catenae-novum-testamentum.catena-in-joannem-catena-integra-e-codd-paris-coislin-23 12
Περὶ τῆς ἀλειψάσης τὸν Κύριον μύρῳ . Ὁ οὖν Ἰησοῦς πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ Πάσχα ἦλθεν εἰς Βηθανίαν , ὅπου ἦν Λάζαρος ὁ τεθνηκὼς , ὃν ἤγειρεν ἐκ νεκρὼν . Τὸ τῆς εἰλικρινοῦς οὖν ἀναστάσεως τοῦ Λαζάρου σημεῖον δεῖξαι βουλόμενος ὁ Εὐαγγελιστής φησιν , “ ὁ δὲ Λάζαρος εἷς ἦν “ τῶν ἀνακειμένων σὺν αὐτῷ , ” δηλῶν ὅτι μετὰ πολλὰς τοῦ ἀναστῆναι αὐτὸν ἔτι ἔζη · διὰ δὲ τοῦ εἰπεῖν , ὅτι “ ἡ Μάρθα διηκόνει , ” ἐσήμανεν , ὅτι ἐν τῆ οἰκία αὐτῆς ἡ ἑστίασις ἦν . Οὐ ποιεῖται δὲ κοινὴν τὴν ὑπηρεσίαν ἡ Μαρία ἡ ἀδελφὴ Λαζάρου , ἀλλ’ εἰς τὸν Χριστὸν μόνον περιίστησι τὴν τιμήν · ἐπειδὴ οὐχ ὡς ἀνθρώπῳ πρόσεισιν , ἀλλὰ ὡς Θεῷ · τὸ γὰρ μῦρον διὰ τοῦτο ἐξέχεεν , καὶ ταῖς θριξὶ τῆς κεφαλῆς ἐξέμαξεν , ὡς οὐκ ἔχουσα περὶ αὐτοῦ τοιαύτην ὑπόληψιν , οἵαν οἱ πολλοὶ , ὡς περὶ ψιλοῦ ἀνθρώπου , ἀλλ’ ὡς δεσπότου καὶ Κυρίου . Ὁ δὲ Ἰούδας προσχήματι μὲν εὐλαβείας δῆθεν ἐπετίμα τῷ γεγονότι , λέγων , διὰ τί οὐκ ἐπράθη τοῦτο τριακοσίων δηναρίων , καὶ ἐδόθη πτωχοῖς ; “ οὐκ ἀπὸ γνώμης δὲ τοιαύτης . πῶς δὲ ἄλλος Εὐαγγελιστὴς λέγει , ὅτι πάντες οἱ μαθηταὶ τοῦτο εἶπον ; ὅτι καὶ πάντες μὲν , κἀκεῖνος δὲ , ἀλλ’ οἱ λοιποὶ οὐ τοιαύτῃ προαιρέσει · οὐκ ἤλεγξε δὲ αὐτὸν εὐθέως τότε ὁ Χριστὸς , οὐδὲ εἶπεν αὐτῷ τοῦτο , ὅπερ ὁ Εὐαγγελιστὴς εἶπεν , ὅτι διὰ τὴν οἰκείαν κλοπὴν ἐπετίμα τῇ γυναικὶ , ὅτι τῇ πολλῇ μακροθυμίᾳ ἐντρέψαι αὐτὸν οὐκ ἐβούλετο . Τί δήποτε δὲ κλέπτῃ ὄντι τὸ γλωσσόκομον ἐνεχείρισεν τῶν πτωχῶν , καὶ οἰκονομεῖν έποίησε φιλάργυρον ὄντα ; ἵνα πᾶσαν αὐτοῦ ἐκκόψῃ πρόφασιν . Οὐ γὰρ εἶχεν εἰπεῖν , ὅτι διὰ χρημάτων ἔρωτα d προὔδωκε · καὶ γὰρ ἱκανὴν μὲν εἶχεν ἐκ τοῦ γλωσσοκόμου τῆς ἐπιθυμίας παραμυθίαν , ἀλλὰ διὰ πονηρίαν πολλὴν , ἣν καὶ ἐβούλετο κατέχειν ὁ Χριστὸς , πολλῇ συγκαταβάσει πρὸς αὐτὸν κεχρημένος . Μέμνηται δὲ καὶ ἐνταφιασμοῦ λέγων , εἰς γὰρ τὴν ἡμέραν τοῦ ἐνταφιασμοῦ μου τοῦτο ἐποίησε , καὶ ἐν τούτῳ τὸν προδότην ἐντρέψαι βουλόμενος πρὸς τὸ διορθωθῆναι αὐτόν . ἱκανὸν δὲ ἦν καὶ τὸ ἐπαγόμενον εἰς οἰκτον αὐτὸν ἐμβαλεῖν . φησὶ γὰρ , ὅτι τοὺς πτωχοὺς μὲν πάντοτε ἔχετε μεθ’ ἑαυτῶν , ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε · ” ὡσανεὶ ἔλεγεν , ἐμπαθής εἰμι καὶ φορτικὸς , ἀλλὰ ἀνάμεινον μικρὸν , καὶ ἀπελεύσομαι . τοῦτο γὰρ κατεσκεύαζεν ἐν τῷ λέγειν , ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε . ” Γένος τοῦ Θεοῦ πάντες ἄνθρωποι , καὶ τέκνα χρηματίζομεν , καθὸ πάντων ἐστὶ Πατὴρ , τρόπῳ δημιουργικῷ γεννήσας · πρὸς τούτοις δὲ ἔτι καὶ κατ’ ἐκεῖνον τὸν λόγον , καθ’ ὃν τετιμήμεθα γεγονότες ἐξ ἀρχῆς κατ’ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος , καὶ ἄρχειν λαχόντες χόντες τῶν ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ τῆς θείας ὁμολογίας ἠξιωμένοι , καὶ τῆς ἐν παραδείσῳ διαίτης τε καὶ τρυφῆς ἀπολαύοντες , ἀλλ' ἐσκόρπισεν ὁ Σατανᾶς ἐν ταὐτῷ μεῖναι καὶ συγχωρήσας καὶ άποσυλήσας πολυτρόπως τῆς εἰς Θεὸν προσεδρείας τὸν ἄνθρωπον . Συνήγαγε δὲ πάλιν καὶ συνεκόμισε πάντας διὰ τῆς πίστεως ὁ Χριστὸς εἰς μίαν αὐλὴν τὴν Ἐκκλησίαν , καὶ ὑπὸ ζυγὸν ἕνα παρεσκευασεν . Ὠριγένουσ . Οὐκ εἴ τις προφητεύει , προφήτης , ἀλλ’ εἴ τις προφήτης , προφητεύει . Βαλαὰμ γὰρ μάντις ὣν προφητεύει . Οὐ γὰρ εἰ τις ἰατρικόν τι ἐποίησεν , ἤδη καὶ ἰατρὸς , ἣ καὶ οἰκοδομικὸν ποιήσας , ἤδη καὶ οἰκοδόμος . Ἀμμωνίου πρεσβυτέρου . Εἰς κατάκριμα τῶν οὐ δειλιῶν , καὶ ἡμᾶς διδάσκων ἐν ἀκμῇ τῆς ὀργῆς μὴ ἐπιρρίπτειν ἑαυτοὺς κινδύνοις . Ὠριγένουσ . βουλομένου τοῦ λόγου ἐπιστρέφειν ἡμᾶς τοῦ ἀλογώτερον ἐπιπηδᾷν τοῖς κινδύνοις , μηδ’ ἃν ὑπὲρ τῆς ἀληθείας ὦσιν , ἀλλὰ καταλαμβανομένους μὲν ἵστασθαι , μέλλοντας δὲ ἀναδύσεσθαι διὰ τὸ τῆς ἐκβάσεως ἄδηλον . πρὸς δὲ ἀναγωγὴν ῥητέον ὅτι Ἰησοῦς πάλαι μὲν παρρησίᾳ τοῖς Ἰουδαίοις περιεπάτει , διὰ τῶν προφητῶν , νῦν δὲ οὐκέτι · οὐ γάρ ἐστιν ἐν αὐτοῖς λόγος Θεοῦ · ἀλλ’ ἀπῆλθεν ἀπ’ αὐτῶν εἰς τὴν ἔρημον , περὶ ἧς λέγεται , ὅτι πολλὰ τὰ τέκνα τῆς ἐρήμου μᾶλλον ἢ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα · ” ἐγγὺς Ἐφραὶμ , ἥτις ἑρμηνεύεται καρποφορία , ἀδελφὸς ὣν Μανασσῆ πρεσβυτέρου , τοῦ ἀπὸ λήθης . Μετὰ γὰρ τὸν ἀπὸ λήθης λαὸν , γεγένηται ἡ ἐξ ἐθνῶν καρποφορία . Ἀμμωνίου πρεσβυτέρου . Οἱ ἡμαρτηκότες ἑκούσια ἣ ἀκούσια πταίσματα οὐκ ἐποίουν τὸ Πάσχα , εἰ μὴ ἡγνίσθησαν τὸν συνήθη ἁγνισμόν . Οὐ φανεὶς εὐθὺς ἐπέφανεν , ἀλλ’ ἐπέζησεν , ἐσθίων καἰ πίνων , καὶ τὰ συνήθη πράττων , ὅπερ ὡς ἀποθαυμάζων ὁ Εὐαγγελιστὴς εἶπε . Θεοδώρου Ἡρακλείασ . τοῦ δὲ οἴκου πληρωθέντος τῆς ἐκ τοῦ μύρου εὐωδίας , συμβολικῶς ἐπεδείκνυτο ἐκεῖνος , ὅπερ πνευματικῶς οὐκ εἰς μακρὸν ἀποτελεσθῆναι ἤμελλεν · εὐθὺς γὰρ μετὰ τὸ πάθος τῆς Χριστοῦ , εὐωδίας ἡ σύμπασα κτίσις , ὥσπερ μέγας οἶκος , ἐπληρώθη μύρου · τῷ τοίνυν αἰσθητῷ τὸν νοητὸν ἐκείνη προσεμήνυε · τοῦ γὰρ σώματος αὐτοῦ ἀλαβάστρου δίκην ἐκκεντηθέντος , ἡ τῆς γνώσεως εὐωδία τὸν ὅλον ἐπλήρωσε κόσμον .
Lemmas: περι ὁ ἀλείφω ὁ κύριος μύρον . ὁ οὖν Ἰησοῦς πρό ἓξ ἡμέρα ὁ Πάσχα ἔρχομαι εἰς Βηθανία , ὅπου εἰμί Λάζαρος ὁ θνῄσκω , ὅς ἐγείρω ἐκ νεκρός . ὁ ὁ εἰλικρινής οὖν ἀνάστασις ὁ Λάζαρος σημεῖον δείκνυμι βούλομαι ὁ εὐαγγελιστής φημί , “ ὁ δέ Λάζαρος εἷς εἰμί “ ὁ ἀνάκειμαι σύν αὐτός , ” δηλόω ὅτι μετά πολύς ὁ ἀνίστημι αὐτός ἔτι ζῶ · διά δέ ὁ εἶπον , ὅτι “ ὁ Μάρθα διακονέω , ” σημαίνω , ὅτι ἐν τῆ οἰκίον αὐτός ὁ ἑστίασις εἰμί . οὖον ποιέω δέ κοινός ὁ ὑπηρεσία ὁ Μαρία ὁ ἀδελφή Λάζαρος , ἀλλά εἰς ὁ Χριστός μόνος περιίστημι ὁ τιμή · ἐπεί οὐ ὡς ἄνθρωπος