catenae-novum-testamentum.catena-in-lucam-typus-b-e-codd-paris-coislin-23-oxon-bodl 82
Περὶ τοῦ Κλεόπα . Ἐπειδήπερ οἱ εἰς τὴν κώμην Ἐμμαοῦς μαθηταὶ πορευόμενοι , ὡς οὐκέτι ζῆν τὸν Χριστὸν προσδοκῶντες , περὶ αὐτοῦ πρὸς ἀλλήλους ἀνιώμενοι διελέγοντο · τοῦτο γὰρ δηλοῖ , ὅπερ εἶπον , ὅτι “ ἡμεῖς δὲ “ ἠλπίζομεν , ” διὰ τοῦτο αὐτὸς ἐπιστὰς αὐτοῖς , ἀνοήτους καὶ βραδεῖς τῇ καρδίᾳ καλεῖ , ἐξεγείρων αὐτοὺς διὰ τούτου κατὰ βραχὺ πρὸς τὴν τῆς ἀναστάσεως πίστιν . Εἰ γὰρ καὶ τὴν φήμην τῆς ἀναστάσεως εἶπον ἐκεῖνοι τὴν διὰ τοῦ Πέτρου καὶ Ἰωάννου , ἀλλ’ οὐχ ὡς πιστεύοντες τοῦτο ἔλεγον . Διὸ καί φησιν , ὅτι “ ἐξέστησαν “ ἡμᾶς αἱ γυναῖκες , ” οὐκ εὐαγγελισμὸν ἀληθείας καὶ φωτισμὸν τοῦτο νομίζοντες , ἀλλ’ ὡς ἐκ ταραχῆς τινος καὶ φαντασίας εἰπουσῶν αὐτῶν τὰ περὶ τῆς ἀναστάσεως , καὶ τὴν αὐτοῦ γε τοῦ Πέτρου μαρτυρίαν καὶ τοῦ Ἰωάννου , τὰ ὀθόνια μόνα ἐπὶ τοῦ μνήματος ἑωρακότων , οὐκ ἀληθοῦς ἀναστάσεως τεκμήριον ὑπελάμβανον τοῦτο , ὅτι μὴ αὐτὸν ἰδεῖν ἔλεγον · “ καὶ ” γάρ φησιν , “ ἀπῆλθόν τινες “ τῶν σὺν ἡμῖν ἐπὶ τὸ μνημεῖον , καὶ εὗρον οὕτω , καθὼς καὶ αἱ “ γυναῖκες εἶπον , αὐτὸν δὲ οὐκ εἶδον . ” αὐτὸς δὲ τῆς τοιαύτης ἀπιστίας τελείως αὐτοὺς ἐλευθερῶσαι βουλόμενος , ἀνεμίμνησκε τῶν παλαιῶν προρρήσεων , παράγων εἰς μαρτυρίαν Μωσέα τε καὶ τοὺς προφήτας , ἑρμηνεύων τὰ ἐπικεκρυμμένα , καὶ τὰ πρὸς τοὺς ἀναξίους ἀσαφῆ τοῖς ἀξίοις σαφηνίζων . Ἐπειδὴ δὲ τέως “ οἱ “ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν ἐκρατοῦντο τοῦ μὴ ἐπιγνῶναι αὐτὸν , ” ὥς φησιν ὁ Εὐαγγελιστὴς , ἕως οὗ ὁ λόγος τῆς τοῦ Σωτῆρος διδασκαλίας εἰσελθὼν εἰς τὰς καρδίας αὐτῶν , εὐπαράδεκτον τὴν πίστιν εἰργάσατο , ὅτε λοιπὸν ἐπίστευσαν τοῖς λόγοις αὐτοῦ , τότε καὶ τὴν ὄψιν ἐμφανῆ καθίστησιν αὐτοῖς · οὐ μὴν συμπαραμένει · “ καὶ αὐτὸς γάρ φησιν , ἄφαντος ἐγένετο ἀπ’ αὐτῶν οὐκέτι γὰρ μετὰ τὴν ἀνάστασιν τὰ τοῦ Κυρίου πρὸς τοὺς μαθητὰς τοιαῦτα οἷα τὰ πρότερον , ὅπως ἐκ τούτου πλειόνως τὸν πόθον ἐπαυξήσωσιν . “ Ἀναστάντες δὲ αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ὑπέστρεψαν εἰς Ἱερουσαλὴμ , ” καὶ τὰ ἑξῆς · τουτέστιν , ἐν αὐτῇ μὲν τῇ ὥρᾳ ἐν ᾗ ἄφαντος ἀπ’ αὐτῶν ἐγένετο ὁ δεσπότης Χριστὸς , ὑπέστρεψαν μὴ βλέψαντες . οὐκ αὐτῇ δὲ τῇ ὥρᾳ εὗρον συνηθροισμένους τοὺς ἕνδεκα , καὶ ἀπήγγειλαν τὰ κατὰ τὸν Κύριον Ἰησοῦν , ἀλλὰ μετά τινας ὥρας , ὅσας εἰκὸς ἦν αὐτοὺς ποιῆσαι τὸ διάστημα τῶν ἑξήκοντα a σταδίων βαδίζοντας , ἐν αἷς πάντως καὶ ὁ δεσπότης ὤφθη τῷ Σίμωνι , “ αὐτοὶ δὲ ἐξηγοῦντο τὰ ἐν τῇ ὁδῷ , καὶ ὡς ἐγνώσθη αὐτοῖς ἐν τῇ “ κλάσει του ἄρτου . ” “ Ταῦτα δὲ , ” φησὶ , “ λαλούντων αὐτῶν , αὐτὸς ἔστη ἐν μέσῳ “ αὐτῶν , ” καὶ τὰ ἑξῆς , οὐκέτι κρατουμένων τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν ἐπεφαίνετο αὐτοῖς , οὐδὲ ὡς περὶ ἑτέρου διαλέγεται , ἀλλ’ ἑαυτὸν ἐμφανῆ δίδωσι , καὶ θαρρεῖν παρακελεύεται . οἱ δὲ οὕτως ἦσαν ἀμφίβολοι καὶ δεδιότες , ὡς νομίζειν οὐκ αὐτὸν βλέπειν , φάντασμα δέ τι καὶ σκιάν . Αὐτὸς δὲ καὶ ἐκ τῶν τοιούτων λογισμῶν κατευνάζων αὐτοὺς τὸ ἐντριβὲς αὐτοῖς καὶ οὐκ ἄηθες ἀπεφθέγγετο ῥῆμα , εἰπὼν , “ εἰρήνη ὑμῖν · ” ἵνα δὲ βεβαίως καὶ ἐνδοιασμοῦ δίχα πιστεύσωσιν , αὐτὸν ἐκεῖνον εἶναι τὸν πεπονθότα , διαδείκνυσιν εὐθὺς , ὅτι Θεὸς ὣν φύσει , γινώσκει τὰ κρυπτὰ τῆς καρδίας , τὸν ἐν αὐτοῖς τῶν ἐννοιῶν οὐκ ἠγνόει θόρυβον . Φησὶ γὰρ “ τί τεταραγμένοι ἐστε , καὶ τὰ ἑξῆς . Δείκνυσι δὲ τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας καὶ τὰς διατρήσεις τῶν ἥλων , καὶ ψηλαφᾷν ἐπιτρέπει , καὶ πληροφορεῖσθαι διὰ τρόπου τινὸς , ” ὅτι τὸ πεπονθὸς ἐγήγερτο σῶμα . Διὸ μηδεὶς συκοφαντείτω τὴν κοινὴν ἡμῶν ἀνάστασιν , ἀλλὰ περὶ τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος ἀκούων , “ ὅτι σπείρεται σῶμα ψυχικὸν , ἐγείρεται σῶμα “ πνευματικὸν , ” μὴ ἀπαρνήσηται τῶν ἀνθρωπίνων σωμάτων τὴν εἰς ἀφθαρσίαν ἀναδρομήν · ὥσπερ γὰρ ψυχικὸν ἐστὶ τὸ ταῖς ψυχικαῖς , ἤγουν σαρκικαῖς ἐπιθυμίαις ἀκολουθοῦν , οὕτω καὶ πνευματικὸν τὸ τοῖς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος θελήμασιν ὑποκείμενον . Μετὰ γὰρ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν οὐκ ἔστιν ἔτι φιλοσαρκίας καιρὸς , ἀλλὰ παντελῶς ἀπρακτήσει τῆς ἁμαρτίας τὸ κέντρον . Αὐτὸ μέντοι τὸ κατενεχθὲν εἰς τὴν γῆν τῆς ἀφθαρσίας ἐνδύσεται . Χρὴ δὲ σκοπῆσαι διὰ πόσων τοὺς ἰδίους μαθητὰς περὶ τῆς αὐτοῦ ἀναστάσεως ὁ δεσπότης Χριστὸς ἐπιστώσατο · πρῶτον μὲν διὰ τοῦ εἰπεῖν , “ ψηλαφήσατέ με , καὶ ἴδετε ὅτι πνεῦμα σάρκα καὶ ὀστέα οὐκ ἔχει , καθὼς ἐμὲ θεωρεῖτε ἔχοντα δεύτερον δία τὸ ὑποδεῖξαι αὐτοῖς τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας , τρίτον , διὰ τὸ ἐπιζητῆσαι βρώσιμόν τι καὶ φαγεῖν ἐνώπιον αὐτῶν , ἣ καὶ δι’ οὐδὲν ἕτερόν τι τοῦτο πεποίηκεν , ἣ ἵνα δείξῃ σαφῶς , ὡς αὐτός ἐστι ὁ ἀνάστας ἐκ νεκρὼν , ὃς πρὸ του σταύρου καὶ πάρα πάντα τον καιρὸν τῆς οἰκονομίας συνεσθίων καὶ συμπίνων αὐτοῖς , καὶ συναναστρεφόμενος ἀνθρωπίνως · οὐδὲ γὰρ , ὡς δεομένης ἔτι τροφῆς τῆς σαρκὸς αὐτοῦ , ἔφαγε μετὰ τὴν ἀνάστασιν . Εἶτα διανοίξας αὐτῶν τὸν νοῦν τοῦ συνιέναι τὰς περὶ αὐτοῦ λεγούσας γραφὰς , ὅτι δεῖ b πάντα πληρωθῆναι καὶ κηρυχθῆναι ἐπὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ μετάνοιαν καὶ ἄφεσιν ἁμαρτιῶν , “ καθίσατε , ” προστάξας αὐτοῖς , “ ἐν τῇ πόλει Ἱερουσαλὴμ , ἕως οὗ ἐνδύσησθε “ δύναμιν ἐξ ὕψους , ” ἐξαγαγὼν αὐτοὺς ἕως πρὸς Βηθανίαν , ἐπάρας τὰς χεῖρας , εὐλόγησεν αὐτούς . τοῦτο δὲ χρὴ νοεῖν ἡμᾶς ἐν τῇ μ΄ ἡμέρᾳ τῇ μετὰ τὴν ἀνάστασιν γεγονέναι , κατὰ τὸ ἐν ταῖς Πράξεσιν ἱστορημένον . Ἃ γὰρ ἐπιτεμόντες οἱ Εὐαγγελισταὶ εἰρήκασι , ταῦτα τῷ πλάτει τῆς ἱστορίας ἐξαπλοῦται καὶ σαφη - νίζεται . Εὐλογήσας δὲ αὐτοὺς , καὶ βραχὺ προελθὼν , ἀνεφέρετο εἰς τὸν οὐρανὸν , ἵνα σύνεδρος εἴη τῷ Πατρὶ , καὶ μετὰ τῆς ἑνωθείσης αὐτῷ σαρκὸς καὶ ταύτην ἡμῖν ἐνεκαίνισε τὴν ὁδὸν ἐν ἀνθρωπείᾳ μορφῇ γεγονὼς ὁ Λόγος . Ἥξει δὲ , ἥξει κατὰ καιροὺς ἐν τῇ δόξῃ τοῦ Πατρὸς μετὰ τῶν ἁγίων Ἀγγέλων , καὶ παραλήψεται ἡμᾶς μεθ’ ἑαυτοῦ . Δοξολογήσωμεν τοίνυν αὐτὸν τὸν