catenae-novum-testamentum.catena-in-lucam-typus-b-e-codd-paris-coislin-23-oxon-bodl 54
Περὶ τῶν καλουμένων ἐν τῷ δείπνῳ . Ὑποθέμενος περὶ τῆς σωτηρίου ταπεινοφροσύνης θεῖον παράγγελμα καλὸν καὶ πρὸς τοὺς καλοῦντας ἐπιφέρει τὸ δίδαγμα , καὶ μέγαν εἰσάγει τῆς πρὸς ἀνθρώπους δεξιώσεως τὸν σκοπὸν καὶ τὸν καρπὸν ἀξιοσπούδαστον , εἰ καὶ μὴ παραχρῆμα τὴν ἀνταπόδοσιν κέκτηται . οἱ γὰρ μικρόψυχοι φίλους καλοῦντες καὶ ἀδελφοὺς καὶ συγγενεῖς καὶ γείτονας , διὰ τὸ εὐθέως ἀντικληθῆναι πή αὐτῶν τοῦτο ποιοῦσιν · οἱ δὲ μεγαλόψυχοι τὸ ὑπερβαλλόντως κάλλιον καὶ μεγαλοπρεπέστερον ἐργάζονται , ὅπερ ὑπέδειξεν ὁ Κύριος · τὸ τοὺς δεομένους καὶ ἀσθενεῖς καὶ λελωβημένους φιλανθρωπεύεσθαι , παρ’ ὣν οὐκ ἔστιν ἀνταπόδοσις · ἀλλ’ ὁ Θεὸς ὁ ἀνταποδιδοὺς τῆς Φιλανθρωπίας τὴν τιμὴν ἐπὶ τῆς μελλούσης ζωῆς · τοῦτο δὲ οὐχ ἵνα τῆς πρὸς τοὺς ἰδίους ἀπείρξῃ τιμῆς διεμαρτύρατο , ἀλλ’ ἵνα διδάξῃ μὴ πιπράσκειν τὰς ΦιλοΦροσύνας τῶν ἴσων ἀνταποδώσεως , ἀλλ’ ὠφελίμους ποιεῖσθαι ταύτας ἐπὶ μεγάλαις ἀνταποδώσεσι ταῖς παρὰ Θεοῦ . O εἰπὼν “ μακάριος ὅς τις φάγεται ἄριστον ἐν τῇ βασιλείᾳ “ τῶν οὐρανῶν , ” οὔπω μὲν ἦν πνευματικὸς , ψυχικὸς δὲ μᾶλλον , καὶ ἀνεπιτηδείως ἔχων πρὸς σύνεσιν ἀκριβῆ τῶν λαλουμένων περὶ Χριστοῦ , ὠήθη γὰρ σωματικὰς ἔσεσθαι τῶν ἁγίων τὰς ἀμοιβάς . διόπερ ἐξυφαίνει Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν παραβολὴν τοῖς τότε παροῦσιν · ἀποχρεώντως ἔχουσαν εἰς παράδειξιν τῆς ἐπὶ παντὶ τῷ κόσμῳ γενομένης οἰκονομίας , ἥτις ἐστιν ἀυτὴ . “ Ἄνθρωπός τις , ” Φησὶν , “ ἐποίησε δεῖπνον μέγα , ” καὶ ὁ μὲν ἄνθρωπος νοηθείη ἄνθρωπος καὶ πατήρ · αἱ γὰρ εἰκόνες πλάττονται πρὸς τὸ ἀληθὲς , οὐκ αὐταὶ δὲ πάντως εἰσὶν ἡ ἀλήθεια · οὕτω δὴ οὖν ὁ τῶν ὅλων δημιουργὸς , ὁ Πατὴρ τῆς δόξης μέγα πεποίηκε δεῖπνον , τουτέστιν , οἰκουμενικὴν εἰργάσατο πανήγυριν · δῆλον δὲ ὅτι τὴν ἐπὶ Χριστῷ δεῖπνον δὲ αὐτὸ καλεῖ καὶ οὐχι ἄριστον , ὅτι ἐν ἐσχάτοις καιροῖς τοῦ αἰῶνος , καὶ οἷον ἐπὶ δυσμαῖς τοῦ καθ’ ἡμᾶς αἰῶνος ἐπεφάνη ἡμῖν ὁ Υἱὸς , ὅτε καὶ τὸν δι’ ἡμᾶς ὑπέστη θάνατον , καὶ δέδωκεν ἡμῖν τὴν ἑαυτοῦ σάρκα Φαγεῖν , ἐκάλεσε δὲ πολλοὺς , τὰ πλήθη δηλονότι τῶν Ἰουδαίων . τίς δὲ ἦν ὁ ἀπεσταλμένος , ὃν δὴ καὶ δοῦλον εἶναί Φησιν ; αὐτὸς ὁ Χριστός · ὅστις Θεὸς ὢν Φύσει , καὶ Υἱὸς ἀληθινὸς , “ μορΦὴν δούλου ἑαυτὸν “ κενώσας ἀνέλαβε . ” Ποῖα δὲ ἦν ἃ ἡτοίμασε τοῖς κεκλημένοις ; ἁμαρτιῶν ἀπόθεσιν , Πνεύματος Ἁγίου μέθεξιν , υἱοθεσίας λαμπρότητα , βασιλείαν οὐρανῶν · ἐπὶ ταῦτα κέκληκε Κύριος ὁ Θεὸς διὰ τῶν εὐαγγελικῶν θεσπισμάτων πρό γε τῶν ἄλλων τὸν Ἰσραήλ . Τὸ δὲ “ ἤρξαντο ἀπὸ μιᾶς πάντες παραιτεῖσθαι , ” τοῦτό ἐστιν , ὅτι ὡς ἐξ ἑνὸς συνθήματος οὐδένα λόγον ἐποιήσαντο τῆς κλήσεως , τοῖς γεωδεστέροις ἀσυνέτως προσνενευκότες , ἀγρῶν τε καὶ γεωργίας καὶ παιδοποιίας ἕνεκα . Τίνες δὲ ἃν νοηθεῖεν οἱ παραιτησάμενοι ; ἣ τάχα που τῆς Ἰουδαίων συναγωγῆς οἱ προεστηκότες , ἄνδρες ἁδροὶ τὰ βαλλάντια καὶ Φιλοκερδίᾳ ἡττημένοι , καὶ πᾶσαν εἰς τοῦτο δαπανῶντες σπουδήν · διὰ πάσης γὰρ ἔπος εἰπεῖν τῆς θεοπνεύστου γραφῆς ἐπ’ αὐτοῖς δὴ τούτοις διαβεβλημένους ἔνεστιν ἰδεῖν τούτους . διὸ καὶ ἔξω μεμενήκασι τῆς ἑορτῆς , ταῖς οὕτω σκληραῖς ἀπειθείαις τὸ μέγα δεῖπνον περιυβρίσαντες . Κέκληνται δὲ ἀντ’ ἐκείνων οἱ εἰς τὰς πλατείας καὶ τὰς ῥύμας , οἱ ἐκ τῆς Ἰουδαϊκῆς πληθύος ἀσθενῆ τε καὶ ἀγεννῆ τὴν διάνοιαν ἕως τινὸς ἔχοντες καὶ ἀΦεγγῆ καὶ χωλεύουσαν , ὑγιεῖς δὲ καὶ εὔρρωστοι διὰ τῆς εἰς Χριστὸν γενομένης πίστεως · ἐδιδάχθησαν γὰρ ὀρθοποδεῖν , καὶ τὸ θεῖον εἰς νοῦν ἐδέξαντο Φῶς · ὅτι δὲ πεπιστεύκασι τῶν Ἰουδαίων οὐκ εὐαρίθμητοι , διαμάθοι τις ἂν ταῖς τῶν ἁγίων Ἀποστόλων Πράξεσιν ἐντυχών . Ἀγαθὸς ὢν Φύσει ὁ Θεὸς καὶ φιλάνθρωπος καὶ εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ εἰς τοὺς Φραγμοὺς ἐξαποστέλλει τὸν δειπνοκλήτορα , ὅπερ ἀποφαίνει τὴν τῶν ἐθνῶν κλῆσιν , μέταγε τοῖς ἐξ αἵματος Ἰσραὴλ εἰσενενεγμένους διὰ τῆς πίστεως · καὶ γὰρ “ ἔτι τόπος ἐστὶ , ” Φησίν · ὑπῆρχον δὲ οἱ ἐξ ἐθνῶν ἄγροικοι τὰς Φρένας καὶ ἀπηγριωμένοι τὸν νοῦν , καὶ οἷον ἔξω πόλεως διάγοντες , διὰ τὸ μὴ ζῆν ἐν εὐνομίᾳ , κτηνοπρεπῶς δὲ μᾶλλον , καὶ σὺν ἀλογίᾳ πολλῇ . Οὐχ ἁπλῶς δὲ εἶπε τούτους καλέσαι , ἀλλὰ καὶ ἀναγκάσαι , καίτοι προαιρετικὸν ἅπασι τὸ πιστεύειν ἐστὶ , καὶ δεκτὸν τοῦτο παρὰ Θεῷ , καὶ τῶν παρ’ αὐτοῦ χαρισμάτων ἀναπιμπλάμεθα . πῶς οὖν εἶπεν ἀναγκάσαι ; κατ’ οἰκονομίαν τινα · ἐπειδὴ γὰρ ταῦτα ἐν ἀφορήτῳ δουλείᾳ τῆς πλάνης κατείχοντο , ὑπεζευγμένα τῷ διαβόλῳ καὶ οὐκ εἰδότα · διὰ τοῦτο συντομωτέρας κλήσεως ἐδεήθησαν μιμουμένης ἀνάγκης χρείαν , ἵνα κἂν οὕτως ἰσχύσωσιν ἀναβλέψαι πρὸς Θεὸν , καὶ τῶν ἱερῶν γεύσασθαι μαθημάτων , ἀποΦοιτήσαντα τῆς ἀρχαίας ἀπάτης , καὶ ἀποπηδήσαντα τρόπον τινὰ τῆς τοῦ διαβόλου χειρός . Εἰπὼν ὁ δεσπότης Χριστὸς καὶ Φιλάνθρωπος , “ εἴ τις ἔρχεται “ πρός με , καὶ οὐ μισεῖ τὸν πατέρα ἑαυτοῦ , ” καὶ τὰ ἑξῆς , οὔτε ἀγνοῆσαι τὴν φύσιν , οὔτε δουλεῦσαι τῇ φύσει προστάσσει Χριστὸς , ἀλλὰ χρῆσθαι τῇ Φύσει πρὸς τὸ ἄμεινον καὶ σωτήριον · καὶ γὰρ τὸ τιμᾷν γονέας καὶ αὐτῷ τῷ Κυρίῳ δοκεῖ , καὶ τὸ ἐκτρέΦειν τὰ τέκνα καὶ τὰ τοιαῦτα , τοῖς γονεῦσιν ὑπακούειν , καὶ τὸ ἀγαπᾷν τὰς ἑαυτῶν γυναῖκας τοὺς ἄνδρας , καὶ τὸ τὰς γυναῖκας τοὺς ἑαυτῶν ἄνδρας Φοβεῖσθαι , ὁ θεῖος Ἀπόστολος εἰσηγήσατο . οὐ γὰρ οἰκείους γε ὄντας τῇ πίστει , τοὺς οἰκείους μισητέον , ἀλλὰ τοῦτό ἐστιν , ὅπερ φησὶν , ὅτι τοὺς πρὸς τὴν εἰς Θεὸν πίστιν ἐμποδίζοντας καὶ πρὸς σωτηρίαν ψυχῆς κωλύοντας , τούτους παραιτητέον , καὶ μηδαμῶς ἕνεκεν ἀγάπης σαρκικῆς , τῆς εἰς Χριστὸν ἀγάπης καταφρονεῖν .
Lemmas: περι ὁ καλέω ἐν ὁ δεῖπνον . ὑποτίθημι περί ὁ σωτήριος ταπεινοφροσύνη θέω παράγγελμα καλός καί πρός ὁ καλέω ἐπιφέρω ὁ δίδαγμα , καί μέγας εἰσάγω ὁ πρός ἄνθρωπος δεξίωσις ὁ σκοπός καί ὁ καρπός ἀξιοσπούδαστος , εἰμί καί μή παραχρῆμα ὁ ἀνταπόδοσις κτάομαι . ὁ γάρ μικρόψυχος φίλος καλέω καί ἀδελφός καί συγγενής καί γείτων , διά ὁ εὐθύς ἀντικαλέω πῇ αὐτός οὗτος ποιέω · ὁ δέ μεγαλόψυχος ὁ ὑπερβαλλόντως καλός καί μεγαλοπρεπής ἐργάζομαι , ὅσπερ ὑποδείκνυμι ὁ Κύριος · ὁ ὁ δήω καί ἀσθενής καί λωβάομαι φιλανθρωπεύομαι , παρά ἐάν οὐ εἰμί ἀνταπόδοσις · ἀλλά ὁ θεός ὁ ἀνταποδίδωμι ὁ φιλανθρωπία ὁ τιμή ἐπί ὁ μέλλω ζωή · οὗτος δέ οὐ ἵνα ὁ πρός ὁ ἴδιος ἀπείργω τιμή διαμαρτύρομαι , ἀλλά ἵνα διδάσκω μή πέρνημι ὁ Φιλόφρων ὁ ἴσος ἀνταποδώσεως , ἀλλά ὠφέλιμος ποιέω οὗτος ἐπί μέγας ἀνταποδίδωμι ὁ παρά Θεός . O εἶπον “ μακάριος ὅς τις ἐσθίω ἀγαθός ἐν ὁ βασίλεια “ ὁ οὐρανός , ” οὔπω μέν εἰμί πνευματικός , ψυχικός δέ μᾶλλον , καί ἀνεπιτήδειος ἔχω πρός σύνεσις ἀκριβής ὁ λαλέω περί Χριστός , ἀηθέω γάρ σωματικός εἰμί ὁ ἅγιος ὁ ἀμοιβή . διόπερ ἐξυφαίνω Χριστός ὁ θεός ἐγώ παραβολή ὁ τότε πάρειμι · ἀποχράω ἔχω εἰς παράδειξις ὁ ἐπί πᾶς ὁ κόσμος γίγνομαι οἰκονομία , ὅστις εἰμί ἀυτή . “ Ἄνθρωπος τις , ” Φησίν , “ ποιέω δεῖπνον μέγας , ” καί ὁ μέν ἄνθρωπος νοέω ἄνθρωπος καί πατήρ · ὁ γάρ εἰκών πλάσσω πρός ὁ ἀληθής , οὐ αὐτός δέ πάντως εἰμί ὁ ἀλήθεια · οὗτος δή οὖν ὁ ὁ ὅλος δημιουργός , ὁ πατήρ ὁ δόξα μέγας ποιέω δεῖπνον , τουτέστιν , οἰκουμενικός ἐργάζομαι πανήγυρις · δῆλος δέ ὅτι ὁ ἐπί Χριστός δεῖπνον δέ αὐτός καλέω καί οὐχι ἀγαθός , ὅτι ἐν ἔσχατος καιρός ὁ αἰών , καί οἷος ἐπί δυσμή ὁ κατά ἐγώ αἰών φαίνω ἐγώ ὁ υἱός , ὅτε καί ὁ διά ἐγώ ὑφίστημι θάνατος , καί δίδωμι ἐγώ ὁ ἑαυτοῦ σάρξ ἐσθίω , καλέω δέ πολύς , ὁ πλῆθος δηλονότι ὁ Ἰουδαῖος . τίς δέ εἰμί ὁ ἀποστέλλω , ὅς δή καί δοῦλος εἰμί φημί ; αὐτός ὁ Χριστός · ὅστις θεός εἰμί Φύσις , καί υἱός ἀληθινός , “ μορφή δοῦλος ἑαυτοῦ “ κενόω ἀναλαμβάνω . ” ποίας δέ εἰμί ὁ ἑτοιμάζω ὁ καλέω ; ἁμαρτία ἀπόθεσις , πνεῦμα ἅγιος μέθεξις , υἱοθεσία λαμπρότης , βασίλειος οὐρανός · ἐπί οὗτος καλέω Κύριος ὁ θεός διά ὁ εὐαγγελικός θέσπισμα πρό γε ὁ ἄλλος ὁ Ἰσραήλ . ὁ δέ “ ἄρχω ἀπό εἷς πᾶς παραιτέομαι , ” οὗτος εἰμί , ὅτι ὡς ἐκ εἷς σύνθημα οὐδείς λόγος ποιέω ὁ κλῆσις , ὁ γεώδης ἀσύνετος προσνεύω , ἀγρός τε καί γεωργία καί παιδοποιία ἕνεκα . τίνω δέ ἄν νοέω ὁ παραιτέομαι ; ὅς τάχα ποῦ ὁ Ἰουδαῖος συναγωγή ὁ προίστημι , ἀνήρ ἁδρός ὁ βαλλάντιον καί φιλοκερδία ἡσσάομαι , καί πᾶς εἰς οὗτος δαπανάω σπουδή · διά πᾶς γάρ ἔπος εἶπον ὁ θεόπνευστος γραφεύς ἐπί αὐτός δή οὗτος διαβάλλω ἔνειμι ὁράω οὗτος . διό καί ἔξω μένω ὁ ἑορτή , ὁ οὗτος σκληρός