πρόσειμι , ἀλλά ὡς Θεός · ὁ γάρ μύρω διά οὗτος ἐκχέω , καί ὁ θρίξ ὁ κεφαλή ἐκμάσσω , ὡς οὐ ἔχω περί αὐτός τοιοῦτος ὑπόληψις , οἷος ὁ πολύς , ὡς περί ψιλός ἄνθρωπος , ἀλλά ὡς δεσπότης καί κύριος . ὁ δέ Ἰούδας πρόσχημα μέν εὐλάβεια δῆθεν ἐπιτιμάω ὁ γίγνομαι , λέγω , διά τίς οὐ πέρνημι οὗτος τριακόσιοι δηνάριον , καί δίδωμι πτωχός ; “ οὐ ἀπό γνώμη δέ τοιοῦτος . πῶς δέ ἄλλος εὐαγγελιστής λέγω , ὅτι πᾶς ὁ μαθητής οὗτος εἶπον ; ὅτι καί πᾶς μέν , ἐκεῖνος δέ , ἀλλά ὁ λοιπός οὖον τοιοῦτος προαίρεσις · οὐ ἐλέγχω δέ αὐτός εὐθύς τότε ὁ Χριστός , οὐδέ εἶπον αὐτός οὗτος , ὅσπερ ὁ εὐαγγελιστής εἶπον , ὅτι διά ὁ οἰκεῖος κλοπή ἐπιτιμάω ὁ γυνή , ὅτι ὁ πολύς μακροθυμία ἐντρέπω αὐτός οὐ βούλομαι . τις δήποτε δέ κλέπτης εἰμί ὁ γλωσσοκομεῖον ἐγχειρίζω ὁ πτωχός , καί οἰκονομέω ποιέω φιλάργυρος εἰμί ; ἵνα πᾶς αὐτός ἐκκόπτω πρόφασις . οὖον γάρ ἔχω εἶπον , ὅτι διά χρῆμα Ἔρως d προδίδωμι · καί γάρ ἱκανός μέν ἔχω ἐκ ὁ γλωσσόκομον ὁ ἐπιθυμία παραμυθία , ἀλλά διά πονηρία πολύς , ὅς καί βούλομαι καταχέω ὁ Χριστός , πολύς συγκατάβασις πρός αὐτός χράομαι . μιμνήσκω δέ καί ἐνταφιασμός λέγω , εἰς γάρ ὁ ἡμέρα ὁ ἐνταφιασμός ἐγώ οὗτος ποιέω , καί ἐν οὗτος ὁ προδότης ἐντρέπω βούλομαι πρός ὁ διορθόω αὐτός . ἱκανός δέ εἰμί καί ὁ ἐπάγω εἰς οἶκτος αὐτός ἐμβάλλω . φημί γάρ , ὅτι ὁ πτωχός μέν πάντοτε ἔχω μετά ἑαυτοῦ , ἐγώ δέ οὖον πάντοτε ἔχω · ” ὡσανεί λέγω , ἐμπαθής εἰμί καί φορτικός , ἀλλά ἀναμένω μικρός , καί ἀπέρχομαι . οὗτος γάρ κατασκευάζω ἐν ὁ λέγω , ἐγώ δέ οὖον πάντοτε ἔχω . ” Γένος ὁ Θεός πᾶς ἄνθρωπος , καί τέκνον χρηματίζω , καθό πᾶς εἰμί πατήρ , τρόπος δημιουργικός γεννάω · πρός οὗτος δέ ἔτι καί κατά ἐκεῖνος ὁ λόγος , κατά ὅς τιμάω γίγνομαι ἐκ ἀρχή κατά εἰκών ὁ κτίζω , καί ἄρχω λαγχάνω χόντα ὁ ἐπί ὁ γῆ , καί ὁ θεῖος ὁμολογία ἀξιόω , καί ὁ ἐν παράδεισος δίαιτα τε