catenae-novum-testamentum.catena-in-matthaeum-catena-integra-e-cod-paris-coislin-gr-23 59
Περὶ τῶν ι΄ παρθένων . Ἡ περὶ τῶν δέκα παρθένων παραβολὴ , καὶ ἡ μετὰ ταύτην τῶν ταλάντων , τῇ προτέρᾳ ἐοίκασιν , τῇ τοῦ πιστοῦ δούλου καὶ τοῦ ἀγνώμονος · τέσσαρες γάρ εἰσιν αἱ πᾶσαι περὶ τῶν αὐτῶν διαφόρως ἡμῖν παραινοῦσαι , λέγω δὴ τῆς περὶ τὴν ἐλεημοσύνην σπουδῆς , καὶ τοῦ πάντοτε διὰ πάντων ὧν ἃν δυνάμεθα τὸν πλησίον ὠφελεῖν , ὡς οὐ δυνατὸν σωθῆναι ἑτέρως . Καὶ μετ’ ὀλίγον—Τίνος ἕνεκεν οὐχ ἁπλῶς οἷον δήποτε ὑποτίθεται πρόσωπον , ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ τῶν παρθένων προσώπου ταύτην ποιεῖται τὴν παραβολὴν ; ἐπειδὴ μεγάλα περὶ παρθένων διελέχθη , εἰπὼν , “ εἰσὶν εὐνοῦχοι ” καὶ τὰ ἑξῆς · οἶδε δὲ καὶ τοὺς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων περὶ αὐτὴν δόξαν ἔχοντας . καὶ γὰρ ἐστὶ φύσει τὸ πρᾶγμα μέγα , καὶ δείκνυται ἐξ ὧν οὔτε ἐν τῇ παλαιᾷ ὑπὸ τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν ἐκείνων κατωρθώθη · καὶ ἐν τῇ καινῇ οὐκ ἦλθεν εἰς ἀνάγκην νόμου · οὐ γὰρ ἐπέταξε τοῦτο , ἀλλὰ τῇ προαιρέσει τῶν ἀκουόντων ἐπέτρεψε · διὸ καὶ ὁ Παῦλος φησὶ , “ περὶ δὲ τῶν παρθενῶν’ καὶ τὰ ἑξῆς · ἐπεὶ οὖν καὶ μέγα τὸ πρᾶγμα ἦν , καὶ μεγάλην παρὰ τοῖς πολλοῖς δόξαν εἶχεν , ἵνα μή τις τούτου κατορθῶν διάκειται , καὶ τῶν λοιπῶν ἀρετῶν ἀμελεῖ , τίθησι ταύτην τὴν παραβολὴν ἱκανὴν οὖσαν · ὅτι παρθένος , κἂν τὰ ἄλλα πάντα ἔχῃ , τῶν ἀπὸ τῆς ἐλεημοσύνης καλῶν ἔρημος οὖσα , μετὰ πορνῶν ἐκβάλλεται , καὶ μάλα εἰκότως · οἱ μὲν γὰρ σωμάτων ἔρωτος ἡττήθησαν , οἱ δὲ χρημάτων . οὐκ ἔστι δὲ ἶσον σωμάτων ἔρως καὶ χρημάτων , ἀλλ’ ὁ τῶν σωμάτων δριμύτερός τε πολλῷ καὶ τυραννικώτερος · ὅσῳ τοίνυν εἰς τὸ ἧττον τίς ἥττηται , τοσοῦτον μᾶλλον ἀσύγγνωστος ὁ ἡττηθείς · διὰ τοῦτο δὴ καὶ μωρὰς αὐτὰς καλεῖ , ὅτι τὸν μείζω