catenae-novum-testamentum.catena-in-joannem-catena-integra-e-codd-paris-coislin-23 5
Περὶ τῆς Σαμαρείτιδος . Ὥσπερ ἔργον αὐτὸν ποιούμενον τὴν τῆς Σαμαρείτιδος ὁδὸν , φησὶν ὁ Εὐαγγελιστὴς τὸ “ ἔδει δὲ αὐτὸν διέρχεσθαι διὰ τῆς “ Σαμαρείας · ” τοῦτο δὲ ἐγίνετο , ὥστε πᾶσαν ἐκκοπῆναι ἀπολογίαν · ὅταν γὰρ ἀπήλαυνον , τότε τῆς τῶν ἐθνῶν ἥπτετο Ἀμμωνίου πρεσβυτέρου . Ὅμοροι ἦσαν τῶν Ἰουδαίων οἱ Σαμαρεῖται , διὸ καὶ ἀπὸ τῆς πηγῆς ἔπινον τοῦ Ἰακώβ . Ἄξιον Ἄξιον δὲ εἰπεῖν καὶ πόθεν οἱ Σαμαρεῖται συνέστησαν · καὶ γὰρ ὁ τόπος οὗτος ἅπας Σαμάρεια ἐκαλεῖτο . Πόθεν οὖν τὴν προσηγορίαν ἔλαβε ; Σόμορ τὸ ὄρος ἐλέγετο ἀπὸ τοῦ κτησαμένου , καθάπερ καὶ Ησαΐας φησὶ , “ καὶ ἡ κεφαλὴ Σομόρων Ἐφραΐμ · ” ἀλλ’ οἱ οἰκοῦντες οὐ Σαμαρεῖται ἀλλ’ Ἰσραηλῖται ἐλέγοντο . Κρόνου δὲ προἰόντος προσέκρουσαν τῷ Θεῷ , καὶ βασιλεύσαντος Φακὲς ἀνελθὼν Θελγαφαλάσσαρ πόλεις τε εἷλε πολλὰς , καὶ ἐπέθετο τῷ Ηλᾷ , καὶ φόρου ἐποίησεν ὑποτελεῖς . Ἀλλ οὗτος τὸ μὲν πρῶτον εἶξεν , ὕστερον δὲ ἀπέστη τῆς ἀρχῆς , καὶ πρὸς τὴν τῶν Αἰθιόπων κατέφυγε συμμαχίαν . ἔρω τοῦτο ὁ Ἀσσύριος , καὶ ἐπιστρατεύσας καὶ ἀνελὼν αὐτοὺς , οὐκ ἔτι τὸ ἔθνος ἐκεῖ μένειν ἀφίησι διὰ τὴν τῆς ἀποστάσεως ὑποψίαν , ἀλλὰ τούτους τοὺς μὲν εἰς Βαβυλῶνα ἤγαγε καὶ Μήδους , ἐκεῖθεν δὲ ἔθνη διαφόρων τόπων ἀγαγὼν κατῴκισεν ἐν τῇ Σαμαρείᾳ , ὥστε λοιπὸν ἀσφαλῆ αὐτῷ τὴν ἀρχὴν εἶναι , τῶν οἰκείων ἐχόντων τὸν τόπον . τούτων δὲ γινομένων , βουλόμενος ὁ Θεὸς δεῖξαι τὴν αὐτοῦ δύναμιν , ὅτι οὐ δι’ ἀσθένειαν ἐξέδωκεν Ἰουδαίους , ἀλλὰ διὰ ἁμαρτίας , ἐπαφίησι λέοντας τοῖς βαρβάροις , οἵτινες ἐλυμαίνοντο τὸ ἔθνος ἅπαν . Ἀπηγγέλη οὖν ταῦτα τῷ βασιλεῖ , καὶ πέμπει ἱερέα τινὰ τὸν παραδώσοντα αὐτοῖς τὸν τοῦ Θεοῦ νόμον , ἀλλ’ ὅμως οὐδὲ οὕτως ἐξ ὁλοκλήρου τῆς ἀσεβείας ἀπέστησαν , ἀλλ’ ἐξ ἡμισείας . Χρόνου δὲ προἰόντος τῶν μὲν εἰδώλων ἀπεπήδησαν , ἐσέβοντο δὲ τὸν Θεὸν , καὶ τῶν πραγμάτων ἐν τούτοις ὄντων , ἐπανελθόντες οἱ Ἰουδαῖοι λοιπὸν ζηλοτύπως πρὸς αὐτοὺς εἶχον , ἅτε πρὸς ἀλλοφύλους κα πολεμίους , καὶ ἄπο του ὄρους Σαμαρείτας αὐτοὺς ἅλον , καὶ οὐ μικρὰ ἐντεῦθεν ἦν πρὸς αὐτοὺς ἡ φιλονεικία . οὐδὲ ταῖς γραφαῖς πάσαις ἐκέχρηντο , ἀλλὰ τὰ Μωϋσέως μόνα δεχόμενοι , τῶν ἄλλων προφητῶν οὐδένα ἐποιοῦντο λέγον . Ἐφιλονείκουν εἰς τὴν εὐγένειαν εἰσωθεῖν ἑαυτοὺς τὴν Ἰουδαϊκὴν , καὶ ἐφιλοτιμοὕντο ἐπὶ τῷ Ἀβραὰμ , καὶ πρόγονον αὐτὸν ἀπεγράφοντο , ἅτε ἀπὸ τῆς Χαλδαίας ὄντα · καὶ τὸν Τακὼβ δὲ πατέρα ἐκάλουν , ἅτε ἐκείνου ὄντα ἀπόγονον . οἱ δὲ Ἰουδαῖοι τὰ μὲν πάντων τῶν ἐθνικῶν , καὶ τούτους ἐβδελύσσοντο , ὅθεν καὶ τῷ Κυρίῳ Ἰησοῦ ὀνειδίζοντες ἔλεγον , “ Σαμαρείτης εἶ σύ · ” καὶ αὐτὸς δὲ τοῖς μαθηταῖς ἐκέλευε λέγων , “ εἰς πόλιν Σαμαρειτῶν μὴ εἰσέλθητε . ” οὐ τῆς ἱστορίας δὲ ἕνεκεν τοῦ τόπου μόνον ἀνέμνησεν ἡμᾶς τοῦ Ἰακὼβ ὁ Εὐαγγελιστὴς , ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τοῦ δεῖξαι τὴν ἀποβολὴν τὴν Ἰουδαικὴν πάλαι γεγενημένην . Καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν προγόνων αὐτῶν τοὺς τόπους αὐτῶν ἀντ’ αὐτῶν κατέσχον ἐκεῖνοι . Ἃ γὰρ οἱ προ - πάτορες αὐτῶν ἔσχον οὐκ ὄντα αὐτῶν , ταῦτα διὰ τὴν ἀσέβειαν ὄντα αὐτῶν , ἀπώλεσαν οὗτοι . Τίνος οὖν ἕνεκεν ἀκριβολογεῖται ὁ Εὐαγγελιστὴς περὶ τοῦ τόπου λέγων , “ ἔρχεται εἰς πόλιν Σαμαρείας , ” καὶ τὰ ἑξῆς ; ἵνα ὅταν ἀκούσωμεν τῆς γυναικὸς λεγούσης , “ Ἰακὼβ ὁ πατὴρ ἡμῶν “ ἔδωκεν ἡμῖν τὴν πηγὴν ταύτην , ” μὴ ξενισθῶμεν · ὁ γὰρ τόπος ἐκεῖνος ἦν ἔνθα ὑπὲρ τῆς Δίνας οἱ περὶ τὸν Λευῒ καὶ Συμεὼν ἀγανακτοῦντες τὸν χαλεπὸν ἐκεῖνον εἰργάσαντο φόνον . Εἰπὼν δὲ κεκοπιακὼς ἐκ τῆς ὁδοιπορίας , ἔδειξεν ὅτι οὕτως ἐβάδιζεν εὐτόνως , ὡς καὶ κοπιᾶσαι , οὐδὲ γὰρ ὑποζυγίοις ἐκέχρητο · πανταχοῦ παιδεύων ἡμᾶς τὸ αὐτουργὸν καὶ ἀπέριττον , καὶ μὴ πολλῶν δεῖσθαι . ὁ δὲ οὕτως ἀντὶ τοῦ ὡς ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε , καὶ ὅτι οὐκ ἐπὶ θρόνου , ἀλλ’ ἐπ’ ἐδάφους ἐκάθητο , ἀναπαύων τὸ σῶμα , καὶ παρὰ τὴν πηγὴν ἀναψύχων αὐτό · ἦν γὰρ ἡμέρα μέση . τοῦτο γὰρ ἐδήλωσεν εἰπὼν , “ ὥρα ἦν ὡσεὶ ἕκτη . ” οὐ τὸ ἐπίπονον δὲ ἀλλὰ καὶ τὸ ἄτυφον ἐντεῦθεν δείκνυται , ἐκ τοῦ μόνον αὐτὸν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ καταλειφθῆναι . Μανθάνωμεν δὲ καὶ τὸ περὶ τὰς τροφὰς ἠμελημένον , ἐκ τοῦ ἀπελθεῖν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἰς τὸ ἀγοράσαι ἄρτους , ὅπως καὶ ἡμεῖς παιδευθῶμεν κρατεῖν γαστρὸς καὶ καταφρονεῖν διαφόρων ἐδεσμάτων , καὶ μὴ περισπούδαστον τὴν ταύτης εἶναι νομίζειν λειτουργίαν . Χρὴ δὲ καὶ τοῦτο σκοπῆσαι , ὅτι ἐν ᾧ καιρῷ ἅπαντες ἀριστοποιοῦνται , οὗτοι τὰς τροφὰς ἠγόραζον · καὶ ἵνα μή τις ἀναισχυντῶν λέγῃ , ὅτι ὁ προστάσσων μὴ εἰς πόλιν Σαμαρειτῶν εἰσιέναι , Σαμαρείταις διαλέγεται , διὰ τοῦτο ὁ Εὐαγγελιστής φησιν , ὅτι αὐτῷ ἐπὶ τοῦ τόπου καθέδρα διὰ τὸν τόπον γέγονεν , οὐ μὴν διὰ τὸ συντυχεῖν τῇ γυναικὶ , καὶ περὶ τῆς γυναικὸς , ὅτι διὰ τὸ ἀντλῆσαι ὕδωρ ἐξῆλθε , παραγενόμενον δὲ τὸ γύναιον οὐκ ἐχρῆν λοιπὸν ἀπώσασθαι , οὕτω πολλὴν φιλομαθίαν ἐπιδεικνύμενον · διὸ καὶ εὔλογον αἰτίαν εἰσάγει τῆς πρὸς αὐτὸν διαλέξεως · αἰτεῖ γὰρ ὕδωρ διὰ τὸ δίψος . Πόθεν δὲ αὐτὸν Ἰουδαῖον νομίσασα εἶναί φησι πρὸς αὐτόν · “ πῶς σὺ Ἰουδαῖος ὢν , ” καὶ τὰ ἑξῆς ; ἀπὸ τοῦ σχήματος ἴσως καὶ τῆς διαλέξεως . χρὴ δὲ σκοπῆσαι , πῶς διεσκεμμένον ἦν τὸ γύναιον · εἰ γὰρ ἔδει φυλάξασθαι , τὸν Κύριον ἔδει , οὐκ ἐκείνην · οὐ γὰρ εἶπεν ὅτι Σαμαρεῖται Ἰουδαίοις οὐ συγχρῶνται , ἀλλὰ Ἰουδαῖοι Σαμαρείτας οὐ προσίενται , ἀλλ’ ὅμως ἡ γυνὴ οὐδὲ οὕτως ἐσίγησεν , ἀλλ’ ὡς οἴεται διορθοῦται τὸ μὴ κατὰ νόμον γινόμενον . Ὁ δὲ Χριστὸς πρότερον δείξας αὐτὴν ἀξίαν οὖσαν ἀκοῦσαι καὶ μὴ παροφθῆναι , τότε ἑαυτὸν ἐκκαλύπτει , καί φησι πρὸς αὐτήν · “ εἰ ᾔδεις τὴν δωρεὰν τοῦ Θεοῦ ” καὶ τὰ ἑξῆς · καὶ γὰρ εὐθέως μαθοῦσα ὅστις ἐστὶν , ὑπακούεσθαι καὶ προσέξειν αὐτῷ , διὸ καὶ ἐπιεικῶς πρὸς ταῦτα ἀποκρίνεται λέγουσα · “ Κύριε , οὔτε “ ἄντλημα ἔχεις , ” καὶ τὰ ἑξῆς . Εἰποῦσα δὲ , “ Κύριε , ” ὅτι εὐθέως τῆς ταπεινῆς ὑπονοίας ἀπέστη , πολλὴν αὐτῷ τὴν τιμὴν ἀπονείμασα · καὶ ἄλλως μὲν ὁ Χριστὸς ἔλεγεν , ἄλλως δὲ ὑπώπτευεν ἐκείνη , “ πόθεν ἔχεις τὸ ὕδωρ τὸ ζῶν ” λέγουσα . Προβάλλεται δὲ πατέρα τὸν Ἰακὼβ , εἰς τὴν Ἰουδαϊκὴν εἰσωθοῦσα ἑαυτὴν εὐγένειαν , καὶ ὅτι αὐτὸς ἐξ αὐτοῦ ἔπιεν , φησὶ , καὶ τὰ ἑξῆς . ὃ δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν · ὅτι οὐ δυνήσῃ δοῦναι ἕτερον τούτου βέλτιον , εἰ μή τι γε τοῦ Ἰακὼβ μείζονα ὁμολογεῖς εἶναι σαυτόν . οὕτως ἐκ πρώτης ἀποκρίσεως ἐδείξατο νόημα μέγα καὶ ὑψηλόν . τίνος ἕνεκεν ἐκείνης εἰπούσης , “ μὴ σὺ μείζων εἰ τοῦ ἡμῶν Ἰακὼβ , ” αὐτὸς οὐκ εἶπεν αὐτῇ , ναὶ μείζων εἰμί ; ἴνα μὴ δόξῃ κομπάζειν , τῆς ἀποδείξεως μηδέπω φαινομένης · δι’ ὧν δὲ λέγει , τοῦτο κατασκευάζει · ἐκ τούτου μὲν γὰρ , φησὶ , τοῦ ὕδατος ὁ πίνων διψήσει πάλιν “ ὃς δ' ἃν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος , οὑ ἐγὼ δώσω “ αὐτῷ , οὐ μὴ διψήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα . ” ὃ δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν . Εἰ θαυμάζεις , φησὶ , τὸν Ἰακὼβ , ὅτι ἔδωκε τοῦτο τὸ ὕδωρ , ἐξ οὗ ὁ πίνων πάλιν διψήσει , πολλῷ μᾶλλον θαυμάσαι χρὴ τὸν πολὺ τούτου βέλτιον ὕδωρ παρέχοντα “ καὶ γὰρ τὸ ὕδωρ , ” φησὶν , “ “ ἐγὼ δώσω αὐτῷ , γενήσεται ἐν αὐτῷ πηγὴ ὕδατος ἁλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον , ” τοῦτο δὲ εἶπε τὸν καθαρμὸν τὸν ἐξ αὐτοῦ καὶ τὴν πολλὴν παραψυχὴν ἐνδεικνύμενον τὴν ἐγγινομένην ταῖς ὑποδεχομέναις αὐτὸν διανοίαις . πολὺ οὖν συνετωτέρα τοῦ Νικοδήμου ἡ γυνὴ αὕτη φανεῖσα καὶ ἀνδρειοτέρα , εὐθέως ἐπίστευσε καί φησι , “ Κύριε , δός μοι τοῦτο τὸ ὕδωρ · ” ἐκεῖνος γὰρ μυρίων τοιούτων ἀκούων ἔλεγε , πῶς δύναται ταῦτα γενέσθαι ; αὕτη δὲ οὐχ οὕτως , ἀλλὰ τὸ μὲν πρῶτον ἠπόρει , ὕστερον δὲ οὐδὲ μετὰ κατασκευῆς , ἀλλ’ ἐν ἀποφάσεως τάξει δεξαμένη τὸν λόγον , ἐπὶ τὴν λῆψιν εὐθέως ἐπείγεται . προετίμησέ γε αὐτὸν τοῦ Ἰακὼβ , εἰποῦσα “ “ μὴ διψῶ , μηδὲ ἔρχομαι ἐνθάδε ἀντλεῖν , ” τοῦτο γὰρ , φησὶ , γινομένου , οὐκέτι δέομαι ταύτης τῆς πηγῆς . Εἶπε δὲ αὐτῇ , “ ὕπαγε , φώνησον τὸν ἄνδρα σου ” διὰ τὸ ἐπικεῖσθαι αὐτὴν τοῦ λαβεῖν , ὡσανεὶ ἐνδεικνύμενος , ὅτι κακεῖνον δεῖ κοινωνῆσαι τούτων ὧν σὺ ποθεῖς . ἐκείνη δὲ σπεύδουσα λαβεῖν , ἅμα δὲ καὶ κρύπτουσα τὸ τοῦ πράγματος αἰσχρὸν , φησὶν , “ ἄνδρα οὐκ ἔχω · ” αὐτὸς δὲ διὰ προφητείας λοιπὸν ἀποκαλύπτων τὴν δύναμιν τὴν ἑαυτοῦ , ἀμφότερα μετὰ ἀκριβείας λέγει · τούς τε γὰρ προτέρους ἠρίθμησε , καὶ τὸν νοῦν κρυπτόμενον ἤλεγξεν . οὐκ ἐδυσχέρανε δὲ ἐκείνη ταῦτα ἀκούσασα , οὐδὲ ἀφεῖσα ἔφυγεν , ἀλλὰ θαυμάσασα μᾶλλον καὶ προσκαρτερήσασα πλέον , λέγει , “ Κύριε , θεωρῶ ὅτι προφήτης εἶ σὺ , ” ἀπὸ πολλῆς φιλοσοφίας · τὸ δὲ “ θεωρῶ ” ἀντὶ τοῦ , φαίνει μοι , εἶπεν , ὅθεν καὶ περὶ δογμάτων εὐθέως αὐτὸν ἐρωτᾷ , οὐ περὶ βιω - τικῶν , οὐδὲ περὶ σώματος ὑγιείας , οὐδὲ περὶ χρημάτων , ἀλλὰ τί ; “ οἱ πατέρες ἡμῶν , ” φησὶν , “ ἐν τῷ ὄρει τούτῳ προσεκύνησαν · ” τοὺς περὶ τὸν Ἀβραὰμ λέγουσα , καὶ γὰρ ἐκεῖ , φασὶ , τὸν υἱὸν αὐτὸν ἀνηνοχέναι , “ καὶ ὑμεῖς λέγετε , ὅτι ἐν Ἱεροσολύμοις ἐστὶν “ ὁ τόπος ἔνθα χρὴ προσκυνεῖν . ” ἴδες πῶς ὑψηλοτέρα τῇ διανοίᾳ γέγονε ; ἡ γὰρ μὴ ὑπὲρ τοῦ σκύλλεσθαι διὰ τὸ διψεῖν πρὸ μικροῦ μεριμνῶσα , ὑπὲρ δογμάτων ἐρωτᾷ λοιπὸν , διὸ καὶ ὁ Χριστὸς τοῦτο μὴ λύσας τὸ ζήτημα , οὐ γὰρ ἦν αὐτῷ περισπούδαστον , πολὺ μέγα αὐτῇ δόγμα ἀπεκάλυψεν , ὅπερ οὐδὲ Νικοδήμῳ οὐδὲ Ναθαναὴλ ἐγνώρισε · φησὶ γὰρ , “ πίστευσόν μοι γύναι , ὅτι ἔρχεται ὥρα , καὶ τὰ ἑξῆς . αὐτὴ μὲν γὰρ ἐσπούδαζεν ἐντιμότερα δεῖξαι τὰ αὐτῆς τῶν Ἰουδαικῶν , αὐτὸς δὲ οὐ πρὸς ταύτην ὑπήντησε τὴν ἐρώτησιν , ἀμφοτέρων δὲ τῶν τόπων τὰ πρεσβεῖα ἀνελὼν , δια - ἅ αὐτῆς τὴν ψυχὴν , δεικνὺς ὅτι οὔτε Ἰουδαῖοι οὔτε αὐτοὶ ἔχουσι τι πρὸς τὸ μέλλον δωρεῖσθαι · πλὴν καὶ οὕτω τοὺς Ἰουδαίους σεμνοτέρους ἀπέφηνεν εἰπὼν , “ ὑμεῖς προσκυνεῖτε ὃ οὐκ οἴδατε , καὶ τὰ ἑξῆς . Πῶς δὲ οὐκ ᾔδεσαν οἱ Σαμαρεῖται ὃ προσεκύνουν ; πέμψαντες ἀπήγγειλαν , ὅτι ὁ τοῦ τόπου Θεὸς αὐτοὺς λυμαίνεται , οὐδὲν πλέον περὶ αὐτοῦ κατὰ τοῦτο τῶν εἰδώλων φανταζόμενοι , διὸ καὶ ἐπέμειναν καὶ δαιμόνια θεραπεύοντες καὶ αὐτόν . Ἰουδαῖοι δὲ ταύτης ἦσαν ἀπηλλαγμένοι τῆς ὑπονοίας , καὶ τῆς οἰκουμένης ᾔδεσαν αὐτὸν Θεὸν ὄντα , καὶ εἰ μὴ πάντες . Οὐ χρὴ δὲ θαυμάζειν ὅτι μετὰ Ιουδαίων αὐτῶν ἀριθμεῖ · πρὸς γὰρ τὴν ὑπόνοιαν τῆς γυναικὸς διαλέγεται ὡς προφήτης , ὡς Ἰουδαῖος · διὸ καὶ τὸ “ προσκυνοῦμεν ” τέθεικε . Τί σημαίνων , φησὶν , “ ὅτι ἡ σωτηρία ἐκ τῶν Ἰουδαίων ἣ ὅτι τῇ οἰκουμένῃ τὰ ἀγαθὰ ἐκεῖθεν γέγονε . Τὸ γὰρ εἰδέναι