catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ii-ad-timotheum-e-cod-paris-coislin-204 4
Περὶ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως καὶ ὑπομονῆς ἐπ’ ἐλπίδι ζωῆς . Πιστὸς ὁ λόγος . Ὅτι ὁ ζωῆς τυχὼν οὐρανίου , καὶ αἰωνίου τεύξεται , πόθεν πιστός ; “ εἰ γὰρ συναπεθάνομεν , ” φησὶ , “ καὶ συζήσομεν · ” εἰπὲ “ γάρ μοι , ἐν τοῖς σκυθρωποῖς κοινωνοῦμεν αὐτῷ καὶ ἐν τοῖς κόποις ἔχουσι , καὶ ἐν τοῖς χρηστοῖς οὐκέτι ; ἀλλὰ τοῦτο οὐκ ἃν οὐδὲ ἄνθρωπος ποιήσειεν τὸν ἑλόμενον αὐτῷ συναποθανεῖν , εἴ ποτε ἐν ἀνέσει γένοιτο , οὐχ αἱρούμενος αὐτῷ γενέσθαι κοινωνόν · ποῦ δὲ συναπεθάνομεν ; διὰ τοῦ λουτροῦ καὶ διὰ τῶν παθημάτων . φησὶ γὰρ “ τὴν νέκρωσιν τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι περιφέροντες , ” καὶ “ συνετάφημεν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος · ” ἐνταῦθα δὲ τὸν τῶν πειρασμῶν λέγει μᾶλλον . Εἰ ἀπιστοῦμεν , ἐκεῖνος πιστὸς μένει , ἀρνήσασθαι γὰρ ἑαυτὸν οὐ δύναται . Τουτέστιν , εἰ ἀπιστοῦμεν ὅτι ἀνέστη , οὐδὲν ἀπὸ τούτου βλάπτεται ἐκεῖνος · ἀληθές ἐστι , βέβαιός ἐστιν · εἰ τοίνυν οὐδὲν παρ’ ἡμῶν βλάπτεται τῶν ἀρνουμένων , δι’ οὐδὲν ἕτερον ἀπαιτεῖ τὴν ὁμολογίαν ἡμῶν , ἀλλ’ ἣ διὰ τὸ χρήσιμον · ἵνα δὲ μή τις νομίσῃ τὸν Τιμόθεον τούτων δεῖσθαι , ἐπήγαγε , ταῦτα ὑπομίμνησκε , διαμαρτυρόμενος ἐνώπιον τοῦ Κυρίου , μὴ λογομαχεῖν εἰς οὐδὲν χρήσιμον ἐπὶ καταστροφῇ τῶν ἀκουόντων . Φοβερὸν τὸ ἐπὶ μάρτυρος τοῦ Θεοῦ λέγειν , τότε παραδοῦναι αὐτὸν . Σπούδασον σεαυτὸν δόκιμον παραστῆσαι τῷ Θεῷ ἐργάτην ἀνεπαίσχυντον , ὀρθοτομοῦντα τὸν λόγον τῆς ἀληθείας . Τί δήποτε πολλὴν περὶ τῆς αἰσχύνης ποιεῖται τὴν σπουδήν ; ἐπειδὴ πολλοὺς ἦν εἰκὸς ἐπαισχύνεσθαι τὸν Παῦλον αὐτὸν , ἅτε σκηνοποιὸν ὄντα , καὶ τὸ κήρυγμα ὡς τῶν διδασκάλων ἀπολλυμένων , ὡς τοῦ Χριστοῦ σταυρωθέντος , μὴ ἐπαισχυνθῇς , φησὶ , μηδὲν ὅλως αἰσχύνου τῶν εἰς εὐσέβειαν ἡκόντων , ὀρθοτομοῦντα τὸν λόγον τῆς ἀληθείας · πολλοὶ γὰρ αὐτὸν παρασπῶσι πάντοθεν καὶ παρέλκουσι · τέμνε οὖν τὰ νόθα μετὰ πολλῆς τῆς σφοδρότητος τῇ μαχαίρᾳ τοῦ Πνεύματος . τὰς δὲ βεβήλους κενοφωνίας περιίστασο . Ὅταν γάρ τι κενὸν ἐπεισενεχθῇ , ἀεὶ καινοτομίας τίκτει καὶ οὐδαμοῦ ἵσταται . Ἐπὶ πλεῖον γὰρ προκόψουσιν ἀσεβείας , καὶ ὁ λόγος αὐτῶν , ὡς γάγγραινα νομὴν ἕξει . Οὐκέτι ἰατρείᾳ κατασχεθῆναι δυνάμενοι · ἑκόντες γὰρ ἀπεπλανήθησαν · μάλιστα γὰρ οὗτοι εἰσιν ἀδιόρθωτοι . Ὧν ἐστιν Ὑμέναιος καὶ Φίλητος · οἵτινες περὶ τὴν ἀλήθειαν ἠστόχησαν , λέγοντες τὴν ἀνάστασιν ἤδη γεγονέναι , καὶ ἀνατρέπουσι τὴν τινῶν πίστιν . Καλῶς εἶπεν , “ ἐπὶ πλέον γὰρ προκόψουσι · ” δοκεῖ γὰρ τοῦτο μόνον εἶναι τὸ δεινόν · ὅρα δὲ πόσα ἐξ αὐτοῦ τίκτεται δεινά · εἰ γὰρ ἤδη ἡ ἀνάστασις , οὐ τοῦτο μόνον ζημιούμεθα , ὅτι τῆς μεγάλης δόξης ἀπεστερήμεθα , ἀλλὰ καὶ τὰ τῆς κρίσεως ἀνῄρηται . εἰ γὰρ ἤδη ἡ ἀνάστασις , καὶ ἡ ἀνταπόδόσις , οὐκοῦν ἀπέλαυσαν μὲν οἱ ἀγαθοὶ τῶν θλίψεων καὶ τῶν ὀδυνῶν , κολάζονται δὲ οἱ πονηροί . καλῶς γε ἐν τρυφῇ ὄντες πολλῇ , καὶ ἀνατρέπουσι τὴν τινῶν πίστιν , οὐ πάντων , ἀλλά τινῶν · εἰ γὰρ ἀνάστασις οὐκ ἔστι , καὶ τὰ τῆς πίστεως ἀνατέτραπται · καὶ εἰ ἀνάστασις οὐκ ἔστι , κενὸν τὸ κήρυγμα ἡμῶν , οὐδὲ Χριστὸς ἀνέστη · εἰ δὲ μὴ ἀνέστη , οὐ δὲ ἐγεννήθη , οὐ δὲ εἰς οὐρανοὺς ἀνῆλθεν . Ὁ μέντοι στερεὸς θεμέλιος τοῦ Θεοῦ ἕστηκεν , ἔχων τὴν σφραγῖδα ταύτην · ἔγνω Κύριος τοὺς ὄντας αὐτοῦ · ἀποστήτω ἀπὸ ἀδικίας πᾶς ὁ ὀνομάζων τὸ ὄνομα Κυρίου . Δείκνυσιν ὅτι καὶ πρὸ τοῦ ἀνατραπῆναι οὐκ ἦσαν βέβαιοι · οὐ γὰρ ἃν ἐτράπησαν ἀπὸ πρώτης προσβολῆς ὥσπερ οὑν οὐδὲ Ἀδὰμ πρὸ τῆς ἐντολῆς βέβαιος ἦν · οἱ γὰρ πεπηγότες οὐ μόνον οὐδὲν πάσχουσιν ὑπὸ τῶν ἀπατώντων , ἀλλὰ καὶ θαυμάζονται · ὡς στερεὸς , φησὶ , καὶ θεμέλιος , οὕτως ἔχεσθαι εῖ τῆς πίστεως ἔχειν τὴν σφραγῖδα ταύτην · τί ἐστιν “ ἔγνω Κύριος τοὺς ὄντας αὐτοῦ ; ἀπὸ τοῦ Δευτερονομίου αὐτὸ ἔλαβεν , τοῦτό ἐστιν αἱ στερεαὶ ψυχαὶ ἑστήκασι πεπηγυῖαι καὶ ἀκίνητοι · πόθεν δὲ δῆλοί εἰσιν ; ἀπὸ τοῦ τὰ γράμματα ταῦτα ἔχειν ἐπὶ τῶν πραγμάτων , ἀπὸ τοῦ γνωρίζεσθαι ὑπὸ τοῦ Θεοῦ καὶ μὴ συμπαραπόλλυσθαι , καὶ ἀπὸ τοῦ ἀφεστάναι ἀπὸ ἀδικίας , ταύτην ἔχειν δεῖ τὴν σφραγῖδα ἐμ . πεπηγμένην ἐπὶ τῶν πραγμάτων . Ἐν μεγάλῃ δὲ οἰκίᾳ , οὐκ ἐστι μόνον σκεύη χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ , ἀλλὰ καὶ ξύλινα καὶ ὀστράκινα , καὶ ἃ μὲν εἰς τιμὴν , ἃ δὲ εἰς ἀτιμίαν . Χρυσοστόμου . Μῆ σὲ ταραττέτω , φησὶν , ὅτι εἰσὶν πονηροί · καὶ γὰρ ἐν μεγάλῃ οἰκίᾳ ἐστὶ σκεύη τοιαῦτα , ἀλλ’ οὐ τῆς αὐτῆς , φησὶν , ἀπολαύει τιμῆς · ἀλλὰ τὰ μέν ἐστιν εἰς τιμὴν , τὰ δὲ εἰς ἀτιμίαν . ναί · ἀλλ’ ἐνταῦθα μὲν χρῆσιν τινὰ πληροῖ , ἐπὶ δὲ τοῦ κόσμον τί ; οὐχὶ κέχρηται αὐτοῖς τούτοις πρὸς ἕτερα ὁ Θεός · οἷον ὁ κενόδοξος , πολλὰ οἰκοδομεῖ · ὁ πλεονέκτης , ὁ ἔμπορος , ὁ κάπηλος , ὁ ἄρχων · ἔστι γὰρ ἐν τῷ κόσμῳ αὐτοῖς ἁρμόζοντα , τὸ δὲ χρυσοῦν σκεῦος οὐδὲν τοιοῦτον , ἀλλὰ περὶ τὴν τράπεζαν στρέφεται τὴν βασιλικήν · οὐ τοῦτο οὖν φησὶν , ὅτι ἀναγκαῖον πρᾶγμα ἡ πονηρία ; πῶς γάρ ; ἀλλ᾿ ὅτι καὶ αὐτοὶ ἔχουσιν ἔργον · εἰ γὰρ πάντες ἦσαν καρτερικοὶ , οὐκ ἔδει οἰκοδομημάτων · εἰ πάντες τρυφῆς ἦσαν ἀπηλλαγμένοι , οὐκ ἔδει ἐδεσμάτων , ἢ λαμπρᾶς οἰκοδομῆς , εἰ τῆς χρείας ἐπεμελοῦντο πάντες . Ἔὰν οὖν τις ἐκκαθάρῃ ἑαυτὸν ἀπὸ τούτων , ἔσται σκεῦος εἰς τιμὴν ἡγιασμένον . Χρυσοστόμου . Ὁρᾷς ὅτι οὐ φύσεως , οὐδὲ ὑλικῆς ἀνάγκης ἐστὶ τὸ εἶναι χρυσοῦν ἢ ὀστράκινον,ἀλλὰ τῆς ἡμετέρας προαιρέσεως ; σκεῦος ὀστράκινον ἦν Παῦλος , ἀλλ᾿ ἐγένετο χρυσοῦν · σκεῦος χρυσοῦν ἦν Ἰούδας , ἀλλ᾿ ἐγένετο ὀστράκινον . πῶς οὖν ἀλλαχοῦ φησιν , “ ἔχοντες τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν ; ” ἐκεῖ τὴν φύσιν αὐτήν φησίν · ὃ δὲ λέγει , τοιοῦτόν ἐστι · σκεῦος ὀστράκινον ἡμῶν τὸ σῶμα · ὥσπερ γὰρ τὸ ὀστράκινον οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ πηλὸς ὠπτημένος , οὕτω καὶ τὸ σῶμα τὸ ἡμέτερον , οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ πηλὸς τῇ θερμότητι τῆς ψυχῆς στερεούμενος . ἐκεῖ οὖν περὶ φύσεως διαλέγεται , ἐνταῦθα δὲ περὶ προαιρέσεως · “ ἐὰν οὖν “ τις ἐκκαθάρῃ ἑαυτὸν , ” τουτέστι τελείως