catenae-novum-testamentum.catena-in-marcum-recensio-ii-e-codd-oxon-bodl-laud-33 44
Περὶ τῆς ἀλειψάσης τὸν Κύριον μύρῳ . Ἣν δὲ τὸ Πάσχα καὶ τὰ ἄζυμα μετὰ δύο ἡμέρας · καὶ ἐζήτουν οἱ Ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Γραμματεῖς , πῶς αὐτὸν ἐν δόλῳ κρατήσαντες ἀποκτείνωσιν . ἔλεγον δὲ , Μῆ ἐν τῇ ἑορτῇ , μήποτε θόρυβος ἔσται τοῦ λαοῦ . Πρὸ δύο ἡμέρας τοῦ πάθους ἡ βουλή . διὸ δὲ τὴν τετάρτην ἐν τῇ ἑβδομάδι νηστείαν ἄγομεν , ὡς τοῦ πάθους ἀρχὴν τοῦ κατὰ τὴν ἕκτην1 ἐπιτελεσθέντος . δόλον δὲ μηχανῶνται διὰ τὸν λαὸν τὸν ἀκολουθοῦντα καὶ περιεστῶτα ἀεί . καὶ τὴν μὲν ἑορτὴν ὑπερθέσθαι βούλονται · οὐ συγχωροῦνται δὲ , ἐπειδὴ τὴν προφητείαν ἔδει πληροῦσθαι τὴν ἐν τῇ νομικῇ διατυπώσει , ἐν ᾗ τὸ Πάσχα ἐθύετο , μηνὶ πρώτῳ , τεσσαρεσκαιδεκάτῃ ἡμέρᾳ . ἐν τούτῳ γὰρ τῷ μηνὶ καὶ ἐν ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ τὸ ἀληθινὸν Πάσχα ἔδει τυθῆναι . πρὸς δὲ τούτοις δείκνυται καὶ ὡς ἑκοντὶ ἑαυτὸν ἐξέδωκε , τὸ ὑπὲρ ἡμῶν καταδέξασθαι , ὅτι βουλόμενοι μὲν κατασχεῖν αὐτὸν , πολλάκις οὐκ ἴσχυσαν . ὅτε δὲ μὴ συλλαβέσθαι αὐτὸν ἐβούλοντο , τότε ἑαυτὸν ἐκδοὺς παρὰ πᾶσαν ἐλπίδα τὸ σπουδαζόμενον αὐτοῖς εἰς πέρας ἐξελθεῖν παρεσκεύασε . τούτοις ἐπισυνάπτει ὁ Εὐαγγελιστὴς ὁμοίως Ματθαῖος m τὸ ἐν τῇ Βηθανίᾳ γενόμενον ἐν οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ λεπροῦ παρὰ n γυναικός . Καὶ ὄντος αὐτοῦ ἐν Βηθανίᾳ , ἐν τῇ οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ λεπροῦ , κατακειμένου αὐτοῦ , ἦλθε γυνὴ ἔχουσα ἀλάβαστρον μύρου νάρδου πιστικῆς πολυτελοῦς · καὶ συντρίψασα τὸ ἀλάβαστρον , κατέχεεν αὐτοῦ κατὰ τῆς κεφαλῆς . Δοκεῖ μὲν εἶναι μία καὶ ἡ αὐτὴ γυνὴ παρὰ τοῖς Εὐαγγελισταῖς ἅπασιν · οὐκ ἢν ο δέ · ἀλλὰ παρὰ τοῖς τρισὶ μὲν , μία τις οὖσά μοι p δοκεῖ καὶ ἡ αὐτή · παρὰ δὲ τῷ Ἰωάννῃ οὐκέτι , ἀλλ’ ἑτέρα τις θαυμαστὴ ἡ τοῦ Λαζάρου ἀδελφή . καὶ ταῦτα μὲν φησιν ὁ τῆς βασιλίδος πόλεως ἐπίσκοπος Ἰωάννης . Ὠριγένης δὲ πάλιν ἄλλην μέν φησι τὴν παρὰ Ματθαίῳ καὶ Μάρκῳ ἐκχέουσαν τῆς κεφαλῆς τὸ μύρον ἐν οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ λεπροῦ · ἄλλην δὲ τὴν παρὰ τῷ Λουκᾷ γεγραμμένην ἁμαρτωλὸν κατεκχέσασαν τῶν ποδῶν αὐτοῦ τὸ μύρον ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Φαρισαίου . Ἀπολινάριος δὲ καὶ Θεόδωρος μίαν καὶ τὴν αὐτήν φασι παρὰ πᾶσι τοῖς Εὐαγγελισταῖς q , ἀκριβέστερον δὲ τὸν Ἰωάννην τὴν ἱστορίαν ἐκδεδωκέναι . φαίνονται δὲ Ματθαῖος καὶ Μάρκος καὶ Ἰωάννης περὶ τῆς αὐτῆς λέγοντες · ἐν Βηθανίᾳ γὰρ γεγενῆσθαί φασι · κώμη δὲ αὕτη . Λουκᾶς δὲ περὶ ἑτέρας . “ Ἰδοὺ γὰρ γυνή , φησιν , ἐν τῆ πόλει , “ ἥτις ἦν ἁμαρτωλὸς , καὶ ἐπιγνοῦσα ὅτι ἀνάκειται ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ “ Φαρισαίου , ” καὶ τὰ ἑξῆς , ὡς εἶναι ταύτην ἁμαρτωλὸν καὶ ἐν τῇ πόλει · ἐκείνην δὲ μὴ ἁμαρτωλὸν ἀναγέγραπται r , καὶ ἐν Βηθανίᾳ τῇ κώμῃ . ἀποδέχεται μέντοι αὐτῆς ὁ Σωτῆρ’ τὴν προθυμίαν , οὐ μάτην λέγων τὸ λαληθήσεται ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ μετὰ τοῦ κηρύγματος τοῦ Εὐαγγελίου καὶ τὸ τῆς γυναικὸς ἔργον , ἀλλ’ ὅτι τύπον ἐπεῖχε s τῆς προσαγούσης Χριστῷ τὴν πίστιν ἐκκλησίας , καὶ ἐκβαλλούσης ὥσπερ μύρον εὐωδέστατον . καὶ πιστικὴν γὰρ τὴν νάρδον ὀνομάζουσι , καὶ πολύτιμον λέγουσι . φησὶ δὲ εἰς τὸν ἐνταφιασμὸν αὐτῷ t συντελεῖν τὴν τοῦ μύρου ἄλειψιν · καὶ ὃ ἔσχε φησὶν , ἐποίησε . “ προέλαβε γὰρ μυρίσαι μου τὸ σῶμα εἰς τὸν ἐν - “ ταφιασμόν · ” ἐπὶ γὰρ τῷ θανάτῳ μάλιστα τῆς πίστεως ἀποδέξασθαι αὐτὸν ὡς σωτήριον κόσμῳ · πίστεως δὲ τοῦτο ἔργον τῆς ἰσχυροτάτης . γίνεται δὲ σημεῖον τοῦ μέλλοντος καὶ κατὰ βούλησιν τοῦτο τοῦ Σωτῆρος · ἔργον γὰρ λόγου μᾶλλον μνημονεύεται , ἵνα μνημονεύομεν ὅτι προεγνώκει τὸ πάθος . τῶν δὲ αἰτιωμένων τὴν τοῦ μύρου ἔκχυσιν διαφόρων ὄντων , ὁ μὲν Ἰωάννης μόνον u Ἰούδα ἐμνημόνευσε τοῦ προδότου · ὁ δὲ Ματθαῖος τῶν Ἀποστόλων · ὁ δὲ Μάρκος τινῶν , οὐχ ἁπάντων . οὐ τὴν τοῦ λέγοντος ἐξελέγχει προαίρεσιν ὁ Κύριος , ἀπὸ πονηρίας λέγοντος τοῦτο τοῦ Ἰούδα κατ’ αἰσχροκέρδειαν , ἀλλ’ οὐδὲ τοῖς ἄλλοις μέμφεται κατὰ ὑγιῆ λογισμὸν αἰτιασαμένοις . οὐκ εἰδότες γὰρ τὸ τοῦ πραχθέντος εὔλογον ᾐτιῶντο τὴν πρᾶξιν , ἤκουον γὰρ τοῦ διδασκάλου λέγοντος , “ ἔλεον “ θέλω καὶ οὐ θυσίαν , ” καὶ πολλὰ ἐν τῷ ὄρει περὶ ἐλεημοσύνης διαλεχθέντος . καὶ ἀπὸ τούτων συνελογίζοντο πρὸς ἑαυτοὺς , ὡς πολλῷ κρεῖττον ἦν τὴν τιμὴν τοῦ μύρου διανεμηθῆναι τοῖς πένησιν . ὁ δὲ Σωτῆρ’ τὴν διάνοιαν αὐτῆς ὁρῶν ἀφίησιν , καὶ γὰρ πολλὴ ἡ εὐλάβεια ἦν , καὶ ἄφατος ἡ σπουδή · διὸ καὶ σφόδρα συγκαταβαίνων , συνεχώρησε κατὰ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ χυθῆναι τὸ ἔλαιον . πολλῶν δὲ αἰτιωμένων καὶ διαφόρων , ὁ Κύριος προγνώστης ὣν , τὸν μὲν Ἰούδαν ὡς φιλάργυρον ἐξελέγχει · τοὺς δὲ μαθητὰς οὐκ αἰτιᾶται , ὡς ἐξ ἁπλουστέρας γνώμης εἰρηκότων ταῦτα . ἐμνημόνευον γὰρ τὸ , “ ἔλεον θέλω καὶ οὐ θυσίαν . ” εἰπόντες δὲ ὅτι ἠδύνατο τριακοσίων διναρίων πραθῆναι , ἔδειξαν ὅσα ἀνήλωσεν εἰς τὸ μύρον αὕτη , καὶ ὅσην τὴν προθυμίαν x ἐπεδείξατο . “ καὶ ὅπου ἂν κηρυχθῇ , ” φησι , “ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦτο , λαληθήσεται καὶ ὃ ἐποίησεν αὕτη . ” διὰ τοῦτο πάλιν τὴν εἰς τὰ ἔθνη ἔξοδον προαναφωνεῖ , καὶ ταύτῃ παραμυθούμενος αὐτοὺς ὑπὲρ τοῦ θανάτου · εἴγε μετὰ τὸν σταυρὸν y ἡ δύναμις , ὡς πανταχοῦ τῆς γῆς ἐκχυθῆναι τὸ κήρυγμα . καὶ οὐκ ἀπῄτει δὲ ὁ καιρὸς ὥστε διορθῶσαι τὸ γεγενημένον , ἀλλ’ ὥστε ἀποδέξασθαι μόνον . ὥσπερ γὰρ εἴτις αὐτὸν ἔροιτο πρὸ τοῦ ποιῆσαι τὴν γυναῖκα , οὐκ ἃν τοῦτο ἀπεφήνατο , οὕτω μετὰ τὸ ἀγορασθῆναι καὶ μετὰ τὸ χυθῆναι τὸ ἔλαιον , ἄκαιρος ἦν ἡ ἐπιτίμησις · διὸ καὶ αὐτὸς ὥστε μὴ πηρῶσαι τὴν γνώμην τῆς γυναικὸς ταῦτα ἔφησε · καὶ ὅσα φησίν , εἰς παραμυθίαν αὐτῆς λέγει . ἐγὼ γάρ , φησι , τοσοῦτον ἀπέχω τοῦ καταδικάσαι αὐτὴν ὡς κακῶς πεποιηκυῖαν , ἣ μέμψασθαι ὡς οὐ καλῶς ἐργασαμένην , ὅτι οὐδὲ ἀφήσω λαθεῖν τὸ γεγενημένον . ἀλλ’ ὁ κόσμος εἴσεται τὸ ἐν οἰκίᾳ εἰργασμένον καὶ ἐν κρυπτῷ . καὶ γὰρ μεγάλης διανοίας ἦν τὸ γεγενημένον , καὶ πολλῆς τεκμήριον πίστεως .
Lemmas: περι ὁ ἀλείφω ὁ κύριος μύρον . ἥς δέ ὁ Πάσχα καί ὁ ἄζυμος μετά δύο ἡμέρα · καί ζητέω ὁ Ἀρχιερεύς καί ὁ Γραμματεύς , πῶς αὐτός ἐν δόλος κρατέω ἀποκτείνω . λέγω δέ , μής ἐν ὁ ἑορτή , μήποτε θόρυβος εἰμί ὁ λαός . πρό δύο ἡμέρα ὁ πάθος ὁ βουλή . διό δέ ὁ τέταρτος ἐν ὁ ἑβδομάς νηστεία ἄγω , ὡς ὁ πάθος ἀρχή ὁ κατά ὁ ἕκτην1 ἐπιτελέω . δόλος δέ μηχανάομαι διά ὁ λαός ὁ ἀκολουθέω καί περιίστημι ἀεί . καί ὁ μέν ἑορτή ὑπερτίθημι βούλομαι · οὖον συγχωρέω δέ , ἐπεί ὁ προφητεία ἐσθίω πληρόω ὁ ἐν ὁ νομικός διατύπωσις , ἐν ὅς ὁ Πάσχα θύω , μείς πρῶτος , τεσσαρεσκαιδέκατος ἡμέρα . ἐν οὗτος γάρ ὁ μείς καί ἐν οὗτος ὁ ἡμέρα ὁ ἀληθινός Πάσχα ἐσθίω θύω . πρός δέ οὗτος δείκνυμι καί ὡς ἑκοντί ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι , ὁ ὑπέρ ἐγώ καταδέχομαι , ὅτι βούλομαι μέν κατέχω αὐτός , πολλάκις οὐ ἰσχύω . ὅτε δέ μή συλλαμβάνω αὐτός βούλομαι , τότε ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι παρά πᾶς ἐλπίς ὁ σπουδάζω αὐτός εἰς πέρας ἐξέρχομαι παρασκευάζω . οὗτος ἐπισυνάπτω ὁ εὐαγγελιστής ὁμοίως Ματθαῖος m ὁ ἐν ὁ Βηθανία γίγνομαι ἐν οἰκίον Σίμων ὁ λεπρός παρά n γυνή . καί εἰμί αὐτός ἐν Βηθανία , ἐν ὁ οἰκίον Σίμων ὁ λεπρός , κατάκειμαι αὐτός , ἔρχομαι γυνή ἔχω ἀλάβαστος μύρον νάρδος πιστικός πολυτελής · καί συντρίβω ὁ ἀλάβαστος , καταχέω αὐτός κατά ὁ κεφαλή . δοκέω μέν εἰμί εἷς καί ὁ αὐτός γυνή παρά ὁ εὐαγγελιστής ἅπας · οὐ εἄν ὁ δέ · ἀλλά παρά ὁ τρεῖς μέν , εἷς τις εἰμί ἐγώ p δοκέω καί ὁ αὐτός · παρά δέ ὁ Ἰωάννης οὐκέτι , ἀλλά ἕτερος τις θαυμαστός ὁ ὁ Λάζαρος ἀδελφός . καί οὗτος μέν φημί ὁ ὁ βασιλίς πόλις ἐπίσκοπος Ἰωάννης . Ὠριγένης δέ πάλιν ἄλλος μέν φημί ὁ παρά Ματθαῖος καί Μᾶρκος ἐκχέω ὁ κεφαλή ὁ μύρον ἐν οἰκίον Σίμων ὁ λεπρός · ἄλλος δέ ὁ παρά ὁ Λουκᾶς γράφω ἁμαρτωλός καταχέζω ὁ πούς αὐτός ὁ μύρον ἐν ὁ οἰκίον ὁ Φαρισαῖος . Ἀπολινάριος δέ καί Θεόδωρος εἷς καί ὁ αὐτός φημί παρά πᾶς ὁ εὐαγγελιστής q , ἀκριβής δέ ὁ Ἰωάννης ὁ ἱστορία ἐκδίδωμι . φαίνω δέ Ματθαῖος καί Μάρκος καί Ἰωάννης περί ὁ αὐτός λέγω · ἐν Βηθανία γάρ γίγνομαι φημί · κώμη δέ οὗτος . Λουκᾶς δέ περί ἕτερος . “ ἰδέ γάρ γυνή , φημί , ἐν τῆ πόλις , “ ὅστις εἰμί ἁμαρτωλός , καί ἐπιγιγνώσκω ὅτι ἀνάκειμαι ἐν ὁ οἰκίον ὁ “ Φαρισαῖος , ” καί ὁ ἑξῆς , ὡς εἰμί οὗτος ἁμαρτωλός καί ἐν ὁ πόλις · ἐκεῖνος δέ μή ἁμαρτωλός ἀναγράφω r , καί ἐν Βηθανία ὁ κώμη . ἀποδέχομαι μέντοι αὐτός ὁ σωτήρ ὁ προθυμία , οὖον μάτην λέγω ὁ λαλέω ἐν ὅλος ὁ κόσμος μετά ὁ κήρυγμα ὁ Εὐαγγέλιος καί ὁ ὁ γυνή ἔργον , ἀλλά ὅτι τύπος ἐπέχω s ὁ προσάγω Χριστός ὁ πίστις ἐκκλησία , καί ἐκβάλλω ὥσπερ μύρον εὐώδης . καί πιστικός γάρ ὁ νάρδος ὀνομάζω , καί πολύτιμος λέγω . φημί δέ εἰς ὁ ἐνταφιασμός αὐτός t συντελέω ὁ ὁ μύρον ἄλειψις · καί ὅς ἔχω φημί , ποιέω . “ προλαμβάνω γάρ μυρίζω ἐγώ ὁ σῶμα εἰς ὁ ἐν - “ ταφιασμός · ” ἐπί γάρ ὁ θάνατος μάλιστα ὁ πίστις ἀποδείκνυμι αὐτός