catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-titum-e-cod-paris-coislin-204 1
Περὶ διδασκάλων ἐπιτηδείων εἰς διακονίαν καὶ ἔλεγχον ἀπειθῶν . τούτου χάριν κατέλιπόν σε ἐν Κρήτῃ , ἵνα τὰ λείποντα ἐπιδιορθώσῃ . Ὡς ἃν εἴποι τις , πλέονος καταρτισμοῦ · πρὸς γὰρ τὸ κοινὸν κέρδος ὁρῶ μόνον , καὶ εἴτε δι’ ἐμοῦ εἴτε δι’ ἑτέρου , οὐδέν μοι διαφέρει . Θεοδώρου . Ὁ γὰρ τῆς εὐσεβείας λόγος παραδέδοτο πᾶσι πη αὐτοῦ · ἐλείπετο δὲ οἰκονομῆσαι τὰ κατὰ τοὺς πεπιστευκότας , καὶ εἰς ἁρμονίαν αὐτοὺς καταστῆσαι ταῖς ἐκκλησιαστικαῖς διατυπωσεσι . Καὶ καταστήσῃς κατὰ πόλιν πρεσβυτέρους . τοὺς ἐπισκόπους ἐνταῦθά φησι , καθὼς πολλαχοῦ εἴρηται . Ὡς ἐγώ σοι διεταξάμην . “ Κατὰ πόλιν , ” φησὶν , οὐ γὰρ ἐβούλετο πᾶσαν τὴν νῆσον ἐπιτετράφθαι ἑνὶ , ἀλλ’ ἕκαστον ἰδίαν ἔχειν φροντίδα καὶ μέριμναν . Εἴ τις ἀνέγκλητος , μιᾶς γυναικὸς ἀνὴρ , τέκνα ἔχων πιστὰ , μὴ ἐν κατηγορίᾳ ἀσωτίας ἣ ἀνυπότακτα . τίνος ἕνεκεν καὶ τῶν τοιούτων εἰς μέσον παράγει ; ἐπιστομίζει τοὺς αἱρετικοὺς , τοὺς τὸν γάμον διαβάλλοντας , δεικνὺς ὅτι τὸ πρᾶγμα οὐκ ἔστιν ἐναγὲς , ἀλλ’ οὕτω τίμιον , ὡς μετ’ αὐτοῦ δύνασθαι καὶ ἐπὶ τὸν ἅγιον ἀναβαίνειν θρόνον · ἐν ταὐτῷ δὲ καὶ τοὺς ἀσελγεῖς κολάζων , καὶ οὐκ ἀφιεὶς μετὰ δευτέρου γάμου τὴν ἀρχὴν ἐγχειρίζεσθαι ταύτην · ὁ γὰρ πρὸς τὴν ἀπελθοῦσαν μηδεμίαν φυλάξας εὔνοιαν , πῶς ἃν οὗτος γένοιτο προστάτης καλός ; καὶ ὁ τῶν αὐτοῦ παίδων διδάσκαλος γενέσθαι μὴ δυνηθεὶς , πῶς ἃν ἑτέρων γένοιτο ; εἰ οὓς ἐξ ἀρχῆς εἶχε μεθ’ ἑαυτοῦ καὶ ἔτρεφεν , ὧν καὶ παρὰ τῶν νόμων καὶ παρὰ τῆς φύσεως εἶχε τὴν ἐξουσίαν , τούτους ῥυθμίσαι οὐκ ἴσχυσε , πῶς ἃν τοὺς ἔξωθεν ὠφελῆσαι δυνήσεται ; καὶ οὐδὲ εἶπε μὴ ἀσώτως ἁπλῶς , ἀλλὰ μηδὲ διαβολὴν ἔχειν τοιαύτην , μηδὲ πονηρᾶς εἶναι δόξης . Δεῖ γὰρ τὸν ἐπίσκοπον ἀνέγκλητον εἶναι ὡς Θεοῦ οἰκονόμον , μὴ αὐθάδη , μὴ ὀργίλον , μὴ πάροινον , μὴ πλήκτην . Πῶς γὰρ ἑτέρους παιδεύει κρατεῖν τῶν παθῶν , ἑαυτὸν μὴ παιδεύσας ; “ πάροινον ” δὲ τὸν ὑβριστὴν ἐνταῦθά φησι · νουθετοῦντα γὰρ ἢ ἐπιπλήττοντα πάντα χρὴ ποιεῖν , μὴ ὑβρίζοντα · ὁ γὰρ ὑβρισθεὶς θρασύτερος γίνεται μᾶλλον , καὶ καταφρονεῖ τοῦ ὑβρίζοντος · “ μὴ πλήκτην · ” ἰατρός