catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 8.5.4
Χρυσοστόμου . Καὶ οὐδὲ τοῦτο διαβολὴ τῆς σαρκός . ἕως μὲν γὰρ ἂν τὴν οἰκείαν φυλάττῃ τάξιν , οὐδὲν ἄτοπον γίνεται . ὅταν δὲ αὐτῇ πάντα ἐπιτρέπομεν , καὶ τοὺς οἰκείους ὑπερβᾶσα ὀροὺς κατεξανασταίη τῆς ψυχῆς , τότε πάντα ἀπόλλυσι καὶ διαφθείρει . οὐ παρὰ τὴν οἰκείαν φύσιν , ἀλλὰ παρὰ τὴν ἀμετρίαν καὶ τὴν ἐκ ταύτης ἀταξίαν . “ τὸ γὰρ φρόνημα , ” φησὶ , “ τῆς σαρκός . ” οὐκ εἶπεν ἡ τῆς σαρκὸς φύσις , οὐδὲ ἡ οὐσία τοῦ σώματος , ἀλλὰ τὸ φρόνημα . ὅπερ διορθωθῆναι δύναιτ’ ἃν καὶ ἀναιρεθῆναι . τοῦτο δὲ λέγει , οὐ τῇ σαρκὶ διδοὺς λογισμὸν ἴδιον , ἄπαγε · ἀλλὰ τὴν παχυτέραν τῆς διανοίας ὁρμὴν ἐνδεικνύμενος , καὶ ἀπὸ τοῦ χείρονος αὐτὴν καλῶν . ὥσπερ οὖν καὶ σάρκα πολλάκις , ἄνθρωπον ὁλόκληρον , καὶ ψυχὴν ἔχοντα εἴωθε καλεῖν · φρόνημα δὲ τοῦ πνεύματος , τὴν πνευματικὴν διάνοιαν λέγει . ὅπερ οὖν καὶ προιὼν φησὶ , “ ὁ “ δὲ ἐρευνῶν τὰς καρδίας , οἶδε τί τὸ φρόνημα τοῦ πνεύματος . ” καὶ δείκνυσι πολλὰ τὰ ἐκ ταύτης ἀγαθὰ , καὶ ἐν τῷ παρόντι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι . τῶν γὰρ κακῶν ὧν τὸ φρόνημα εἰσάγει τὸ σαρκικὸν , πολλῷ πλείονα ἀγαθὰ παρέχει τὸ πνευματικόν . ἅπερ ἐδή - λωσεν εἰπὼν , “ ζωὴ καὶ εἰρήνη . ” τὸ μὲν , πρὸς ἀντιδιαστολὴν τοῦ προτέρου · “ τὸ γὰρ φρόνημα,’ φησὶ , “ τῆς σαρκὸς , θάνατος · τὸ δὲ , πρὸς ἀντιδιαστολὴν τοῦ ἑξῆς . εἰπὼν γὰρ εἰρήνη , ἐπήγαγε , “ διότι “ τὸ φρόνημα τῆς σαρκὸς ἔχθρα εἰς Θεόν . ” ὃ τοῦ θανάτου χεῖρον ἐστίν . εἶτα δείκνυσι , πῶς καὶ θάνατος καὶ ἔχθρα . “ τῷ γὰρ νόμῳ του Θεοῦ οὐχ ὑποτάσσεται οὐδὲ γὰρ δύναται . Ἀλλὰ μὴ θορυβηθῇς ἀκούων , “ οὐ δὲ γὰρ δύναται . καὶ γὰρ εὔκολον ἡ ἀπορία αὕτη τὴν λύσιν ἔχει . φρόνημα γὰρ ἐνταῦθα σαρκὸς φησὶν , τὸν γεώδη λογισμὸν , τὸν παχύν · τὸν πρὸς τὰ βιωτικὰ καὶ τὰς πονηρὰς πράξεις ἐπτοημένον . τοῦτον φησὶ , ἀδύνατον εἶναι ὑποταγῆναι Θεῷ . καὶ ποία ἐλπὶς λοιπὸν σωτηρίας , εἰ ἀδύνατον κακὸν ὄντα γενέσθαι καλόν ; οὐ τοῦτο φησί . ἐπεὶ πῶς ὁ Παῦλος ἐγένετο τοιοῦτος ; πῶς ὁ λῃστὴς , καὶ μυρίοι ἕτεροι ; οὐ τοῦτο τοίνυν φησὶ , ὅτι ἀδύνατον τὸν πονηρὸν γενέσθαι καλόν . ἀλλ’ ὅτι ἀδύνατον πονηρὸν μένοντα , ὑποταγῆναι Θεῷ . μεταβαλόμενον μέντοι καλὸν γενέσθαι καὶ ὑποταγῆναι , ῥᾴδιον . οὐ γὰρ εἶπεν , ὅτι