catenae-novum-testamentum.catena-in-joannem-catena-integra-e-codd-paris-coislin-23 6
Περὶ τοῦ βασιλικοῦ . Διὰ τι μετὰ τὸ εἰπεῖν τὸν Εὐαγγελιστὴν ὅτι ἀπῆλθεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν , προσέθηκεν ὅτι “ αὐτὸς γὰρ ὁ Χριστὸς ἐμαρτύρησεν “ ὅτι προφήτης ἐν τῇ ἰδίᾳ πατρίδι τιμὴν οὐκ ἔχει * ἐπειδὴ οὐκ εἰς τὴν Καπερναοὺμ ἀπῆλθεν,ἀλλ εἰς τὴν Γαλιλαίαν , κἀκεῖθεν εἰς τὴν Κανὰ . Ἴνα γὰρ μὴ ἐξετάσῃ τις διὰ τί παρὰ μὲν τοῖς αὐτοῦ οὐκ ἔμεινε , παρὰ δὲ τοῖς Σαμαρείταις ἔμεινε , τίθησι τὴν αἰτίαν λέγων ὅτι οὐ προσεῖχον αὐτῷ . Διὰ τοῦτο γὰρ οὐκ ἀπῆλθεν , ἵνα μὴ μεῖζον αὐτοῖς τὸ κρίμα γένηται . Πατρίδα δὲ ἑαυτοῦ καλεῖ , τὸν τῆς οἰκονομίας λόγον δηλῶν · τί οὖν οὐχ ὁρῶμεν , φησὶ , καὶ παρὰ τοῖς Ἰουδαίοις πολλοὺς θαυμα - ζομένους , μάλιστα μὲν οὐκ ἀπὸ τῶν σπανιζόντων τὰ τοιαῦτα δεῖ ψηφίζεσθαι . Εἰ δέ τινες ἐν τῇ αὐτῶν τιμῶνται πατρίδι , πολλῷ μᾶλλον ἐν τῇ ἀλλοτρίᾳ · ἡ γὰρ συνήθεια εὐκαταφρονήτους ποιεῖν εἴωθεν . Ἀμμωνίου . Οὐχ ὡς τιμῆς ἀντιποιούμενος ἐξῆλθεν , ἀλλὰ τῶν πολιτῶν φειδόμενος · ὅτι γὰρ ἑώρων αὐτὸν , ἐθυμοῦντο · ὃς ἐν τιμῇ ὣν τῇ θείᾳ ἐσαρκώθη , καὶ τὸν ἀτιμότατον ὑπέστη θάνατον διὰ τὴν ἤμων σωτηρίαν . Ὧδε ἑαυτὸν καλεῖ τὸν προφήτην τὸν ὑπὸ Μωυσέως προανα - κηρυχθέντα , ὃς καὶ προφήτης οἰκονομικῶς ἐκλήθη , αὐτὸς ὣν ὁ τοῦ Πνεύματος χορηγὸς ὡς Θεὸς , δι’ οὗ προφῆται ἐπροφήτευον . μέμνηται δὲ τῶν Γαλιλαίων ἀποδεξαμένων αὐτὸν , ἵνα δείξῃ ὅτι οἱ κακιζόμενοι οὗτοι μάλιστα προσερχόμενοι αὐτῷ εὑρίσκονται . Ὁ μὲν γὰρ ἔλεγεν , “ ἐκ Ναζαρὲτ δύναται τι ἀγαθὸν ετͅναι ; ” ἄλλος δὲ “ ὅτι ἐκ τῆς Γαλιλαίας προφήτης οὐκ ἐγήγερται , ” ἀλλ’ ἰδοὺ καὶ Σαμαρεῖται καὶ Γαλιλαῖοι πιστεύουσιν εἰς αἰσχύνην Ἰουδαίων · εὑρέθησαν δὲ καὶ Γαλιλαίων οἱ Σαμαρεῖται βελτίους . Ἐκεῖνοι μὲν γὰρ ἀπὸ τῶν τῆς γυναικὸς ἐδέξαντο ῥημάτων αὐτὸν , οὗτοι δὲ ἑωρακότες , φησὶ , τὰ σημεῖα ἃ ἐποίησεν . τίνος ἕνεκεν ἀναμιμνήσ κεἰ τοῦ θαύματος ὁ Εὐαγγελιστὴς λέγων , “ ὅπου ἐποίησε τὸ ὕδωρ ο7νον ; “ τῶν Σαμαρειτῶν τὸ ἐγκώ - μιον αὐξῆσαι βουλόμενος · οἱ μὲν γὰρ Γαλιλαῖοι καὶ ἀπὸ τῶν ἐν Ἱεροσολύμοις καὶ ἀπὸ τῶν ἐκεῖ γενομένων σημείων αὐτὸν ἐδέξαντο , οἱ δὲ Σαμαρεῖται οὐχ οὕτως , ἀλλὰ ἀπὸ διδασκαλίας μόνης . Βασιλικὸν δὲ καλεῖ , ἤτοι ὡς ἐκ τοῦ γένους τοῦ βασιλικοῦ ὐπάρχοντα , ἣ ἀξιώματι ἀρχῆς ἕτερον , οὕτω καλούμενον ἔχοντα . τινὲς μὲν οὖν ἐκεῖνον αὐτὸν εἶναι νομίζουσι τὸν παρὰ τῷ Ματθαίῳ · δείκνυται δὲ ἕτερος ὣν παρ’ ἐκεῖνον , οὐκ ἀπὸ τοῦ ἀξιώματος μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς πίστεως . ἐκεῖνος μὲν γὰρ βουλομένου τοῦ Χριστοῦ ἐλθεῖν , ἀξιοῖ μένειν · οὗτος δὲ εἰς τὴν οἰκίαν ἕλκει · κἀκεῖνος μέν φησιν , οὐκ εἰμὶ ἄξιος , οὗτος δὲ καὶ κατεπείγει · κἀκεῖ μὲν ἀπὸ τοῦ ὄρους καταβὰς εἰς Καπερναοὺμ εἰσίει , νῦν δὲ ἀπὸ τῆς Σαμαρείας , καὶ οὐκ εἰς Καπερναὺμ , ἀλλ’ εἰς Κανᾶ · κἀκείνου μὲν ὁ παῖς παραλύσει κατείχετο , ὁ δὲ τούτου υἱὸς πυρετῷ . Περὶ τίνων εἶπεν ὁ Χριστὸς , “ ὅτι ἐὰν μὴ σημεῖα καὶ τέρατα “ ἴδητε , οὐ μὴ πιστεύσητε;“αὐτὸς γὰρ ὁ βασιλικὸς οὐ φαίνεται ἐκ πίστεως αὐτῶν , ἀλλ’ ἢ τῆς πόλεως αὐτοῦ καθαπτόμενος τοῦτό φησιν , ἢ καὶ τούτου αὐτοῦ , οὐχ ὡς ὁλόκληρον ταύτην , ἀλλὰ μερικὴν κεκτημένου . καὶ γὰρ καὶ τὸ εἰπεῖν αὐτὸν , “ Κύριε , κατά - “ βῆθι πρὶν ἀποθανεῖν τὸν υἱόν μου , ” τὴν ἀσθένειαν αὐτοῦ ἐμφαίνει , ὡς μὴ πιστεύοντος αὐτοῦ , ὅτι εἰ καὶ συμβῇ αὐτὸν ἀποθανεῖν , δυνατός ἐστιν ἀναστῆσαι αὐτόν . ἔστι δὲ καὶ ὡς οὐκ εἰδότος τοῦ Χριστοῦ , ἐν ποίοις τὰ τῆς νόσου τοῦ παιδίου ἐστί . Διὰ ταύτην οὖν τὴν εὐτελῆ πίστιν καὶ τὴν πολλὴν ἔπειξιν , ἵνα δείξη αὐτῶ , ὅτι καὶ ἀπὼν θεραπεύει , φησὶ πρὸς αὐτόν · “ πορεύου , ὁ υἱός σου “ ζῇ · ” ὅθεν ἐκ τούτου τοῦ παιδὸς οὐχ ἧττον , καὶ τὴν αὐτοῦ διάνοιαν ἀσθενοῦσαν ἰάσατο . Ἀμμωνίου . τέρας ἐστὶ τὸ παρὰ φύσιν , οἷον τὸ ἀνοῖξαι τυφλῶν , καὶ ἐγεῖραι νεκρόν · σημεῖον δὲ τὸ οὐκ ἔξω τῆς φύσεως ὂν , ὅπερ ἐστὶν ἰάσασθαι ἄρρωστον . Ἀπήντησαν δὲ αὐτῷ οἱ παῖδες αὐτοῦ , τὰ τῆς ὑγιείας τοῦ οἱοῦ αὐτοῦ ἀπαγγέλλοντες , διὰ τὸ ἐκπλαγῆναι αὐτοὺς τὸ γενόμενον · οὐ γὰρ ἁπλῶς οὐδὲ ὡς ἔτυχεν , ἀπηλλάγη τῆς ἀσθενείας τὸ παιδίον , ἀλλ’ ἀθρόον , ὡς φαίνεσθαι μὴ φύσεως ἀκολουθίαν εἶναι τὸ θαῦμα , ἀλλὰ τῆς ἐνεργείας τοῦ Χριστοῦ . Μαθὼν δὲ παρ’ αὐτῶν ἐκεῖνος τὴν ὥραν , λοιπὸν πρὸς τὴν πίστιν τελείως διέκυψεν . Ὁρᾷς ὅτι τότε ἐπίστευσεν , ὅτε οἱ παῖδες εἶπον , οὐχ ὅτε ὁ Χριστός · τὴν οὖν διάνοιαν νῦν ἐλέγχων αὐτοῦ μεθ’ ἧς προῆλθεν , εἰς πίστιν ἐφέλκεται . Πρὸ γὰρ τοῦ σημείου οὐ σφόδρα ἦν πεπιστευκὼς , εἰ δὲ καὶ ἦλθε καὶ παρεκάλεσεν , οὐδὲν θαυμαστόν · εἰώθασι γὰρ οἱ πατέρες ὑπὸ πολλῆς φιλίας οὐ μόνον οἷς θαρροῦσιν ἰατροῖς προσιέναι , ἀλλὰ καὶ οἷς μὴ θαρροῦσι διαλέγεσθαι , μηδὲν ὅλως παραλιπεῖν βουλόμενοι . Ἀμμωνίου πρεσβυτέρου . Πρὸ μιᾶς ἐπίστευσεν , ἐν δὲ τῇ ἑξῆς καὶ ἔργῳ ἤκουσεν , ὅτι γέγονεν ὃ ἐπίστευσεν ἔσεσθαι · πολλὰ γὰρ ἰσχύει πίστις , συνεργὸν καὶ τελειωτὴν ἔχουσα τὸν Θεόν . “ Ἐπίστευσε δὲ καὶ αὐτὸς , καὶ ἡ οἰκία αὐτοῦ ὅλη , ” διὰ τὸ μαθεῖν αὐτοὺς παρὰ τοῦ δεσπότου αὐτῶν , ὅτι οὗτος ἦν ὁ καιρὸς τῆς ὑγιείας τοῦ παιδὸς , ὅνπερ εἶπεν αὐτῷ ὁ Χριστὸς , ἐκ τούτου λαβόντες ἀπόδειξιν τῆς δυνάμεως αὐτοῦ . Οὐχ ἁπλῶς δὲ τὸ “ δεύτερον ” προσέθηκεν , ἀλλ’ ἔτι τὸ θαῦμα τῶν Σαμαρειτῶν , δεικνὺς ὅτι καὶ δευτέρου σημείου γενομένου οὐδὲ πρὸς τὸ ὕψος ἐκείνων ἔφθασαν τῶν οὐδὲ ἓν σημείων ἑωρακότων .
Lemmas: περι ὁ βασιλικός . Ζεύς τίς μετά ὁ εἶπον ὁ εὐαγγελιστής ὅτι ἀπέρχομαι εἰς ὁ Γαλιλαία , προστίθημι ὅτι “ αὐτός γάρ ὁ Χριστός μαρτυρέω “ ὅτι προφήτης ἐν ὁ ἴδιος πατρίς τιμή οὐ ἔχω * ἐπεί οὐ εἰς ὁ Καπερναούμ ἀπέρχομαι εἰς ὁ Γαλιλαία , ἐκεῖθεν εἰς ὁ Κανὰ . ἵνα γάρ μή ἐξετάζω τις διά τίς παρά μέν ὁ αὐτός οὐ μένω , παρά δέ ὁ Σαμαρείτης μένω , τίθημι ὁ αἴτιος λέγω ὅτι οὖον προσέχω αὐτός . Ζεύς οὗτος γάρ οὐ ἀπέρχομαι , ἵνα μή μείζων αὐτός ὁ κρίμα γίγνομαι . Πατρίς δέ ἑαυτοῦ καλέω , ὁ ὁ οἰκονομία λόγος δηλόω · τίς οὖν οὐ ὁράω , φημί , καί παρά ὁ Ἰουδαῖος πολύς θαῦμα - ζέω , μάλιστα μέν οὐ ἀπό ὁ σπανίζω ὁ τοιοῦτος δεῖ ψηφίζω . εἰμί δέ τις ἐν ὁ αὐτός τιμάω πατρίς , πολύς μᾶλλον ἐν ὁ ἀλλότριος · ὁ γάρ συνήθεια εὐκαταφρόνητος ποιέω εἴωθα . Ἀμμωνίου . οὐχ ὡς τιμή ἀντιποιέω ἐξέρχομαι , ἀλλά ὁ πολίτης φείδομαι · ὅτι γάρ ὁράω αὐτός , θυμόω · ὅς ἐν τιμή ἐάν ὁ θεῖος σαρκόω , καί ὁ ἄτιμος ὑφίστημι θάνατος διά ὁ ἀμάω σωτηρία . ὧδε ἑαυτοῦ καλέω ὁ προφήτης ὁ ὑπό Μωυσῆς προανα - κηρύσσω , ὅς καί προφήτης οἰκονομικός καλέω , αὐτός ἐάν ὁ ὁ πνεῦμα χορηγός ὡς θεός , διά ὅς προφήτης προφητεύω . μιμνήσκω δέ ὁ Γαλιλαῖος ἀποδέχομαι αὐτός , ἵνα δείκνυμι ὅτι ὁ κακίζω οὗτος μάλιστα προσέρχομαι αὐτός εὑρίσκω . ὁ μέν γάρ λέγω , “ ἐκ Ναζαρά δύναμαι τίς ἀγαθός τείνω ; ” ἄλλος δέ “ ὅτι ἐκ ὁ Γαλιλαία προφήτης οὐ ἐγείρω , ” ἀλλά ἰδού καί Σαμαρείτης καί Γαλιλαῖος πιστεύω εἰς αἰσχύνη Ἰουδαῖος · εὑρίσκω δέ καί Γαλιλαῖος ὁ Σαμαρείτης ἀγαθός . ἐκεῖνος μέν γάρ ἀπό ὁ ὁ γυνή δέχομαι ῥῆμα αὐτός , οὗτος δέ ὁράω , φημί , ὁ σημεῖον ὁ ποιέω . τίς ἕνεκα ἀναμίμνω κεῖμαι ὁ θαῦμα ὁ εὐαγγελιστής λέγω , “ ὅπου ποιέω ὁ ὕδωρ ὄνος ; “ ὁ Σαμαρείτης ὁ ἐγκώ - μιαίνω αὐξάνω βούλομαι · ὁ μέν γάρ Γαλιλαῖος καί ἀπό ὁ ἐν Ἱερουσαλήμ καί ἀπό ὁ ἐκεῖ γίγνομαι σημεῖον αὐτός δέχομαι , ὁ δέ Σαμαρείτης οὐ οὕτως , ἀλλά ἀπό διδασκαλία μόνος . βασιλικός δέ καλέω , ἤτοι ὡς ἐκ ὁ γένος ὁ βασιλικός ὑπάρχω , ὅς ἀξίωμα ἀρχή ἕτερος , οὗτος καλέω ἔχω . τις μέν οὖν ἐκεῖνος αὐτός εἰμί νομίζω ὁ παρά ὁ Ματθαῖος · δείκνυμι δέ ἕτερος ἐάν παρά ἐκεῖνος , οὐ ἀπό ὁ ἀξίωμα μόνος , ἀλλά καί ἀπό ὁ πίστις . ἐκεῖνος μέν γάρ βούλομαι ὁ Χριστός ἔρχομαι , ἀξιόω μένω · οὗτος δέ εἰς ὁ οἰκίον ἕλκω · ἐκεῖνος μέν φημί , οὐ εἰμί ἄξιος , οὗτος δέ καί κατεπείγω · ἐκεῖ μέν ἀπό ὁ ὄρος καταβαίνω εἰς Καπερναούμ εἰσίημι , νῦν δέ ἀπό ὁ Σαμάρεια , καί οὐ εἰς Καπερναὺμ , ἀλλά εἰς Κανᾶ · ἐκεῖνος μέν ὁ παῖς παραλύω κατέχω , ὁ δέ οὗτος υἱός πυρετός . περι τίνω εἶπον ὁ Χριστός , “ ὅτι ἐάν μή σημεῖον καί τέρας “ ὁράω , οὖον μή πιστεύω γάρ ὁ βασιλικός οὖον φαίνω ἐκ πίστις αὐτός , ἀλλά ἢ ὁ πόλις αὐτός καθάπτω οὗτος φημί , ἢ καί οὗτος αὐτός , οὐ ὡς ὁλόκληρος οὗτος , ἀλλά μερικός κτάομαι . καί γάρ καί ὁ εἶπον αὐτός , “ κύριος , κατά - “ βαίνω πρίν ἀποθνῄσκω ὁ υἱός ἐγώ , ” ὁ ἀσθένεια αὐτός ἐμφαίνω , ὡς μή πιστεύω αὐτός , ὅτι εἰμί καί συμβαίνω αὐτός ἀποθνῄσκω , δυνατός εἰμί ἀνίστημι αὐτός . εἰμί δέ καί ὡς οὐ οἶδα ὁ Χριστός , ἐν ποῖος ὁ ὁ νόσος ὁ παιδίον εἰμί . Ζεύς οὗτος οὖν ὁ εὐτελής πίστις καί ὁ πολύς ἔπειξις , ἵνα δείκνυμι αὐτός , ὅτι καί ἄπειμι θεραπεύω , φημί πρός αὐτός · “ πορεύω , ὁ υἱός σύ “ ζῶ · ” ὅθεν ἐκ οὗτος ὁ παῖς οὐ κακός , καί ὁ αὐτός διάνοια ἀσθενέω ἰάομαι . Ἀμμωνίου . τέρας εἰμί ὁ παρά φύσις , οἷος ὁ ἀνοίγω τυφλός , καί ἐγείρω νεκρός · σημεῖον δέ ὁ οὐ ἔξω ὁ φύσις εἰμί , ὅσπερ εἰμί ἰάομαι ἄρρωστος . ἀπαντάω δέ αὐτός ὁ παῖς αὐτός , ὁ ὁ ὑγίεια ὁ οὗ αὐτός ἀπαγγέλλω , διά ὁ ἐκπλάσσω αὐτός ὁ γίγνομαι · οὖον γάρ ἁπλόος οὐδέ ὡς τυγχάνω , ἀπαλλάσσω ὁ ἀσθένεια ὁ παιδίον , ἀλλά ἀθρόος , ὡς φαίνω μή φύσις ἀκολουθία εἰμί ὁ θαῦμα , ἀλλά ὁ ἐνέργεια ὁ Χριστός . μανθάνω δέ παρά αὐτός ἐκεῖνος ὁ ὥρα , λοιπός πρός ὁ πίστις τέλειος διακύπτω . ὁράω ὅτι τότε πιστεύω , ὅτε ὁ παῖς εἶπον , οὐ ὅτε ὁ Χριστός · ὁ οὖν διάνοια νῦν ἐλέγχω αὐτός μετά ὅς προέρχομαι , εἰς πίστις ἐφέλκω . πρό γάρ ὁ σημεῖον οὖον σφόδρα εἰμί πιστεύω , εἰμί δέ καί ἔρχομαι καί παρακαλέω , οὐδείς θαυμαστός · εἴωθα γάρ ὁ πατήρ ὑπό πολύς φίλιος οὖον μόνος ὅς θαρσέω ἰατρός πρόσειμι , ἀλλά καί ὅς μή θαρσέω διαλέγω , μηδείς ὅλως παραλείπω βούλομαι . Ἀμμωνίου πρέσβυς . πρό εἷς πιστεύω , ἐν δέ ὁ ἑξῆς καί ἔργον ἀκούω , ὅτι γίγνομαι ὅς πιστεύω εἰμί · πολύς γάρ ἰσχύω πίστις , συνεργός καί τελειωτής ἔχω ὁ Θεός . “ πιστεύω δέ καί αὐτός , καί ὁ οἰκίον αὐτός ὅλος , ” διά ὁ μανθάνω αὐτός παρά ὁ δεσπότης αὐτός , ὅτι οὗτος εἰμί ὁ καιρός ὁ ὑγίεια ὁ παῖς , ὅσπερ εἶπον αὐτός ὁ Χριστός , ἐκ οὗτος λαμβάνω ἀπόδειξις ὁ δύναμις αὐτός . οὐχ ἁπλόος δέ ὁ “ δύο ” προστίθημι , ἀλλά ἔτι ὁ θαῦμα ὁ Σαμαρείτης , δείκνυμι ὅτι καί δύο σημεῖον γίγνομαι οὐδέ πρός ὁ ὕψος ἐκεῖνος φθάνω ὁ οὐδέ εἷς σημεῖον ὁράω .