catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 13.1.4
Χρυσοστόμου . Πολὺν δὲ τοῦ πράγματος τούτου ποιεῖται λόγον καὶ ἐν ἑτέραις ἐπιστολαῖς · καθάπερ τοὺς οἰκέτας τοῖς δεσπόταις , οὕτω καὶ τοὺς ἀρχομένους τοῖς ἄρχουσιν ὑποτάττων . ποιεῖ δὲ τοῦτο , δεικνὺς , ὡς οὐκ ἐπ’ ἀνατροπῇ τῆς κοινῆς πολιτείας ὁ Χριστὸς τοὺς παρ’ αὐτοῦ νόμους εἰσήγαγεν , ἀλλ’ ἐπὶ διορθώσει βελτίονι . καὶ παιδεύων μὴ περιττοὺς ἀναδέχεσθαι πολέμους καὶ ἀνονήτους . ἀρκοῦσι γὰρ αἱ διὰ τὴν ἀλήθειαν ἡμῖν ἐπαγόμεναι ἐπιβουλαί . σκόπει δὲ πῶς καὶ εὐκαίρως εἰς τὸν περὶ τούτων ἐνέβαλε λόγον . ἐπειδὴ γὰρ τὴν πολλὴν ἐκείνην ἀπῄτησε φιλοσοφίαν , καὶ τοῖς φίλοις καὶ τοῖς ἐχθροῖς κατεσκεύασεν ἐπιτηδείους , καὶ τοῖς ἐν εὐημερίᾳ , καὶ τοῖς δυσπραγοῦσι , καὶ τοῖς δεομένοις , καὶ πᾶσιν ἁπλῶς χρησίμους εἰργάσατο . καὶ τὴν ἀγγελίανh πρέπουσαν ἐνεφύτευσε πολιτείαν , καὶ θυμὸν ἐκένωσε , καὶ ἀπόνοιαν κατέστειλε , καὶ διὰ πάντων κατελέανεν αὐτῶν τὴν διάνοιαν , τότε καὶ τὴν περὶ τούτων εἰσάγει παραίνεσιν . δεικνὺς δὲ ὅτι πᾶσι ταῦτα διατάττεται , καὶ ἱερεῦσι καὶ μοναχοῖς , οὐχὶ τοῖς βιωτικοῖς μόνον , ἐκ προοιμίων αὐτὸ δῆλον ἐποίησεν οὕτω λέγων , “ πᾶσα ψυχὴ ἐξου - “ σίαις ὑπερεχούσαις ὑποτασσέσθω , ” κἂν ἀπόστολος ἦς , κἂν εὐαγγελιστὴς , κἂν προφήτης , κἂν ὁστισοῦν · οὐδὲ γὰρ ἀνατρέπει τὴν εὐσέβειαν αὕτη ἡ ὑποταγή . καὶ οὐχ ἁπλῶς εἶπε πειθέσθω , ἀλλ’ “ ὑποτασσέσθω · ” καὶ πρῶτον δικαίωμα τῆς τοιαύτης νομοθεσίας , καὶ λογισμὸς πρέπων πιστοῖς , τὸ παρὰ Θεοῦ ταῦτα διατετάχθαι . “ οὐ γάρ ἐστιν ἐξουσία , ” φησὶν , “ εἰ μὴ ὑπὸ Θεοῦ . ” τί λέγεις ; πᾶς οὖν ἄρχων ὑπὸ Θεοῦ κεχειροτόνηται ; οὐ τοῦτο λέγω φησίν . οὐδὲ περὶ τῶν καθέκαστον ἀρχόντων ὁ λόγος μοι νῦν , ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ τοῦ πράγματος . τὸ γὰρ ἀρχὰς ειναι · καὶ τοὺς μὲν , ἄρχειν , τοὺς δὲ ἄρχεσθαι , καὶ μὴ ἁπλῶς καὶ ἀνέδην