ἄνθρωπος οὐ δύναται ὑποταγῆναι Θεῷ , ἀλλ’ ὅτι ἡ πονηρὰ πρᾶξις , οὐ δύναται εἶναι καλή . ὅπερ οὖν καὶ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ ἔλεγεν ὁ Χριστὸς , “ οὐ δύναται σαπρὸν δένδρον , καλοὺς καρποὺς ποιεῖν , ” οὐ τὴν ἀπὸ κακίας εἰς ἀρετὴν μεταβολὴν κωλύων , ἀλλὰ τὴν ἐν τῇ κακίᾳ διατριβὴν λέγων , μὴ δύνασθαι φέρειν καρποὺς καλούς . ἐπεὶ ὅτι δύνατον μεταβληθῆναι , καὶ ἐξ ἄλλης ἔδειξε παραβολῆς . ὅταν εἰσάγῃ τὰ ζιζάνια γινόμενα σῖτον . διὸ καὶ ἐκριζῶσαι αὐτὰ κωλύει . “ μήποτε γάρ , ” φησι , “ σὺν αὐτοῖς ἀνασπάσητε καὶ τὸν “ σῖταον . ” τουτέστι , τὸν μέλλοντα γενέσθαι ἐξ αὐτῶν . φρόνημα τοίνυν σαρκὸς , τὴν κακίαν φησίν . καὶ φρόνημα πνεύματος , τὴν χάριν τὴν δεδομένην · καὶ τὴν ἐνέργειαν , τὴν τῇ προαιρέσει κρινομένην τῇ χρηστῇ . οὐδαμοῦ περὶ ὑποστάσεως καὶ οὐσίας ἐνταῦθα διαλεγόμενος , ἀλλὰ περὶ ἀρετῆς καὶ κακίας . ὅπερ γὰρ οὐκ ἴσχυσας ἐν τῷ νόμῳ φησὶν , τοῦτο δυνήσῃ νῦν , ὀρθὰ βαδίζειν καὶ ἀδιάπτωτα , εἰ τῆς τοῦ πνεύματος ἐπιλάβοιο βοηθείας . οὐ γὰρ ἀρκεῖ τὸ μὴ κατὰ σάρκα περιπατεῖν , ἀλλὰ δεῖ καὶ κατὰ Πνεῦμα βαδίζειν . u τοῦτο δὲ ἔσται , ἃν τῷ Πνεύματι τὴν ψυχὴν ἐκδῶμεν , καὶ τὴν σάρκα πείσωμεν τὴν οἰκείαν τάξιν ἐπιγινώσκειν . οὕτω γὰρ καὶ αὐτὴν ἐργασόμεθα πνευματικήν . ὥσπερ οὖν ἐὰν ῥαθυμῶμεν , καὶ τὴν ψυχὴν ποιήσομεν σαρκικήν x .
Lemmas: Χρυσόστομος . καί οὐδέ οὗτος διαβολή ὁ σάρξ . ἠώς μέν γάρ εἄν ὁ οἰκεῖος φυλάσσω τάξις , οὐδείς ἄτοπος γίγνομαι . ὅταν δέ αὐτός πᾶς ἐπιτρέπω , καί ὁ οἰκεῖος ὑπερβαίνω ὀρός κατεξανίστημι ὁ Ψυχή , τότε πᾶς ἀπόλλυμι καί διαφθείρω . οὖον παρά ὁ οἰκεῖος φύσις , ἀλλά παρά ὁ ἀμετρία καί ὁ ἐκ οὗτος ἀταξία . “ ὁ γάρ φρόνημα , ” φημί , “ ὁ σάρξ . ” οὐ εἶπον ὁ ὁ σάρξ φύσις , οὐδέ ὁ οὐσία ὁ σῶμα , ἀλλά ὁ φρόνημα . ὅσπερ διορθόω δύο ἄν καί ἀναιρέω . οὗτος δέ λέγω , οὖον ὁ σάρξ δίδωμι λογισμός ἴδιος , ἀπάγω · ἀλλά ὁ παχύς ὁ διάνοια ὁρμή ἐνδείκνυμι , καί ἀπό ὁ χείρων αὐτός καλός . ὥσπερ οὖν καί σάρξ πολλάκις , ἄνθρωπος ὁλόκληρος , καί ψυχή ἔχω εἴωθα καλέω · φρόνημα δέ ὁ πνεῦμα , ὁ πνευματικός διάνοια λέγω . ὅσπερ οὖν καί προέρχομαι φημί , “ ὁ “ δέ ἔρευνα ὁ Καρδία , οἶδα τίς ὁ φρόνημα ὁ πνεῦμα . ” καί δείκνυμι πολύς ὁ ἐκ οὗτος ἀγαθός , καί ἐν ὁ πάρειμι καί ἐν ὁ μέλλω . ὁ γάρ κακός ὅς ὁ φρόνημα