catenae-novum-testamentum.catena-in-matthaeum-catena-integra-e-cod-paris-coislin-gr-23 53
Περὶ τῶν Σαδδουκαίων . “ Ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ , ” φησὶ , καὶ τὰ ἐξῆς · οὐχ ἁπλῶς ὁ Εὐαγγελιστὴς εἶπεν “ ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ , ” ἀλλ’ ἐκπληττόμενος αὐτῶν τὴν ἔννοιαν , αὐτὸ τοῦτο ἐπισημαίνεται · ἐν ἡ γὰρ ἡμέρᾳ τὴν τῶν Φαρισαίων κακουργίαν ἐξήλεγξε καὶ κατῄσχυνε , δέον τούτους ὀκνηροτέρους γενέσθαι , ἀλλὰ μᾶλλον ἐν αὐτῇ ἀναισχύντως προσέρχονται . τίνες δέ εἰσιν οὗτοι ; οἱ Σαδδουκαῖοι , αἵρεσις Ἰουδαίων ἑτέρα παρὰ τοὺς Φαρισαίους , κἀκείνων πολὺ καταδεεστέρα , λέγουσα μὴ εἶναι ἀνάστασιν , μήτε Ἄγγελον , μήτε πνεῦμα · καὶ ἐξ εὐθείας μὲν , οὐδὲν οὗτοι περὶ ἀναστάσεως λέγουσι , λόγον δέ τινα πλάττουσι , καὶ πρᾶγμα συντιθέασι μὴ γεγενημένον , οἰόμενοι εἰς ἀπορίαν αὐτὸν ἐμβαλεῖν · καὶ θέλοντες ἀναστρέψαι ἀμφότερα , καὶ τὸ ἀνάστασιν εἶναι , καὶ τὸ τοιαύτην ἀνάστασιν · καὶ οὗτοι δὲ , ὥσπερ οἱ Φαρισαῖοι , μετὰ ἐπιεικείας δῆθεν προσβάλλουσι , λέγοντες ἅπερ εἶπον , ὅτι ἑπτὰ ἀδελφοὶ κατὰ διαδοχὴν ἀποθνήσκοντες , ἔσχον μίαν γυναῖκα , καὶ ὅτι ἐν τῇ ἀναστάσει τίνος αὐτῶν ἔσται γυνή ; ὁ δὲ Χριστὸς καὶ τούτων τὰ ἀπόρρητα ἐκκαλύπτει , καὶ ὅτι ἀνάστασις ἔσται , καὶ ὅτι οὐ τοιαύτη ἀνάστασις , οἵαν ὑπόπτευον . τι ἐστιν ὅτι “ ὡς Ἄγγελοι “ Θεοῦ εἰσιν ἐν οὐρανῷ ; ” οὐχὶ ἐπειδὴ οὐ γήμουσί , φησι , διὰ τοῦτο εἰσὶν Ἄγγελοι , ἀλλ’ ἐπειδὴ ὡς Ἄγγελοι , διὰ τοῦτο οὐ γήμουσι · δεικνύντων διὰ τούτων , ἡλίκον ἡ ἀνάστασις · τὸ δὲ “ οὐκ ἔστιν ὁ “ Θεὸς Θεὸς νεκρῶν , ἀλλὰ ζώντων , ” δηλοῖ ὅτι οὐχὶ τῶν οὐκ ὄντων φησὶ , καὶ καθάπαξ ἀφανισθέντων , καὶ οὐκέτι ἀναστησομένων · οὐ γὰρ εἶπεν , ἤμην , ἀλλ’ εἰμὶ τῶν ὄντων καὶ τῶν ζώντων · ὥσπερ γὰρ ὁ Ἀδὰμ , καὶ ἔζη τῇ ἡμέρᾳ ᾗ ἔφαγεν ἀπὸ τοῦ ξύλου καὶ τῇ ἀποφάσει ἀπέθανεν , οὕτω καὶ οἱ περὶ Ἀβραὰμ , εἰ καὶ ἐτεθνήκεισαν , ἔζων τῇ ὑποσχέσει τῆς ἀναστάσεως · καὶ οἱ Σαδδουκαῖοι μὲν ἡττηθέντες ἀναχωροῦσιν , τὸ δὲ ἀδέκαστον πλῆθος καρποῦται τὴν ὠφέλειαν · ἀκούσαντες γάρ , φησιν , οἱ ὄχλοι , ἐξεπλήσσοντο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ . Ἀπολιναρίου . Ἴσμεν δὲ ὅτι καὶ πρὸς τὴν λέξιν ταύτην οἱ ἀπὸ Οὐαλεντίνου καὶ Μαρκίωνος ἔτι διαμάχονται , ἐπὶ ψυχὰς ἀνάγοντες τὸν λόγον · ταύτας γὰρ ζῆν καὶ περὶ τούτων εἰρηκέναι τὸν Κύριον , ὡς τούτων ὄντος Θεοῦ τοῦ Θεοῦ · οὐ δή πω δὲ Σαδδουκαίοις περὶ ψυχῶν ἢν ἡ ἀντιλογία , ἀλλὰ περὶ σωμάτων , ὥστε περὶ τούτων ἡ ἀπόκρισις · λέγεται δὲ τότε ἀνίσταται ὁ νεκρὸς , ὅτε μετὰ σώματος ἡ ψυχὴ , οὐχ ὡς ἐν τῷ μεταξὺ τῆς ψυχῆς διαλελυμένης , ἀλλ’ ὡς ἀπράκτου οὔσης , καὶ τὰ τῆς ζωῆς ἴδια , ὅσα μετὰ σώματος , οὐκ ἐχούσης · ἓν γάρ τι τὸ συναμφότερον ἐστιν ἄνθρωπος , καὶ ἡ ζωὴ κοινὴ , καὶ ἑκατέρων δεῖ , πρὸς τὸ τὴν ἐκ θανάτου ζωὴν πάλιν συστῆναι .
