catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 8.15.1
Χρυσοστόμου . Ἐπειδὴ τὸ τῆς υἱότητος ἀξίωμα καὶ τοῖς Ἰουδαίοις ἦν δεδομένον , “ ἐγὼ γάρ , ” φησι , “ εἶπον Θεοὶ ἐστὲ , καὶ “ υἱοὶ ὑψίστου πάντες . ” καὶ πάλιν · “ υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα . καὶ , “ πρωτότοκός μου Ἰσραήλ . ” καὶ ὁ Παῦλος δέ φησιν , “ ωτν “ ἡ υἱοθεσία , ” κατασκευάζει λοιπὸν ὅσον τὸ μέσον ἐκείνης καὶ ταύτης τῆς τιμῆς . εἰ γὰρ καὶ τὰ ὀνόματα τὰ αὐτά φησιν , ἀλλ’ οὐ τὰ πράγματα τὰ αὐτά . καὶ σαφῆ παρέχεται τούτων ἀπόδειξιν , καὶ ἀπὸ τῶν κατορθούντων καὶ ἀπὸ τῶν δεδομένων , καὶ ἀπὸ τῶν μελλόντων ἔσεσθαι τὴν σύγκρισιν εἰσάγων . καὶ πρότερον δείκνυσι , τίνα ἦν τὰ ἐκείνοις δεδομένα . τίνα οὖν ταῦτα ἦν ; πνεῦμα δουλείας . εἶτα ἀφεὶς εἰπεῖν τὸ ἀντιδιαστελλόμενον τῇ δουλείᾳ , τουτέστι πνεῦμα ἐλευθερίας , τὸ πολλῷ μεῖζον τέθεικε , τὸ τῆς υἱοθεσίας · δι’ οὗ , κακεῖνο συνεισήγετο εἰπὼν , “ ἀλλ’ ἐλάβετε “ Πνεῦμα υἱοθεσίας . ” ἀλλὰ τοῦτο μὲν δῆλον . τὸ δὲ πνεῦμα τῆς δουλείας τί ποτέ ἐστιν , ἄδηλον . οὐκ ἀσαφὲς δὲ μόνον ἀλλὰ καὶ σφόδρα ἄπορον τὸ εἰρημένον . πνεῦμα γὰρ οὐκ ἔλαβεν ὁ τῶν Ἰουδαίων δῆμος . τί οὖν ἐνταῦθα φησίν ; τὰ γράμματα οὕτως ἐκάλεσεν ἐπειδὴ πνευματικὰ ἦν . ὥσπερ οὖν καὶ τὸν νόμον πνευματικὸν καλεῖ . καὶ τὸ ὕδωρ τὸ ἀπὸ τῆς πέτρας , καὶ τὸ μάννα · “ πάντες “ γάρ , ” φησι , “ τὸ αὐτὸ βρῶμα πνευματικὸν ἔφαγον . καὶ πάντες “ τὸ αὐτὸ πόμα πνευματικὸν ἔπιον . ” καὶ τὴν πέτραν δὲ οὕτως ὀνομάζει λέγων , “ ἔπινον δὲ ἐκ πνευματικῆς ἀκολουθούσης πέτρας . ἐπειδὴ γὰρ ὑπὲρ φύσιν πάντα ἦν τὰ τελούμενα , πνευματικὰ αὐτὰ ἐκάλεσεν . οὐκ ἐπειδὴ πνεῦμα ἔλαβον οἱ μετέχοντες αὐτῶν τότε . Καὶ πῶς τὰ γράμματα ἐκεῖνα , δουλείας ἦν γράμματα ; παράγαγε πᾶσαν τὴν πολιτείαν , καὶ τότε εἴσῃ καὶ τοῦτο σαφῶς . καὶ γὰρ αἱ τιμωρίαι παρὰ πόδας αὐτοῖς , καὶ ὁ μισθὸς εὐθέως εἵπετο . σύμμετρός τε ὣν , καὶ ὥσπερ σιτηρέσιόν τι καθημερινὸν διδόμενον οἰκέταις . καὶ πολὺς πανταχόθεν ὁ φόβος , πρὸ τῆς ὄψεως ἀκράζων · καὶ περὶ τὰ σώματα οἱ καθαρμοί · καὶ μέχρι τῶν πράξεων ἡ ἐγκράτεια . παρὰ δὲ ἡμῖν , οὐχ οὕτως . ἀλλὰ καὶ λογισμὸς καὶ συνειδὸς ἐκκαθαίρεται . οὐ γὰρ λέγει , μὴ φονεύσῃς μόνον , ἀλλὰ μὴ δὲ ὀργισθῇς . ἵνα μηκέτι τῷ φόβῳ τῆς κολάσεως τῆς παρούσης , ἀλλὰ τῷ πόθῳ τῷ πρὸς αὐτὸν , τῷ τε ἐν ἕξει