catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 9.14.6
Οἰκουμενίου . Ἐν δὲ τῶ , “ ὅπως ἐνδείξωμαι ἐν σοὶ τὴν δύ - “ ναμίν μου πᾶσαν , ” δύναμιν τοῦ Θεοῦ , τὴν μακροθυμίαν ἀπέδωκέ τις . τι γὰρ οὐκ ἃν ἐκπλαγείη τοσοῦτον μακροθυμήσαντος τοῦ Θεοῦ . φησὶν οὖν , εἰς τοῦτο συγκεχώρηκα βασιλεῦσαι σε , ὅπως δειχθῇ , πῶς εἰμὶ μακρόθυμος . Γρηγορίου Νύσσησ . Τὸ δέ γε ἐσκληρύνθαι παρὰ Θεοῦ τὸν Αἰγύπτιον τύραννον , νοητέον , οὐχ ὡς τὴν ἀντιτυπίαν ἐν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ τῆς θείας βουλήσεως ἐντιθείσης , ἀλλ’ ὡς τῆς προαιρέσεως , διὰ τῆς πρὸς τὴν κακίαν προσκλίσεως , τὸν ἐκμαλάσσοντα τὴν ἀντιτυπίαν λόγον , οὐ δεχομένης . Θεοδωρήτου Ἐκ Τῶν Εἰσ Τὴν Ἔσοδον . Μάλα μὲν γὰρ ῥᾴδιον ἦν τῷ Θεῷ , μετὰ τὴν πρώτην ἀπείθειαν πανωλεθρίαν ἐπαγαγεῖν . ἀλλὰ ἀφράστῳ κεχρημένος μακροθυμίᾳ , μετρίας αὐτῷ παιδαγωγίας ἐπήγαγε . ταῦτα δὲ ἀντίτυπον ἐποίει τὴν ἐκείνου καρδίαν . οἰόμενος γὰρ μὴ δύνασθαι τὸν Θεὸν μείζοσι χρήσασθαι τιμωρίαις , τῶν μετρίων κατεφρόνει μαστίγων . ὅτι δὲ ἡ ἀντιτυπία τῆς καρδίας καὶ ἡ σκληρότης ἐξ ἡμῶν αὐτῶν γίνεται , μάρτυς ὁ θεῖος Ἀπόστολος λέγων , “ τὸ χρηστὸν τοῦ Θεοῦ εἰς μετάνοιάν σε “ ἄγει . κατὰ δὲ τὴν σκληρότητά σου καὶ ἀμετανόητον καρδίαν , “ θησαυρίζεις σεαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς . ” κἀκεῖνο δὲ σκοπητέον , ὡς εἰ φύσει πονηρὸς ἦν ὁ Φαραὼ , οὐκ ἃν αὐτοῦ τὴν γνώμην ἐνήλλαξε . νῦν δὲ ὁρῶμεν ὑπὸ μὲν τῆς παιδείας αὐτὸν μαλαττόμενον . ὑπὸ δὲ τῆς μακροθυμίας σκληρυνόμενον . παιδευόμενος γὰρ , ἠντιβόλει τὸν νομοθέτην , “ προσεύξασθε , ” λέγων , “ περὶ ἐμοῦ . ” καὶ πάλιν , “ ὁ Κύριος δίκαιος · ἐγὼ δὲ καὶ ὁ λαός μου ἀσεβής . ” τῆς δὲ τιμωρίας παυομένης , ἐβαρύνετο καὶ ἐσκληρύνετο . ἵνα δὲ καὶ ἔκ τινος εἰκόνος τὸ ἀμφιβαλλόμενον λύσωμεν · ὁ ἥλιος τῆ τῆς θέρμης ἐνεργείᾳ , τὸν μὲν κηρὸν , ὑγραίνει , τὸν δὲ πηλὸν ξηραί καὶ τὸν μὲν , μαλάττει , τὸν δὲ , σκληρύνει . ὥσπερ τοίνυν οὗτος , τῇ ἐνεργείᾳ τῇ μιᾷ τὰ ἐναντία ποιεῖ · οὕτως τῇ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων μακροθυμίᾳ , οἱ μὲν , ὠφέλειαν , οἱ δὲ , βλάβην καρποῦνται . καὶ οἱ μὲν , μαλάττονται , οἱ δὲ , σκληρύνονται . ὥσπερ δὲ οἱ ἰατροὶ , τοὺς ἀνηκέστως διακειμένους , πολλῶν παρόντων τέμνουσιν · οὐκ ἐκείνοις ἐπικουροῦντες , ἴσασι γὰρ αὐτῶν τὴν νόσον ἀνίατον · ἀλλὰ τοὺς φοιτητὰς ’τον τῆς ἰατρείας διδάσκοντες τρόπον . οὐτῶ καὶ ’τον Φαραὼ , ὠμοτάτῃ καὶ θηριώδει χρησάμενον γνώμῃ , ταῖς παντοδαπαῖς τιμωρίαις ὑπέβαλεν ὁ Θεός . πάντας ὡς ἐπίπαν διδάσκων ἀνθρώπους , ὡς αὐτὸς ἰθύνει τὴν κτίσιν · καὶ τοῖς μὲν ἀδικουμένοις ἐπαμύνει δικαίως , κολάζει δὲ τοὺς ἀδικοῦντας ἐνδίκως . τοῦτο γὰρ καὶ πρὸς αὐτὸν ἔφη τὸν Φαραώ . “ ἕνεκεν τούτου διετηρήθη · ἵνα “ ἐνδείξωμαι ἔν σοι τὴν ἰσχύν μου . καὶ ὅπως διαγγελῇ τὸ ὄνομά “ μου ἔν πάσῃ τῇ γῇ . ” Βασιλείου ἐκ ἐκ τοῦ ὅτι οὐκ ἔστιν αίτιοσ Θεός . Ἐσκλήρυνεν οὖν αὐτὸν τῇ μακροθυμίᾳ , καὶ τῇ τῆς τιμωρίας ἀναβολῇ · ἐπιτείνων αὐτοῦ τὴν κακίαν · ἵνα εἰς τὸν ἔσχατον ὅρον αὐξηθείσης αὐτοῦ τῆς πονηρίας , τὸ δίκαιον ἐπ’ αὐτῷ τῆς θείας κρίσεως διαφανῇ . διὰ τοῦτο ὑπὸ μικροτέρων πληγῶν ἀεὶ προστιθεὶς , καὶ ἐπιτείνων τὰς μάστιγας , οὐκ ἐμάλαξεν αὐτοῦ τὸ ἀνυπότακτον · ἀλλ’ εὕρισκεν αὐτὸν κα τῆς ἀνοχῆς καταφρονοῦντα , καὶ τοῖς ἐπαγομένοις αὐτῷ δεινοῖς ὑπὸ τῆς συνηθείας ἐμμελητήσαντα . Ὠριγένουσ ἐκ τῶν ἐκλογῶν . τὸ δὲ “ σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρι - “ νόμενος τῷ Θεῷ , ” τάχα διδάσκει , ὅτι ὁ μὲν παρρησίαν ἔχων πρὸς τὸν Θεὸν , ὡς πιστὸς καὶ εὖ βιοὺς , οὐκ ἂν ἀκοῦσαι , “ σὺ δὲ “ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ Θεῷ ; ” ὁποῖος ἦν Μώσης . γὰρ ἐλάλει , “ ὁ δὲ Θεὸς ἀπεκρίνατο φωνῇ . ” καὶ ὡς ἀποκρίνεται ὁ Θεὸς πρὸς Μωσέα , οὕτως ἀποκρίνεται καὶ ὁ ἅγιος πρὸς τὸν Θεόν . ὁ δὲ ταύτην