catenae-novum-testamentum.catena-in-matthaeum-catena-integra-e-cod-paris-coislin-gr-23 50
Περὶ τοῦ ἀμπελῶνος παραβολή . Ἄνθρωπον οἰκοδεσπότην τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα λέγει · ἀμπελῶνα δὲ καὶ φραγμὸν , καὶ ληνὸν καὶ πύργον , τὸν νόμον ὃν δέδωκε , καὶ τὴν πόλιν ἣν ἀνέστησε , καὶ τὸν ναὸν ὃν ᾠκοδόμησε · γεωργοὺς δὲ , τοὺς Ἰουδαίους . ἐξελθόντων γὰρ αὐτῶν ἐξ Αἰγύπτου , τὰ προειρημένα πάντα εἰς αὐτοὺς εἰργάσατο · τὴν πρόνοιαν αὐτοῦ τὴν πολλὴν ἐνδεικνύμενος · οὐδὲν δὲ ἐλλεῖπον , ἀλλὰ πάντα ἀπηρτισμένα ποιήσας , μικρὸν τί αὐτοῖς ἐγκατέλιπε , τὸ ἐπιμελήσασθαι καὶ διαφυλάξαι τὰ δοθέντα · τὸ δὲ “ ἀπεδήμησεν , ” τὴν πολλὴν αὐτοῦ μακροθυμίαν σημαίνει · ὅτιπερ οὐκ ἀεὶ τοῖς ἁμαρτήσασι παρὰ πόδας ἐπάγει τὰς τιμωρίας . τίνες δέ εἰσιν οἱ ἀποσταλέντες δοῦλοι ; οἱ προφῆται · ποῖον ἵνα λάβωσι καρπόν ; τὴν ὑπακοὴν δηλονότι , τουτέστι τὴν τῶν ἐντολῶν ἐκπλήρωσιν · οἱ δὲ γεωργοὶ , οὐ μόνον οὐκ ἔχοντες δοῦναι , ἀλλὰ καὶ ὀφείλοντες ἔτι , αἱμάτων τὰς χεῖρας ἔπλησαν · διὰ τοῦτο δὲ δευτέρους καὶ τρίτους ἔπεμψεν , ἵνα δειχθῇ καὶ ἡ τοῦ πέμψαντος φιλανθρωπία τὲ καὶ μακροθυμία , καὶ ἡ τῶν γεωργῶν πονηρία τὲ καὶ κακία · οὐκ ἀπέστειλε τὸν υἱὸν πρῶτον , ἀλλὰ μετὰ τοὺς δούλους · ἵνα ἐξ ὧν περ εἰς τοὺς δούλους διεπράξαντο καταγνόντες ἑαυτῶν καὶ τὸν θυμὸν ἀφέντες οἱ γεωργοὶ ἐκεῖ , τουτέστι εἰς τοὺς δούλους , τὸν υἱὸν ἐντραπῶσιν ἐλθόντα · τὸ δὲ “ ἴσως ἐντραπήσονται τὸν υἱόν μου ” εἶπεν , οὐχ ὡς ἀγνοῶν , ἄπαγε , ἀλλὰ θέλων δεῖξαι τὸ ἁμάρτημα μέγα ὃν καὶ ἀπολογίας πάσης ἐστηρημένον · αὐτὸς γὰρ εἰδὼς , ὅτι ἀναιρήσουσιν , ἔπεμψε · λέγει δὲ “ ἐντραπήσονται · ” τὸ γενέσθαι ὀφεῖλον ἀπαγγέλλων · ὅτι ἔδει αὐτοὺς ἐντραπῆναι · εἰ γὰρ καὶ περὶ τοὺς δούλους ἀγνώμονες ἐγένοντο , ἀλλά γε τοῦ υἱοῦ τὸ ἀξίωμα αἰδεσθῆναι χρῆν · ἀλλ’ ὅμως ἐκεῖνοι τὴν πονηρὰν οὐκ ἀπέθεντο συνήθειαν · ἀλλὰ πολλῆς πλησθέντες ἀσεβείας καὶ ἀνοίας , “ ἀποκτείνωμεν “ αὐτόν , ” φησι , “ καὶ ἡμῶν ἔσται ἡ κληρονομία · ” ποῦ δὲ ἀποκτεῖναι βουλεύονται ; ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος · διὸ χρὴ σκοπῆσαι , πῶς καὶ τὸν τόπον προφητεύει , ἔνθα ἔμελλε σφάττεσθαι · διὰ τοῦτο δὲ διὰ παραβολῆς εἶπε τὴν πονηρίαν αὐτῶν · ὅπως αὐτοὶ τὴν ψῆφον ἐξενέγκωσι , καὶ ἑαυτοὺς καταδικάσωσιν · εἰπόντες γὰρ “ ὅτι “ κακοὺς κακῶς ἀπωλέσει αὐτοὺς , καὶ τὸν ἀμπελῶνα ἐκδώσει “ ἄλλοις γεωργοῖς , ” οὐδὲν ἕτερον λέγουσιν ἢ τοῦτο , ὅτι ἡμεῖς ἐσμὲν οἱ ὀφείλοντες τοῦτο παθεῖν . Εἰπὼν δὲ ὅτι “ λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες · ” λίθον μὲν ἑαυτὸν ἀποκαλεῖ · οἰκοδομοῦντας δὲ , τοὺς διδασκάλους τῶν Ἰουδαίων · ἀπεδοκίμασαν δὲ ἐν τῷ λέγειν · “ οὗτος οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ “ Θεοῦ · ” “ οὗτος πλανᾷ τὸν ὄχλον · ” καὶ ἐν τῷ καλεῖν αὐτὸν Σαμαρείτην · “ ἐγενήθη δὲ εἰς κεφαλὴν γωνίας , ” ὅτι τὰ ἔθνη τὰ διεστῶτα πρώην , πιστεύσαντα δὲ , ἔτι καὶ Ἰουδαίους τοὺς πιστεύσαντας εἰς ἓν συνῆψε , καίπερ τοσούτου τοῦ μέσου ὄντος ἔμπροσθεν · τὸ δὲ “ παρὰ κυρίου ἐγένετο αὕτη , ” καὶ τὰ ἑξῆς , δηλοῖ ὅτι οὐδαμῶς τοῦτο γινόμενον ἐναντίον Θεοῦ , ἀλλὰ καὶ σφόδρα ἀποδεκτὸν , καὶ πᾶσι τοῖς ὁρῶσι παράδοξον , καὶ γέμοντα ἐκπλήξεως · εἰπὼν δὲ “ ὅτι ὁ πεσὼν ἐπὶ τὸν λίθον τοῦτον συνθλασθήσεται , ἐφ’ ὃν δ ἂν πέσῃ λικμήσῃ αὐτόν δύο ἐνταῦθα ἀπωλείας εἶπε , μίαν μὲν τὴν ἀπὸ τοῦ προσκόψαι , τουτέστι σκανδαλισθῆναι · τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ πεσεῖν ἐπὶ τὸν λίθον · ἑτέραν δὲ τὴν ἀπὸ τῆς ἁλώσεως αὐτῶν καὶ συμφορᾶς καὶ πανωλεθρίας , ἣν καὶ σαφῶς προεδήλωσε εἰπὼν , “ λικμήσῃ αὐτόν . διὰ τούτων δὲ καὶ τὴν ἀνάστασιν ᾐνίξατο τὴν ἑαυτοῦ . “ γνόντες δέ ” φησι “ ὅτι περὶ “ αὐτῶν εἶπε τὴν παραβολὴν , ἐζήτουν αὐτὸν κρατῆσαι , ἀλλ’ ἐφο - “ βήθησαν τοὺς ὄχλους , ὅτι ὡς προφήτην αὐτὸν εἶχον · οὕτως αὐτοὺς καθάπαξ ἐτύφλωσεν ὁ τῆς φιλαργυρίας ἔρως , καὶ τὸ τὰ παρόντα ζητεῖν , ὅτι οὐδὲ τὴν ἑαυτῶν αἰδεσθέντες ψῆφον , πιστεῦσαι ἠθέλησαν , ἀλλ’ ἔτι καὶ μᾶλλον κρατῆσαι αὐτὸν ἐζήτουν . οὐδὲ γὰρ οὕτως ἐπὶ κεφαλὴν ὠθεῖ , καὶ κατὰ κρημνῶν φέρει , καὶ τῶν μελλόντων ἐκπίπτειν ποιεῖ , ὡς τὸ προσηλῶσθαι τοῖς ἐπικήροις τούτοις . Θεοδώρου Ἡρακλείασ . Περὶ Τῶν Καλουμένων Εἰσ Τὸν Γάμον . Ἡ παραβολὴ οἰκοδεσπότην λέγει τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα , τὸν πολλὴν πρόνοιαν ἐξ ἀρχῆς εἰς τοὺς Ἰουδαίους ἐνδειξάμενον , καὶ τὸ ἄνωθεν μέχρι τέλους τῶν Ἰουδαίων φιλόνεικον περὶ τὸν Θεόν . ἀμπελὼν δέ ἐστιν ὁ Ἰσραὴλ , ὃν κατεφύτευσεν ἐν τῇ γῇ τῆς ἐπαγγελίας · φραγμὸς δὲ ὁ νόμος , οὐκ ἐῶν αὐτοὺς ἐπιμιγῆναι τοῖς ἔθνεσι · ληνὸς τὸ θυσιαστήριον · πύργος ἡ Σιῶν · γεωργοὶ οἱ διδάσκαλοι · δοῦλοι οἱ κατὰ διαφόρους καιροὺς ἀποσταλέντες προφῆται , οὓς ἀπέκτειναν · υἱὸς ὁ Ἰησοῦς , ὃν ἀπέκτειναν , καὶ τὰ δεινὰ ὑποστάντες ὑπὸ Ῥωμαίων , ἔξω αὐτοὺς ἐποίησαν τοῦ Θεοῦ · ἀντεισενεχθέντων εἰς τὸν τῶν Ἰουδαίων τόπον τῶν μαθητῶν καὶ Ἀποστόλων , οἳ καὶ ἀποδεδείκασι τοὺς καρποὺς ἐν θεοσεβείᾳ , ζήσαντες ἐναρέτως . Ὠριγένουσ . Ἔδειραν ὡς Μιχαίαν , πατάξαντες ἐπὶ σιαγόνα Σεδεκίου · ἀπέκτειναν Ζαχαρίαν , μεταξὺ τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ θυσιαστηρίου · ἐλιθοβόλησαν , ὡς Ἀζαρίαν υἱὸν Ἰοδαὲ , τὸν ἱερέα , ὡς ἐν τοῖς Βασιλείοις . Ὠριγένουσ . Οἰκοδόμοι εἰσὶν , οἱ τὸν ζωοποιὸν λίθον ἀποδοκιμάσαντες , τὴν ἀλήθειαν , οἱ τῷ ψεύδει τῇ διδασκαλίᾳ * * Του Αὐτου . Γωνία ἐστὶ συγκρότησις δύο τοίχων , τὸ ἐξ Ἰσραὴλ λῆμμα , καὶ τῶν ἐθνῶν τὸ πλήρωμα , εἰς ἓν συγκροτῶν ὁ λίθος Χριστὸς , ἡ ἀλήθεια , τὴν γωνίαν ποιήσας , καθὼς γέγραπται , “ παρὰ Κυρίου ἐγένετο αὕτη . ” Του αὐτου . Πᾶσα πτῶσις ἐν τῷ πνευματικῷ λίθῳ ἀλυσιτελὴς καὶ ἐπίπονος · οὐκ ἔστι γὰρ πτώσεως , ἀλλ’ οἰκοδομῆς , πῶς δὲ συνθλᾷ καὶ λικμᾷ καὶ τὰ αἴτια τούτων ζητεῖ . Του Χρυσοστόμου . Δύο φησὶν ἀπωλείας ἐνταῦθα , μίαν μὲν τὴν ἀπὸ τοῦ προσκόψαι καὶ σκανδαλισθῆναι · τοῦτο γάρ ἐστιν , “ ὁ πίπτων , ἐπὶ τὸν λίθον τοῦτον συνθλασθήσεται . ” ἑτέραν δὲ τὴν ἀπὸ τῆς ἁλώσεως αὐτῶν καὶ τῆς συμφορᾶς · διὰ τούτων καὶ τὴν ἀνάστασιν ἠνίξατο τὴν ἑαυτοῦ , καὶ τὴν ἐκείνων ἀπώλειαν . Του αὐτου . Ἠισθάνοντο γὰρ λοιπὸν ὅτι αὐτοὺς ᾐνίττετο , ποτὲ μὲν οὖν κατεχόμενος διὰ μέσου αὐτῶν ἀνεχώρει · ποτὲ δὲ φαινόμενος ὠδίνουσαν αὐτῶν τὴν ἐπιθυμίαν ἐπέχει , ὃ καὶ θαυμάζοντες ἔλεγον · “ οὐκ οὗτος ἐστὶν Ἰησοῦς ; ἴδε παρρησίᾳ λαλεῖ . ἐνταῦθα τῷ φόβῳ τοῦ πλήθους αὐτοὺς κατεῖχεν · οὐδὲ γὰρ ἐβούλετο πάντα ὑπὲρ ἄνθρωπον ποιεῖν , ὥστε πιστευθῆναι τὴν οἰκονομίαν .
Lemmas: περι ὁ ἀμπελών παραβολή . Ἄνθρωπος οἰκοδεσπότης ὁ θεός καί πατήρ λέγω · ἀμπελών δέ καί φραγμός , καί ληνός καί πύργος , ὁ νόμος ὅς δίδωμι , καί ὁ πόλις ὅς ἀνίστημι , καί ὁ ναός ὅς οἰκοδομέω · γεωργός δέ , ὁ Ἰουδαῖος . ἐξέρχομαι γάρ αὐτός ἐκ Αἴγυπτος , ὁ προερέω πᾶς εἰς αὐτός ἐργάζομαι · ὁ πρόνοια αὐτός ὁ πολύς ἐνδείκνυμι · οὐδείς δέ ἐλλείπω , ἀλλά πᾶς ἀπαρτίζω ποιέω , μικρός τίς αὐτός ἐγκαταλείπω , ὁ ἐπιμελέομαι καί διαφυλάσσω ὁ δίδωμι · ὁ δέ “ ἀποδημέω , ” ὁ πολύς αὐτός μακροθυμία σημαίνω · ὅτιπερ οὐ ἀεί ὁ ἁμαρτάνω παρά πούς ἐπάγω ὁ τιμωρία . τίς δέ εἰμί ὁ ἀποστέλλω δοῦλος ; ὁ προφήτης · ποῖος ἵνα λαμβάνω καρπός ; ὁ ὑπακοή δηλονότι , τουτέστι ὁ ὁ ἐντολή ἐκπλήρωσις · ὁ δέ γεωργός , οὖον μόνος οὐ ἔχω δίδωμι , ἀλλά καί ὀφείλω ἔτι , αἷμα ὁ χείρ πίμπλημι · διά οὗτος δέ δεύτερος καί τρίτος πέμπω , ἵνα δείκνυμι καί ὁ ὁ πέμπω φιλανθρωπία τε καί μακροθυμία , καί ὁ ὁ γεωργός πονηρία τε καί κακία · οὐ ἀποστέλλω ὁ υἱός πρῶτος , ἀλλά μετά ὁ δοῦλος · ἵνα ἐκ ὅς περ εἰς ὁ δοῦλος διαπράσσω καταγιγνώσκω ἑαυτοῦ καί ὁ θυμός ἀφίημι ὁ γεωργός ἐκεῖ , τουτέστι εἰς ὁ δοῦλος , ὁ υἱός ἐντρέπω ἔρχομαι · ὁ δέ “ ἴσως ἐντρέπω ὁ υἱός ἐγώ ” εἶπον , οὐ ὡς ἀγνοέω , ἀπάγω , ἀλλά ἐθέλω δείκνυμι ὁ ἁμάρτημα μέγας ὅς καί ἀπολογία πᾶς στερέω · αὐτός γάρ εἰδοί , ὅτι ἀναιρέω , πέμπω · λέγω δέ “ ἐντρέπω · ” ὁ γίγνομαι ὀφείλω ἀπαγγέλλω · ὅτι ἐσθίω αὐτός ἐντρέπω · εἰμί γάρ καί περί ὁ δοῦλος ἀγνώμων γίγνομαι , ἀλλά γε ὁ υἱός ὁ ἀξίωμα αἰδέομαι χράω · ἀλλά ὅμως