catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 9.22.1
Τοῦ Χρυσοστόμου . Ἐπιστομίσας τὴν ἄκαιρον τῶν ἀντιλεγόντων φιλονεικίαν , μετὰ τῆς προσηκούσης ὑπερβολῆς , ἐπάγει λοιπὸν καὶ τὴν λύσιν . τίς οὖν ἡ λύσις ; σκεῦος ὀργῆς ἦν Φαραώ · τουτέστιν ἄνθρωπος , τοῦ Θεοῦ τὴν ὀργὴν ἀνάπτων , διὰ τῆς οἰκείας σκληρότητος . πολλῆς γὰρ ἀπολαύσας μακροθυμίας , οὐκ ἐγένετο βελτίων , ἀλλ’ ἀδιόρθωτος ἔμενε . διὸ οὐδὲ σκεῦος ὀργῆς αὐτὸν ἐκάλεσε μόνον , ἀλλὰ “ κατηρτισμένον εἰς ἀπώλειαν . ” τουτέστιν , ἀπηρτισμένον · οἴκοθεν μέντοι καὶ παρ’ ἑαυτοῦ . οὔτε γὰρ ὁ Θεὸς ἐνέλιπέ τι τῶν εἰς τὴν διόρθωσιν ἡκόντων τὴν ἐκείνου , οὔτε αὐτὸς ἐνέλιπέ τι τῶν ἀπολλύντων αὐτὸν , καὶ πάσης ἀποστερούντων συγγνώμης . ἀλλ’ ὅμως καὶ ταῦτα εἰδὼς ὁ Θεὸς , ἤνεγκεν ἐν πολλῇ μακροθυμίᾳ · βουλόμενος αὐτὸν εἰς μετάνοιαν ἀγαγεῖν . ἐπεὶ δὲ οὐκ ἐθέλησεν ἐκεῖνος εἰς μετάνοιαν τῇ μακροθυμίᾳ χρήσασθαι , ἀλλὰ ἀπήρτισεν ἑαυτὸν εἰς ὀργὴν , ἐχρήσατο αὐτῷ εἰς τὴν ἑτέρων διόρθωσιν · διὰ τῆς εἰς ἐκεῖνον κολάσεως , ἑτέρους σπουδαιοτέρους ποιῶν · καὶ τὴν δύναμιν αὐτοῦ , ταύτῃ δεικνύς . Ὁτι δὲ οὐ βούλεται ὁ Θεὸς οὕτως αὐτοῦ γνωρίσαι τὸ δυνατόν · ἀλλὰ δι’ ὧν εὐεργετεῖ , καὶ τοῦτο διὰ πάντων ἐδήλωσεν ἄνωθεν . ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐμακροθύμησε μὲν , εἰς μετάνοιαν ἵνα ἀγάγῃ · οὐ μετενόησε δὲ ἐκεῖνος , ἤνεγκεν αὐτὸν ἐπὶ πολὺν χρόνον · ὁμοῦ μὲν τὴν αὐτοῦ χρηστότητα ἐπιδεικνύμενος , ὁμοῦ δὲ καὶ τὴν δύναμιν , εἰ μὴ βουληθείη τι κερδάναι ἀπὸ τῆς πολλῆς μακροθυμίας . ὥσπερ οὖν τοῦτον ἀδιόρθωτον μείναντα κολάσας , ἔδειξεν αὐτοῦ τὴν δύναμιν · οὐτῶ τοὺς πολλὰ ἁμαρτήσαντας καὶ μετανοήσαντας ἐλεήσας , ἐδήλωσεν αὐτοῦ τὴν φιλανθρωπίαν . ἀλλ’ οὐκ εἶπε τὴν φιλανθρωπίαν , ἀλλὰ τὴν δόξαν . δεικνὺς ὅτι τοῦτο μάλιστα δόξα Θεοῦ · καὶ τοῦτο πρὸ τῶν ἄλλων ἐσπούδακεν . ὅταν δὲ λέγῃ “ ἃ προητοίμασεν “ εἰς δόξαν , ” τοῦ Θεοῦ τὸ πᾶν εἶναι φησί . ἐπεὶ δὲ τοῦτο ἦν , οὐδὲν ἐκώλυεν ἁπάντας σώζεσθαι . ἀλλὰ πάλιν αὐτοῦ τὴν πρόγνωσιν δείκνυσιν · ἀναιρεῖ τὲ τὸ μέσον Ἰουδαίων καὶ ἐθνῶν . καὶ οὐ μικρὰν ἐντεῦθεν τῷ λόγῳ κατασκευάζει πάλιν ἀπολογίαν . οὐδὲ γὰρ μόνον ἐπὶ τῶν Ἰουδαίων , οἱ μὲν , ἀπώλοντο , οἱ δὲ , ἐσώθησαν . ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἐθνῶν τοῦτο γέγονε . διόπερ οὐ λέγει τὰ ἔθνη πάντα , ἀλλ’ “ ἐξ ἐθνῶν . ” οὐδὲ Ἰουδαίους πάντας , ἀλλὰ “ τοὺς ἀπὸ Ἰουδαίων . ὥσπερ οὖν ὁ Φαραὼ σκεῦος ὀργῆς γέγονεν , ἀπὸ τῆς οἰκείας παρανομίας , οὕτω καὶ οὗτοι σκεύη ἐλέους , ἀπὸ τῆς οἰκείας εὐγνωμοσύνης . εἰ γὰρ καὶ τὸ πλεῖστον ἐστὶ τοῦ Θεοῦ , ἀλλ’ ὅμως καὶ αὐτοὶ y συνεισηνέγκαμεν . διὸ οὐδὲ εἶπε σκεύη κατορθωμάτων , οὐδὲ σκεύη παρρησίας , ἀλλὰ “ σκεύη ἐλέους . ” δεικνὺς , ὅτι τὸ πᾶν ἐστὶ τοῦ Θεοῦ . καὶ γὰρ τὸ , “ οὐ τοῦ θέλοντος , οὐδὲ τοῦ τρέχοντος , ” εἰ καὶ ἐν τάξει ἀντιθέσεως εἴρηται , ἀλλ’ ὅμως καὶ παρὰ τοῦ Παύλου λεγόμενον , ἀπορίαν οὐδεμίαν φέρει . ὅταν γὰρ εἴπῃ , “ οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος , ” οὐ τὴν ἐξουσίαν ἀναιρεῖ · ἀλλὰ δείκνυσιν ὅτι οὐ τὸ πᾶν αὐτοῦ ἐστιν , ἀλλὰ δεῖται τῆς ἄνωθεν χάριτος . ἔδει μὲν γὰρ καὶ θέλειν καὶ τρέχειν · θαρρεῖν δὲ μὴ τοῖς οἰκείοις πόνοις , ἀλλὰ τῇ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίᾳ . Καὶ καλῶς εἶπεν “ ἃ προητοίμασεν εἰς δόξαν . ” ἐπειδὴ γὰρ τοῦτο ὠνείδιζον , ὅτι χάριτι ἐσώθησαν · καὶ καταισχύνειν αὐτοὺς ’νόμιζον · ἐκ πολλῆς τῆς περιουσίας ταύτην ἀναιρεῖ τὴν ὑπόνοιαν . εἰ γὰρ τῷ Θεῷ δόξαν τὸ πρᾶγμα ἤνεγκε , πολλῷ μᾶλλον ἐκείνοις . δι’ ὧν καὶ ὁ Θεὸς ἐδοξάσθη . σκόπει δὲ αὐτοῦ σοφίαν ἄφατον . δυνάμενος γὰρ μὴ τὸν Φαραὼ παρενεγκεῖν εἰς τὸν περὶ τῶν κολαζομένων λόγον , ἀλλ’ ἐξ Ἰουδαίων τοὺς ἡμαρτηκότας , καὶ σαφέστερον μᾶλλον ποιῆσαι τὸν λόγον , καὶ δεῖξαι ὅτι ἔνθα οἱ αὐτοὶ πατέρες , ἔνθα τὰ αὐτὰ ἁμαρτήματα , οἱ μὲν , ἀπώλοντο , οἱ δὲ , ἐσώθησαν . καὶ πεῖσαι μηκέτι διαπορεῖν . εἰ καὶ ἐξ ἐθνῶν τινὲς ἐσώθησαν , Ἰουδαίων ἀπολομένων . ἵνα μὴ ποιήσῃ τὸν λόγον φορτικὸν , τὴν μὲν τῆς κολάσεως ἐπίδειξιν , ἀπὸ τοῦ βαρβάρου παράγει . ὥστε μὴ ἀναγκασθῆναι αὐτοὺς σκεύη ὀργῆς καλέσαι . τοὺς δὲ ἐλεουμένους , ἀπὸ τοῦ δήμου τῶν Ἰουδαίων παράγει . πόθεν οὖν οἱ μὲν , σκεύη ὀργῆς , οἱ δὲ ἐλέους ; ἀπὸ προαιρέσεως οἰκείας . ὁ δὲ Θεὸς σφόδρα ἀγαθὸς ὣν , ἐπ’ ἀμφοτέρων τὴν αὐτὴν ἐπιδείκνυται χρηστότητα . καὶ γὰρ οὐχὶ τοὺς σωζομένους ἠλέησε μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸν Φαραώ , τε αὐτοῖς μέρος . τῆς γὰρ αὐτῆς μακροθυμίας , καὶ ἐκεῖνοι καὶ οὗτος ἀπήλαυσαν · εἰ δὲ μὴ ἐκεῖνος ἐσώθη , παρὰ την αὐτοῦ γνώμην τὸ πὰν ·
Lemmas: ὁ Χρυσόστομος . ἐπιστομίζω ὁ ἄκαιρος ὁ ἀντιλέγω φιλονεικία , μετά ὁ προσήκω ὑπερβολή , ἐπάγω λοιπός καί ὁ λύσις . τίς οὖν ὁ λύσις ; σκεῦος ὀργή εἰμί Φαραώ · τουτέστιν ἄνθρωπος , ὁ Θεός ὁ ὀργή ἀνάπτω , διά ὁ οἰκεῖος σκληρότης . πολύς γάρ ἀπολαύω μακροθυμία , οὐ γίγνομαι ἀγαθός , ἀλλά ἀδιόρθωτος μένω . διό οὐδέ σκεῦος ὀργή αὐτός καλέω μόνος , ἀλλά “ καταρτίζω εἰς ἀπώλεια . ” τουτέστιν , ἀπαρτίζω · οἴκοθεν μέντοι καί παρά ἑαυτοῦ . οὔτε γάρ ὁ θεός ἐλλείπω τίς ὁ εἰς ὁ διόρθωσις ἥκω ὁ ἐκεῖνος , οὔτε αὐτός ἐλλείπω τίς ὁ ἀπόλλυμι αὐτός , καί πᾶς ἀποστερέω συγγνώμη . ἀλλά ὅμως καί οὗτος εἰδοί ὁ θεός , φέρω ἐν πολύς μακροθυμία · βούλομαι αὐτός εἰς μετάνοια ἄγω . ἐπεί δέ οὐ ἐθέλω ἐκεῖνος εἰς μετάνοια ὁ μακροθυμία χράω , ἀλλά ἀπαρτίζω ἑαυτοῦ εἰς ὀργή , χράω αὐτός εἰς ὁ ἕτερος διόρθωσις · διά ὁ εἰς ἐκεῖνος κόλασις , ἕτερος σπουδαῖος ποιέω · καί ὁ δύναμις αὐτός , οὗτος δείκνυμι . ὅτι δέ οὖον βούλομαι ὁ θεός οὕτως αὐτός γνωρίζω ὁ δυνατός · ἀλλά διά ὅς εὐεργετέω , καί οὗτος διά πᾶς δηλόω ἄνωθεν . ἀλλά ἐπεί μακροθυμέω μέν , εἰς μετάνοια ἵνα ἄγω · οὖον μετανοέω δέ ἐκεῖνος , φέρω αὐτός ἐπί πολύς χρόνος · ὁμοῦ μέν ὁ αὐτός χρηστότης ἐπιδείκνυμι , ὁμοῦ δέ καί ὁ δύναμις , εἰμί μή βούλομαι τίς κερδαίνω ἀπό ὁ πολύς μακροθυμία . ὥσπερ οὖν οὗτος ἀδιόρθωτος μένω κολάζω , δείκνυμι αὐτός ὁ δύναμις · οὐτάω ὁ πολύς ἁμαρτάνω καί μετανοέω ἐλεέω , δηλόω αὐτός ὁ φιλανθρωπία . ἀλλά οὐ εἶπον ὁ φιλανθρωπία , ἀλλά ὁ δόξα . δείκνυμι ὅτι οὗτος μάλιστα δόξα Θεός · καί οὗτος πρό ὁ ἄλλος σπουδάζω . ὅταν δέ λέγω “ ὁ προετοιμάζω “ εἰς δόξα , ” ὁ Θεός ὁ πᾶς εἰμί φημί . ἐπεί δέ οὗτος εἰμί , οὐδείς κωλύω ἐπάντης σῴζω . ἀλλά πάλιν αὐτός ὁ πρόγνωσις δείκνυμι · ἀναιρέω τε ὁ μέσος Ἰουδαῖος καί ἔθνος . καί οὖον