ἀπείθεια ὁ μέγας δεῖπνον περιυβρίζω . καλέω δέ ἀντί ἐκεῖνος ὁ εἰς ὁ πλατύς καί ὁ ῥύμη , ὁ ἐκ ὁ Ἰουδαϊκός πλῆθος ἀσθενής τε καί ἀγεννής ὁ διάνοια ἠώς τις ἔχω καί ἀφεγγής καί χωλεύω , ὑγιής δέ καί εὔρρωστος διά ὁ εἰς Χριστός γίγνομαι πίστις · διδάσκω γάρ ὀρθοποδέω , καί ὁ θέω εἰς νόος δέχομαι Φάος · ὅτι δέ πιστεύω ὁ Ἰουδαῖος οὐ εὐαρίθμητος , διαμανθάνω τις εἄν ὁ ὁ ἅγιος ἀπόστολος Πρᾶξις ἐντυγχάνω . ἀγαθός εἰμί Φύσις ὁ θεός καί φιλάνθρωπος καί εἰς ὁ ὁδός καί εἰς ὁ φραγμός ἐξαποστέλλω ὁ δειπνοκλήτωρ , ὅσπερ ἀποφαίνω ὁ ὁ ἔθνος κλῆσις , μετάγω ὁ ἐκ αἷμα Ἰσραήλ εἰσφέρω διά ὁ πίστις · καί γάρ “ ἔτι τόπος εἰμί , ” φημί · ὑπάρχω δέ ὁ ἐκ ἔθνος ἄγροικος ὁ φρήν καί ἀπαγριόομαι ὁ νόος , καί οἷος ἔξω πόλις διάγω , διά ὁ μή ζῶ ἐν εὐνομία , κτηνοπρεπῶς δέ μᾶλλον , καί σύν ἀλογία πολύς . οὐχ ἁπλόος δέ εἶπον οὗτος καλέω , ἀλλά καί ἀναγκάζω , καίτοι προαιρετικός ἅπας ὁ πιστεύω εἰμί , καί δεκτός οὗτος παρά Θεός , καί ὁ παρά αὐτός χάρισμα ἀναπίμπλημι . πῶς οὖν εἶπον ἀναγκάζω ; κατά οἰκονομία τις · ἐπεί γάρ οὗτος ἐν ἀφόρητος δουλεία ὁ πλάνης κατέχω , ὑποζεύγνυμι ὁ διάβολος καί οὐ οἶδα · διά οὗτος σύντομος κλῆσις δήω μιμέομαι ἀνάγκη χρεία , ἵνα κἀν οὕτως ἰσχύω ἀναβλέπω πρός θεός , καί ὁ ἱερός γεύω μάθημα , ἀποφοιτάω ὁ ἀρχαῖος ἀπάτη , καί ἀποπηδάω τρόπος τις ὁ ὁ διάβολος χείρ . εἶπον ὁ δεσπότης Χριστός καί Φιλάνθρωπος , “ εἰμί τις ἔρχομαι “ πρός ἐγώ , καί οὖον μισέω ὁ πατήρ ἑαυτοῦ , ” καί ὁ ἑξῆς , οὔτε ἀγνοέω ὁ φύσις , οὔτε δουλεύω ὁ φύσις προστάσσω Χριστός , ἀλλά χράω ὁ φύσις πρός ὁ ἀγαθός καί σωτήριος · καί γάρ ὁ τιμάω γονεύς καί αὐτός ὁ κύριος δοκέω , καί ὁ ἐκτρέφω ὁ τέκνον καί ὁ τοιοῦτος , ὁ γονεύς ὑπακούω , καί ὁ ἀγαπάω ὁ ἑαυτοῦ γυνή ὁ ἀνήρ , καί ὁ ὁ γυνή ὁ ἑαυτοῦ ἀνήρ φοβέω , ὁ θεῖος ἀπόστολος εἰσηγέομαι . οὖον γάρ οἰκεῖος γε εἰμί ὁ πίστις , ὁ οἰκεῖος μισητέος , ἀλλά οὗτος εἰμί , ὅσπερ φημί , ὅτι ὁ πρός ὁ εἰς θεός πίστις ἐμποδίζω καί πρός σωτηρία Ψυχή κωλύω , οὗτος παραιτητέος , καί μηδαμῶς ἕνεκα ἀγάπη σαρκικός , ὁ εἰς Χριστός ἀγάπη καταφρονέω .