catenae-novum-testamentum.catena-in-lucam-typus-b-e-codd-paris-coislin-23-oxon-bodl 55
Περὶ οἰκοδομῆς πύργου παραβολή . Τὸ δὲ ἐκ τῆς τοῦ πύργου οἰκοδομῆς ἡμῖν ἐπιδηλούμενον , τοῦτό ἐστιν , ἵνα οἱ τὴν εὐκλεᾶ καὶ ἀμώμητον ζωὴν κατορθοῦν ἑλόμενοι , τὴν ἀρκοῦσαν ἐν τούτῳ προθυμίαν , τῷ ἑαυτῶν ἐγκαταθέμενοι νοΐ , οὕτως ἔχονται τῆς τοιαύτης μακαρίας πολιτείας , μεμνῆσθαί τε τοῦ λέγοντος “ τέκνον , εἰ προσέρχῃ δουλεύειν Κυρίῳ , ἑτοίμασον τὴν “ ψυχήν σου εἰς πειρασμὸν , εὔθυνον τὴν καρδίαν σου καὶ καρτέρη - “ σον · ” εἰ δὲ παρά τισιν οὐκ ἔστι προθυμία τοιαύτη , οὗτοι πῶς ἂν ἰσχύσειαν τὸν προστεθεικότα αὐτοῖς περαιῶσαι σκοπόν ; Τοῦ ἁγίου Μαξίμου Σκόλιον . Τίς ἡ παραβολὴ τοῦ πύρυοθ ; ὁ πύργος σημαίνει τὴν τῶν ἀρετῶν τελείωσιν μετὰ γνώσεως οἰκοδομηθεῖσαν . ὅστις οὖν πράττει τὴν κατὰ πρᾶξιν ἀπάθειαν , ἔχει ἐπιτηδειότητα πρὸς ἐπίκτησιν Φυσικῶν καὶ θεωρητικῶν καὶ θεολογικῶν λόγων , δι’ ὧν ἀπαρτίζεται ἡ τελεία γνῶσις · οὗτος τελειοῖ τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου , ὁ δὲ ἐλλειπὴς τούτων μὴ δυνηθεὶς εἰς πέρας ἀγαγεῖν τὴν οἰκοδομὴν , ἐμπαίζεται παρὰ τῶν παραπορευομένων , εἴτε ἀνθρώπων εἴτε δαιμόνων . Τὸ δὲ “ εἴ τις βασιλεὺς πορευόμενος ἑτέρῳ βασιλεῖ συμβα - “ λεῖν εἰς πόλεμον , ” καὶ τὰ ἑξῆς , τοῦτο σημαίνει , ὅτι πρὸς τὰς ἐναντίας δυνάμεις ἐστὶν ἡμῖν ὁ ἀγὼν , καθὼς ὁ Ἀπόστολός Φησιν , “ οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα , ” καὶ τὰ ἑξῆς . Ἔτι δὲ καὶ πρὸς τὸ Φρόνημα τῆς σαρκὸς , ὁ ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν ἀγριαίνων νόμος , τὰ πολύτροπα πάθη , πρὸς ταῦτα ἡμῖν ἡ πάλη , αὕτη τῶν ἐχθρῶν ἡ ἀγρία πληθύς · πῶς οὖν ἄρα τούτων περιεσόμεθα ; ὅταν πιστεύσωμεν ὅτι ἐν τῷ Θεῷ ποιήσομεν δύναμιν , καὶ ὅτι αὐτὸς ἐξουδενώσει πάντας τοὺς θλίβοντας ἡμᾶς , καθὼς ἑαυτόν τις τῶν ἁγίων προΦητῶν διαθεὶς ἔΦη , “ ἰδοὺ , Κύριος βοηθεῖ μοι , “ καὶ τίς κακώσει με ; ” καὶ πάλιν ὁ θεσπέσιος Δαβίδ · “ Κύριε , “ Φωτισμός μου καὶ Σωτῆρ’ μου , ” καὶ τὰ ἑξῆς · αὐτὸς γὰρ ἡμῶν ἡ ἰσχύς ἐστι . διὸ αὐτὸν ἔχοντες βοηθὸν , μηδαμῶς περὶ εἰρήνης τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν δαίμονας ἐρωτήσωμεν , ὅπερ ἐστὶ δουλωθῆναι τοῖς πάθεσιν , ἀλλὰ μᾶλλον ἀντιστῶμεν αὐτοῖς , τὸν κραταιὸν Θεὸν ἡμῶν εἰς ἀντίληψιν ὁλοψύχως καὶ ἀδιαλείπτως ἐπικαλούμενοι . Καλὸν τὸ ἅλας · ἐὰν δὲ τὸ ἅλας μωρανθῇ ἐν τίνι ἀρτυθήσεται ; Κυρίλλου . Ἔστωσαν οὖν ἐν ἡμῖν οἱ ἅλες , τουτέστιν , οἱ τε καὶ σωτήριοι λόγοι , ὧν ἐὰν καταΦρονήσωμεν , ἐσόμεθα μωροὶ καὶ ἀσύνετοι , καὶ ἀχρεῖοι παντελῶς . ἘΞ Ἀνεπιγράφου . Οὕτω δὴ καὶ τὸ ἅλας εἶναι πάντας συστήσεται τοὺς μὲν πρώτως , τοὺς δὲ δευτέρως · πρώτως μὲν γὰρ οἱ Ἀπόστολοι , οἳ τῷ κόσμῳ παντὶ γεγόνασιν ἅλες , καὶ ὅσοι μετ’ ἐκείνους τοιοῦτοι ἀρτύοντες εἰς σωτηρίαν ἀνθρώπους , δεύτερον δὲ οἱ τὰς ἐκκλησίας πληροῦντες , λαοὶ χρήσιμοι πρὸς ὠΦέλειαν τοῖς πλησιάζουσι καθιστάμενοι , “ καλὸν οὖν , ” Φησὶ , “ τὸ ἅλας , ἐὰν “ δὲ τὸ ἅλας μωρανθῆ , ἐν τίνι ἀρτυθήσεται , οὔτε εἰς γῆν , οὔτε εἰς “ κοπρίαν εὔθετόν ἐστιν · ἔξω βάλλουσιν αὐτό . Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν “ ἀκουέτω . ” χρησίμους ὑμᾶς Φησιν , ὁ παρ’ ἐμοῦ λόγος ἅπασιν ἀνθρώποις κατασκευάζει , καὶ πᾶσιν ἐπὶ σωτήρια παραμίγνυσι , τοιούτους ἀποδεικνὺς οἵους προείρηκα · εἰ δὲ παραφθείρει τὴν προσήκουσαν διάνοιαν , οὔτε ἀφ’ ὑμῶν ὄφελος οὐδενὶ , οὔτε ὑμῖν ἑτέρωθεν ὠΦέλεια ἀπολείπεται , ὅθεν οὔτε εἰς γῆν , οὔτε εἰς κοπρίαν εὔθετοι ἔσεσθε · γῆ μὲν γὰρ τὸ ὠΦελούμενον , κόπρος τὸ ὠΦελοῦν · ὑμεῖς δὲ πρὸς τὸ ὠφελεῖν κόσμῳ ἅπαντα κείμενοι , εἰ μήτε ὠΦέλιμοι μένοιτε , μήτε ὠφελεῖσθαι δύνασθε · ἀπόκλητοι καὶ εἰς οὐδὲν ἔσεσθε . Ἔνθα δὴ καὶ συνέσεως ἔΦη δεῖν τοῖς ἀκούουσιν , ὥστε παραβολικὸν ὄντα τὸν λόγον συνιέναι . τὰ ἀκόλουθα ἕως τῆς παραβολῆς τῶν ρ προβάτων προεγράφη εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον . Περὶ τῆς δραχμῆς φησιν ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ θεόλογος , ὅτι λύχνον ἧψεν ὁ Χριστὸς καὶ Θεὸς , δηλονότι τὴν ἑαυτοῦ σάρκα , καὶ τὴν οἰκίαν ἐσάρωσε τῆς ἁμαρτίας , τὸν κόσμον ἀποκαθάρας , καὶ τὴν δραχμὴν ἐζήτησε , τὴν βασιλικὴν εἰκόνα συγκεχωσμένην τοῖς πάθεσι , καὶ συγκαλεῖται τὰς φίλας αὐτῷ δυνάμεις ἐπὶ τῇ τῆς δραχμῆς εὑρέσει , καὶ κοινωνοὺς ποιεῖται τῆς εὐφροσύνης , ἃς καὶ τῆς οἰκονομίας μύστιδας ἐπεποίητο . ἘΞ ἀνεπιγράφου . Λύχνον