καὶ παντελῶς , ἔστι σκεῦος εἰς τιμὴν ἡγιασμένον , καὶ εὔχρηστον τῷ δεσπότῃ . ἄρα ἐκεῖνα ἄχρηστα , εἰ καί τινα χρείαν ἐπιτελεῖ , ἀλλ᾿ οὐκ εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἡτοιμασμένον . δεῖ τοίνυν πρὸς πάντα παρεσκευάσθαι , κἂν πρὸς θάνατον , κἂν πρὸς μαρτύριον , κἂν πρὸς παρθενίαν .
Lemmas: περι ὁ εἰς Χριστός πίστις καί ὑπομονή ἐπί ἐλπίς ζωή . πιστός ὁ λόγος . ὅτι2 ὁ ζωή τυγχάνω οὐράνιος , καί αἰώνιος τυγχάνω , πόθεν πιστός ; “ εἰμί γάρ συναποθνῄσκω , ” φημί , “ καί συζάω · ” εἶπον “ γάρ ἐγώ , ἐν ὁ σκυθρωπός κοινωνέω αὐτός καί ἐν ὁ κόπος ἔχω , καί ἐν ὁ χρηστός οὐκέτι ; ἀλλά οὗτος οὐ ἄν οὐδέ ἄνθρωπος ποιέω ὁ αἱρέω αὐτός συναποθνήσκω , εἰμί ποτός ἐν ἄνεσις γίγνομαι , οὐ αἱρέω αὐτός γίγνομαι κοινωνός · ποῦ δέ συναποθνῄσκω ; διά ὁ λουτρόν καί διά ὁ πάθημα . φημί γάρ “ ὁ νέκρωσις ὁ κύριος Ἰησοῦς ἐν ὁ σῶμα περιφέρω , ” καί “ συνθάπτω αὐτός διά ὁ βάπτισμα · ” ἐνταῦθα δέ ὁ ὁ πειρασμός λέγω μᾶλλον . εἰμί ἀπιστέω , ἐκεῖνος πιστός μένω , ἀρνέομαι γάρ ἑαυτοῦ οὖον δύναμαι . τουτέστιν , εἰμί ἀπιστέω ὅτι ἀνίστημι , οὐδείς ἀπό οὗτος βλάπτω ἐκεῖνος · ἀληθής εἰμί , βέβαιος εἰμί · εἰμί τοίνυν οὐδείς παρά ἐγώ βλάπτω ὁ ἀρνέομαι , διά οὐδείς ἕτερος ἀπαιτέω ὁ ὁμολογία ἐγώ , ἀλλά ὅς διά ὁ χρήσιμος · ἵνα δέ μή τις νομίζω ὁ Τιμόθεος οὗτος δήω , ἐπάγω , οὗτος ὑπομιμνῄσκω , διαμαρτύρομαι ἐνώπιος ὁ κύριος , μή λογομαχέω εἰς οὐδείς χρήσιμος ἐπί καταστροφή ὁ ἀκούω . Φοβερός ὁ ἐπί μάρτυς ὁ Θεός λέγω , τότε παραδίδωμι αὐτός . σπουδάζω σαυτοῦ δόκιμος παρίστημι ὁ Θεός ἐργάτης ἀνεπαίσχυντος , ὀρθοτομέω ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια . τις δήποτε πολύς περί ὁ αἰσχύνη ποιέω ὁ σπουδή ; ἐπεί πολύς εἰμί εἰκός ἐπαισχύνομαι ὁ Παῦλος αὐτός , ἅτε σκηνοποιός εἰμί , καί ὁ κήρυγμα ὡς ὁ διδάσκαλος ἀπόλλυμι , ὡς ὁ Χριστός σταυρόω , μή ἐπαισχύνομαι , φημί , μηδείς ὅλως αἰσχύνω ὁ εἰς εὐσέβεια ἥκω , ὀρθοτομέω ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια · πολύς γάρ αὐτός παρασπάω