catenae-novum-testamentum.catena-in-lucam-typus-b-e-codd-paris-coislin-23-oxon-bodl 5
Περὶ τοῦ γενομένου ῥήματος πρὸς Ἰωάννην . Μέμνηται δὲ δικαίως τοῦ χρόνου καὶ τῶν ἀρχόντων λέγων ὁ Εὐαγγελιστὴς “ ἐν ἔτει πεντεκαιδεκάτῳ τῆς ἡγεμονίας Τιβερίου “ Καίσαρος , ” καὶ τὰ ἑξῆς , ἵνα γνῶμεν ὅτι ἐν τοῖς τῆς ἐνανθρωπήσεως χρόνοις τοῦ Κυρίου ἡμῶν καὶ Θεοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ , ἐκλελοίπει καθόλου ἄρχων καὶ ἡγούμενος ἐξ Ἰουδαίων . ἀλλόφυλοι δὲ ἦρχον , Ῥωμαίων μὲν , οἱ δὲ λοιποὶ Ἡρώδου υἱοὶ , Ἀσκαλωνίτης τὸ γένος , “ ἦλθε γὰρ ᾧτινι τὸ ἄρχειν ἀπόκειται , ” τουτέστι Χριστῷ τῷ Θεῷ ἡμῶν . Ἐξέλιπον δὲ οἱ Ἰουδαίων ἄρχοντες κατὰ τοὺς λόγους Ιακὼβ τοῦ πατριάρχου . Τὸ δὲ εἰπεῖν “ ἐγένετο ῥῆμα Θεοῦ ἐπὶ Ἰωάννην ” δείκνυσιν ὅτι οὐκ ἀφ’ ἑαυτοῦ ἦλθεν , ἀλλὰ παρὰ Θεοῦ ἀποσταλεὶς , ὅθεν καὶ τοσαῦτα περὶ τὸν Ἰωάννην ἐξ ἀρχῆς ᾠκονομήθη διὰ ταύτην τὴν διακονίαν . Ἔδει γὰρ καὶ τὸν πρόδρομον τοῦ Χριστοῦ ἀξιάγαστον εἶναι . Διὰ τί δὲ ἐγένετο ῥῆμα Θεοῦ πρὸς Ἰωάννην ἐν τῇ ἐρήμῳ ; διά τινα μυστικὴν θεωρίαν . Ἐπειδὴ γὰρ ἔμελλε πολλὰ τὰ τέκνα αὐτῆς ἐρημωθείσης μᾶλλον εἶναι ἣ περὶ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα , τούτου χάριν τοῦτο γέγονε . Εἰ γὰρ μὴ τοῦτο ἦν , ἐκπερισσῶς ἐποίει κηρύσσων ἐν τῇ ἐρήμῳ . Ἐκήρυσσε δὲ βάπτισμα μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν . Τὸ μὲν γὰρ Θεῷ βάπτισμα τελείως ἔχει ἄφεσιν ἁμαρτιῶν ἐξ αὐτοῦ τοῦ βαπτίζεσθαι , τὸ δὲ Ἰωάννου εἰς αὐτὸ μὲν εἶχεν ἄφεσιν ἁμαρτιῶν , διὰ μετανοίας δὲ , ἀτελὴς γὰρ ἦν , εἰ καἲ τῶν Ἰουδαϊκῶν βαπτισμάτων τελειότερον ὑπῆρχεν · ἐποίει γὰρ αὐτοὺς ἐπιτηδείους μετάνοια , καὶ δεκτικοὺς αὐτῆς γενέσθαι παρεσκεύαζε τοὺς βαπτιζομένους . Ἐπειδὴ δὲ ὁ Ἰωάννης πρόδρομος ἦν τοῦ Χριστοῦ , φωνὴ ἦν ὁ λόγος , προέδραμεν ἡ φωνὴ τὸν λόγον . διὰ τοῦτο καὶ ὡς οὔπω παρόντος τοῦ Κυρίου , “ ἑτοιμάσατε , ” φησὶ , “ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ , τουτέστι , εὐτρεπίσθητε πρὸς παραδοχὴν ὧν ἂν βούλοιτο νομοθετεῖν , τῶν τοῦ νόμου σκιῶν ἀφιστάμενοι . Εὐθείας δὲ ποιεῖ τὰς τρίβους τοῦ Θεοῦ ὁ διὰ δικαιοσύνης αὐτὴν ὁδεύων · σκολιὰ γὰρ ἡ κακία . Τὸ δὲ “ πᾶσα φάραγξ πληρωθήσεται ” καὶ τὰ ἑξῆς , ὡς πρὸς ἀντίθεσιν ἐστί · καὶ οἱονεὶ ἀμφιβάλλοντός τινος ἡ προφητεία ἀποκρίνεται . Ἐπειδὴ γὰρ εἶπεν , “ ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου , “ εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ , ” ἀνάντης δὲ καὶ τραχεῖα ἡ ἀρετὴ καὶ δυσδιάβατος , καὶ ἐμποδιζομένη , πρῶτον μὲν ἀπὸ τῶν πονηρῶν πνευμάτων , ἔπειτα δὲ καὶ ἀπὸ τῶν φυσικῶν καὶ ἔξωθεν παθῶν , ὡς λέγοντός τινος τῷ προφήτῃ πῶς ἐνδέχεται κατορθοῦσαι ἀρετὴν , τοσούτων ὄντων κωλυμάτων , αὐτὸς ἀποκριθεὶς λέγει , ὅτι πᾶν τὸ πρὸς τὸν τῆς ἀρετῆς δρόμον ἐμποδίζον διορθωθήσεται ὑπὸ τοῦ Χριστοῦ · κἂν φάραγξ τις εἴη , καὶ διὰ τοῦτο ὑπάρχει δύσβατος , πληρωθήσεται πρὸς δεξίωσιν · κἂν ὅρος τις εἴη καὶ βουνὸς , καὶ διὰ τοῦτό ἐστι δυσπόρευτος , ταπεινωθήσεται εἰς ὁδὸν εἰθεῖαν , καὶ πάντα ἔσται εὐθεῖα . Ἄλλωσ . Φάραγγας δὲ καὶ ὄρη καὶ βουνοὺς τὰ πάθη καλεῖ , καὶ τὰς τῶν δαιμόνων ἀντιστάσεις . Ὃ δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν , ὅτι πάντα ὅσα τὴν ἀρετὴν καὶ τὴν τοῦ Θεοῦ ὁδὸν δύσβατον ποιεῖ , καταργηθήσεται ὑπὸ Χριστοῦ , ὡς γενέσθαι λεῖα πάντα τοῖς ὁδεύειν βουλομένοις · λεῖα δὲ γέγονεν οὕτως , ἐπειδήπερ τὸν μὲν Σατανᾶν κατήργησεν ὁ Χριστὸς , καὶ ὑπὸ τοὺς πόδας τῶν δούλων αὐτοῦ τέθεικε . Τὰ δὲ τῆς σαρκὸς πάθη ἐν ἑαυτῷ κατεύνασε καὶ κατήργησε . Δεῖξαι δὲ θέλων , ὅτι οὐκέτι Ἰουδαῖοι οὔτε προσήλυτοι μόνον , ἀλλὰ καὶ πᾶσα ἡ τῶν ἀνθρώπων φύσις τῆς φιλανθρωπίας ἀπο - λαύσει τοῦ Θεοῦ , φησὶ “ καὶ ὄψεται πᾶσα σὰρξ τὸ σωτήριον “ τοῦ Θεοῦ , ” τουτέστιν , ὅτι πρὸς τὰ πέρατα τῆς γῆς κηρυχθήσεται τῶν Εὐαγγελίων τούτων ἡ δύναμις καὶ ἡ γνῶσις , ἀπὸ θηριώδους τρόπου καὶ σκληροτάτης γνώμης εἰς ἡμερότητα πολλὴν καὶ πραότητα μεταβάλλουσα τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος . καὶ γὰρ διὰ τῶν σκολιῶν πάντα τὸν διεφθαρμένον βίον ᾐνίξατο , τουτέστι , τελώνας , καὶ πόρνας καὶ λῃστὰς καὶ μάγους , οἵτινες ὄντες διεστραμμένοι πρότερον , τὴν ὀρθὴν ὕστερον ἐβάδισαν ὁδόν · ὅπερ οὖν αὐτὸς ἔλεγε τοῖς Ἰουδαίοις , “ ὅτι τελῶναι καὶ πόρναι προάγουσιν “ ὑμᾶς εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν . ” Τὸ “ ἔλεγεν οὑν τοῖς ἐκπορευομένοις ὄχλοις ἕως “ καὶ εἰς πῦρ “ βάλλεται , ” προεγράφη εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον .
Lemmas: περι ὁ γίγνομαι ῥῆμα πρός Ἰωάννης . μιμνήσκω δέ δικαίως ὁ χρόνος καί ὁ ἄρχω λέγω ὁ εὐαγγελιστής “ ἐν ἔτος πεντεκαιδέκατος ὁ ἡγεμονία Τιβέριος “ Καῖσαρ , ” καί ὁ ἑξῆς , ἵνα γιγνώσκω ὅτι ἐν ὁ ὁ ἐνανθρώπησις χρόνος ὁ κύριος ἐγώ καί Θεός Ἰησοῦς Χριστός , ἐκλείπω καθόλου ἄρχω καί ἡγέομαι ἐκ Ἰουδαῖος . ἀλλόφυλος δέ ἄρχω , Ῥωμαῖος μέν , ὁ δέ λοιπός Ἡρώδης υἱός , Ἀσκαλωνίτης ὁ γένος , “ ἔρχομαι γάρ ὅστις ὁ ἄρχω ἀπόκειμαι , ” τουτέστι Χριστός ὁ Θεός ἐγώ . ἐκλείπω δέ ὁ Ἰουδαῖος ἄρχω κατά ὁ λόγος Ἰακώβ ὁ πατριάρχης . ὁ δέ εἶπον “ γίγνομαι ῥῆμα Θεός ἐπί Ἰωάννης ” δείκνυμι ὅτι οὐ ἀπό ἑαυτοῦ ἔρχομαι , ἀλλά παρά Θεός ἀποστέλλω , ὅθεν καί τοσοῦτος περί ὁ Ἰωάννης ἐκ ἀρχή οἰκονομέω διά οὗτος ὁ διακονία . δέω γάρ καί ὁ πρόδρομος ὁ Χριστός ἀξιάγαστος εἰμί . Ζεύς τίς δέ γίγνομαι ῥῆμα Θεός πρός Ἰωάννης ἐν ὁ ἐρῆμος ; διά τις μυστικός θεωρία . ἐπεί γάρ μέλλω πολύς ὁ τέκνον αὐτός ἐρημόω μᾶλλον εἰμί ὅς περί ὁ ἔχω ὁ ἀνήρ , οὗτος χάρις οὗτος γίγνομαι . εἰμί γάρ μή οὗτος εἰμί , ἐκπερισσῶς ποιέω κηρύσσω ἐν ὁ ἐρῆμος . κηρύσσω δέ βάπτισμα μετάνοια εἰς ἄφεσις ἁμαρτία . ὁ μέν γάρ Θεός βάπτισμα τέλειος ἔχω ἄφεσις ἁμαρτία ἐκ αὐτός ὁ βαπτίζω , ὁ δέ Ἰωάννης εἰς αὐτός μέν ἔχω ἄφεσις ἁμαρτία , διά μετάνοια δέ , ἀτελής γάρ εἰμί , εἰμί καίω ὁ Ἰουδαϊκός βάπτισμα τέλειος ὑπάρχω · ποιέω γάρ αὐτός ἐπιτήδειος μετάνοια , καί δεκτικός αὐτός γίγνομαι παρασκευάζω ὁ βαπτίζω . ἐπεί δέ ὁ Ἰωάννης πρόδρομος εἰμί ὁ Χριστός , φωνή εἰμί ὁ λόγος , προτρέχω ὁ φωνή ὁ λόγος . διά οὗτος καί ὡς οὔπω πάρειμι ὁ κύριος , “ ἑτοιμάζω , ” φημί , “ ὁ ὁδός αὐτός , τουτέστι , εὐτρεπίζω πρός παραδοχή ὅς εἄν βούλομαι νομοθετέω , ὁ ὁ νόμος σκιά ἀφίστημι . εὔθεια δέ ποιέω ὁ τρίβος ὁ Θεός ὁ διά δικαιοσύνη