μὲν ἁπτόμενον εἶναι τῆς τὸν λόγον , σάρωσιν δὲ τὴν τῶν ἁμαρτιῶν ἀποκάθαρσιν , καὶ τῶν πονηρῶν δαιμόνων τὸν χωρισμὸν καὶ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν . ταῦτα γὰρ οἱονεὶ χρήματα τῇ εἰκόνι ἐπιπροσθοῦντα οὐ συνεχώρει ἐπ’ ὄψεσιν ὁρᾶσθαι Θεοῦ · ὅθεν τούτων ἀπωσθέντων , εὑρεθῇ ἡ ἀπολωλυῖα δραχμὴ , ὑπὸ τῆς γυναικὸς , ἣν εἰς τὴν ἐπουράνιον εἴληφεν Ἰερουσαλήμ .
Lemmas: περι οἰκοδομεύς πύργος παραβολή . ὁ δέ ἐκ ὁ ὁ πύργος οἰκοδομεύς ἐγώ ἐπιδηλόω , οὗτος εἰμί , ἵνα ὁ ὁ εὐκλεής καί ἀμώμητος ζωή κατορθόω αἱρέω , ὁ ἀρκέω ἐν οὗτος προθυμία , ὁ ἑαυτοῦ ἐγκατατίθημι νόος , οὕτως ἔχω ὁ τοιοῦτος μακάριος πολιτεία , μιμνήσκω τε ὁ λέγω “ τέκνον , εἰμί προσέρχομαι δουλεύω κύριος , ἑτοιμάζω ὁ “ Ψυχή σύ εἰς πειρασμός , εὐθύνω ὁ Καρδία σύ καί Καρτέρη - “ σός · ” εἰμί δέ παρά τις οὐ εἰμί προθυμία τοιοῦτος , οὗτος πῶς εἄν ἰσχύω ὁ προστίθημι αὐτός περαιόω σκοπός ; ὁ ἅγιος Μάξιμος σκόλιον . Τῖς ὁ παραβολή ὁ πύρυοθ ; ὁ πύργος σημαίνω ὁ ὁ ἀρετή τελέω μετά γνῶσις οἰκοδομέω . ὅστις οὖν πράσσω ὁ κατά πρᾶξις ἀπάθεια , ἔχω ἐπιτηδειότης πρός ἐπίκτησις φυσικός καί θεωρητικός καί θεολογικός λόγος , διά ὅς ἀπαρτίζω ὁ τέλειος γνῶσις · οὗτος τελειόω ὁ οἰκοδομή ὁ πύργος , ὁ δέ ἐλλιπής οὗτος μή δύναμαι εἰς πέρας ἄγω ὁ οἰκοδομή , ἐμπαίζω παρά ὁ παραπορεύομαι , εἴτε ἄνθρωπος εἴτε δαίμων . ὁ δέ “ εἰμί τις βασιλεύς πορεύω ἕτερος βασιλεύς συμβαίνω - “ λείν εἰς πόλεμος , ” καί ὁ ἑξῆς , οὗτος σημαίνω , ὅτι πρός ὁ ἐναντίος δύναμις εἰμί ἐγώ ὁ ἀγών , καθώς ὁ ἀπόστολος φημί , “ οὐ εἰμί ἐγώ ὁ πάλη πρός αἷμα καί σάρξ , ” καί ὁ ἑξῆς . ἔτι δέ καί πρός ὁ Φρόνημα ὁ σάρξ , ὁ ἐν ὁ μέλος ἐγώ ἀγριαίνω νόμος , ὁ πολύτροπος πάθος , πρός οὗτος ἐγώ ὁ πάλη , οὗτος ὁ ἐχθρός ὁ ἄγριος πλῆθος · πῶς οὖν ἄρα οὗτος περίειμι ; ὅταν πιστεύω ὅτι ἐν ὁ Θεός ποιέω δύναμις , καί ὅτι αὐτός ἐξουδένωσις πᾶς ὁ θλίβω ἐγώ , καθώς ἑαυτοῦ τις ὁ ἅγιος προφήτης διατίθημι φημί , “ ἰδού , Κύριος βοηθέω ἐγώ , “ καί τίς κακόω ἐγώ ; ” καί πάλιν ὁ θεσπέσιος Δαβίδ · “ κύριος , “ φωτισμός ἐγώ καί σωτήρ ἐγώ , ” καί ὁ ἑξῆς · αὐτός γάρ ἐγώ ὁ ἰσχύς εἰμί . διό αὐτός ἔχω βοηθός , μηδαμῶς περί εἰρήνη ὁ ἐχθρός ἐγώ δαίμων ἐρωτάω , ὅσπερ εἰμί δουλόω ὁ πάθος , ἀλλά μᾶλλον ἀνθίστημι αὐτός , ὁ κραταιός θεός ἐγώ εἰς ἀντίληψις ολόψυχα καί ἀδιαλείπτως ἐπικαλέω . κηλόν ὁ ἅλς · ἐάν δέ ὁ ἅλς μωραίνω ἐν τίς ἀρτύω ; Κύριλλος . εἰμί οὖν ἐν ἐγώ ὁ ἅλς , τουτέστιν , ὁ τε καί σωτήριος λόγος , ὅς ἐάν καταφρονέω , εἰμί μωρός καί ἀσύνετος , καί ἀχρεῖος παντελῶς . ἐκ ανεπίγραφος . οὕτως δή καί ὁ ἅλς εἰμί πᾶς συνίστημι ὁ μέν πρῶτος , ὁ δέ δύο · πρῶτος μέν γάρ ὁ ἀπόστολος , ἕ ὁ κόσμος πᾶς γίγνομαι ἅλς , καί ὅσος μετά ἐκεῖνος τοιοῦτος ἀρτύω εἰς σωτηρία ἄνθρωπος , δύο δέ ὁ ὁ ἐκκλησία πληρόω , λαός χρήσιμος πρός ὠφέλεια ὁ πλησιάζω καθίστημι , “ καλός οὖν , ” φημί , “ ὁ ἅλς , ἐάν “ δέ ὁ ἅλς μωραίνω , ἐν τίς ἀρτύω , οὔτε εἰς γῆ , οὔτε εἰς “ κοπρίας εὔθετος εἰμί · ἔξω βάλλω αὐτός . ὁ ἔχω οὖς ἀκούω “ ἀκούω . ” χρήσιμος σύ φημί , ὁ παρά ἐγώ λόγος ἅπας ἄνθρωπος κατασκευάζω , καί πᾶς ἐπί σωτήριος παραμείγνυμι , τοιοῦτος ἀποδείκνυμι οἷος προαγορεύω · εἰμί δέ παραφθείρω ὁ προσήκω διάνοια , οὔτε ἀπό σύ ὄφελος οὐδείς , οὔτε σύ ἑτέρωθεν ὠφέλεια ἀπολείπω , ὅθεν οὔτε εἰς γῆ , οὔτε εἰς κοπρίας εὔθετος εἰμί · γῆ μέν γάρ ὁ ὠφελέω , κόπρος ὁ ὠφελέω · σύ δέ πρός ὁ ὠφελέω κόσμος ἅπας κεῖμαι , εἰμί μήτε ὠφέλιμος μένω , μήτε ὠφελέω δύναμαι · ἀπόκλητος καί εἰς οὐδείς εἰμί . ἔνθα δή καί σύνεσις φημί δήω ὁ ἀκούω , ὥστε παραβολικός εἰμί ὁ λόγος συνίημι . ὁ ἀκόλουθος ἠώς ὁ παραβολή ὁ ρ πρόβατον προγράφω εἰς ὁ κατά Ματθαῖος . περι ὁ δραχμή φημί ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεόλογος , ὅτι λύχνος ἅπτω ὁ Χριστός καί θεός , δηλονότι ὁ ἑαυτοῦ σάρξ , καί ὁ οἰκίον σαρώνω ὁ ἁμαρτία , ὁ κόσμος ἀποκαθαίρω , καί ὁ δραχμή ζητέω , ὁ βασιλικός εἰκών συγχώννυμι ὁ πάθος , καί συγκαλέω ὁ φίλος αὐτός δύναμις ἐπί ὁ ὁ δραχμή εὕρεσις , καί κοινωνός ποιέω ὁ Εὐφρόσυνος , ὅς καί ὁ οἰκονομία μύστις ποιέω . ἐκ ανεπίγραφος . λύχνος μέν ἅπτω εἰμί ὁ ὁ λόγος , σάρωσις δέ ὁ ὁ ἁμαρτία ἀποκάθαρσις , καί ὁ πονηρός δαίμων ὁ χωρισμός καί ὁ ἀπαλλοτρίωσις . οὗτος γάρ οἱονεί χρῆμα ὁ εἰκών ἐπιπροσθέω οὖον συγχωρέω ἐπί ὄψις ὁράω Θεός · ὅθεν οὗτος ἀπωθέω , εὑρίσκω ὁ ἀπόλλυμι δραχμή , ὑπό ὁ γυνή , ὅς εἰς ὁ ἐπουράνιος λαμβάνω Ἱερουσαλήμ .