catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 11.33.2
Θεοδωρώτου . Ἄνωθεν γὰρ καὶ ἐξ ἀρχῆς ταῦτα προέγνω . καὶ προγνοὺς , σοφῶς ᾠκονόμησε . καὶ οἰκονομῶν , τῆς φιλανθρωπίας τὸν πλοῦτον ὑπέδειξε . πρὸς τὰ τρία δὲ ταῦτα , τρία τέθεικε . τὸ μὲν “ τίς ἔγνω νοῦν Κυρίου ; “ πρὸς τὴν γνῶσιν . τὸ δὲ “ τίς σύμβου - “ λος αὐτοῦ ἐγένετο ; “ πρὸς τὴν σοφίαν . τὸ δὲ , “ τίς προέδωκεν “ αὐτῷ ” πρὸς τὸν πλοῦτον . οὕτω γὰρ ἀμέτρητος ὁ τῆς ἀγαθότητος πλοῦτος , ὅτι καὶ τοῖς μὴ οὖσι τὸ εἶναι δέδωκε · καὶ τοῖς γεγονόσι τὸ εὖ εἶναι χαρίζεται . καὶ οὐκ ἀντιδίδωσιν , ἀλλὰ δίδωσι τὰ ἀγαθά . φιλάνθρωπος δὲ ὣν , ἀντίδοσιν τὴν δόσιν καλεῖ . “ ὅτι “ ἐξ αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν τὰ πάντα . αὐτῶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας ἀμήν . ” αὐτὸς γὰρ τὰ πάντα πεποίηκεν . αὐτὸς τὰ γεγονότα διατελεῖ κυβερνῶν . εἰς αὐτὸν ἀφορᾶν ἅπαντας προσήκει . ὑπὲρ μὲν τῶν ὑπαρξάντων , χάριν ὁμολογοῦντας . αἰτοῦντας δὲ , τὴν ἔπειτα προμήθειαν . αὐτῷ δὲ χρὴ καὶ τὴν προσήκουσαν ἀναπέμπειν δοξολογίαν . ἔδειξε δὲ διὰ τούτων ὁ θεῖος Ἀπόστολος , ὡς οὐκ οἶδε τῆς ἐξ οὗ προθέσεως καὶ τῆς δι’ οὗ , διαφοράν . καὶ τὴν μὲν , ὡς μεῖζον τί σημαίνουσαν , προσήκουσαν τῷ Πατρί · τὴν δὲ , ὡς ἔλαττόν τι διδάσκουσαν , προσήκουσαν τῷ Υἱῷ . ἀμφοτέρας γὰρ , ἐφ’ ἑνὸς προσώπου τέθεικεν . ὅπερ εἴτε Πατρὸς εἴποιεν εἶναι οἱ τὰ Ἀρείου φρονοῦντες καὶ Εὐνομίου , εὑρήσουσι τῇ ἐξ οὗ , καὶ τὴν δι’ οὗ συζευγνυμένην . εἴτε τῷ Υἱῷ προσαρμόσαιεν , ὄψονται τῇ δι’ οὗ , δαὶ τὴν ἐξ οὗ συνημμένην . εἰ δὲ ἡ μὲν ἐξ οὗ , μεῖζον τι σημαίνει , ἡ δὲ δι’ οὗ , τὸ ἔλαττον , ἀμφότερα δὲ ἐφ’ ἑνὸς κεῖται προσώπου , αὐτὸς ἄρα ἑαυτοῦ μείζων μὲν διὰ τὴν ἐξ οὑ , ἐλάττων δὲ διὰ τὴν δι’ οὗ , εἰκότως ἃν νοηθείη . Βασιλείου ἐκ τῶν ἀντιρρητικῶν . Ὅτι δὲ τὸ ἐξ οὗ καὶ τὸ δι’ οὗ ἀλλήλοις οὐκ ἀντιτάσσονται , οὐδ’ ὥσπερ ἐν πολέμῳ πρὸς ἀντίπαλον τάξιν ἀποκριθέντα συνεκπολεμοῦσι τὰς φύσεις , αἷς προσεχώρησαν , ἐκεῖθεν δῆλον . συνήγαγεν ἀμφότερα ἐπὶ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ὑποκειμένου ὁ μακάριος Παῦλος , εἰπὼν , “ ἐξ αὐτοῦ , καὶ δι’ “ αὐτοῦ , καὶ εἰς αὐτὸν τὰ πάντα . ” τοῦτο δὲ προδήλως εἰς τὸν Κύριον φέρειν πᾶς τις ἃν εἴποι , ὁ καὶ μικρὸν τῷ βουλήματι τῆς λέξεως ἐπιστήσαι . προτάξας γὰρ ὁ Ἀπόστολος ἐκ τῆς προφητείας τοῦ Ἡσαΐου , ὅτι “ τίς ἔγνω νοῦν Κυρίου ; ἢ τίς σύμβουλος αὐτοῦ “ ἐγένετο ; ” ; ” ἐπήγαγε τὸ “ ἐξ αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτοῦ καὶ “ τὰ πάντα . ” ἅπερ ὅτι περὶ Θεοῦ Λόγου , τοῦ δημιουργοῦ πάσης τῆς κτίσεως εἴρηται τῷ προφήτῃ , ἐκ τῶν κατόπιν ἂν μάθοις . “ τίς “ ἐμέτρησε τῇ χειρὶ τὸ ὕδωρ καὶ τὸν οὐρανὸν σπιθαμῇ , καὶ πᾶσαν “ τὴν γῆν δρακί ; τίς ἔστησε τὰς νάπας ζυγῷ , καὶ τὰ ὄρη σταθμῷ ; “ τίς ἔγνω νοῦν Κυρίου , καὶ τίς σύμβουλος αὐτοῦ ἐγένετο ; ” τὸ γὰρ “ τίς ” ἐνταῦθα , οὐ τὸ ἄπορον παντελῶς , ἀλλὰ τὸ σπάνιον δηλοῖ . ὡς ἐπὶ τοῦ , “ τίς ἀναστήσεταί μοι ἐπὶ πονηρευομένους ; ” καὶ , “ τίς ἐστιν ἄνθρωπος ὁ θέλων ζωήν ; “ καὶ , “ τίς ἀναβήσεται εἰς τὸ ὄρος Κυρίου ; οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα ἐστὶ , τίς ὁ εἰδὼς ’τον νοῦν τοῦ Κυρίου , καὶ τῆς βουλῆς αὐτοῦ κοινωνός . “ ὁ γὰρ Πατὴρ “ ἀγαπᾷ τὸν Υἱὸν , καὶ πάντα δείκνυσιν αὐτῷ . ” οὗτός ἐστιν ὁ συνέχων τὴν γῆν καὶ περιδεδραγμένος αὐτῆς · ὁ εἰς τάξιν πάντα καὶ διακόσμησιν ἀγαγών · καὶ ὄρεσιν ἰσορροπίαν , καὶ ὕδασι μέτρα , καὶ πᾶσι τοῖς ἐν τῷ κόσμῳ τὴν οἰκείαν τάξιν ἀποκληρώσας . ὁ τὸν οὐρανὸν ὅλον μικρῷ μέρει τῆς ὅλης αὐτοῦ δυνάμεως περιέχων · ἣν σπιθαμὴν τροπικῶς ὁ προφήτου λόγος ὠνόμασεν . ὅθεν οἰκείως ἐπήγαγεν ὁ Ἀπόστολος τὸ “ ἐξ αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν τὰ πάντα . ” ἐξ αὐτοῦ γὰρ τοῖς οὖσιν ἡ αἰτία τοῦ εἶναι , κατὰ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός . δι’ αὐτοῦ τοῖς πᾶσιν ἡ διαμονὴ καὶ ἡ σύστασις , του κτίσαντος τὰ πάντα , καὶ τὰ πρὸς σωτηρίαν ἑκάστῳ τῶν γινομένων ἐπιμετροῦντος . διὸ δὴ καὶ εἰς αὐτὸν ἐπέστραπται ἅπαντα · ἀσχέτῳ τινὶ πόθῳ καὶ ἀρρήτῳ στοργῇ πρὸς τὸν ἀρχηγὸν τῆς ζωῆς καὶ χορηγὸν ἀποβλέποντα , κατὰ τὸ γεγραμμένον , “ οἱ ὀφθαλμοὶ πάντων εἰς σὲ ἐλπίζουσιν . Εἰ δὲ πρὸς ταύτην ἡμῶν τὴν ἐκδοχὴν ἐνίστανται οἱ τὰ Ἀρείου φρονοῦντες , τίς αὐτοὺς ἐξαιρήσεται λόγος τοῦ μὴ οὐχὶ φανερῶς ἑαυτοῖς περιπίπτειν ; εἰ γὰρ μὴ ἐπὶ τοῦ Κυρίου δώσουσι τὰς τρεῖς εἰρῆσθαι φωνὰς , τὴν ἐξ αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν , ἀνάγκη πᾶσα προσοικειοῦν τῷ Θεῷ καὶ Πατρί . ἐκ δὲ τούτου , προδήλως αὐτοῖς διαπεσεῖται τὸ παρατήρημα . εὑρίσκεται γὰρ οὐ μόνον τὸ ἐξ οὗ , ἀλλὰ καὶ τὸ δι’ οὗ , τῷ Πατρὶ προσαγόμενον . ὅπερ εἰ μὲν οὐδὲν ταπεινὸν ἐμφαίνει , τι δήποτε ὡς ὑποδεέστερον ἀφορίζουσι τῷ Θεῷ καὶ Υἱῷ ; εἰ δὲ πάντως ἐστὶ διακονίας δηλωτικὸν , ἀποκρινέσθωσαν ἡμῖν , ὁ Θεὸς τῆς δόξης καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου , τίνος ἐστὶν ἄρχοντος ὑπηρέτης ; ἐκεῖνοι μὲν οὖν οὕτως ὑφ’ ἑαυτῶν περιτρέπονται · ἡμῖν δὲ ἑκατέρωθεν τὸ ἰσχυρὸν φυλαχθήσεται . ἐάν τε γὰρ νικήσῃ περὶ τοῦ Υἱοῦ εἰναι τὸν λόγον , εὑρεθήσεται τὸ ἐξ οὗ , τῷ Υἱῷ προσαρμόζον . ἐὰν δέ τις φιλονεικῇ ἐπὶ τὸν Θεὸν ἀνα - φέρειν τοῦ προφήτου τὴν λέξιν , πάλιν τὴν δι’ οὗ φωνὴν , τῷ Θεῷ πρέπειν δώσει . καὶ τὴν ἴσην ἕξει ἀξίαν ἑκάτερα τῷ κατὰ τὸν ἶσον λόγον ἐπὶ Θεοῦ παρειλῆφθαι . καὶ οὕτω κἀκείνως ὁμότιμοι ἀλλήλοις ἀναφανήσονται , ἐφ’ ἑνὸς προσώπου καὶ τοῦ αὐτοῦ τεταγμένα . Γρηγορίου τοῦ θεολόγου ἐκ . * * Κἂν τοίνυν λέγωμεν , εἷς Θεὸς ὁ Πατὴρ , ἐξ οὗ τὰ πάντα · καὶ εἷς Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς , δι’ οὗ τὰ πάντα · καὶ ἓν Πνεῦμα Ἅγιον , ἐν ᾧ τὰ πάντα · τὸ ἐξ οὗ καὶ δι’ οὗ καὶ ἐν ᾧ , οὐ φύσεις τέμνουσιν . οὐδὲ γὰρ ἃν μετέπιπτον αἱ προθέσεις ἣ αἱ τάξεις τῶν ὀνομάτων , ἀλλὰ χαρακτηριζόντων μιᾶς καὶ ἀσυγχύτου φύσεως ἰδιότητας . καὶ τοῦτο δῆλον ἐξ ὧν συνάγονται πάλιν , εἴ τῷ μὴ παρέργως ἐκεῖνο ἀναγινώσκεται παρὰ τῷ αὐτῷ Ἀποστόλῳ , τὸ “ ἐξ αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν τὰ πάντα . ‘ αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας ἀμήν . Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς , ἀδελφοὶ , διὰ τῶν οἰκτιρμῶν τοῦ Θεοῦ , παραστῆσαι τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν , ἁγίαν , εὐάρεστον τῷ Θεῷ , τὴν λογικὴν ταύτην λατρείαν ὑμῶν .
Lemmas: Θεοδωρώτου . ἄνωθεν γάρ καί ἐκ ἀρχή οὗτος προγιγνώσκω . καί προγιγνώσκω , σοφός οἰκονομέω . καί οἰκονομέω , ὁ φιλανθρωπία ὁ πλοῦτος ὑποδείκνυμι . πρός ὁ τρεῖς δέ οὗτος , τρεῖς τίθημι . ὁ μέν “ τίς γιγνώσκω νόος κύριος ; “ πρός ὁ γνῶσις . ὁ δέ “ τίς σύμβου - “ Λός αὐτός γίγνομαι ; “ πρός ὁ σοφία . ὁ δέ , “ τίς προδίδωμι “ αὐτός ” πρός ὁ πλοῦτος . οὗτος γάρ ἀμέτρητος ὁ ὁ ἀγαθότης πλοῦτος , ὅτι καί ὁ μή εἰμί ὁ εἰμί δίδωμι · καί ὁ γίγνομαι ὁ εὕω εἰμί χαρίζομαι . καί οὐ ἀντιδίδωμι , ἀλλά δίδωμι ὁ ἀγαθός . φιλάνθρωπος δέ ἐάν , ἀντίδοσις ὁ δόσις καλέω . “ ὅτι “ ἐκ αὐτός καί διά αὐτός καί εἰς αὐτός ὁ πᾶς . αὐτός ὁ δόξα εἰς ὁ αἰών ἀμήν . ” αὐτός γάρ ὁ πᾶς ποιέω . αὐτός ὁ γίγνομαι διατελέω κυβερνάω . εἰς αὐτός ἀφοράω ἅπας προσήκω . ὑπέρ μέν ὁ ὑπάρχω , χάρις ὁμολογέω . αἰτέω δέ , ὁ ἔπειτα προμήθεια . αὐτός δέ χρή καί ὁ προσήκω ἀναπέμπω δοξολογία . δείκνυμι δέ διά οὗτος ὁ θεῖος ἀπόστολος , ὡς οὐ οἶδα ὁ ἐκ ὅς πρόθεσις καί ὁ διά ὅς , διαφορά . καί ὁ μέν , ὡς μείζων τίς σημαίνω , προσήκω ὁ πατήρ · ὁ δέ , ὡς ἐλάσσων τίς διδάσκω , προσήκω ὁ υἱός . ἀμφότερος γάρ , ἐπί εἷς πρόσωπον τίθημι . ὅσπερ εἴτε πατήρ εἶπον εἰμί ὁ ὁ Ἄρειος φρονέω καί Εὐνόμιος , εὑρίσκω ὁ ἐκ ὅς , καί ὁ διά ὅς συζεύγνυμι . εἴτε ὁ υἱός προσαρμόζω , ὁράω ὁ διά ὅς , δαί ὁ ἐκ ὅς συνάπτω . εἰμί δέ ὁ μέν ἐκ ὅς , μείζων τίς σημαίνω , ὁ δέ διά ὅς , ὁ μικρός , ἀμφότερος δέ ἐπί εἷς κεῖμαι πρόσωπον , αὐτός ἄρα ἑαυτοῦ μείζων μέν διά ὁ ἐκ ὅς , μικρός δέ διά ὁ διά ὅς , εἰκότως ἄν νοέω . Βασίλειος ἐκ ὁ αντιρρητικός . ὅτι2 δέ ὁ ἐκ ὅς καί ὁ διά ὅς ἀλλήλων οὐ ἀντιτάσσω , οὐδέ ὥσπερ ἐν πόλεμος πρός ἀντίπαλος τάξις ἀποκρίνω συνεκπολεμέω ὁ φύσις , ὅς προσχωρέω , ἐκεῖθεν δῆλος . συνάγω ἀμφότερος ἐπί εἷς καί ὁ αὐτός ὑπόκειμαι ὁ μακάριος Παῦλος , εἶπον , “ ἐκ αὐτός , καί διά “ αὐτός , καί εἰς αὐτός ὁ πᾶς . ” οὗτος δέ πρόδηλος εἰς ὁ κύριος φέρω πᾶς τις ἄν εἶπον , ὁ καί μικρός ὁ βούλημα ὁ λέξις ἐφίστημι . προτάσσω γάρ ὁ ἀπόστολος ἐκ ὁ προφητεία ὁ Ἠσαΐας , ὅτι “ τίς γιγνώσκω νόος κύριος ; ἢ τίς σύμβουλος αὐτός “ γίγνομαι ; ” ; ” ἐπάγω ὁ “ ἐκ αὐτός καί διά αὐτός καί “ ὁ πᾶς . ” ὅσπερ ὅτι περί Θεός Λόγος , ὁ δημιουργός πᾶς ὁ κτίσις εἴρω ὁ προφήτης , ἐκ ὁ κατόπιν εἄν μανθάνω . “ τίς “ μετρέω ὁ χείρ ὁ ὕδωρ καί ὁ οὐρανός σπιθαμή , καί πᾶς “ ὁ γῆ δράξ ; τίς ἵστημι ὁ νάπη ζυγόν , καί ὁ ὄρος σταθμός ; “ τίς γιγνώσκω νόος κύριος , καί τίς σύμβουλος αὐτός γίγνομαι ; ” ὁ γάρ “ τίς ” ἐνταῦθα , οὖον ὁ ἄπορος παντελῶς , ἀλλά ὁ σπάνις δηλόω . ὡς ἐπί ὁ , “ τίς ἀνίστημι ἐγώ ἐπί πονηρεύομαι ; ” καί , “ τίς εἰμί ἄνθρωπος ὁ ἐθέλω ζωή ; “ καί , “ τίς ἀναβαίνω εἰς ὁ ὄρος κύριος ; οὗτος δή καί ἐνταῦθα εἰμί , τίς ὁ εἰδοί ’τον νόος ὁ κύριος , καί ὁ βουλή αὐτός κοινωνός . “ ὁ γάρ πατήρ “ ἀγαπάω ὁ υἱός , καί πᾶς δείκνυμι αὐτός . ” οὗτος εἰμί ὁ συνέχω ὁ γῆ καί περιτρέχω αὐτός · ὁ εἰς τάξις πᾶς καί διακόσμησις ἄγω · καί ὄρος ἰσορροπία , καί ὕδωρ μέτρον , καί πᾶς ὁ ἐν ὁ κόσμος ὁ οἰκεῖος τάξις ἀποκληρόω . ὁ ὁ οὐρανός ὅλος μικρός μέρος ὁ ὅλος αὐτός δύναμις περιέχω · ὅς σπιθαμή τροπικός ὁ προφήτης λόγος ὀνομάζω . ὅθεν οἰκεῖος ἐπάγω ὁ ἀπόστολος ὁ “ ἐκ αὐτός καί διά αὐτός καί εἰς αὐτός ὁ πᾶς . ” ἐκ αὐτός γάρ ὁ εἰμί ὁ αἰτία ὁ εἰμί , κατά ὁ θέλημα ὁ Θεός καί πατήρ . διά αὐτός ὁ πᾶς ὁ διαμονή καί ὁ σύστασις , ὁ κτίζω ὁ πᾶς , καί ὁ πρός σωτηρία ἕκαστος ὁ γίγνομαι ἐπιμετρέω . διό δή καί εἰς