μὴ κτησάμενος τὴν παρρησίαν , δηλονότι ἢ ἀπολωλεκὼς , ἣ περὶ τούτων οὐ κατὰ φιλομάθειαν , ἀλλὰ κατὰ φιλονεικίαν ζητῶν , καὶ διὰ τοῦτο λέγων , “ τι ἔτι μέμφεται ; τῷ γὰρ θελή - “ ματι αὐτοῦ τίς ἀνθέστηκεν ; ” οὗτος ἃν ἄξιος εἴη τῆς τῆς λεγούσης , “ σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ Θεῷ ;
Lemmas: Οἰκουμένιος . ἐν δέ ὁ , “ ὅπως ἐνδείκνυμι ἐν σύ ὁ δύο - “ νάμι ἐγώ πᾶς , ” δύναμις ὁ Θεός , ὁ μακροθυμία ἀποδίδωμι τις . τίς γάρ οὐ ἄν ἐκπλάσσω τοσοῦτος μακροθυμέω ὁ Θεός . φημί οὖν , εἰς οὗτος συγχωρέω βασιλεύω σύ , ὅπως δείκνυμι , πῶς εἰμί μακρόθυμος . Γρηγόριος Νύσσα . ὁ δέ γε σκληρύνω παρά Θεός ὁ Αἰγύπτιος τύραννος , νοητέον , οὐ ὡς ὁ ἀντιτυπία ἐν ὁ Ψυχή αὐτός ὁ θεῖος βούλησις ἐντίθημι , ἀλλά ὡς ὁ προαίρεσις , διά ὁ πρός ὁ κακία πρόσκλισις , ὁ ἐκμαλάσσω ὁ ἀντιτυπία λόγος , οὖον δέχομαι . Θεοδώρητος ἐκ ὁ εἰς ὁ εἴσοδος . Μάλα μέν γάρ ῥᾴδιος εἰμί ὁ Θεός , μετά ὁ πρῶτος ἀπείθεια πανωλεθρία ἐπάγω . ἀλλά ἄφραστος χράομαι μακροθυμία , μέτριος αὐτός παιδαγωγία ἐπάγω . οὗτος δέ ἀντίτυπος ποιέω ὁ ἐκεῖνος Καρδία . οἴομαι γάρ μή δύναμαι ὁ θεός μείζων χράω τιμωρία , ὁ μέτριος καταφρονέω μάστιξ . ὅτι δέ ὁ ἀντιτυπία ὁ Καρδία καί ὁ σκληρότης ἐκ ἐγώ αὐτός γίγνομαι , μάρτυς ὁ θεῖος ἀπόστολος λέγω , “ ὁ χρηστός ὁ Θεός εἰς μετάνοια σύ “ ἄγω . κατά δέ ὁ σκληρότης σύ καί ἀμετανόητος Καρδία , “ θησαυρίζω σεαυτοῦ ὀργή ἐν ἡμέρα ὀργή . ” ἐκεῖνος δέ σκοπητέον , ὡς εἰμί φύσις πονηρός εἰμί ὁ Φαραώ , οὐ ἄν αὐτός ὁ γνώμη ἐναλλάσσω . νῦν δέ ὁράω ὑπό μέν ὁ παιδεία αὐτός μαλάσσω . ὑπό δέ ὁ μακροθυμία σκληρύνω . παιδεύω γάρ , ἀντιβολέω ὁ νομοθέτης , “ προσεύχομαι , ” λέγω , “ περί ἐγώ . ” καί πάλιν , “ ὁ Κύριος δίκαιος · ἐγώ δέ καί ὁ λαός ἐγώ ἀσεβής . ” ὁ δέ τιμωρία παύω , βαρύνω καί σκληρύνω . ἵνα δέ καί ἐκ τις εἰκών ὁ ἀμφιβάλλω λύω · ὁ ἥλιος τῆ ὁ θέρμη ἐνέργεια , ὁ μέν κηρός , ὑγραίνω , ὁ δέ πηλός