εἰσάγω ὁ σαρκικός , πολύς πλείων ἀγαθός παρέχω ὁ πνευματικός . ὅσπερ ἐσθίω - λωσεν εἶπον , “ ζωή καί εἰρήνη . ” ὁ μέν , πρός ἀντιδιαστολή ὁ πρότερος · “ ὁ γάρ φρόνημα,’ φημί , “ ὁ σάρξ , θάνατος · ὁ δέ , πρός ἀντιδιαστολή ὁ ἑξῆς . εἶπον γάρ εἰρήνη , ἐπάγω , “ διότι “ ὁ φρόνημα ὁ σάρξ ἔχθρα εἰς Θεός . ” ὅς ὁ θάνατος χείρων εἰμί . εἶτα δείκνυμι , πῶς καί θάνατος καί ἔχθρα . “ ὁ γάρ νόμος ὁ Θεός οὐ ὑποτάσσω οὐδέ γάρ δύναμαι . ἀλλά μή θορυβέω ἀκούω , “ οὖον δέ γάρ δύναμαι . καί γάρ Εὔκολον ὁ ἀπορία οὗτος ὁ λύσις ἔχω . φρόνημα γάρ ἐνταῦθα σάρξ φημί , ὁ γεώδης λογισμός , ὁ παχύς · ὁ πρός ὁ βιωτικός καί ὁ πονηρός πρᾶξις πτοέω . οὗτος φημί , ἀδύνατος εἰμί ὑποτάσσω Θεός . καί ποῖος Ἐλπὶς λοιπός σωτηρία , εἰμί ἀδύνατος κακός εἰμί γίγνομαι καλός ; οὖον οὗτος φημί . ἐπεί πῶς ὁ Παῦλος γίγνομαι τοιοῦτος ; πῶς ὁ λῃστής , καί μυρίος ἕτερος ; οὖον οὗτος τοίνυν φημί , ὅτι ἀδύνατος ὁ πονηρός γίγνομαι καλός . ἀλλά ὅτι ἀδύνατος πονηρός Μένων , ὑποτάσσω Θεός . μεταβάλλω μέντοι καλός γίγνομαι καί ὑποτάσσω , ῥᾴδιος . οὖον γάρ εἶπον , ὅτι ἄνθρωπος οὖον δύναμαι ὑποτάσσω Θεός , ἀλλά ὅτι ὁ πονηρός πρᾶξις , οὖον δύναμαι εἰμί καλός . ὅσπερ οὖν καί ἐν ὁ εὐαγγέλιον λέγω ὁ Χριστός , “ οὖον δύναμαι σαπρός δένδρον , καλός καρπός1 ποιέω , ” οὖον ὁ ἀπό κακία εἰς ἀρετή μεταβολή κωλύω , ἀλλά ὁ ἐν ὁ κακία διατριβή λέγω , μή δύναμαι φέρω καρπός1 καλός . ἐπεί ὅτι δύο μεταβάλλω , καί ἐκ ἄλλος δείκνυμι παραβολή . ὅταν εἰσάγω ὁ ζιζάνιον γίγνομαι σῖτος . διό καί ἐκριζόω αὐτός κωλύω . “ μήποτε γάρ , ” φημί , “ σύν αὐτός ἀνασπάω καί ὁ “ ἵστημι . ” τουτέστι , ὁ μέλλω γίγνομαι ἐκ αὐτός . φρόνημα τοίνυν σάρξ , ὁ κακία φημί . καί φρόνημα πνεῦμα , ὁ χάρις ὁ δίδωμι · καί ὁ ἐνέργεια , ὁ ὁ προαίρεσις κρίνω ὁ χρηστός . οὐδαμοῦ περί ὑπόστασις καί οὐσία ἐνταῦθα διαλέγω , ἀλλά περί ἀρετή καί κακία . ὅσπερ γάρ οὐ ἰσχύω ἐν ὁ νόμος φημί , οὗτος δύναμαι νῦν , ὀρθός βαδίζω καί ἀδιάπτωτος , εἰμί ὁ ὁ πνεῦμα ἐπιλαμβάνω βοήθεια . οὖον γάρ ἀρκέω ὁ μή κατά σάρξ περιπατέω , ἀλλά δεῖ καί κατά πνεῦμα βαδίζω . u οὗτος δέ εἰμί , ἄν ὁ πνεῦμα ὁ ψυχή ἐκδίδωμι , καί ὁ σάρξ πείθω ὁ οἰκεῖος τάξις ἐπιγιγνώσκω . οὗτος γάρ καί αὐτός ἐργάζομαι πνευματικός . ὥσπερ οὖν ἐάν ῥαθυμέω , καί ὁ ψυχή ποιέω σαρκικός x .