catenae-novum-testamentum.catena-in-matthaeum-catena-integra-e-cod-paris-coislin-gr-23 31
Περὶ τῶν ἑπτὰ ἄρτων . Σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον . Τί δήποτε πρώην μὲν εἶπον οἱ Ἀπόστολοι τῷ Χριστῷ , ὅτι ἀπόλυσον τοὺς ὄχλους , νῦν δὲ οὐκ εἶπον , καὶ ταῦτα τριῶν παρελθουσῶν ἡμερῶν ; ἐπειδὴ βελτίους λοιπὸν ἐγένοντο · ἢ καὶ διὰ τοῦ ὁρᾷν αὐτοῦ τοὺς ὄχλους οὐ σφόδρα αἰσθανομένους τοῦ λιμοῦ · καὶ γὰρ ἐδόξαζον τὸν Θεὸν ἐπὶ τῇ γενομένῃ θαυματουργίᾳ . διὰ τί δὲ ὁ φιλάνθρωπος οὐκ ἐν τῇ πρώτῃ , οὐδὲ ἐν τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ , ἀλλ’ ἐν τῇ τρίτῃ τὴν αὐτοῦ εὐσπλαγχνίαν εἰς αὐτοὺς ἐπιδείκνυται ; ἐπειδὴ εἰκὸς ἦν αὐτοὺς ἔχειν τινὰ πρὸς τροφήν · καὶ ὅτε ταῦτα ἀνήλωτο , τοῦτο πεποίηκεν · ὅπως πρότερον ἐν χρείᾳ γενόμενοι , μετὰ πλείονος τῆς προθυμίας τὴν χάριν δέξωνται · δεικνὺς δὲ ὅτι καὶ πόρρωθεν ἀφεστήκεισαν , καὶ οὐδὲν αὐτοῖς ὑπολελειμμένον ἦν , φησίν · “ ἵνα μὴ ἐκλυθῶσιν ἐν τῆ ὁδῷ . ” τίνος δὲ ἕνεκεν , εἴ c οὐκ ἤθελεν ἀπολῦσαι αὐτοὺς νήστεις , οὐ ποιεῖ τὸ σημεῖον , ἀλλ’ ἐρωτᾷ ; ἵνα ἐν τῇ ἐρωτήσει ταύτῃ καὶ τῇ ἀποκρίσει , προσεκτικωτέπους ποιήσει τοὺς μαθητὰς , καὶ τὴν αὐτῶν πίστιν ἐπιδείξωνται ἐκ τοῦ προτέρου θαύματος τῶν πέντε ἄρτων , προσερχόμενοι καὶ λέγοντες · Κύριε , ποίησον ἄρτους · ἀλλ’ οὐδὲ οὕτως συνῆκαν τῆς ἐρωτήσεως τὴν αἰτίαν · ἀλλ’ ἔτι χαμαὶ ἕρπουσιν , ἐπιλαθόμενοι τῶν κοφίνων · καίτοιγε πολλὰ ἐποίησεν , ὥστε κατέχειν αὐτοὺς ἐκεῖνο τὸ θαῦμα · πρῶτον μὲν , διὰ τοῦ ποιῆσαι αὐτοὺς τότε διακόνους τοῦ πράγματος , καὶ διὰ τοῦ νεῖμαι , καὶ διὰ τοῦ βαστάσαι τοὺς κοφίνους · καὶ ὥσπερ πρώην , οὕτως καὶ νῦν τῆς ἐρημίας μέμνηται · καὶ οἱ μὲν ἀσθενεῖ λογισμῷ τοῦτο ἔλεγον · τὸ δὲ σημεῖον καὶ ἐντεῦθεν ἀνύποπτον ἐγίνετο , ἵνα μὴ λέγῃ τίς , ὅπερ καὶ ἤδη εἶπον , ὅτι ἀπὸ πλησίον κώμης τινὸς οὔσης τοὺς ἄρτους ἔλαβον . Διὰ τί καὶ νῦν ἐπὶ τῶν ἑπτὰ ἄρτων , οὐκ εἶπον οἱ Ἀπόστολοι , ὥσπερ ἔμπροσθεν ἐπὶ τῶν πέντε , ὅτι “ καὶ τί ταῦτά ἐστιν εἰς “ τοσούτους ; ” ἐπειδὴ εἰ καὶ τελείως ὑψηλοὶ οὐ γεγόνασιν , ἀλλ’ ὅμως ἐπὶ τὸ κρεῖττον κατὰ μικρὸν προέκοπτον · χρὴ δὲ καὶ ταύτην αὐτῶν τὴν φιλοσοφίαν εὐνοεῖν , πῶς ἤσαν γαστρὸς κρείττους , πῶς ἐπαιδεύοντο μὴ πολὺν ποιεῖσθαι τραπέζης λόγον · ἐν ἐρημίᾳ γὰρ ὄντες , καὶ τρεῖς ἡμέρας ἐκεῖ διατρίβοντες , ἑπτὰ ἄρτους εἶχον · τι δήποτε ἐπὶ μὲν τῶν πέντε ἄρτων , καίτοιγε πεντακισχιλίων ὄντων , χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίων , δώδεκα κόφινοι περίσσευσαν , ἐνταῦθα δὲ τετρακισχιλίων ὑπαρχόντων , καὶ ἑπτὰ ἄρτων , ἑπτὰ σπυρίδες ; ἣ τοίνυν τοῦτό ἐστιν εἰπεῖν , ὅτι αἱ σπυρίδες τῶν κοφίνων μείζους ἤσαν · ἣ εἰ μὴ τοῦτο , ἴνα μὴ πάλιν ἡ ἰσότης τοῦ σημείου εἰς λήθην αὐτοὺς ἐμβάλῃ τοῦ ἑνός · διὰ τοῦτο τῇ διαφορᾷ τὴν μνήμην αὐτῶν διεγείρει · ἵνα ἐκ τοῦ παρηλλαγμένου μνησθῶσι · κἀκείνου καὶ τούτου · ὅμως καὶ ἐν τούτῳ τὴν ἄφατον αὐτοῦ δύναμιν ἐνδείκνυται , καὶ τὴν εὐκολίαν τῆς ἐξουσίας · ὅτι αὐτῷ δυνατὸν , καὶ οὕτω καὶ ἑτέρως , τὰ τοιαῦτα θαυματουργεῖν · οὐδὲ γὰρ μικρᾶς δυνάμεως ἦν τὸ τὸν ἀριθμὸν διατηρῆσαι , καὶ τότε καὶ νῦν , ὥστε μήτε ἐλάττονα , μήτε πλείονα . διὰ τοῦτο εὐθέως ἀφεὶς τοὺς ὄχλους , ἀνεχώρησεν , τυραννίδος φεύγων ὑποψίαν · οὐ πεζῆ δὲ , ἀλλ’ ἐν πλοίῳ · ἵνα μὴ ἀκολουθήσωσιν αὐτῷ · καὶ γὰρ ἤθελον αὐτὸν ποιῆσαι βασιλέα . Θεοδώρου Ἡρακλείασ . Οὕτως ἦν αὐτῶν τὴν ψυχὴν διαθεὶς τῷ λόγῳ ἑαυτοῦ , ὡς καὶ εἰς λήθην ἑαυτῶν ἐλθεῖν , καὶ μὴ δὲ μίαν φροντίδα τροφῆς ποιήσασθαι , ἣ ἄλλης ἀναγκαίας χρείας · οὐκ ἀποκάμνοντες ἐν ἐρήμῳ συνεῖναι Χριστῷ . ὁ δὲ Χριστὸς , τὸ τῆς φύσεως ἀσθενὲς εἰδὼς , ὅτι δεόμεθα τροφῆς πρὸς τῇ ὑγιείᾳ τῶν σωμάτων , καὶ τούτου πρόνοιαν τίθεται · ἵνα φανῇ μὴ μόνον ψυχῶν , ἀλλὰ καὶ σωμάτων κηδόμενος , ὡς αὐτὸς ὣν καὶ ψυχῆς καὶ σώματος δημιουργός · οὐ μὴν θατέρου , κατὰ τοὺς τῶν Μανιχαίων λήρους , οἳ διαφόρους φάσιν , ἄλλον τὸν τῆς ψυχῆς , ἄλλον τὸν τοῦ σώματος . Πόσους ἄρτους ἔχετε ; Θεοδώρου Μομψουεστίασ . Οὕπω τὴν βούλησιν συνῆκαν , ὅτι τὴν ἐπὶ ταῖς τροφαῖς αὖθις θαυματουργίαν ὑπὲρ τῆς πίστεως