ξηρός καί ὁ μέν , μαλάσσω , ὁ δέ , σκληρύνω . ὥσπερ τοίνυν οὗτος , ὁ ἐνέργεια ὁ εἷς ὁ ἐναντίος ποιέω · οὕτως ὁ ὁ Θεός ὁ ὅλος μακροθυμία , ὁ μέν , ὠφέλεια , ὁ δέ , βλάβη καρπέω . καί ὁ μέν , μαλάσσω , ὁ δέ , σκληρύνω . ὥσπερ δέ ὁ ἰατρός , ὁ ἀνήκεστος διάκειμαι , πολύς πάρειμι τέμνω · οὐ ἐκεῖνος ἐπικουρέω , οἶδα γάρ αὐτός ὁ νόσος ἀνίατος · ἀλλά ὁ φοιτητής ’τον ὁ ἰατρεία διδάσκω τρόπος . οὐτάω καί ’τον Φαραώ , ωμός καί θηριώδης χράω γνώμη , ὁ παντοδαπός τιμωρία ὑποβάλλω ὁ Θεός . πᾶς ὡς ἐπίπαν διδάσκω ἄνθρωπος , ὡς αὐτός εὐθύνω ὁ κτίσις · καί ὁ μέν ἀδικέω ἐπαμύνω δικαίως , κολάζω δέ ὁ ἀδικέω ἔνδικος . οὗτος γάρ καί πρός αὐτός φημί ὁ Φαραώ . “ ἕνεκα οὗτος διατηρέω · ἵνα “ ἐνδείκνυμι ἐν σύ ὁ ἰσχύς ἐγώ . καί ὅπως διαγγέλλω ὁ ὄνομα “ ἐγώ ἐν πᾶς ὁ γῆ . ” Βασίλειος ἐκ ἐκ ὁ ὅτι οὐ εἰμί αίτιος Θεός . σκληρύνω οὖν αὐτός ὁ μακροθυμία , καί ὁ ὁ τιμωρία ἀναβολή · ἐπιτείνω αὐτός ὁ κακία · ἵνα εἰς ὁ ἔσχατος ὅρος αὐξάνω αὐτός ὁ πονηρία , ὁ Δίκαιος ἐπί αὐτός ὁ θεῖος κρίσις διαφαίνω . διά οὗτος ὑπό σμικρός πληγή ἀεί προστίθημι , καί ἐπιτείνω ὁ μάστιξ , οὐ μαλάσσω αὐτός ὁ ἀνυπότακτος · ἀλλά εὑρίσκω αὐτός ἄν ὁ ἀνοχή καταφρονέω , καί ὁ ἐπάγω αὐτός δεινός ὑπό ὁ συνήθεια ἐμμελητήσαντα . Ὠριγένης ἐκ ὁ ἐκλογή . ὁ δέ “ σύ τίς εἰμί ὁ ανταποκριθη - “ νέομαι ὁ Θεός , ” τάχα διδάσκω , ὅτι ὁ μέν παρρησία ἔχω πρός ὁ θεός , ὡς πιστός καί εὕω βιόω , οὐ εἄν ἀκούω , “ σύ δέ “ τίς εἰμί ὁ ἀνταποκρίνομαι ὁ Θεός ; ” ὁποῖος εἰμί Μωσῆς . γάρ λαλέω , “ ὁ δέ θεός ἀποκρίνω φωνή . ” καί ὡς ἀποκρίνω ὁ θεός πρός Μωσῆς , οὕτως ἀποκρίνω καί ὁ ἅγιος πρός ὁ Θεός . ὁ δέ οὗτος μή κτάομαι ὁ παρρησία , δηλονότι ἢ ἀπόλλυμι , ὅς περί οὗτος οὖον κατά φιλομάθεια , ἀλλά κατά φιλονεικία ζητέω , καί διά οὗτος λέγω , “ τίς ἔτι μέμφομαι ; ὁ γάρ ἐθέλω - “ μάτι αὐτός τίς ἀνθίστημι ; ” οὗτος ἄν ἄξιος εἰμί ὁ ὁ λέγω , “ σύ τίς εἰμί ὁ ἀνταποκρίνομαι ὁ Θεός ;