ὑποστᾶσαι πόνον , διὰ τὸν ἐλάττονα τὸ πὰν προὕδωκαν . χρὴ οὑν σκόπησαι ὅτι περ εἰ οὕτως ἐξεβλήθη παρθένος τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν , ἐλεημοσύνη οὐκ ἔχουσα δαψιλῆ , τι ἄρα συμβήσεται τοῖς μηδὲ ταύτην μηδὲ ἐκείνην μεγαλοψύχως ἔχουσιν ; Τί δὲ σημαίνουσιν αἱ λαμπάδες ; αὐτὸ τῆς παρθένου τὸ χάρισμα , τὸ ἔλαιον δὲ τὴν φιλανθρωπίαν , τὴν ἐλεημοσύνην , τὴν περὶ τὴν ἁγιωσύνην τοῖς δεομένοις βοήθειαν . τὸ “ χρονίζειν δὲ τὸν “ νυμφίον , ” τὸν οὐκ ὀλίγον χρόνον ἐσόμενον τοῦ φανῆναι τὴν βασιλείαν αὐτοῦ . τὸ δὲ “ ἐκάθευδον , ” τὸν θάνατον · τὸ δὲ περὶ μόνας τὰς νύκτας γενέσθαι τὴν κραυγὴν , ὅτι ἐν νυκτὶ ἡ ἀνάστασις γίνεται , “ ἐν φωνῇ ἀρχαγγέλου , ” ὡς ὁ Παῦλος φησί · τί δὲ βοῶσιν αἱ σάλπιγγες ; ὁ νυμφίος ἔρχεται · τὸ δὲ αἰτῆσαι τὰς μωρὰς καὶ μὴ λαβεῖν , περὶ τῶν φρονίμων δηλοῖ , ὅτι οὐδεὶς ἡμῶν ἐκεῖ τῶν ἐκ τῶν ἔργων δοθῆναι προστῆναι δυνήσεται , ἐπειδὴ οὐ δύναται · καὶ γὰρ αἱ φρόνιμοι ἐπὶ τὸ ἀδύνατον καταφεύγουσιν . Τί ἐστι τὸ “ πορεύεσθε καὶ ἀγοράσατε , καὶ ὅτι ἀπῆλθον ; ” τοῦτο εἶπε τῇ παραβολῇ παραμένων καὶ ὑφαίνων αὐτὴν , καὶ διὰ τούτων δεικνὺς , ὅτι εἰ a καὶ φιλάνθρωποι γενώμεθα μετὰ τὸ ἀπελθεῖν ἐκεῖ , οὐδὲν ἐντεῦθεν κερδήσομεν εἰς τὸ διαφυγεῖν τὴν κόλασιν · ὥσπερ οὐδὲ ταύταις ἤρκεσεν ἡ προθυμία , ἐπειδὴ μὴ ἐνταῦθα ἀπῆλθον πρὸς τοὺς πωλοῦντας · τουτέστι τὴν συμπάθειαν μὴ ἐκτήσαντο νῦν , ἀλλ’ ἐκεῖ . εἰσὶ δὲ οἱ πωλοῦντες τὸν ἔλαιον , οἱ πένητες · καὶ ποῦ πωλοῦσιν ; ἐνταῦθα · διὸ καὶ ἄρτι ζητεῖν χρὴ , οὐκ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ . καὶ γὰρ ἐξ αὐτῶν ἡμῖν γίνεται ἡ μεγάλη αὕτη πραγματεία · ἐνταῦθα τοίνυν τὸ ἔλαιον συνάγομεν , ἵνα ἐκεῖ χρήσιμον γένηται , ὅταν ὁ καιρὸς ἡμᾶς καλῇ · οὐ γὰρ ἐκεῖνος ἐστὶν ὁ καιρὸς τῆς συλλογῆς , ἀλλ’ οὗτος · μὴ τοίνυν ἀναλίσκωμεν εἰς μάτην τὰ ὄντα , εἰς