μικρός ἐντεῦθεν ὁ λόγος κατασκευάζω πάλιν ἀπολογία . οὐδέ γάρ μόνος ἐπί ὁ Ἰουδαῖος , ὁ μέν , ἀπόλλυμι , ὁ δέ , σῴζω . ἀλλά καί ἐπί ὁ ἔθνος οὗτος γίγνομαι . διόπερ οὖον λέγω ὁ ἔθνος πᾶς , ἀλλά “ ἐκ ἔθνος . ” οὐδέ Ἰουδαῖος πᾶς , ἀλλά “ ὁ ἀπό Ἰουδαῖος . ὥσπερ οὖν ὁ Φαραώ σκεῦος ὀργή γίγνομαι , ἀπό ὁ οἰκεῖος παρανομία , οὗτος καί οὗτος σκεῦος ἔλεος , ἀπό ὁ οἰκεῖος εὐγνωμοσύνη . εἰμί γάρ καί ὁ πλεῖστος εἰμί ὁ Θεός , ἀλλά ὅμως καί αὐτός y συνεισφέρω . διό οὐδέ εἶπον σκεῦος κατόρθωμα , οὐδέ σκεῦος παρρησία , ἀλλά “ σκεῦος ἔλεος . ” δείκνυμι , ὅτι ὁ πᾶς εἰμί ὁ Θεός . καί γάρ ὁ , “ οὖον ὁ ἐθέλω , οὐδέ ὁ τρέχω , ” εἰμί καί ἐν τάξις ἀντίθεσις εἴρω , ἀλλά ὅμως καί παρά ὁ Παῦλος λέγω , ἀπορία οὐδείς φέρω . ὅταν γάρ εἶπον , “ οὖον ὁ ἐθέλω οὐδέ ὁ τρέχω , ” οὖον ὁ ἐξουσία ἀναιρέω · ἀλλά δείκνυμι ὅτι οὖον ὁ πᾶς αὐτός εἰμί , ἀλλά δήω ὁ ἄνωθεν χάρις . ἐσθίω μέν γάρ καί ἐθέλω καί τρέχω · θαρσέω δέ μή ὁ οἰκέω πόνος , ἀλλά ὁ ὁ Θεός φιλανθρωπία . καί καλῶς εἶπον “ ὁ προετοιμάζω εἰς δόξα . ” ἐπεί γάρ οὗτος ὀνειδίζω , ὅτι χάρις σῴζω · καί καταισχύνω αὐτός νομίζω · ἐκ πολύς ὁ περιουσία οὗτος ἀναιρέω ὁ ὑπόνοια . εἰμί γάρ ὁ Θεός δόξα ὁ πρᾶγμα φέρω , πολύς μᾶλλον ἐκεῖνος . διά ὅς καί ὁ θεός δοξάζω . σκοπέω δέ αὐτός σοφία ἄφατος . δύναμαι γάρ μή ὁ Φαραώ παραφέρω εἰς ὁ περί ὁ κολάζω λόγος , ἀλλά ἐκ Ἰουδαῖος ὁ ἁμαρτάνω , καί σαφής μᾶλλον ποιέω ὁ λόγος , καί δείκνυμι ὅτι ἔνθα ὁ αὐτός πατήρ , ἔνθα ὁ αὐτός ἁμάρτημα , ὁ μέν , ἀπόλλυμι , ὁ δέ , σῴζω . καί πείθω μηκέτι διαπορέω . εἰμί καί ἐκ ἔθνος τις σῴζω , Ἰουδαῖος ἀπόλλυμι . ἵνα μή ποιέω ὁ λόγος φορτικός , ὁ μέν ὁ κόλασις ἐπίδειξις , ἀπό ὁ βάρβαρος παράγω . ὥστε μή ἀναγκάζω αὐτός σκεῦος ὀργή καλέω . ὁ δέ ἐλεέω , ἀπό ὁ δῆμος ὁ Ἰουδαῖος παράγω . πόθεν οὖν ὁ μέν , σκεῦος ὀργή , ὁ δέ ἔλεος ; ἀπό προαίρεσις οἰκεῖος . ὁ δέ θεός σφόδρα ἀγαθός ἐάν , ἐπί ἀμφότερος ὁ αὐτός ἐπιδείκνυμι χρηστότης . καί γάρ οὐ ὁ σῴζω ἐλεέω μόνος , ἀλλά καί ὁ Φαραώ , τε αὐτός μέρος . ὁ γάρ αὐτός μακροθυμία , καί ἐκεῖνος καί οὗτος ἀπελαύω · εἰμί δέ μή ἐκεῖνος σῴζω , παρά ὁ αὐτός γνώμη ὁ πούς ·