catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-vaticanus-e-cod-oxon-bodl 5
Περὶ χάριτος δι’ ἧς ἄνθρωποι μόνον δικαιοῦνται , οὐ κατὰ γένος διακεκριμένως , ἀλλὰ κατὰ Θεοῦ δόσιν ἰσοτίμως κατὰ τὸν Ἀβραὰμ τύπον . Τί οὖν προεχόμεθα ; οὐ πάντως . Θεοδωρου . Ἵνα εἴπῃ , ἄγε τοίνυν μετὰ τὸν οἰκείων ἔλεγχον , τῶν ἡμετέρων τὸ μέγεθος λέξομεν . Ὠριγένουε . βούλεται ῥητὰ συναγαγεῖν πῶς ἅπαντες Ἰουδαῖοι καὶ Ἕλληνες ὑπὸ ἁμαρτίαν γεγόνασι . ἀρξάμενος ἀπὸ τοῦ “ καθὼς γέγραπται , οὐκ ἔστι δίκαιος οὐδὲ εἷς οὐκ ἔστιν ὁ “ οὐκ ἔστιν ὁ ζητῶν , τὸν Θεόν . ” ὅπερ αὐταῖς λέξεσιν , οὐχ εὕρομέν που γεγραμμένον , ἀλλὰ νομίζομεν ἀπὸ τοῦ τρισκαιδεκάτου καὶ τοῦ πεντηκοστοῦ δευτέρου μεταποιεῖσθαι ὑπὸ τοῦ Ἀποστόλου τὰ ῥητά · ἐν μὲν γὰρ τῷ ιγ' ψαλμῷ εἴρηται · “ Κύριος ἐκ τοῦ οὐρανοῦ διέ - “ κυψεν ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων τοῦ ἰδεῖν εἰ ἔστι συνιὼν ἣ “ ἐκζητῶν τὸν Θεόν . ” ἐν δὲ τῷ νβ' · “ ὁ Θεὸς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ “ διέκυψεν ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων τοῦ ἰδεῖν εἰ ἔστι συνιὼν ἣ “ ἐκζητῶν τὸν Θεόν . ” ἔοικεν οὖν νενοηκέναι ἰσοδυναμεῖν τὸ “ τοῦ ἰδεῖν εἰ ἔστι συνιὼν ἣ ἐκζητῶν τὸν Θεόν . καὶ τὸ οὐκ ἔστι “ δίκαιος οὐδὲ εἷς , ” νομίζω γεγονέναι ἐκ τοῦ “ οὐκ ἔστι ποιῶν χρηστοτητα · οὐκ ἔστιν ἕως ἑνός . ὥστε τῇ δυνάμει δὶς αὐτὸν τεθεικέναι , ἅπαξ μὲν μεταποιήσαντα , ἅπαξ δὲ λέξεσι ταῖς αὐταῖς χρησάμενον , καὶ παραλιπόντα τὸ δεύτερον εἰρημένον ” οὐκ ἔστιν . ” Θεοσώρου . τῇ μαρτυρίᾳ οὐχ ὡς προφητικῶς εἰρημένῃ ἐχρήσατο , ἀλλ’ ὡς ἁρμοζούσῃ τοῖς ἀποδεδειγμένοις , τῷ περιληπτικῶς περὶ ἐπταικότων λέγειν αὐτὰ τὸν Δαβίδ . ὥσπερ οὖν ἡμεῖς ἄχρι τῆς δεῦρο ἐν ταῖς ἐκκλησιαστικαῖς διαλέξεσι , μαρτυρίαις συγκεχρήμεθα , ὡς ἃν ἁρμόζειν δυναμέναις ἀπὸ τῆς διανοίας τοῖς παρ’ ἡμῶν λεγομένοις . ὁ γὰρ ψαλμὸς ἐκεῖνος οὐ περὶ πάντων ἀνθρώπων εἴρηται τῷ Δαβίδ . καὶ δῆλον ἐξ ὧν φησὶν , “ οὐχὶ γνώσονται “ πάντες οἱ ἐργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν ; οἱ ἐσθίοντες τὸν λαόν μου “ ἐν βρώσει ἄρτου . ” τίνα δὲ ἔμελλεν ὀνομάζειν οἰκεῖον Θεῷ ὃ περὶ πάντων ἀνθρώπων ὥστε τὸ χεῖρον ἐκκλινάντων ἀποφηνά - μενος e . Σευηριανοῦ . “ Τί οὖν κατέχομεν περισσόν ; ” προῃτησάμεθα γὰρ Ἰουδαίους τε καὶ Ἕλληνας καὶ τὰ ἑξῆς ἐλλειπῶς εἴρηται . τὸ γὰρ “ τι οὖν κατέχομεν περισσόν;“ἀκόλουθον ἦν ἐπαγαγεῖν τὴν ἐκ πίστεως δικαιοσύνην · προῃτησάμεθα γὰρ Ἰουδαίους τε καὶ Ελληνας . προῃτήσατο δὲ πῶς ; ἐν τῷ Ἕλληνας μὲν ἀπελέγξαι διαφθείραντας τὴν φυσικὴν γνῶσιν ἐν οἷς ἔφη , “ ὁ Θεὸς γὰρ “ αὐτοῖς ἐφανέρωσε · τὰ γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου , “ τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται . καὶ διότι γνῶντες τὸν “ Θεὸν , οὐχ ὡς Θεὸν ἐδόξασαν , ἢ εὐχαρίστησαν . ” Ἰουδαίους δὲ παραβεβηκότας τὸν νόμον , δι’ ὧν φησιν , “ ὃς ἐν νόμῳ καυχᾶσαι , „ διὰ διὰ τῆς παραβάσεως τοῦ νόμου τὸν Θεὸν ἀτιμάζεις ; “ δείξας καὶ ὅτι παρ’ οἷς μὲν ἡ φύσις ἠσθένησε · παρ’ οἷς δὲ , καὶ ἡ φύσις καὶ ὁ νόμος , ἀκολούθως τὴν ἐκ τοῦ Εὐαγγελίου χάριν εἰσάγει καὶ φησὶ , τι ἔχομεν ἡμεῖς ἐκ τῆς χάριτος περισσὸν καὶ ἐξαίρετον ; τὴν πίστιν τὴν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ δικαιοσύνης οὖσαν ἀπεργαστικήν . Ωριγένουσ . “ Τὸ δὲ ἰὸς ἀσπίδων ὑπὸ τὰ χείλη αὐτῶν , ” αὐταῖς λέξεσι κεῖται ἡ χρῆσις παρὰ τῷ ρλθ' ψαλμῷ · τὸ δὲ ἐπὶ τούτοις “ ὧν τὸ στόμα ἀρᾶς καὶ πικρίας γέμει , ” ἔοικε γεγονέναι ἀπὸ τοῦ ἐν τῷ ἐννάτῳ ψαλμῷ οὕτως εἰρημένου · “ οὗ ἀρᾶς τὸ “ στόμα αὐτοῦ γέμει καὶ πικρίας καὶ δόλου . ” εἶθ᾿ ἑξῆς τοῦτο ἐστίν · “ ὀξεῖς οἱ πόδες αὐτῶν ἐκχέαι αἷμα . ” τοῦτο δὲ ζητήσεις ἐν τῷ Ἠσαΐᾳ , ἣ ἐν ταῖς ἄλλαις τῶν Παροιμιῶν ἐκδόσεσιν , ἐν τῷ “ ταχυνοὶ ἐκχέαι αἷμα . ” ὃ μετὰ ἀστερίσκων προσετέθη ἐν τῆ ἐκδόσει τῶν ἑβδομήκοντα . “ τὸ δὲ σύντριμμα καὶ ταλαιπωρία ἐν “ ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν , ” μέχρι τοῦ δεῦρο οὐκ οἶδα ποῦ ἀνεγνωκώς . οἶμαι δὲ ἔν τινι τῶν προφητῶν γεγράφθαι τὸ , “ ὁδὸν εἰρήνης οὐκ “ ἔγνωσαν . ” ἐν δὲ Ψαλμοῖς , “ οὐκ ἔστι φόβος Θεοῦ ἀπέναντι τῶν “ ὀφθαλμῶν αὐτῶν . ” πλήθους δὲ ὄντων ἁμαρτημάτων οὐ πάντως ἔνοχος ἕκαστός ἐστι τοῖς ἅπασιν . ἀλλ’ οἱ μὲν , τῷ δὲ τῷ ἁμαρτήματι , οἱ δὲ τῶδε , καὶ οὕτω τοὺς πάντας τοῖς πᾶσιν . Οἴδαμεν γὰρ ὅτι ὅσα ὁ νόμος λέγει . Ωρισένουσ . Τί κοινὸν πρὸς πᾶσαν σάρκα τὰ ἔργα τοῦ Μώσεως νόμου ; πῶς δὲ καὶ τῆς ἁμαρτίας ἐπίγνωσιν διὰ τοῦ νόμου Μωϋσέως γίνεται ; πολλῶν καὶ πρὸ Μώσεως ἐπεγνωκότων τὰ ἴδια ἁμαρτήματα . Καῒν μὲν , φησὶ , “ μείζων ἡ αἰτία μου τοῦ ἀφε - “ θῆναί με . ” οἱ δὲ εἰς Αἴγυπτον καταβάντες πρὸς τὸν Ἰωσὴφ πατριάρχαι , λέγουσιν ἐπὶ τοῖς τοῦ Ἰωσὴφ πρὸς αὐτοὺς λόγοις τὸ “ ἐν ἁμαρτίαις ἐσμὲν περὶ τοῦ ἀδελφοῦ ἡμῶν . καὶ τὰ ἑξῆς . ἀλλὰ καὶ εἴπερ ὁ Ἰὼβ δείκνυται πρὸ Μώσεως γεγονέναι , φησίν · “ εἰ δὲ “ καὶ ἁμαρτῶν ἑκουσίως ἔκρυψα τὴν ἁμαρτίαν μου , ” καὶ τὰ ἑξῆς . ὥστε δοκεῖ μοι μὴ τὸν Μώσεως νόμον νῦν λέγεσθαι τῷ Ἀποστόλῳ , ἀλλὰ περὶ τοῦ φυσικοῦ , ὃς καὶ γέγραπται ἐν ταῖς καρδίαις τῶν ἀνθρώπων . τίνες δ᾿ ἃν εἶεν οἱ ἐν τῷ νόμῳ ; ἣ πᾶς ὁ συμπληρώσας τὸν λόγον ἄνθρωπος ; οὐκ εἰσὶ γὰρ ἐν τῷ νόμῳ , οἱ ἔτι ζῶντες χωρὶς νόμου , ὁποῖος ἦν καὶ Παῦλος ποτὲ , πλὴν οἱ ἅγιοι , οὓς προέγνω καὶ προώρισε καὶ ἐδικαίωσε καὶ ἐδόξασε , νόμος εἰσὶ καὶ οὐκ ἐν νόμῳ . διόπερ οὐ φραγήσεται αὐτῶν τὸ στόμα , οὐδὲ ὑπόδικοι γενήσονται τῶ Θεῷ · οὐ γὰρ εἰσὶ σάρξ . καὶ εἰ δικαιοῦνται δὲ , οὐκ ἐξ ἔργων νόμου , νόμος γὰρ , “ οὐκ ἐξ ἔργων νόμου δικαιω - “ θήσεται , ” αὐτόθεν δίκαιος ὤν · οὕτω δὲ g δὴ νόμου ἐπίγνωσις ἁμαρτίας , ὡς διὰ ἰατρικῆς ἐπίγνωσις νόσου , καὶ μάλιστα τῆς λανθανούσης καὶ αὐτὸν τὸν νοσοῦντα . καὶ ἄλλως δὲ , ὅσον ἐπὶ τῶ νόμῳ τιμωρηθῆναι τὸν μοιχεύοντα , ἐχρῆν καὶ τὸν φονεύοντα κολάζεσθαι βουλομένῳ πάντως · τὸ δὲ “ Κύριος ἀφεῖλε τὸ ἀνόμημά “ σου , ” οὐκέτι βούλημα ἦν τοῦ νόμου , ἀλλὰ χάρις τοῦ δεδωκότος τὸν νόμον . διὰ τοῦτο ἀκριβῶς εἰπὼν τὸ “ ἐξ ἔργων νόμου , ” οὐκ ἐπήγαγε , πᾶς ἄνθρωπος , ἀλλὰ πᾶσα σάρξ . διαθέσει μὲν γὰρ δικαιοῦσθαι δυνατὸν , ὅταν τῇ προθέσει πρὸς τὸ τοῦ νόμου ῥέπῃ βούλημα . ἔργοις δὲ , οὐκέτι δυνατόν . τὰ δὲ ἔργα σαρκὸς , ἅπερ ἀνέληται ψυχή . Νυνὶ δὲ χωρὶς νόμου δικαιοσύνη Θεοῦ πεφανέρωται . Ὠριγένουσ . Ὃ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν . οὐχ ὥσπερ διὰ νόμου ἐπίγνωσις ἁμαρτίας , οὕτω καὶ φανέρωσις δικαιοσύνης Θεοῦ διὰ νόμου γίνεται . μείζων γάρ ἐστιν ἡ δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ τῶν φυσικῶν ἀφορμῶν , αἱ τινες οὐκ εἰσὶν αὐτάρκεις πρὸς τὸ κατανοῆσαι δικαιοσύνην , οὐχ ἁπλῶς , ἀλλὰ τὴν αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ , οὗ τὰ δικαιούμενα κρίματα ἀνεξερεύνητά εἰσιν . διὸ “ νυνὶ χωρὶς νόμου “ πεφανέρωται ἡ τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνη , ” ἧς διδάσκαλός ἐστιν ὁ Χριστὸς , ἐν μηδενὶ παραλαμβάνων εἰς παράτασιν τῆς τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνης τὸν τῆς φύσεως νόμον . ἐμαρτυρεῖτο δὲ αὕτη ὥσπερ ὑπὸ τῶν προφητικῶν λόγων ἐξ Ἁγίου Πνεύματος αἰνιγματωδῶς εἰρημένων , καὶ ὑπὸ τοῦ προφήτου Μωϋσέως νόμου . καὶ μὴ θαυμάσῃς , εἰ δύο σημαινόμενα τοῦ ἑνὸς ὀνόματος τοῦ νόμου ἐν τῷ αὐτῷ παρείληπται τόπῳ . εὑρήσομεν γὰρ ταύτην τὴν συνήθειαν καὶ ἐν ἄλλαις γραφαῖς · οἷον “ οὐχ ὑμεῖς λέγετε ὅτι τετράμηνός ἐστι , “ καὶ ὁ θερισμὸς ἔρχεται ; ἐπάρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν , καὶ “ θεάσασθε τὰς χώρας ὅτι λευκαί εἰσιν πρὸς θερισμὸν ἤδη . ” δὶς γὰρ ἐκεῖ ὁ θερισμὸς ὀνομασθεὶς , καὶ τὰ μὲν τὸν πρότερον ἐπὶ τὸν σωματικὸν ἀναφέρεται , κατὰ δὲ τὸν δεύτερον ἐπὶ τὸν πνευματικόν . εἴπερ δὴ ὁ αὐτὸς νόμος παρείληπται κατά τινας . εἰ μὲν χωρὶς νόμου πεφανέρωται , οὐχ ὑπὸ νόμου μαρτυρεῖται . εἰ δὲ ὑπὸ νόμου μαρτυρεῖται , οὐ χωρὶς τοῦ νόμου πεφανέρωται . Ἀπολιναρίου . Οὐ κατὰ ἐναντίωσιν τὴν πρὸς νόμον , ἀλλὰ κατὰ προσθήκην ἀγαθοῦ καὶ δωρεὰν Θεοῦ · ἵνα μηκέτι ἐν ἀνθρωπίνῃ δικαιοσύνῃ κρινώμεθα τῇ πάντως ἐξελεγχομένῃ · ἀλλὰ τῇ παρὰ Θεοῦ δικαιοσύνῃ τελειωθῶμεν . αὕτη δέ ἐστιν ἡ διὰ τῆς Χριστοῦ πίστεως εἰς πάντας διαβαίνουσα τοὺς πιστεύοντας , καὶ πᾶσιν ἐπαναπαυομένη . Τοῦ Αὐτοῦ . Ἀνέλαβε τὸ προειρημένον , ἵνα προσθῇ τὸ ἐπειδὴ γὰρ εἶπε δικαιοσύνη Θεοῦ πεφανέρωται , εἶτα τινὰ παρενέθηκεν ἀναγκαίως , τοῦτον τὸν λόγον ἀναλαβὼν , δείκνυσι διὰ τῆς εἰς τὸν δεσπότην Χριστὸν πίστεως ταύτης ἅπαντας ἀπολαύοντας , εἴτε Ἰουδαῖοι εἶεν , εἴτε Ἕλληνες , οἱ ταύτης τυχεῖν ἐφιέμενοι . τὸ γὰρ εἰς πάντας τοὺς Ἰουδαίους λέγει , ἐπὶ πάντας δὲ τοὺς ἐκ τῶν ἄλλων ἐθνῶν . Κυρίλλου . Οἶδα ὅτι γέγραπται περί τινων , ὅτι “ ἦσαν δίκαιοι “ ἀμφότεροι πορευόμενοι ἐν ταῖς ἐντολαῖς καὶ δικαιώμασι τοῦ Χριστοῦ ἄμεμπτοι . καὶ ὁ μακάριος δὲ Παῦλος ἔφη , ὅτι καὶ αὐτὸς κατὰ δικαιοσύνην τὴν ἐν νόμῳ γέγονεν ἄμεμπτός . ἀλλ’ ὁ ἐν τούτοις ἄμεμπτος οὔπω πέπραχε τὰ δι’ ὧν ἔσται λαμπρὸς καὶ ἀοίδιμος . καὶ γοῦν αὐτὸς ἔφη πάλιν ὁ μακάριος Παῦλος , ὡς ἡγεῖτο μὲν ἅπαντα τὰ ἐν νόμῳ ζημίαν , καὶ ἐν ἴσῳ σκυβάλοις κατελογίζετο . ζητοίη δὲ πάλιν τὸ ὑπέρεχον τῆς γνώσεως τοῦ Χριστοῦ . κατακρίνει