catenae-novum-testamentum.catena-in-matthaeum-catena-integra-e-cod-paris-coislin-gr-23 54
Περὶ τοῦ νομικοῦ . Κυρίλλου Ἀλεξανδρείασ . Ἐπείπερ καταισχυνθέντων τῶν Σαδδουκαίων , καὶ ἀποχωρησάντων , ἐπῃνεῖτο ὁ Κύριος , ἐπὶ τούτῳ διαφθονούμενοι τούτοις οἱ Φαρισαῖοι , ἦλθον εἰς μέσον , καὶ νομοθέτης τίς ἄγαν παρ’ αὐτοῖς νομιζόμενος , ἐρωτᾷ ποία ἐντολὴ μεγάλη ἐν τῷ νόμῳ , οἰηθεὶς ὅτι μέλλει μὲν τὰ Μώσεως παραγράφεσθαι , παρατιθέναι δὲ τὴν ἑαυτοῦ διδασκαλίαν · ἢ ὅτι ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου καὶ ἐμὲ , παραζευγνὺς ἑαυτοῦ τὴν δόξαν τῇ δόξῃ τοῦ Πατρὸς , καὶ οὕτω εὑρίσκει αὐτὸν , τοῦ ἐμβαλεῖν εἰς κίνδυνον , ὡς θεοποιοῦντα ἑαυτόν · ἣ εἰ τοῦτο παρασιωπήσει , λέγειν , οὐκοῦν οὐ προσδέχομαί σε ὡς Θεόν . Τίνος ἕνεκεν ὁ Ματθαῖος φησὶν , ὅτι πειράζων ἠρώτησεν οὗτος ὁ νομικὸς , ὁ δὲ Μάρκος τοὐναντίον · εἰδὼς γάρ , φησιν , ὁ Iησοῦς , ὅτι νουν·εχῶς ἀπεκρίθη , εἶπεν αὐτῷ , οὐ μακρὰν εἶ ἀπὸ τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ ; οὐκ ἐναντιούμενοι ἑαυτοῖς οἱ Εὐαγγελισταὶ τοῦτο ε7πον , ἀλλὰ καὶ σφόδρα συνᾴδοντες · ἠρώτησε μὲν πειράζων παρὰ τὴν ἀρχὴν , ἀπὸ δὲ τῆς τοῦ Χριστοῦ ἀποκρίσεως ὠφεληθεὶς , ἐπῃνέθη · οὐδὲ γὰρ παρὰ τὴν ἀρχὴν αὐτὸν ἐπῄνεσεν , ἀλλ’ ὅτε εἶπεν , “ ὅτι τὸ ἀγαπᾷν τὸν πλησίον , πλέον ἐστὶ τῶν “ ὁλοκαυτωμάτων , ” τότε ἤκουσεν ὅτι “ οὐ μακρὰν εἶ ἀπὸ τῆς “ βασιλείας · ” ὅτι τὰ ταπεινὰ ὑπερεῖδεν , λέγω δὴ τὸ σάββατον καὶ τὰ λοιπά · τὴν δὲ ἀρχὴν τῆς ἀρετῆς τὴν ἀγάπην , ὁποία τίς ἐστι , κατενόησεν · ὅμως οὐδὲ οὕτως ἀπηρτισμένον αὐτῷ τὸν ἔπαινον συντέθεικεν , ἀλλ’ ἔτι λείποντα · τὸ γὰρ εἰπεῖν οὐ μακρὰν εἶ , δείκνυσιν ἔτι ἀπέχοντα , ἵνα ζητήσῃ τὸ λεῖπον . προβάλλονται δὲ τὸν νομικὸν οἱ Φαρισαῖοι πρὸς ἐρώτησιν , οὐ μαθεῖν βουλόμενοι , ἀλλὰ ἀπόπειραν ποιούμενοι · ἐπειδὴ γὰρ ἐν τῷ νόμῳ πρώτη ἐντολὴ αὕτη ἦν , τὸ ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου , προσδοκῶντες ἀφορμήν τινα παρέξειν αὐτοῖς , ὡς ἐπιδιορθωσόμενον αὐτὴν , διὰ τὸ καὶ ἑαυτὸν δεικνύναι Θεὸν , προβάλλονται τὴν ἐρώτησιν · δεικνὺς δὲ ὁ Χριστὸς , μηδεμίαν ἔχειν αὐτοὺς ἀγάπην , ἀλλὰ καὶ φθόνῳ τήκεσθαι , καὶ ζηλοτυπίᾳ ἁλίσκεσθαι , ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῷ , “ ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου , ” καὶ πάλιν “ ἀγαπήσεις τὸν “ πλησίον σου ὡς ἑαυτόν . ” διὰ ταύτης τῆς ἀποκρίσεως , ὡσανεὶ λέγων αὐτοῖς , ὅτι αὐτοὶ ὑμεῖς καθ’ ἑαυτῶν τὰς ἐρωτήσεις ποιεῖσθε , καὶ γὰρ τοῦτο αὐτὸ τὸ τῆς ἀγάπης ἀγαθὸν πόρρω ἀφ’ ὑμῶν ἐδιώξατε · ὁμοίαν δὲ τῆς πρώτης ἐντολῆς τὴν δευτέραν ἐκάλεσεν , ὅτι αὕτη ἐκείνην προοδοποιεῖ , καὶ παρ’ αὐτῆς συγκροτεῖται πάλιν · “ ὁ γὰρ ἀγαπῶν με , ” φησὶ , “ τὰς ἐντολάς μου τηρήσει , ” αἱ δὲ ἐντολαὶ αὐτοῦ , καὶ τὸ κεφάλαιον αὐτῶν μετὰ τὴν εἰς Θεὸν ἀγάπην , ἡ εἰς τὸν πλησίον ἐστί · πρεπόντως οὑν εἶπεν , “ ἐν ταύταις ὅλος ὁ νόμος κρέμαται , καὶ οἱ προφῆται . ”