ἐνανθρωπήσαντα δι’ ἡμᾶς Θεὸν Λόγον , τὸν ἑκουσίως παθόντα σαρκὶ , καὶ ἀναστάντα ἐκ νεκρῶν , καὶ λύσαντα τὴν φθοράν · τὸν ἀναληφθέντα , καὶ μετὰ τοῦτο ἥξοντα μετὰ δόξης πολλῆς ἐπὶ τὸ κρῖναι ζῶντας καὶ νεκροὺς , καὶ ἀποδοῦναι ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ · δι’ οὗ καὶ μεθ’ οὗ , τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος , σὺν τῷ Παναγίῳ Πνεύματι , εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν . Ἐπληρώθη ἡ ἑρμηνεία τοῦ κατὰ Λουκᾶν ἁγίου Εὐαγγελίου · ὁμοῦ κεφάλαια ΣΝ .
Lemmas: περι ὁ Κλεόπας . ἐπειδήπερ ὁ εἰς ὁ κώμη Ἐμμαοῦς μαθητής πορεύω , ὡς οὐκέτι ζῶ ὁ Χριστός προσδοκάω , περί αὐτός πρός ἀλλήλων ἀνιάω διαλέγω · οὗτος γάρ δηλόω , ὅσπερ εἶπον , ὅτι “ ἐγώ δέ “ ἐλπίζω , ” διά οὗτος αὐτός ἐφίστημι αὐτός , ἀνόητος καί βραδύς ὁ Καρδία καλέω , ἐξεγείρω αὐτός διά οὗτος κατά βραχύς πρός ὁ ὁ ἀνάστασις πίστις . εἰμί γάρ καί ὁ φήμη ὁ ἀνάστασις εἶπον ἐκεῖνος ὁ διά ὁ Πέτρος καί Ἰωάννης , ἀλλά οὐ ὡς πιστεύω οὗτος λέγω . Διὸ καί φημί , ὅτι “ ἐξίστημι “ ἐγώ ὁ γυνή , ” οὐ εὐαγγελισμός ἀλήθεια καί φωτισμός οὗτος νομίζω , ἀλλά ὡς ἐκ ταραχή τις καί φαντασία εἶπον αὐτός ὁ περί ὁ ἀνάστασις , καί ὁ αὐτός γε ὁ Πέτρος μαρτυρία καί ὁ Ἰωάννης , ὁ ὀθόνιον μόνος ἐπί ὁ μνῆμα ὁράω , οὐ ἀληθής ἀνάστασις τεκμήριον ὑπολαμβάνω οὗτος , ὅτι μή αὐτός ὁράω λέγω · “ καί ” γάρ φημί , “ ἀπέρχομαι τις “ ὁ σύν ἐγώ ἐπί ὁ μνημεῖον , καί εὑρίσκω οὗτος , καθώς καί ὁ “ γυνή εἶπον , αὐτός δέ οὐ εἶδον . ” αὐτός δέ ὁ τοιοῦτος ἀπιστία τέλειος αὐτός ἐλευθερόω βούλομαι , ἀναμιμνήσκω ὁ παλαιός πρόρρησις , παράγω εἰς μαρτυρία Μωσῆς τε καί ὁ προφήτης , ἑρμηνεύω ὁ ἐπικρύπτω , καί ὁ πρός ὁ ἀνάξιος ἀσαφής ὁ ἄξιος σαφηνίζω . ἐπεί δέ τέως “ ὁ “ ὀφθαλμός αὐτός κρατέω ὁ μή ἐπιγιγνώσκω αὐτός , ” ὅς φημί ὁ εὐαγγελιστής , ἠώς ὅς ὁ λόγος ὁ ὁ Σωτήρ διδασκαλία εἰσέρχομαι εἰς ὁ Καρδία αὐτός , εὐπαράδεκτος ὁ πίστις ἐργάζομαι , ὅτε λοιπός πιστεύω ὁ λόγος αὐτός , τότε καί ὁ ὄψις ἐμφανής καθίστημι αὐτός · οὖον μήv συμπαραμένω · “ καί αὐτός γάρ φημί , ἄφαντος γίγνομαι ἀπό αὐτός οὐκέτι γάρ μετά ὁ ἀνάστασις ὁ ὁ κύριος πρός ὁ μαθητής τοιοῦτος οἷος ὁ πρότερος , ὅπως ἐκ οὗτος πλειόνως ὁ πόθος ἐπαυξάνω . “ ἀνίστημι δέ αὐτός ὁ ὥρα ὑποστρέφω εἰς Ἱεροσόλυμα , ” καί ὁ ἑξῆς · τουτέστιν , ἐν αὐτός μέν ὁ ὥρα ἐν ὅς ἄφαντος ἀπό αὐτός γίγνομαι ὁ δεσπότης Χριστός , ὑποστρέφω μή βλέπω . οὐ αὐτός δέ ὁ ὥρα εὑρίσκω συναθροίζω ὁ ἕνδεκα , καί ἀπαγγέλλω ὁ κατά ὁ κύριος Ἰησοῦς , ἀλλά μετά τις ὥρα , ὅσος εἰκός εἰμί αὐτός ποιέω ὁ διάστημα ὁ ἑξήκοντα a στάδιος βαδίζω , ἐν ὅς πάντως καί ὁ δεσπότης ὁράω ὁ Σίμων , “ αὐτός δέ ἐξηγέομαι ὁ ἐν ὁ ὁδός , καί ὡς γιγνώσκω αὐτός ἐν ὁ “ κλάω ὁ ἄρτος . ” “ οὗτος δέ , ” φημί , “ λαλέω αὐτός , αὐτός ἵστημι ἐν μέσος “ αὐτός , ” καί ὁ ἑξῆς , οὐκέτι κρατέω ὁ ὀφθαλμός αὐτός ἐπιφαίνω αὐτός , οὐδέ ὡς περί ἕτερος διαλέγω , ἀλλά ἑαυτοῦ ἐμφανής δίδωμι , καί θαρσέω παρακελεύομαι . ὁ δέ οὕτως εἰμί ἀμφίβολος καί δείδω , ὡς νομίζω οὐ αὐτός βλέπω , φάντασμα δέ τίς καί σκιά . αὐτός δέ καί ἐκ ὁ τοιοῦτος λογισμός κατευνάζω αὐτός ὁ εντριβή αὐτός καί οὐ ἀήθης ἀποφθέγγομαι ῥῆμα , εἶπον , “ εἰρήνη σύ · ” ἵνα δέ βεβαίως καί ἐνδοιασμός δίχα πιστεύω , αὐτός ἐκεῖνος εἰμί ὁ πάσχω , διαδείκνυμι εὐθύς , ὅτι θεός ἐάν φύσις , γιγνώσκω ὁ κρυπτός ὁ Καρδία , ὁ ἐν αὐτός ὁ ἔννοια οὐ ἀγνοέω θόρυβος . φημί γάρ “ τίς ταράσσω εἰμί , καί ὁ ἑξῆς . δείκνυμι δέ ὁ χείρ καί ὁ πούς καί ὁ διάτρησις ὁ ἁλίσκομαι , καί ψηλαφάω ἐπιτρέπω , καί πληροφορέω διά τρόπος τις , ” ὅτι ὁ πάσχω ἐγείρω σῶμα . Διὸ μηδείς συκοφαντέω ὁ κοινός ἐγώ ἀνάστασις , ἀλλά περί ὁ ἀνθρώπινος σῶμα ἀκούω , “ ὅτι σπείρω σῶμα ψυχικός , ἐγείρω σῶμα “ πνευματικός , ” μή ἀπαρνέομαι ὁ ἀνθρώπινος σῶμα ὁ εἰς ἀφθαρσία ἀναδρομή · ὥσπερ γάρ ψυχικός εἰμί ὁ ὁ ψυχικός , ἤγουν σαρκικός ἐπιθυμία ἀκολουθέω , οὗτος καί πνευματικός ὁ ὁ ὁ Ἅγιος πνεῦμα θέλημα ὑπόκειμαι . μετά γάρ ὁ ἐκ νεκρός ἀνάστασις οὐ εἰμί ἔτι φιλοσαρκία καιρός , ἀλλά παντελῶς ἀπρακτέω