catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 14.24.1
Χρυσοστόμου . Κατὰ τὸ οἰκεῖον ἔθος , κἀνταῦθα ὁ Παῦλος εἰς εὐχὴν καὶ δοξολογίαν κατακλείει τὴν παραίνεσιν . ἡ δὲ ἀκολουθία αὕτη ἐστί . τῷ δὲ δυναμένῳ ὑμᾶς στηρίξαι , δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας ἀμήν . πάλιν γὰρ ἐκείνων ἔχεται τῶν ἀσθενῶν , καὶ πρὸς αὐτοὺς τρέπει τὸν λόγον . ὅτε μὲν γὰρ ἐπετίμα , κοινὴν ἐποιεῖτο τὴν ἐπιτίμησιν · νυνὶ δὲ εὐχόμενος , ὑπὲρ τούτων τίθησι τὴν ἱκετηρίαν . εἰπὼν δὲ “ στηρίξαι , ” ἐπάγει , κατὰ ποῖον τρόπον , “ κατὰ τὸ εὐαγ - “ γέλιόν μου . ” τοῦτο δὲ δηλοῦντος ἦν , ὅτι οὔπω ἦσαν βεβαιωθέντες , ἀλλ’ εἱστήκεισαν μὲν , ἐσαλεύοντο δέ . εἶτα ποιῶν τὸν λόγον ἀξιόπιστον , ἐπήγαγε , “ καὶ τὸ κήρυγμα Ἰησοῦ Χριστοῦ . ” τουτέστιν , ὃ αὐτὸς ἐκήρυξεν . εἰ δὲ αὐτὸς ἐκήρυξεν , οὐχ ἡμέτερα τὰ δόγματα , ἀλλ’ ἐκείνου οἱ νόμοι . φιλοσοφῶν δὲ λοιπὸν καὶ περὶ τοῦ κηρύγματος , δείκνυσιν ὅτι πολλῆς εὐεργεσίας τοῦτο δῶρον , καὶ πολλῆς τιμῆς . καὶ πρῶτον μὲν , ἀπὸ τοῦ καταγγείλαντος τοῦτο κατασκευάζει . ἔπειτα καὶ ἀπ’ αὐτῶν τῶν καταγγελθέντων . εὐαγγελία γὰρ ἦν . πρὸς τούτοις , ἀπὸ τοῦ μηδενὶ γνωρίσαι πρὸ ἡμῶν . τοῦτο γοῦν ἠνίξατο εἰπὼν , ἴ’ κατὰ ἀποκάλυψιν μυστηρίου , ” ὅπερ μεγίστης φιλίας σημεῖον ἐστι , τὸ μυστηρίων ποιεῖν κοινωνοὺς , καὶ μηδένα πρὸ ἡμῶν εἰδέναι . “ χρόνοις , ” φησὶν , “ αἰωνίοις “ σεσιγημένου , φανερωθέντος δὲ νῦν . ” πάλαι μὲν γὰρ προώριστο . ἐφάνη δὲ , νῦν . πῶς ἐφάνη ; “ διὰ γραφῶν προφητικῶν . ” καὶ ἐνταῦθα πάλιν τὸν φόβον ἐκλύει τοῦ ἀσθενοῦς . τί γὰρ δέδοικας , μὴ ἀποστῇς τοῦ νόμου ; τοῦτο βούλεται ὁ νόμος . τοῦτο ἄνωθεν προὔλεγεν . εἰ δὲ ἐξετάζεις διατί νῦν ἐφανερώθη , οὐκ ἀσφαλὲς πρᾶγμα ποιεῖς , μυστήρια Θεοῦ περιεργαζόμενος , καὶ εὐθύνας ἀπαιτῶν . οὐδὲ γὰρ πολυπραγμονεῖν τὰ τοιαῦτα δεῖ , ἀλλὰ ἀγαπᾶν καὶ στέργειν . διὸ καὶ αὐτὸς ἐπιστομίζων τὴν τοιαύτην γνώμην , ἐπήγαγε , “ κατ’ “ ἐπιταγὴν τοῦ αἰωνίου Θεοῦ εἰς ὑπακοὴν πίστεως . ” ὑπακοῆς γὰρ ἡ πίστις δεῖται , οὐ πολυπραγμοσύνης , καὶ ὅταν ὁ Θεὸς ἐπιτάττῃ , πείθεσθαι , οὐ περιεργάζεσθαι χρή εἶτα καὶ ἑτέρωθεν αὐτοὺς παραθαρρύνει · λέγων , “ εἰς πάντα τὰ ἔθνη γνωριαθέντος . ” οὐ γὰρ σὺ μόνος , ἀλλ’ ἡ οἰκουμένη πᾶσα αὐτῷ πιστεύει · οὐκ ἄνθρωπον ἀλλὰ Θεὸν λαβοῦσα διδάσκαλον . διὸ καὶ ἐπήγαγε , “ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ . ” οὐκ ἐγνωρίσθη δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐβεβαιώθη . ἀμφότερα δὲ αὐτοῦ ἔργα . διὸ καὶ οὕτως ἀναγνωστέον . “ τῷ δὲ δυναμένῳ ὑμᾶς στη - “ ρίξαι , διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ . ” καὶ γὰρ ὅπερ εἶπον , ἀμφότερα αὐτῷ ἀνατίθησι . μᾶλλον δὲ οὐκ ἀμφότερα μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν δόξαν τὴν εἰς τὸν Πατέρα . διὸ καὶ ἔλεγεν . “ ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς “ αἰῶνας . ἀμήν . ” δοξάζει δὲ πάλιν , τὸ ἀκατάληπτον τῶν μυστηρίων τούτων ἐκπληττόμενος . οὐδὲ γὰρ νῦν ὅτε ἐφάνη λογισμοῖς αὐτὰ καταλαβεῖν δυνατὸν , ἀλλὰ διὰ πίστεως ἐπιγνῶναι χρή . ἄλλως γὰρ οὐκ ἔνι . καὶ καλῶς εἶπε , “ μόνῳ σοφῷ Θεῷ · ” ὅταν γὰρ ἐννοήσῃς , πῶς τὰ ἔθνη εἰσήγαγε , καὶ ἀνεκέρασε τοῖς πάλαι κατωρθωκόσι , πῶς ἀπεγνωσμένους ἔσωσε , τότε γνώσῃ τὴν σοφίαν , ὅταν ἴδῃς , ὃ μήτε ἄγγελοι , μήτε ἀρχάγγελοι ᾔδεσαν , τοῦτο ἐξαίφνης μεμαθηκότας τοὺς ἐξ ἐθνῶν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ὅταν δὲ ἀκούσῃς αὐτοῦ λέγοντος “ μόνῳ σοφῷ Θεῷ , ” μὴ πρὸς ἀθέτησιν τοῦτο ’τον Υἱοῦ νόμιζε λέγεσθαι . εἰ γὰρ ἅπαντα ἀφ’ ὧν ἡ σοφία αὐτοῦ δείκνυται , διὰ Χριστοῦ γέγονεν , εὔδηλον ὅτι καὶ τὰ τῆς σοφίας ἰσα . τίνος οὖν ἕνεκεν “ μόνω , ” εἴρηκε ; πρὸς ἀντιδιαστολὴν τῆς κτίσεως ἁπάσης . Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου ἐκ τοῦ περὶ υἱοῦ β' λόγου . Εἰ γὰρ τὸ , “ μόνῳ σοφῷ Θεῷ , ” ἣ τὸ , “ μόνῳ ἔχοντι ἀθανασίαν , φῶς “ οἰκοῦντι ἀπρόσιτον , ” ἣ “ βασιλεῖ τῶν αἰώνων ἀφθάρτῳ , ἀοράτῳ . “ μόνῳ σοφῷ Θεῷ , ” καὶ ὅσα τοιαῦτα , νοήσεις ὡς πρὸς τὸν Υἱὸν ἀντιδιηρημένα , καὶ μὴ κατὰ κοινοῦ τῆς θεότητος εἰρημένα , ἐπ’ ἀναιρέσει τῶν οὐκ ὄντων μὲν θεῶν , λεγομένων δὲ , οἰχήσεταί σοι θάνατον κατακριθεὶς ὁ Υἱός · ἢ σκότος , ἣ τὸ μὴ σοφὸς εἶναι , μὴ δὲ βασιλεὺς , μὴ δὲ ἀόρατος , μηδόλως Θεὸς , ὁ τῶν εἰρημένων κεφάλαιον . εἰ δὲ μὴ πείθῃ , τί φήσεις πρὸς τοὺς λέγοντας , ἑτέρωθι , τὸν Υἱὸν μόνον εἰρῆσθαι Θεὸν , κατὰ τὰς σὰς ὑποθέσεις . ἐν τίσι τοῖς ῥήμασιν ; ἐν ἐκείνοις , “ οὗτος σοῦ Θεός . καὶ οὐ λο - “ γισθήσεται ἕτερος πρὸς αὐτόν . ” καὶ μετ’ ὀλίγα—μετὰ τοῦτο ἐπὶ τῆς γῆς ὤφθη , καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη . ὅτι μὲν γὰρ οὐ περὶ τοῦ Πατρὸς , ἀλλὰ περὶ τοῦ Υἱοῦ τὸ λεγόμενον , ἡ προσθήκη σαφῶς παρίστησιν . οὗτος γάρ ἐστιν ὁ σωματικῶς ὁμιλήσας ἡμῖν , καὶ μετὰ τῶν κάτω γενόμενος . οὐδὲ νικήσειε κατὰ τοῦ Πατρὸς λέγεσθαι τοῦτο . μὴ τῶν νομιζομένων Θεῶν , ἡττήμεθα τὸν Πατέρα δι’ ὧν τοῦ Υἱοῦ κατεσπουδάκαμεν . τι τῆς νίκης ταύτης γένοιτ’ ἃν ἀθλιώτερον ἢ ζημιωδέστερον ;
Lemmas: Χρυσόστομος . κατά ὁ οἰκέω ἔθος , ἐνταῦθα ὁ Παῦλος εἰς εὐχή καί δοξολογία κατακλείω ὁ παραίνεσις . ὁ δέ ἀκολουθία οὗτος εἰμί . ὁ δέ δύναμαι σύ στηρίζω , δόξα εἰς ὁ αἰών ἀμήν . πάλιν γάρ ἐκεῖνος ἔχω ὁ ἀσθενής , καί πρός αὐτός τρέπω ὁ λόγος . ὅτε μέν γάρ ἐπιτιμάω , κοινός ποιέω ὁ ἐπιτίμησις · νυνί δέ εὔχομαι , ὑπέρ οὗτος τίθημι ὁ ἱκετηρία . εἶπον δέ “ στηρίζω , ” ἐπάγω , κατά ποῖος τρόπος , “ κατά ὁ Ευάγ - “ γέλοιος ἐγώ . ” οὗτος δέ δηλόω εἰμί , ὅτι οὔπω εἰμί βεβαιόω , ἀλλά ἵστημι μέν , σαλεύω δέ . εἶτα ποιέω ὁ λόγος ἀξιόπιστος , ἐπάγω , “ καί ὁ κήρυγμα Ἰησοῦς Χριστός . ” τουτέστιν , ὅς αὐτός κηρύσσω . εἰμί δέ αὐτός κηρύσσω , οὐ ἡμέτερος ὁ δόγμα , ἀλλά ἐκεῖνος ὁ νόμος . φιλοσοφέω δέ λοιπός καί περί ὁ κήρυγμα , δείκνυμι ὅτι πολύς εὐεργεσία οὗτος δῶρον , καί πολύς τιμή . καί πρῶτος μέν , ἀπό ὁ καταγγέλλω οὗτος κατασκευάζω . ἔπειτα καί ἀπό αὐτός ὁ καταγγέλλω . Εὐαγγελία γάρ εἰμί . πρός οὗτος , ἀπό ὁ μηδείς γνωρίζω πρό ἐγώ . οὗτος γοῦν αἰνίζω εἶπον , εἷς κατά ἀποκάλυψις μυστήριον , ” ὅσπερ μέγας φίλιος σημεῖον εἰμί , ὁ μυστήριον ποιέω κοινωνός , καί μηδείς πρό ἐγώ οἶδα . “ χρόνος , ” φημί , “ αἰώνιος “ σιγάω , φανερόω δέ νῦν . ” πάλαι μέν γάρ προορίζω . φαίνω δέ , νῦν . πῶς φαίνω ; “ διά γραφεύς προφητικός . ” καί ἐνταῦθα πάλιν ὁ φόβος ἐκλύω ὁ ