catenae-novum-testamentum.catena-in-marcum-recensio-ii-e-codd-oxon-bodl-laud-33 21
Περὶ τῶν ζ' ἄρτων . Ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις παμπόλλου ὄχλου ὄντος , καὶ μὴ ἐχόντων τί φάγωσι , προσκαλεσάμενος ὁ Ἰησοῦς τοὺς μαθητὰς αὑτοῦ , λέγει αὐτοῖς · σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον , ὅτι ἤδη ἡμέρας τρεῖς προσμένουσί μοι , καὶ οὐκ ἔχουσι τί φάγωσι . καὶ ἐὰν ἀπολύσω αὐτοὺς νήστεις εἰς οἶκον αὐτῶν , ἐκλυθήσονται ἐν τῇ ὁδῷ · τινὲς γὰρ αὐτῶν μακρόθεν ἥκασι . Ἤδη καὶ πρότερον δημιουργήσας ὁ Κύριος τροφὰς , αὖθις ταὐτὸ ποιῆσαι σημεῖον βούλεται , εἰς πίστιν τὸν ὄχλον ἐνεργαζόμενος h . καὶ τότε καὶ νῦν προφάσει εὐλόγῳ προσγενομένῃ i χρησάμενος . αὕτη δὲ ἦν ἡ τῶν ὄχλων παραμονὴ τρίτην ἡμέραν ἤδη γεγονυῖα k , καὶ βλάβης ἐπικείμενος κίνδυνος ἀτρόφοις ἀπιοῦσιν ἐκ τοῦ μὴ παρεῖναι τροφάς . καίτοι τούτων γε τῶν αἰτιῶν οὐκ οὐσῶν οὐ πάνυ τι συνεχῆ τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν ὁ Κύριος ἐβούλετο παρασχέσθαι , ὑπὲρ τοῦ , μὴ τροφῆς ἕνεκα σωματικῆς ἐπακολουθεῖν τὰ πλήθη . οὕτω γοῦν διανοουμένοις καὶ διὰ τοῦτο m ἀκολουθοῦσιν ἔλεγε , “ ζητεῖτέ με οὐχ ὅτι ἴδετε σημεῖα καὶ τέρατα , ἀλλ’ ὅτι “ ἐφάγετε ἐκ τῶν ἄρτων καὶ ἐχορτάσθητε . εἶτα προτρέπων ἐπὶ τὴν τοῦ μείζονος ζήτησιν , τὴν πίστιν παρεγγυᾷ τὴν εἰς ἑαυτὸν καὶ τὴν αἰώνιον ἐξ αὐτῆς ὠφέλειαν · δεικνὺς ἐν παραθέσει τῆς προσκαιροῦ τροφῆς , “ ἐργάζεσθε , ” λέγων , “ οὐ μὲν n τὴν βρῶσιν τὴν ἀπολλυ - “ μένην , ἀλλὰ τὴν βρῶσιν τὴν μένουσαν εἰς ζωὴν αἰώνιον . Καἲ ἀπεκρίθησαν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ , πόθεν τούτους δυνήσεταί τις ὧδε χορτάσαι ἄρτων ἐπ’ ἐρημίας . Εἰπόντος τοίνυν τοῦ Σωτῆρος τοῖς μαθηταῖς ὅτι “ σπλαγχνίζο - “ ’μαι ἐπὶ τὸν ὄχλον , ὅτι ἤδη ἡμέραι τρεῖς προσμένουσι μοι , καὶ οὐκ “ ἔχουσι τί φάγωσι , καὶ ἐὰν ἀπολύσω αὐτοὺς νήστεις εἰς οἰκον αὐ - “ τῶν ἐκλυθήσονται ἐν τῇ ὁδῷ , τινὲς γὰρ αὐτῶν μακρόθεν ἥκασιν · ” Οἱ μαθηταὶ μήτω συνιέντες τὴν ἐπὶ ταῖς τροφαῖς αὖθις θαυματουργίαν , ἣν ὑπὲρ τῆς πίστεως ὁ Κύριος ἐβούλετο παρασχέσθαι , ἔφασκον , “ πόθεν τούτους δυνήσεταί τις , ὧδε χορτάσαι ἄρτων ο ἐπ’ “ ἐρημίας ” κατὰ τὴν ἀνθρωπίνην ἀκολουθίαν δηλοῦντες τὸ τοῦ πράγματος ἀδύνατον . Καὶ ἐπηρώτα αὐτοὺς , πόσους ἔχετε ἄρτους ; Τί οὖν ὁ Σωτήρ ; ἐρωτᾷ πόσους ἄρτους ἔχετε ; ἠρώτα οὐκ ἀγνοῶν , ἀλλ’ εἰς αἴσθησιν τῆς ἑαυτοῦ δυνάμεως ἐνάγων τοὺς μαθητάς . εἶτα εἰπόντων αὐτῶν ἑπτὰ , ὡς ἐξαρκοῦσαν ἀκούσας τὴν παρασκευὴν , οὕτως ἐπὶ τὴν εὐωχίαν κατακλίνει τὸ πλῆθος . Οἱ δὲ εἶπον , ἑπτά · καὶ παρήγγειλε τῷ ὄχλῳ ἀναπεσεῖν σεῖν ἐπὶ τῆς γῆς . καὶ λαβὼν τοὺς ἑπτὰ ἄρτους , εὐχαριστήσας ἔκλασε , καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς αὑτοῦ , ἵνα παραθῶσι · καὶ παρέθηκαν τῷ ὄχλῳ . καὶ εἶχον ἰχθύδια ὀλίγα · καὶ εὐλογήσας , εἶπε παραθεῖναι καὶ αὐτά . Tοσαύτη τῆς ἐξουσίας ἡ ἑτοιμότης , εὐχαριστία πρὸς Θεὸν ὡς ὑπ’ ἀνθρώπου , ἐνέργεια περὶ p τὸ προκείμενον ὡς ὑπὸ Θεοῦ · παρ’ αὐτοῦ γὰρ καὶ οὐκ ἐπείσακτος καθάπερ ἁγίοις ἀνθρώποις . τοῦτο γὰρ ἐδήλου λέγων ὁ Εὐαγγελιστὴς , “ δύναμις παρ’ αὐτοῦ ἐξήρχετο “ καὶ ἰᾶτο πάντας . καὶ τῷ Κυρίῳ δὲ τὸ πρέπον φυλάττεται χρωμένῳ πρὸς διακονίαν τοῖς μαθηταῖς , κἀκείνοις ἡ λειτουργία κατὰ τὸ οἰκεῖον τῆς μαθητείας . καὶ εἶχον ἰχθύδια ὀλίγα , καὶ αὐτὰ εὐλογήσας εἶπε παραθεῖναι . Ἔφαγον δὲ καὶ ἐχορτάσθησαν . καὶ ἦραν περισσεύματα κλασμάτων ἑπτὰ σπυρίδας . ἦσαν δὲ οἱ φαγόντες ὡς τετρακισχίλιοι · καὶ ἀπέλυσεν αὐτούς . Καὶ φαγόντες ἐχορτάσθησαν , ἀλλὰ καὶ ἐπερίσσευσε τοῖς βεβρωκόσιν ἑπτὰ σπυρίδες κλασμάτων . πανταχόθεν τὸ ἐνέργημα δῆλον ἐκ τῆς πληρώσεως τῶν εὐωχουμένων , ἐκ τοῦ πλήθους τῶν περισσευθέντων , ἐκ τοῦ πολλοὺς εἶναι τοὺς ἐμπλησθέντας . μέχρι δὲ τῆς χρείας ἡ μετάληψις τῆς εὐεργεσίας , οὐχ ὥς τε καὶ λαβόντας ἀπενέγκασθαι , καὶ τοι πολλῶν τῶν λειψάνων γινομένων ἀγαθὸν καὶ τοῦτο σύμβολον πρὸς τὸ τῇ χρείᾳ μετρεῖν τὴν ἀπόλαυσιν r καὶ μὴ παρὰ s τῆς χρείας εἰς πλεονεξίαν ὑπάγεσθαι . Καὶ εὐθέως ἐμβὰς εἰς τὸ πλοῖον μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ , ἦλθεν εἰς τὰ μέρη Δαλμανουθά . Συνεισέρχεται τοίνυν εἰς τὸ πλοῖον τοῖς μαθηταῖς ὁ Σωτὴρ , καίτοι μὴ πρότερον συνεισελθών . μανθάνωμεν οὖν ἐν τούτῳ , μὴ ἀεὶ πείρας μηδὲ ἀγῶνας ἐπάγεσθαι · ἀλλὰ πολλάκις καὶ διὰ ἀναπύσεως ἡμᾶς ἄγεσθαι πειρασομένους t μὲν καὶ ἀγωνισομένους u . ὥσπερ γὰρ ἅταν x ἄπεστιν , ἡμῖν κάματον y τῇ ἀπουσίᾳ παρέχει , οὕτως ἀναπαύει a ὁπότε οἱονεὶ παρῇ . Καὶ ἐξῆλθον οἱ Φαρισαῖοι , καὶ ἤρξαντο συζητεῖν αὐτῷ , ζητοῦντες παρ’ αὐτοῦ σημεῖον ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ , πειράζοντες αὐτόν . Καλῶς , “ πειράζοντες , ” εἶπεν . ἐπειδὴ προσεποιοῦντο μὲν τὴν αἴτησιν ὡς δῆθεν πιστεύοντες εἰ παράσχοι σημεῖον · τὸ δὲ ἀληθὲς ἀπάτῃ τὴν αἴτησιν ἐποιοῦντο , ὥστε μόνον τῆς δυνάμεως b αὐτοῦ πεῖραν c λαβεῖν , οὐδένα τοῦ πιστεῦσαι ποιούμενοι λόγον . τί δέ ἐστι σημεῖον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ; ἣ στῆναι d τὸν ἥλιον , ἣ σελήνην χαλινῶσαι , ἢ κεραυνοὺς κατενεγκεῖν , ἣ τὸν ἀέρα μεταβαλεῖν , ἣ ἄλλο τι τοιοῦτον ποιῆσαι . e Ἄλλος , φησὶν , οὗτος τῆς παρουσίας ὁ καιρὸς καὶ ἄλλος ὁ μέλλων . νῦν τοῦτο χρεία τῶν ἐν τῇ γῆ , τὰ δὲ ἐν τῷ οὐρανῷ , ἐκείνῳ τεταμίευται τῷ καιρῷ . νῦν ὡς ἰατρὸς ἦλθον , τότε ὡς ἀπαιτῆσαι εὐθύνας . διὰ τοῦτο λαθὼν ἦλθον · τότε μετὰ πολλῆς τῆς δημοσιεύσεως , οὐρανὸν ἑλίττων , ἥλιον ἀποκρύπτων g , τὴν σελήνην οὐκ ἀφιεὶς δοῦναι τὸ φῶς . τότε καὶ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν σαλευθήσονται . ἀλλ’ οὐχὶ τούτων νῦν ὁ καιρὸς τῶν σημείων . ὅθεν οὐδὲν h τῇ γενεᾷ ταύτῃ σημεῖον δοθήσεται . τῶν ἀφισταμένων Θεοῦ καὶ Θεὸς ἀφίσταται · τούτου σύμβολον ἡ ἀναχώρησις . εἰκότως οὖν καὶ ἀναστενάξας τῷ πνεύματι αὑτοῦ ταῦτά φησι , λογιζόμενος τί μὲν αὐτὸς παρεγένετο i ποιῆσαι , δηλονότι ἀποθανεῖν ὑπὲρ αὐτῶν , καὶ τὰ ἔσχατα παθεῖν · τι δὲ αὐτοὶ καθ’ ἑαυτῶν προκαλοῦνται πονηρίᾳ συζῶντες , “ ἐμβὰς πάλιν εἰς πλοῖον ἀπῆλθεν εἰς τὸ πέραν .
Lemmas: περι ὁ γῆ ἄρτος . ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα παμπολύς ὄχλος εἰμί , καί μή ἔχω τίς ἐσθίω , προσκαλέω ὁ Ἰησοῦς ὁ μαθητής αὐτός , λέγω αὐτός · σπλαγχνίζομαι ἐπί ὁ ὄχλος , ὅτι ἤδη ἡμέρα τρεῖς προσμένω ἐγώ , καί οὐ ἔχω τίς ἐσθίω . καί ἐάν ἀπολύω αὐτός νῆστις εἰς οἶκος αὐτός , ἐκλύω ἐν ὁ ὁδός · τις γάρ αὐτός μακρόθεν ἥκω . ἤδη καί πρότερος δημιουργέω ὁ Κύριος τροφή , αὖθις αὐτός ποιέω σημεῖον βούλομαι , εἰς πίστις ὁ ὄχλος ἐνεργάζομαι h . καί τότε καί νῦν πρόφασις εὔλογος προσγίγνομαι i χράω . οὗτος δέ εἰμί ὁ ὁ ὄχλος παραμονή τρίτος ἡμέρα ἤδη γίγνομαι k , καί βλάβη ἐπίκειμαι κίνδυνος ἄτροφος ἄπειμι ἐκ ὁ μή πάρειμι τροφή . καίτοι οὗτος γε ὁ αἰτία οὐ εἰμί οὖον πάνυ τίς συνεχής ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια ὁ Κύριος βούλομαι παρέχω , ὑπέρ ὁ , μή τροφή ἕνεκα σωματικός ἐπακολουθέω ὁ πλῆθος . οὗτος γοῦν διανοέομαι καί διά οὗτος m ἀκολουθέω λέγω , “ ζητέω ἐγώ οὐ ὅτι ὁράω σημεῖον καί τέρας , ἀλλά ὅτι “ ἐσθίω ἐκ ὁ ἄρτος καί χορτάζω . εἶτα προτρέπω ἐπί ὁ ὁ μείζων ζήτησις , ὁ πίστις παρεγγυάω ὁ εἰς ἑαυτοῦ καί ὁ αἰώνιος ἐκ αὐτός ὠφέλεια · δείκνυμι ἐν παράθεσις ὁ πρόσκαιρος τροφή , “ ἐργάζομαι , ” λέγω , “ οὖον μέν n ὁ βρῶσις ὁ ἀπόλλυμι - “ μένω , ἀλλά ὁ βρῶσις ὁ Μένων εἰς ζωή αἰώνιος . καίω ἀποκρίνω αὐτός ὁ μαθητής αὐτός , πόθεν οὗτος δύναμαι τις ὧδε χορτάζω ἄρτος ἐπί ἐρημία . εἶπον τοίνυν ὁ Σωτήρ ὁ μαθητής ὅτι “ σπλαγχνίζω - “ ’μαι ἐπί ὁ ὄχλος , ὅτι ἤδη ἡμέρα τρεῖς προσμένω ἐγώ , καί οὐ “ ἔχω τίς ἐσθίω , καί ἐάν ἀπολύω αὐτός νῆστις εἰς οἶκος αὖος - “ ὁ ἐκλύω ἐν ὁ ὁδός , τις γάρ αὐτός μακρόθεν ἥκω · ” ὁ μαθητής μῆτος συνίημι ὁ ἐπί ὁ τροφή αὖθις θαυματουργία , ὅς ὑπέρ ὁ πίστις ὁ Κύριος βούλομαι παρέχω , φάσκω , “ πόθεν οὗτος δύναμαι τις , ὧδε χορτάζω ἄρτος ὁ ἐπί “ ἐρημία ” κατά ὁ ἀνθρώπινος ἀκολουθία δηλόω ὁ ὁ πρᾶγμα ἀδύνατος . καί ἐπερωτάω αὐτός , πόσος ἔχω ἄρτος ; τις οὖν ὁ Σωτήρ ; ἐρωτάω πόσος ἄρτος ἔχω ; ἐρωτάω οὐ ἀγνοέω , ἀλλά εἰς αἴσθησις ὁ ἑαυτοῦ δύναμις ἐνάγω ὁ μαθητής . εἶτα εἶπον αὐτός ἑπτά , ὡς ἐξαρκέω ἀκούω ὁ παρασκευή , οὕτως ἐπί ὁ εὐωχία κατακλίνω ὁ πλῆθος . ὁ δέ εἶπον , ἑπτά · καί παραγγέλλω ὁ ὄχλος ἀναπίπτω σεῖν ἐπί ὁ γῆ . καί λαμβάνω ὁ ἑπτά ἄρτος , εὐχαριστέω κλάω , καί δίδωμι ὁ μαθητής αὐτός , ἵνα παρατίθημι · καί παρατίθημι ὁ ὄχλος . καί ἔχω ἰχθύς ὀλίγος · καί εὐλογέω , εἶπον παρατίθημι καί αὐτός . tοσεαυτου ὁ ἐξουσία ὁ ἑτοιμότης , εὐχαριστία πρός θεός ὡς ὑπό ἄνθρωπος , ἐνέργεια περί p ὁ πρόκειμαι ὡς ὑπό Θεός · παρά αὐτός γάρ καί οὐ ἐπείσακτος καθάπερ ἅγιος ἄνθρωπος . οὗτος γάρ δηλόω λέγω ὁ εὐαγγελιστής , “ δύναμις παρά αὐτός ἐξέρχομαι “ καί ἰάομαι πᾶς . καί ὁ κύριος δέ ὁ πρέπω φυλάσσω χράω πρός διακονία ὁ μαθητής , ἐκεῖνος ὁ λειτουργία κατά ὁ οἰκέω ὁ μαθητεία . καί ἔχω ἰχθύς ὀλίγος , καί αὐτός εὐλογέω εἶπον παρατίθημι . ἔφαγον δέ καί χορτάζω . καί