καί τρυφή ἀπολαύω , ἀλλά σκορπίζω ὁ Σατανᾶς ἐν αὐτός μένω καί συγχωρέω καί ἀποσυλάω πολύτροπος ὁ εἰς θεός προσεδρία ὁ ἄνθρωπος . συνάγω δέ πάλιν καί συγκομίζω πᾶς διά ὁ πίστις ὁ Χριστός εἰς εἷς αὐλή ὁ ἐκκλησία , καί ὑπό ζυγόν εἷς παρασκευάζω . Ὠριγένης . οὐ εἰμί τις προφητεύω , προφήτης , ἀλλά εἰμί τις προφήτης , προφητεύω . Βαλαάμ γάρ μάντις ἐάν προφητεύω . οὖον γάρ εἰμί τις ἰατρικός τίς ποιέω , ἤδη καί ἰατρός , ὅς καί οἰκοδομικός ποιέω , ἤδη καί οἰκοδόμος . Ἀμμωνίου πρέσβυς . εἰς κατάκριμα ὁ οὖον δειλιάω , καί ἐγώ διδάσκω ἐν ἀκμή ὁ ὀργή μή ἐπιρριπτέω ἑαυτοῦ κίνδυνος . Ὠριγένης . βούλομαι ὁ λόγος ἐπιστρέφω ἐγώ ὁ ἄλογος ἐπιπηδάω ὁ κίνδυνος , μηδέ ἄν ὑπέρ ὁ ἀλήθεια εἰμί , ἀλλά καταλαμβάνω μέν ἵστημι , μέλλω δέ ἀναδύνω διά ὁ ὁ ἔκβασις ἄδηλος . πρός δέ ἀναγωγή ῥητέος ὅτι Ἰησοῦς πάλαι μέν παρρησία ὁ Ἰουδαῖος περιπατέω , διά ὁ προφήτης , νῦν δέ οὐκέτι · οὖον γάρ εἰμί ἐν αὐτός λόγος Θεός · ἀλλά ἀπέρχομαι ἀπό αὐτός εἰς ὁ ἐρῆμος , περί ὅς λέγω , ὅτι πολύς ὁ τέκνον ὁ ἐρῆμος μᾶλλον ἢ ὁ ἔχω ὁ ἀνήρ · ” ἐγγύς Ἐφραίμ , ὅστις ἑρμηνεύω καρποφορία , ἀδελφός ἐάν Μανασσῆς πρέσβυς , ὁ ἀπό λήθη . μετά γάρ ὁ ἀπό λήθη λαός , γίγνομαι ὁ ἐκ ἔθνος καρποφορία . Ἀμμωνίου πρέσβυς . ὁ ἁμαρτάνω ἑκούσιος ὅς ἀεκούσιος πταῖσμα οὐ ποιέω ὁ Πάσχα , εἰμί μή ἁγνίζω ὁ συνήθης ἁγνισμός . οὖον φαίνω εὐθύς φαίνω , ἀλλά ἐπιζάω , ἐσθίω καίω πίνω , καί ὁ συνήθης πράσσω , ὅσπερ ὡς ἀποθαυμάζω ὁ εὐαγγελιστής εἶπον . Θεόδωρος Ἡράκλεια . ὁ δέ οἶκος πληρόω ὁ ἐκ ὁ μύρον εὐωδία , συμβολικός ἐπιδείκνυμι ἐκεῖνος , ὅσπερ πνευματικός οὐ εἰς μακρός ἀποτελέω μέλλω · εὐθύς γάρ μετά ὁ πάθος ὁ Χριστός , εὐωδία ὁ σύμπας κτίσις , ὥσπερ μέγας οἶκος , πληρόω μύρον · ὁ τοίνυν αἰσθητός ὁ νοητός ἐκεῖνος προσμηνύω · ὁ γάρ σῶμα αὐτός ἀλάβαστος δίκη ἐκκεντέω , ὁ ὁ γνῶσις εὐωδία ὁ ὅλος πληρόω κόσμος .