕτω τῶν τοιούτων πολλάκις σημείων ἤρκεσεν ἡ δύναμις , καὶ μὴ πιστευόντων τῶν προσελθόντων θαυματουργῆσαι · ὡς ἐπὶ τοῦ Ἐλισσαίου · ὅτι οὐδενὸς πιστεύσαντος , νεκρὸς ἀνέστη · χρὴ δὲ γινώσκειν , ὅτι οὐ πάντες οἱ μαθηταὶ ἠσθένησαν τῇ πίστει δὲ νῦν · καὶ γὰρ οἱ στῦλοι οὐκ ἦσαν ἐκεῖ . Διὰ τί εἶπεν , “ ὦ γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη ; ” ἐπειδὴ ὁ ἄπιστος ἀνὴρ οὕτως ἐντυγχάνει ἐπὶ τοῦ ὄχλου αὐτῷ κατὰ τῶν μαθητῶν , ὡς μὴ ἰσχυσάντων τὸν υἱὸν αὐτοῦ θεραπεῦσαι · βουλόμενος αὐτοὺς ἀπαλλάξαι τοῦ ἐγκλήματος , καὶ εἰς πρόσωπον μὲν ἐκείνου μόνου , ἵνα μὴ αὐτὸν ἐξαπορήσῃ , οὐ προφέρει τὴν ἀπιστίαν , εἰς πάντας δὲ Ἰουδαίους · καὶ γὰρ εἰκὸς ἦν πολλοὺς τούτων σκανδαλισθῆναι · εἰπὼν δὲ , “ ἕως πότε μεθ’ ὑμῶν ἔσομαι ” δείκνυσι πάλιν καὶ ἐκ τούτου ἀσπαστὸν ὄντα τὸν θάνατον αὐτῷ , καὶ ὅτι οὐ τὸ k σταυρωθῆναι , ἀλλὰ τὸ εἶναι μετ’ αὐτῶν βάρος ἐλογίζετο · ἐρωτᾷ δὲ αὐτὸν , “ πόσον χρόνον ἔχει ; ” εἰς χρηστὰς ἐλπίδας αὐτὸν ἄγων · ἀφίησι δὲ αὐτὸν σπαράττεσθαι , οὐ πρὸς ἐπίδειξιν · καὶ γὰρ ἰδὼν τὸν ὄχλον συναγόμενον , εὐθέως ἐπετίμησεν αὐτῷ , ἀλλὰ καὶ τοῦτο διὰ τὸν πατέρα ποίει , ἵνα ἰδὼν θορυβούμενον τὸ δαιμόνιον ἀπὸ τοῦ βληθῆναι μόνον , κἂν οὕτως ἐναχθῇ εἰς τὴν πίστιν τοῦ μέλλοντος γίνεσθαι θαύματος · εἶπε δὲ αὐτῷ · “ εἰ “ δύνασαι πιστεῦσαι , πάντα δυνατὰ τῷ πιστεύοντι · ” πάλιν εἰς αὐτὸν περιτρέπων τὸ ἔγκλημα · ὅτι περ , φησὶ , τοσαύτη παρ’ ἐμοὶ δυνάμεως ἐστὶ περιουσία , ὥστε ἐὰν πιστεύσῃ ὡς δεῖ , καὶ αὐτὸς δύνασαι αὐτὸν θεραπεῦσαι , καὶ τοῦτον , καὶ ἑτέρους πολλούς . χρὴ τοίνυν σκοπεῖν ἡμᾶς , οὐ μόνον ὅτι τοῦ δαίμονος ἀπήλλαξαι τὸν πάσχοντα , ἀλλὰ καὶ ὅσην εἰς αὐτὸν πρόνοιαν ὡς φιλάνθρωπος ἐπεδείκνυτο ἐξ ἐκείνου τοῦ καιροῦ , ἀφ’ οὗ εἰς αὐτὸν τὸ δαιμόνιον εἰσελήλυθεν · καὶ γὰρ εἰ μὴ ἔκτοτε προνοίας αὐτοῦ ὁ πάσχων ἀπήλαυνεν , πάλαι ἃν ἀπολώλει · “ καὶ γὰρ εἰς πῦρ αὐτὸν ἐνέβαλε , ” φησί · “ καὶ εἰς ὕδωρ · ὁ δὲ ταῦτα ποιῶν δαίμων , καὶ ἀνεῖλεν ἂν παντελῶς , εἰ μὴ ἐν τῇ τοσαύτῃ μανίᾳ , πολὺν k ἐπέθηκεν ὁ Θεὸς αὐτῷ τὸν χαλινόν · ὥσπερ καὶ ἐπ’ ἐκείνων τῶν ἐν ταῖς ἐρημίαις τρεχόντων γυμνῶν , καὶ λίθοις ἑαυτοὺς κατακοπτόντων . οὐ δεῖ δὲ ὑμᾶς θορυβεῖσθαι , εἰ σεληνιαζόμενον αὐτὸν καλεῖ · τοῦ γὰρ πατρὸς τοῦ δαιμονῶντος ἐστὶν ἡ φωνή · εἰ δὲ καὶ ὁ Εὐαγγελιστής φησιν , ὅτι σεληνιαζομένους πολλοὺς ἐθεράπευσεν · ἀπὸ τῆς τῶν πολλῶν ὑπονοίας τοῦτο λέγει · οἱ γὰρ δαίμονες , ἐπὶ διαβολῇ τοῦ στοιχείου τούτου , ποτὲ μὲν ἐπιτιθέντες τοῖς ὑπ’ αὐτῷ κεκρατημένοις ἀνθρώποις , ποτὲ δὲ ἀνιᾶσιν αὐτοὺς κατὰ τοὺς τῆς ἐκείνης δρόμους · οὐχ ὡς ἐκείνης ἐνεργούσης , ἄπαγε , ἀλλ’ αὐτῶν τοῦτο κακουργούντων εἰς τὴν τοῦ στοιχείου διαβολήν · διὸ καὶ πεπλανημένη παρὰ τοῖς ἀνοήτοις ἐκράτησεν δόξα , καὶ οὕτως τοὺς τοιούτους καλοῦσι δαίμονας ἀπατώμενοι · οὐδὲ γὰρ ἦν τοῦτο ἀληθές . κατ’ ἰδίαν δὲ τὸν Χριστὸν ἐπηρώτησαν οἱ Ἀπόστολοι , διὰ τί οὐκ ἠδυνήθησαν τὸν δαίμονα ἐκβαλεῖν ; ἀγωνιῶντες καὶ φοβούμενοι , μήποτε τὴν χάριν ἣν ἐπιστεύθησαν , ἀπώλεσαν . καὶ γὰρ ἦσαν λαβόντες ἐξουσίαν τῶν δαιμόνων ἀκαθάρτων · αὐτὸς δὲ εἰπὼν αὐτοῖς , “ ἐὰν ἔχετε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως , ” καὶ τὰ ἑξῆς , καὶ περὶ τῆς τῶν σημείων πίστεως εἶπεν · σινάπεως δὲ μέμνηται , τὸν ἄφατον αὐτοῦ δηλῶν δύναμιν · εἰ γὰρ τῶν ὄγκων μικρὸν εἶναι δοκεῖ , ἀλλὰ τῇ δυνάμει πάντων τῶν σπερμάτων ἐστὶ σφοδρότερον · δεικνὺς τοίνυν , ὅτι τὸ ἐλάχιστον τῆς γνησίας πίστεως , μέγαλα δύναται · διὰ τοῦτο ἐμνήσθη τῆς σινάπεως , καὶ οὐδὲ μέχρι τούτου ἔστη μόνον , ἀλλὰ καὶ ὄρος προσέθηκε · καὶ περαιτέρω προέβη · οὐδὲν γάρ , φησιν , ἀδυνατήσει ὑμῖν . εἰ δὲ λέγοι τίς , ποῦ ὄρος μετέθηκαν ; ἐκεῖνο 1 μανθανέτω , ὅτι τῷ πολλῷ μεῖζον ἐποίησαν · νεκροὺς γὰρ ἀνέστησαν μυρίους · οὐκ ἔστι δὲ ὅμοιον ὄρος μεταστῆσαι , καὶ θάνατον ἀπὸ σώματος κινῆσαι · λέγονται δὲ μετ’ ἐκείνους , ἅγιοι τινὲς ἐκείνων ἐλάττους πολλῷ , καὶ ὄρη , χρείας καλεσάσης , μεταθεῖναι · εἰκὸς δὲ καὶ τοῦτο γενέσθαι ὑπὸ τῶν Ἀποστόλων , καὶ μὴ γέγραφθαι · οὐδὲ γὰρ πάντα , ἃ ἐθαυματούργησαν , ἐγράφη . εἰπὼν δὲ “ ὅτι τοῦτο τὸ γένος οὐκ ἐκπο - “ ρεύεται εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ , ” περὶ πάντων τῶν δαιμόνων λέγει · οὐ περὶ τῶν νομιζομένων σεληνιάζεσθαι μόνον · καὶ γὰρ ἀδύνατον , τρυφὴ συζῶντα τινὰ ποτὲ , ἀπαλλαγῆναι τῆς μανιάς ταύτης · χρήζει γὰρ μάλιστα τῆς νηστείας , ὁ τὰ τοιαῦτα νοσῶν · διόπερ ἡ νηστεία φιλοσοφίαν πολλὴν ἐντίθησι , καὶ ἀγγέλους ἐξ ἀνθρώπων κατασκευάζει , καὶ ταῖς ἀσωμάτοις δυνάμεσι , τοῖς δαίμοσι λέγω , πυκτεύειν ποιεῖ · ἀλλ’ οὐ καθ’ ἑαυτὴν οὖσα · δεῖ γὰρ καὶ εὐχῆς , καὶ ἐπιτεταμένης εὐχῆς καὶ ἐλεημοσύνης · ἵνα δὲ μὴ λέγωσιν οἱ Ἀπόστολοι τῷ Χριστῷ , τίνος ἕνεκεν ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ διατριβόμενος διηνεκῶς ; διὰ τοῦτο ἀναστρεφομένων αὐτῶν ἐκεῖ , εἶπεν αὐτοῖς · “ ὅτι μέλλει ὁ υἱὸς “ τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοσθαι , καὶ τὰ ἑξῆς · καὶ γὰρ περὶ τοῦ πάθους ἀκούοντες , οὐδὲ ἰδεῖν τὰ Ἱεροσόλυμα ἐβούλοντο · ὅθεν καὶ “ ἐλυπήθησαν · καὶ οὐδὲ ἁπλῶς ἐλυπήθησαν , ἀλλὰ καὶ “ σφόδρα . ” ἐγένετο δὲ τοῦτο , διὰ τὸ ἀγνοεῖν τῶν λεγομένων τὴν δύναμιν , καθὼς ὁ Μάρκος φησίν · οὐδὲ γὰρ ᾔδεσαν τί ποτε ἦν οὗτος ὁ θάνατος , καὶ ὅτι μυρία ἐργάσεται ἀγαθά · οὐδὲ τί ποτέ ἐστιν ἡ ἀνάστασις αὕτη , ἀλλ’ ἠγνόουν · διὸ ἤλγουν , καὶ σφόδρα ἀντείχονται τοῦ διδασκάλου .
Lemmas: περι ὁ σεληνιάζομαι . “ προσέρχομαι δέ ὁ Χριστός , ἄνθρωπος , ” φημί , “ γονυπετής αὐτός , “ καί λέγω · ἐλεέω ἐγώ ὁ υἱός , ὅτι σεληνιάζομαι , καί κακῶς “ ἔχω , ” καί ὁ ἑξῆς · σφόδρα φαίνω κατά πίστις ἀσθενής ὁ ὁ σεληνιάζομαι πατήρ · πρῶτος μέν , ἐκ ὁ εἶπον ὁ Χριστός , ὅτι ὁ πιστεύω πᾶς δυνατός · ἔπειτα , καί ἐκ ὁ εἶπον αὐτός προσέρχομαι , “ βοηθέω ἐγώ ὁ ἀπιστία , καί ἐκ ὁ πάλιν εἶπον ὁ κύριος · “ εἰμί δύναμαι βοηθέω . ἀλλά ἴσως εἴρω τις , καί εἰμί ὁ ἀπιστία αὐτός γίγνομαι αἰτία ὁ ἄνθρωπος ὁ μή ἐξελαύνω ὁ δαίμων , διά τίς ὁ μαθητής ἐγκαλέω ; δείκνυμι , ὅτι δυνατός αὐτός καί Χωρὶς ὁ προσάγω , μετά πίστις θεραπεύω πολλάκις · ὥσπερ γάρ ὁ προσέρχομαι ὁ πίστις ἰσχύω πολλάκις ὁ ἴασις ὁ πάθος καί παρά ὁ μικρός λαμβάνω , ὡς ἐπί ὁ Κορνήλιος · οὗτος ὁ τοιοῦτος πολλάκις σημεῖον ἀρκέω ὁ δύναμις , καί μή πιστεύω ὁ προσέρχομαι θαυματουργέω · ὡς ἐπί ὁ Ἐλισσαῖος · ὅτι οὐδείς πιστεύω , νεκρός ἀνίστημι · χρή δέ γιγνώσκω , ὅτι οὖον πᾶς ὁ μαθητής ἀσθενέω ὁ πίστις δέ νῦν · καί γάρ ὁ στῦλος οὐ εἰμί ἐκεῖ . Ζεύς τίς εἶπον , “ εἰμί γενεά ἄπιστος καί διαστρέφω ; ” ἐπεί ὁ ἄπιστος ἀνήρ οὕτως ἐντυγχάνω ἐπί ὁ ὄχλος