αὐτός ὁδεύω · σκολιός γάρ ὁ κακία . ὁ δέ “ πᾶς φάραγξ πληρόω ” καί ὁ ἑξῆς , ὡς πρός ἀντίθεσις εἰμί · καί οἱονεί ἀμφιβάλλω τις ὁ προφητεία ἀποκρίνω . ἐπεί γάρ εἶπον , “ ἑτοιμάζω ὁ ὁδός κύριος , “ εὐθύς ποιέω ὁ τρίβος αὐτός , ” ἀνάντης δέ καί τραχύς ὁ ἀρετή καί δυσδιάβατος , καί ἐμποδίζω , πρῶτος μέν ἀπό ὁ πονηρός πνεῦμα , ἔπειτα δέ καί ἀπό ὁ φυσικός καί ἔξωθεν πάθος , ὡς λέγω3 τις ὁ προφήτης πῶς ἐνδέχομαι κατορθόω ἀρετή , τοσοῦτος εἰμί κώλυμα , αὐτός ἀποκρίνω λέγω , ὅτι πᾶς ὁ πρός ὁ ὁ ἀρετή δρόμος ἐμποδίζω διορθόω ὑπό ὁ Χριστός · κἀν φάραγξ τις εἰμί , καί διά οὗτος ὑπάρχω δύσβατος , πληρόω πρός δεξίωσις · κἀν ὅρος τις εἰμί καί βουνός , καί διά οὗτος εἰμί δυσπόρευτος , ταπεινόω εἰς ὁδός εὐθύς , καί πᾶς εἰμί εὐθύς . ἄλλος . φάραγξ δέ καί ὄρος καί βουνός ὁ πάθος καλέω , καί ὁ ὁ δαίμων ἀντίστασις . ὅς δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί , ὅτι πᾶς ὅσος ὁ ἀρετή καί ὁ ὁ Θεός ὁδός δύσβατος ποιέω , καταργέω ὑπό Χριστός , ὡς γίγνομαι λεῖος πᾶς ὁ ὁδεύω βούλομαι · λεῖος δέ γίγνομαι οὕτως , ἐπεί ὁ μέν Σατανᾶς καταργέω ὁ Χριστός , καί ὑπό ὁ πούς ὁ δοῦλος αὐτός τίθημι . ὁ δέ ὁ σάρξ πάθος ἐν ἑαυτοῦ κατευνάζω καί καταργέω . δείκνυμι δέ ἐθέλω , ὅτι οὐκέτι Ἰουδαῖος οὔτε προσήλυτος μόνος , ἀλλά καί πᾶς ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις ὁ φιλανθρωπία ἀπος - λαυσεω ὁ Θεός , φημί “ καί ὁράω πᾶς σάρξ ὁ σωτήριος “ ὁ Θεός , ” τουτέστιν , ὅτι πρός ὁ πέρας ὁ γῆ κηρύσσω ὁ Εὐαγγελίων οὗτος ὁ δύναμις καί ὁ γνῶσις , ἀπό θηριώδης τρόπος καί σκληρός γνώμη εἰς ἡμερότης πολύς καί πραότης μεταβάλλω ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος . καί γάρ διά ὁ σκολιός πᾶς ὁ διαφθείρω βίος αἰνίζω , τουτέστι , τελώνης , καί πόρνη καί ληιστής καί μάγος , ὅστις εἰμί διαστρέφω πρότερος , ὁ ὀρθός ὕστερος βαδίζω ὁδός · ὅσπερ οὖν αὐτός λέγω ὁ Ἰουδαῖος , “ ὅτι τελώνης καί πόρνη προάγω “ σύ εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός . ” ὁ “ λέγω ἐν ὁ ἐκπορεύω ὄχλος ἠώς “ καί εἰς πῦρ “ βάλλω , ” προγράφω εἰς ὁ κατά Ματθαῖος .