πάντοθεν καί παρέλκω · τέμνω οὖν ὁ νόθος μετά πολύς ὁ σφοδρότης ὁ μάχαιρα ὁ πνεῦμα . ὁ δέ βέβηλος κενοφωνία περιίστημι . ὅταν γάρ τίς κενός ἐπεισφέρω , ἀεί καινοτομία τίκτω καί οὐδαμοῦ ἵστημι . ἐπί πλείων γάρ προκόπτω ἀσέβεια , καί ὁ λόγος αὐτός , ὡς γάγγραινα νομή ἔχω . οὐκέτι ἰατρεία κατέχω δύναμαι · ἑκών γάρ ἀποπλανάω · μάλιστα γάρ οὗτος εἰμί αδιόρθωτος . ὅς εἰμί Ὑμέναιος καί Φίλητος · ὅστις περί ὁ ἀλήθεια ἀστοχέω , λέγω ὁ ἀνάστασις ἤδη γίγνομαι , καί ἀνατρέπω ὁ τις πίστις . καλῶς εἶπον , “ ἐπί πλέω γάρ προκόπτω · ” δοκέω γάρ οὗτος μόνος εἰμί ὁ δεινός · ὁράω δέ πόσος ἐκ αὐτός τίκτω δεινός · εἰμί γάρ ἤδη ὁ ἀνάστασις , οὖον οὗτος μόνος ζημιόω , ὅτι ὁ μέγας δόξα ἀποστερέω , ἀλλά καί ὁ ὁ κρίσις ἀναιρέω . εἰμί γάρ ἤδη ὁ ἀνάστασις , καί ὁ ἀνταπόδοσις , οὐκοῦν ἀπολαύω μέν ὁ ἀγαθός ὁ θλῖψις καί ὁ ὀδύνη , κολάζω δέ ὁ πονηρός . καλῶς γε ἐν τρυφή εἰμί πολύς , καί ἀνατρέπω ὁ τις πίστις , οὖον πᾶς , ἀλλά τις · εἰμί γάρ ἀνάστασις οὐ εἰμί , καί ὁ ὁ πίστις ἀνατρέπω · καί εἰμί ἀνάστασις οὐ εἰμί , κενός ὁ κήρυγμα ἐγώ , οὐδέ Χριστός ἀνίστημι · εἰμί δέ μή ἀνίστημι , οὖον δέ γεννάω , οὖον δέ εἰς οὐρανός ἀνέρχομαι . ὁ μέντοι στερεός θεμέλιος ὁ Θεός ἵστημι , ἔχω ὁ σφραγίς οὗτος · γιγνώσκω Κύριος ὁ εἰμί αὐτός · ἀφίστημι ἀπό ἀδικία πᾶς ὁ ὀνομάζω ὁ ὄνομα κύριος . δείκνυμι ὅτι καί πρό ὁ ἀνατρέπω οὐ εἰμί βέβαιος · οὖον γάρ ἄν τρέπω ἀπό πρῶτος προσβολή ὥσπερ ἐν οὐδέ Ἀδάμ πρό ὁ ἐντολή βέβαιος εἰμί · ὁ γάρ πήγνυμι οὖον μόνος οὐδείς πάσχω ὑπό ὁ ἀπατάω , ἀλλά καί θαυμάζω · ὡς στερεός , φημί , καί θεμέλιος , οὕτως ἔχω ἔρχομαι ὁ πίστις ἔχω ὁ σφραγίς οὗτος · τίς εἰμί “ γιγνώσκω Κύριος ὁ εἰμί αὐτός ; ἀπό ὁ Δευτερονόμιον αὐτός λαμβάνω , οὗτος εἰμί ὁ στερεός ψυχή ἵστημι πήγνυμι καί ἀκίνητος · πόθεν δέ δῆλος εἰμί ; ἀπό ὁ ὁ γράμμα οὗτος ἔχω ἐπί ὁ πρᾶγμα , ἀπό ὁ γνωρίζω ὑπό ὁ Θεός καί μή συμπαραπόλλυμι , καί ἀπό ὁ ἀφίστημι ἀπό ἀδικία , οὗτος ἔχω δεῖ ὁ σφραγίς ἐν . πήσσω ἐπί ὁ πρᾶγμα . ἐν μέγας δέ οἰκίον , οὐ εἰμί μόνος σκεῦος