ἐστιν ὁ διδάσκαλος τῶν ψυχῶν , ὁ δὲ ἰατρὸς οὐ πλήττει , καὶ τὰ πεπληγότα διορθοῦται καὶ θεραπενει . Μῆ αἰσχροκερδῆ , ἀλλὰ φιλόξενον , φιλάγαθον , σώφρονα , δίκαιον , ὅσιον , ἐγκρατῆ , ἀντεχόμενον τοῦ κατὰ τὴν διδαχὴν πιστοῦ λόγου . τουτέστι , πολλὴν ὑπεροψίαν χρημάτων ἐπιδεικνύμενον , τὰ αὐτοῦ πάντα τοῖς δεομένοις προιέμενον . “ ἐγκρατἢ ” δὲ οὐ τὸν νηστευτὴν εἶπεν ἐνταῦθα , ἀλλὰ τὸν πάθους κρατοῦντα , τὸν καὶ γλώσσης καὶ χειρὸς , καὶ ὀφθαλμῶν ἀκολάστων · τοῦτο γάρ ἐστιν ἐγκράτεια , τὸ μηδενὶ ὑποσύρεσθαι πάθει . “ ἀντεχόμενον τοῦ κατὰ τὴν διδαχὴν πιστοῦ λόγου . ” πιστοῦ ” ἐνταῦθα τοῦ ἀληθοῦς φησιν , ἣ τοῦ διὰ πίστεως παραδεδομένου , οὐ δεομένου συλλογισμῶν , οὐδὲ ζητημάτων · “ ἀντεχόμενον , ” φροντίζοντα , ἔργον τοῦτο ποιούμενον . Ἵνα δυνατὸς ἦ καὶ παρακαλεῖν καὶ τοὺς ἀντιλέγοντας ἐλέγχειν . Οὐ χρεία , φησὶ , κόμπου καὶ ῥημάτων , ἀλλὰ φρενῶν καὶ γραφῶν ἐμπειρίας , καὶ νοημάτων δυνάμεως , " ἵνα δυνατὸς ᾖ καὶ παρα “ καλεῖν , ” φησὶν , “ ἐν τῇ ὑγιαινούσῃ διδασκαλίᾳ , ” τουτέστι , πρὸς φυλακὴν τῶν οἰκείων , πρὸς ἀνατροπὴν τῶν ἐχθρῶν . ὁ γὰρ οὐκ εἰδὼς τοῖς ἐχθροῖς μάχεσθαι καὶ αἰχμαλωτίζειν πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ , καὶ περὶ τῆς ὀρθῆς διδάσκειν διδασκαλίας , πόρρω ἔστω θρόνου διδασκαλικοῦ .
Lemmas: περι διδάσκαλος ἐπιτήδειος εἰς διακονία καί ἔλεγχος ἀπειθέω . οὗτος χάρις καταλείπω σύ ἐν Κρήτη , ἵνα ὁ λείπω ἐπιδιορθόω . ὡς ὅς λέγω τις , πολύς καταρτισμός · πρός γάρ ὁ κοινός κέρδος ὁράω μόνος , καί εἴτε διά ἐγώ εἴτε διά ἕτερος , οὐδείς ἐγώ διαφέρω . Θεόδωρος . ὁ γάρ ὁ εὐσέβεια λόγος παραδίδωμι πᾶς πῇ αὐτός · λείπω δέ οἰκονομέω ὁ κατά ὁ πιστεύω , καί εἰς ἁρμονία αὐτός καθίστημι ὁ ἐκκλησιαστικός διατύπωσις . καί καθίστημι κατά πόλις πρεσβύτερος . ὁ ἐπίσκοπος ἐνταῦθα φημί , καθώς πολλαχοῦ λέγω . ὡς ἐγώ σύ διατάσσω . “ καὶ πόλις , ” φημί , οὐ γάρ βούλομαι πᾶς ὁ νῆσος ἐπιτρέπω εἷς , ἀλλά ἕκαστος ἴδιος ἔχω φροντίς καί μέριμνα . εἰμί τις ἀνέγκλητος , εἷς γυνή ἀνήρ , τέκνον ἔχω πιστός , μή ἐν κατηγορία ἀσωτία ὅς ἀνυπότακτος . τίς ἕνεκα καί ὁ τοιοῦτος εἰς μέσος παράγω ; ἐπιστομίζω ὁ αἱρετικός , ὁ ὁ γάμος