ὁ Κύριος ἐβούλετο παρασχέσθαι · καίτοι ἡ ἐπερώτησις εἰς τοῦτο αὐτὸ διανίστησιν , ὡς ὁ Ἰωάννης διδάσκει , τὸ “ πόθεν ἀγοράσωμεν “ ἄρτους , ἵνα φάγωσιν οὗτοι . ” καὶ μετ’ ὀλίγα—Ἐβούλετο γὰρ διαγυμνάζεσθαι τὴν τῶν μαθητῶν ψυχὴν , εἰς τὸ πιστεύειν τῇ θείᾳ αὐτοῦ δυνάμει · ὅτι μὴ λόγοις μόνον , ἀλλὰ καὶ ἔργοις τοὺς ἀκολουθοῦντας ἐπαίδευεν . Θεοδώρου Μομψουεστίασ . Οὐκ ἀγνοοῦντος ἡ ἐρώτησις , ἀλλ’ ἐπὶ τὴν αἴσθησιν τῆς ἑαυτοῦ δυνάμεως ἐνάγοντος . Κυρίλλου Ἀλεξανδρείασ . Ἐκ πολλῶν δὲ ὁ Χριστὸς δείκνυσιν ὅτι Θεός ἐστιν · οὐδὲν ἦττον καὶ ἐκ τοῦ τρέφειν ἐν ἐν ἐρήμῳ τὸν ὄχλον τοῦτο παρίστησιν · οἱονεί πὼς καὶ ἄκων διὰ τὴν καὶ τῆς τροφῆς δυσπόριστον ποιῶν τὸ τῶν ἄρτων σημεῖον · ὅπερ οὐκ ἃν ἐποίησεν ἐν πλείονι , ὅπου τῶν ὠνίων d ἡ ἀφθονία · πλὴν δυνάμεως λόγῳ κραταιῶσαι αὐτοὺς , διὰ τὸ ἀφανὲς τοῦτο ποιεῖ · τὸ δὲ τῶν ἄρτων ὡς ἐναργῶς δείκνυσιν , τὴν αὐτοῦ θεοπρεπῆ δόξαν ἐποίησεν . d Θεοδώρου Ἡρακλείασ . Οὐ μόνον ἅπαξ τοῦτο ποιεῖ , ἀλλὰ καὶ δεύτερον · ὅπως γνῶμεν , ὅτι τῆς θεότητος αὐτοῦ ἐστὶν ἡ ἰσχὺς , ἡ ἀποτρέφουσα ὅτε θέλει πλήθη , καὶ δίχα ἄρτων · τοῦτο δὲ ποιεῖ , πιστοποιῶν τὸν ὄχλον , ὅτι αὐτὸς ἦν , ὁ καὶ πρώην ἐν τῇ ἐρήμῳ τεσσαράκοντα ἔτη τὸν Ἰσραὴλ διαθρέψας , καὶ οὐ μόνον ἐξ ὀλίγων αὐτοὺς ἔθρεψεν ἄρτων , ἀλλὰ καὶ ἐπερίσσευσαν ἑπτὰ σπυρίδες · ἵνα δειχθῇ ἀσυγκρίτως τὸν Ἠλιοῦ ὑπεραίρων · ὃς καὶ αὐτὸς ἐποίησεν πλεονάζειν τὸ ἔλαιον τὸ μικρὸν καὶ τὸ ἄλευρον τῆς χήρας · ὅμως περαιτέρω τῆς χρείας , ἑπτὰ σπυρίδας ἐπλήρωσεν ἀπὸ τῶν ἑπτὰ ἄρτων · ἵνα ἡ διαφορὰ τῶν σημείων , μὴ πάλιν ἐμβάλῃ εἰς λήθην τοὺς μαθητάς . Καὶ προσελθόντες οἱ Φαρισαῖοι καὶ Σαδδουκαῖοι . Ποῖον σημεῖον οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ Σαδδουκαῖοι νῦν ἐπιζητοῦσιν , ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐπιδειχθῆναι αὐτοῖς ; ἣ ἵνα στήσῃ τὸν ἥλιον , ἣ τὴν σελήνην χαλινώσῃ e . ἣ κεραυνοὺς κατενέγκῃ f , ἣ τὸν ἄερα μεταβάλῃ · ἣ ἄλλο τι τοιοῦτον ποιήσῃ . ὅπερ δὲ καὶ αὐτὸς εἶπεν αὐτοῖς · ὅτι “ τὸ πρόσωπον τοῦ οὐρανοῦ γινώσκετε · τὰ δὲ σημεῖα “ τῶν καιρῶν , οὐ γινώσκετε , ” τοῦτο δηλοῖ , ὅτι ὥσπερ , φησὶν , ἐπὶ τοῦ οὐρανοῦ , ἄλλο μὲν σημεῖον τοῦ χειμῶνος , ἄλλο δὲ τῆς εὐδίας , καὶ οὐκ ἄν τις τὸ σημεῖον ἰδὼν τοῦ χειμῶνος , γαλήνην ζητήσειεν · οὐδὲ ἐν γαλήνῃ χειμῶνα , οὕτως καὶ ἐπ’ ἐμοῦ λογίζεσθαι χρή · ἄλλος γὰρ οὗτος ὁ τῆς ἐμῆς παρουσίας καιρὸς , καὶ ἄλλος ὁ μέλλων · νῦν χρεία τούτων τῶν σημείων τῶν ἐν τῇ γῇ · τὰ δὲ ἐν τῷ οὐρανῷ , ἐκείνῳ τεταμίευται τῷ καιρῷ · νῦν , ὡς ἰατρὸς ἦλθον · τότε , ὡς δικαστὴς ἐλεύσομαι · ὑποκριτὰς δὲ αὐτοὺς καλεῖ καὶ νῦν , ὅτι καὶ ἕτερα μὲν ἔλεγον , ἕτερα δὲ ἐφρόνουν . οὐ γὰρ διὰ τὸ πιστεῦσαι ἐζήτουν τὰ σημεῖα , ἀλλ’ ὥστε ἐπιλαβέσθαι , ἐπεὶ ἔδωκεν ἄν · ὁ γὰρ τῇ γυναικὶ εἰπὼν , οὐκ ἔστι καλὸν δοῦναι , καὶ μετὰ ταῦτα δοὺς , πολλῷ μᾶλλον ἃν τούτοις παρέσχεν · καὶ ὁ τὰ μείζονα δοὺς , τουτέστιν ἁμαρτήματα λύσας , καὶ δαίμονας ἀπελάσας , καὶ τὰ ἄλλα πάντα , καὶ ἐν τούτοις μὴ πείσας , πῶς ἃν ἐν τοῖς μικροτέροις πείθειν ἔμελλεν ; μικρότερα γὰρ πρὸς ταῦτα , τὸ τὸν ἥλιον ἀποκρύψαι , καὶ σελήνην χαλινῶσαι , καὶ κεραύνους κατενεγκεῖν · χρὴ δὲ σκοπῆσαι τὴν πώρωσιν αὐτῶν · ὅτι περ εἰπόντος τοῦ δεσπότου Χριστοῦ πρὸς αὐτοὺς , ὅτι “ οὐ δοθήσεται αὐτοῖς “ σημεῖον , εἰ μὴ τοῦ Ἰωνᾶ , ” οὐκ ἐρωτῶσι τι ποτε ἦν τὸ λεγόμενον · ἐπειδὴ , ὥσπερ ἔφην , οὐκ ἐπιθυμίᾳ ταῦτα ἐποίουν . διὰ δὴ τοῦτο καὶ αὐτὸς ἀφεὶς αὐτοὺς , ἀπῆλθεν . Γενεὰ πονηρὰ καὶ μοιχαλὶς σημεῖον ἐπιζητεῖ , καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ , εἰ μὴ τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ τοῦ ποῦ . Θεοδωρήτου . “ Σημεῖον Ἰωνᾶ λέγει , τὸ τῆς θαλάσσης , ἐπειδὴ τριημέρευσεν ἐν τῷ κήτει · ὅθεν καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς , τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας ὑπὸ γῆς διέτριψεν , τὴν μὲν παρασκευὴν , ἀπὸ τοῦ τέλους · τὸ δὲ σάββατον , ὅλον · τὴν δὲ κυριακὴν , ἀπὸ τῆς ἀρχῆς , κατὰ τὴν ὑπόληψιν τῶν ἀνθρώπων . ἐπεὶ δὲ ἡμεῖς τὴν τριταίαν τῶν τελευτησάντων ἡμέραν ἐπιτελοῦμεν , οὐκ ἐπεῖδ’ ἃν ἴσον τῷ μέτρῳ πληρωθῆναι συμβαίη τὰς τρεῖς ἡμέρας καὶ τὰς τρεῖς νύκτας , ἀλλ’ ἡμέραν μὲν μόνην καὶ τελείαν λογιζόμενοι ἐκείνην , ἣν ἐν οἱωδήποτε καιρῷ τελεύτηκεν · ἡμέραν δὲ καὶ τὴν ἑτέραν , ἧς ἐν τοῖς προοιμίοις παρὰ τοὺς τάφους τῶν τετελευτηκότων ἄπειμεν · κατὰ τὴν αὐτὴν τοίνυν ἀκολουθίαν , καὶ ὁ Κύριος τρεῖς νύκτας τε καὶ ἡμέρας ποιήσειν ἐπὶ τῆς γῆς · καὶ τούτου δεῖγμα σαφὲς , τὸ καὶ τὰς γυναῖκας κατ’ ἐκεῖνον ἐλθεῖν τὸν καιρὸν , ὥστε δὲ τὰ νενομισμένα τῆς τριταίας ἡμέρας ἐπὶ νεκρῷ πληρῶσαι .
Lemmas: περι ὁ ἑπτά ἄρτος . σπλαγχνίζομαι ἐπί ὁ ὄχλος . τις δήποτε πρώην μέν εἶπον ὁ ἀπόστολος ὁ Χριστός , ὅτι ἀπολύω ὁ ὄχλος , νῦν δέ οὐ εἶπον , καί οὗτος τρεῖς παρέρχομαι ἡμέρα ; ἐπεί ἀγαθός λοιπός γίγνομαι · ἢ καί διά ὁ ὁράω αὐτός ὁ ὄχλος οὖον σφόδρα αἰσθάνομαι ὁ λιμός · καί γάρ δοξάζω ὁ θεός ἐπί ὁ γίγνομαι θαυματουργία . διά τίς δέ ὁ φιλάνθρωπος οὐ ἐν ὁ πρῶτος , οὐδέ ἐν ὁ δύο ἡμέρα , ἀλλά ἐν ὁ τρίτος ὁ αὐτός εὐσπλαγχνία εἰς αὐτός ἐπιδείκνυμι ; ἐπεί εἰκός εἰμί αὐτός ἔχω τις πρός τροφή · καί ὅτε οὗτος ἀναλίσκω , οὗτος ποιέω · ὅπως πρότερος ἐν χρεία γίγνομαι , μετά πλείων ὁ προθυμία ὁ χάρις δέχομαι · δείκνυμι δέ ὅτι καί πόρρωθεν ἀφίστημι , καί οὐδείς αὐτός ὑπολείπω εἰμί , φημί · “ ἵνα μή ἐκλύω ἐν τῆ ὁδός . ” τίς δέ ἕνεκα , εἰμί c οὐ ἐθέλω ἀπολύω αὐτός νῆστις , οὖον ποιέω ὁ σημεῖον , ἀλλά ἐρωτάω ; ἵνα ἐν ὁ ἐρωτάω οὗτος καί ὁ ἀπόκρισις , προσεκτικός ποιέω ὁ μαθητής , καί ὁ αὐτός πίστις ἐπιδείκνυμι ἐκ ὁ πρότερος θαῦμα ὁ πέντε ἄρτος , προσέρχομαι καί λέγω · κύριος , ποιέω ἄρτος · ἀλλά οὐδέ οὕτως συνίημι ὁ ἐρώτησις ὁ αἴτιος · ἀλλά ἔτι χαμαί ἕρπω , ἐπιλανθάνομαι ὁ κόφινος · καίτοι πολύς ποιέω , ὥστε καταχέω αὐτός ἐκεῖνος ὁ θαῦμα · πρῶτος μέν , διά ὁ ποιέω αὐτός τότε διάκονος ὁ πρᾶγμα , καί διά ὁ νέμω , καί διά ὁ βαστάζω ὁ κόφινος · καί ὥσπερ πρώην , οὕτως καί νῦν ὁ ἐρημία μιμνήσκω · καί ὁ μέν ἀσθενής λογισμός οὗτος λέγω · ὁ δέ σημεῖον καί ἐντεῦθεν ἀνύποπτος γίγνομαι , ἵνα μή λέγω τίς , ὅσπερ καί ἤδη εἶπον , ὅτι ἀπό πλησίος κώμη τις εἰμί ὁ ἄρτος λαμβάνω . Ζεύς τίς καί νῦν ἐπί ὁ ἑπτά ἄρτος , οὐ εἶπον ὁ ἀπόστολος , ὥσπερ ἔμπροσθεν ἐπί ὁ πέντε , ὅτι “ καί τίς οὗτος εἰμί εἰς “ τοσοῦτος ; ” ἐπεί εἰμί καί τέλειος ὑψηλός οὖον γίγνομαι , ἀλλά ὅμως ἐπί ὁ ἀγαθός κατά μικρός προκόπτω · χρή δέ καί οὗτος αὐτός ὁ φιλοσοφία εὐνοέω , πῶς ἀσάω γαστήρ ἀγαθός , πῶς παιδεύω μή πολύς ποιέω τράπεζα λόγος · ἐν ἐρημία γάρ εἰμί , καί τρεῖς ἡμέρα ἐκεῖ διατρίβω , ἑπτά ἄρτος ἔχω · τίς δήποτε ἐπί μέν ὁ πέντε ἄρτος , καίτοι πεντακισχίλιοι εἰμί , Χωρὶς γυνή καί παιδίον , δώδεκα κόφινος περισσεύω , ἐνταῦθα δέ τετρακισχίλιοι ὑπάρχω , καί ἑπτά ἄρτος , ἑπτά σπυρίς ; ὅς τοίνυν οὗτος εἰμί εἶπον , ὅτι ὁ σπυρίς ὁ κόφινος μείζων ἀσάω · ὅς εἰμί μή οὗτος , ἵνα μή πάλιν ὁ Ἰσότης ὁ σημεῖον εἰς λήθη αὐτός ἐμβάλλω ὁ εἷς · διά οὗτος ὁ διαφορά ὁ μνήμη αὐτός διά-ἐγείρω · ἵνα ἐκ ὁ παραλλάσσω μιμνήσκω · ἐκεῖνος καί οὗτος · ὅμως καί ἐν οὗτος ὁ ἄφατος αὐτός δύναμις ἐνδείκνυμι , καί ὁ εὐκολία ὁ ἐξουσία · ὅτι αὐτός δυνατός , καί οὗτος καί ἑτέρως , ὁ τοιοῦτος θαυματουργέω · οὐδέ γάρ μικρός δύναμις εἰμί ὁ ὁ ἀριθμός διατηρέω , καί τότε καί νῦν , ὥστε μήτε μικρός , μήτε πλείων . διά οὗτος εὐθύς ἀφίημι ὁ ὄχλος , ἀναχωρέω , τυραννίς φεύγω ὑποψία · οὖον πεζής δέ , ἀλλά ἐν πλοῖον · ἵνα μή ἀκολουθέω αὐτός · καί γάρ ἐθέλω αὐτός ποιέω βασιλεύς . Θεόδωρος Ἡράκλεια . οὕτως εἰμί αὐτός ὁ ψυχή διατίθημι ὁ λόγος ἑαυτοῦ , ὡς καί εἰς λήθη ἑαυτοῦ ἔρχομαι , καί μή δέ εἷς φροντίς τροφή ποιέω , ὅς ἄλλος ἀναγκαῖος χρεία · οὐ ἀποκάμνω ἐν ἐρῆμος συνίημι Χριστός . ὁ δέ Χριστός , ὁ ὁ φύσις ἀσθενής εἰδοί , ὅτι δήω τροφή πρός ὁ ὑγίεια ὁ σῶμα , καί οὗτος πρόνοια τίθημι · ἵνα φαίνω μή μόνος Ψυχή , ἀλλά καί σῶμα κήδω , ὡς αὐτός ἐάν καί Ψυχή καί σῶμα δημιουργός · οὖον μήv θατέρου , κατά ὁ ὁ Μανιχαῖος λῆρος , ἕ διάφορος φάσις , ἄλλος ὁ ὁ Ψυχή , ἄλλος ὁ ὁ σῶμα . πόσος ἄρτος ἔχω ; Θεόδωρος μομψουεστια . οὔπω ὁ βούλησις συνίημι , ὅτι ὁ ἐπί ὁ τροφή αὖθις θαυματουργία