αὐτός ἐπιστρέφω ἅπας · ἄσχετος τις πόθος καί ἄρρητος στοργή πρός ὁ ἀρχηγός ὁ ζωή καί χορηγός ἀποβλέπω , κατά ὁ γράφω , “ ὁ ὀφθαλμός πᾶς εἰς σύ ἐλπίζω . εἰμί δέ πρός οὗτος ἐγώ ὁ ἐκδοχή ἐνίστημι ὁ ὁ Ἄρειος φρονέω , τίς αὐτός ἐξαιρέω λόγος ὁ μή οὐ φανερῶς ἑαυτοῦ περιπίπτω ; εἰμί γάρ μή ἐπί ὁ κύριος δίδωμι ὁ τρεῖς εἴρω φωνή , ὁ ἐκ αὐτός καί διά αὐτός καί εἰς αὐτός , ἀνάγκη πᾶς προσοικειόω ὁ Θεός καί πατήρ . ἐκ δέ οὗτος , πρόδηλος αὐτός διαπίπτω ὁ παρατήρημα . εὑρίσκω γάρ οὖον μόνος ὁ ἐκ ὅς , ἀλλά καί ὁ διά ὅς , ὁ πατήρ προσάγω . ὅσπερ εἰμί μέν οὐδείς ταπεινός ἐμφαίνω , τίς δήποτε ὡς ὑποδεέστερος ἀφορίζω ὁ Θεός καί υἱός ; εἰμί δέ πάντως εἰμί διακονία δηλωτικός , ἀποκρίνω ἐγώ , ὁ θεός ὁ δόξα καί πατήρ ὁ κύριος , τίς εἰμί ἄρχω ὑπηρέτης ; ἐκεῖνος μέν οὖν οὕτως ὑπό ἑαυτοῦ περιτρέπω · ἐγώ δέ ἑκατέρωθεν ὁ ἰσχυρός φυλάσσω . ἐάν τε γάρ νικάω περί ὁ υἱός εἰναι ὁ λόγος , εὑρίσκω ὁ ἐκ ὅς , ὁ υἱός προσαρμόζω . ἐάν δέ τις φιλονεικέω ἐπί ὁ θεός ἀνα - φέρω ὁ προφήτης ὁ λέξις , πάλιν ὁ διά ὅς φωνή , ὁ Θεός πρέπω δίδωμι . καί ὁ ἴσος ἔχω ἄξιος ἑκάτερος ὁ κατά ὁ ἴσος λόγος ἐπί Θεός παραλαμβάνω . καί οὗτος κἀκεῖνος ὁμότιμος ἀλλήλων ἀναφαίνω , ἐπί εἷς πρόσωπον καί ὁ αὐτός τάσσω . Γρηγόριος ὁ θεολόγος ἐκ . * * κἀν τοίνυν λέγω , εἷς θεός ὁ πατήρ , ἐκ ὅς ὁ πᾶς · καί εἷς Κύριος Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς ὁ πᾶς · καί εἷς πνεῦμα Ἅγιον , ἐν ὅς ὁ πᾶς · ὁ ἐκ ὅς καί διά ὅς καί ἐν ὅς , οὖον φύσις τέμνω . οὐδέ γάρ ἄν μεταπίπτω ὁ πρόθεσις ὅς ὁ τάξις ὁ ὄνομα , ἀλλά χαρακτηρίζω εἷς καί ἀσύγχυτον φύσις ἰδιότης . καί οὗτος δῆλος ἐκ ὅς συνάγω πάλιν , εἰμί ὁ μή πάρεργον ἐκεῖνος ἀναγιγνώσκω παρά ὁ αὐτός ἀπόστολος , ὁ “ ἐκ αὐτός καί διά αὐτός καί εἰς αὐτός ὁ πᾶς . ‘ αὐτός ὁ δόξα εἰς ὁ αἰών ἀμήν . παρακαλέω οὖν σύ , ἀδελφός , διά ὁ οἰκτιρμός ὁ Θεός , παρίστημι ὁ σῶμα σύ θυσία ζώννυμι , ἅγιος , Εὐάρεστον ὁ Θεός , ὁ λογικός οὗτος λατρεία σύ .