δὲ πάλιν ὁ νόμος τοὺς παραβαίνοντας . ταύτῃ τοι ἑτέρωθι φησίν · “ εἰ γὰρ τῇ διακονίᾳ τῆς κατακρίσεως δόξα , πολλῷ μᾶλλον περισσεύει ἡ διακονία τῆς δικαιοσύνης δόξη . Πλείστης δὲ οὔσης ἐντολῆς ἐν αὐτῷ , πᾶσα πῶς ἀνάγκη καὶ τὸν ἀκριβῆ νομοφύλακα διαπταίειν ἔν τισι , καὶ παραβάτην νόμου καθίστασθαι · καὶ ὅτι φορτικὸς ἀληθῶς διωμολογήκασιν ἐναργῶς οἱ θεσπέσιοι μαθηταί · ἔφασκον γὰρ “ νῦν οὖν τι πειράζετε τὸν “ Θεὸν , ἐπιθεῖναι ζυγὸν ἐπὶ τὸν τράχηλον τῶν μαθητῶν , ὃν “ οὔτε οἱ πατέρες ἡμῶν , οὔτε ἡμεῖς ἰσχύσαμεν βαστάσαι ; ” ὅτε τοίνυν Ἕλληνες μὲν ἦσαν ὑφ’ ἁμαρτίαν ὡς ἠγνοηκότες τὸν δημιουργὸν Ἰουδαῖοι δὲ ὡς τῆς τοῦ νόμου παραβάσεως ἔνοχοι , ἐδέησεν ἀναγκαίως τοῖς οὖσιν ἐπὶ τῆς γῆς g τοῦ δικαιοῦντος Χριστοῦ · δεδικαιώμεθα γὰρ οὐκ ἐξ ἔργων τῶν ἐν δικαιοσύνῃ , ὧν ἐποιήσαμεν ἡμεῖς , ἀλλὰ κατὰ τὸ πολὺ αὐτοῦ ἔλεος · αὐτὸς γὰρ ἢν ὁ κατὰ πάλαι λέγων διὰ φωνῆς προφητῶν , “ ἐγώ εἰμι ὁ ἐξαλεί - “ φων τὰς ἀνομίας σου , καὶ οὐ μὴ μνησθήσομαι . ” διάττει γε μὴν ἡ δικαιοῦσα χάρις εἰς πάντας ἐν ἴσῳ , Ἰουδαίους τέ φημι καὶ Ἕλληνας , “ ὅτι καὶ πάντες ἥμαρτον καὶ ὑστεροῦνται τῆς δόξης “ τοῦ Θεοῦ , δόξα Θεοῦ δὲ νοοῖτ ἂν εἰκότως τὸ μήτε εἰδέναι μήτε μὴ πεφυκέναι πλημμελεῖν . κατόπιν δὲ πάντως τῶν τῆς θεότητος αὐχημάτων , πᾶσα ἡ γενητὴ κτίσις , παρώλισθον γὰρ καὶ τῶν Ἀγγέλων τινὲς , πλὴν εὐδόκησεν ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ ἀνακεφαλαιώσασθαι τὰ πάντα ἐν τῷ Χριστῷ τῷ δικαιοῦντι δωρεὰν τῇ αὐτοῦ χάριτι . τέθενται γὰρ ἱλαστήριον διὰ πίστεως ἐν τῷ αὐτοῦ αἵματι . ἐπειδὴ γὰρ πεποίηται τῆς ἁπάντων ζωῆς ἀντάλλαγμα τὸ ἴδιον αἷμα , σέσωκε τὴν ὑπ’ οὐρανὸν , ἵλεων τε καὶ εὐμενῆ κατέστησεν ἡμῖν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς Πατέρα καὶ Θεόν . Οὐ γὰρ ἐστι διαστολὴ . πάντες γὰρ ἥμαρτον . Ωριγένουσ . Δίκαιον δὲ παραθέσθαι τοὺς μετὰ αἵματος γενομένους κατὰ τὸν νόμον ἱλασμοὺς , ἱν εὑρεθῇ ἐκ τῶν παρατιθεμένων , καὶ ὧν ἐστι σύμβολα τὰ γεγραμμένα . γέγραπται τοίνυν μετὰ τὴν τοῦ ἀρχιερέως θυσίαν ἐν τῶ Λευιτικῷ , “ ἐὰν δὲ πᾶσα συνα - “ γωγὴ ἀγνοήσῃ , καὶ λάθῃ ῥῆμα ἐξ ὀφθαλμῶν τῆς συναγωγῆς , “ καὶ ποιήσωσι μίαν ἁπασῶν τῶν ἐντολῶν Κυρίου . ἢ ἡ ἁμαρτία , “ ἥμαρτον ἐν αὐτῇ καὶ προσάξει ἡ συναγωγὴ μόσχον ἐκ βοῶν “ περὶ τῆς ἁμαρτίας . ” εἶτα μετ’ ὀλίγα · “ καὶ εἰσοίσει ὁ ἱερεὺς , ὁ “ χριστὸς ἀπὸ τοῦ αἵματος τοῦ μόσχου εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ μαρ - “ τυρίου . ” Καὶ πάλιν μετ’ ὀλίγα — “ καὶ ποιήσει , ” φησι , “ τὸν μόσχον ὂν τρόπον ἐποίησε ’τον μόσχον τῆς ἁμαρτίας οὕτως “ ποιηθήσεται αὐτῷ · καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτῶν ὁ ἱερεὺς , καὶ ἀφεθήσεται αὐτοῖς . Ιωάννου . Σευηριανοῦ . Οὐδαμοῦ δέ φησιν , ὅτι πάντες ἠσέβησαν , ἀλλ’ ἥμαρτον τὸ τῆς ἁμαρτίας κοινόν · οὐ τὸ τῆς ἀσεβείας · i οὐδὲ ὑστερούμενος ἔχοντι τὸ ὑστεροῦν , ζητεῖ τὸ λεῖπον · εἶχον οἱ Ἰουδαῖοι τὸν νόμον . ὑστερεῖ δὲ αὐτοῖς ἡ τῆς χάριτος τελείωσις . Εἰς ἔνδειξιν τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ . Σευηριανοῦ . Θεοδωρήτου . Ἠνέσχετο γὰρ ὁ Θεὸς , ἵνα δείξῃ τὴν ἑαυτοῦ δικαιοσύνην . εἰ γὰρ ὑπεξεληλύθει , πάντως ἃν ἀνεῖλεν . εἰ δὲ ἀνήρει , οὐκ ἦν ὁ σωζόμενος . ἐπειδὴ δὲ ἠνέσχετο καὶ προστιθεμένων τῶν ἁμαρτημάτων , ἔδειξεν ὅτι βουλόμενος οὐ καταλλάξαι νόμον τῶν ἁμαρτημάτων , ἀλλὰ καὶ δικαιῶσαι , τὸ πρότερον ἠνέσχετο . συγχωρήσας τοίνυν ἁμαρτάνειν , ἀθρόαν τὴν ἄφεσιν ἐχαρίσατο . δίκαιον δὲ τὸν Θεὸν λέγομεν · ἤτοι ἀνταποδιδόντα , ἣ τὴν δικαιοσύνην χαριζόμενον . ὃ οὖν ἐγὼ δικαιοῦμαι , Θεοῦ δικαιοσύνη , ἐπειδὴ οὐκ ἐξ ἐμῶν ἔργων , ἀλλ’ ἐκ τῆς τοῦ δικαιοῦντος χάριτος . οἷον συντόμως δείξας τὰ δῶρα τῆς χάριτος , ἀνατρέχει τὸν περὶ τοῦ νόμου λόγον καὶ δείκνυσιν αὐτὸν . Ποῦ οὖν ἡ καύχησις ; ἐξεκλείσθη . Ωριγένουσ . Ἐπειδὴ πᾶσα ἡ ἐξ ἔργων ἀπεκλείσθη πᾶσιν ἀνθρώποις καύχησις , διὰ τοῦτο “ πᾶς ὁ ὕψων ἑαυτὸν ταπεινωθήσε - “ ται · ” κἂν ἀληθεύων λέγει τὸ “ ὁ Θεὸς ὁ εὐχαριστῶν σοι , ὅτι οὐκ “ εἰμὶ ὡς οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων , ” καὶ τὰ ἑξῆς . διὰ νόμου δὲ πίστεως ἐκκλείεται πᾶσα καύχησις , ὁποῖα ἦν ἡ Παύλου λέγοντος “ k ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο καυχᾶσθαι ἐπ’ οὐδεμίᾳ τῶν ἀρετῶν , ἣ ἐν “ μόνῳ τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ . ” Πάντως ἐρεῖτέ μοι , τίς ἐπεισελθὼν νόμος τοῦτον ἐξέβαλεν ; ἐπειδὴ νόμῳ πέφυκεν ὁ κρατῶν λύεσθαι νόμος . πρὸς οὕς , φησιν , οὐ νόμος ἔργων ἐπεισελθὼν τὸν πρότερον ἔλυσε . κάλλιστα γὰρ εἶχεν ἐκεῖνος , κατά γε τοῦτο . νόμος δὲ πίστεως ἐπεισεληλυθὼς , περιττὸν εἰκότως τοῦτον ἀπέφηνεν , νικώσης τὴν ἀπὸ τοῦ νόμου τῶν ἔργων . ἐπειδὴ ταῦτα ἡμῶν ἀπὸ τῆς θείας ὑπάρχει χάριτος , ἃ σὺν πολλῷ τῷ πόνῳ προσγίνεσθαι ἀπὸ τῶν προτέρων οὐκ ἠδυνήθην . ἔδειξε δὲ διὰ νόμου πίστεως * * * * * σθαι πρὸς τὸν νόμον ὡς ἀλλότριον ἐπὶ τῶν οἰκείων τὴν προσηγορίαν ἀσπάζεται . Κυρίλλου . τίς γὰρ ὅλως , ἣ ἐπί τισι καυχήσεται , πάντων ἠχρειωμένων καὶ ἐκκεκλεικότων τῆς εὐθείας ὁδοῦ , καὶ οὐδενὸς ὄντος παντελῶς τοῦ ποιοῦντος χρηστότητα ; οὐκοῦν “ ἐξεκλείσθη , φησὶν , ἡ καύχησις . τουτέστιν ἐκβέβληται , καὶ ἀνήρηται τόπον . τὴν πάρεσιν τῶν προγεγονότων ἁμαρτημάτων πεπλουτήκαμεν ἐλέῳ καὶ χάριτι , δικαιούμενοι δωρεὰν ἐν Χριστῷ . Λογιζόμεθα οὖν πίστει δικαιοῦσθαι ἄνθρωπον . Θεοδώρου . Τὸ δὲ “ λογιζόμεθα ” οὐκ ἐπὶ ἀμφιβολίας μέγει , ἀλλ’ ἀντὶ τοῦ λογισμῷ τῷ προσήκοντι · ἡγοῦμαι τῆς κατὰ πίστιν δικαιώσεως ἄνευ ἔργων νόμου πάντα ἄνθρωπον βουληθέντα μετέχειν . σημειωτέον δὲ ὡς οὐχ ἁπλῶς εἶπε “ χωρὶς ἔργων νόμου , ὡσανεὶ καὶ ἐργαζοίμεθα ἀρετῆς ἐπιμελούμενοι , οὐκ ἀνάγκη νόμου τοῦτο ποιούντων , ἀλλ’ ὑφ’ ἑτέρου πρὸς τοῦτο ἀγομένων . Ὡριγένουσ . Ὅτι δὲ ἀρκεῖ εἰς δικαιοσύνην ὁ τῆς πίστεως νόμος καθόλου μηδὲν ἐργασαμένοις ἡμῖν , ἔχομεν δεῖξαι τὸν συσταυρωθέντα λῃστὴν τῷ Ἰησοῦ , καὶ τὴν ἐν τῷ κατὰ Λουκᾶν ἁμαρτωλὸν γυναῖκα τὴν κομίσασαν ἀλάβαστρον μύρου , καὶ στάσαν παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ , καὶ διαπραξαμένην ἅπερ ἀναγέγραπται πεποιηκέναι . ἐξ οὐδενὸς γὰρ ἔργου , ἀλλ’ ἐκ τῆς πίστεως ἀφέονται ταύτης αἱ ἁμαρτίαι , καὶ ἤκουσε τὸ “ ἡ πίστις σου σέσωκέ σε . “ πορεύου εἰς εἰρήνην . ” ὅτι δὲ μετὰ τὴν ἐπίγνωσιν ἀδικία γενομένη , ἀθετεῖ τὴν χάριν τοῦ δικαιώσαντος , σαφῶς αὐτὸς ἐν τοῖς ἑξῆς παραστήσει . ἐγὼ δὲ οἰμαι , φησὶν , ὅτι καὶ τὰ πρὸ τῆς πίστεως ἔργα , κἂν δοκῇ εἶναι δεξιὰ , ὡς μὴ ἐποικοδομηθέντα καλῷ 1θεμελίῳ τῆ πίστει , οὐ δικαιοῖ τὸν ποιήσαντα αὐτά . Ἢ Ἰουδαίων Θεὸς μόνον καὶ οὐκ ἐθνῶν ; νόμον οὖν καταργοῦμεν διὰ τῆς πίστεως ; Κυρίλλου . Ἔφη τῷ θεσπεσίῳ Μώσῃ ὁ τῶν ὅλων Θεὸς , “ προ - “ φήτην αὐτοῖς ἀναστήσω ἐκ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ · καὶ λαλήσει “ αὐτοῖς καθότι ἃν ἐντείλωμαι αὐτῷ . καὶ ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ὃς “ μὴ ἀκούσῃ τῶν λόγων , ὅσα ἃν λαλήσῃ ὁ προφήτης ἐπὶ τῷ “ ὀνόματί μου , ἐγὼ ἐκδικήσω ἐξ αὐτοῦ . ” πῶς οὖν οὐχ ἱστῶμεν νόμον διὰ τῆς πίστεως τὸν πη αὐτοῦ προσιέμενον λόγον · καὶ προφήτης ὠνόμασται διὰ τὸ ἀνθρώπινον ὁ Ἐμμανουὴλ , ὁ ὡς ἐν τάξει Μώσεως μεσίτης Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων . καὶ πάλιν ὁ μὲν νόμος ἦν ἐν σκιαῖς , πλὴν ὠδίνων ὁρᾶθαι τῆς ἀληθείας τὴν μόρφωσιν . οὐκ ἀναιρεῖ δὲ τοὺς τύπους ἡ ἀλήθεια , καθίστησι δὲ ἐμφανεστερους . Ὠριγένουσ . τίνι διαφέρει ἡ ἐκ πίστεως δικαιουμένη περιτομὴ , τῆς δικαιουμένης διὰ τῆς πίστεως ἀκροβυστίας ; οὐ γὰρ νομιστέον ὡς ἔτυχε Παῦλον ταῖς προθέσεσι διαφόρως κεχρῆσθαι . οἷον καὶ ἐν τῇ πρὸς Κορινθίους , “ ἡ γυνὴ , ” φησὶν , “ ἐκ τοῦ ἀνδρὸς , “ ὁ δὲ ἀνὴρ διὰ τῆς γυναικός . ” δοκεῖ δέ μοι οἰκειότερον εἶναι τὸ ἔκ τινος τῷ ἐξ οὗ , ἤ περ τὸ διά τινος τῷ δι’ οὗ . ἡ μὲν γὰρ γυνὴ πρώτως ἐξ ἀνδρός ἐστιν οὐδέποτε δι’ ἀνδρός . οὐδὲ γὰρ ἐξ ἄλλου ποτε γυνὴ , ἵνα γένηται δι’ ἀνδρός . καὶ μάλιστα ἐπὰν ἀκούῃ τούτων κατὰ τὸν Ἀδὰμ καὶ τὴν Εὔαν , διὰ τὸ “ τοῦτο νῦν ὀστοῦν “ ἐκ τῶν ὀστῶν μου , καὶ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός μου . ” ὁ δὲ ἀνὴρ οὐδέποτε ἐκ τῆς γυναικὸς , ἀλλὰ καὶ αὐτὸς πρώτως ἐξ ἀνδρὸς ὣν , μετὰ τοῦτο γίνεται διὰ γυναικός · ἀλλὰ τοῦτο οὐκέτι ἁρμόζει ἐπὶ τοῦ Ἀδὰμ , ἀλλ’ ἐπὶ παντὸς ἀνδρὸς μετ’ ἐκεῖνον . ἐπεὶ τοίνυν εὐγενέστερον περιτομὴ ἀκροβυστίας ὑπάρχον , τὸ δὲ ὑποδεέστερον ἡ ἀκροβυστία ὁδεύει διὰ τῆς πίστεως , ἵνα δικαιωθῇ οὐκ ἐλθοῦσα διὰ τῆς πίστεως . πιστεύσας γάρ τις ἔρχεται εἰς τὴν περιτομὴν , καὶ μάλιστα ἣν φησὶν ὁ Ἀποστολος “ τὴν ἐν κρυπτῷ , ” ὥστε βέλτιον νοεῖται τὸ ἐξ ἀνδρὸς , καθὸ ἐξ ἀνδρὸς τὸ διὰ γυναικός . ὅτι ἐπὶ παντὸς μὲν ἀνθρώπου χώραν ἔχει τοῦτο , ἐπεὶ πρὸ τοῦ διὰ γυναικὸς , γέγονεν ἐξ ἀνδρός . ἐπὶ δὲ τοῦ Σωτῆρος μὴ γενομένου ἐξ ἀνδρὸς , οὐκ ἔχει τὸ γεγονέναι αὐτὸν διὰ γυναικός · διόπερ ἐκεῖ , ἐπεὶ τὸ γεγενημένον ἐκ τῆς σαρκὸς , σάρξ ἐστιν , ἡ σὰρξ αὐτοῦ μὴ γενομένη ἐξ ἀνδρὸς , γέγονεν ἐκ γυναικὸς , καὶ οὐ διὰ γυναικός . Θεοδώρου . Ἐπὶ τῶν Ἰουδαίων τὸ “ ἐκ πίστεως ” τέθεικεν · ὡς ἃν ἐχόντων μὲν καὶ ἑτέρας ἀφορμὰς πρὸς δικαίωσιν , οὐ δυναμένων δὲ αὐτῆς μετέχειν πλὴν ἐκ τῆς πίστεως . ἐπὶ δὲ τῶν Ἑλλήνων “ διὰ τῆς πίστεως . Ὠριγένουσ . Ζητοῦμεν διατὶ μὴ εἶπεν ἐκ πίστεως δικαιούμενον ἡ περιτομή ἐστιν . καὶ οὐκ ἀμφιβάλλομέν φησιν , εἰ μὴ καταργεῖται ἐκ πίστεως δικαιουμένης , καταργεῖται ὁ νόμος . ἀλλὰ νῦν νόμον ἐλάβομεν τὸν Μώσεως , διὰ τῆς πίστεως οὐ καταργούμενον . ἡ γὰρ πίστις ἵστησι καὶ τὸν νόμον ἐκ Θεοῦ ὄντα · προδηλον δὲ ὧσπέρ τι τῆς ὀρθῆς πίστεως φαμέν . εἰ δέ τις ἀντιθήσει ἐκ τῆς δευτέρας πρὸς Κορινθίους Ἐπιστολῆς τὸ “ εἰ δὲ ἡ διακονία “ τοῦ θανάτου ἐν γράμμασιν ἐντετυπωμένη λίθοις , ἐγενήθη ἐν “ δόξῃ , ὥστε μὴ δύνασθαι ἀτενίσαι τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ εἰς τὸ “ πρόσωπον Μωϋσέως , διὰ τὴν δόξαν τοῦ προσώπου αὐτοῦ τὴν “ καταργουμένην , ” ἐροῦμεν ὅτι οὐ ταὐτόν ἐστὶ , τὸ νόμος οὖν καταργεῖται , τὸν νόμον οὖν καταργοῦμεν . οὐδὲ γὰρ αὐτὸς ἐνεργεῖ ὁ νόμος ὁ Παῦλος τὸ καταργεῖν τὸν νόμον . εἰ γὰρ καὶ καταργεῖται ὑπὸ τῆς ὑπερβαλλούσης δόξης τοῦ Χριστοῦ , “ Κύριος γάρ , ” φησι , “ τοῦ σαββάτου ἐστὶ , ” καὶ οὐ δεδόξασται τὸ δεδοξασμένον ἐν τούτῳ τῷ μέρει ὡς πρὸς σύγκρισιν τῆς m ὑπερβαινούσης δόξης . μόνον γοῦν ὠνόμασε τὸ Χριστοῦ . τὸ δὲ μὴ μένον καταργούμενον , ἐπεὶ “ ὁ νόμος παιδαγωγὸς , ἕως ἂν ἔλθῃ τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου . ” Εἰ γὰρ Ἁβραὰμ ἐξ ἔργων ἐδικαιώθη . Ωριγένουσ . Ἐπὶ τίνι ἐπίστευσεν Ἁβραὰμ τῷ Θεῷ , οὐ πάνυ , σαφῶς διηγήσατο γραφή · ἔοικε δὲ ὁ Ἀπόστολος ἡ καθόλου αὐτὸν ἐκλαμβάνειν πεπιστευκέναι . καὶ γὰρ ἀληθῶς , εἰ μὲν τὸ καθόλου , πάντως καὶ τὸ κατὰ μέρος . εἰ δὲ ἐπὶ τοῖς εἰρημένοις ἐπίστευσεν τῷ Θεῷ , οὐκ ἀκολούθει ὅτι καθόλου ἐπίστευσεν . ἔστι γὰρ μέτρα τοῦ πιστεύειν Θεῷ · διὸ “ Ἁβραὰμ μὲν ἐπίστευσε τῷ Θεῷ , καὶ “ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην . ” οὐδὲν δὲ τοιοῦτον γέγραπται , “ ἡνίκα εἰδεν Ἰσραὴλ τὴν χεῖρα τὴν μεγάλην , ἃ ἐποίησε Κύριος “ τοῖς Αἰγυπτίοις , καὶ ἐφοβήθη ὁ λαὸς Κύριον , καὶ ἐπίστευσε τῷ “ Κυρίῳ , καὶ Μώσῃ τῷ θεράποντι αὐτοῦ . ” οὐ πρόσκειται δὲ ὡς ἐπὶ τοῦ Ἁβραὰμ τὸ “ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην . ” Ἀπολιναρίου . τύπῳ κατὰ τὸν Ἁβραὰμ ἐπιδείκνυσι τὴν πίστιν · οὐ τοῖς ἐν νόμῳ καὶ περιτομῇ διδομένην μόνοις , εἰς δικαίω - σιν , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἐν ἀκροβυστίᾳ . δεδικαίωται μὲν γὰρ καὶ Ἁβραὰμ , οὐκ ἐξ ἔργων . οὐδὲ γὰρ ἦν τὸ καύχημα αὐτοῦ λαμπρὸν , ἀτελὲς ὃν , καὶ παρὰ Θεῷ μὴ δυνάμενον φαίνεσθαι · παρ’ ᾧτ’ δικαιοσύνη χωλεύουσα , καύχησιν n ἔχειν οὐ δύναται · ἀλλ’ ἐκ πίστεως ἡ δικαίωσις τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἁβραάμ . πατέρα κατὰ σάρκα αὐτὸν λέγει τῶν Ἰσραηλιτῶν τῶν κατὰ Πνεῦμα Θεοῦ γενομένων μένων υἱῶν · οἷς ἐξομοιωθεὶς Χριστὸς ἐν τῇ κατὰ σάρκα γενέσει , ἐξομοιώσειεν αὐτοὺς πρὸς ἑαυτὸν , διὰ τῆς ἐν Πνεύματι κατὰ χάριν γεννησεως . Κυρίλλου . Χρῆναι δὲ ὑπολαμβάνω , ἔφη τις , τὸν περὶ τοῦ προπάτορος Ἁβραὰμ πολυπραγμονοῦντας λόγον , ἐκεῖνο εἰπεῖν . εἴρηται που τινὶ τῶν ἁγίων μαθητῶν , δίχα τῶν ἔργων , τὴν πίστιν εἶναι νεκράν · προσεπάγει δὲ τούτοις τὸ θέλεις δὲ γνῶναι , ὦ ἄνθρωπε κενὲ , ὅτι ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων νεκρά ἐστιν ; Ἁβραὰμ ὁ πατὴρ ἡμῶν , οὐκ ἐξ ἔργων ἐδικαιώθη , ἀνενέγκας Ἰσαὰκ τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ; ἆρ’ οὖν ἀλλήλοις τἀναντία φασὶν οἱ πνευματοφόροι ; τι οὑν πρὸς ταῦτα φαμέν ; εἰς γῆρας ἐληλακότι λοιπὸν ἀδοκήτως λίαν ἐπηγγέλετο αὐτῷ υἱὸν ὁ τῶν ὅλων Θεός · ἔφασκέ τε ὅτι τῇ τῶν ἄστρων ἀναριθμήτῳ πληθύι φιλονεικοῦν τὸ ἐξ αὐτοῦ γενήσεται σπέρμα . ὁ δὲ ἐπείπερ ἐτίμα τὸν ὑπισχνούμενον τὸ πάντα δύνασθαι κατορθοῦν , διὰ τούτου ἐπιμαρτυρῶν τῷ Θεῷ δεδικαίωται παρ’ αὐτῷ , καὶ γέρας ἐντάξιον τῆς οὕτω θεοφιλοῦς ἐκομίζετο γνώμης , τῶν ἀρχαίων αἰτιαμάτων τὴν ἀμνηστείαν . πλὴν ἐποιεῖτο κατὰ καιροὺς γύμνασμα τῷ δικαίῳ Θεὸς τὸ ἔπι γε τῷ Ἰσαὰκ χρησμῴδημα . ἀλλ’ ἦν καὶ ἐπ’ αὐτῷ πιστὸς καὶ φιλόθεος , ὡς τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης προτάξας οὐδέν . πλὴν καθά φησι τοῦ Σωτῆρος ὁ μαθητὴς , ἡ πίστις συνεργεῖ τοῖς ἔργοις · καὶ ἐκ τῶν ἔργων ἡ πίστις ἐβεβαιώθη . ἔφη δέ που καὶ ὁ θαυμάσιος Παῦλος περὶ τοῦ προπάτορος Ἀβραὰμ , “ πίστει προσενήνοχε τὸν “ Ἰσαὰκ πειραζόμενος , καὶ τὸν μονογενῆ προσέφερεν ὁ τὰς ἐπαγγε - “ λίας ἀναδεξάμενος · πρὸς ὃν ἐλαλήθη , ἐν Ἰσαὰκ κληθήσεται σοι “ σπέρμα · λογισάμενος ὅτι καὶ ἐκ νεκρῶν ἐγείρειν δυνατὸς ὁ “ Θεός . ” οὐκοῦν κἂν εἰ λέγοι τὸ τυχὸν ἐξ ἔργων δεδικαιῶσθαι διά - τοι τὸ προσενεγκεῖν τὸν Ἰσαὰκ πειραζόμενον , ἀλλ’ ἢν καὶ τοῦτο αὐτῷ πίστεως τῆς ἑδραιοτάτης ἀπόδειξις ἐνεργής . Τῷ δὲ ἐργαζομένῳ ὁ μισθὸς οὐ λογίζεται κατὰ Ὠριγένουσ . Οὐδὲν ὧν δίδωσιν ὁ Θεὸς τῇ γεννητῇ φύσει , ὡς ὀφείλων δίδωσιν , ἀλλὰ πάντα ὡς χάριν δωρεῖται . καὶ πάντα τὰ εὐεργετούμενα , οὐκ ὀφειλομένης αὐτοῖς εὐεργεσίας εὐεργετεῖται , ἀλλὰ τὸ βούλεσθαι τὸν Θεὸν ἰδίᾳ χάριτι εὐεργετεῖν , οὓς ἃν εὐεργετῇ . νῦν οὖν νομιστέον αὐτὸ ἁπλούστερον καὶ καθόλου εἰρῆσθαι , καὶ ἄλλως κοινότερον νοούμενον ἐπὶ τῶν οἱστισινοῦν ἐργαζομένων , καὶ τὸν μισθὸν ἀπ’ ἐκείνων λαμβανόντων , οὐ κατὰ χάριν , ἀλλὰ κατὰ ὀφείλημα . ἡγητέον δὲ αὐτὸ δύνασθαι λέγεσθαι , φέρε εἰπεῖν ἐπὶ τῶν ὡς Κάϊν ἐργαζομένων τὴν γῆν καὶ ποιούντων ἔργα πονηρά · τούτοις γὰρ ὡς ὀφειλόμενα νομίζω , καὶ ὡς μισθὸν τῶν ἐργαζομένων ἀποδίδοσθαι τὰς κολάσεις . διὸ καὶ ὁ Ἀπόστολος ὀψώνια μὲν τῆς ἁμαρτίας ἔφησεν εἶναι τὸν θάνατον · οὐκέτι δὲ ὀψώνια καὶ ὡσπερεὶ ὀφειλόμενα ἀπὸ Θεοῦ τὴν αἰώνιον ζωὴν , ἀλλὰ χάρισμα αὐτοῦ . φησὶ γὰρ , “ τὸ δὲ χάρισμα τοῦ Θεοῦ , ζωὴ αἰώνιος , ἐν “ Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν . ” οὐ νομιστέον οὖν ἐπὶ τῶν κρειττόνων ἔργων λέγεσθαι ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τὸ “ ᾧτ’ μέτρῳ με - “ τρεῖτε , ἀντιμετρηθήσεται ὑμῖν . ” ” χάριτι γάρ ἐσμὲν σεσωσμένοι · “ καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ἡμῶν , Θεοῦ τὸ δῶρον , ἵνα μήτις καυχήσηται.’ πρὸς δὲ μέτρον τῶν ἡμαρτημένων ἡμῶν δίδοσθαι τὰς κολάσεις ὑποληπτέον . Καθάπερ καὶ Δαβὶδ λέγει τὸν μακαρισμὸν τοῦ ἀνθρώπου . Θεοδώρου . Θαυμασιώτατα δὲ τὰς μαρτυρίας συνέκρουσεν . ἐπὶ μὲν τῆς πίστεως , “ καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην . ” ἐπὶ δὲ τῶν ἔργων · “ καὶ οὐ μὴ λογίσεται Κύριος ἁμαρτίαν . ” ἐκεῖ γὰρ ἤρεσεν ἡ πίστις , ὥστε λογισθῆναι αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην . ἐνταῦθα δὲ τὰ ἔργα καὶ πρὸς τὸ ἐναντίον ῥέποντα οὐ λογίζεται , ὅταν ἡ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία τῶν γεγονότων ἀνωτέρα φαίνεται . Ωριγένουσ . Μηκέτι πραττομένου τοῦ χείρονος , ἄφεσις εἰκὸς δύναται γενέσθαι ἀνομιῶν . ἀγαθοῦ δὲ ἐπιτελουμένου ὡς τὰ γενόμενα κώλυμα γενέσθαι τῶν προημαρτημένων ἐξαφανίζοντα αὐτῶν τὴν φύσιν , ἐπικαλύπτονται αἱ ἁμαρτίαι τῶν προαγόντων , οὐδὲ λογίζεται ἔτι Κύριός τινι τῷ ἡμαρτηκέναι . Λέγομεν γὰρ ὅτι ἐλογίσθη τῷ Ἁβραὰμ ἡ πίστις εἰς δικαιοσύνην . Σευηριανοῦ . Περιτομὴ ἐδόθη διὰ τρεῖς αἰτίας ταύτας . ὥστε σημεῖον εἶναι πίστεως , καὶ τοῦ Ἁβραμιαίου γένους εἶναι δηλωτικὸν , καὶ σύμβολον καὶ αἴνιγμα πολιτείας καθαρᾶς καἰ σώφρονος , ὥστε οὐχ ὡς δικαιοσύνης τοῦ Ἁβραάμ n . Θεοδώρου . Εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πατέρα πάντων τὸν πιστευόντων κατὰ τὸ οἰκεῖον ἰδίωμα κἀνταῦθα εἶπεν ὡς τὸ εἰς τὸ εἶναι αὐτοὺς ἀναπολογήτους · λέγει γὰρ τὸ ἀναγκαίως τοῖς γεγονόσιν ἑπόμενον . ἐντεῦθεν φησὶ κοινός ἐστιν ἁπάντων πατὴρ , ἐπειδὰν τὴν πρὸς αὐτὸν ὁμοιότητα τῆς πίστεως δέξωνται . Ὠριγένουσ . Λαμβάνει δὲ μετὰ τὴν ἐκ πίστεως δικαίωσιν σημεῖον περιτομῆς , ὡσπερεὶ σφραγῖδα τυγχάνουσαν καὶ ἀποκλίνουσαν δίκην τῶν ἐσφραγισμένων τὸ μυστήριον τῶν ἐκ πίστεως δικαιουμένων · ἵν οἱ μετὰ τὴν πίστιν , ἐκεῖνοι ἐκ περιτομῆς τοῦ Ἁβραὰμ ἕτεροι ὄντες τῶν ἐκ πίστεως δικαιωθησομένων τεκνῶν αὐτοῦ , ἣ εἰς τέκνα αὐτοῦ λογισθησομένων , ἕτεροι ὦσι λαοὶ παρὰ τῶν ἐν ἀκροβυστίᾳ ἐκ πίστεως δικαιωθησομένων . ἡ δὲ σφραγὶς ἐτηρεῖτο μὲν μὴ λυομένη , ὅσον οὐδέπω ἐληλύθεισαν οἱ ἐκ πίστεως καὶ ἐν ἀκροβυστίᾳ · ἡνίκα δὲ ἦλθεν ὁ προειρημένος τεχθήσεσθαι λαὸς τῶν ἐν ἀκροβυστίᾳ καὶ ἐκ πίστεως δικαιουμένων , τότε ἡ σφραγὶς καὶ τὸ σημεῖον ἐκεῖνο ἐλύθη , ὥστ’ ἃν λεχθῆναι τῷ βουλομένῳ τὴν σφραγῖδα ἐκείνην λαβεῖν , ὅτι ἐὰν περιτέμνησθε , Χριστὸς ὑμᾶς οὐδὲν ὠφελήσει . Τοῦ Αὐτοῦ . Νομίζω δὲ τοὺς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν μὴ τῇ ἀκριβείᾳ τῆς γραφῆς , ἐκτεθήσασθαι τὸ ἀπὸ τῆς γενέσεως ῥητὸν , οὐχ ὡς Παῦλος αὐτὸ ἔθηκεν ἐν τῇ ἀρχῇ . οὐκ ἃν γὰρ ὁ οὕτως ἀκριβὴς ἐξέθετο τὸ “ ἐπίστευσε δὲ Ἁβραὰμ τῷ Θεῷ . ” οὕτω δὲ εἰκὸς καὶ ἐν τοῖς ἑξῆς γέγραφθαι ἐν τῇ πρὸς Ῥωμαίους Ἐπιστολῇ , “ ὅτι ἐλογίσθη ἡ πίστις τῷ Ἁβραὰμ εἰς δικαιοσύνην . ” νυνὶ δὲ ἔχομεν ἡμεῖς Ἁβραάμ . Οὐ γὰρ διὰ νόμου ἡ ἐπαγγελία τῷ Ἁβραάμ . Ἀπολιναρίου . Οὐ νόμον ὁρίσας τὴν ἐπαγγελίαν ὁ Θεὸς ἔδωκε τῷ Ἁβραὰμ καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ , ἀλλὰ πίστει δικαιώσας αὐτόν . ἡ δὲ δοθεῖσα τῷ Ἁβραὰμ ἐπαγγελία ἦν , ὡς παρὰ τοῦ Μώσεως μεμαθήκαμεν , ἡ λέγουσα , “ σοὶ δώσω καὶ τῷ σπέρματι σου πᾶσαν “ τὴν γῆν ταύτην . ” διὸ καὶ κόσμου κληρονομίας εἰναι τὴν ἐπαγγελίαν ὁ Ἀπόστολος λέγει · γῆς οὖσαν ἐπαγγελίαν . ἐν δὲ τῇ πρὸς Κορινθίους , εἰς ἡμᾶς τοὺς τοῦ Ἁβραὰμ κατὰ πνεῦμα διαδόχους , ἀναφέρων πάντα ἡμῶν φησὶν , “ εἴτε κόσμος , εἴτε ἐνεστῶτα , εἴτε “ μέλλοντα . ” καὶ δῆλον τοῖς τὰ Μώσεως ἀναγινώσκουσιν , ὅτι οὐ νόμου προστάγματα λαβὼν ὁ Ἁβραὰμ , ἐπὶ τούτοις ἔσχε τὴν τοιαύτην ἐπαγγελίαν . ὁ δέ γε Παῦλος ἐν τοῖς προκειμένοις , καὶ τὴν αἰτίαν ἀποδίδωσι , δι’ ἣν οὐκ ἐπὶ νόμῳ τὴν ἐπαγγελίαν ἔδωκεν ὁ Θεὸς , ἀλλ’ ἐπὶ πίστει . o Ἔδειξεν ὅτι ἀναγκαία ἡ πίστις , ὅτι πρεσβυτέρα περιτομῆς , ὅτι νόμου ἰσχυροτέρα , ὅτι συνίστησι νόμον . εἰ γὰρ πάντες ἥμαρτον , ἀναγκαία . εἰ ἀκρόβυστος ὢν ἐδικαιώθη , πρεσβυτέρα . εἰ μαρτυρεῖται ὑπὸ τοῦ νόμου , καὶ τὸν νόμον ἵστησιν , οὐκ ἐναντία ἀλλὰ φίλη καὶ σύμμαχος . δείκνυσι δὲ πάλιν καὶ ἑτέρωθεν , ὅτι οὐδὲ δυνατὸν ἦν διὰ νόμου τὴν κληρονομίαν λαβεῖν . καὶ παραβαλὼν αὐτὴν τῇ περιτομῇ , καὶ λαβὼν τὰ νικητήρια , ἀντεπεξάγει πάλιν αὐτὴν τῷ νόμῳ . ἵνα μή τις λέγῃ , ὅτι καὶ πίστιν δυνατὸν ἔχειν , καὶ νόμον τηρῆσαι δείκνυσιν ὅτι ἀμήχανον . ὁ γὰρ ἐχόμενος τοῦ νόμου ὡς σώζοντος ἀτιμάζει τῆς πίστεως τὴν * * * * * διό φησι , “ κεκένωται ἡ πίστις · ” τουτέστιν οὐ χρεία τῆς κατὰ σάρκα σωτηρίας . οὐδὲ γὰρ δύναται τὴν ἰσχὺν τὴν ἑαυτῆς ἐπιδείξασθαι . καὶ γὰρ ὁ Ἰουδαῖος ἴσως ἃν P εἴποι , τί μοι γὰρ χρεία πίστεως ; οὐκοῦν εἰ τοῦτο ἀληθὲς , μετὰ τῆς πίστεως καὶ τὰ τῆς ἐπαγγελίας ἀνήρηται . ποίαν δὲ ἐπαγγελίαν φησί · τὸ κληρονόμον αὐτὸν εἶναι τοῦ κόσμου , καὶ ἐν αὐτῷ πάντας εὐλογεῖσθαι . καὶ πῶς κατήργηται ἡ ἐπαγγελία αὕτη φησὶν , “ ὅτι ὁ νόμος , ” καὶ τὰ ἑξῆς . Ὀ γὰρ νόμος ὀργὴν κατεργάζεται . Απολιναρίου . Εἰ δὲ ὀργὴν κατεργάζεται , καὶ παραβάσει κατευθύνους ποιεῖ , εὔδηλον ὅτι καὶ κατάρᾳ καὶ τιμωρίᾳ καὶ παραβάσει πάντες ὑπεύθυνοι . οὔτε κληρονόμων ἄξιοι , ἀλλὰ τοῦ δίκην διδόναι καὶ ἐκβάλλεσθαι . τί οὖν γίνεται ; ἔρχεται ἡ πίστις , ἐφελκομένη τὴν χάριν . ὥστε τὴν ἐπαγγελίαν ἔργον ἐξελθεῖν . ὅπου γὰρ χάρις , συγχώρησις . ὅπου δὲ συγχώρησις , οὐδεμία κόλασις · κολάσεως δὲ ἀνῃρημένης , ἐπιγινομένης διὰ τῆς πίστεως , τι τὸ κωλῦον κληρονόμους ἡμᾶς γενέσθαι τῆς ἐπαγγελίας ; διὰ τοῦτο οὖν ἐκ πίστεως φησὶν , ἵνα κατὰ χάριν εἰς τὸ εἶναι βεβαίαν τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θεοῦ παντὶ τῷ σπέρματι . ὁρᾶς ὅτι οὐ τὸν νόμον ἵστησι μόνον ἡ πίστις , ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θεοῦ οὐκ ἀφίησι διαπεσεῖν ; ὁ δὲ νόμος τοὐναντίον καὶ τὴν πίστιν καταργεῖ παρὰ καιρὸν τηρούμενος , καὶ τὴν ἐπαγγελίαν κωλύει . διὰ τοῦτο φησὶ “ κατὰ χάριν ” εἰς τὸ μὴ καταισχυνθῆναι , ἀλλ’ “ εἰς τὸ εἶναι βε - “ βαίαν τὴν ἐπαγγελίαν παντὶ τῷ πιστεύοντι . ” Τοῦ Αυτοῦ . Δυὸ τίθησιν ἐνταῦθα ἀγαθά · ὅτι καὶ βέβαια τὰ διδόμενα , καὶ παντὶ τῷ σπέρματι , τοὺς ἐξ ἐθνῶν συναγαγὼν , καὶ δεικνὺς Ἰουδαίους ἐκτὸς ὄντας , ἂν πρὸς τὴν πίστιν φιλονεικήσωσιν . εἶτα διορίζεται τῷ σπέρματι τοὺς ἐκ πίστεως φησὶ , συναπτων τὴν πρὸς τὰ ἔθνη συγγένειαν · καὶ δεικνὺς , ὅτι οὐδὲ δύνανται φρονεῖν ἐπὶ τῷ Ἁβραὰμ οἱ μὴ πιστεύοντες ὁμοίως ἐκείνῳ . τὴν τοίνυν συγγένειαν τὴν πρὸς τὸν δίκαιον , ἀκριβεστέραν ἡ πίστις ἐποίησε , καὶ πλειόνων ἐκγόνων ἀπέφηνε πρόγονον . διὸ οὐδὲ ἁπλῶς εἶπεν Ἁβραὰμ , ἀλλὰ τοῦ πατρὸς ἡμῶν τῶν πιστῶν . Ωριγένουσ . Ἀσυκοφαντήτως ἀκούειν χρὴ τοῦ Ἀποστόλου ἐν τούτοις καὶ συνιέναι τοῦ βουλήματος αὐτοῦ . φασὶ γάρ τινες , εἰ ἔνθα οὐκ ἔστι νόμος , οὐδὲ παράβασις δηλονότι . οὐδεὶς ἐν παραβάσει γέγονε πρὸ Μώσεως εἰδέναι · εἰ δὲ μὴ γέγονέ τις , οὔτε ψεκτὸς , οὔτε οὖν Κάϊν , οὔτε πάντες οἱ διὰ τὰς ἑαυτῶν ἁμαρτίας τὸν κατακλυσμὸν παθόντες , ἣ οἱ ἐν Σοδόμοις ἐν παραβάσει γεγόνασι . καὶ πρόγε τούτων Ἀδὰμ καὶ ἡ Εὖα . λεκτέον οὖν πρὸς τούτους ὅτι ὁ Μώσεως νόμος , οὐ τὴν ἐν κρίσει ὀργὴν κατεργάζεται , ἀλλὰ τὴν κατ’ αὐτόν · τοὺς μὲν λιθολεύστους ποιῶν · ἑτέρους δὲ ἐπὶ πυρὸς κατακαίων , ἣ ἑτέρᾳ ὑποβάλλων τιμωρίᾳ . ἀλλὰ καὶ εἴπερ οὗ οὐκ ἔστι νόμος , οὐδὲ παράβασις · ὅτε ὅσα ὁ νόμος λαλεῖν τοῖς ἐν τῷ νόμῳ λαλεῖ . ὅρα δὲ αὐτοὺς καὶ τὸν παρ’ αὐτῷ Παύλῳ νόμον πίστεως ὀνομαζόμενον Θεοῦ ὀργὴν κατεργάζεσθαι , καὶ παράβασιν εἶναι ἔνθα ἐστιν ὁ τῆς πίστεως νόμος καὶ ὁ τοῦ Θεοῦ . Σαφῶς δὲ αὐτὸς ἕτερον μὲν εἶναι νόμον τὸν τοῦ Θεοῦ , ᾧτ’ μόνῳ καὶ αὐτὸς συνήδεται κατὰ τὸν ἔσω ἄνθρωπον ἕτερον δὲ νόμον εἶναι τὸν ἐν τοῖς μέλεσιν ἑαυτοῦ ἀντιστρατευόμενον τῷ νόμῳ τοῦ νοός . καὶ ὅρα μήποτε οὗτος ἐστὶν ὁ ἀληθῶς ὀργὴν κατεργαζόμενος . καὶ οὗ οὐκ ἔστι νόμος οὗτος , ἐκεῖ οὐδὲ παράβασίς ἐστι · καὶ οἱ ἐκ τούτου τοῦ νόμου , οὐδαμῶς εἰσὶ κληρονόμοι . εἰ γὰρ οἱ ἐκ νόμου κληρονόμοι , κεκένωται ἡ πίστις . “ παντὶ δὲ τῷ σπέρματι ” φησι ἤτοι τῷ ἐκ τοῦ νόμου , ἣ τὸ ἐκ τῆς πίστεως αὐτοῦ , καὶ οὐ μόνον τὸ ἐκ τοῦ νόμου , ἀλλ’ εἰ ἔχοι πρὸς τὸ ἐκ τοῦ νόμου τὸ ἐκ τῆς πίστεως . εἰ γὰρ μὴ οὕτως ἐκλάβοιμεν , ἔσται ἡ ἐπαγγελία τοῖς ἐξ Ισραὴλ , καὶ τοῖς ἐκ Χετοῦρας , ἅπερ οὐκ ἀρέσκει . Τοῦ Αὐτοῦ . Ἀναγκαῖον δέ , φησιν , ἐξετάσαι φαίνεται , πῶς ἀκολουθεῖ τὸ ἐκ πίστεως καὶ τὸ κατὰ χάριν , τὸ βεβαίαν εἶναι τὴν ἐπαγγελίαν . ἄρα γὰρ εἰ ἦν ἐκ νόμου , οὐχ οἷόν τε ἦν βεβαίαν τυγχάνειν τὴν ἐπαγγελίαν . πρόσχες οὖν , οἱονεὶ δευσοποιός τις βαφὴ γίνεται ἐκ πίστεως περὶ τὴν ψυχὴν , καὶ μάλιστα τῆς λελογισμένης εἰς δικαιοσύνην , ὥστε τὴν δι’ αὐτῆς ἐπαγγελίαν καὶ χάριν ἴσχειν διὰ τὸ P ἀνέκπλυτον αὐτῆς , ἣ ἀμετάβολόν γε τὴν βεβαιότητα · ἥτις οὐκ ἐμφαίνεται περὶ τὰ ἐκ νόμου ἔργα . ἀποστρέφειν γοῦν ποτὲ δίκαιος ἀπὸ τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ λέγεται , καὶ ποιεῖν ἀδικίαν . οὐκ οἶδα δὲ εἰ καὶ περὶ τῆς πίστεως γέγραπται , ὅτι ἀπέστρεψέ τις ἀπὸ τῆς πίστεως ἅπαξ μαρτυρηθεὶς πεπιστευκέναι , καὶ δικαιωθεὶς διὰ τὴν πίστιν . εἶτα καὶ τὴν μαρτυρίαν ἐπισφραγίζει ὁ θεῖος Ἀπόστολος τὸ εἰρημένον αὐτῷ . Τοῦ Αὐτοῦ . Ὃ δὲ λέγει τοῦτό ἐστιν · ὥσπερ ὁ Θεὸς , μερικὸς οὐκ ἐστι Θεὸς , ἀλλὰ πάντων πατὴρ , οὕτω καὶ αὐτός . καὶ πάλιν ὥσπερ ὁ Θεὸς πατήρ ἐστιν , οὐ κατὰ τὴν φυσικὴν συγγένειαν , ἀλλὰ κατ’ οἰκείωσιν πίστεως , οὐτῶ κα αὐτὸς . η γὰρ ὑπακοὴ ποίει πατέρα πάντων ἡμῶν . ἐπειδὴ γὰρ οὐδὲν ἐνόμιζον εἶναι ταύτην τὴν συγγένειαν , τὴν παχυτέραν ἐκείνην κατασχόντες , δείκνυσι ταύτην κυριωτέραν , ἐπὶ τὸν Θεὸν τὸν λόγον ἀνάγων . καὶ μετὰ τοῦτον κἀκεῖνο ἐμφαίνει , ὅτι καὶ ἀμοιβὴν τῆς πίστεως ταύτην ἔλαβεν . ὥστε ἃν μὴ τοῦτο ᾐ , κἂν πάντων ἦ πατὴρ τῶν τὴν γῆν οἰκούντων τὸ κατέναντι οὐκέτι χώραν · τὸ γὰρ “ κατέναντι , ” τὸ ὁμοίως ἐστί . τὸ γὰρ παράδοξον τοῦτό ἐστιν , οὓς οὐκ εἶχεν ἐκ φύσεως , τούτους ἀπὸ τῆς τοῦ Θεοῦ δωρεᾶς λαβεῖν . Σευηριανοῦ . “ Κατέναντι οὗ ἐπίστευσεν , ” ἀντὶ ἐνώπιον προσώπου οὗ ἐπίστευσε Θεοῦ . Τοῦ Αὐτοῦ . Τὸ “ κατέναντι οὗ ἐπίστευσε Θεοῦ , ” φησὶν , τοῦ ὅτε ἐπίστευσε τῷ Θεῷ · ἐπειδὴ γὰρ διαλεγομένῳ παρ’ ὧν ἐπίστευσε τὸ κατέναντι τέθεικεν . ἀντὶ τοῦ εἰς τρόπον καὶ ὅστε ἐπίστευσεν . Ωριγένουσ . Ὁποῖα φησὶ τὰ πολλὰ ἔθνη ἦν , ὧν τέθεικεν αὐτὸν πατέρα , ὁ τὰς ἐπαγγελίας αὐτῷ διδοὺς Θεός · περὶ γὰρ τῶν διὰ τὴν ἁμαρτίαν νενεκρωμένων , ὧν ἡ ψυχὴ νεκρὰ γεγένητο ἐν σώματι ζῶντι , οἴομαι νῦν αὐτὸν λέγειν · ” ψυχὴ γὰρ ἡ ἁμαρτάνουσα “ αὕτη ἀποθανεῖται . ” τίνα δὲ τὰ μὴ ὄντα , ἣ οἱ ἐστερημένοι τοῦ ὄντος καὶ μὴ μετέχοντες αὐτοῦ , οὕτω καλούμενοι πρὸς ἀντιδιαστολὴν τῶν μετεχόντων τοῦ εἰπόντος “ ἐγώ εἰμι ὁ ὤν . ” καλεῖ δὲ τὰ μὴ ὄντα , ἵνα ὑπακούσασιν αὐτοῖς χαρίσηται τὸ εἶναι . ἀλλ’ ἴσως τις πρὸς ταῦτα ἐρεῖ , πῶς ὁ Ἀπόστολός φησι μεθ’ ἕτερα , ἐξελέξατο ὁ Θεὸς τὰ μὴ ὄντα , ἵνα τὰ ὄντα καταργήσῃ ; ἀλλ’ εὔδηλον ὡς ἕτερόν ἐστι τοῦτο σημαινόμενον τοῦ ὄντος καὶ μὴ ὄντος , ὅσον ἀπὸ πάσης τῆς ἐκεῖσε ἀποφάσεως ὄντες μὲν γὰρ ἐνθάδε οἱ κατὰ σάρκα σοφοὶ καὶ δυνατοὶ καὶ εὐγενεῖς · μὴ ὄντες δὲ οἱ ἄλλως παρὰ τούτοις διακείμενοι ὡς πρὸς τὴν ἐκείνων ὑπόληψιν . Ὃς παρ’ ἐλπίδα ἐπ’ ἐλπίδι ἐπίστευσεν . Σευηριανοῦ . Πάρ’ ἐλπίδα τῆς οἰκείας φύσεως , ἐλπίδι τῆς τοῦ ἐπαγγειλαμένου δυνάμεως · τὸ δὲ “ οὕτως ἔσται τὸ σπέρμα σου , οὐ μόνον τῷ πλήθει , ἀλλὰ καὶ τῇ λαμπρότητι . Ωριγένουσ . Ἐν τῷ καταλόγῳ τῶν χαρισμάτων τῶν διδομένων κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως , κατήλεκται καὶ ἡ πίστις . φησὶ γὰρ ὁ Παῦλος μεθ’ ἕτερα · “ ἄλλῳ πίστις ἐν τῷ αὐτῷ Πνεύματι . ” ὁ δ’ αὐτός φησι καὶ ἀλλαχοῦ · “ ὅτι ἀπὸ Θεοῦ ὑμῖν ἐχαρίσθη , οὐ “ μόνον τὸ εἰς Χριστὸν πιστεύειν , ἀλλὰ τὸ καὶ ὑπὲρ αὐτὸν πάσχειν . οἶμαι δὲ ὅτι καὶ οἱ Ἀπόστολοι ἐλλειπῆ πεισθέντες ἐλᾶι τὴν ἐκ τοῦ ἐφ’ ἡμῖν Ρ πίστιν , εἰ καὶ ἐκ πίστεως οὑν οἱ κληρονόμοι , καὶ ἡ ἐπαγγελία , ἵνα κατὰ χάριν , οὐ δ᾿ αὐτὴ ἡ πίστις ἡ πρὸ τῆς χάριτος καθ’ ἣν λέγεται διὰ τοῦτο ἐκ πίστεως , ἵνα κατὰ χάριν χωρὶς χάριτος ὑφεστάναι οὐ δύναται . Εἰς δὲ τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θεοῦ . Ὠριγένουσ . Ὅρα μήποτε ὡς “ Ἁβραὰμ παρ’ ἐλπίδα ἐπ’ “ ἐλπίδι ἐπίστευσεν , ” οὕτω καὶ πάντες οἱ τῆς πίστεως Ἁβραὰμ υἱοὶ , παρ’ ἐλπίδα ἐπ’ ἐλπίδι περὶ πάντων πιστεύουσιν . εἴτε περὶ ἀναστάσεως νεκρῶν , εἴτε περὶ τοῦ κληρονομήσειν βασιλείαν οὐρανῶν ἣ βασιλείαν Θεοῦ . ταῦτα γὰρ ὅσον ἐπὶ τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει παρ’ ἐλπίδα ἐστιν · ὅσον δὲ ἐπὶ τῷ δυνατῷ τοῦ Θεοῦ καὶ ταῖς ἀψευδέσιν ἐπαγγελίαις αὐτοῦ , ἐπ’ ἐλπίδι τῶν ἐκ τοῦ πιστεύειν ἐλπιζόντων τυγχάνει . καὶ ἐπείπερ ὁ πιστεύων ἐπ’ ἐλπίδι πιστεύει , διὰ τοῦτο “ μένει πίστις , ἐλπὶς , ” ἀφ’ ὧν γεννᾶται καὶ τὸ τρίτον μεῖζον τούτων ἡ ἀγάπη . καὶ νομίζω στοιχειώσεως μὲν ἔχειν λόγον τὴν πίστιν · προκοπῆς δὲ , τὴν ἐλπίδα , τελειότητος δὲ τὴν ἀγάπην . ὅτι δὲ οὐ διὰ τὸ γῆρας λέγεται τὸ σῶμα τοῦ Ἁβραὰμ νενεκρωμένον , δῆλον ἔσται τῷ ἐπιστήσαντι τινὰ τρόπον προσθέμενος Ἁβραὰμ ἔλαβε γυναῖκα τοὔνομα Χεττοῦραν , καὶ ἔτεκεν αὐτῷ μετὰ τὴν τελευτὴν Σάρρας , ἥτις ἔζησεν ἔτη ἑκατὸν εἰκοσιεπτά · πρεσβύτερος δὲ τῆς Σάρρας δεκαέτης εὑρίσκεται σαφῶς ὁ Αβραάμ . εἰ οὖν διὰ τὴν ἐπαγγελίαν , ὥς φασι τινὲς , ἐπαιδοποίησε τὸν Ἰσαὰκ , πῶς χωρὶς ἐπαγγελίας μετὰ ἑκατὸν εἰκοσιεπτὰ ἔτη ἔτεκε τοὺς ἀπὸ Χεττούρας . ὥστε ἐν ἐπαίνῳ λέγεται ἡ τοιαύτη νέκρωσις τοῦ τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς νεκρώσαντος · ὅτε γάρ τις πνεύματι τὰς πράξεις τοῦ σώματος θανατοῖ , τότε σβέννυσι πᾶσαν τὴν πεφυκυῖαν ἀνάπτεσθαι ἐν αὐτῷ πύρωσιν . ὥστε τὴν τοῦ Ἰσαὰκ γένεσιν μὴ εἰναι ἀπὸ πυρώσεως , ἀλλ’ ἐξ ἐπαγγελίας Θεοῦ . ἄξιοι γὰρ γεγόνασι τὴν τούτου ἐπιγραφῆναι πατριάρχου γονεῖς . Οὐκ ἐγράφη δὲ δι’ αὐτὸν μόνον , ὅτι ἐλογίσθη αὐτῷ . Ωριγένουσ . Νῦν τὸ δι’ αὐτοῦ μόνου , ἀλλὰ καὶ τὸ δι’ ἡμᾶς , ἀντὶ τοῦ περὶ ἡμῶν · οὐ γὰρ ἵνα Ἁβραὰμ ἐντυχὸν ὁ Μωυσέως προγενέστερος τῷ μεταγενεστέρῳ αὐτοῦ γράμματι ὠφελήθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην · ἀλλὰ καὶ περὶ ἡμῶν οἱονεὶ προαναφωνοῦντος τοῦ λόγου τὴν λογισθησομένην ἐκ πίστεως δικαιοσύνην τοῖς πιστεύουσιν ἐπὶ τὸν ἐγείραντα τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐκ νεκρῶν . πρόσχες ἐπιμελέστερον μήποτε μόνος καὶ πᾶς πιστεύει “ ἐπὶ τὸν ἐγείραντα “ Ἰησοῦν τὸν Κύριον ἡμῶν ἐκ νεκρῶν , ” ὁ συνεγερθεὶς Χριστῷ · ὥστ’ ἃν εἰπεῖν “ καὶ συνήγειρε καὶ συνεκάθισεν ἡμᾶς ἐν τοῖς ἐπουρανίοις “ ἐν Χριστῷ · ” συνηγέρθη δὲ Χριστῷ ὁ σύμμορφος γενόμενος τῇ ἀναστάσει αὐτοῦ · καὶ διὰ τὸ συναποτεθνηκέναι συζῶν αὐτῷ · “ εἰ “ γὰρ συναποθάνωμεν , καὶ συζήσομεν . ” συναπέθανε δὲ Χριστῷ , ἐπεὶ καὶ Χριστὸς ἀποθανὼν τῇ ἁμαρτίᾳ ἀπέθανεν ἐφ’ ἅπαξ · καὶ αὐτὸς ἀποθανὼν τῇ ἁμαρτίᾳ , συζῇ Χριστῷ · ζῇ δὲ Χριστῷ ὁ ἐν καινότητι ζωῆς περιπατῶν . Απολιναρίου . Ἀνίστησι μὲν τὸν ἑαυτοῦ ναὸν ὁ Κύριος · ἐγήγερκεν δὲ αὐτὸν ὁ Πατὴρ ἐκ νεκρῶν , ὥσπερ τὰ πάντα διὰ τοῦ παιδὸς , οὕτω καὶ τοῦτο ἐργασάμενος .
Lemmas: περι χάρις διά ὅς ἄνθρωπος μόνος δικαιόω , οὖον κατά γένος διακεκριμένως , ἀλλά κατά Θεός δόσις ἰσότιμος κατά ὁ Ἀβραάμ τύπος . τις οὖν προέχω ; οὖον πάντως . Θεόδωρος . ἵνα εἶπον , ἄγω τοίνυν μετά ὁ οἰκέω ἔλεγχος , ὁ ἡμέτερος ὁ μέγεθος λέγω . Ὠριγένουε . βούλομαι ῥητός συνάγω πῶς ἅπας Ἰουδαῖος καί Ἕλλην ὑπό ἁμαρτία γίγνομαι . ἄρχω ἀπό ὁ “ καθώς γράφω , οὐ εἰμί δίκαιος οὐδέ εἷς οὐ εἰμί ὁ “ οὐ εἰμί ὁ ζητέω , ὁ Θεός . ” ὅσπερ αὐτός λέξις , οὐ εὑρίσκω ποῦ γράφω , ἀλλά νομίζω ἀπό ὁ τρισκαιδέκατος καί ὁ πεντηκοστός δύο μεταποιέω ὑπό ὁ ἀπόστολος ὁ ῥητός · ἐν μέν γάρ ὁ πνίξ ψαλμός εἴρω · “ Κύριος ἐκ ὁ οὐρανός διέ - “ σκύβω ἐπί ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁράω εἰμί εἰμί σύνειμι1 ὅς “ ἐκζητέω ὁ Θεός . ” ἐν δέ ὁ νβ' · “ ὁ θεός ἐκ ὁ οὐρανός “ διακύπτω ἐπί ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁράω εἰμί εἰμί σύνειμι1 ὅς “ ἐκζητέω ὁ Θεός . ” ἔοικα οὖν νοέω ἰσοδυναμέω ὁ “ ὁ ὁράω εἰμί εἰμί σύνειμι1 ὅς ἐκζητέω ὁ Θεός . καί ὁ οὐ εἰμί “ δίκαιος οὐδέ εἷς , ” νομίζω γίγνομαι ἐκ ὁ “ οὐ εἰμί ποιέω χρηστότης · οὐ εἰμί ἠώς εἷς . ὥστε ὁ δύναμις δίς αὐτός τίθημι , ἅπαξ μέν μεταποιέω , ἅπαξ δέ λέξις ὁ αὐτός χράω , καί παραλείπω ὁ δύο εἴρω ” οὐ εἰμί . ” θεοσωρος . ὁ μαρτυρία οὐ ὡς προφητικός εἴρω χράω , ἀλλά ὡς ἁρμόζω ὁ ἀποδείκνυμι , ὁ περιληπτικός περί πταίω λέγω αὐτός ὁ Δαβίδ . ὥσπερ οὖν ἐγώ ἄχρι ὁ δεῦρο ἐν ὁ ἐκκλησιαστικός διάλεξις , μαρτυρία συγχράομαι , ὡς ἄν ἁρμόζω δύναμαι ἀπό ὁ διάνοια ὁ παρά ἐγώ λέγω . ὁ γάρ ψαλμός ἐκεῖνος οὖον περί πᾶς ἄνθρωπος εἴρω ὁ Δαβίδ . καί δῆλος ἐκ ὅς φημί , “ οὐ γιγνώσκω “ πᾶς ὁ ἐργάζομαι ὁ ἀνομία ; ὁ ἐσθίω ὁ λαός ἐγώ “ ἐν βρῶσις ἄρτος . ” τίς δέ μέλλω ὀνομάζω οἰκέω Θεός ὅς περί πᾶς ἄνθρωπος ὥστε ὁ χείρων ἐκκλίνω αποφηνη - μένος e . Σευηριανός . “ τις οὖν κατέχω περισσός ; ” προαιτέομαι γάρ Ἰουδαῖος τε καί Ἕλλην καί ὁ ἑξῆς ἐλλιπής εἴρω . ὁ γάρ “ τίς οὖν κατέχω περισσόν;“ἀκόλουθον εἰμί ἐπάγω ὁ ἐκ πίστις δικαιοσύνη · προαιτέομαι γάρ Ἰουδαῖος τε καί Ἕλλην . προαιτέομαι δέ πῶς ; ἐν ὁ Ἕλλην μέν ἀπελέγχω διαφθείρω ὁ φυσικός γνῶσις ἐν ὅς φημί , “ ὁ θεός γάρ “ αὐτός φανερόω · ὁ γάρ ἀόρατος αὐτός ἀπό κτίσις κόσμος , “ ὁ ποίημα νοέω καθοράω . καί διότι γνάω ὁ “ θεός , οὐ ὡς θεός δοξάζω , ἢ εὐχαριστέω . ” Ἰουδαῖος δέ παραβαίνω ὁ νόμος , διά ὅς φημί , “ ὅς ἐν νόμος καυχάομαι , „ διά διά ὁ παράβασις ὁ νόμος ὁ θεός ἀτιμάζω ; “ δείκνυμι καί ὅτι παρά ὅς μέν ὁ φύσις ἀσθενέω · παρά ὅς δέ , καί ὁ φύσις καί ὁ νόμος , ἀκόλουθος ὁ ἐκ ὁ Εὐαγγέλιος χάρις εἰσάγω καί φημί , τίς ἔχω ἐγώ ἐκ ὁ χάρις περισσός καί ἐξαίρω ; ὁ πίστις ὁ διά Ἰησοῦς Χριστός δικαιοσύνη εἰμί ἀπεργαστικός . Ὠριγένης . “ ὁ δέ ἰός ἀσπίς ὑπό ὁ χεῖλος αὐτός , ” αὐτός λέξις κεῖμαι ὁ χρῆσις παρά ὁ ρλθ' ψαλμός · ὁ δέ ἐπί οὗτος “ ὅς ὁ στόμα ἀρά καί πικρία γέμω , ” ἔοικα γίγνομαι ἀπό ὁ ἐν ὁ ἐννάω ψαλμός οὕτως εἴρω · “ ὅς ἀρά ὁ “ στόμα αὐτός γέμω καί πικρία καί δόλος . ” εἶτα ἑξῆς οὗτος εἰμί · “ ὀξύς ὁ πούς αὐτός ἐκχέω αἷμα . ” οὗτος δέ ζητέω ἐν ὁ Ἠσαΐας , ὅς ἐν ὁ ἄλλος ὁ παροιμία ἔκδοσις , ἐν ὁ “ ταχύνω ἐκχέω αἷμα . ” ὅς μετά ἀστερίσκος προστίθημι ἐν τῆ ἔκδοσις ὁ ἑβδομήκοντα . “ ὁ δέ σύντριμμα καί ταλαιπωρία ἐν “ ὁ ὁδός αὐτός , ” μέχρι ὁ δεῦρο οὐ οἶδα ποῦ ἀναγιγνώσκω . οἴομαι δέ ἐν τις ὁ προφήτης γράφω ὁ , “ ὁδός εἰρήνη οὐ “ γιγνώσκω . ” ἐν δέ ψαλμός , “ οὐ εἰμί φόβος Θεός ἀπέναντι ὁ “ ὀφθαλμός αὐτός . ” πλῆθος δέ εἰμί ἁμάρτημα οὖον πάντως ἔνοχος ἕκαστος εἰμί ὁ ἅπας . ἀλλά ὁ μέν , ὁ δέ ὁ ἁμάρτημα , ὁ δέ ὅδε , καί οὗτος ὁ πᾶς ὁ πᾶς . οἶδα γάρ ὅτι ὅσος ὁ νόμος λέγω . Ωρισένους . τις κοινός πρός πᾶς σάρξ ὁ ἔργον ὁ μῶσις νόμος ; πῶς δέ καί ὁ ἁμαρτία ἐπίγνωσις διά ὁ νόμος Μωϋσῆς γίγνομαι ; πολύς καί πρό μῶσις ἐπιγιγνώσκω ὁ ἴδιος ἁμάρτημα . Κάϊν μέν , φημί , “ μείζων ὁ αἰτία ἐγώ ὁ ΑΦΕ - “ θνῄσκω ἐγώ . ” ὁ δέ εἰς Αἴγυπτος καταβαίνω πρός ὁ Ἰωσήφ πατριάρχης , λέγω ἐπί ὁ ὁ Ἰωσήφ πρός αὐτός λόγος ὁ “ ἐν ἁμαρτία εἰμί περί ὁ ἀδελφός ἐγώ . καί ὁ ἑξῆς . ἀλλά καί εἴπερ ὁ Ἰώβ δείκνυμι πρό μῶσις γίγνομαι , φημί · “ εἰμί δέ “ καί ἁμαρτέω ἑκούσιος κρύπτω ὁ ἁμαρτία ἐγώ , ” καί ὁ ἑξῆς . ὥστε δοκέω ἐγώ μή ὁ μῶσις νόμος νῦν λέγω ὁ ἀπόστολος , ἀλλά περί ὁ φυσικός , ὅς καί γράφω ἐν ὁ Καρδία ὁ ἄνθρωπος . τίς δέ ἄν ἄγω ὁ ἐν ὁ νόμος ; ὅς πᾶς ὁ συμπληρόω ὁ λόγος ἄνθρωπος ; οὐ εἰμί γάρ ἐν ὁ νόμος , ὁ ἔτι ζῶ Χωρὶς νόμος , ὁποῖος εἰμί καί Παῦλος ποτέ , πλήν ὁ ἅγιος , ὅς προγιγνώσκω καί προορίζω καί δικαιόω καί δοξάζω , νόμος εἰμί καί οὐ ἐν νόμος . διόπερ οὖον φράσσω αὐτός ὁ στόμα , οὐδέ ὑπόδικος γίγνομαι ὁ Θεός · οὖον γάρ εἰμί σάρξ . καί εἰμί δικαιόω δέ , οὐ ἐκ ἔργον νόμος , νόμος γάρ , “ οὐ ἐκ ἔργον νόμος Δίκαιος - “ τίθημι , ” αὐτόθεν δίκαιος εἰμί · οὗτος δέ g δή νόμος ἐπίγνωσις ἁμαρτία , ὡς διά ἰατρικός ἐπίγνωσις νόσος , καί μάλιστα ὁ λανθάνω καί αὐτός ὁ νοσέω . καί ἄλλως δέ , ὅσος ἐπί ὁ νόμος τιμωρέω ὁ μοιχεύω , χρή καί ὁ φονεύω κολάζω βούλομαι πάντως · ὁ δέ “ Κύριος ἀφαιρέω ὁ ἀνόμημα “ σύ , ” οὐκέτι βούλημα εἰμί ὁ νόμος , ἀλλά χάρις ὁ δίδωμι ὁ νόμος . διά οὗτος ἀκριβῶς εἶπον ὁ “ ἐκ ἔργον νόμος , ” οὐ ἐπάγω , πᾶς ἄνθρωπος , ἀλλά πᾶς σάρξ . διάθεσις μέν γάρ δικαιόω δυνατός , ὅταν ὁ πρόθεσις πρός ὁ ὁ νόμος ῥέπω βούλημα . ἔργον δέ , οὐκέτι δυνατός . ὁ δέ ἔργον σάρξ , ὅσπερ ἀναιρέω ψυχή . νυνί δέ Χωρὶς νόμος δικαιοσύνη Θεός φανερόω . Ὠριγένης . ὅς λέγω τοιοῦτος εἰμί . οὐ ὥσπερ διά νόμος ἐπίγνωσις ἁμαρτία , οὗτος καί φανέρωσις δικαιοσύνη Θεός διά νόμος γίγνομαι . μείζων γάρ εἰμί ὁ δικαιοσύνη ὁ Θεός ὁ φυσικός ἀφορμή , ὁ τις οὐ εἰμί αὐτάρκης πρός ὁ κατανοέω δικαιοσύνη , οὐ ἁπλόος , ἀλλά ὁ αὐτός ὁ Θεός , ὅς ὁ δικαιούμενος κρίμα ανεξερεύνητος εἰμί . διό “ νυνί Χωρὶς νόμος “ φανερόω ὁ ὁ Θεός δικαιοσύνη , ” ὅς διδάσκαλος εἰμί ὁ Χριστός , ἐν μηδείς παραλαμβάνω εἰς παράτασις ὁ ὁ Θεός δικαιοσύνη ὁ ὁ φύσις νόμος . μαρτυρέω δέ οὗτος ὥσπερ ὑπό ὁ προφητικός λόγος ἐκ ἅγιος πνεῦμα αἰνιγματωδῶς εἴρω , καί ὑπό ὁ προφήτης Μωϋσῆς νόμος . καί μή θαυμάζω , εἰμί δύο σημαίνω ὁ εἷς ὄνομα ὁ νόμος ἐν ὁ αὐτός παραλαμβάνω τόπος . εὑρίσκω γάρ οὗτος ὁ συνήθεια καί ἐν ἄλλος γραφεύς · οἷος “ οὐ σύ λέγω ὅτι τετράμηνος εἰμί , “ καί ὁ θερισμός ἔρχομαι ; ἐπαίρω ὁ ὀφθαλμός σύ , καί “ θεάομαι ὁ χώρα ὅτι λευκός εἰμί πρός θερισμός ἤδη . ” δίς γάρ ἐκεῖ ὁ θερισμός ὀνομάζω , καί ὁ μέν ὁ πρότερος ἐπί ὁ σωματικός ἀναφέρω , κατά δέ ὁ δύο ἐπί ὁ πνευματικός . εἴπερ δή ὁ αὐτός νόμος παραλαμβάνω κατά τις . εἰμί μέν