catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 9.22.4
Θεοδωρήτου . Ἔφη δέ τις ὑποστίξαι δεῖν , εἰς τὸ , “ εἰ δέ . ” λέγειν εἰπὼν τὸν Ἀπόστολον . εἰ τοῦτο ποθεῖς μαθεῖν , τίνος ἕνεκα πλειόνων ἁμαρτανόντων , τοὺς μὲν , κολάζει , τοὺς δὲ , δι’ ἐκείνων εὐεργετεῖ . καὶ πολλῶν τὴν ἀρετὴν μετιόντων · τοὺς μὲν , περιφανεῖς ἀποφαίνει · τοῖς δὲ , διὰ τούτων ὑποφαίνει τὰς τῶν μελλόντων ἐλπίδας , ἄκουσον τῶν ἑξῆς . “ θέλων γάρ , ” φησι , “ ὁ Θεὸς ἐνδεί - “ ξασθαι τὴν ὀργὴν , ” καὶ τὰ ἑξῆς . δι’ ὧν τοῦτο ἐμφαίνει , οὐχ ὁ Θεὸς δημιουργὸς τῆς τοῦ Φαραὼ πονηρίας , ἀλλ’ αὐτὸς τῇ μακροθυμίᾳ συνήθως ἐχρήσατο · ἐκεῖνος δὲ ὑπέλαβε τὴν μακροθυμίαν ἀσθένειαν · καὶ διὰ ταύτης τὴν οἰκείαν ηὔξησεν ἀπείθειαν . ἀλλ’ ὅμως σοφὸς ὢν τῶν ὅλων ὁ πρύτανις , καὶ τούτῳ δικαίαν τὴν τιμωρίαν ἐπήγαγε , καὶ ἐκ τῆς τούτου πονηρίας τοῖς ἄλλοις ἀλεξίκακον κατεσκεύασε φάρμακον . οὕτω καὶ ὁ Θεὸς , οὐκ ἠβούλετο μὲν τὸν Φαραὼ τῆς τιμωρίας μεταλαχεῖν . ἐπειδὴ δὲ εἰς πολλὴν ἐκεῖνος θηριωδίαν ἐξώκειλε , παντοδαπὰς μὲν αὐτῷ τιμωρίας ἐπήγαγε · τὴν δὲ οἰκείαν πᾶσιν ἀνθρώποις ἐπέδειξε δύναμιν . σκεύη δὲ ὀργῆς κατηρτισμένα εἰς ἀπώλειαν καλεῖ , τοὺς αὐθαιρέτῳ γνώμῃ τοῦτο γεγενημένους . τοῦτο γὰρ καὶ Τιμοθέῳ γέγραφεν · “ ἐν οἰκίᾳ “ μεγάλῃ οὐκ ἔστι μόνον σκεύη χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ , ἀλλὰ καὶ “ ξύλινα καὶ ὀστράκινα . καὶ τὰ μὲν , εἰς τιμὴν , τὰ δὲ , εἰς ἀτι - “ μίαν . ” καὶ διδάσκων ὡς ἑκών τις τοῦτο γίνεται ἢ ἐκεῖνο , ἐπήγαγεν , “ ἐὰν οὖν τις ἑαυτὸν ἐκκαθάρῃ ἀπὸ τῶν τοιούτων , ἔσται “ σκεῦος εἰς τιμὴν ἡγιασμένον καὶ εὔχρηστον τῷ δεσπότῃ · εἰς “ πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἡτοιμασμένον , ” οὕτω καὶ σκεύη ἐλέους ἐκάλεσε , τοὺς τῆς θείας φιλανθρωπίας ἀξίους . τὸ δὲ , “ ἃ προητοί - “ μασεν εἰς δόξαν , ” τὴν πρόγνωσιν τὴν θείαν παραδηλοῖ . τοῦτο γὰρ καὶ ἐν τοῖς πρόσθεν εἴρηκεν . “ οὓς προέγνω , καὶ προώ - “ ρισεν . ” Βασιδείου Ἐκ Τοῦ , Ὅτι Οὐκ Ἔστιν Αἴτιοσ Τῶν Κακῶν ὁ Θεός . Ὥστε κἂν λέγῃ ὁ Ἀπόστολος “ σκεύη ὀργῆς κατηρτι - “ σμένα εἰς ἀπώλειαν , ” μὴ κατασκευήν τινα πονηρὰν οἰηθῶμεν , τοῦ Φαραὼ εἶναι . οὕτω γὰρ ἐπὶ τὸν κατασκευάσαντα δικαιότερον ἡ αἰτία μετενεχθήσεται . ἀλλ’ ὅταν ἀκούσῃς “ σκεύη , ” νόει , ὅτι ἕκαστος ἡμῶν πρός τι χρήσιμος πεποίηται . καὶ ὥσπερ ἐν τῇ μεγάλῃ οἰκίᾳ , τὸ μέν ἐστι σκεῦος χρυσοῦν · τὸ δὲ , ἀργυροῦν , τὸ δὲ ὀστράκινον · τῆς προαιρέσεως ἑκάστου τὴν πρὸς τὰς ὕλας ὁμοιότητα παρεχομένης . καὶ χρυσοῦν μέν ἐστι σκεῦος , ὁ καθαρὸς τὸν τρόπον καὶ ἄδολος · ἀργυροῦν δὲ , ὁ ὑποδέστερος ἐκείνου κατὰ τὴν ἀξίαν · ὀστράκινον δὲ , ὁ τὰ γήινα φρονῶν καὶ πρὸς συντριβὴν ἐπιτήδειος . καὶ ξύλινον , ὁ εὐκόλως διὰ τῆς ἁμαρτίας καταρρυπτούμενος , καὶ ὕλη γινόμενος τῷ αἰωνίῳ πυρί . οὕτω καὶ ὀργῆς σκεῦος ὁ πᾶσαν τὴν τοῦ διαβόλου ἐνέργειαν ὥσπερ ἀγγεῖον χωρήσας , καὶ διὰ τὴν ἐγγενομένην αὐτῷ ἐκ τῆς φθορᾶς δυσωδίαν , οὐκέτι ἀχθῆναι πρὸς χρῆσιν δυνάμενος . ἀλλ’ ἀφανισμοῦ μόνου καὶ ἀπωλείας ὣν ἄξιος . διόπερ ἐπειδὴ ἔδει συντριβῆναι αὐτὸν , ὁ φρόνιμος καὶ πιστὸς τῶν ψυχῶν οἰκονόμος , διῳκήσατο αὐτὸν περιφανῆ γενέσθαι καὶ πᾶσιν ἐξάκουστον . ἵνα ἄλλοις γοῦν ὠφέλιμος διὰ τοῦ πάθους γένηται . ἐπειδὴ αὐτὸς ὑπὸ τῆς ἄγαν κακίας ἀνίατος ἦν .
Lemmas: Θεοδώρητος . φημί δέ τις ὑποστίζω δήω , εἰς ὁ , “ εἰμί δέ . ” λέγω εἶπον ὁ ἀπόστολος . εἰμί οὗτος ποθέω μανθάνω , τίς ἕνεκα πλείων ἁμαρτάνω , ὁ μέν , κολάζω , ὁ δέ , διά ἐκεῖνος εὐεργετέω . καί πολύς ὁ ἀρετή μέτειμι · ὁ μέν , περιφανής ἀποφαίνω · ὁ δέ , διά οὗτος ὑποφαίνω ὁ ὁ μέλλω ἐλπίς , ἀκούω ὁ ἑξῆς . “ ἐθέλω γάρ , ” φημί , “ ὁ θεός ἐνδεί - “ ξομαι ὁ ὀργή , ” καί ὁ ἑξῆς . διά ὅς οὗτος ἐμφαίνω , οὐ ὁ θεός δημιουργός ὁ ὁ Φαραώ πονηρία , ἀλλά αὐτός ὁ μακροθυμία συνήθης χράω · ἐκεῖνος δέ ὑπολαμβάνω ὁ μακροθυμία ἀσθένεια · καί διά οὗτος ὁ οἰκεῖος αὐξάνω ἀπείθεια . ἀλλά ὅμως σοφός εἰμί ὁ ὅλος ὁ πρύτανις , καί οὗτος Δίκαιος ὁ τιμωρία ἐπάγω , καί ἐκ ὁ οὗτος πονηρία ὁ ἄλλος ἀλεξίκακος κατασκευάζω φάρμακον . οὗτος καί ὁ θεός , οὐ βούλομαι μέν ὁ Φαραώ ὁ τιμωρία μεταλαγχάνω . ἐπεί