Θεὸν καὶ καταγιγνώσκειν εἰδώλων , ἐκεῖθεν τὴν ἀρχὴν ἔχει , καὶ τὰ ἄλλα πάντα δόγματα · καὶ παρ’ ὑμῖν δέ φησιν αὐτὸ τοῦτο τὸ τῆς προσκυνήσεως , εἰ καὶ μὴ ὀρθῶς . ’πὸ γοῦν τῶν Ἰουδαίων τὴν ἀρχὴν ἔλαβε . σωτηρίαν οὖν ἣ ταῦτα , ἣ τὴν αὐτοῦ παρουσίαν καλεῖ , μᾶλλον δὲ οὐκ ἄν τις ἁμάρτοι , ἀμφότερα ταῦτα σωτηρίαν καλῶν . Ἀμμωνίου πρεσβυτέρου . Διὰ τὸ ἐξ αὐτῶν ἐσαρκῶσθαι Τιὸν , ἣ ὅτι ἐξ ἐκείνων ἤρξαντο εἰδέναι τὸν ἕνα Θεὸν , ἐκ τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν . Ὠριγένουε . Ὅταν ἀκούσης ὅτι “ ἐκ τῶν Ἰουδαίων ἡ σωτη - “ ῥία ἐστὶν , ” περὶ τοῦ ταῦτα λέγοντος ἄκουε τὰ εἰρημένα . Αὐτὸς ὃς γὰρ ἡ τῶν ἐθνῶν προσδοκία , ὁ γενόμενος ἐκ σπέρματος Δαβὶδ κατὰ σάρκα . τὸ δὲ “ ἔρχεται ὥρα καὶ νῦν ἐστι , ” καὶ τὰ ἑξῆς , τοῦτο δηλοῖ , ὅτι εἰ καὶ πλεονεκτοῦμεν ὑμῶν , ὦ γύναι , φησὶ , τῷ τρόπῳ τῆς προσκυνήσεως , πλὴν ἀλλὰ καὶ οὗτος ὁ τρόπος τέλος ἕξει λοιπόν . Οὐ γὰρ τὰ τῶν τόπων ἀμειφθήσεται μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰ τοῦ τρόπου τῆς λατρείας , καὶ ταῦτα ἐπὶ θύραις ἐφέστηκε , καὶ οὐχ ὡς τὰ ὑπὸ τῶν προφητῶν εἰρημένα παρέκτασιν χρόνου λήψονται . Εἰπὼν δὲ “ ἀληθινοὺς , συνεξέβαλε Ἰουδαίους · εἰ γὰρ καὶ ἐκείνων ἀμείνους οὗτοι , ἀλλὰ τῶν μελλόντων ἐλάττους πολλῶ , καὶ τοσοῦτον ὅσον ἀληθείας τόπος . ἈMMΩΝ1́ΩΥ . Οἱ ἀληθεῖς προσκυνηταὶ ἐν παντὶ τόπῳ προσά - γουσι τῷ Θεῷ τὰς πνευματικὰς θυσίας , ὁ ἐστιν ἀρετὴ καὶ θεο - σέβεια . Περὶ δὲ τῆς Ἐκκλησίας λέγει , ὅτι ἡ ἀληθὴς προσκύνησις καὶ Θεῷ πρέπουσα αὕτη ἐστι · “ τοιούτους γὰρ ὁ πατὴρ , φησὶ , ζητεῖ “ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτῷ , ” τοὺς μὴ τόπῳ περικλείοντας τὴν λατρείαν , ὡς ὑμεῖς οἱ Σαμαρεῖται , καὶ τοὺς τὸν Θεὸν ἐν πνεύματι θεραπεύοντας , καθὼς καὶ ὁ Παῦλός φησιν , “ ᾧ καὶ λατρεύω ἐν “ τῷ πνεύματι μου . ” Ἡ γὰρ πρὸ τούτου παρὰ τοῖς Ἰουδαίοις γιγνομένη προσκύνησις συγκαταβάσεως ἦν . Εἰπὼν , “ πνεῦμα ὁ Θεὸς , ” τὸ ἀσώματον λέγει . Εἰ τοίνυν οὐκ ἔστι σῶμα , φησὶ , καὶ τὴν λατρείαν αὐτοῦ τοιαύτην ε-ι’ναι δεῖ , καὶ διὰ τοῦ ἐν ἡμῖν ἀσωμάτου προσφέρεσθαι , τουτέστι διὰ τῆς ψυχῆς , διὰ τῆς τοῦ νοῦ καθαρότητος , τοῦτο γὰρ δῆλοι , ὅτι “ τοὺς προσκυ - “ νοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν . ” Πόθεν Σαμαρείταις τὸ προσδοκᾷν τὴν τοῦ Χριστοῦ παρουσίαν ; τοῦτο γὰρ δῆλον ἐκ τοῦ τὴν γυναῖκα εἰπεῖν πρὸς τὸν Χριστὸν , ” * ’ ἔρχεται Μεσσίας ὁ λεγόμενος Χριστὸς , ” καὶ τὰ ἑξῆς · τὸν Μωυσέως δεξάμενοι νόμον , ἀπ’ αὐτῶν τῶν Μωυσέως γραμμά - γραμμάτων , καὶ γὰρ ἐν ἀρχῇ τὸν Υἱὸν ἀπεκάλυψε · τὸ γὰρ “ ποιήσωμεν “ ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα καὶ ὁμίωσιν ἡμετέραν ” πρὸς τὸν Θεὸν riρ́ηται-καὶ τῷ Ἀβραὰμ ἐν τῇ σκηνῇ οὗτος ἦν ὁ διαλεγόμενος , καὶ ὁ 1ακὼβ περὶ αὐτοῦ προφητεύων ἔλεγεν , “ οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ἰούδα , ἕως ἃν ἔλθῃ ὃ ἀπόκειται . καὶ αὐτὸς δὲ Μωυσῆς , φησὶ , * ’ προφήτης ἡμῖν ἀναστήσει Κύριος ὁ Θεὸς ἐκ “ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν , ὡς ἐμὲ , αὐτοῦ ἀκούσεσθε · ” καὶ πολλὰ ἕτερα τοιαῦτά ἐστι τὴν παρουσίαν αὐτοῦ ἀνακηρύττοντα . Διὰ τοῦτο οὑν φησὶν ἡ γυνὴ πρὸς αὐτὸν , “ ἔρχεται Μεσσίας ὁ λεγόμενος “ Χριστὸς , ” καὶ τὰ ἑξῆς . Αὐτὸς δὲ λοιπὸν ἐκκαλύπτων ἑαυτὸν φησὶν , “ ἐγὼ εἰμὶ ὁ λαλῶν σοι , ” ὅπερ ἂν εἰ παρὰ τὴν ἀρχὴν μὴ ζητησάσῃ τῇ γυναικὶ ε7πεν , ἔδοξεν ἃν αὐτῇ ληρεῖν . Νῦν δὲ κατὰ μικρὸν αὐτὴν ἐπὶ τὴν μνήμην ἀγαγὼν , εὐκαίρως ἑαυτὸν ἀπεκά - λυψε , καὶ τοῖς μὲν Ἰουδαίοις συνεχῶς λέγουσι , “ εἰπὲ ἡμῖν εἰ εἶ’ ὁ Χριστὸς , ἐπειδὴ οὐδὲν τὸ μαθεῖν ἠρώτων τοῦτο , οὐκ ἀπεκρίνατο αὐτοῖς σαφῶς , ταύτῃ δὲ διὰ τὸ εὐγνωμονεστέραν εἶναι , εἶπε φανερῶς · καὶ γὰρ ἐξ ἀδεκάστου καὶ ἁπλῆς γνώμης καὶ δια - νοίας ἐφθέγγετο · καὶ δῆλον ἐκ τῶν μετὰ ταῦτα · καὶ γὰρ ακούσασα ἐπίστευσε , καὶ ἄλλους ἐπὶ τοῦτο ἐσαγήνευσε , καὶ πανταχοῦ τῆς γυναικὸς ἐστὶν ἰδεῖν καὶ τὸ ἠκριβωμένον καὶ τὸ πιστόν . Ἀπαρτισθείσης τῆς διδασκαλίας εὐκαίρως ἀπήντησαν καὶ οἱ μαθηταὶ , καὶ ἐθαύμαζον ὅτι μετὰ γυναικὸς ἐλάλει . Τί ἐθαύμαζον ; τὸ ἄτυφον , τὸ μεθ’ ὑπερβολῆς ταπεινὸν , ὅτι οὕτω περίβλεπτος βλεπτὸς ὣν ἠνείχετο μετὰ τοσαύτης ταπεινοφροσύνης γυναικὶ διαλέγεσθαι πενιχρᾷ καὶ Σαμαρείτιδι · ἀλλ’ ὅμως ἐκπλαγέντες οὐκ ἠρώτησαν τὴν αἰτίαν · οὕτως ἦσαν πεπαιδευμένοι τὴν τῶν μαθητῶν τάξιν τηρεῖν · οὕτως αὐτὸν ἐδεδοίκεισαν καὶ ᾐδοῦντο . εἰ δὲ ἀλλαχοῦ φαίνονται παρρησιαζόμενοι , οἷον ὅταν ὁ Ἰωάννης ἐπιπίπτει αὐτοῦ τῷ στήθει , ὅταν αὐτῷ προσίεντες λέγουσι τίς μείζων , καὶ ὅταν υἱοὶ Ζεβερδαίου καλοῦσιν , ἵνα εἷς ἐκ δεξιῶν , καὶ εἶς ἐξ εὐωνύμων αὐτοῦ καθίσῃ , ἀλλ’ ἐκεῖνα ὡς εἰς αὐτοὺς ἀνή - κοντα ἀνάγκην εἶχον ἐξετάζειν · ἐνταῦθα δὲ οὐδὲν αὐτοῖς διέφερε τὸ γινόμενον · Ἡ δὲ γυνὴ οὕτως ὑπὸ τῶν εἰρημένων αὐτῇ ἀνήφθη , ὡς καὶ τὴν ὑδρίαν ἀφεῖναι , καὶ δραμεῖν εἰς τὴν πόλιν , καὶ πάντα δῆμον ἑλκύσαι πρὸς τὸν Χριστόν · καὶ κατὰ τὴν οἰκείαν δύναμιν · ὅπερ ἐποίησαν οἱ Ἀπόστολοι , καὶ αὐτὴ πεποίηκεν , οὐχ ἕνα ἣ δύο κα - λοῦσα , ἀλλὰ πόλιν ὁλόκληρον , “ δεῦτε , ” βοῶσα “ καὶ ἴδετε “ ἄνθρωπον , ὃς εἶπέ μοι πάντα ὅσα ἐποίησα . ” Ἄνθρωπον δὲ καλεῖ , συνετῶς καὶ τοῦτο ποιοῦσα καὶ συγκαταβατικῶς , καὶ οὐδαμῶς ἐπῃσχύνθη τοῦ εἰπεῖν , “ ὃς εἰπέ μοι πάντα ὅσα ἐποίησα · ” καίτοιγε