Lemmas: περι ὁ Σαδδουκαῖος . “ ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα , ” φημί , καί ὁ ἑξῆς · οὐ ἁπλόος ὁ εὐαγγελιστής εἶπον “ ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα , ” ἀλλά ἐκπλήσσω αὐτός ὁ ἔννοια , αὐτός οὗτος ἐπισημαίνω · ἐν ὁ γάρ ἡμέρα ὁ ὁ Φαρισαῖος κακουργία ἐξελέγχω καί καταισχύνω , δήω οὗτος ὀκνηρός γίγνομαι , ἀλλά μᾶλλον ἐν αὐτός ἀναίσχυντος προσέρχομαι . τίς δέ εἰμί οὗτος ; ὁ Σαδδουκαῖος , αἵρεσις Ἰουδαῖος ἕτερος παρά ὁ Φαρισαῖος , ἐκεῖνος πολύς καταδεής , λέγω μή εἰμί ἀνάστασις , μήτε Ἄγγελος , μήτε πνεῦμα · καί ἐκ εὐθύς μέν , οὐδείς οὗτος περί ἀνάστασις λέγω , λόγος δέ τις πλάσσω , καί πρᾶγμα συντίθημι μή γίγνομαι , οἴομαι εἰς ἀπορία αὐτός ἐμβάλλω · καί ἐθέλω ἀναστρέφω ἀμφότερος , καί ὁ ἀνάστασις εἰμί , καί ὁ τοιοῦτος ἀνάστασις · καί οὗτος δέ , ὥσπερ ὁ Φαρισαῖος , μετά ἐπιείκεια δῆθεν προσβάλλω , λέγω ὅσπερ εἶπον , ὅτι ἑπτά ἀδελφός κατά διαδοχή ἀποθνῄσκω , ἔχω εἷς γυνή , καί ὅτι ἐν ὁ ἀνάστασις τίς αὐτός εἰμί γυνή ; ὁ δέ Χριστός καί οὗτος ὁ ἀπόρρητος ἐκκαλύπτω , καί ὅτι ἀνάστασις εἰμί , καί ὅτι οὖον τοιοῦτος ἀνάστασις , οἷος ὑποπτεύω . τίς εἰμί ὅτι “ ὡς ἄγγελος “ Θεός εἰμί ἐν οὐρανός ; ” οὐ ἐπεί οὖον γαμέω , φημί , διά οὗτος εἰμί Ἄγγελος , ἀλλά ἐπεί ὡς ἄγγελος , διά οὗτος οὖον γαμέω · δείκνυμι διά οὗτος , ἡλίκος ὁ ἀνάστασις · ὁ δέ “ οὐ εἰμί ὁ “ θεός θεός νεκρός , ἀλλά ζῶ , ” δηλόω ὅτι οὐ ὁ οὐ εἰμί φημί , καί καθάπαξ ἀφανίζω , καί οὐκέτι ἀνίστημι · οὖον γάρ εἶπον , εἰμί , ἀλλά εἰμί ὁ εἰμί καί ὁ ζῶ · ὥσπερ γάρ ὁ Ἀδάμ , καί ζῶ ὁ ἡμέρα ὅς ἐσθίω ἀπό ὁ ξύλον καί ὁ ἀπόφασις ἀποθνῄσκω , οὗτος καί ὁ περί Ἀβραάμ , εἰμί καί θνῄσκω , ζῶ ὁ ὑπόσχεσις ὁ ἀνάστασις · καί ὁ Σαδδουκαῖος μέν ἡσσάομαι ἀναχωρέω , ὁ δέ ἀδέκαστος πλῆθος καρπόω ὁ ὠφέλεια · ἀκούω γάρ , φημί , ὁ ὄχλος , ἐκπλήσσω ἐπί ὁ διδαχή αὐτός . Ἀπολινάριος . οἶδα δέ ὅτι καί πρός ὁ λέξις οὗτος ὁ ἀπό Οὐαλεντῖνος καί Μαρκίων ἔτι διαμάχομαι , ἐπί ψυχή ἀνάγω ὁ λόγος · οὗτος γάρ ζῶ καί περί οὗτος εἴρω ὁ κύριος , ὡς οὗτος εἰμί Θεός ὁ Θεός · οὖον δή πω δέ Σαδδουκαῖος περί Ψυχή εἄν ὁ ἀντιλογία , ἀλλά περί σῶμα , ὥστε περί οὗτος ὁ ἀπόκρισις · λέγω δέ τότε ἀνίστημι ὁ νεκρός , ὅτε μετά σῶμα ὁ ψυχή , οὐ ὡς ἐν ὁ μεταξύ ὁ Ψυχή διαλύω , ἀλλά ὡς ἄπρακτος εἰμί , καί ὁ ὁ ζωή ἴδιος , ὅσος μετά σῶμα , οὐ ἔχω · εἷς γάρ τίς ὁ συναμφότεροι εἰμί ἄνθρωπος , καί ὁ ζωή κοινός , καί ἑκάτερος δεῖ , πρός ὁ ὁ ἐκ θάνατος ζωή πάλιν συνίστημι .