τρυφὰς καὶ κενοδοξίας · πολλοῦ γὰρ ἡμῖν ἐκεῖ χρεία τοῦ ἐλαίου · διὸ αἱ μὲν ἕτοιμοι συνεισῆλθον , αἱ δὲ δικαίως κληθεῖσαι μωραὶ , οὐδὲν γὰρ μωρότερον τῶν ἐνταῦθα χρηματιζομένων , ἀπεκλείσθησαν τοῦ νυμφῶνος , μετὰ πολλοὺς πόνους καὶ μυρίους ἱδρῶτας , καὶ τὴν ἀφόρητον μάχην ἐκείνην καὶ τὰ τρόπαια ἃ κατὰ τῆς λυττώσης φύσεως ἀνεστήσαντο καταισχυνθεῖσαι , καὶ τῶν λαμπάδων ἐσβεσμένων , ἀνεχώρουν κάτω νεύουσαι · οὐδὲν γὰρ ἀμαυρότερον παρθενίας ἔλαιον δαψιλὲς οὐκ ἐχούσης . εἰ δὲ αὕτη οὕτως , πολλῷ μᾶλλον οἱ γάμῳ συναφθέντες , καὶ τὴν ἐλεημοσύνην μεγαλοψύχως οὐκ ἔχοντες . Το δὲ “ οὐκ ὄιδα ὑμᾶς , οὐδὲν ἕτερον ἐστιν , ἣ εἰς γέενναν ἀπελθεῖν , καὶ εἰς ἀφόρητον κόλασιν · μᾶλλον δὲ καὶ τῆς γεέννης τοῦτο τὸ ῥῆμα χαλεπώτερον , ὅταν αὐτὸς αὐτὸ λέγῃ ὁ τῶν Ἀγγέλων δεσπότης · προσέθηκε δὲ τὸ “ γρηγορεῖτε ” καὶ τὰ ἑξῆς · χρησίμην δείκνυσιν ἡμῖν τὴν ἄγνοιαν τῆς ἐξόδου τοῦ βίου τούτου . ποῦ νῦν εἰσιν οἱ διὰ παντὸς τοῦ βίου ῥάθυμοι ; ὅταν δὲ ἐγκαλῶνται παρ’ ἡμῶν λέγοντες , ὅτι ἐν καιρῷ τελευτῆς καταλιμπάνω τοῖς δεομένοις , ἀκουέτωσαν τῶν ῥημάτων τούτων , καὶ διορθούσθωσαν · καὶ γὰρ ἐν τῷ καιρῷ τῆς ἐξόδου , πολλοὶ ἐξέπεσον τούτου , ἀθρόως ἁρπασθέντες καὶ οὐδὲ προστάξαι συγχωρηθέντες τοῖς οἰκείοις περὶ ὣν ἐβούλοντο .
Lemmas: περι ὁ Ι΄ παρθένος . ὁ περί ὁ δέκα παρθένος παραβολή , καί ὁ μετά οὗτος ὁ τάλαντον , ὁ πρότερος ἔοικα , ὁ ὁ πιστός δοῦλος καί ὁ ἀγνώμων · τέσσαρες γάρ εἰμί ὁ πᾶς περί ὁ αὐτός διάφορος ἐγώ παραινέω , λέγω δή ὁ περί ὁ ἐλεημοσύνη σπουδή , καί ὁ πάντοτε διά πᾶς ὅς ἄν δύναμαι ὁ πλησίος ὠφελέω , ὡς οὖον δυνατός σῴζω ἑτέρως . καί μετά ὀλίγον—Τίνος ἕνεκα οὐ ἁπλόος οἷος δήποτε ὑποτίθημι πρόσωπον , ἀλλά ἐπί ὁ ὁ παρθένος πρόσωπον οὗτος ποιέω ὁ παραβολή ; ἐπεί μέγας περί παρθένος διαλέγω , εἶπον , “ εἰμί εὐνοῦχος ” καί ὁ ἑξῆς · οἶδα δέ καί ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος περί αὐτός δόξα ἔχω . καί γάρ εἰμί φύσις ὁ πρᾶγμα μέγας , καί δείκνυμι ἐκ ὅς οὔτε ἐν ὁ παλαιός ὑπό ὁ παλαιός ἀνήρ ἐκεῖνος κατορθόω · καί ἐν ὁ καινός οὐ ἔρχομαι εἰς ἀνάγκη νόμος · οὖον γάρ ἐπιτάσσω οὗτος , ἀλλά ὁ προαίρεσις ὁ ἀκούω ἐπιτρέπω · διό καί ὁ Παῦλος φημί , “ περί δέ ὁ Παρθενών καί ὁ ἑξῆς · ἐπεί οὖν καί μέγας ὁ πρᾶγμα εἰμί , καί μέγας παρά ὁ πολύς δόξα ἔχω , ἵνα μή τις οὗτος κατορθόω διάκειμαι , καί ὁ λοιπός ἀρετή ἀμελής , τίθημι οὗτος ὁ παραβολή ἱκανός εἰμί · ὅτι παρθένος , κἀν ὁ ἄλλος πᾶς ἔχω , ὁ ἀπό ὁ ἐλεημοσύνη καλός ἐρῆμος εἰμί , μετά πόρνη ἐκβάλλω , καί μάλα εἰκότως · ὁ μέν γάρ σῶμα Ἔρως ἡσσάομαι , ὁ δέ χρῆμα . οὐ εἰμί δέ ἴσος σῶμα Ἔρως καί χρῆμα , ἀλλά ὁ ὁ σῶμα δριμύς τε πολύς καί τυραννικός · ὅσος τοίνυν εἰς ὁ κακός τίς ἡσσάομαι , τοσοῦτος μᾶλλον ἀσύγγνωστος ὁ ἡσσάομαι · διά οὗτος δή καί μωρός αὐτός καλέω , ὅτι ὁ μείζων ὑφίστημι πόνος , διά ὁ μικρός ὁ πούς προδίδωμι . χρή ἐν σκοπέω ὅτι περ εἰμί οὕτως ἐκβάλλω παρθένος ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός , ἐλεημοσύνη οὐ ἔχω δαψιλής , τίς ἄρα συμβαίνω ὁ μηδέ οὗτος μηδέ ἐκεῖνος μεγαλόψυχος ἔχω ; τις δέ σημαίνω ὁ λαμπάς ; αὐτός ὁ παρθένος ὁ χάρισμα , ὁ ἔλαιον δέ ὁ φιλανθρωπία , ὁ ἐλεημοσύνη , ὁ περί ὁ ἁγιωσύνη ὁ δήω βοήθεια . ὁ “ χρονίζω δέ ὁ “ νυμφίος , ” ὁ οὐ ὀλίγος χρόνος εἰμί ὁ φαίνω ὁ βασίλειος αὐτός . ὁ δέ “ καθεύδω , ” ὁ θάνατος · ὁ δέ περί μόνος ὁ νύξ γίγνομαι ὁ κραυγή , ὅτι ἐν νύξ ὁ ἀνάστασις γίγνομαι , “ ἐν φωνή ἀρχάγγελος , ” ὡς ὁ Παῦλος φημί · τίς δέ βοῦς ὁ σάλπιγξ ; ὁ νυμφίος ἔρχομαι · ὁ δέ αἰτέω ὁ μωρός καί μή λαμβάνω , περί ὁ φρόνιμος δηλόω , ὅτι οὐδείς ἐγώ ἐκεῖ ὁ ἐκ ὁ ἔργον δίδωμι προΐστημι δύναμαι , ἐπεί οὖον δύναμαι · καί γάρ ὁ φρόνιμος ἐπί ὁ ἀδύνατος καταφεύγω . τις εἰμί ὁ “ πορεύω καί ἀγοράζω , καί ὅτι ἀπέρχομαι ; ” οὗτος εἶπον ὁ παραβολή παραμένω καί ὑφαίνω αὐτός , καί διά οὗτος δείκνυμι , ὅτι εἰμί a καί φιλάνθρωπος γίγνομαι μετά ὁ ἀπέρχομαι ἐκεῖ , οὐδείς ἐντεῦθεν κερδαίνω εἰς ὁ διαφεύγω ὁ κόλασις · ὥσπερ οὐδέ οὗτος ἀρκέω ὁ προθυμία , ἐπεί μή ἐνταῦθα ἀπέρχομαι πρός ὁ πωλέω · τουτέστι ὁ συμπάθεια μή κτάομαι νῦν , ἀλλά ἐκεῖ . εἰμί δέ ὁ πωλέω ὁ ἔλαιον , ὁ πένης · καί ποῦ πωλέω ; ἐνταῦθα · διό καί ἄρτι ζητέω χρή , οὐ ἐν ὁ καιρός ἐκεῖνος . καί γάρ ἐκ αὐτός ἐγώ γίγνομαι ὁ μέγας οὗτος πραγματεία · ἐνταῦθα τοίνυν ὁ ἔλαιον συνάγω , ἵνα ἐκεῖ χρήσιμος γίγνομαι , ὅταν ὁ καιρός ἐγώ καλός · οὖον γάρ ἐκεῖνος εἰμί ὁ καιρός ὁ συλλογή , ἀλλά οὗτος · μή τοίνυν ἀναλίσκω εἰς μάτην ὁ εἰμί , εἰς τρυφή καί κενοδοξία · πολύς γάρ ἐγώ ἐκεῖ χρεία ὁ ἔλαιον · διό ὁ μέν ἑτοῖμος συνεισέρχομαι , ὁ δέ δικαίως καλέω μωρός , οὐδείς γάρ μωρός ὁ ἐνταῦθα χρηματίζω , ἀποκλείω ὁ νύμφη , μετά πολύς πόνος καί μυρίος ἱδρώς , καί ὁ ἀφόρητος μάχη ἐκεῖνος καί ὁ τρόπαιον ὁ κατά ὁ λυσσάω φύσις ἀνίστημι καταισχύνω , καί ὁ λαμπάς σβέννυμι , ἀναχωρέω κάτω νεύω · οὐδείς γάρ ἀμαυρός παρθενίη ἔλαιον δαψιλής οὐ ἔχω . εἰμί δέ οὗτος οὕτως , πολύς μᾶλλον ὁ γάμος συνάπτω , καί ὁ ἐλεημοσύνη μεγαλόψυχος οὐ ἔχω . ὁ δέ “ οὐ οἶδα σύ , οὐδείς ἕτερος εἰμί , ὅς εἰς γέεννα ἀπέρχομαι , καί εἰς ἀφόρητος κόλασις · μᾶλλον δέ καί ὁ γέεννα οὗτος ὁ ῥῆμα χαλεπός , ὅταν αὐτός αὐτός λέγω ὁ ὁ Ἄγγελος δεσπότης · προστίθημι δέ ὁ “ γρηγορέω ” καί ὁ ἑξῆς · χρήσιμος δείκνυμι ἐγώ ὁ ἄγνοια ὁ ἔξοδος ὁ βίος οὗτος . ποῦ νῦν εἰμί ὁ διά πᾶς ὁ βίος ῥάθυμος ; ὅταν δέ ἐγκαλέω παρά ἐγώ λέγω , ὅτι ἐν καιρός τελευτή καταλείπω ὁ δήω , ἀκούω ὁ ῥῆμα οὗτος , καί διορθόω · καί γάρ ἐν ὁ καιρός ὁ ἔξοδος , πολύς ἐκπίπτω οὗτος , ἀθρόος ἁρπάζω καί οὐδέ προστάσσω συγχωρέω ὁ οἰκέω περί ἐάν βούλομαι .