δέ εἰς πολύς ἐκεῖνος θηριωδία ἐξοκέλλω , παντοδαπός μέν αὐτός τιμωρία ἐπάγω · ὁ δέ οἰκεῖος πᾶς ἄνθρωπος ἐπιδείκνυμι δύναμις . σκεῦος δέ ὀργή καταρτίζω εἰς ἀπώλεια καλέω , ὁ αὐθαίρετος γνώμη οὗτος γίγνομαι . οὗτος γάρ καί Τιμόθεος γράφω · “ ἐν οἰκίον “ μέγας οὐ εἰμί μόνος σκεῦος χρύσεος καί ἀργύρεος , ἀλλά καί “ ξύλινος καί ὀστράκινος . καί ὁ μέν , εἰς τιμή , ὁ δέ , εἰς ἄγαλμα - “ εἷς . ” καί διδάσκω ὡς ἑκών τις οὗτος γίγνομαι ἢ ἐκεῖνος , ἐπάγω , “ ἐάν οὖν τις ἑαυτοῦ ἐκκαθαίρω ἀπό ὁ τοιοῦτος , εἰμί “ σκεῦος εἰς τιμή ἁγίζω καί εὔχρηστος ὁ δεσπότης · εἰς “ πᾶς ἔργον ἀγαθός ἑτοιμάζω , ” οὗτος καί σκεῦος ἔλεος καλέω , ὁ ὁ θεῖος φιλανθρωπία ἄξιος . ὁ δέ , “ ὁ προαιτέω - “ Μάσεν εἰς δόξα , ” ὁ πρόγνωσις ὁ θεῖος παραδηλόω . οὗτος γάρ καί ἐν ὁ πρόσθεν εἴρω . “ ὅς προγιγνώσκω , καί προΐημι - “ Ρισέ . ” Βασιδείου ἐκ ὁ , ὅτι2 οὐ ἔρτις αἴτιος ὁ Κάκη ὁ Θεός . ὥστε κἀν λέγω ὁ ἀπόστολος “ σκεῦος ὀργή κατήρ - “ σ́ω εἰς ἀπώλεια , ” μή κατασκευή τις πονηρός οἴομαι , ὁ Φαραώ εἰμί . οὗτος γάρ ἐπί ὁ κατασκευάζω Δίκαιος ὁ αἰτία μεταφέρω . ἀλλά ὅταν ἀκούω “ σκεῦος , ” νοέω , ὅτι ἕκαστος ἐγώ πρός τίς χρήσιμος ποιέω . καί ὥσπερ ἐν ὁ μέγας οἰκίον , ὁ μέν εἰμί σκεῦος χρύσεος · ὁ δέ , ἀργύρεος , ὁ δέ ὀστράκινος · ὁ προαίρεσις ἕκαστος ὁ πρός ὁ Ὕλας ὁμοιότης παρέχω . καί χρύσεος μέν εἰμί σκεῦος , ὁ καθαρός ὁ τρόπος καί ἄδολος · ἀργύρεος δέ , ὁ ὑποδέστερος ἐκεῖνος κατά ὁ ἄξιος · ὀστράκινος δέ , ὁ ὁ γήϊνος φρονέω καί πρός συντριβή ἐπιτήδειος . καί ξύλινος , ὁ εὐκόλως διά ὁ ἁμαρτία καταρρυπτουμην , καί ὕλη γίγνομαι ὁ αἰώνιος πῦρ . οὗτος καί ὀργή σκεῦος ὁ πᾶς ὁ ὁ διάβολος ἐνέργεια ὥσπερ ἀγγεῖον χωρέω , καί διά ὁ ἐγγίγνομαι αὐτός ἐκ ὁ φθορά δυσωδία , οὐκέτι ἄγω πρός χρῆσις δύναμαι . ἀλλά ἀφανισμός μόνος καί ἀπώλεια ἐάν ἄξιος . διόπερ ἐπεί ἐσθίω συντρίβω αὐτός , ὁ φρόνιμος καί πιστός ὁ Ψυχή οἰκονόμος , διοικέω αὐτός περιφανής γίγνομαι καί πᾶς ἐξάκουστος . ἵνα ἄλλος γοῦν ὠφέλιμος διά ὁ πάθος γίγνομαι . ἐπεί αὐτός ὑπό ὁ ἄγαν κακία ἀνίατος εἰμί .