ἐκεῖνος ὁ πονηρός οὐ ἀποτίθημι συνήθεια · ἀλλά πολύς πίμπλημι ἀσέβεια καί ἄνοια , “ ἀποκτείνω “ αὐτός , ” φημί , “ καί ἐγώ εἰμί ὁ κληρονομία · ” ποῦ δέ ἀποκτείνω βουλεύω ; ἔξω ὁ ἀμπελών · διό χρή σκοπέω , πῶς καί ὁ τόπος προφητεύω , ἔνθα μέλλω σφάζω · διά οὗτος δέ διά παραβολή εἶπον ὁ πονηρία αὐτός · ὅπως αὐτός ὁ ψῆφος ἐκφέρω , καί ἑαυτοῦ καταδικάζω · εἶπον γάρ “ ὅτι “ κακός κακῶς απολλύω αὐτός , καί ὁ ἀμπελών ἐκδίδωμι “ ἄλλος γεωργός , ” οὐδείς ἕτερος λέγω ἢ οὗτος , ὅτι ἐγώ εἰμί ὁ ὀφείλω οὗτος πάσχω . εἶπον δέ ὅτι “ λίθος ὅς ἀποδοκιμάζω ὁ οἰκοδομέω · ” λίθος μέν ἑαυτοῦ ἀποκαλέω · οἰκοδομέω δέ , ὁ διδάσκαλος ὁ Ἰουδαῖος · ἀποδοκιμάζω δέ ἐν ὁ λέγω · “ οὗτος οὐ εἰμί ἐκ ὁ “ Θεός · ” “ οὗτος πλανάω ὁ ὄχλος · ” καί ἐν ὁ καλέω αὐτός Σαμαρείτης · “ γίγνομαι δέ εἰς κεφαλή γωνία , ” ὅτι ὁ ἔθνος ὁ διίστημι πρώην , πιστεύω δέ , ἔτι καί Ἰουδαῖος ὁ πιστεύω εἰς εἷς συνάπτω , καίπερ τοσοῦτος ὁ μέσος εἰμί ἔμπροσθεν · ὁ δέ “ παρά κύριος γίγνομαι οὗτος , ” καί ὁ ἑξῆς , δηλόω ὅτι οὐδαμῶς οὗτος γίγνομαι ἐναντίος Θεός , ἀλλά καί σφόδρα ἀποδεκτός , καί πᾶς ὁ ὁράω παράδοξος , καί γέμω ἔκπληξις · εἶπον δέ “ ὅτι ὁ πίπτω ἐπί ὁ λίθος οὗτος συνθλάω , ἐπί ὅς δ εἄν πίπτω λικμάω αὐτός δύο ἐνταῦθα ἀπώλεια εἶπον , εἷς μέν ὁ ἀπό ὁ προσκόπτω , τουτέστι σκανδαλίζω · οὗτος γάρ δηλόω ὁ πίπτω ἐπί ὁ λίθος · ἕτερος δέ ὁ ἀπό ὁ ἅλωσις αὐτός καί συμφορά καί πανωλεθρία , ὅς καί σαφῶς προδηλόω εἶπον , “ λικμάω αὐτός . διά οὗτος δέ καί ὁ ἀνάστασις αἰνίζω ὁ ἑαυτοῦ . “ γιγνώσκω δέ ” φημί “ ὅτι περί “ αὐτός εἶπον ὁ παραβολή , ζητέω αὐτός κρατέω , ἀλλά φος - “ βαίνω ὁ ὄχλος , ὅτι ὡς προφήτης αὐτός ἔχω · οὕτως αὐτός καθάπαξ τυφλόω ὁ ὁ φιλαργυρία Ἔρως , καί ὁ ὁ πάρειμι ζητέω , ὅτι οὐδέ ὁ ἑαυτοῦ αἰδέομαι ψῆφος , πιστεύω ἐθέλω , ἀλλά ἔτι καί μᾶλλον κρατέω αὐτός ζητέω . οὐδέ γάρ οὕτως ἐπί κεφαλή ὠθέω , καί κατά κρημνός φέρω , καί ὁ μέλλω ἐκπίπτω ποιέω , ὡς ὁ προσηλόω ὁ ἐπικηρος οὗτος . Θεόδωρος Ἡράκλεια . περι ὁ καλέω εἰς ὁ Γάμος . ὁ παραβολή οἰκοδεσπότης λέγω ὁ θεός καί πατήρ , ὁ πολύς πρόνοια ἐκ ἀρχή εἰς ὁ Ἰουδαῖος ἐνδείκνυμι , καί ὁ ἄνωθεν μέχρι τέλος ὁ Ἰουδαῖος φιλόνεικος περί ὁ Θεός . ἀμπελών δέ εἰμί ὁ Ἰσραήλ , ὅς καταφυτεύω ἐν ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία · φραγμός δέ ὁ νόμος , οὐ ἐάω αὐτός ἐπιμείγνυμι ὁ ἔθνος · ληνός ὁ θυσιαστήριον · πύργος ὁ Θεός · γεωργός ὁ διδάσκαλος · δοῦλος ὁ κατά διάφορος καιρός ἀποστέλλω προφήτης , ὅς ἀποκτείνω · υἱός ὁ Ἰησοῦς , ὅς ἀποκτείνω , καί ὁ δεινός ὑφίστημι ὑπό Ῥωμαῖος , ἔξω αὐτός ποιέω ὁ Θεός · ἀντεισφέρω εἰς ὁ ὁ Ἰουδαῖος τόπος ὁ μαθητής καί ἀπόστολος , ἕ καί ἀποδείκνυμι ὁ καρπός1 ἐν θεοσέβεια , ζάω ἐνάρετος . Ὠριγένης . δέρω ὡς Μιχαίας , πατάσσω ἐπί σιαγών Σεδέκιος · ἀποκτείνω Ζαχαρίας , μεταξύ ὁ ναός καί ὁ θυσιαστήριον · λιθοβολέω , ὡς Ἀζαρίας υἱός Ἰοδαὲ , ὁ ἱερεύς , ὡς ἐν ὁ Βασίλειος . Ὠριγένης . Οἰκοδόμος εἰμί , ὁ ὁ ζωοποιός λίθος ἀποδοκιμάω , ὁ ἀλήθεια , ὁ ὁ ψεύδω ὁ διδασκαλία * * ὁ αὐτός . γωνία εἰμί συγκρότησις δύο τοῖχος , ὁ ἐκ Ἰσραήλ λῆμμα , καί ὁ ἔθνος ὁ πλήρωμα , εἰς εἷς συγκροτέω ὁ λίθος Χριστός , ὁ ἀλήθεια , ὁ γωνία ποιέω , καθώς γράφω , “ παρά κύριος γίγνομαι οὗτος . ” ὁ αὐτός . πᾶσα πτῶσις ἐν ὁ πνευματικός λίθος ἀλυσιτελής καί ἐπίπονος · οὐ εἰμί γάρ πτῶσις , ἀλλά οἰκοδομεύς , πῶς δέ συνθλάω καί λικμάω καί ὁ αἴτιος οὗτος ζητέω . ὁ Χρυσόστομος . δύο φημί ἀπώλεια ἐνταῦθα , εἷς μέν ὁ ἀπό ὁ προσκόπτω καί σκανδαλίζω · οὗτος γάρ εἰμί , “ ὁ πίπτω , ἐπί ὁ λίθος οὗτος συνθλάω . ” ἕτερος δέ ὁ ἀπό ὁ ἅλωσις αὐτός καί ὁ συμφορά · διά οὗτος καί ὁ ἀνάστασις αἰνίζω ὁ ἑαυτοῦ , καί ὁ ἐκεῖνος ἀπώλεια . ὁ αὐτός . αἰσθάνομαι γάρ λοιπός ὅτι αὐτός αἰνίσσομαι , ποτέ μέν οὖν κατέχω διά μέσος αὐτός ἀναχωρέω · ποτέ δέ φαίνω ὠδίνω αὐτός ὁ ἐπιθυμία ἐπέχω , ὅς καί θαυμάζω λέγω · “ οὐ οὗτος εἰμί Ἰησοῦς ; ὁράω παρρησία λαλέω . ἐνταῦθα ὁ φόβος ὁ πλῆθος αὐτός κατέχω · οὐδέ γάρ βούλομαι πᾶς ὑπέρ ἄνθρωπος ποιέω , ὥστε πιστεύω ὁ οἰκονομία .