ὁ ἁμαρτία ὁ κέντρον . αὐτός μέντοι ὁ καταφέρω εἰς ὁ γῆ ὁ ἀφθαρσία ἐνδύω . χρή δέ σκοπέω διά πόσος ὁ ἴδιος μαθητής περί ὁ αὐτός ἀνάστασις ὁ δεσπότης Χριστός πιστόω · πρῶτος μέν διά ὁ εἶπον , “ ψηλαφάω ἐγώ , καί ὁράω ὅτι πνεῦμα σάρξ καί ὀστέον οὐ ἔχω , καθώς ἐγώ θεωρέω ἔχω δύο δῖος ὁ ὑποδείκνυμι αὐτός ὁ χείρ καί ὁ πούς , τρίτος , διά ὁ ἐπιζητέω βρώσιμος τίς καί ἐσθίω ἐνώπιος αὐτός , ὅς καί διά οὐδείς ἕτερος τίς οὗτος ποιέω , ὅς ἵνα δείκνυμι σαφῶς , ὡς αὐτός εἰμί ὁ ἀνίστημι ἐκ νεκρός , ὅς πρό ὁ σταυρόω καί πάρα πᾶς ὁ καιρός ὁ οἰκονομία συνεσθίω καί συμπίνω αὐτός , καί συναναστρέφω ἀνθρώπινος · οὐδέ γάρ , ὡς δήω ἔτι τροφή ὁ σάρξ αὐτός , ἐσθίω μετά ὁ ἀνάστασις . εἶτα διανοίγνυμι αὐτός ὁ νόος ὁ συνίημι ὁ περί αὐτός λέγω γραφή , ὅτι δεῖ b πᾶς πληρόω καί κηρύσσω ἐπί ὁ ὄνομα αὐτός μετάνοια καί ἄφεσις ἁμαρτία , “ καθίζω , ” προστάσσω αὐτός , “ ἐν ὁ πόλις Ἱεροσόλυμα , ἠώς ὅς ἐνδύω “ δύναμις ἐκ ὕψος , ” ἐξάγω αὐτός ἠώς πρός Βηθανία , ἐπαίρω ὁ χείρ , εὐλογέω αὐτός . οὗτος δέ χρή νοέω ἐγώ ἐν ὁ Μ΄ ἡμέρα ὁ μετά ὁ ἀνάστασις γίγνομαι , κατά ὁ ἐν ὁ Πρᾶξις ἱστορέω . ἁ γάρ ἐπιτέμνω ὁ εὐαγγελιστής εἴρω , οὗτος ὁ πλάτος ὁ ἱστορία ἐξαπλόω καί σαφής - νίζω . εὐλογέω δέ αὐτός , καί βραχύς προέρχομαι , ἀναφέρω εἰς ὁ οὐρανός , ἵνα σύνεδρος εἰμί ὁ πατήρ , καί μετά ὁ ἑνόω αὐτός σάρξ καί οὗτος ἐγώ ἐγκαινίζω ὁ ὁδός ἐν ἀνθρώπειος μορφή γίγνομαι ὁ Λόγος . ἥκω δέ , ἥκω κατά καιρός ἐν ὁ δόξα ὁ πατήρ μετά ὁ ἅγιος Ἄγγελος , καί παραλαμβάνω ἐγώ μετά ἑαυτοῦ . Δοξολογέω τοίνυν αὐτός ὁ ἐνανθρωπέω διά ἐγώ θεός Λόγος , ὁ ἑκούσιος πάθος σάρξ , καί ἀνίστημι ἐκ νεκρός , καί λύω ὁ φθορά · ὁ ἀναλαμβάνω , καί μετά οὗτος ἥκω μετά δόξα πολύς ἐπί ὁ κρίνω ζῶ καί νεκρός , καί ἀποδίδωμι ἕκαστος κατά ὁ ἔργον αὐτός · διά ὅς καί μετά ὅς , ὁ Θεός καί πατήρ ὁ δόξα καί ὁ κράτος , σύν ὁ πανάγιος πνεῦμα , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν . πληρόω ὁ ἑρμηνεία ὁ κατά Λουκᾶς ἅγιος Εὐαγγέλιος · ὁμοῦ κεφάλαιος ΣΝ .