Χωρὶς νόμος φανερόω , οὐ ὑπό νόμος μαρτυρέω . εἰμί δέ ὑπό νόμος μαρτυρέω , οὖον Χωρὶς ὁ νόμος φανερόω . Ἀπολινάριος . οὖον κατά ἐναντίωσις ὁ πρός νόμος , ἀλλά κατά προσθήκη ἀγαθός καί δωρεά Θεός · ἵνα μηκέτι ἐν ἀνθρώπινος δικαιοσύνη κρίνω ὁ πάντως ἐξελέγχω · ἀλλά ὁ παρά Θεός δικαιοσύνη τελειόω . οὗτος δέ εἰμί ὁ διά ὁ Χριστός πίστις εἰς πᾶς διαβαίνω ὁ πιστεύω , καί πᾶς ἐπαναπαύω . ὁ αὐτός . ἀναλαμβάνω ὁ προερέω , ἵνα προστίθημι ὁ ἐπεί γάρ εἶπον δικαιοσύνη Θεός φανερόω , εἶτα τις παρεντίθημι ἀναγκαῖος , οὗτος ὁ λόγος ἀναλαμβάνω , δείκνυμι διά ὁ εἰς ὁ δεσπότης Χριστός πίστις οὗτος ἅπας ἀπολαύω , εἴτε Ἰουδαῖος ἄγω , εἴτε Ἕλλην , ὁ οὗτος τυγχάνω ἐφίημι . ὁ γάρ εἰς πᾶς ὁ Ἰουδαῖος λέγω , ἐπί πᾶς δέ ὁ ἐκ ὁ ἄλλος ἔθνος . Κύριλλος . οἶδα ὅτι γράφω περί τίνω , ὅτι “ εἰμί Δίκαιος “ ἀμφότερος πορεύω ἐν ὁ ἐντολή καί δικαίωμα ὁ Χριστός ἄμεμπτος . καί ὁ μακάριος δέ Παῦλος φημί , ὅτι καί αὐτός κατά δικαιοσύνη ὁ ἐν νόμος γίγνομαι ἄμεμπτος . ἀλλά ὁ ἐν οὗτος Ἄμεμπτος οὔπω πράσσω ὁ διά ὅς εἰμί λαμπρός καί ἀοίδιμος . καί γοῦν αὐτός φημί πάλιν ὁ μακάριος Παῦλος , ὡς ἡγέομαι μέν ἅπας ὁ ἐν νόμος ζημία , καί ἐν ἴσος σκύβαλον καταλογίζομαι . ζητέω δέ πάλιν ὁ ὑπερέχω ὁ γνῶσις ὁ Χριστός . κατακρίνω δέ πάλιν ὁ νόμος ὁ παραβαίνω . οὗτος ὅς ἑτέρωθι φημί · “ εἰμί γάρ ὁ διακονία ὁ κατάκρισις δόξα , πολύς μᾶλλον περισσεύω ὁ διακονία ὁ δικαιοσύνη δόξα . Πλεῖστος δέ εἰμί ἐντολή ἐν αὐτός , πᾶς πῶς ἀνάγκη καί ὁ ἀκριβής νομοφύλαξ διαπταίω ἐν τις , καί παραβάτης νόμος καθίστημι · καί ὅτι φορτικός ἀληθής διομολογέω ἐναργής ὁ θεσπέσιος μαθητής · φάσκω γάρ “ νῦν οὖν τίς πειράζω ὁ “ θεός , ἐπιτίθημι ζυγόν ἐπί ὁ τράχηλος ὁ μαθητής , ὅς “ οὔτε ὁ πατήρ ἐγώ , οὔτε ἐγώ ἰσχύω βαστάζω ; ” ὅτε τοίνυν Ἕλλην μέν εἰμί ὑπό ἁμαρτία ὡς ἀγνοέω ὁ δημιουργός Ἰουδαῖος δέ ὡς ὁ ὁ νόμος παράβασις ἔνοχος , δήω ἀναγκαῖος ὁ εἰμί ἐπί ὁ γῆ g ὁ δικαιόω Χριστός · δικαιόω γάρ οὐ ἐκ ἔργον ὁ ἐν δικαιοσύνη , ὅς ποιέω ἐγώ , ἀλλά κατά ὁ πολύς αὐτός ἔλεος · αὐτός γάρ εἄν ὁ κατά πάλαι λέγω διά φωνή προφήτης , “ ἐγώ εἰμί ὁ ἐξαλύω - “ φάω ὁ ἀνομία σύ , καί οὖον μή μιμνήσκω . ” διαίσσω γε μήv ὁ δικαιόω χάρις εἰς πᾶς ἐν ἴσος , Ἰουδαῖος τε φημί καί Ἕλλην , “ ὅτι καί πᾶς ἁμαρτάνω καί ὑστερέω ὁ δόξα “ ὁ Θεός , δόξα Θεός δέ νοέω εἄν εἰκότως ὁ μήτε οἶδα μήτε μή φύω πλημμελέω . κατόπιν δέ πάντως ὁ ὁ θεότης αὔχημα , πᾶς ὁ γενητός κτίσις , παρολισθάνω γάρ καί ὁ Ἄγγελος τις , πλήν εὐδοκέω ὁ θεός καί πατήρ ἀνακεφαλαιόω ὁ πᾶς ἐν ὁ Χριστός ὁ δικαιόω δωρεά ὁ αὐτός χάρις . τίθημι γάρ ἱλαστήριος διά πίστις ἐν ὁ αὐτός αἷμα . ἐπεί γάρ ποιέω ὁ ἅπας ζωή ἀντάλλαγμα ὁ ἴδιος αἷμα , σῴζω ὁ ὑπό οὐρανός , ἵλαος τε καί εὐμενής καθίστημι ἐγώ ὁ ἐν ὁ οὐρανός πατήρ καί Θεός . οὖον γάρ εἰμί διαστολή . πᾶς γάρ ἁμαρτάνω . Ὠριγένης . Δίκαιος δέ παρατίθημι ὁ μετά αἷμα γίγνομαι κατά ὁ νόμος ἱλασμός , ἐν εὑρίσκω ἐκ ὁ παρατίθημι , καί ὅς εἰμί σύμβολον ὁ γράφω . γράφω τοίνυν μετά ὁ ὁ ἀρχιερεύς θυσία ἐν ὁ Λευιτικός , “ ἐάν δέ πᾶς Σύνα - “ Γωγή ἀγνοέω , καί λανθάνω ῥῆμα ἐκ ὀφθαλμός ὁ συναγωγή , “ καί ποιέω εἷς ἅπας ὁ ἐντολή κύριος . ἢ ὁ ἁμαρτία , “ ἁμαρτάνω ἐν αὐτός καί προσάγω ὁ συναγωγή μόσχος ἐκ βοῦς “ περί ὁ ἁμαρτία . ” εἶτα μετά ὀλίγος · “ καί εἰσφέρω ὁ ἱερεύς , ὁ “ χριστός ἀπό ὁ αἷμα ὁ μόσχος εἰς ὁ σκηνή ὁ Μάρτιος - “ τυρίον . ” καί πάλιν μετά ὀλίγος — “ καί ποιέω , ” φημί , “ ὁ μόσχος εἰμί τρόπος ποιέω ’τον μόσχος ὁ ἁμαρτία οὕτως “ ποιέω αὐτός · καί ἐξιλάσκομαι περί αὐτός ὁ ἱερεύς , καί ἀφίημι αὐτός . Ἰωάννης . Σευηριανός . οὐδαμός δέ φημί , ὅτι πᾶς ἀσεβέω , ἀλλά ἁμαρτάνω ὁ ὁ ἁμαρτία κοινός · οὖον ὁ ὁ ἀσέβεια · i οὐδέ ὑστερέω ἔχω ὁ ὑστερέω , ζητέω ὁ λείπω · ἔχω ὁ Ἰουδαῖος ὁ νόμος . ὑστερέω δέ αὐτός ὁ ὁ χάρις τελείωσις . εἰς ἔνδειξις ὁ δικαιοσύνη αὐτός . Σευηριανός . Θεοδώρητος . ἀνέχω γάρ ὁ θεός , ἵνα δείκνυμι ὁ ἑαυτοῦ δικαιοσύνη . εἰμί γάρ ὑπεξέρχομαι , πάντως ἄν ἀναιρέω . εἰμί δέ ἀναιρέω , οὐ εἰμί ὁ σῴζω . ἐπεί δέ ἀνέχω καί προστίθημι ὁ ἁμάρτημα , δείκνυμι ὅτι βούλομαι οὖον καταλλάσσω νόμος ὁ ἁμάρτημα , ἀλλά καί δικαιόω , ὁ πρότερος ἀνέχω . συγχωρέω τοίνυν ἁμαρτάνω , ἀθρόος ὁ ἄφεσις χαρίζομαι . Δίκαιος δέ ὁ θεός λέγω · ἤτοι ἀνταποδίδωμι , ὅς ὁ δικαιοσύνη χαρίζομαι . ὅς οὖν ἐγώ δικαιόω , Θεός δικαιοσύνη , ἐπεί οὐ ἐκ ἐμέω ἔργον , ἀλλά ἐκ ὁ ὁ δικαιόω χάρις . οἷος σύντομος δείκνυμι ὁ Δῶρα ὁ χάρις , ἀνατρέχω ὁ περί ὁ νόμος λόγος καί δείκνυμι αὐτός . πός οὖν ὁ καύχησις ; ἐκκλείω . Ὠριγένης . ἐπεί πᾶς ὁ ἐκ ἔργον ἀποκλείω πᾶς ἄνθρωπος καύχησις , διά οὗτος “ πᾶς ὁ ὕψος ἑαυτοῦ ταπεινόω - “ ὁ · ” κἀν ἀληθεύω λέγω ὁ “ ὁ θεός ὁ εὐχαριστέω σύ , ὅτι οὐ “ εἰμί ὡς ὁ λοιπός ὁ ἄνθρωπος , ” καί ὁ ἑξῆς . διά νόμος δέ πίστις ἐκκλείω πᾶς καύχησις , ὁποῖος εἰμί ὁ Παῦλος λέγω “ k ἐγώ δέ μή γίγνομαι καυχάομαι ἐπί οὐδείς ὁ ἀρετή , ὅς ἐν “ μόνος ὁ σταυρός ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός . ” πάντως λέγω ἐγώ , τίς ἐπεισέρχομαι νόμος οὗτος ἐκβάλλω ; ἐπεί νόμος φύω ὁ κράτος λύω νόμος . πρός ὅς , φημί , οὖον νόμος ἔργον ἐπεισέρχομαι ὁ πρότερος λύω . καλῶς γάρ ἔχω ἐκεῖνος , κατά γε οὗτος . νόμος δέ πίστις ἐπεισέρχομαι , περισσός εἰκότως οὗτος ἀποφαίνω , Νίκη ὁ ἀπό ὁ νόμος ὁ ἔργον . ἐπεί οὗτος ἐγώ ἀπό ὁ θεῖος ὑπάρχω χάρις , ὁ σύν πολύς ὁ πόνος προσγίγνομαι ἀπό ὁ πρότερος οὐ δύναμαι . δείκνυμι δέ διά νόμος πίστις * * * * * ἕπομαι πρός ὁ νόμος ὡς ἀλλότριος ἐπί ὁ οἰκέω ὁ προσηγορία ἀσπάζομαι . Κύριλλος . τίς γάρ ὅλως , ὅς ἐπί τις καυχάομαι , πᾶς χρειόω καί ἐκκλῄζω ὁ εὐθύς ὁδός , καί οὐδείς εἰμί παντελῶς ὁ ποιέω χρηστότης ; οὐκοῦν “ ἐκκλείω , φημί , ὁ καύχησις . τουτέστιν ἐκβάλλω , καί ἀναράω τόπος . ὁ πάρεσις ὁ προγίγνομαι ἁμάρτημα πλουτέω ἔλεος καί χάρις , δικαιόω δωρεά ἐν Χριστός . λογίζομαι οὖν πίστις δικαιόω ἄνθρωπος . Θεόδωρος . ὁ δέ “ λογίζομαι ” οὐ ἐπί ἀμφιβολία μέγει , ἀλλά ἀντί ὁ λογισμός ὁ προσήκω · ἡγέομαι ὁ κατά πίστις δικαίωσις ἄνευ ἔργον νόμος πᾶς ἄνθρωπος βούλομαι μετέχω . σημειωτέος δέ ὡς οὐ ἁπλόος εἶπον “ Χωρὶς ἔργον νόμος , ὡσανεί καί ἐργάζομαι ἀρετή ἐπιμελέομαι , οὐ ἀνάγκη νόμος οὗτος ποιέω , ἀλλά ὑπό ἕτερος πρός οὗτος ἄγω . Ὠριγένης . ὅτι2 δέ ἀρκέω εἰς δικαιοσύνη ὁ ὁ πίστις νόμος καθόλου μηδείς ἐργάζομαι ἐγώ , ἔχω δείκνυμι ὁ συσταυρόω ληιστής ὁ Ἰησοῦς , καί ὁ ἐν ὁ κατά Λουκᾶς ἁμαρτωλός γυνή ὁ κομίζω ἀλάβαστος μύρον , καί ἵστημι παρά ὁ πούς ὁ Ἰησοῦς , καί διαπράσσω ὅσπερ ἀναγράφω ποιέω . ἐκ οὐδείς γάρ ἔργον , ἀλλά ἐκ ὁ πίστις ἀφέω οὗτος ὁ ἁμαρτία , καί ἀκούω ὁ “ ὁ πίστις σύ σῴζω σύ . “ πορεύω εἰς εἰρήνη . ” ὅτι δέ μετά ὁ ἐπίγνωσις ἀδικία γίγνομαι , ἀθετέω ὁ χάρις ὁ δικαιόω , σαφῶς αὐτός ἐν ὁ ἑξῆς παρίστημι . ἐγώ δέ οἴομαι , φημί , ὅτι καί ὁ πρό ὁ πίστις ἔργον , κἀν δοκέω εἰμί δεξιός , ὡς μή ἐποικοδομέω καλός 1θεμελίῳ τῆ πίστις , οὖον δικαιόω ὁ ποιέω αὐτός . ἤ Ἰουδαῖος θεός μόνος καί οὐ ἔθνος ; νόμος οὖν καταργέω διά ὁ πίστις ; Κύριλλος . φημί ὁ θεσπέσιος Μωσῆς ὁ ὁ ὅλος θεός , “ προ - “ φήτης αὐτός ἀνίστημι ἐκ ὁ ἀδελφός αὐτός · καί λαλέω “ αὐτός καθότι ἄν ἐντέλλω αὐτός . καί ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ὅς “ μή ἀκούω ὁ λόγος , ὅσος ἄν λαλέω ὁ προφήτης ἐπί ὁ “ ὄνομα ἐγώ , ἐγώ ἐκδικέω ἐκ αὐτός . ” πῶς οὖν οὐ ἵστημι νόμος διά ὁ πίστις ὁ πῇ αὐτός προσίημι λόγος · καί προφήτης ὀνομάζω διά ὁ ἀνθρώπινος ὁ Ἐμμανουήλ , ὁ ὡς ἐν τάξις μῶσις μεσίτης Θεός καί ἄνθρωπος . καί πάλιν ὁ μέν νόμος εἰμί ἐν σκιά , πλήν ὠδίς ὁράω ὁ ἀλήθεια ὁ μόρφωσις . οὐ ἀναιρέω δέ ὁ τύπος ὁ ἀλήθεια , καθίστημι δέ ἐμφανής . Ὠριγένης . τίς διαφέρω ὁ ἐκ πίστις δικαιόω περιτομή , ὁ δικαιούμενος διά ὁ πίστις ἀκροβυστία ; οὖον γάρ νομιστέος ὡς τυγχάνω Παῦλος ὁ πρόθεσις διάφορος χράομαι . οἷος καί ἐν ὁ πρός Κορίνθιος , “ ὁ γυνή , ” φημί , “ ἐκ ὁ ἀνήρ , “ ὁ δέ ἀνήρ διά ὁ γυνή . ” δοκέω δέ ἐγώ οἰκεῖος εἰμί ὁ ἐκ τις ὁ ἐκ ὅς , ἤ περ ὁ διά τις ὁ διά ὅς . ὁ μέν γάρ γυνή πρῶτος ἐκ ἀνήρ εἰμί οὐδέποτε διά ἀνήρ . οὐδέ γάρ ἐκ ἄλλος ποτός γυνή , ἵνα γίγνομαι διά ἀνήρ . καί μάλιστα ἐπάν ἀκούω οὗτος κατά ὁ Ἀδάμ καί ὁ Εὔα , διά ὁ “ οὗτος νῦν ὀστέον “ ἐκ ὁ ὀστέον ἐγώ , καί σάρξ ἐκ ὁ σάρξ ἐγώ . ” ὁ δέ ἀνήρ οὐδέποτε ἐκ ὁ γυνή , ἀλλά καί αὐτός πρῶτος ἐκ ἀνήρ ἐάν , μετά οὗτος γίγνομαι διά γυνή · ἀλλά οὗτος οὐκέτι ἁρμόζω ἐπί ὁ Ἀδάμ , ἀλλά ἐπί πᾶς ἀνήρ μετά ἐκεῖνος . ἐπεί τοίνυν εὐγενής περιτομή ἀκροβυστία ὑπάρχω , ὁ δέ ὑποδεέστερος ὁ ἀκροβυστία ὁδεύω διά ὁ πίστις , ἵνα δικαιόω οὐ ἔρχομαι διά ὁ πίστις . πιστεύω γάρ τις ἔρχομαι εἰς ὁ περιτομή , καί μάλιστα ὅς φημί ὁ ἀπόστολος “ ὁ ἐν κρυπτός , ” ὥστε ἀγαθός νοέω ὁ ἐκ ἀνήρ , καθό ἐκ ἀνήρ ὁ διά γυνή . ὅτι ἐπί πᾶς μέν ἄνθρωπος χώρα ἔχω οὗτος , ἐπεί πρό ὁ διά γυνή , γίγνομαι ἐκ ἀνήρ . ἐπί δέ ὁ Σωτήρ μή γίγνομαι ἐκ ἀνήρ , οὐ ἔχω ὁ γίγνομαι αὐτός διά γυνή · διόπερ ἐκεῖ , ἐπεί ὁ γίγνομαι ἐκ ὁ σάρξ , σάρξ εἰμί , ὁ σάρξ αὐτός μή γίγνομαι ἐκ ἀνήρ , γίγνομαι ἐκ γυνή , καί οὖον διά γυνή . Θεόδωρος . ἐπί ὁ Ἰουδαῖος ὁ “ ἐκ πίστις ” τίθημι · ὡς ἄν ἔχω μέν καί ἕτερος ἀφορμή πρός δικαίωσις , οὖον δύναμαι δέ αὐτός μετέχω πλήν ἐκ ὁ πίστις . ἐπί δέ ὁ Ἕλλην “ διά