catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 7.13.6
Θεοδώρου Μονάχου . Ἀλλὰ φέρε καὶ αὖθις περὶ τῶν εἰρημένων διεξέλθωμεν εὐκρινέστερον · ὥς τινος εἰπόντος κατὰ ἀντίθεσιν . τοῦτο ἀγαθὸν ὁ θανάτου κατέστη μόνον αἰτίον · ἀγαθοῦ δὲ οὐδενός ; μὴ γένοιτο , φησί . ἀντὶ τοῦ , οὐχ οὕτως ἔχει · οὐ θανάτου μὲν αἴτιον ἐγένετο · ἀγαθὸν δὲ παρέσχεν οὐδέν · ἀλλὰ καί τινος ἐξ αὐτοῦ ἀπελαύσαμεν ἀγαθοῦ . ἡ ἁμαρτία φησὶ , ἵνα φανῇ ἁμαρτία · διὰ τοῦ ἀγαθοῦ μοι κατεργαζομένη θάνατον . εἰ γεγονὼς ὁ Ἀδὰμ κατελείφθη μηδένα νόμον δεξάμενος , οὐδὲν ἂν διήλλαττεν ἀλόγου . διάκρισιν μὲν οὐδεμίαν ἔχων καλοῦ τὲ καὶ χείρονος . πᾶν δὲ τὸ προστυχὸν ὡς ἔτυχε διαπραττόμενος . οὔτε οὖν ἁμάρτημα εἶναι τὸ ποιῆσαί τι τοῖς θείοις νόμοις ὑπεναντίον ἠπίστατο , οὔτε μὴν ἀγαθὸν τὸ ποιεῖν ὅσα ἐκείνοις ἀκόλουθα . πόθεν γὰρ καὶ εἰδέναι τοῦτο προσῆκε , νόμον οὐκ εἰληφότι ; οὐκοῦν ἡ δόσις τῆς ἐντολῆς , καὶ διάκρισιν αὐτῷ τοῦ τε καλοῦ καὶ τοῦ χείρονος παρέσχεν . ὑπακοῆς τὲ γὰρ ἐξουσία καὶ παρακοῆς αὐτῷ προὔκειτο , πρὸς ὃ ῥέπειν ἐβούλετο . καὶ ἐγνώρισεν αὐτῷ τι μὲν ἁμάρτημα , τι δὲ δικαιοσύνη . καλὸν μὲν εἶναι τὸ πεισθῆναι τοῖς νόμοις γνωρίζουσα · ἁμάρτημα δὲ , τὸ ποιεῖν τι τούτων ἀλλότριον . καὶ ἐπειδὴ παρέβη τὸ θεῖον ἐπίταγμα · εἶτα τὴν ὑπὲρ τούτου τιμωρίαν ἐδέξατο , μεῖζον ζον κατὰ τῆς ἁμαρτίας τὸ μῖσος ἐκτήσατο · πάλαι μὲν λόγῳ παιδευθεὶς , ὡς ἡ ἁμαρτία θανάτου παρεκτική . ὕστερον δὲ ἐπὶ τῶν ἔργων , τῆς ἁμαρτίας ἐγνωκὼς τὴν φαυλότητα · καὶ γὰρ ὅσῳ διὰ τὴν παράβασιν ὑπὸ τιμωρίαν κατέστη , τοσούτῳ μισεῖν τὴν ἁμαρτίαν , ὡς αἰτίαν αὐτῷ τῶν κακῶν παρεσκευάζετο . τὸ οὖν “ ἡ ἁμαρτία “ ἵνα φανῇ ἁμαρτία , ” ἀντὶ τοῦ , ὥστε φανῆναι τὴν ἁμαρτίαν , ὅπερ ἐστι · τι δὲ τοῦτο ; αὐτὸ τοῦτο ἁμαρτία . ἵν εἴπῃ κακόν . πόθεν δὲ τοῦτο ἐφάνη ; διὰ τοῦ ἀγαθοῦ · ἵν εἴπῃ διὰ τῆς ἐντολῆς . καὶ ὅπως ἐφάνη · κατεργαζομένη θάνατον . ἀφ’ ὧν θανάτου γίνεται πρόξενος . συνεβάλετο οὖν μοι τὸ ἀγαθόν · ἵν εἴπῃ ἡ ἐντολὴ , πρὸς τὸ γνῶναι τὴν ἁμαρτίαν , ὅτι δὴ κακόν . ὥστε καὶ μισεῖν αὐτὴν διὰ τοῦτο . ἀγαθὸν ἄρα ἡ ἐντολὴ , τῆς διακρίσεως καὶ τοῦ πρὸς τὴν ἁμαρτίαν μίσους τὴν αἰτίαν ἡμῖν παρασχομένη . τὸ γὰρ “ ἵνα ” οὐκ ἐπὶ αἰτίας , ἀλλὰ τὸ ἑπόμενον συνήθως λέγει . ἀποδοτέον δὲ τὸ “ διὰ “ τοῦ ἀγαθοῦ μοι ” κατὰ τὴν ἔννοιαν , τῷ “ ἡ ἁμαρτία ἵνα φανῇ “ ἁμαρτία · ” οὐ τῳ ἑξῆς , τῷ , “ κατεργαζομένη θάνατον . ” λέγει γὰρ ὅτι διὰ τοῦ ἀγαθοῦ , τουτέστι τῆς ἐντολῆς , κατάδηλός μοι ἡ ἁμαρτία ἐγένετο , ἡλίκον ἔστι κακὸν , ὡς καὶ θάνατον ἀποτελεῖν κατὰ τῶν ἐπιτηδεύοντων αὐτήν .