διαβάλλω , δείκνυμι ὅτι ὁ πρᾶγμα οὐ εἰμί ἐναγής , ἀλλά οὕτως τίμιος , ὡς μετά αὐτός δύναμαι καί ἐπί ὁ ἅγιος ἀναβαίνω θρόνος · ἐν αὐτός δέ καί ὁ ἀσελγής κολάζω , καί οὐ ἀφίημι μετά δεύτερος γάμος ὁ ἀρχή ἐγχειρίζω οὗτος · ὁ γάρ πρός ὁ ἀπέρχομαι μηδείς φυλάσσω εὔνοια , πῶς ἄν οὗτος γίγνομαι προστάτης καλός ; καί ὁ ὁ αὐτός παῖς διδάσκαλος γίγνομαι μή δύναμαι , πῶς ὅς ἕτερος γίγνομαι ; εἰμί ὅς ἐκ ἀρχή ἔχω μετά ἑαυτοῦ καί τρέφω , ὅς καί παρά ὁ νόμος καί παρά ὁ φύσις ἔχω ὁ ἐξουσία , οὗτος ῥυθμίζω οὐ ἰσχύω , πῶς ὅς ὁ ἔξωθεν ὠφελέω δύναμαι ; καί οὐδέ λέγω μή ἄσωτος ἁπλῶς , ἀλλά μηδέ διαβολή ἔχω τοιοῦτος , μηδέ πονηρός ἔρχομαι δόξα . δέω γάρ ὁ ἐπίσκοπος ἀνέγκλητος ἔρχομαι ὡς θεός οἰκονόμος , μή αὐθάδης , μή ὀργίλος , μή πάροινος , μή πλήκτης . Πῶς γάρ ἕτερος παιδεύω κρατέω ὁ πάθος , ἑαυτοῦ μή παιδεύω ; “ πάροινος ” δέ ὁ ὑβριστής ἐνταῦθα φημί · νουθετέω γάρ ἢ ἐπιπλήσσω πᾶς χράω ποιέω , μή ὑβρίζω · ὁ γάρ ὑβρίζω θρασύς γίγνομαι μᾶλλον , καί καταφρονέω ὁ ὑβρίζω · “ μή πλήκτης · ” ἰατρός εἰμί ὁ διδάσκαλος ὁ ψυχή , ὁ δέ ἰατρός οὐ πλήσσω , καί ὁ πλήσσω διορθόω καί θεραπαινέω . μής αἰσχροκερδής , ἀλλά φιλόξενος , φιλάγαθος , σώφρων , δίκαιος , ὅσιος , ἐγκρατής , ἀντέχω ὁ κατά ὁ διδαχή πιστός λόγος . τουτέστι , πολύς ὑπεροψία χρῆμα ἐπιδείκνυμι , ὁ αὐτός πᾶς ὁ δέω προίημι . “ ἐγκρατής ” δέ οὐ ὁ νηστευτής λέγω ἐνταῦθα , ἀλλά ὁ πάθος κράτος , ὁ καί γλῶσσα καί χείρ , καί ὀφθαλμός ἀκόλαστος · οὗτος γάρ εἰμί ἐγκράτεια , ὁ μηδείς ὑποσύρω πάθος . “ ἀντέχω ὁ κατά ὁ διδαχή πιστός λόγος . ” πιστός ” ἐνταῦθα ὁ ἀληθής φημί , ὅς ὁ διά πίστη παραδίδωμι , οὐ δέω συλλογισμός , οὐδέ ζήτημα · “ ἀντέχω , ” φροντίζω , ἔργον οὗτος ποιέω . ἵνα δυνατός ἠμί καί παρακαλέω καί ὁ ἀντιλέγω ἐλέγχω . οὐ χρεῖος , φημί , κόμπος καί ῥῆμα , ἀλλά φρήν καί γραφεύς ἐμπειρία , καί νόημα δύναμις , " ἵνα δυνατός εἰμί καί παρά “ καλέω , ” φημί , “ ἐν ὁ ὑγιαίνω διδασκαλία , ” τουτέστι , πρός φυλακή ὁ οἰκεῖος , πρός ἀνατροπή ὁ ἐχθρός . ὁ γάρ οὐ οἶδα ὁ ἐχθρός μάχομαι καί αἰχμαλωτίζω πᾶς νόημα εἰς ὁ ὑπακοή ὁ Χριστός , καί περί ὁ ὀρθός διδάσκω διδασκαλία , πρόσω εἰμί θρόνος διδασκαλικός .