ὑπέρ ὁ πίστις ὁ Κύριος βούλομαι παρέχω · καίτοι ὁ ἐπερώτησις εἰς οὗτος αὐτός διανίσταμαι , ὡς ὁ Ἰωάννης διδάσκω , ὁ “ πόθεν ἀγοράζω “ ἄρτος , ἵνα ἐσθίω οὗτος . ” καί μετά ὀλίγα—Ἐβούλετο γάρ διαγυμνάζω ὁ ὁ μαθητής ψυχή , εἰς ὁ πιστεύω ὁ θεῖος αὐτός δύναμις · ὅτι μή λόγος μόνος , ἀλλά καί ἔργον ὁ ἀκολουθέω παιδεύω . Θεόδωρος μομψουεστια . οὐ ἀγνοέω ὁ ἐρώτησις , ἀλλά ἐπί ὁ αἴσθησις ὁ ἑαυτοῦ δύναμις ἐνάγω . Κύριλλος Ἀλεξάνδρεια . ἐκ πολύς δέ ὁ Χριστός δείκνυμι ὅτι Θεός εἰμί · οὐδείς ἀίσσω καί ἐκ ὁ τρέφω ἐν ἐν ἐρῆμος ὁ ὄχλος οὗτος παρίστημι · οἱονεί πως καί ἄκων διά ὁ καί ὁ τροφή δυσπόριστος ποιέω ὁ ὁ ἄρτος σημεῖον · ὅσπερ οὐ ἄν ποιέω ἐν πλείων , ὅπου ὁ ὤνιος d ὁ Ἀφθονία · πλήν δύναμις λόγος κραταιόω αὐτός , διά ὁ ἀφανής οὗτος ποιέω · ὁ δέ ὁ ἄρτος ὡς ἐναργής δείκνυμι , ὁ αὐτός θεοπρεπής δόξα ποιέω . d Θεόδωρος Ἡράκλεια . οὖον μόνος ἅπαξ οὗτος ποιέω , ἀλλά καί δύο · ὅπως γιγνώσκω , ὅτι ὁ θεότης αὐτός εἰμί ὁ ἰσχύς , ὁ ἀποτρέφω ὅτε ἐθέλω πλῆθος , καί δίχα ἄρτος · οὗτος δέ ποιέω , πιστοποιέω ὁ ὄχλος , ὅτι αὐτός εἰμί , ὁ καί πρώην ἐν ὁ ἐρῆμος τεσσαράκοντα ἔτος ὁ Ἰσραήλ διατρέφω , καί οὖον μόνος ἐκ ὀλίγος αὐτός τρέφω ἄρτος , ἀλλά καί περισσεύω ἑπτά σπυρίς · ἵνα δείκνυμι ἀσύγκριτος ὁ ἠλός ὑπεραίρω · ὅς καί αὐτός ποιέω πλεονάζω ὁ ἔλαιον ὁ μικρός καί ὁ ἄλευρον ὁ χήρα · ὅμως περαιτέρω ὁ χρεία , ἑπτά σπυρίς πληρόω ἀπό ὁ ἑπτά ἄρτος · ἵνα ὁ διαφορά ὁ σημεῖον , μή πάλιν ἐμβάλλω εἰς λήθη ὁ μαθητής . καί προσέρχομαι ὁ Φαρισαῖος καί Σαδδουκαῖος . Ποῖον σημεῖον ὁ Φαρισαῖος καί ὁ Σαδδουκαῖος νῦν ἐπιζητέω , ἐκ ὁ οὐρανός ἐπιδείκνυμι αὐτός ; ὅς ἵνα ἵστημι ὁ ἥλιος , ὅς ὁ σελήνη χαλινόω e . ὅς κεραυνός καταφέρω f , ὅς ὁ ἀήρ μεταβάλλω · ὅς ἄλλος τίς τοιοῦτος ποιέω . ὅσπερ δέ καί αὐτός εἶπον αὐτός · ὅτι “ ὁ πρόσωπον ὁ οὐρανός γιγνώσκω · ὁ δέ σημεῖον “ ὁ καιρός , οὖον γιγνώσκω , ” οὗτος δηλόω , ὅτι ὥσπερ , φημί , ἐπί ὁ οὐρανός , ἄλλος μέν σημεῖον ὁ χειμών , ἄλλος δέ ὁ εὐδία , καί οὐ ἄν τις ὁ σημεῖον εἶδον ὁ χειμών , γαλήνη ζητέω · οὐδέ ἐν γαλήνη χειμών , οὕτως καί ἐπί ἐγώ λογίζομαι χρή · ἄλλος γάρ οὗτος ὁ ὁ ἐμός παρουσία καιρός , καί ἄλλος ὁ μέλλω · νῦν χρεία οὗτος ὁ σημεῖον ὁ ἐν ὁ γῆ · ὁ δέ ἐν ὁ οὐρανός , ἐκεῖνος ταμιεύω ὁ καιρός · νῦν , ὡς ἰατρός ἔρχομαι · τότε , ὡς δικαστής ἔρχομαι · ὑποκριτής δέ αὐτός καλέω καί νῦν , ὅτι καί ἕτερος μέν λέγω , ἕτερος δέ φρονέω . οὖον γάρ διά ὁ πιστεύω ζητέω ὁ σημεῖον , ἀλλά ὥστε ἐπιλαμβάνω , ἐπεί δίδωμι ἄν · ὁ γάρ ὁ γυνή εἶπον , οὐ εἰμί καλός δίδωμι , καί μετά οὗτος δίδωμι , πολύς μᾶλλον ἄν οὗτος παρέχω · καί ὁ ὁ μείζων δίδωμι , τουτέστιν ἁμάρτημα λύω , καί δαίμων ἀπελαύνω , καί ὁ ἄλλος πᾶς , καί ἐν οὗτος μή πείθω , πῶς ἄν ἐν ὁ μικρός πείθω μέλλω ; μικρός γάρ πρός οὗτος , ὁ ὁ ἥλιος ἀποκρύπτω , καί σελήνη χαλινόω , καί κεραυνός καταφέρω · χρή δέ σκοπέω ὁ πώρωσις αὐτός · ὅτι περ εἶπον ὁ δεσπότης Χριστός πρός αὐτός , ὅτι “ οὖον δίδωμι αὐτός “ σημεῖον , εἰμί μή ὁ Ἰωνᾶς , ” οὐ ἐρωτάω τίς ποτός εἰμί ὁ λέγω · ἐπεί , ὥσπερ φημί , οὐ ἐπιθυμία οὗτος ποιέω . διά δή οὗτος καί αὐτός ἀφίημι αὐτός , ἀπέρχομαι . γενεά πονηρός καί μοιχαλίς σημεῖον ἐπιζητέω , καί σημεῖον οὖον δίδωμι αὐτός , εἰμί μή ὁ σημεῖον Ἰωνᾶς ὁ ποῦ . Θεοδώρητος . “ σημεῖον Ἰωνᾶς λέγω , ὁ ὁ θάλασσα , ἐπεί τριημερεύω ἐν ὁ κῆτος · ὅθεν καί ὁ Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , τρεῖς ἡμέρα καί τρεῖς νύξ ὑπό γῆ διατρίβω , ὁ μέν παρασκευή , ἀπό ὁ τέλος · ὁ δέ σάββατον , ὅλος · ὁ δέ κυριακός , ἀπό ὁ ἀρχή , κατά ὁ ὑπόληψις ὁ ἄνθρωπος . ἐπεί δέ ἐγώ ὁ τριταῖος ὁ τελευτάω ἡμέρα ἐπιτελέω , οὐ ἐπειδή ἄν ἴσος ὁ μέτρον πληρόω συμβαίνω ὁ τρεῖς ἡμέρα καί ὁ τρεῖς νύξ , ἀλλά ἡμέρα μέν μόνος καί τέλειος λογίζομαι ἐκεῖνος , ὅς ἐν ὁράω καιρός τελευτάω · ἡμέρα δέ καί ὁ ἕτερος , ὅς ἐν ὁ προοίμιον παρά ὁ τάφος ὁ τελευτάω ἄπειμι · κατά ὁ αὐτός τοίνυν ἀκολουθία , καί ὁ Κύριος τρεῖς νύξ τε καί ἡμέρα ποιέω ἐπί ὁ γῆ · καί οὗτος δεῖγμα σαφής , ὁ καί ὁ γυνή κατά ἐκεῖνος ἔρχομαι ὁ καιρός , ὥστε δέ ὁ νομίζω ὁ τριταῖος ἡμέρα ἐπί νεκρός πληρόω .