ἅπαντα φέρεσθαι , ὥσπερ κυμάτων , τῶν δήμων τῇδε κἀκεῖσε περιφερομένων , τῆς τοῦ Θεοῦ σοφίας ἔργον εἶναι φημί . διὰ τοῦτο οὐκ εἶπεν , οὐ γάρ ἐστιν ἄρχων εἰ μὴ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ , ἀλλὰ περὶ τοῦ πράγματος διαλέγεται . οὕτω καὶ ὅταν λέγῃ τίς σοφὸς ὅτι παρὰ Κυρίου ἁρμόζεται ἀνδρὶ γυνὴ , τοῦτο λέγει , ὅτι ὁ Θεὸς τὸν γάμον ἐποίησεν . οὐχ ὅτι ἕκα - ’στὸν συνιόντα γυναικὶ αὐτὸς συνάπτει . καὶ γὰρ ὁρῶμεν τινας ἔπι κακῷ καὶ νόμῳ γάμου συνιόντας ἀλλήλοις . καὶ οὐκ ἃν τῷ Θεῷ τοῦτο λογισαίμεθα . εἰπὼν τοίνυν πόθεν εἰσὶν αἱ ἀρχαὶ , ἐπήγαγεν , “ ὥστε ὁ ἀντιτασσόμενος τῇ ἐξουσίᾳ , τῇ τοῦ Θεοῦ διαταγῇ ἀνθέ - “ στηκεν . ” εἶδες ποῦ τὸ πρᾶγμα ἀνήγαγε ; καὶ πόθεν ἐφόβησε ; καὶ πῶς ἔδειξε τοῦτο κατ’ ὀφειλὴν γινόμενον ; ἴνα γὰρ μὴ λεγωσιν οἱ πιστοὶ , ὅτι ἐξευτελίζεις ἡμᾶς , καὶ εὐκαταφρονήτους ποιεῖς , τοὺς τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας ἀπολαύειν μέλλοντας , ἄρχουσιν ὑποτάττων , δείκνυσιν ὅτι οὐκ ἄρχουσιν , ἀλλὰ τῷ Θεῷ πάλιν ὑποτάττεται , ὁ τοῦτο ποιῶν . ἐκείνῳ γὰρ ὁ ταῖς ἀρχαῖς ὐποτασσόμενος , πείθεται . ἀλλ’ οὐ λέγει οὕτως . οἷον , ὅτι τῷ Θεῷ πείθεται , ὁ τοῖς ἄρχουσιν ὑπακούων . ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ ἐναντίου φοβεῖ , καὶ ἀκριβέστερον αὐτὸ κατασκευάζει , λέγων , ὅτι ὁ μὴ ὑπακούων ἐκείνοις , τῷ Θεῷ πολεμεῖ , τῷ ταῦτα νομοθετήσαντι . καὶ τοῦτο σπουδάζει δεῖξαι πανταχοῦ . ὅτι οὐ χαριζόμεθα αὐτοῖς τὴν ὑπακοὴν , ἀλλ’ ὀφείλομεν . οὕτω γὰρ ἃν καὶ τοὺς ἄρχοντας τοῖς ἀπίστοις μᾶλλον ἐπεσπάσατο πρὸς εὐσέβειαν , καὶ τοὺς πιστοὺς πρὸς ὑπακοήν . καὶ γὰρ πολὺς περιεφέρετο λόγος τότε ἐπὶ στάσει καὶ καινοτομίᾳ διαβάλλων τοὺς Ἀποστόλους , ὡς ἐπ’ ἀνατροπῇ τῶν κοινῶν νόμων ἅπαντα καὶ ποιοῦντας καὶ λέγοντας . μὴ τοίνυν αἰσχύνου , φησι , τῇ τοιαύτῃ ὑποταγῇ . καὶ γὰρ ο Θεὸς τοῦτο ἐνομοθέτησε , καὶ σφοδρός ἐστι μωρὸς καταφρονουμένων τούτων . καὶ οὐδείς σε ἐξαιρήσεται ἀντιλέγοντα , ἀλλὰ καὶ παρὰ ἀνθρώπων ὑποστήσῃ τιμωρίαν χαλεπωτάτην . καὶ οὐδείς σου προστήσεται . καὶ τὸν Θεὸν παροξυνεῖς μειζόνως . ἅπερ ἅπαντα αἰνιττόμενος ἔλεγεν , “ οἱ δὲ ἀνθεστηκότες , ἑαυτοῖς κρίμα λήψονται . ” ἀντὶ τοῦ , καθ’ ἑαυτῶν τὴν κατάκρισιν ἐπισπάσονται .
Lemmas: Χρυσόστομος . πολύς δέ ὁ πρᾶγμα οὗτος ποιέω λόγος καί ἐν ἕτερος ἐπιστολή · καθάπερ ὁ οἰκέτης ὁ δεσπότης , οὗτος καί ὁ ἄρχω ὁ ἄρχω ὑποτάσσω . ποιέω δέ οὗτος , δείκνυμι , ὡς οὐ ἐπί ἀνατροπή ὁ κοινός πολιτεία ὁ Χριστός ὁ παρά αὐτός νόμος εἰσάγω , ἀλλά ἐπί διόρθωσις ἀγαθός . καί παιδεύω μή περισσός ἀναδέχομαι πόλεμος καί ἀνόνητος . ἀρκέω γάρ ὁ διά ὁ ἀλήθεια ἐγώ ἐπάγω ἐπιβουλή . σκοπέω δέ πῶς καί εὔκαιρος εἰς ὁ περί οὗτος ἐμβάλλω λόγος . ἐπεί γάρ ὁ πολύς ἐκεῖνος ἀπαιτέω φιλοσοφία , καί ὁ φίλος καί ὁ ἐχθρός κατασκευάζω ἐπιτήδειος , καί ὁ ἐν εὐημερία , καί ὁ δυσπραγέω , καί ὁ δήω , καί πᾶς ἁπλόος χρήσιμος ἐργάζομαι . καί ὁ ἀγγελία πρέπω ἐμφυτεύω πολιτεία , καί θυμός κενόω , καί ἀπόνοια καταστέλλω , καί διά πᾶς καταλαμβάνω αὐτός ὁ διάνοια , τότε καί ὁ περί οὗτος εἰσάγω παραίνεσις . δείκνυμι δέ ὅτι πᾶς οὗτος διατάσσω , καί ἱερεύς καί μοναχός , οὐ ὁ βιωτικός μόνος , ἐκ προοίμιον αὐτός δῆλος ποιέω οὗτος λέγω , “ πᾶς ψυχή ἔξω - “ σία ὑπερέχω ὑποτάσσω , ” κἀν ἀπόστολος εἰμί , κἀν εὐαγγελιστής , κἀν προφήτης , κἀν ὅστις · οὐδέ γάρ ἀνατρέπω ὁ εὐσέβεια οὗτος ὁ ὑποταγή . καί οὐ ἁπλόος εἶπον πείθω , ἀλλά “ ὑποτάσσω · ” καί πρῶτος δικαίωμα ὁ τοιοῦτος νομοθεσία , καί λογισμός πρέπω πιστός , ὁ παρά Θεός οὗτος διατάσσω . “ οὖον γάρ εἰμί ἐξουσία , ” φημί , “ εἰμί μή ὑπό Θεός . ” τίς λέγω ; πᾶς οὖν ἄρχω ὑπό Θεός χειροτονέω ; οὖον οὗτος λέγω φημί . οὐδέ περί ὁ καθέκαστον ἄρχω ὁ λόγος ἐγώ νῦν , ἀλλά περί αὐτός ὁ πρᾶγμα . ὁ γάρ ἀρχή εἰμί · καί ὁ μέν , ἄρχω , ὁ δέ ἄρχω , καί μή ἁπλόος καί ἀνέδην ἅπας φέρω , ὥσπερ κῦμα , ὁ δῆμος ὅδε κἀκεῖσε περιφέρω , ὁ ὁ Θεός σοφία ἔργον εἰμί φημί . διά οὗτος οὐ εἶπον , οὖον γάρ εἰμί ἄρχω εἰμί μή ὑπό ὁ Θεός , ἀλλά περί ὁ πρᾶγμα διαλέγω . οὗτος καί ὅταν λέγω τίς σοφός ὅτι παρά κύριος ἁρμόζω ἀνήρ γυνή , οὗτος λέγω , ὅτι ὁ θεός ὁ γάμος ποιέω . οὐ ὅτι ἕκατι - εἰμί συνέρχομαι γυνή αὐτός συνάπτω . καί γάρ ὁράω τις ἐπί κακός καί νόμος γάμος σύνειμι2 ἀλλήλων . καί οὐ ἄν ὁ Θεός οὗτος λογίζομαι . εἶπον τοίνυν πόθεν εἰμί ὁ ἀρχή , ἐπάγω , “ ὥστε ὁ ἀντιτάσσω ὁ ἐξουσία , ὁ ὁ Θεός διαταγή ανθός - “ στήκω . ” ὁράω ποῦ ὁ πρᾶγμα ἀνάγω ; καί πόθεν φοβέω ; καί πῶς δείκνυμι οὗτος κατά ὀφειλή γίγνομαι ; ἵνα γάρ μή λέγω ὁ πιστός , ὅτι εξευτελίζω ἐγώ , καί εὐκαταφρόνητος ποιέω , ὁ ὁ ὁ οὐρανός βασίλεια ἀπολαύω μέλλω , ἄρχω ὑποτάσσω , δείκνυμι ὅτι οὐ ἄρχω , ἀλλά ὁ Θεός πάλιν ὑποτάσσω , ὁ οὗτος ποιέω . ἐκεῖνος γάρ ὁ ὁ ἀρχή ὑποτάσσω , πείθω . ἀλλά οὖον λέγω οὕτως . οἷος , ὅτι ὁ Θεός πείθω , ὁ ὁ ἄρχω ὑπακούω . ἀλλά ἀπό ὁ ἐναντίος φοβέω , καί ἀκριβής αὐτός κατασκευάζω , λέγω , ὅτι ὁ μή ὑπακούω ἐκεῖνος , ὁ Θεός πολεμέω , ὁ οὗτος νομοθετέω . καί οὗτος σπουδάζω δείκνυμι πανταχοῦ . ὅτι οὖον χαρίζομαι αὐτός ὁ ὑπακοή , ἀλλά ὀφείλω . οὗτος γάρ ἄν καί ὁ ἄρχω ὁ ἄπιστος μᾶλλον ἐπισπάω πρός εὐσέβεια , καί ὁ πιστός πρός ὑπακοή . καί γάρ πολύς περιφέρω λόγος τότε ἐπί στάσις καί καινοτομία διαβάλλω ὁ ἀπόστολος , ὡς ἐπί ἀνατροπή ὁ κοινός νόμος ἅπας καί ποιέω καί λέγω . μή τοίνυν αἰσχύνω , φημί , ὁ τοιοῦτος ὑποτάσσω . καί γάρ ὁ θεός οὗτος νομοθετέω , καί σφοδρός εἰμί μωρός καταφρονέω οὗτος . καί οὐδείς σύ ἐξαιρέω ἀντιλέγω , ἀλλά καί παρά ἄνθρωπος ὑφίστημι τιμωρία χαλεπός . καί οὐδείς σύ προΐστημι . καί ὁ θεός παροξύνω μέγας . ὅσπερ ἅπας αἰνίσσομαι λέγω , “ ὁ δέ ἀνθίστημι , ἑαυτοῦ κρίμα λαμβάνω . ” ἀντί ὁ , κατά ἑαυτοῦ ὁ κατάκρισις ἐπισπάω .