Lemmas: Θεόδωρος Μονάχου . ἀλλά φέρω καί αὖθις περί ὁ εἴρω διεξέρχομαι εὐκρινής · ὅς τις εἶπον κατά ἀντίθεσις . οὗτος ἀγαθός ὁ θάνατος καθίστημι μόνος αἴτιος · ἀγαθός δέ οὐδείς ; μή γίγνομαι , φημί . ἀντί ὁ , οὐ οὕτως ἔχω · οὖον θάνατος μέν αἴτιος γίγνομαι · ἀγαθός δέ παρέχω οὐδείς · ἀλλά καί τις ἐκ αὐτός ἀπολαύω ἀγαθός . ὁ ἁμαρτία φημί , ἵνα φαίνω ἁμαρτία · διά ὁ ἀγαθός ἐγώ κατεργάζομαι θάνατος . εἰμί γίγνομαι ὁ Ἀδάμ καταλείπω μηδείς νόμος δέχομαι , οὐδείς εἄν διαλλάσσω ἄλογος . διάκρισις μέν οὐδείς ἔχω καλός τε καί χείρων . πᾶς δέ ὁ προστυγχάνω ὡς τυγχάνω διαπράσσω . οὔτε οὖν ἁμάρτημα εἰμί ὁ ποιέω τίς ὁ θεῖον νόμος ὑπεναντίος ἐπίσταμαι , οὔτε μήv ἀγαθός ὁ ποιέω ὅσος ἐκεῖνος ἀκόλουθος . πόθεν γάρ καί οἶδα οὗτος προσήκω , νόμος οὐ λαμβάνω ; οὐκοῦν ὁ δόσις ὁ ἐντολή , καί διάκρισις αὐτός ὁ τε καλός καί ὁ χείρων παρέχω . ὑπακοή τε γάρ ἐξουσία καί παρακοή αὐτός πρόκειμαι , πρός ὅς ῥέπω βούλομαι . καί γνωρίζω αὐτός τίς μέν ἁμάρτημα , τίς δέ δικαιοσύνη . καλός μέν εἰμί ὁ πείθω ὁ νόμος γνωρίζω · ἁμάρτημα δέ , ὁ ποιέω τίς οὗτος ἀλλότριος . καί ἐπεί παραβαίνω ὁ θέω ἐπίταγμα · εἶτα ὁ ὑπέρ οὗτος τιμωρία δέχομαι , μείζων ζος κατά ὁ ἁμαρτία ὁ μῖσος κτάομαι · πάλαι μέν λόγος παιδεύω , ὡς ὁ ἁμαρτία θάνατος παρεκτικός . ὕστερος δέ ἐπί ὁ ἔργον , ὁ ἁμαρτία γιγνώσκω ὁ φαυλότης · καί γάρ ὅσος διά ὁ παράβασις ὑπό τιμωρία καθίστημι , τοσοῦτος μισέω ὁ ἁμαρτία , ὡς αἴτιος αὐτός ὁ κακός παρασκευάζω . ὁ οὖν “ ὁ ἁμαρτία “ ἵνα φαίνω ἁμαρτία , ” ἀντί ὁ , ὥστε φαίνω ὁ ἁμαρτία , ὅσπερ εἰμί · τίς δέ οὗτος ; αὐτός οὗτος ἁμαρτία . ἵνα εἶπον κακός . πόθεν δέ οὗτος φαίνω ; διά ὁ ἀγαθός · ἵνα εἶπον διά ὁ ἐντολή . καί ὅπως φαίνω · κατεργάζομαι θάνατος . ἀπό ὅς θάνατος γίγνομαι πρόξενος . συμβάλλω οὖν ἐγώ ὁ ἀγαθός · ἵνα εἶπον ὁ ἐντολή , πρός ὁ γιγνώσκω ὁ ἁμαρτία , ὅτι δή κακός . ὥστε καί μισέω αὐτός διά οὗτος . ἀγαθός ἄρα ὁ ἐντολή , ὁ διάκρισις καί ὁ πρός ὁ ἁμαρτία μῖσος ὁ αἴτιος ἐγώ παρέχω . ὁ γάρ “ ἵνα ” οὐ ἐπί αἴτιος , ἀλλά ὁ ἕπω συνήθης λέγω . ἀποδοτέον δέ ὁ “ διά “ ὁ ἀγαθός ἐγώ ” κατά ὁ ἔννοια , ὁ “ ὁ ἁμαρτία ἵνα φαίνω “ ἁμαρτία · ” οὖον ὁ ἑξῆς , ὁ , “ κατεργάζομαι θάνατος . ” λέγω γάρ ὅτι διά ὁ ἀγαθός , τουτέστι ὁ ἐντολή , κατάδηλος ἐγώ ὁ ἁμαρτία γίγνομαι , ἡλίκος εἰμί κακός , ὡς καί θάνατος ἀποτελέω κατά ὁ ἐπιτηδεύω αὐτός .