ἦν εἰπεῖν ἑτέρως , δεῦτε , ἴδετε προφήτην προφητεύοντα · ἀλλ’ ὅταν πυρωθῇ ψυχῇ θείῳ πυρὶ , πρὸς οὐδὲν τῶν ἐν τῇ γῇ λοιπὸν ὁρᾷ , οὐ πρὸς δόξαν , οὐ πρὸς αἰσχύνην . Τὸ δὲ , “ μήτι οὗτός ἐστιν ὁ Χριστός ; εἶπε βουλομένη οὐκ τῆς ἰδίας ἀποφάσεως μόνον παρεισάγειν αὐτὸν , ἀλλὰ καὶ αὐτοὺς τῆς ψήφου ταύτης ποιῆσαι κοινωνοὺς , ὃ μᾶλλον εὐπαράδεκτον ἐποίει τὸν λόγον . Ἠρώτων δὲ οἱ μαθηταὶ τὸν Χριστὸν , τουτέστι παρεκάλουν · τοῦτο γὰρ δῆλοι τῇ ἐγχωρίῳ αὐτῶν φωνῇ λέγοντες “ ῥαββὶ , φάγε , ” οὐκ ἐκ προπετοῦς γνώμης , ἀλλ’ ἐκ πολλῆς φιλοστργίας πρὸς τὸν διδάσκαλον , καὶ γὰρ ἔβλεπον αὐτὸν κεκμηκότα ὑπὸ τῆς ὁδοιπορίας καὶ τῆς φλογὸς f τῆς ἐπικειμένης . Tί σημαίνει ὅπερ εἶπεν αὐτοῖς , “ ἐγὼ βρῶσιν ἔχω φαγεῖν , ἣν “ ὑμεῖς οὐκ οἴδατε ; ” δεικνὺς οἴαν ἐπιθυμίαν ἔχει περὶ σωτηρίας · ταύτην γὰρ “ βρῶσιν ” ἐκάλεσεν , οὐκ ἐκ τοῦ προχείρου δὲ , ἀλλὰ δι’ αἰνιγμάτων τὰ μὲν ἀποκαλύπτει , ὥσπερ καὶ τοῦτο , ἵνα εἰς ἀπορίαν ἐμβαλὼν τὸν ἀκροατὴν παρασκευάσῃ ἐπιπόνως ζητεῖν τὸ λεγόμενον , αὐτοὶ δὲ τὴν αἰδὼ τὴν συνήθη κατέχοντες , αὐτῷ μὲν πεῦσιν οὐκ ἐτόλμησαν προσαγαγεῖν · πρὸς ἀλλήλους δὲ ἔλεγον “ μή τις ἤνεγκεν αὐτῷ φαγεῖν;“διὸ καὶ αὐτὸς αὐτοῖς ἀπεκάλυψε λέγων , “ ἐμὸν βρῶμά ἐστιν , ἵνα ποιῶ “ θέλημα τοῦ Πατρός μου , ” ὅπερ ἑρμηνεύων ἐπήγαγεν , “ “ ὑμεῖς λέγετε ὅτι τετράμηνόν ἐστιν , καὶ ὁ θερισμὸς ἔρχεται , ” καὶ τὰ ἑξῆς . Κυρίλλου . Ὅλος μὲν ἐξ ὅλου πρὸς τὴν τῶν κεκλημένων συντείνεται , ποιεῖται δὲ λόγον οὐδένα τῆς τοῦ σώματος τροφῆς , καίτοι κεκμηκὼς ἐξ ὁδοιπορίας , ἵνα πάλιν διὰ τούτου τοὺς ἐν ταῖς ἐκκλησίαις ὠφελήσῃ διδασκάλους , καὶ καμάτου μὲν παντὸς ἀναπείσῃ περιορᾷν , κρείττονα δὲ τῆς περὶ τὸ σῶμα φροντίδος τὴν ἐπὶ τοῖς σωζομένοις ποιεῖσθαι σπουδήν . Ἀμμωνίου . Ὡς διδασκάλους τῆς οἰκουμένης διδάσκει μαθητὰς προτιμᾷν τῆς οἱασδηποτοῦν βρώσεως τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ . ὡς ἐπιθυμεῖ τις τροφῆς , οὕτω κἀγὼ τῆς σωτηρίας τῶν ἀνθρώπων . Ἀπολιναρίου . Δηλοῦσιν ὅτι τὰς διακονίας τῶν ἐδέχετο , καίτοι δυνατὸς ὣν τρέφειν καὶ μὴ τρέφεσθαι . εὐεργεσία γὰρ μεγίστη τὸ τρέφειν Χριστὸν , ἧς οὐκ ἐφθόνει τοῖς βουλομένοις , διὸ καὶ τοῖς μαθηταῖς τὸ ἴσον ἔταξεν . Κυρίλλου . Ἀπεστάλθαι δέ φησι , δῆλον δὲ ὅτι παρὰ τοῦ καὶ Πατρὸς ἢ κατὰ τὸν τῆς ἐνανθρωπήσεως τρόπον , ἢ ὡς Λόγος ἐκ τοῦ γεννήσαντος νοῦ , προκύπτων τινὰ καὶ πεμπόμενος . Καὶ μετ’ ὀλίγα—τοιγαροῦν ὑπάρχων ὁ Υἱὸς τὸ ἀγαθὸν τοῦ Πατρὸς θέλημα , τελειοῖ τὸ ἔργον αὐτοῦ , σωτηρίαν τοῖς πιστεύουσιν εἰς αὐτὸν ἀναδεικνύμενος . χώρας μὲν καὶ θερισμὸν τὸ πλῆθος τῶν ἑτοίμων πρὸς ὑποδοχὴν τοῦ κηρύγματος ὀνομάζει · ὀφθαλμοὺς δὲ ἐνταῦθα λέγει , ἣ τοὺς τῆς διανοίας ἣ τοὺς τοῦ σώματος · καὶ γὰρ ἑώρων λοιπὸν τὸ πλῆθος τῶν Σαμαρειτῶν ἐρχόμενον · τὴν δὲ τῆς προαιρέσεως αὐτῶν ἑτοιμότατα τὰς χώρας τὰς λευκαινομένας φησίν . ὥσπερ γὰρ οἱ ἀστάχυες ἐπειδὰν λευκανθῶσι πρὸς ἀμητὸν εἰσὶν ἕτοιμοι · οὕτω καὶ οὗτοι πρὸς σωτηρίαν ἦσαν παρεσκευασμένοι . “ Ὁ θερίζων , ” φησὶ , “ μισθὸν λαμβάνει καὶ συνάγει καρπὸν εἰς ζωὴν αἰώνιον , ἴνα “ καὶ ὁ σπείρων ὁμοῦ χαίρῃ καὶ ὁ θερίζων . ” Ὃ δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν . Οἱ προφῆται , φησὶν , ἔσπειραν καὶ οὐκ ἐθέρισαν · οὐ μὴν διὰ τοῦτο ἀπεστέρηνται τῆς ἡδονῆς , ἀλλὰ σὺν ἡμῖν χαίρουσιν , εἰ καὶ μὴ σὺν ἡμῖν θερίζουσι · τοῦτο δὲ οὐ συμβαίνει ἐν τοῖς αἰσθητοῖς γενέσθαι , ἀλλ’ ἐν τοῖς πνευματικοῖς . Ἐὰν γὰρ ἐν τοῖς αἰσθητοῖς συμβῇ ἕτερον σπεῖραι καὶ ἕτερον θερίσαι , οὐχ ὁμοῦ χαίρουσιν , ἀλλ’ οἱ θερίζοντες · ἐνταῦθα δὲ οὐχ οὕτως , ἀλλὰ καὶ οἱ σπείραντες ὁμοίως τοῖς ἀμῶσι χαίρουσι . τίνος ἕνεκεν , φησὶν ὁ Χριστὸς πρὸς τοὺς Ἀποστόλους , “ ἀπέστειλα ὑμᾶς θερίζειν , ὃ “ οὐχ ὑμεῖς κεκοπιάκατε ; ” ἵνα ὅταν αὐτοὺς ἀποστέλλῃ , μὴ θορυβηθῶσιν ὡς εἰς πρᾶγμα ἐπίπονον πεμπόμενοι · τὸ γὰρ ἐπιπονώτερον τὸ τῶν προφητῶν ἦν · διό φησιν , ἄλλοι κεκοπιάκασι , ” τουτέστιν , οἱ προφῆται , “ καὶ ὑμεῖς εἰς τὸν κόπον αὐτῶν είσελη - “ λύθατε . ” Ἀμμωνίου . Ὡς ἐμοῦ ὄντος τοῦ σπόρου , καὶ διὰ προφητῶν ἐλαλήθη , πέμπω ὑμᾶς θερίσαι . οἱ μαθηταὶ καὶ τοὺς Ἕλληνας τῶν γηίνων καὶ τοὺς Ιουδαίους τῶν σαρκικῶν τοῦ νόμου λατρειῶν ἀποτέμνουσι , καὶ εἰς τὴν ἅλω ἀποτίθενται , ὃ ἐστὶ τὴν Ἐκκλησίαν , ὅπου στάχυς τριβόμενος γίνεται σῖτος , ὁ ζωοποιῶν τοὺς πιστούς . Ὁ πνευματικὸς θερισμὸς , ὁ ἐστιν ἡ θεοσεβὴς ἐργασία , τὴν μὲν ἀπόθεσιν καὶ τὸν ἀποθησαυρισμὸν ἐν οὐρανοῖς ἔχει , ἐν δὲ τῷ μέλλοντι αἰῶνι ἀπόλαυσιν ἀτελεύτητον · οὗτος γάρ ἐστιν ὁ καιρὸς τῆς ἀνταποδόσεως . “ Ἐκ τῆς πόλεως δὲ ἐκείνης πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν τῶν “ Σαμαρειτῶν , ” ἐπειδὴ συνεώρων ὅτι οὐκ ἃν ὑπὲρ τοῦ χαρίσασθαι ἑτέρῳ τὸν ἑαυτῆς ἐξεπόμπευσε βίον . Ἐμαρτύρει γὰρ λέγουσα “ ὅτι εἶπέ μοι πάντα ὅσα ἐποίησα . ” Διὸ καὶ ἐβούλοντο διηνεκῶς κατέχειν αὐτόν . τοῦτο γὰρ ὁ Εὐαγγελιστὴς ἐδήλωσεν εἰπὼν , ὅτι “ ἠρώτων αὐτὸν μεῖναι παρ’ αὐτοῖς . ” Αὐτὸς δὲ τοῦτο μὲν οὐκ ἐπείσθη ποιῆσαι · δύο δὲ μόνον ἡμέρας ἔμεινε παρ’ αὐτοῖς , ὅθεν “ καὶ πολλῷ πλείους ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν διὰ τὸν λόγον αὐτοῦ , ” καίπερ σημεῖον οὐδὲν ἰδόντες g . Ἰουδαῖοι δὲ καὶ θαύματα θεασάμενοι , καὶ τοῖς προφήταις συντραφέντες , οὐ μόνον οὐ κατεῖχον αὐτὸν , ἀλλὰ καὶ ἀπήλαυνον . Ἀμμωνίου πρεσβυτέρου . Σαμαρεῖται αἰτοῦσι τὸν Χριστὸν μεῖναι πρὸς αὐτοὺς , ὅτι τινές εἰσιν ἀλλογενεῖς , καὶ οἱ συγγενεῖς αὐτοῦ τὸ κατὰ σάρκα Ἰουδαῖοι ἐδίωκον αὐτὸν , ὅτι “ ἐχθροὶ τοῦ ἀνθρώπου οἱ οἰκιακοὶ αὐτοῦ . Τοῦ Χρυσοστόμου . τὴν διδάσκουσαν ὑπερηκόντισαν · εὐθέως γὰρ ἐνόησαν ὅτι τὴν οἰκουμένην ἐπισπάσασθαι ἔμελλον , ὅτι ἐπὶ διορθώσει τῆς κοινῆς ἦλθε σωτηρίας , ὅτι οὐκ ἐν Ἰουδαίοις μέλλει ἀποκλείειν αὐτοῦ τὴν πρόνοιαν , ἀλλὰ πανταχοῦ σπείρειν τὸν λόγον · ἀλλ’ οὐχ Ἰουδαῖοι οὕτως , ἀλλὰ ζητοῦντες τὴν ἰδίαν δικαιοσύνην στῆσαι , τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑπετάγησαν . Οὐχ ἁπλῶς δὲ καλοῦσιν αὐτὸν Σωτῆρα οἱ Σαμαρεῖται , ἀλλὰ τοῦ κόσμου , ὡς τὴν ἀληθινὴν σωτηρίαν παρέχοντα . Ἦλθον μὲν γὰρ πολλοὶ σῶσαι καὶ Ἄγγελοι καὶ προφῆται , ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ μόνου λέγουσιν , “ ὅτι ἀληθινὸς Σωτῆρ’ οὗτός ἐστιν . ” Διὸ καὶ τὴν πρώην h αὐτοὺς διδάσκουσαν ὑπερηκόντισαν ὕστερον , φιλοτιμούμενοι ἐπὶ τὸ μειζόνως θαυμάζειν αὐτὸν , ἐνόησαν γὰρ εὐθέως ἐκ τῶν ῥημάτων αὐτοῦ ὧν ἐδίδασκεν αὐτοὺς , τὸν ὄντως Σωτῆρα αὐτὸν εἶναι , καὶ οὐχ ἕνα τῶν πολλῶν . τίνος δὲ ἕνεκεν οὐ λέγουσιν ἡμῖν οἱ Εὐαγγελισταὶ τὰ ῥήματα τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ ; ὅπως μάθωμεν , ὅτι πολλὰ τῶν μεγάλων παρατρέχουσιν · ἐκ δὲ τοῦ τέλους τῶν πραγμάτων ἵνα ἡμεῖς αὐτοὶ συνορῶμεν τὴν τούτων δύναμιν .
Lemmas: περι ὁ Σαμαρείτης . ὥσπερ ἔργον αὐτός ποιέω ὁ ὁ Σαμαρείτης ὁδός , φημί ὁ εὐαγγελιστής ὁ “ ἐσθίω δέ αὐτός διέρχομαι διά ὁ “ Σαμάρεια · ” οὗτος δέ γίγνομαι , ὥστε πᾶς ἐκκόπτω ἀπολογία · ὅταν γάρ ἀπελαύνω , τότε ὁ ὁ ἔθνος ἅπτω Ἀμμωνίου πρέσβυς . ὅμορος εἰμί ὁ Ἰουδαῖος ὁ Σαμαρείτης , διό καί ἀπό ὁ πηγή πίνω ὁ Ἰακώβ . Ἄξιος Ἄξιος δέ εἶπον καί πόθεν ὁ Σαμαρείτης συνίστημι · καί γάρ ὁ τόπος οὗτος ἅπας Σαμάρεια καλέω . πόθεν οὖν ὁ προσηγορία λαμβάνω ; Σομόρ ὁ ὄρος λέγω ἀπό ὁ κτάομαι , καθάπερ καί Ησαΐας φημί , “ καί ὁ κεφαλή σομορον Ἐφραίμ · ” ἀλλά ὁ οἰκέω οὖον Σαμαρείτης ἀλλά Ἰσραηλίτης λέγω . Κρόνος δέ πρόειμι προσκρούω ὁ Θεός , καί βασιλεύω Φακές ἀνέρχομαι Θελγαφαλάσσαρ πόλις τε αἱρέω πολύς , καί ἐπιτίθημι ὁ ἦλον , καί φόρος ποιέω ὑποτελής . ἀλλά οὗτος ὁ μέν πρῶτος ἔοικα , ὕστερος δέ ἀφίστημι ὁ ἀρχή , καί πρός ὁ ὁ Αἰθίοψ καταφεύγω συμμαχία . Ἔρως οὗτος ὁ Ἀσσύριος , καί ἐπιστρατεύω καί ἀναιρέω αὐτός , οὐ ἔτι ὁ ἔθνος ἐκεῖ μένω ἀφίημι διά ὁ ὁ ἀπόστασις ὑποψία , ἀλλά οὗτος ὁ μέν εἰς Βαβυλών ἄγω καί Μῆδος , ἐκεῖθεν δέ ἔθνος διάφορος τόπος ἄγω κατοικίζω ἐν ὁ Σαμάρεια , ὥστε λοιπός ἀσφαλής αὐτός ὁ ἀρχή εἰμί , ὁ οἰκέω ἔχω ὁ τόπος . οὗτος δέ γίγνομαι , βούλομαι ὁ θεός δείκνυμι ὁ αὐτός δύναμις , ὅτι οὖον διά ἀσθένεια ἐκδίδωμι Ἰουδαῖος , ἀλλά διά ἁμαρτία , ἐπαφίημι λέων ὁ βάρβαρος , ὅστις λυμαίνομαι ὁ ἔθνος ἅπας . ἀπαγγέλλω οὖν οὗτος ὁ βασιλεύς , καί πέμπω ἱερεύς τις ὁ παραδίδωμι αὐτός ὁ ὁ Θεός νόμος , ἀλλά ὅμως οὐδέ οὕτως ἐκ ὁλόκληρος ὁ ἀσέβεια ἀφίστημι , ἀλλά ἐκ ἥμισυς . Χρόνος δέ πρόειμι ὁ μέν εἴδωλον ἀποπηδάω , σέβομαι δέ ὁ θεός , καί ὁ πρᾶγμα ἐν οὗτος εἰμί , ἐπανέρχομαι ὁ Ἰουδαῖος λοιπός ζηλότυπος πρός αὐτός ἔχω , ἅτε πρός ἀλλόφυλος ἄν πολέμιος , καί ἀπό ὁ ὄρος Σαμαρείτης αὐτός Ἄλος , καί οὖον μικρός ἐντεῦθεν εἰμί πρός αὐτός ὁ φιλονικία . οὐδέ ὁ γραφεύς πᾶς χράομαι , ἀλλά ὁ Μωϋσῆς μόνος δέχομαι , ὁ ἄλλος προφήτης οὐδείς ποιέω λέγω . φιλονεικέω εἰς ὁ εὐγένεια εἰσωθέω ἑαυτοῦ ὁ Ἰουδαικός , καί εφιλοτιμουντος ἐπί ὁ Ἀβραάμ , καί πρόγονος αὐτός ἀπογράφω , ἅτε ἀπό ὁ Χαλδαία εἰμί · καί ὁ Τακὼβ δέ πατήρ καλέω , ἅτε ἐκεῖνος εἰμί ἀπόγονος . ὁ δέ Ἰουδαῖος ὁ μέν πᾶς ὁ ἐθνικός , καί οὗτος βδελύσσομαι , ὅθεν καί ὁ κύριος Ἰησοῦς ὀνειδίζω λέγω , “ Σαμαρείτης εἰμί σῦς · ” καί αὐτός δέ ὁ μαθητής κελεύω λέγω , “ εἰς πόλις Σαμαρείτης μή εἰσέρχομαι . ” οὖον ὁ ἱστορία δέ ἕνεκα ὁ τόπος μόνος ἀναμιμνήσκω ἐγώ ὁ Ἰακώβ ὁ εὐαγγελιστής , ἀλλά καί ὑπέρ ὁ δείκνυμι ὁ ἀποβολή ὁ Ἰουδαικὴν πάλαι γίγνομαι . καί γάρ ἐπί ὁ πρόγονος αὐτός ὁ τόπος αὐτός ἀντί αὐτός κατέχω ἐκεῖνος . ἁ γάρ ὁ προ - πάτωρ αὐτός ἔχω οὐ εἰμί αὐτός , οὗτος διά ὁ ἀσέβεια εἰμί αὐτός , ἀπόλλυμι οὗτος . τίς οὖν ἕνεκα ἀκριβολογέομαι ὁ εὐαγγελιστής περί ὁ τόπος λέγω , “ ἔρχομαι εἰς πόλις Σαμάρεια , ” καί ὁ ἑξῆς ; ἵνα ὅταν ἀκούω ὁ γυνή λέγω , “ Ἰακώβ ὁ πατήρ ἐγώ “ δίδωμι ἐγώ ὁ πηγή οὗτος , ” μή ξενίζω · ὁ γάρ τόπος ἐκεῖνος εἰμί ἔνθα ὑπέρ ὁ δίνη ὁ περί ὁ Λευΐ καί Συμεών ἀγανακτέω ὁ χαλεπός ἐκεῖνος ἐργάζομαι φόνος . εἶπον δέ κοπιάω ἐκ ὁ ὁδοιπορία , δείκνυμι ὅτι οὕτως βαδίζω εὔτονος , ὡς καί κοπιάω , οὐδέ γάρ ὑποζύγιον χράομαι · πανταχοῦ παιδεύω ἐγώ ὁ αὐτουργός καί ἀπέριττος , καί μή πολύς δήω . ὁ δέ οὕτως ἀντί ὁ ὡς ἁπλόος καί ὡς τυγχάνω , καί ὅτι οὐ ἐπί θρόνος , ἀλλά ἐπί ἔδαφος κάθημαι , ἀναπαύω ὁ σῶμα , καί παρά ὁ πηγή ἀναψύχω αὐτός · εἰμί γάρ ἡμέρα μέσος . οὗτος γάρ δηλόω εἶπον , “ ὥρα εἰμί ὡσεί ἕκτος . ” οὖον ὁ ἐπίπονος δέ ἀλλά καί ὁ ἄτυφος ἐντεῦθεν δείκνυμι , ἐκ ὁ μόνος αὐτός ἐπί ὁ ὁδός καταλείπω . μανθάνω δέ καί ὁ περί ὁ τροφή ἀμελέω , ἐκ ὁ ἀπέρχομαι ὁ μαθητής αὐτός εἰς ὁ ἀγοράζω ἄρτος , ὅπως καί ἐγώ παιδεύω κρατέω γαστήρ καί καταφρονέω διάφορος ἔδεσμα , καί μή περισπούδαστος ὁ οὗτος εἰμί νομίζω λειτουργία . χρή δέ καί οὗτος σκοπέω , ὅτι ἐν ὅς καιρός ἅπας ἀριστοποιέω , οὗτος ὁ τροφή ἀγοράζω · καί ἵνα μή τις ἀναισχυντέω λέγω , ὅτι ὁ προστάσσω μή εἰς πόλις Σαμαρείτης εἴσειμι , Σαμαρείτης διαλέγω , διά οὗτος ὁ εὐαγγελιστής φημί , ὅτι αὐτός ἐπί ὁ τόπος καθέδρα διά ὁ τόπος γίγνομαι , οὖον μήv διά ὁ συντυγχάνω ὁ γυνή , καί περί ὁ γυνή , ὅτι διά ὁ ἀντλέω ὕδωρ ἐξέρχομαι , παραγίγνομαι δέ ὁ γύναιον οὐ χρή λοιπός ἀπωθέω , οὗτος πολύς φιλομαθία ἐπιδείκνυμι · διό καί εὔλογος αἴτιος εἰσάγω ὁ πρός αὐτός διάλεξις · αἰτέω γάρ ὕδωρ διά ὁ δίψα . πόθεν δέ αὐτός Ἰουδαῖος νομίζω εἰμί φημί πρός αὐτός · “ πῶς σύ Ἰουδαῖος εἰμί , ” καί ὁ ἑξῆς ; ἀπό ὁ σχῆμα ἴσως καί ὁ διάλεξις . χρή δέ σκοπέω , πῶς διασκέπτομαι εἰμί ὁ γύναιον · εἰμί γάρ ἐσθίω φυλάσσω , ὁ κύριος ἐσθίω , οὐ ἐκεῖνος · οὖον γάρ εἶπον ὅτι Σαμαρείτης Ἰουδαῖος οὖον συγχράομαι , ἀλλά Ἰουδαῖος Σαμαρείτης οὖον προσίημι , ἀλλά ὅμως ὁ γυνή οὐδέ οὕτως σιγάω , ἀλλά ὡς οἴομαι διορθόω ὁ μή κατά νόμος γίγνομαι . ὁ δέ Χριστός πρότερος δείκνυμι αὐτός ἄξιος εἰμί ἀκούω καί μή παροράω , τότε ἑαυτοῦ ἐκκαλύπτω , καί φημί πρός αὐτός · “ εἰμί οἶδα ὁ δωρεά ὁ Θεός ” καί ὁ ἑξῆς · καί γάρ εὐθύς μανθάνω ὅστις εἰμί , ὑπακούω καί προσέχω αὐτός , διό καί ἐπιεικής πρός οὗτος ἀποκρίνω λέγω · “ κύριος , οὔτε “ ἄντλημα ἔχω , ” καί ὁ ἑξῆς . εἶπον δέ , “ κύριος , ” ὅτι εὐθύς ὁ ταπεινός ὑπόνοια ἀφίστημι , πολύς αὐτός ὁ τιμή ἀπονέμω · καί ἄλλως μέν ὁ Χριστός λέγω , ἄλλως δέ ὑποπτεύω ἐκεῖνος , “ πόθεν ἔχω ὁ ὕδωρ ὁ ζῶ ” λέγω . προβάλλω δέ πατήρ ὁ Ἰακώβ , εἰς ὁ Ἰουδαικός εἰσωθέω ἑαυτοῦ εὐγένεια , καί ὅτι αὐτός ἐκ αὐτός πίνω , φημί , καί ὁ ἑξῆς . ὅς δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί · ὅτι οὖον δύναμαι δίδωμι ἕτερος οὗτος ἀγαθός , εἰμί μή τίς γε ὁ Ἰακώβ μείζων ὁμολογέω εἰμί σεαυτοῦ . οὕτως ἐκ πρῶτος ἀπόκρισις δείκνυμι νόημα μέγας καί ὑψηλός . τίς ἕνεκα ἐκεῖνος εἶπον , “ μή σύ μείζων εἰμί ὁ ἐγώ Ἰακώβ , ” αὐτός οὐ εἶπον αὐτός , ναί μείζων εἰμί ; ἵνα μή δόξα κομπάζω , ὁ ἀπόδειξις μηδέπω φαίνω · διά ὅς δέ λέγω , οὗτος κατασκευάζω · ἐκ οὗτος μέν γάρ , φημί , ὁ ὕδωρ ὁ πίνω διψάω πάλιν “ ὅς δέ ἄν πίνω ἐκ ὁ ὕδωρ , ὅς ἐγώ δίδωμι “ αὐτός , οὖον μή διψάω εἰς ὁ αἰών . ” ὅς δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί . εἰμί θαυμάζω , φημί , ὁ Ἰακώβ , ὅτι δίδωμι οὗτος ὁ ὕδωρ , ἐκ ὅς ὁ πίνω πάλιν διψάω , πολύς μᾶλλον θαυμάζω χρή ὁ πολύς οὗτος ἀγαθός ὕδωρ παρέχω “ καί γάρ ὁ ὕδωρ , ” φημί , “ “ ἐγώ δίδωμι αὐτός , γίγνομαι ἐν αὐτός πηγή ὕδωρ ἅλλομαι εἰς ζωή αἰώνιος , ” οὗτος δέ εἶπον ὁ καθαρμός ὁ ἐκ αὐτός καί ὁ πολύς παραψυχή ἐνδείκνυμι ὁ ἐγγίγνομαι ὁ ὑποδέχομαι αὐτός διάνοια . πολύς οὖν συνετός ὁ Νικόδημος ὁ γυνή οὗτος φαίνω καί ἀνδρεῖος , εὐθύς πιστεύω καί φημί , “ κύριος , δίδωμι ἐγώ οὗτος ὁ ὕδωρ · ” ἐκεῖνος γάρ μυρίος τοιοῦτος ἀκούω λέγω , πῶς δύναμαι οὗτος γίγνομαι ; οὗτος δέ οὐ οὕτως , ἀλλά ὁ μέν πρῶτος ἀπορέω , ὕστερος δέ οὐδέ μετά κατασκευή , ἀλλά ἐν ἀπόφασις τάξις δέχομαι ὁ λόγος , ἐπί ὁ λῆψις εὐθύς ἐπείγω . προτιμάω γε αὐτός ὁ Ἰακώβ , εἶπον “ “ μή διψάω , μηδέ ἔρχομαι ἐνθάδε ἀντλέω , ” οὗτος γάρ , φημί , γίγνομαι , οὐκέτι δήω οὗτος ὁ πηγή . εἶπον δέ αὐτός , “ ὑπάγω , φωνέω ὁ ἀνήρ σύ ” διά ὁ ἐπίκειμαι αὐτός ὁ λαμβάνω , ὡσανεί ἐνδείκνυμι , ὅτι ἐκεῖνος δεῖ κοινωνέω οὗτος ὅς σύ ποθέω . ἐκεῖνος δέ σπεύδω λαμβάνω , ἅμα δέ καί κρύπτω ὁ ὁ πρᾶγμα αἰσχρός , φημί , “ ἀνήρ οὐ ἔχω · ” αὐτός δέ διά προφητεία λοιπός ἀποκαλύπτω ὁ δύναμις ὁ ἑαυτοῦ , ἀμφότερος μετά ἀκρίβεια λέγω · ὁ τε γάρ πρότερος ἀριθμέω , καί ὁ νόος κρύπτω ἐλέγχω . οὐ δυσχεραίνω δέ ἐκεῖνος οὗτος ἀκούω , οὐδέ ἀφίημι φεύγω , ἀλλά θαυμάζω μᾶλλον καί προσκαρτερέω πλέω , λέγω , “ κύριος , θεωρέω ὅτι προφήτης εἰμί σύ , ” ἀπό πολύς φιλοσοφία · ὁ δέ “ θεωρέω ” ἀντί ὁ , φαίνω ἐγώ , εἶπον , ὅθεν καί περί δόγμα εὐθύς αὐτός ἐρωτάω , οὖον περί βίος - τική , οὐδέ περί σῶμα ὑγίεια , οὐδέ περί χρῆμα , ἀλλά τίς ; “ ὁ πατήρ ἐγώ , ” φημί , “ ἐν ὁ ὄρος οὗτος προσκυνέω · ” ὁ περί ὁ Ἀβραάμ λέγω , καί γάρ ἐκεῖ , φημί , ὁ υἱός αὐτός ἀναφέρω , “ καί σύ λέγω , ὅτι ἐν Ἱερουσαλήμ εἰμί “ ὁ τόπος ἔνθα χρή προσκυνέω . ” ὁράω πῶς ὑψηλός ὁ διάνοια γίγνομαι ; ὁ γάρ μή ὑπέρ ὁ σκύλλω διά ὁ διψάω πρό μικρός μεριμνάω , ὑπέρ δόγμα ἐρωτάω λοιπός , διό καί ὁ Χριστός οὗτος μή λύω ὁ ζήτημα , οὖον γάρ εἰμί αὐτός περισπούδαστος , πολύς μέγας αὐτός δόγμα ἀποκαλύπτω , ὅσπερ οὐδέ Νικόδημος οὐδέ Ναθαναήλ γνωρίζω · φημί γάρ , “ πιστεύω ἐγώ γυνή , ὅτι ἔρχομαι ὥρα , καί ὁ ἑξῆς . αὐτός μέν γάρ σπουδάζω ἔντιμος δείκνυμι ὁ αὐτός ὁ ιουδαϊκός , αὐτός δέ οὖον πρός οὗτος ὑπαντάω ὁ ἐρώτησις , ἀμφότερος δέ ὁ τόπος ὁ πρεσβεῖον ἀναιρέω , διά - ὅς αὐτός ὁ ψυχή , δείκνυμι ὅτι οὔτε Ἰουδαῖος οὔτε αὐτός ἔχω τίς πρός ὁ μέλλω δωρέω · πλήν καί οὗτος ὁ Ἰουδαῖος σεμνός ἀποφαίνω εἶπον , “ σύ προσκυνέω ὅς οὐ οἶδα , καί ὁ ἑξῆς . Πῶς δέ οὐ οἶδα ὁ Σαμαρείτης ὅς προσκυνέω ; πέμπω ἀπαγγέλλω , ὅτι ὁ ὁ τόπος θεός αὐτός λυμαίνομαι , οὐδείς πλέω περί αὐτός κατά οὗτος ὁ εἴδωλον φαντάζω , διό καί ἐπιμένω καί δαιμόνιος θεραπεύω καί αὐτός . Ἰουδαῖος δέ οὗτος εἰμί ἀπαλλάσσω ὁ ὑπόνοια , καί ὁ οἰκέω οἶδα αὐτός θεός εἰμί , καί εἰμί μή πᾶς . οὖον χρή δέ θαυμάζω ὅτι μετά Ἰουδαῖος αὐτός ἀριθμέω · πρός