χρύσεος καί ἀργύρεος , ἀλλά καί ξύλινος καί ὀστράκινος , καί ὁ μέν εἰς τιμή , ὁ δέ εἰς ἀτιμία . Χρυσόστομος . μής σύ ταράσσω , φημί , ὅτι εἰμί πονηρός · καί γάρ ἐν μέγας οἰκίον εἰμί σκεῦος τοιοῦτος , ἀλλά οὖον ὁ αὐτός , φημί , ἀπολαύω τιμή · ἀλλά ὁ μέν εἰμί εἰς τιμή , ὁ δέ εἰς ἀτιμία . ναί · ἀλλά ἐνταῦθα μέν χρῆσις τις πληρόω , ἐπί δέ ὁ κόσμος τίς ; οὐ χράομαι αὐτός οὗτος πρός ἕτερος ὁ Θεός · οἷος ὁ κενόδοξος , πολύς οἰκοδομέω · ὁ πλεονέκτης , ὁ ἔμπορος , ὁ κάπηλος , ὁ ἄρχω · εἰμί γάρ ἐν ὁ κόσμος αὐτός ἁρμόζω , ὁ δέ χρύσεος σκεῦος οὐδείς τοιοῦτος , ἀλλά περί ὁ τράπεζα στρέφω ὁ βασιλικός · οὖον οὗτος οὖν φημί , ὅτι ἀναγκαῖος πρᾶγμα ὁ πονηρία ; πῶς γάρ ; ἀλλά ὅτι καί αὐτός ἔχω ἔργον · εἰμί γάρ πᾶς εἰμί καρτερικός , οὐ ἐσθίω οἰκοδόμημα · εἰμί πᾶς τρυφή εἰμί ἀπαλλάσσω , οὐ ἐσθίω ἔδεσμα , ἢ λαμπρός οἰκοδομεύς , εἰμί ὁ χρεία ἐπιμελέομαι πᾶς . ἔαν οὖν τις ἐκκαθαίρω ἑαυτοῦ ἀπό οὗτος , εἰμί σκεῦος εἰς τιμή ἁγίζω . Χρυσόστομος . ὁράω ὅτι οὖον φύσις , οὐδέ ὑλικός ἀνάγκη εἰμί ὁ εἰμί χρύσεος ἢ ὀστράκινον,ἀλλὰ ὁ ἡμέτερος προαίρεσις ; σκεῦος ὀστράκινος εἰμί Παῦλος , ἀλλά γίγνομαι χρύσεος · σκεῦος χρύσεος εἰμί Ἰούδας , ἀλλά γίγνομαι ὀστράκινος . πῶς οὖν ἀλλαχοῦ φημί , “ ἔχω ὁ θησαυρός οὗτος ἐν ὀστράκινος σκεῦος ; ” ἐκεῖ ὁ φύσις αὐτός φημί · ὅς δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · σκεῦος ὀστράκινος ἐγώ ὁ σῶμα · ὥσπερ γάρ ὁ ὀστράκινος οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ πηλός ὀπτάω , οὗτος καί ὁ σῶμα ὁ ἡμέτερος , οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ πηλός ὁ θερμότης ὁ Ψυχή στερεόω . ἐκεῖ οὖν περί φύσις διαλέγω , ἐνταῦθα δέ περί προαίρεσις · “ ἐάν οὖν “ τις ἐκκαθαίρω ἑαυτοῦ , ” τουτέστι τέλειος καί παντελῶς , εἰμί σκεῦος εἰς τιμή ἁγίζω , καί εὔχρηστος ὁ δεσπότης . ἄρα ἐκεῖνος ἄχρηστος , εἰμί καί τις χρεία ἐπιτελέω , ἀλλά οὐ εἰς πᾶς ἔργον ἀγαθός ἑτοιμάζω . δεῖ τοίνυν πρός πᾶς παρασκευάζω , κἀν πρός θάνατος , κἀν πρός μαρτύριον , κἀν πρός παρθενίας .