Lemmas: περι ὁ νομικός . Κύριλλος Ἀλεξάνδρεια . ἐπεί καταισχύνω ὁ Σαδδουκαῖος , καί ἀποχωρέω , ἐπαινέω ὁ Κύριος , ἐπί οὗτος διαφθονέω οὗτος ὁ Φαρισαῖος , ἔρχομαι εἰς μέσος , καί νομοθέτης τίς ἄγαν παρά αὐτός νομίζω , ἐρωτάω ποῖος ἐντολή μέγας ἐν ὁ νόμος , οἴομαι ὅτι μέλλω μέν ὁ μῶσις παραγράφω , παρατίθημι δέ ὁ ἑαυτοῦ διδασκαλία · ἢ ὅτι ἀγαπάω κύριος ὁ Θεός σύ καί ἐγώ , παραζεύγνυμι ἑαυτοῦ ὁ δόξα ὁ δόξα ὁ πατήρ , καί οὗτος εὑρίσκω αὐτός , ὁ ἐμβάλλω εἰς κίνδυνος , ὡς θεοποιέω ἑαυτοῦ · ὅς εἰμί οὗτος παρασιώπησις , λέγω , οὐκοῦν οὖον προσδέχομαι σύ ὡς Θεός . τίς ἕνεκα ὁ Ματθαῖος φημί , ὅτι πειράζω ἐρωτάω οὗτος ὁ νομικός , ὁ δέ Μάρκος ἐναντίος · εἰδοί γάρ , φημί , ὁ Iησοῦς , ὅτι νουν·εχῶς ἀποκρίνω , εἶπον αὐτός , οὖον μακράν εἰμί ἀπό ὁ βασίλεια ὁ Θεός ; οὐ ἐναντιόομαι ἑαυτοῦ ὁ εὐαγγελιστής οὗτος εὔπονος , ἀλλά καί σφόδρα συνᾴδω · ἐρωτάω μέν πειράζω παρά ὁ ἀρχή , ἀπό δέ ὁ ὁ Χριστός ἀπόκρισις ὠφελέω , ἐπαινέω · οὐδέ γάρ παρά ὁ ἀρχή αὐτός ἐπαινέω , ἀλλά ὅτε εἶπον , “ ὅτι ὁ ἀγαπάω ὁ πλησίος , πλέω εἰμί ὁ “ ὁλοκαύτωμα , ” τότε ἀκούω ὅτι “ οὖον μακράν εἰμί ἀπό ὁ “ βασίλεια · ” ὅτι ὁ ταπεινός ὑπεροράω , λέγω δή ὁ σάββατον καί ὁ λοιπός · ὁ δέ ἀρχή ὁ ἀρετή ὁ ἀγάπη , ὁποῖος τίς εἰμί , κατανοέω · ὅμως οὐδέ οὕτως ἀπαρτίζω αὐτός ὁ ἔπαινος συντίθημι , ἀλλά ἔτι λείπω · ὁ γάρ εἶπον οὖον μακράν εἰμί , δείκνυμι ἔτι ἀπέχω , ἵνα ζητέω ὁ λείπω . προβάλλω δέ ὁ νομικός ὁ Φαρισαῖος πρός ἐρώτησις , οὖον μανθάνω βούλομαι , ἀλλά ἀπόπειρα ποιέω · ἐπεί γάρ ἐν ὁ νόμος πρῶτος ἐντολή οὗτος εἰμί , ὁ ἀγαπάω κύριος ὁ Θεός σύ , προσδοκάω ἀφορμή τις παρέχω αὐτός , ὡς ἐπιδιορθόω αὐτός , διά ὁ καί ἑαυτοῦ δείκνυμι θεός , προβάλλω ὁ ἐρώτησις · δείκνυμι δέ ὁ Χριστός , μηδείς ἔχω αὐτός ἀγάπη , ἀλλά καί φθόνος τήκω , καί ζηλοτυπία ἁλίσκομαι , ἀποκρίνω εἶπον αὐτός , “ ἀγαπάω κύριος ὁ Θεός σύ , ” καί πάλιν “ ἀγαπάω ὁ “ πλησίος σύ ὡς ἑαυτοῦ . ” διά οὗτος ὁ ἀπόκρισις , ὡσανεί λέγω αὐτός , ὅτι αὐτός σύ κατά ἑαυτοῦ ὁ ἐρωτάω ποιέω , καί γάρ οὗτος αὐτός ὁ ὁ ἀγάπη ἀγαθός πόρρω ἀπό σύ διώκω · ὅμοιος δέ ὁ πρῶτος ἐντολή ὁ δύο καλέω , ὅτι οὗτος ἐκεῖνος προοδοποιέω , καί παρά αὐτός συγκροτέω πάλιν · “ ὁ γάρ ἀγάπη ἐγώ , ” φημί , “ ὁ ἐντολή ἐγώ τηρέω , ” ὁ δέ ἐντολή αὐτός , καί ὁ κεφάλαιος αὐτός μετά ὁ εἰς θεός ἀγάπη , ὁ εἰς ὁ πλησίος εἰμί · πρεπόντως ἐν εἶπον , “ ἐν οὗτος ὅλος ὁ νόμος κρεμάννυμι , καί ὁ προφήτης . ”