ὁ πίστις . Ὠριγένης . ζητέω διατί μή εἶπον ἐκ πίστις δικαιόω ὁ περιτομή εἰμί . καί οὐ ἀμφιβάλλω φημί , εἰμί μή καταργέω ἐκ πίστις δικαιούμενος , καταργέω ὁ νόμος . ἀλλά νῦν νόμος λαμβάνω ὁ μῶσις , διά ὁ πίστις οὖον καταργέω . ὁ γάρ πίστις ἵστημι καί ὁ νόμος ἐκ Θεός εἰμί · προδηλόω δέ ὥσπερ τίς ὁ ὀρθός πίστις φημί . εἰμί δέ τις ἀντιτίθημι ἐκ ὁ δύο πρός Κορίνθιος Ἐπιστολή ὁ “ εἰμί δέ ὁ διακονία “ ὁ θάνατος ἐν γράμμα ἐντυπόω λίθος , γίγνομαι ἐν “ δόξα , ὥστε μή δύναμαι ἀτενίζω ὁ υἱός Ἰσραήλ εἰς ὁ “ πρόσωπον Μωϋσῆς , διά ὁ δόξα ὁ πρόσωπον αὐτός ὁ “ καταργέω , ” εἴρω ὅτι οὖον αὐτός εἰμί , ὁ νόμος οὖν καταργέω , ὁ νόμος οὖν καταργέω . οὐδέ γάρ αὐτός ἐνεργέω ὁ νόμος ὁ Παῦλος ὁ καταργέω ὁ νόμος . εἰμί γάρ καί καταργέω ὑπό ὁ ὑπερβάλλω δόξα ὁ Χριστός , “ Κύριος γάρ , ” φημί , “ ὁ σάββατον εἰμί , ” καί οὖον δοξάζω ὁ δοξάζω ἐν οὗτος ὁ μέρος ὡς πρός σύγκρισις ὁ m ὑπερβαίνω δόξα . μόνος γοῦν ὀνομάζω ὁ Χριστός . ὁ δέ μή μένω καταργέω , ἐπεί “ ὁ νόμος παιδαγωγός , ἠώς εἄν ἔρχομαι ὁ πλήρωμα ὁ χρόνος . ” εἰμί γάρ Ἀβραάμ ἐκ ἔργον δικαιόω . Ὠριγένης . ἐπί τίς πιστεύω Ἀβραάμ ὁ Θεός , οὖον πάνυ , σαφῶς διηγέομαι γραφεύς · ἔοικα δέ ὁ ἀπόστολος ὁ καθόλου αὐτός ἐκλαμβάνω πιστεύω . καί γάρ ἀληθής , εἰμί μέν ὁ καθόλου , πάντως καί ὁ κατά μέρος . εἰμί δέ ἐπί ὁ εἴρω πιστεύω ὁ Θεός , οὐ ἀκολουθέω ὅτι καθόλου πιστεύω . εἰμί γάρ μέτρον ὁ πιστεύω Θεός · διό “ Ἀβραάμ μέν πιστεύω ὁ Θεός , καί “ λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιοσύνη . ” οὐδείς δέ τοιοῦτος γράφω , “ ἡνίκα ὁράω Ἰσραήλ ὁ χείρ ὁ μέγας , ὁ ποιέω Κύριος “ ὁ Αἰγύπτιος , καί φοβέω ὁ λαός κύριος , καί πιστεύω ὁ “ κύριος , καί Μωσῆς ὁ θεράπων αὐτός . ” οὖον πρόσκειμαι δέ ὡς ἐπί ὁ Ἀβραάμ ὁ “ λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιοσύνη . ” Ἀπολινάριος . τύπος κατά ὁ Ἀβραάμ ἐπιδείκνυμι ὁ πίστις · οὖον ὁ ἐν νόμος καί περιτομή δίδωμι μόνος , εἰς Δίκαιος - βρόχος , ἀλλά καί ὁ ἐν ἀκροβυστία . δικαιόω μέν γάρ καί Ἀβραάμ , οὐ ἐκ ἔργον . οὐδέ γάρ εἰμί ὁ καύχημα αὐτός λαμπρός , ἀτελής ὅς , καί παρά Θεός μή δύναμαι φαίνω · παρά οὖς δικαιοσύνη χωλεύω , καύχησις n ἔχω οὖον δύναμαι · ἀλλά ἐκ πίστις ὁ δικαίωσις ὁ πατήρ ἐγώ Ἀβραάμ . πατήρ κατά σάρξ αὐτός λέγω ὁ Ἰσραηλίτης ὁ κατά πνεῦμα Θεός γίγνομαι Μένων υἱός · ὅς εξομοιώνω Χριστός ἐν ὁ κατά σάρξ γένεσις , ἐξομοιόω αὐτός πρός ἑαυτοῦ , διά ὁ ἐν πνεῦμα κατά χάρις γέννησις . Κύριλλος . χρή δέ ὑπολαμβάνω , φημί τις , ὁ περί ὁ προπάτωρ Ἀβραάμ πολυπραγμονέω λόγος , ἐκεῖνος εἶπον . εἴρω ποῦ τις ὁ ἅγιος μαθητής , δίχα ὁ ἔργον , ὁ πίστις εἰμί νεκρός · προσεπάγω δέ οὗτος ὁ ἐθέλω δέ γιγνώσκω , εἰμί ἄνθρωπος κενός , ὅτι ὁ πίστις Χωρὶς ὁ ἔργον νεκρός εἰμί ; Ἀβραάμ ὁ πατήρ ἐγώ , οὐ ἐκ ἔργον δικαιόω , ἀναφέρω Ἰσαάκ ὁ υἱός αὐτός ἐπί ὁ θυσιαστήριον ; ἆρα οὖν ἀλλήλων τἀναντία φημί ὁ πνευματοφόρος ; τίς ἐν πρός οὗτος φημί ; εἰς γῆρας ἐλαύνω λοιπός ἀδοκήτως λίαν ἐπαγγέλλω αὐτός υἱός ὁ ὁ ὅλος Θεός · φάσκω τε ὅτι ὁ ὁ ἄστρον ἀνάριθμος πληθύς φιλονεικέω ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι σπέρμα . ὁ δέ ἐπεί τιμάω ὁ ὑπισχνέομαι ὁ πᾶς δύναμαι κατορθόω , διά οὗτος ἐπιμαρτυρέω ὁ Θεός δικαιόω παρά αὐτός , καί γέρας ἐντάσσω ὁ οὗτος θεοφιλής κομίζω γνώμη , ὁ ἀρχαῖος αἰτίαμα ὁ ἀμνηστέω . πλήν ποιέω κατά καιρός γύμνασμα ὁ Δίκαιος θεός ὁ ἐπί γε ὁ Ἰσαάκ χρησμῴδημα . ἀλλά εἰμί καί ἐπί αὐτός πιστός καί φιλόθεος , ὡς ὁ πρός θεός ἀγάπη προτάσσω οὐδείς . πλήν καθά φημί ὁ Σωτήρ ὁ μαθητής , ὁ πίστις συνεργέω ὁ ἔργον · καί ἐκ ὁ ἔργον ὁ πίστις βεβαιόω . φημί δέ ποῦ καί ὁ θαυμάσιος Παῦλος περί ὁ προπάτωρ Ἀβραάμ , “ πίστις προσφέρω ὁ “ Ἰσαάκ πειράζω , καί ὁ μονογενής προσφέρω ὁ ὁ ἐπαγ - “ Λία ἀναδέχομαι · πρός ὅς λαλέω , ἐν Ἰσαάκ καλέω σύ “ σπέρμα · λογίζομαι ὅτι καί ἐκ νεκρός ἐγείρω δυνατός ὁ “ Θεός . ” οὐκοῦν κἀν εἰμί λέγω ὁ τυγχάνω ἐκ ἔργον δικαιόω διά - ὅς ὁ προσφέρω ὁ Ἰσαάκ πειράζω , ἀλλά εἄν καί οὗτος αὐτός πίστις ὁ ἑδραῖος ἀπόδειξις ἐνεργής . ὁ δέ ἐργάζομαι ὁ μισθός οὖον λογίζομαι κατά Ὠριγένης . οὐδείς ὅς δίδωμι ὁ θεός ὁ γεννητής φύσις , ὡς ὀφείλω δίδωμι , ἀλλά πᾶς ὡς χάρις δωρέω . καί πᾶς ὁ εὐεργετέω , οὐ ὀφείλω αὐτός εὐεργεσία εὐεργετέω , ἀλλά ὁ βούλομαι ὁ θεός ἴδιος χάρις εὐεργετέω , ὅς ἄν εὐεργέτης . νῦν οὖν νομιστέος αὐτός ἁπλόος καί καθόλου εἴρω , καί ἄλλως κοινός νοέω ἐπί ὁ ὅστις ἐργάζομαι , καί ὁ μισθός ἀπό ἐκεῖνος λαμβάνω , οὖον κατά χάρις , ἀλλά κατά ὀφείλημα . ἡγητέον δέ αὐτός δύναμαι λέγω , φέρω εἶπον ἐπί ὁ ὡς Κάϊν ἐργάζομαι ὁ γῆ καί ποιέω ἔργον πονηρός · οὗτος γάρ ὡς ὀφείλω νομίζω , καί ὡς μισθός ὁ ἐργάζομαι ἀποδίδωμι ὁ κολάζω . διό καί ὁ ἀπόστολος ὀψώνιον μέν ὁ ἁμαρτία φημί εἰμί ὁ θάνατος · οὐκέτι δέ ὀψώνιον καί ὡσπερεί ὀφείλω ἀπό Θεός ὁ αἰώνιος ζωή , ἀλλά χάρισμα αὐτός . φημί γάρ , “ ὁ δέ χάρισμα ὁ Θεός , ζωή αἰώνιος , ἐν “ Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ . ” οὖον νομιστέος οὖν ἐπί ὁ ἀγαθός ἔργον λέγω ἐν ὁ Εὐαγγέλιος ὁ “ οὖς μέτρον ἐγώ - “ τρέω , ἀντιμετρέω σύ . ” ” χάρις γάρ εἰμί σῴζω · “ καί οὗτος οὐ ἐκ ἐγώ , Θεός ὁ δῶρον , ἵνα μῆτις καυχάομαι πρός δέ μέτρον ὁ ἁμαρτάνω ἐγώ δίδωμι ὁ κολάζω ὑποληπτέον . καθά καί Δαυίδ λέγω ὁ μακαρισμός ὁ ἄνθρωπος . Θεόδωρος . θαυμάσιος δέ ὁ μαρτυρία συγκρούω . ἐπί μέν ὁ πίστις , “ καί λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιοσύνη . ” ἐπί δέ ὁ ἔργον · “ καί οὖον μή λογίζομαι Κύριος ἁμαρτία . ” ἐκεῖ γάρ ἀρέσκω ὁ πίστις , ὥστε λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιοσύνη . ἐνταῦθα δέ ὁ ἔργον καί πρός ὁ ἐναντίος ῥέπω οὖον λογίζομαι , ὅταν ὁ ὁ Θεός φιλανθρωπία ὁ γίγνομαι ἀνώτερος φαίνω . Ὠριγένης . μηκέτι πράσσω ὁ χείρων , ἄφεσις εἰκός δύναμαι γίγνομαι ἀνομία . ἀγαθός δέ ἐπιτελέω ὡς ὁ γίγνομαι κώλυμα γίγνομαι ὁ προαμαρτάνω ἐξαφανίζω αὐτός ὁ φύσις , ἐπικαλύπτω ὁ ἁμαρτία ὁ προάγω , οὐδέ λογίζομαι ἔτι κύριος τις ὁ ἁμαρτάνω . λέγω γάρ ὅτι λογίζομαι ὁ Ἀβραάμ ὁ πίστις εἰς δικαιοσύνη . Σευηριανός . περιτομή δίδωμι διά τρεῖς αἴτιος οὗτος . ὥστε σημεῖον εἰμί πίστις , καί ὁ αβραμιαίος γένος εἰμί δηλωτικός , καί σύμβολον καί αἴνιγμα πολιτεία καθαρός καίω σώφρων , ὥστε οὐ ὡς δικαιοσύνη ὁ Ἀβραάμ n . Θεόδωρος . εἰς ὁ εἰμί αὐτός πατήρ πᾶς ὁ πιστεύω κατά ὁ οἰκέω ἰδίωμα ἐνταῦθα εἶπον ὡς ὁ εἰς ὁ εἰμί αὐτός ἀναπολόγητος · λέγω γάρ ὁ ἀναγκαῖος ὁ γίγνομαι ἕπω . ἐντεῦθεν φημί κοινός εἰμί ἅπας πατήρ , ἐπειδάν ὁ πρός αὐτός ὁμοιότης ὁ πίστις δέχομαι . Ὠριγένης . λαμβάνω δέ μετά ὁ ἐκ πίστις δικαίωσις σημεῖον περιτομή , ὡσπερεί σφραγίς τυγχάνω καί ἀποκλίνω δίκη ὁ σφραγίζω ὁ μυστήριον ὁ ἐκ πίστις δικαιόω · ἵνα ὁ μετά ὁ πίστις , ἐκεῖνος ἐκ περιτομή ὁ Ἀβραάμ ἕτερος εἰμί ὁ ἐκ πίστις δικαιόω τεκνόω αὐτός , ὅς εἰς τέκνον αὐτός λογίζομαι , ἕτερος εἰμί λαός παρά ὁ ἐν ἀκροβυστία ἐκ πίστις δικαιόω . ὁ δέ σφραγίς τηρέω μέν μή λύω , ὅσος οὐδέπω ἔρχομαι ὁ ἐκ πίστις καί ἐν ἀκροβυστία · ἡνίκα δέ ἔρχομαι ὁ προερέω τίκτω λαός ὁ ἐν ἀκροβυστία καί ἐκ πίστις δικαιόω , τότε ὁ σφραγίς καί ὁ σημεῖον ἐκεῖνος λύω , ὥστε ἄν λέγω ὁ βούλομαι ὁ σφραγίς ἐκεῖνος λαμβάνω , ὅτι ἐάν περιτέμνω , Χριστός σύ οὐδείς ὠφελέω . ὁ αὐτός . νομίζω δέ ὁ ἀπό ὁ ἔθνος μή ὁ ἀκρίβεια ὁ γραφεύς , ἐκτίθημι ὁ ἀπό ὁ γένεσις ῥητός , οὐ ὡς Παῦλος αὐτός τίθημι ἐν ὁ ἀρχή . οὐ ἄν γάρ ὁ οὕτως ἀκριβής ἐκτίθημι ὁ “ πιστεύω δέ Ἀβραάμ ὁ Θεός . ” οὗτος δέ εἰκός καί ἐν ὁ ἑξῆς γράφω ἐν ὁ πρός Ῥωμαῖος Ἐπιστολή , “ ὅτι λογίζομαι ὁ πίστις ὁ Ἀβραάμ εἰς δικαιοσύνη . ” νυνί δέ ἔχω ἐγώ Ἀβραάμ . οὖον γάρ διά νόμος ὁ ἐπαγγελία ὁ Ἀβραάμ . Ἀπολινάριος . οὖον νόμος ὁρίζω ὁ ἐπαγγελία ὁ θεός δίδωμι ὁ Ἀβραάμ καί ὁ σπέρμα αὐτός , ἀλλά πίστις δικαιόω αὐτός . ὁ δέ δίδωμι ὁ Ἀβραάμ ἐπαγγελία εἰμί , ὡς παρά ὁ μῶσις μανθάνω , ὁ λέγω , “ σύ δίδωμι καί ὁ σπέρμα σύ πᾶς “ ὁ γῆ οὗτος . ” διό καί κόσμος κληρονομία εἰναι ὁ ἐπαγγελία ὁ ἀπόστολος λέγω · γῆ εἰμί ἐπαγγελία . ἐν δέ ὁ πρός Κορίνθιος , εἰς ἐγώ ὁ ὁ Ἀβραάμ κατά πνεῦμα διάδοχος , ἀναφέρω πᾶς ἐγώ φημί , “ εἴτε κόσμος , εἴτε ἐνίστημι , εἴτε “ μέλλω . ” καί δῆλος ὁ ὁ μῶσις ἀναγιγνώσκω , ὅτι οὖον νόμος πρόσταγμα λαμβάνω ὁ Ἀβραάμ , ἐπί οὗτος ἔχω ὁ τοιοῦτος ἐπαγγελία . ὁ δέ γε Παῦλος ἐν ὁ πρόκειμαι , καί ὁ αἴτιος ἀποδίδωμι , διά ὅς οὐ ἐπί νόμος ὁ ἐπαγγελία δίδωμι ὁ θεός , ἀλλά ἐπί πίστις . o δείκνυμι ὅτι ἀναγκαῖος ὁ πίστις , ὅτι πρέσβυς περιτομή , ὅτι νόμος ἰσχυρός , ὅτι συνίστημι νόμος . εἰμί γάρ πᾶς ἁμαρτάνω , ἀναγκαῖος . εἰμί ἀκρόβυστος εἰμί δικαιόω , πρέσβυς . εἰμί μαρτυρέω ὑπό ὁ νόμος , καί ὁ νόμος ἵστημι , οὐ ἐναντίος ἀλλά φίλος καί σύμμαχος . δείκνυμι δέ πάλιν καί ἑτέρωθεν , ὅτι οὐδέ δυνατός εἰμί διά νόμος ὁ κληρονομία λαμβάνω . καί παραβάλλω αὐτός ὁ περιτομή , καί λαμβάνω ὁ νικητήριος , ἀντεπεξαγάω πάλιν αὐτός ὁ νόμος . ἵνα μή τις λέγω , ὅτι καί πίστις δυνατός ἔχω , καί νόμος τηρέω δείκνυμι ὅτι ἀμήχανος . ὁ γάρ ἔχω ὁ νόμος ὡς σῴζω ἀτιμάζω ὁ πίστις ὁ * * * * * διό φημί , “ κενόω ὁ πίστις · ” τουτέστιν οὖον χρεία ὁ κατά σάρξ σωτηρία . οὐδέ γάρ δύναμαι ὁ ἰσχύς ὁ ἑαυτοῦ ἐπιδείκνυμι . καί γάρ ὁ Ἰουδαῖος ἴσως ἄν P εἶπον , τίς ἐγώ γάρ χρεία πίστις ; οὐκοῦν εἰμί οὗτος ἀληθής , μετά ὁ πίστις καί ὁ ὁ ἐπαγγελία ἀναράω . ποῖος δέ ἐπαγγελία φημί · ὁ κληρονόμος αὐτός εἰμί ὁ κόσμος , καί ἐν αὐτός πᾶς εὐλογέω . καί πῶς καταργέω ὁ ἐπαγγελία οὗτος φημί , “ ὅτι ὁ νόμος , ” καί ὁ ἑξῆς . ὁ γάρ νόμος ὀργή κατεργάζομαι . απολιναριον . εἰμί δέ ὀργή κατεργάζομαι , καί παράβασις κατευθύνω ποιέω , εὔδηλος ὅτι καί κατάρα καί τιμωρία καί παράβασις πᾶς ὑπεύθυνος . οὔτε κληρονόμος ἄξιος , ἀλλά ὁ δίκη δίδωμι καί ἐκβάλλω . τίς οὖν γίγνομαι ; ἔρχομαι ὁ πίστις , ἐφέλκω ὁ χάρις . ὥστε ὁ ἐπαγγελία ἔργον ἐξέρχομαι . ὅπου γάρ χάρις , συγχώρησις . ὅπου δέ συγχώρησις , οὐδείς κόλασις · κόλασις δέ ἀναιρέω , ἐπιγίγνομαι διά ὁ πίστις , τίς ὁ κωλύω κληρονόμος ἐγώ γίγνομαι ὁ ἐπαγγελία ; διά οὗτος οὖν ἐκ πίστις φημί , ἵνα κατά χάρις εἰς ὁ εἰμί βέβαιος ὁ ἐπαγγελία ὁ Θεός πᾶς ὁ σπέρμα . ὁράω ὅτι οὖον ὁ νόμος ἵστημι μόνος ὁ πίστις , ἀλλά καί ὁ ἐπαγγελία ὁ Θεός οὐ ἀφίημι διαπίπτω ; ὁ δέ νόμος ἐναντίος καί ὁ πίστις καταργέω παρά καιρός τηρέω , καί ὁ ἐπαγγελία κωλύω . διά οὗτος φημί “ κατά χάρις ” εἰς ὁ μή καταισχύνω , ἀλλά “ εἰς ὁ εἰμί βε - “ βαιός ὁ ἐπαγγελία πᾶς ὁ πιστεύω . ” ὁ αὐτός . δύο τίθημι ἐνταῦθα ἀγαθός · ὅτι καί βέβαιος ὁ δίδωμι , καί πᾶς ὁ σπέρμα , ὁ ἐκ ἔθνος συνάγω , καί δείκνυμι Ἰουδαῖος ἐκτός εἰμί , εἄν πρός ὁ πίστις φιλονεικέω . εἶτα διορίζω ὁ σπέρμα ὁ ἐκ πίστις φημί , συνάπτω ὁ πρός ὁ ἔθνος συγγένεια · καί δείκνυμι , ὅτι οὐδέ δύναμαι φρονέω ἐπί ὁ Ἀβραάμ ὁ μή πιστεύω ὁμοίως ἐκεῖνος . ὁ τοίνυν συγγένεια ὁ πρός ὁ Δίκαιος , ἀκριβής ὁ πίστις ποιέω , καί πλείων ἔκγονος ἀποφαίνω πρόγονος . διό οὐδέ ἁπλόος εἶπον Ἀβραάμ , ἀλλά ὁ πατήρ ἐγώ ὁ πιστός . Ὠριγένης . ἀσυκοφάντητος ἀκούω χρή ὁ ἀπόστολος ἐν οὗτος καί συνίημι ὁ βούλημα αὐτός . φημί γάρ τις , εἰμί ἔνθα οὐ εἰμί νόμος , οὐδέ παράβασις δηλονότι . οὐδείς ἐν παράβασις γίγνομαι πρό μῶσις οἶδα · εἰμί δέ μή γίγνομαι τις , οὔτε ψεκτός , οὔτε οὖν Κάϊν , οὔτε πᾶς ὁ διά ὁ ἑαυτοῦ ἁμαρτία ὁ κατακλυσμός πάθος , ὅς ὁ ἐν Σόδομα ἐν παράβασις γίγνομαι . καί πρό οὗτος Ἀδάμ καί ὁ εὖα . λεκτέος οὖν πρός οὗτος ὅτι ὁ μῶσις νόμος , οὖον ὁ ἐν κρίσις ὀργή κατεργάζομαι , ἀλλά ὁ κατά αὐτός · ὁ μέν λιθόλευστος ποιέω · ἕτερος δέ ἐπί πυρός κατακαίω , ὅς ἕτερος ὑποβάλλω τιμωρία . ἀλλά καί εἴπερ ὅς οὐ εἰμί νόμος , οὐδέ παράβασις · ὅτε ὅσος ὁ νόμος λαλέω ὁ ἐν ὁ νόμος λαλέω . ὁράω δέ αὐτός καί ὁ παρά αὐτός Παῦλος νόμος πίστις ὀνομάζω Θεός ὀργή κατεργάζομαι , καί παράβασις εἰμί ἔνθα εἰμί ὁ ὁ πίστις νόμος καί ὁ ὁ Θεός . σαφῶς δέ αὐτός ἕτερος μέν εἰμί νόμος ὁ ὁ Θεός , οὖς μόνος καί αὐτός συνήδομαι κατά ὁ εἴδομαι ἄνθρωπος ἕτερος δέ νόμος εἰμί ὁ ἐν ὁ μέλος ἑαυτοῦ ἀντιστρατεύομαι ὁ νόμος ὁ νόος . καί ὁράω μήποτε οὗτος εἰμί ὁ ἀληθής ὀργή κατεργάζομαι . καί ὅς οὐ εἰμί νόμος οὗτος , ἐκεῖ οὐδέ παράβασις εἰμί · καί ὁ ἐκ οὗτος ὁ νόμος , οὐδαμῶς εἰμί κληρονόμος . εἰμί γάρ ὁ ἐκ νόμος κληρονόμος , κενόω ὁ πίστις . “ πᾶς δέ ὁ σπέρμα ” φημί ἤτοι ὁ ἐκ ὁ νόμος , ὅς ὁ ἐκ ὁ πίστις αὐτός , καί οὖον μόνος ὁ ἐκ ὁ νόμος , ἀλλά εἰμί ἔχω πρός ὁ ἐκ ὁ νόμος ὁ ἐκ ὁ πίστις . εἰμί γάρ μή οὕτως ἐκλαμβάνω , εἰμί ὁ ἐπαγγελία ὁ ἐκ Ἰσραήλ , καί ὁ ἐκ χετούρα , ὅσπερ οὐ ἀρέσκω . ὁ αὐτός . ἀναγκαῖος δέ , φημί , ἐξετάζω φαίνω , πῶς ἀκολουθέω ὁ ἐκ πίστις καί ὁ κατά χάρις , ὁ βέβαιος εἰμί ὁ ἐπαγγελία . ἄρα γάρ εἰμί εἰμί ἐκ νόμος , οὐ οἷος τε εἰμί βέβαιος τυγχάνω ὁ ἐπαγγελία . προέχω οὖν , οἱονεί δευσοποιός τις βαφή γίγνομαι ἐκ πίστις περί ὁ ψυχή , καί μάλιστα ὁ λογίζομαι εἰς δικαιοσύνη , ὥστε ὁ διά αὐτός ἐπαγγελία καί χάρις ἴσχω διά ὁ P ἀνέκπλυτος αὐτός , ὅς ἀμετάβολον γε ὁ βεβαιότητα · ὅστις οὐ ἐμφαίνω περί ὁ ἐκ νόμος ἔργον . ἀποστρέφω γοῦν ποτέ δίκαιος ἀπό ὁ δικαιοσύνη αὐτός λέγω , καί ποιέω ἀδικία . οὐ οἶδα δέ εἰμί καί περί ὁ πίστις γράφω , ὅτι ἀποστρέφω τις ἀπό ὁ πίστις ἅπαξ μαρτυρέω πιστεύω , καί δικαιόω διά ὁ πίστις . εἶτα καί ὁ μαρτυρία επισφραγίζω ὁ θεῖος ἀπόστολος ὁ εἴρω αὐτός . ὁ αὐτός . ὅς δέ λέγω οὗτος εἰμί · ὥσπερ ὁ θεός , μερικός οὐ εἰμί θεός , ἀλλά πᾶς πατήρ , οὗτος καί αὐτός . καί πάλιν ὥσπερ ὁ θεός πατήρ εἰμί , οὖον κατά ὁ φυσικός συγγένεια , ἀλλά κατά οἰκέω πίστις , οὐτάω ἄν αὐτός . ὁ γάρ ὑπακοή ποιέω πατήρ πᾶς ἐγώ . ἐπεί γάρ οὐδείς νομίζω εἰμί οὗτος ὁ συγγένεια , ὁ παχύς ἐκεῖνος κατέχω , δείκνυμι οὗτος κύριος , ἐπί ὁ θεός ὁ λόγος ἀνάγω . καί μετά οὗτος ἐκεῖνος ἐμφαίνω , ὅτι καί ἀμοιβή ὁ πίστις οὗτος λαμβάνω . ὥστε ἄν μή οὗτος ὁ , κἀν πᾶς εἰμί πατήρ ὁ ὁ γῆ οἰκέω ὁ κατεναντίον οὐκέτι χώρα · ὁ γάρ “ κατεναντίον , ” ὁ ὁμοίως εἰμί . ὁ γάρ παράδοξος οὗτος εἰμί , ὅς οὐ ἔχω ἐκ φύσις , οὗτος ἀπό ὁ ὁ Θεός δωρεά λαμβάνω . Σευηριανός . “ κατέναντι ὅς πιστεύω , ” ἀντί ἐνώπιος πρόσωπον ὅς πιστεύω Θεός . ὁ αὐτός . ὁ “ κατεναντίον ὅς πιστεύω Θεός , ” φημί , ὁ ὅτε πιστεύω ὁ Θεός · ἐπεί γάρ διαλέγω παρά ὅς πιστεύω ὁ κατεναντίον τίθημι . ἀντί ὁ εἰς τρόπος καί ὅστε πιστεύω . Ὠριγένης . ὁποῖος φημί ὁ πολύς ἔθνος εἰμί , ὅς τίθημι αὐτός πατήρ , ὁ ὁ ἐπαγγελία αὐτός δίδωμι Θεός · περί γάρ ὁ διά ὁ ἁμαρτία νεκρόω , ὅς ὁ ψυχή νεκρός γίγνομαι ἐν σῶμα ζῶ , οἴομαι νῦν αὐτός λέγω · ” ψυχή γάρ ὁ ἁμαρτάνω “ οὗτος ἀποθνῄσκω . ” τίς δέ ὁ μή εἰμί , ὅς ὁ στερέω ὁ εἰμί καί μή μετέχω αὐτός , οὗτος καλέω πρός ἀντιδιαστολή ὁ μετέχω ὁ εἶπον “ ἐγώ εἰμί ὁ εἰμί . ” καλέω δέ ὁ μή εἰμί , ἵνα ὑπακούω αὐτός χαρίζομαι ὁ εἰμί . ἀλλά ἴσως τις πρός οὗτος εἴρω , πῶς ὁ ἀπόστολος φημί μετά ἕτερος , ἐκλέγω ὁ θεός ὁ μή εἰμί , ἵνα ὁ εἰμί καταργέω ; ἀλλά εὔδηλος ὡς ἕτερος εἰμί οὗτος σημαίνω ὁ εἰμί καί μή εἰμί , ὅσος ἀπό πᾶς ὁ ἐκεῖσε ἀπόφασις εἰμί μέν γάρ ἐνθάδε ὁ κατά σάρξ σοφός καί δυνατός καί εὐγενής · μή εἰμί δέ ὁ ἄλλως παρά οὗτος διάκειμαι ὡς πρός ὁ ἐκεῖνος ὑπόληψις . ὅς παρά ἐλπίς ἐπί ἐλπίς πιστεύω . Σευηριανός . παρά ἐλπίς ὁ οἰκεῖος φύσις , ἐλπίς ὁ ὁ ἐπαγγέλλω δύναμις · ὁ δέ “ οὕτως εἰμί ὁ σπέρμα σύ , οὖον μόνος ὁ πλῆθος , ἀλλά καί ὁ λαμπρότης . Ὠριγένης . ἐν ὁ κατάλογος ὁ χάρισμα ὁ δίδωμι κατά ὁ ἀναλογία ὁ πίστις , καταλέγω καί ὁ πίστις . φημί γάρ ὁ Παῦλος μετά ἕτερος · “ ἄλλος πίστις ἐν ὁ αὐτός πνεῦμα . ” ὁ δέ αὐτός φημί καί ἀλλαχοῦ · “ ὅτι ἀπό Θεός σύ χαρίζομαι , οὖον “ μόνος ὁ εἰς Χριστός πιστεύω , ἀλλά ὁ καί ὑπέρ αὐτός πάσχω . οἴομαι δέ ὅτι καί ὁ ἀπόστολος ἐλλιπής πείθω ἕλη ὁ ἐκ ὁ ἐπί ἐγώ Ρ πίστις , εἰμί καί ἐκ πίστις ἐν ὁ κληρονόμος , καί ὁ ἐπαγγελία , ἵνα κατά χάρις , οὖον δέ αὐτός ὁ πίστις ὁ πρό ὁ χάρις κατά ὅς λέγω διά οὗτος ἐκ πίστις , ἵνα κατά χάρις Χωρὶς χάρις ὑφίστημι οὖον δύναμαι . εἰς δέ ὁ ἐπαγγελία ὁ Θεός . Ὠριγένης . Ὅρας μήποτε ὡς “ Ἀβραάμ παρά ἐλπίς ἐπί “ ἐλπίς πιστεύω , ” οὗτος καί πᾶς ὁ ὁ πίστις Ἀβραάμ υἱός , παρά ἐλπίς ἐπί ἐλπίς περί πᾶς πιστεύω . εἴτε περί ἀνάστασις νεκρός , εἴτε περί ὁ κληρονομέω βασίλειος οὐρανός ὅς βασίλειος Θεός . οὗτος γάρ ὅσος ἐπί ὁ ἀνθρώπινος φύσις παρά ἐλπίς εἰμί · ὅσος δέ ἐπί ὁ δυνατός ὁ Θεός καί ὁ ἀψευδής ἐπαγγελία αὐτός , ἐπί ἐλπίς ὁ ἐκ ὁ πιστεύω ἐλπίζω τυγχάνω . καί ἐπεί ὁ πιστεύω ἐπί ἐλπίς πιστεύω , διά οὗτος “ μένω πίστις , Ἐλπὶς , ” ἀπό ὅς γεννάω καί ὁ τρίτος μείζων οὗτος ὁ ἀγάπη . καί νομίζω στοιχείωσις μέν ἔχω λόγος ὁ πίστις · προκοπή δέ , ὁ ἐλπίς , τελειότης δέ ὁ ἀγάπη . ὅτι δέ οὖον διά ὁ γῆρας λέγω ὁ σῶμα ὁ Ἀβραάμ νεκρόω , δῆλος εἰμί ὁ ἐφίστημι τις τρόπος προστίθημι Ἀβραάμ λαμβάνω γυνή ὄνομα Χεττοῦρα , καί τίκτω αὐτός μετά ὁ τελευτή Σάρα , ὅστις ζῶ ἔτος ἑκατόν εἰκοσιεπτά · πρέσβυς δέ ὁ Σάρα δεκαετής εὑρίσκω σαφῶς ὁ Αβραάμ . εἰμί οὖν διά ὁ ἐπαγγελία , ὅς φημί τις , παιδοποιέω ὁ Ἰσαάκ , πῶς Χωρὶς ἐπαγγελία μετά ἑκατόν εἰκοσιεπτά ἔτος τίκτω ὁ ἀπό Χεττούρα . ὥστε ἐν ἔπαινος λέγω ὁ τοιοῦτος νέκρωσις ὁ ὁ μέλος ὁ ἐπί ὁ γῆ νεκρόω · ὅτε γάρ τις πνεῦμα ὁ πρᾶξις ὁ σῶμα θανατόω , τότε σβέννυμι πᾶς ὁ φύω ἀνάπτω ἐν αὐτός πύρωσις . ὥστε ὁ ὁ Ἰσαάκ γένεσις μή εἰναι ἀπό πύρωσις , ἀλλά ἐκ ἐπαγγελία Θεός . ἄξιος γάρ γίγνομαι ὁ οὗτος ἐπιγράφω πατριάρχης γονεύς . οὐ γράφω δέ διά αὐτός μόνος , ὅτι λογίζομαι αὐτός . Ὠριγένης . νῦν ὁ διά αὐτός μόνος , ἀλλά καί ὁ διά ἐγώ , ἀντί ὁ περί ἐγώ · οὖον γάρ ἵνα Ἀβραάμ ἐντυγχάνω ὁ Μωυσῆς προγενής ὁ μεταγενής αὐτός γράμμα ὠφελέω αὐτός εἰς δικαιοσύνη · ἀλλά καί περί ἐγώ οἱονεί προαναφωνέω ὁ λόγος ὁ λογίζομαι ἐκ πίστις δικαιοσύνη ὁ πιστεύω ἐπί ὁ ἐγείρω ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ἐκ νεκρός . προέχω ἐπιμελής μήποτε μόνος καί πᾶς πιστεύω “ ἐπί ὁ ἐγείρω “ Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ ἐκ νεκρός , ” ὁ συνεγείρω Χριστός · ὥστε ἄν εἶπον “ καί συναγείρω καί συγκαθίζω ἐγώ ἐν ὁ ἐπουράνιος “ ἐν Χριστός · ” συναγείρω δέ Χριστός ὁ σύμμορφος γίγνομαι ὁ ἀνάστασις αὐτός · καί διά ὁ συναποθνῄσκω συζάω αὐτός · “ εἰμί “ γάρ συναποθνῄσκω , καί συζάω . ” συναποθνήσκω δέ Χριστός , ἐπεί καί Χριστός ἀποθνήσκω ὁ ἁμαρτία ἀποθνῄσκω ἐπί ἅπαξ · καί αὐτός ἀποθνήσκω ὁ ἁμαρτία , συζάω Χριστός · ζῶ δέ Χριστός ὁ ἐν καινότης ζωή περιπατέω . απολιναριον . ἀνίστημι μέν ὁ ἑαυτοῦ ναός ὁ Κύριος · ἐγείρω δέ αὐτός ὁ πατήρ ἐκ νεκρός , ὥσπερ ὁ πᾶς διά ὁ παῖς , οὗτος καί οὗτος ἐργάζομαι .