γάρ ὁ ὑπόνοια ὁ γυνή διαλέγω ὡς προφήτης , ὡς Ἰουδαῖος · διό καί ὁ “ προσκυνέω ” τίθημι . τις σημαίνω , φημί , “ ὅτι ὁ σωτηρία ἐκ ὁ Ἰουδαῖος ὅς ὅτι ὁ οἰκέω ὁ ἀγαθός ἐκεῖθεν γίγνομαι . ὁ γάρ οἶδα θεός καί καταγιγνώσκω εἴδωλον , ἐκεῖθεν ὁ ἀρχή ἔχω , καί ὁ ἄλλος πᾶς δόγμα · καί παρά σύ δέ φημί αὐτός οὗτος ὁ ὁ προσκύνησις , εἰμί καί μή ὀρθῶς . ἀπό γοῦν ὁ Ἰουδαῖος ὁ ἀρχή λαμβάνω . σωτηρία οὖν ὅς οὗτος , ὅς ὁ αὐτός παρουσία καλέω , μᾶλλον δέ οὐ ἄν τις ἁμαρτάνω , ἀμφότερος οὗτος σωτηρία καλός . Ἀμμωνίου πρέσβυς . Ζεύς ὁ ἐκ αὐτός σαρκόω Τῖον , ὅς ὅτι ἐκ ἐκεῖνος ἄρχω οἶδα ὁ εἷς θεός , ἐκ ὁ νόμος καί ὁ προφήτης . Ὠριγένουε . ὅταν ἄκων ὅτι “ ἐκ ὁ Ἰουδαῖος ὁ Σώτη - “ Ῥίον εἰμί , ” περί ὁ οὗτος λέγω ἀκούω ὁ εἴρω . αὐτός ὅς γάρ ὁ ὁ ἔθνος προσδοκία , ὁ γίγνομαι ἐκ σπέρμα Δαυίδ κατά σάρξ . ὁ δέ “ ἔρχομαι ὥρα καί νῦν εἰμί , ” καί ὁ ἑξῆς , οὗτος δηλόω , ὅτι εἰμί καί πλεονεκτέω σύ , εἰμί γυνή , φημί , ὁ τρόπος ὁ προσκύνησις , πλήν ἀλλά καί οὗτος ὁ τρόπος τέλος ἔχω λοιπός . οὖον γάρ ὁ ὁ τόπος ἀμείβω μόνος , ἀλλά καί ὁ ὁ τρόπος ὁ λατρεία , καί οὗτος ἐπί θύρα ἐφίστημι , καί οὐ ὡς ὁ ὑπό ὁ προφήτης εἴρω παρέκτασις χρόνος λαμβάνω . εἶπον δέ “ ἀληθινός , συνεκβάλλω Ἰουδαῖος · εἰμί γάρ καί ἐκεῖνος ἀγαθός οὗτος , ἀλλά ὁ μέλλω μικρός πολύς , καί τοσοῦτος ὅσος ἀλήθεια τόπος . Ω . ὁ ἀληθής προσκυνητής ἐν πᾶς τόπος προσάγω - γου ὁ Θεός ὁ πνευματικός θυσία , ὁ εἰμί ἀρετή καί τίθημι - σέβεια . περι δέ ὁ ἐκκλησία λέγω , ὅτι ὁ ἀληθής προσκύνησις καί Θεός πρέπω οὗτος εἰμί · “ τοιοῦτος γάρ ὁ πατήρ , φημί , ζητέω “ ὁ προσκυνέω αὐτός , ” ὁ μή τόπος περικλείω ὁ λατρεία , ὡς σύ ὁ Σαμαρείτης , καί ὁ ὁ θεός ἐν πνεῦμα θεραπεύω , καθώς καί ὁ Παῦλος φημί , “ ὅς καί λατρεύω ἐν “ ὁ πνεῦμα ἐγώ . ” ὁ γάρ πρό οὗτος παρά ὁ Ἰουδαῖος γίγνομαι προσκύνησις συγκατάβασις εἰμί . εἶπον , “ πνεῦμα ὁ θεός , ” ὁ ἀσώματος λέγω . εἰμί τοίνυν οὐ εἰμί σῶμα , φημί , καί ὁ λατρεία αὐτός τοιοῦτος εἰμί δεῖ , καί διά ὁ ἐν ἐγώ ἀσώματος προσφέρω , τουτέστι διά ὁ Ψυχή , διά ὁ ὁ νόος καθαρότης , οὗτος γάρ δῆλος , ὅτι “ ὁ προσκυ - “ νοῦς αὐτός ἐν πνεῦμα καί ἀλήθεια δεῖ προσκυνέω . ” πόθεν Σαμαρείτης ὁ προσδοκάω ὁ ὁ Χριστός παρουσία ; οὗτος γάρ δῆλος ἐκ ὁ ὁ γυνή εἶπον πρός ὁ Χριστός , ” * ’ ἔρχομαι Μεσσίας ὁ λέγω χριστός , ” καί ὁ ἑξῆς · ὁ Μωυσῆς δέχομαι νόμος , ἀπό αὐτός ὁ Μωυσῆς γραμμή - γράμμα , καί γάρ ἐν ἀρχή ὁ υἱός ἀποκαλύπτω · ὁ γάρ “ ποιέω “ ἄνθρωπος κατά εἰκών καί ομιους ἡμέτερος ” πρός ὁ θεός ὁράω ὁ Ἀβραάμ ἐν ὁ σκηνή οὗτος εἰμί ὁ διαλέγω , καί ὁ 1ακὼβ περί αὐτός προφητεύω λέγω , “ οὐ ἔκλειψις ἄρχω ἐκ Ἰούδας , ἠώς ἄν ἔρχομαι ὅς ἀπόκειμαι . καί αὐτός δέ Μωυσῆς , φημί , * ’ προφήτης ἐγώ ἀνίστημι Κύριος ὁ θεός ἐκ “ ὁ ἀδελφός σύ , ὡς ἐγώ , αὐτός ἀκούω · ” καί πολύς ἕτερος τοιοῦτος εἰμί ὁ παρουσία αὐτός ἀνακηρύσσω . Ζεύς οὗτος ἐν φημί ὁ γυνή πρός αὐτός , “ ἔρχομαι Μεσσίας ὁ λέγω “ Χριστός , ” καί ὁ ἑξῆς . αὐτός δέ λοιπός ἐκκαλύπτω ἑαυτοῦ φημί , “ ἐγώ εἰμί ὁ λαλέω σύ , ” ὅσπερ εἄν εἰμί παρά ὁ ἀρχή μή ζητέω ὁ γυνή ἕπω , δοκέω ἄν αὐτός ληρέω . νῦν δέ κατά μικρός αὐτός ἐπί ὁ μνήμη ἄγω , εὔκαιρος ἑαυτοῦ ἀπεκά - λυψε , καί ὁ μέν Ἰουδαῖος συνεχῶς λέγω , “ εἶπον ἐγώ εἰμί εἰμί ὁ Χριστός , ἐπεί οὐδείς ὁ μανθάνω ἐρωτάω οὗτος , οὐ ἀποκρίνω αὐτός σαφῶς , οὗτος δέ διά ὁ εὐγνώμων εἰμί , εἶπον φανερῶς · καί γάρ ἐκ ἀδέκαστος καί ἁπλόος γνώμη καί διά - Νοιᾶς φθέγγομαι · καί δῆλος ἐκ ὁ μετά οὗτος · καί γάρ ἀκούω πιστεύω , καί ἄλλος ἐπί οὗτος σαγηνεύω , καί πανταχοῦ ὁ γυνή εἰμί ὁράω καί ὁ ἀκριβόω καί ὁ πιστός . ἀπαρτίζω ὁ διδασκαλία εὔκαιρος ἀπαντάω καί ὁ μαθητής , καί θαυμάζω ὅτι μετά γυνή λαλέω . τις θαυμάζω ; ὁ ἄτυφος , ὁ μετά ὑπερβολή ταπεινός , ὅτι οὗτος περίβλεπτος βλεπτός ἐάν ἀνέχω μετά τοσοῦτος ταπεινοφροσύνη γυνή διαλέγω πενιχρός καί Σαμαρείτης · ἀλλά ὅμως ἐκπλάσσω οὐ ἐρωτάω ὁ αἴτιος · οὕτως εἰμί παιδεύω ὁ ὁ μαθητής τάξις τηρέω · οὕτως αὐτός δείδω καί αἰδέομαι . εἰμί δέ ἀλλαχοῦ φαίνω παρρησιάζομαι , οἷος ὅταν ὁ Ἰωάννης ἐπιπίπτω αὐτός ὁ στῆθος , ὅταν αὐτός προσίημι λέγω τίς μείζων , καί ὅταν υἱός Ζεβερδαίου καλέω , ἵνα εἷς ἐκ δεξιός , καί εἰμί ἐκ εὐώνυμος αὐτός καθίζω , ἀλλά ἐκεῖνος ὡς εἰς αὐτός ἀνίημι - κοντός ἀνάγκη ἔχω ἐξετάζω · ἐνταῦθα δέ οὐδείς αὐτός διαφέρω ὁ γίγνομαι · ὁ δέ γυνή οὕτως ὑπό ὁ εἴρω αὐτός ἀνάπτω , ὡς καί ὁ ὑδρία ἀφίημι , καί τρέχω εἰς ὁ πόλις , καί πᾶς δῆμος ἕλκω πρός ὁ Χριστός · καί κατά ὁ οἰκεῖος δύναμις · ὅσπερ ποιέω ὁ ἀπόστολος , καί αὐτός ποιέω , οὐ εἷς ὅς δύο ἄν - λούω , ἀλλά πόλις ὁλόκληρος , “ δεῦρο , ” βοῦς “ καί ὁράω “ ἄνθρωπος , ὅς εἶπον ἐγώ πᾶς ὅσος ποιέω . ” Ἄνθρωπος δέ καλέω , συνετός καί οὗτος ποιέω καί συγκαταβατικώς , καί οὐδαμῶς ἐπαισχύνομαι ὁ εἶπον , “ ὅς εἶπον ἐγώ πᾶς ὅσος ποιέω · ” καίτοι εἰμί εἶπον ἑτέρως , δεῦρο , ὁράω προφήτης προφητεύω · ἀλλά ὅταν πυρόω Ψυχή θεῖον πῦρ , πρός οὐδείς ὁ ἐν ὁ γῆ λοιπός ὁράω , οὖον πρός δόξα , οὖον πρός αἰσχύνη . ὁ δέ , “ μῆτις οὗτος εἰμί ὁ Χριστός ; εἶπον βούλομαι οὐ ὁ ἴδιος ἀπόφασις μόνος παρεισάγω αὐτός , ἀλλά καί αὐτός ὁ ψῆφος οὗτος ποιέω κοινωνός , ὅς μᾶλλον εὐπαράδεκτος ποιέω ὁ λόγος . ἐρωτάω δέ ὁ μαθητής ὁ Χριστός , τουτέστι παρακαλέω · οὗτος γάρ δῆλος ὁ ἐγχώριος αὐτός φωνή λέγω “ ῥαββί , ἐσθίω , ” οὐ ἐκ προπετής γνώμη , ἀλλά ἐκ πολύς φιλοστργίας πρός ὁ διδάσκαλος , καί γάρ βλέπω αὐτός κάμνω ὑπό ὁ ὁδοιπορία καί ὁ φλόξ f ὁ ἐπίκειμαι . εἶμι σημαίνω ὅσπερ εἶπον αὐτός , “ ἐγώ βρῶσις ἔχω ἐσθίω , ὅς “ σύ οὐ οἶδα ; ” δείκνυμι οἶος ἐπιθυμία ἔχω περί σωτηρία · οὗτος γάρ “ βρῶσις ” καλέω , οὐ ἐκ ὁ πρόχειρος δέ , ἀλλά διά αἴνιγμα ὁ μέν ἀποκαλύπτω , ὥσπερ καί οὗτος , ἵνα εἰς ἀπορία ἐμβάλλω ὁ ἀκροατής παρασκευάζω ἐπιπόνως ζητέω ὁ λέγω , αὐτός δέ ὁ αἰδώς ὁ συνήθης κατέχω , αὐτός μέν πεῦσις οὐ τολμάω προσάγω · πρός ἀλλήλων δέ λέγω “ μή τις φέρω αὐτός φαγεῖν;“διὸ καί αὐτός αὐτός ἀποκαλύπτω λέγω , “ ἐμός βρῶμα εἰμί , ἵνα ποιέω “ θέλημα ὁ πατήρ ἐγώ , ” ὅσπερ ἑρμηνεύω ἐπάγω , “ “ σύ λέγω ὅτι τετράμηνος εἰμί , καί ὁ θερισμός ἔρχομαι , ” καί ὁ ἑξῆς . Κύριλλος . ὅλος μέν ἐκ ὅλος πρός ὁ ὁ καλέω συντείνω , ποιέω δέ λόγος οὐδείς ὁ ὁ σῶμα τροφή , καίτοι κάμνω ἐκ ὁδοιπορία , ἵνα πάλιν διά οὗτος ὁ ἐν ὁ ἐκκλησία ὠφελέω διδάσκαλος , καί κάματος μέν πᾶς ἀναπείθω περιοράω , ἀγαθός δέ ὁ περί ὁ σῶμα φροντίς ὁ ἐπί ὁ σῴζω ποιέω σπουδή . Ἀμμωνίου . ὡς διδάσκαλος ὁ οἰκέω διδάσκω μαθητής προτιμάω ὁ οί̔ας βρῶσις ὁ θέλημα ὁ Θεός . ὡς ἐπιθυμέω τις τροφή , οὗτος ἐγώ ὁ σωτηρία ὁ ἄνθρωπος . Ἀπολινάριος . δηλόω ὅτι ὁ διακονία ὁ δέχομαι , καίτοι δυνατός ἐάν τρέφω καί μή τρέφω . εὐεργεσία γάρ μέγας ὁ τρέφω Χριστός , ὅς οὐ φθονέω ὁ βούλομαι , διό καί ὁ μαθητής ὁ ἴσος τάσσω . Κύριλλος . ἀποστέλλω δέ φημί , δῆλος δέ ὅτι παρά ὁ καί πατήρ ἢ κατά ὁ ὁ ἐνανθρώπησις τρόπος , ἢ ὡς Λόγος ἐκ ὁ γεννάω νόος , προκύπτω τις καί πέμπω . καί μετά ὀλίγα—τοιγαροῦν ὑπάρχω ὁ υἱός ὁ ἀγαθός ὁ πατήρ θέλημα , τελειόω ὁ ἔργον αὐτός , σωτηρία ὁ πιστεύω εἰς αὐτός ἀναδείκνυμι . χώρα μέν καί θερισμός ὁ πλῆθος ὁ ἑτοῖμος πρός ὑποδοχή ὁ κήρυγμα ὀνομάζω · ὀφθαλμός δέ ἐνταῦθα λέγω , ὅς ὁ ὁ διάνοια ὅς ὁ ὁ σῶμα · καί γάρ ὁράω λοιπός ὁ πλῆθος ὁ Σαμαρείτης ἔρχομαι · ὁ δέ ὁ προαίρεσις αὐτός ἑτοῖμος ὁ χώρα ὁ λευκαίνω φημί . ὥσπερ γάρ ὁ ἄσταχυς ἐπειδάν λευκαίνω πρός ἄμητος εἰμί ἑτοῖμος · οὗτος καί οὗτος πρός σωτηρία εἰμί παρασκευάζω . “ ὁ Θερίζων , ” φημί , “ μισθός λαμβάνω καί συνάγω καρπός εἰς ζωή αἰώνιος , ἵνα “ καί ὁ σπείρω ὁμοῦ χαίρω καί ὁ Θερίζων . ” ὅς δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί . ὁ προφήτης , φημί , σπείρω καί οὐ θερίζω · οὖον μήv διά οὗτος ἀποστερέω ὁ ἡδονή , ἀλλά σύν ἐγώ χαίρω , εἰμί καί μή σύν ἐγώ θερίζω · οὗτος δέ οὖον συμβαίνω ἐν ὁ αἰσθητός γίγνομαι , ἀλλά ἐν ὁ πνευματικός . ἐάν γάρ ἐν ὁ αἰσθητός συμβαίνω ἕτερος σπείρω καί ἕτερος θερίζω , οὐ ὁμοῦ χαίρω , ἀλλά ὁ θερίζω · ἐνταῦθα δέ οὐ οὕτως , ἀλλά καί ὁ σπείρω ὁμοίως ὁ ἀμάω χαίρω . τίς ἕνεκα , φημί ὁ Χριστός πρός ὁ ἀπόστολος , “ ἀποστέλλω σύ θερίζω , ὅς “ οὐ σύ κοπιάω ; ” ἵνα ὅταν αὐτός ἀποστέλλω , μή θορυβέω ὡς εἰς πρᾶγμα ἐπίπονος πέμπω · ὁ γάρ ἐπίπονος ὁ ὁ προφήτης εἰμί · διό φημί , ἄλλος κοπιάω , ” τουτέστιν , ὁ προφήτης , “ καί σύ εἰς ὁ κόπος αὐτός εἰσέρχομαι - “ λύω . ” Ἀμμωνίου . ὡς ἐγώ εἰμί ὁ σπόρος , καί διά προφήτης λαλέω , πέμπω σύ θερίζω . ὁ μαθητής καί ὁ Ἕλλην ὁ γήϊνος καί ὁ Ἰουδαῖος ὁ σαρκικός ὁ νόμος λατρεία ἀποτέμνω , καί εἰς ὁ ἅλως ἀποτίθημι , ὅς εἰμί ὁ ἐκκλησία , ὅπου στάχυς τρίβω γίγνομαι σῖτος , ὁ ζωοποιέω ὁ πιστός . ὁ πνευματικός θερισμός , ὁ εἰμί ὁ θεοσεβής ἐργασία , ὁ μέν ἀπόθεσις καί ὁ ἀποθησαυρισμός ἐν οὐρανός ἔχω , ἐν δέ ὁ μέλλω αἰών ἀπόλαυσις ἀτελεύτητος · οὗτος γάρ εἰμί ὁ καιρός ὁ ἀνταπόδοσις . “ ἐκ ὁ πόλις δέ ἐκεῖνος πολύς πιστεύω εἰς αὐτός ὁ “ Σαμαρείτης , ” ἐπεί συνοράω ὅτι οὐ ἄν ὑπέρ ὁ χαρίζομαι ἕτερος ὁ ἑαυτοῦ ἐκπομπεύω βίος . μαρτυρέω γάρ λέγω “ ὅτι εἶπον ἐγώ πᾶς ὅσος ποιέω . ” Διὸ καί βούλομαι διηνεκής καταχέω αὐτός . οὗτος γάρ ὁ εὐαγγελιστής δηλόω εἶπον , ὅτι “ ἐρωτάω αὐτός μένω παρά αὐτός . ” αὐτός δέ οὗτος μέν οὐ πείθω ποιέω · δύο δέ μόνος ἡμέρα μένω παρά αὐτός , ὅθεν “ καί πολύς πλείων πιστεύω εἰς αὐτός διά ὁ λόγος αὐτός , ” καίπερ σημεῖον οὐδείς ὁράω g . Ἰουδαῖος δέ καί θαῦμα θεάομαι , καί ὁ προφήτης συντρέφω , οὖον μόνος οὖον κατέχω αὐτός , ἀλλά καί ἀπελαύνω . Ἀμμωνίου πρέσβυς . Σαμαρείτης αἰτέω ὁ Χριστός μένω πρός αὐτός , ὅτι τις εἰμί ἀλλογενής , καί ὁ συγγενής αὐτός ὁ κατά σάρξ Ἰουδαῖος διώκω αὐτός , ὅτι “ ἐχθρός ὁ ἄνθρωπος ὁ οἰκιακός αὐτός . ὁ Χρυσόστομος . ὁ διδάσκω ὑπερακοντίζω · εὐθύς γάρ νοέω ὅτι ὁ οἰκέω ἐπισπάω μέλλω , ὅτι ἐπί διόρθωσις ὁ κοινός ἔρχομαι σωτηρία , ὅτι οὐ ἐν Ἰουδαῖος μέλλω ἀποκλείω αὐτός ὁ πρόνοια , ἀλλά πανταχοῦ σπείρω ὁ λόγος · ἀλλά οὐ Ἰουδαῖος οὕτως , ἀλλά ζητέω ὁ ἴδιος δικαιοσύνη ἵστημι , ὁ δικαιοσύνη ὁ Θεός οὐ ὑποτάσσω . οὐχ ἁπλόος δέ καλέω αὐτός Σωτήρ ὁ Σαμαρείτης , ἀλλά ὁ κόσμος , ὡς ὁ ἀληθινός σωτηρία παρέχω . ἔρχομαι μέν γάρ πολύς σῴζω καί Ἄγγελος καί προφήτης , ἀλλά περί αὐτός μόνος λέγω , “ ὅτι ἀληθινός σωτήρ οὗτος εἰμί . ” Διὸ καί ὁ πρώην h αὐτός διδάσκω ὑπερακοντίζω ὕστερος , φιλοτιμέομαι ἐπί ὁ μέγας θαυμάζω αὐτός , νοέω γάρ εὐθύς ἐκ ὁ ῥῆμα αὐτός ὅς διδάσκω αὐτός , ὁ εἰμί Σωτήρ αὐτός εἰμί , καί οὐ εἷς ὁ πολύς . τίς δέ ἕνεκα οὖον λέγω ἐγώ ὁ εὐαγγελιστής ὁ ῥῆμα ὁ διδασκαλία αὐτός ; ὅπως μανθάνω , ὅτι πολύς ὁ μέγας παρατρέχω · ἐκ δέ ὁ τέλος ὁ πρᾶγμα ἵνα ἐγώ αὐτός συνοράω ὁ οὗτος δύναμις .