τῆς ἀρετῆς εἶναι , καὶ τὰ ἀλλὰ κατορθούμενα ᾖ . οὐδὲ ἐπαγγέλλεται “ γῆν “ ῥέουσαν γάλα καὶ μέλι , ” ἀλλὰ τῷ μονογενεῖ συγκληρονόμον ποιεῖ . τῶν παρόντων διὰ πάντων ἀφιστὰς , καὶ ἐκεῖνα ἐπαγγελλόμενος μενος διδόναι , διδόναι , ἃ τοῖς γενομένοις υἱοῖς τοῦ Θεοῦ πρέπει λαμβάνειν . αἰσθητὸν μὲν οὐδὲν οὐδὲ σωματικὸν , πνευματικὰ δὲ ἅπαντα . ὥστε ἐκεῖνοι μὲν , εἰ καὶ υἱοὶ ἐκαλοῦντο , ἀλλὰ ὡς δοῦλοι . ἡμεῖς δὲ ὡς ἐλεύθεροι γενόμενοι , τὴν υἱοθεσίαν ἐλάβομεν , καὶ τὸν οὐρανὸν ἀναμένομεν . κἀκείνοις μὲν , δι’ ἑτέρων διελέγετο · ἡμῖν δὲ δι’ ἑαυτοῦ . κἀκεῖνοι μὲν φόβῳ τιμωρίας πάντα ἔπραττον οἱ δὲ πνευματικοὶ , ἐπιθυμίᾳ καὶ πόθῳ . καὶ τοῦτο δηλοῖ , τῷ ὑπερβαίνειν τὰ ἐπιτάγματα ἐκεῖνοι , ὡς μισθωτοὶ καὶ ἀγνώμονες . οὐδέ ποτε γοῦν διέλειπον γογγύζοντες . οὗτοι δὲ , εἰς ἀρέσκειαν τοῦ Πατρός . καὶ οἱ μὲν , εὐεργετούμενοι ἐβλασφήμουν . ἡμεῖς δὲ κινδυνεύοντες , εὐχαριστοῦμεν , κἂν κολασθῆναι δὲ ἁμαρτάνοντας δέῃ . καὶ ἐνταῦθα πολλὴ ἡ διαφορά . οὐ γὰρ ὡς ἐκεῖνοι καταλευόμενοι καὶ καιόμενοι καὶ ἀκρωτηριαζόμενοι πάρα τῶν ἱερέων , οὐτῶ καὶ ἡμεῖς αποστρεφόμεθα · ἀλλ’ ἀρκεῖ τραπέζης ἐκβληθῆναι πατρικῆς , καὶ ἀπ’ ὄψεως ῥητὰς γενέσθαι ἡμέρας . καὶ ἐπὶ μὲν τῶν Ἰουδαίων ῥήματος ἦν τιμὴ ἡ υἱοθεσία · ἐνταῦθα δὲ , καὶ πρᾶγμα ἠκολούθησεν · ὁ διὰ βαπτίσματος καθαρμός · ἡ τοῦ πνεύματος δόσις · ἡ τῶν ἄλλων ἀγαθῶν χορηγία .
Lemmas: Χρυσόστομος . ἐπεί ὁ ὁ υἱότης ἀξίωμα καί ὁ Ἰουδαῖος εἰμί δίδωμι , “ ἐγώ γάρ , ” φημί , “ εἶπον θεός εἰμί , καί “ υἱός ὕψιστος πᾶς . ” καί πάλιν · “ υἱός γεννάω καί ὑψόω . καί , “ πρωτότοκος ἐγώ Ἰσραήλ . ” καί ὁ Παῦλος δέ φημί , “ ωτν “ ὁ υἱοθεσία , ” κατασκευάζω λοιπός ὅσος ὁ μέσος ἐκεῖνος καί οὗτος ὁ τιμή . εἰμί γάρ καί ὁ ὄνομα ὁ αὐτός φημί , ἀλλά οὖον ὁ πρᾶγμα ὁ αὐτός . καί σαφής παρέχω οὗτος ἀπόδειξις , καί ἀπό ὁ κατορθόω καί ἀπό ὁ δίδωμι , καί ἀπό ὁ μέλλω εἰμί ὁ σύγκρισις εἰσάγω . καί πρότερος δείκνυμι , τίς εἰμί ὁ ἐκεῖνος δίδωμι . τίς οὖν οὗτος εἰμί ; πνεῦμα δουλεία . εἶτα ἀφίημι εἶπον ὁ ἀντιδιαστέλλω ὁ δουλεία , τουτέστι πνεῦμα ἐλευθερία , ὁ πολύς μείζων τίθημι , ὁ ὁ υἱοθεσία · διά ὅς , ἐκεῖνος συνεισάγω εἶπον , “ ἀλλά λαμβάνω “ πνεῦμα υἱοθεσία . ” ἀλλά οὗτος μέν δῆλος . ὁ δέ πνεῦμα ὁ δουλεία τίς ποτός εἰμί , ἄδηλος . οὐ ἀσαφής δέ μόνος ἀλλά καί σφόδρα ἄπορος ὁ εἴρω . πνεῦμα γάρ οὐ λαμβάνω ὁ ὁ Ἰουδαῖος δῆμος . τίς οὖν ἐνταῦθα φημί ; ὁ γράμμα οὕτως καλέω ἐπεί πνευματικός εἰμί . ὥσπερ οὖν καί ὁ νόμος πνευματικός καλέω . καί ὁ ὕδωρ ὁ ἀπό ὁ πέτρα , καί ὁ μάννα · “ πᾶς “ γάρ , ” φημί , “ ὁ αὐτός βρῶμα πνευματικός ἔφαγον . καί πᾶς “ ὁ αὐτός πόμα πνευματικός πίνω . ” καί ὁ πέτρα δέ οὕτως ὀνομάζω λέγω , “ πίνω δέ ἐκ πνευματικός ἀκολουθέω πέτρα . ἐπεί γάρ ὑπέρ φύσις πᾶς εἰμί ὁ τελέω , πνευματικός αὐτός καλέω . οὐ ἐπεί πνεῦμα λαμβάνω ὁ μετέχω αὐτός τότε . καί πῶς ὁ γράμμα ἐκεῖνος , δουλεία εἰμί γράμμα ; παράγω πᾶς ὁ πολιτεία , καί τότε εἶμι καί οὗτος σαφῶς . καί γάρ ὁ τιμωρία παρά πούς αὐτός , καί ὁ μισθός εὐθύς ἕπω . σύμμετρος τε ἐάν , καί ὥσπερ σιτηρέσιον τίς καθημέριος δίδωμι οἰκέτης . καί πολύς πανταχόθεν ὁ φόβος , πρό ὁ ὄψις ἀκράζων · καί περί ὁ σῶμα ὁ καθαρμός · καί μέχρι ὁ πρᾶξις ὁ ἐγκράτεια . παρά δέ ἐγώ , οὐ οὕτως . ἀλλά καί λογισμός καί σύνοιδα ἐκκαθαίρω . οὖον γάρ λέγω , μή φονεύω μόνος , ἀλλά μή δέ ὀργίζω . ἵνα μηκέτι ὁ φόβος ὁ κόλασις ὁ πάρειμι , ἀλλά ὁ πόθος ὁ πρός αὐτός , ὁ τε ἐν ἔχω ὁ ἀρετή εἰμί , καί ὁ ἀλλά κατορθόω εἰμί . οὐδέ ἐπαγγέλλω “ γῆ “ ῥέω γάλα καί μέλι , ” ἀλλά ὁ μονογενής συγκληρονόμος ποιέω . ὁ πάρειμι διά πᾶς ἀφίστημι , καί ἐκεῖνος ἐπαγγέλλω μένος δίδωμι , δίδωμι , ὁ ὁ γίγνομαι υἱός ὁ Θεός πρέπω λαμβάνω . αἰσθητός μέν οὐδείς οὐδέ σωματικός , πνευματικός δέ ἅπας . ὥστε ἐκεῖνος μέν , εἰμί καί υἱός καλέω , ἀλλά ὡς δοῦλος . ἐγώ δέ ὡς ἐλεύθερος γίγνομαι , ὁ υἱοθεσία λαμβάνω , καί ὁ οὐρανός ἀναμένω . ἐκεῖνος μέν , διά ἕτερος διαλέγω · ἐγώ δέ διά ἑαυτοῦ . ἐκεῖνος μέν φόβος τιμωρία πᾶς πράσσω ὁ δέ πνευματικός , ἐπιθυμία καί πόθος . καί οὗτος δηλόω , ὁ ὑπερβαίνω ὁ ἐπίταγμα ἐκεῖνος , ὡς μισθωτός καί ἀγνώμων . οὐδέ ποτός γοῦν διαλείπω γογγύζω . οὗτος δέ , εἰς ἀρέσκεια ὁ πατήρ . καί ὁ μέν , εὐεργετέω βλασφημέω . ἐγώ δέ κινδυνεύω , εὐχαριστέω , κἀν κολάζω δέ ἁμαρτάνω δήω . καί ἐνταῦθα πολύς ὁ διαφορά . οὖον γάρ ὡς ἐκεῖνος καταλεύω καί καίω καί ἀκρωτηριάζω πάρα ὁ ἱερός , οὐτάω καί ἐγώ ἀποστρέφω · ἀλλά ἀρκέω τράπεζα ἐκβάλλω πατρικός , καί ἀπό ὄψις ῥητός γίγνομαι ἡμέρα . καί ἐπί μέν ὁ Ἰουδαῖος ῥῆμα εἰμί τιμή ὁ υἱοθεσία · ἐνταῦθα δέ , καί πρᾶγμα ἀκολουθέω · ὁ διά βάπτισμα καθαρμός · ὁ ὁ πνεῦμα δόσις · ὁ ὁ ἄλλος ἀγαθός χορηγία .