ἀείρω περίσσευμα κλάσμα ἑπτά σπυρίς . εἰμί δέ ὁ ἐσθίω ὡς τετρακισχίλιοι · καί ἀπολύω αὐτός . καί ἐσθίω χορτάζω , ἀλλά καί περισσεύω ὁ βιβρώσκω ἑπτά σπυρίς κλάσμα . πανταχόθεν ὁ ἐνέργημα δῆλος ἐκ ὁ πλήρωσις ὁ εὐωχέω , ἐκ ὁ πλῆθος ὁ περισσεύω , ἐκ ὁ πολύς εἰμί ὁ ἐμπίμπλημι . μέχρι δέ ὁ χρεία ὁ μετάληψις ὁ εὐεργεσία , οὐ ὅς τε καί λαμβάνω ἀποφέρω , καί ὅς πολύς ὁ λείψανον γίγνομαι ἀγαθός καί οὗτος σύμβολον πρός ὁ ὁ χρεία μετρέω ὁ ἀπόλαυσις r καί μή παρά s ὁ χρεία εἰς πλεονεξία ὑπάγω . καί εὐθύς ἐμβαίνω εἰς ὁ πλοῖον μετά ὁ μαθητής αὐτός , ἔρχομαι εἰς ὁ μέρος Δαλμανουθά . συνεισέρχομαι τοίνυν εἰς ὁ πλοῖον ὁ μαθητής ὁ Σωτήρ , καίτοι μή πρότερος συνεισέρχομαι . μανθάνω οὖν ἐν οὗτος , μή ἀεί πείρω μηδέ ἀγών ἐπάγω · ἀλλά πολλάκις καί διά ἀνάφυσις ἐγώ ἄγω πειράω t μέν καί ἀγωνίζομαι u . ὥσπερ γάρ ἀτάω x ἄπειμι , ἐγώ κάματος y ὁ ἀπουσία παρέχω , οὕτως ἀναπαύω a ὁπότε οἱονεί πείρω . καί ἐξέρχομαι ὁ Φαρισαῖος , καί ἄρχω συζητέω αὐτός , ζητέω παρά αὐτός σημεῖον ἀπό ὁ οὐρανός , πειράω αὐτός . καλῶς , “ πειράω , ” εἶπον . ἐπεί προσποιέω μέν ὁ αἴτησις ὡς δῆθεν πιστεύω εἰμί παρέχω σημεῖον · ὁ δέ ἀληθής ἀπάτη ὁ αἴτησις ποιέω , ὥστε μόνος ὁ δύναμις b αὐτός πείρω c λαμβάνω , οὐδείς ὁ πιστεύω ποιέω λόγος . τίς δέ εἰμί σημεῖον ἐκ ὁ οὐρανός ; ὅς ἵστημι d ὁ ἥλιος , ὅς σελήνη χαλινόω , ἢ κεραυνός καταφέρω , ὅς ὁ ἀήρ μεταβάλλω , ὅς ἄλλος τίς τοιοῦτος ποιέω . e ἄλλος , φημί , οὗτος ὁ παρουσία ὁ καιρός καί ἄλλος ὁ μέλλω . νῦν οὗτος χρεία ὁ ἐν ὁ γῆ , ὁ δέ ἐν ὁ οὐρανός , ἐκεῖνος ταμιεύω ὁ καιρός . νῦν ὡς ἰατρός ἔρχομαι , τότε ὡς ἀπαιτέω εὐθύνω . διά οὗτος λανθάνω ἔρχομαι · τότε μετά πολύς ὁ δημοσίευση , οὐρανός ἑλίσσω , ἥλιος ἀποκρύπτω g , ὁ σελήνη οὐ ἀφίημι δίδωμι ὁ φάος . τότε καί δύναμις ὁ οὐρανός σαλεύω . ἀλλά οὐ οὗτος νῦν ὁ καιρός ὁ σημεῖον . ὅθεν οὐδείς h ὁ γενεά οὗτος σημεῖον δίδωμι . ὁ ἀφίστημι Θεός καί θεός ἀφίστημι · οὗτος σύμβολον ὁ ἀναχώρησις . εἰκότως οὖν καί ἀναστενάζω ὁ πνεῦμα αὐτός οὗτος φημί , λογίζομαι τίς μέν αὐτός παραγίγνομαι i ποιέω , δηλονότι ἀποθνῄσκω ὑπέρ αὐτός , καί ὁ ἔσχατος πάσχω · τίς δέ αὐτός κατά ἑαυτοῦ προκαλέω πονηρία συζάω , “ ἐμβαίνω πάλιν εἰς πλοῖον ἀπέρχομαι εἰς ὁ πέραν .