ὡς σωτήριος κόσμος · πίστις δέ οὗτος ἔργον ὁ ἰσχυρός . γίγνομαι δέ σημεῖον ὁ μέλλω καί κατά βούλησις οὗτος ὁ Σωτήρ · ἔργον γάρ λόγος μᾶλλον μνημονεύω , ἵνα μνημονεύω ὅτι προγιγνώσκω ὁ πάθος . ὁ δέ αἰτιάομαι ὁ ὁ μύρον ἔκχυσις διάφορος εἰμί , ὁ μέν Ἰωάννης μόνος u Ἰούδας μνημονεύω ὁ προδότης · ὁ δέ Ματθαῖος ὁ ἀπόστολος · ὁ δέ Μάρκος τις , οὐ ἅπας . οὖον ὁ ὁ λέγω ἐξελέγχω προαίρεσις ὁ Κύριος , ἀπό πονηρία λέγω οὗτος ὁ Ἰούδας κατά αἰσχροκέρδεια , ἀλλά οὐδέ ὁ ἄλλος μέμφομαι κατά ὑγιής λογισμός αἰτιάομαι . οὐ οἶδα γάρ ὁ ὁ πράσσω εὔλογος αἰτιάομαι ὁ πρᾶξις , ἀκούω γάρ ὁ διδάσκαλος λέγω , “ ἔλεος “ ἐθέλω καί οὖον θυσία , ” καί πολύς ἐν ὁ ὄρος περί ἐλεημοσύνη διαλέγω . καί ἀπό οὗτος συλλογίζομαι πρός ἑαυτοῦ , ὡς πολύς ἀγαθός εἰμί ὁ τιμή ὁ μύρον διανέμω ὁ πένης . ὁ δέ σωτήρ ὁ διάνοια αὐτός ὁράω ἀφίημι , καί γάρ πολύς ὁ εὐλάβεια εἰμί , καί ἄφατος ὁ σπουδή · διό καί σφόδρα συγκαταβαίνω , συγχωρέω κατά ὁ κεφαλή αὐτός χέω ὁ ἔλαιον . πολύς δέ αἰτιάομαι καί διάφορος , ὁ Κύριος προγνώστης ἐάν , ὁ μέν Ἰούδας ὡς φιλάργυρος ἐξελέγχω · ὁ δέ μαθητής οὐ αἰτιάομαι , ὡς ἐκ ἁπλόος γνώμη λέγω οὗτος . μνημονεύω γάρ ὁ , “ ἔλεος ἐθέλω καί οὖον θυσία . ” εἶπον δέ ὅτι δύναμαι τριακόσιοι δινάριον πέρνημι , δείκνυμι ὅσος ἀναλίσκω εἰς ὁ μύρον οὗτος , καί ὅσος ὁ προθυμία x ἐπιδείκνυμι . “ καί ὅπου εἄν κηρύσσω , ” φημί , “ ὁ Εὐαγγέλιος οὗτος , λαλέω καί ὅς ποιέω οὗτος . ” διά οὗτος πάλιν ὁ εἰς ὁ ἔθνος ἔξοδος προαναφωνέω , καί οὗτος παραμυθέομαι αὐτός ὑπέρ ὁ θάνατος · εἰ μετά ὁ σταυρός y ὁ δύναμις , ὡς πανταχοῦ ὁ γῆ ἐκχέω ὁ κήρυγμα . καί οὐ ἀπαιτέω δέ ὁ καιρός ὥστε διορθόω ὁ γίγνομαι , ἀλλά ὥστε ἀποδείκνυμι μόνος . ὥσπερ γάρ ἔστις αὐτός ἔρομαι πρό ὁ ποιέω ὁ γυνή , οὐ ἄν οὗτος ἀποφαίνω , οὗτος μετά ὁ ἀγοράζω καί μετά ὁ χέω ὁ ἔλαιον , ἄκαιρος εἰμί ὁ ἐπιτίμησις · διό καί αὐτός ὥστε μή πηρόω ὁ γνώμη ὁ γυνή οὗτος φημί · καί ὅσος φημί , εἰς παραμυθία αὐτός λέγω . ἐγώ γάρ , φημί , τοσοῦτος ἀπέχω ὁ καταδικάζω αὐτός ὡς κακῶς ποιέω , ὅς μέμφομαι ὡς οὖον καλῶς ἐργάζομαι , ὅτι οὐδέ ἀφίημι λανθάνω ὁ γίγνομαι . ἀλλά ὁ κόσμος εἶμι ὁ ἐν οἰκίον ἐργάζομαι καί ἐν κρυπτός . καί γάρ μέγας διάνοια εἰμί ὁ γίγνομαι , καί πολύς τεκμήριον πίστις .