catenae-novum-testamentum.catena-in-lucam-typus-b-e-codd-paris-coislin-23-oxon-bodl 43
Περὶ τοῦ ταλανισμοῦ τῶν νομικῶν . Δυσφόρητον μὲν ἀεί πὼς ἐστὶν ἀνθρώπῳ παντὶ τὸ ἐλέγχεσθαι , πλὴν οὐκ ἀνόνητον τοῖς ἐπιεικέσι , μεθίστησι γὰρ αὐτοὺς ἐπὶ τὸ ἄμεινον . ἄθρει τοῦτο πεπονθότας τοὺς παρά γε τοῖς Ἰουδαίοις ὠνομασμένους νομικούς . ὁ μὲν γὰρ τῶν ὅλων Σωτῆρ’ ἐπετίμα τοῖς Φαρισαίοις , ὡς ἔξω τρέχουσι τῆς εὐθείας ὁδοῦ · πρὸς ταῦτα δὲ τὸ τῶν ἀνοσίων νομικῶν ἐχαλέπαινε στῖφος . ἑαυτοὺς γὰρ ὑποφέρουσι τοῖς ἐγκλήμασι , καὶ καθ’ ἑαυτῶν εἰρῆσθαι νομίζουσιν , ἃ πρὸς ἐκείνους ἔφη Χριστός · ἀλλ’ ἦν δήπου κρεῖττον , ἀγαπῆσαι μὲν τὸν ἔλεγχον , αἰτῆσαι δὲ τῶν ἀρρωστημάτων τὴν λύσιν , καὶ μὴ ὕβριν ἀμαθῶς τὸν ἔλεγχον ὀνομάζειν , ἐπωφελῆ ὄντα καὶ χρήσιμον . Τί οὖν πρὸς ταῦτα Χριστός ; ἐπιτείνει τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν εἰκαίαν αὐτῶν ὀφρὺν καταφέρει λέγων , “ καὶ ὑμῖν τοῖς νομικοῖς οὐαί . ” Περὶ δὲ τοῦ Ζαχαρίου , οὗ εἶπεν ὁ Κύριος ὅτι μεταξὺ τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ ναοῦ ἐσφάγη , ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Νύσσης Φησὶν , ὅτι ὁ πατήρ ἐστι τοῦ προδρόμου · καὶ ἐπειδὴ οὐκ ἀπεχώρισε τὴν παναγίαν θεοτόκον Μαρίαν , καὶ μετὰ τὸν ἄφθορον τόκον , τοῦ ταῖς παρθένοις ἀποκεκληρωμένου τόπου ἐν τῷ ναῷ , ἦν δὲ οὗτος ὁ τόπος μεταξὺ τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ θυσιαστηρίου , ἐμαρτύρει δὲ καὶ βασιλέα τῆς κτίσεως εἶναι τὸν εἰς γέννησιν ἀνθρωπίνην οἰκονομικῶς ἐξ αὐτῆς κατὰ ἀλήθειαν προσελθόντα , φόβῳ τοῦ μὴ γενέσθαι βασιλεῖ ὑποχειρίους , διὰ τοῦτο τὸν ἱερέα μεταξὺ τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ θυσιαστηρίου κατέσφαξαν . Οὐαὶ ὑμῖν τοῖς νομικοῖς , ὅτι ἤρατε τὴν κλεῖδα τῆς γνώσεως . Κυρίλλου Ἀλεξανδρείασ . “ Κλεῖδα γνώσεως ” καὶ εἶναι Φαμὲν τὸν νόμον καὶ τὴν ἐν Χριστῷ δικαίωσιν , διὰ πίστεως δὲ δηλονότι τῆς εἰς αὐτόν . ἦν μὲν γὰρ ὁ νόμος ἐν σκιᾷ καὶ τύπῳ , πλὴν οἱ τύποι διαμορφοῦσι τὴν ἀλήθειαν καὶ γράφουσιν αἱ σκιαὶ πολυτρόπως ἡμῖν τὸ Χριστοῦ μυστήριον . μόνος ἐσφάζετο κατὰ τὸν τοῦ Μωϋσέως νόμον · ἤσθιον τῶν κρεῶν αὐτοῦ , καὶ ἔχριον τῷ αἵματι τὰς φλιὰς , καὶ νενικήκασι τὸν ὀλοθρευτὴν , ἀλλ’ αἷμα προβάτου κοινοῦ οὐκ ἃν ἴσχυσεν ἀνατρέψαι θάνατον . ἐμορφοῦτο δὴ οὖν ὡς ἐν ἀμνῷ Χριστὸς , τὴν ὑπὲρ τῆς τοῦ κοινοῦ ζωῆς ὑπομένων σΦαγὴν , καὶ σώζων αἵματι τῷ ἰδίῳ τοὺς μετέχοντας αὐτοῦ . πλεῖστα δ’ ἄν τις πρὸς τοῦτο λέγοιτο , δι’ ὧν ἔνεστιν ἰδεῖν τὸ Χριστοῦ μυστήριον διὰ τῆς τοῦ νόμου σκιᾶς γραφόμενον · ἔφη δέ που καὶ αὐτὸς τοῖς Ἰουδαίοις προλαλῶν , ὅτι “ ὁ κατηγορῶν “ ὑμῶν Μωϋσῆς , εἰς ὃν ὑμεῖς ἠλπίκατε · εἰ γὰρ ἐπιστεύετε Μωϋ - “ σεῖ , ἐπιστεύετε ἃν ἐμοί · περὶ γὰρ ἐμοῦ ἐκεῖνος ἔγραψε . ” καὶ πάλιν , “ ἐρευνᾶτε τὰς γραφὰς , ὅτι ἐν αὐταῖς δοκεῖτε ὑμεῖς ζωὴν “ αἰώνιον ἔχειν , καὶ αὐτᾶι εἰσιν αἱ μαρτυροῦσαι περὶ ἐμοῦ . ” καὶ “ οὐ θέλετε ἐλθεῖν πρός με · ” ἅπας γὰρ ὁ λόγος τῆς θεοπνεύστου γραφῆς εἰς αὐτὸν ὁρᾷ , καὶ ἐπ’ αὐτῷ συντείνεται . Επειδὴ οὖν τοὺς καλουμένους νομικοὺς , ἅτε δὴ τὸν Μωϋσέως πολυπραγμονοῦντας νόμον , καὶ τὰς τῶν ἁγίων προφητῶν οὐκ ἠγνοηκότας Φωνὰς , ἀνοίγει τρόπον τινὰ τοῖς Ἰουδαίων δήμοις τὰς τῆς γνώσεως θύρας . παιδαγωγεῖ γὰρ ὁ νόμος ἐπὶ Χριστὸν , ἀποφέρει δὲ εἰς ἐπίγνωσιν αὐτοῦ καὶ τὰ τῶν ἁγίων προΦητῶν εὐσεβῆ κηρύγματα . ἀλλὰ τοῦτο μὲν οὐ πεπράχασιν οἱ καλούμενοι νομικοὶ , ἐκ δὲ τῶν ἐναντίων ἦραν τὴν κλεῖδα τῆς γνώσεως , ἵνα τὴν διὰ νόμου χειραγωγίαν ἐννοῇς ἤτοι τὴν πίστιν , δῆλον δ᾿ ὅτι τὴν εἰς Χριστὸν , προσγίνεται γὰρ διὰ τῆς πίστεως τῆς ἀληθείας ἡ γνῶσις · καὶ γοῦν ὁ προφήτης Ἡσαΐας οὕτω που Φησί · “ καὶ ἐὰν πιστεύητε , “ οὐδ’ οὐ μὴ συνῆτε , ” χωρὶς γὰρ πίστεως ἀδύνατον εὐαρεστῆσαί ποτε . ἦραν τοίνυν τὴν κλεῖδα τῆς γνώσεως οἱ καλούμενοι νομικοί · οὐ γὰρ εἴων πιστεῦσαι τινας εἰς τὸν τῶν ὅλων Σωτῆρα Χριστὸν , εἰ καὶ τεθαυματούργηκε πολυτρόπως · οἱ δὲ καίτοι θαυμάσαι δέον , ἐπὶ τούτοις αὐτὸν διέσυρον τὰς θεοσημείας καὶ τοὺς ὑπὸ χεῖρα λαοὺς σκανδαλίζοντες ἔφασκον , “ οὗτος οὐκ ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια εἰ μὴ “ ἐν Βεελζεβοὺλ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων . ” Ὁρᾷς ἐν τούτοις τὴν κλεῖδα τῆς γνώσεως αἴροντας · ἐδίδασκεν ἐν ταῖς συναγωγαῖς , φανερὸν καθέστη τοῖς ἀκροωμένοις τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς τὸ ἀγαθὸν καὶ τέλειον καὶ εὐάρεστον · οἱ δὲ ταύτας αὐτοῦ τὰς μυσταγωγίας οὐκ ἀμωμήτους ἀΦέντες ἁλίσκονται . προσεφώνουν γὰρ τοῖς ὄχλοις , δαιμόνιον ἔχει καὶ μαίνεται , τί ἀκούετε αὐτοῦ ; ἦραν οὖν κατὰ τὸ ἀληθὲς τὴν κλεῖδα τῆς γνώσεως , αὐτοὶ δὲ οὐκ εἰσῆλθον , κεκωλύκασι δὲ καὶ ἑτέρους .
Lemmas: περι ὁ ταλανισμός ὁ νομικός . δυσφόρητος μέν ἀεί πως εἰμί ἄνθρωπος πᾶς ὁ ἐλέγχω , πλήν οὐ ἀνόνητος ὁ ἐπιεικής , μεθίστημι γάρ αὐτός ἐπί ὁ ἀγαθός . ἀθρέω οὗτος πάσχω ὁ παρά γε ὁ Ἰουδαῖος ὀνομάζω νομικός . ὁ μέν γάρ ὁ ὅλος σωτήρ ἐπιτιμάω ὁ Φαρισαῖος , ὡς ἔξω τρέχω ὁ εὐθύς ὁδός · πρός οὗτος δέ ὁ ὁ ἀνόσιος νομικός χαλεπαίνω στῖφος . ἑαυτοῦ γάρ ὑποφέρω ὁ ἔγκλημα , καί κατά ἑαυτοῦ εἴρω νομίζω , ὁ πρός ἐκεῖνος φημί Χριστός · ἀλλά εἰμί δήπου ἀγαθός , ἀγαπάω μέν ὁ ἔλεγχος , αἰτέω δέ ὁ ἀρρώστημα ὁ λύσις , καί μή ὕβρις ἀμαθής ὁ ἔλεγχος ὀνομάζω , ἐπωφελής εἰμί καί χρήσιμος . τις οὖν πρός οὗτος Χριστός ; ἐπιτείνω ὁ ἔλεγχος καί ὁ εἰκαῖος αὐτός ὀφρύς καταφέρω λέγω , “ καί σύ ὁ νομικός οὐαί . ” περι δέ ὁ Ζαχαρίας , ὅς εἶπον ὁ Κύριος ὅτι μεταξύ ὁ θυσιαστήριον ὁ ναός σφάζω , ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Νύσσα Φησίν , ὅτι ὁ πατήρ εἰμί ὁ πρόδρομος · καί ἐπεί οὐ ἀποχωρίζω ὁ παναγία θεοτόκος Μαρία , καί μετά ὁ ἄφθορος τόκος , ὁ ὁ παρθένος ἀποκληρόω τόπος ἐν ὁ ναός , εἰμί δέ οὗτος ὁ τόπος μεταξύ ὁ ναός καί ὁ θυσιαστήριον , μαρτυρέω δέ καί βασιλεύς ὁ κτίσις εἰμί ὁ εἰς γέννησις ἀνθρώπινος οἰκονομικός ἐκ αὐτός κατά ἀλήθεια προσέρχομαι , φόβος ὁ μή γίγνομαι βασιλεύς ὑποχείριος , διά οὗτος ὁ ἱερεύς μεταξύ ὁ ναός καί ὁ θυσιαστήριον κατασφάζω . οὐαί σύ ὁ νομικός , ὅτι ἀείρω ὁ κλείς ὁ γνῶσις . Κύριλλος Ἀλεξάνδρεια . “ Κλείς γνῶσις ” καί εἰμί φημί ὁ νόμος καί ὁ ἐν Χριστός δικαίωσις , διά πίστις δέ δηλονότι ὁ εἰς αὐτός . εἰμί μέν γάρ ὁ νόμος ἐν σκιά καί τύπος , πλήν ὁ τύπος διαμορφόω ὁ ἀλήθεια καί γράφω ὁ σκιά πολύτροπος ἐγώ ὁ Χριστός μυστήριον . μόνος σφάζω κατά ὁ ὁ Μωϋσῆς νόμος · ἐσθίω ὁ κρέας αὐτός , καί χρίω ὁ αἷμα ὁ φλιά , καί νικάω ὁ ὀλοθρευτής , ἀλλά αἷμα πρόβατον κοινός οὐ ἄν ἰσχύω ἀνατρέπω θάνατος . μορφόω δή οὖν ὡς ἐν ἀμνός Χριστός , ὁ ὑπέρ ὁ ὁ κοινός ζωή ὑπομένω σφαγή , καί σῴζω αἷμα ὁ ἴδιος ὁ μετέχω αὐτός . πλεῖστος δέ ἄν τις πρός οὗτος λέγω , διά ὅς ἔνειμι ὁράω ὁ Χριστός μυστήριον διά ὁ ὁ νόμος σκιά γράφω · φημί δέ ποῦ καί αὐτός ὁ Ἰουδαῖος προλαλέω , ὅτι “ ὁ κατηγορέω “ σύ Μωϋσῆς , εἰς ὅς σύ ἐλπίζω · εἰμί γάρ πιστεύω μωϋ - “ σύ , πιστεύω ἄν ἐγώ · περί γάρ ἐγώ ἐκεῖνος γράφω . ” καί πάλιν , “ ἐρευνάω ὁ γραφή , ὅτι ἐν αὐτός δοκέω σύ ζωή “ αἰώνιος ἔχω , καί αὐτός εἰμί ὁ μαρτυρέω περί ἐγώ . ” καί “ οὖον ἐθέλω ἔρχομαι πρός ἐγώ · ” ἅπας γάρ ὁ λόγος ὁ θεόπνευστος γραφεύς εἰς αὐτός ὁράω , καί ἐπί αὐτός συντείνω . ἐπειδή οὖν ὁ καλέω νομικός , ἅτε δή ὁ Μωϋσῆς πολυπραγμονέω νόμος , καί ὁ ὁ ἅγιος προφήτης οὐ ἀγνοέω φωνή , ἀνοίγω τρόπος τις ὁ Ἰουδαῖος δῆμος ὁ ὁ γνῶσις θύρα . παιδαγωγέω γάρ ὁ νόμος ἐπί Χριστός , ἀποφέρω δέ εἰς ἐπίγνωσις αὐτός καί ὁ ὁ ἅγιος προφήτης εὐσεβής κήρυγμα . ἀλλά οὗτος μέν οὖον πράσσω ὁ καλέω νομικός , ἐκ δέ ὁ ἐναντίος ἀείρω ὁ κλείς ὁ γνῶσις , ἵνα ὁ διά νόμος χειραγωγία ἐννοέω ἤτοι ὁ πίστις , δῆλος δέ ὅτι ὁ εἰς Χριστός , προσγίγνομαι γάρ διά ὁ πίστις ὁ ἀλήθεια ὁ γνῶσις · καί γοῦν ὁ προφήτης Ἠσαΐας οὗτος ποῦ φημί · “ καί ἐάν πιστεύω , “ οὐδέ οὖον μή συνίημι , ” Χωρὶς γάρ πίστις ἀδύνατος εὐαρεστέω ποτός . ἀείρω τοίνυν ὁ κλείς ὁ γνῶσις ὁ καλέω νομικός · οὖον γάρ ἐάω πιστεύω τις εἰς ὁ ὁ ὅλος Σωτήρ Χριστός , εἰμί καί θαυματουργέω πολύτροπος · ὁ δέ καίτοι θαυμάζω δήω , ἐπί οὗτος αὐτός διασύρω ὁ θεοσημεία καί ὁ ὑπό χείρ λαός σκανδαλίζω φάσκω , “ οὗτος οὐ ἐκβάλλω ὁ δαιμόνιος εἰμί μή “ ἐν Βεελζεβούλ ἄρχω ὁ δαιμόνιος . ” ὁράω ἐν οὗτος ὁ κλείς ὁ γνῶσις αἴρω · διδάσκω ἐν ὁ συναγωγή , φανερός καθίστημι ὁ ἀκροάομαι ὁ θέλημα ὁ Θεός καί πατήρ ὁ ἀγαθός καί τέλειος καί Εὐάρεστον · ὁ δέ οὗτος αὐτός ὁ μυσταγωγία οὐ αμώμητος ἀφίημι ἁλίσκομαι . προσφωνέω γάρ ὁ ὄχλος , δαιμόνιον ἔχω καί μαίνομαι , τίς ἀκούω αὐτός ; ἀείρω οὖν κατά ὁ ἀληθής ὁ κλείς ὁ γνῶσις , αὐτός δέ οὐ εἰσέρχομαι , κωλύω δέ καί ἕτερος .