αὐτός κατά ὁ μαθητής , ὡς μή ἰσχύω ὁ υἱός αὐτός θεραπεύω · βούλομαι αὐτός ἀπαλλάσσω ὁ ἔγκλημα , καί εἰς πρόσωπον μέν ἐκεῖνος μόνος , ἵνα μή αὐτός ἐξαπορέω , οὖον προφέρω ὁ ἀπιστία , εἰς πᾶς δέ Ἰουδαῖος · καί γάρ εἰκός εἰμί πολύς οὗτος σκανδαλίζω · εἶπον δέ , “ ἠώς πότε μετά σύ εἰμί ” δείκνυμι πάλιν καί ἐκ οὗτος ἀσπαστός εἰμί ὁ θάνατος αὐτός , καί ὅτι οὖον ὁ k σταυρόω , ἀλλά ὁ εἰμί μετά αὐτός βάρος λογίζομαι · ἐρωτάω δέ αὐτός , “ πόσος χρόνος ἔχω ; ” εἰς χρηστός ἐλπίς αὐτός ἄγω · ἀφίημι δέ αὐτός σπαράσσω , οὖον πρός ἐπίδειξις · καί γάρ εἶδον ὁ ὄχλος συνάγω , εὐθύς ἐπιτιμάω αὐτός , ἀλλά καί οὗτος διά ὁ πατήρ ποιέω , ἵνα εἶδον θορυβέω ὁ δαιμόνιον ἀπό ὁ βάλλω μόνος , κἀν οὕτως ἐνάγω εἰς ὁ πίστις ὁ μέλλω γίγνομαι θαῦμα · εἶπον δέ αὐτός · “ εἰμί “ δύναμαι πιστεύω , πᾶς δυνατός ὁ πιστεύω · ” πάλιν εἰς αὐτός περιτρέπω ὁ ἔγκλημα · ὅτι περ , φημί , τοσοῦτος παρά ἐγώ δύναμις εἰμί περιουσία , ὥστε ἐάν πιστεύω ὡς δεῖ , καί αὐτός δύναμαι αὐτός θεραπεύω , καί οὗτος , καί ἕτερος πολύς . χρή τοίνυν σκοπέω ἐγώ , οὖον μόνος ὅτι ὁ δαίμων ἀπαλλάσσω ὁ πάσχω , ἀλλά καί ὅσος εἰς αὐτός πρόνοια ὡς φιλάνθρωπος ἐπιδείκνυμι ἐκ ἐκεῖνος ὁ καιρός , ἀπό ὅς εἰς αὐτός ὁ δαιμόνιον εἰσέρχομαι · καί γάρ εἰμί μή ἔκτοτε πρόνοια αὐτός ὁ πάσχω ἀπελαύνω , πάλαι ἄν ἀπόλλυμι · “ καί γάρ εἰς πῦρ αὐτός ἐμβάλλω , ” φημί · “ καί εἰς ὕδωρ · ὁ δέ οὗτος ποιέω δαίμων , καί ἀναιρέω εἄν παντελῶς , εἰμί μή ἐν ὁ τοσοῦτος μανία , πολύς k ἐπιτίθημι ὁ θεός αὐτός ὁ χαλινός · ὥσπερ καί ἐπί ἐκεῖνος ὁ ἐν ὁ ἐρημία τρέχω γυμνός , καί λίθος ἑαυτοῦ κατακόπτω . οὖον δεῖ δέ σύ θορυβέω , εἰμί σεληνιάζομαι αὐτός καλέω · ὁ γάρ πατήρ ὁ δαιμονάω εἰμί ὁ φωνή · εἰμί δέ καί ὁ εὐαγγελιστής φημί , ὅτι σεληνιάζομαι πολύς θεραπεύω · ἀπό ὁ ὁ πολύς ὑπόνοια οὗτος λέγω · ὁ γάρ δαίμων , ἐπί διαβολή ὁ στοιχεῖον οὗτος , ποτέ μέν ἐπιτίθημι ὁ ὑπό αὐτός κρατέω ἄνθρωπος , ποτέ δέ ἀνίημι αὐτός κατά ὁ ὁ ἐκεῖνος δρόμος · οὐ ὡς ἐκεῖνος ἐνεργέω , ἀπάγω , ἀλλά αὐτός οὗτος κακουργέω εἰς ὁ ὁ στοιχεῖον διαβολή · διό καί πλανάω παρά ὁ ἀνόητος κρατέω δόξα , καί οὕτως ὁ τοιοῦτος καλέω δαίμων ἀπατάω · οὐδέ γάρ εἰμί οὗτος ἀληθής . κατά ἴδιος δέ ὁ Χριστός ἐπερωτάω ὁ ἀπόστολος , διά τίς οὐ δύναμαι ὁ δαίμων ἐκβάλλω ; ἀγωνιάω καί φοβέω , μήποτε ὁ χάρις ὅς πιστεύω , ἀπόλλυμι . καί γάρ εἰμί λαμβάνω ἐξουσία ὁ δαίμων ἀκάθαρτος · αὐτός δέ εἶπον αὐτός , “ ἐάν ἔχω πίστις ὡς κόκκος σίναπι , ” καί ὁ ἑξῆς , καί περί ὁ ὁ σημεῖον πίστις εἶπον · σίναπι δέ μιμνήσκω , ὁ ἄφατος αὐτός δηλόω δύναμις · εἰμί γάρ ὁ ὄγκος μικρός εἰμί δοκέω , ἀλλά ὁ δύναμις πᾶς ὁ σπέρμα εἰμί σφοδρός · δείκνυμι τοίνυν , ὅτι ὁ μικρός ὁ Γνησίας πίστις , μέγας δύναμαι · διά οὗτος μιμνήσκω ὁ σίναπι , καί οὐδέ μέχρι οὗτος ἵστημι μόνος , ἀλλά καί ὄρος προστίθημι · καί περαιτέρω προβαίνω · οὐδείς γάρ , φημί , ἀδυνατέω σύ . εἰμί δέ λέγω τίς , ποῦ ὄρος μετατίθημι ; ἐκεῖνος 1 μανθάνω , ὅτι ὁ πολύς μείζων ποιέω · νεκρός γάρ ἀνίστημι μυρίος · οὐ εἰμί δέ ὅμοιος ὄρος μεθίστημι , καί θάνατος ἀπό σῶμα κινέω · λέγω δέ μετά ἐκεῖνος , ἅγιος τις ἐκεῖνος μικρός πολύς , καί ὄρος , χρεία καλέω , μετατίθημι · εἰκός δέ καί οὗτος γίγνομαι ὑπό ὁ ἀπόστολος , καί μή γράφω · οὐδέ γάρ πᾶς , ὁ θαυματουργώ , γράφω . εἶπον δέ “ ὅτι οὗτος ὁ γένος οὐ ἐκπίνω - “ ρεύομαι εἰμί μή ἐν προσευχή καί νηστεία , ” περί πᾶς ὁ δαίμων λέγω · οὖον περί ὁ νομίζω σεληνιάζομαι μόνος · καί γάρ ἀδύνατος , τρυφή συζάω τις ποτέ , ἀπαλλάσσω ὁ Μανιάς οὗτος · χρῄζω γάρ μάλιστα ὁ νηστεία , ὁ ὁ τοιοῦτος νοσέω · διόπερ ὁ νηστεία φιλοσοφία πολύς ἐντίθημι , καί ἄγγελος ἐκ ἄνθρωπος κατασκευάζω , καί ὁ ἀσώματος δύναμις , ὁ δαίμων λέγω , πυκτεύω ποιέω · ἀλλά οὖον κατά ἑαυτοῦ εἰμί · δεῖ γάρ καί εὐχή , καί ἐπιτείνω εὐχή καί ἐλεημοσύνη · ἵνα δέ μή λέγω ὁ ἀπόστολος ὁ Χριστός , τίς ἕνεκα ἐν ὁ Γαλιλαία διατρίβω διηνεκής ; διά οὗτος ἀναστρέφω αὐτός ἐκεῖ , εἶπον αὐτός · “ ὅτι μέλλω ὁ υἱός “ ὁ ἄνθρωπος παραδίδωμι , καί ὁ ἑξῆς · καί γάρ περί ὁ πάθος ἀκούω , οὐδέ ὁράω ὁ Ἱερουσαλήμ βούλομαι · ὅθεν καί “ λυπέω · καί οὐδέ ἁπλόος λυπέω , ἀλλά καί “ σφόδρα . ” γίγνομαι δέ οὗτος , διά ὁ ἀγνοέω ὁ λέγω ὁ δύναμις , καθώς ὁ Μάρκος φημί · οὐδέ γάρ οἶδα τίς ποτός εἰμί οὗτος ὁ θάνατος , καί ὅτι μυρίος ἐργάζομαι ἀγαθός · οὐδέ τίς ποτός εἰμί ὁ ἀνάστασις οὗτος , ἀλλά ἀγνοέω · διό ἀλγέω , καί σφόδρα ἀντέχω ὁ διδάσκαλος .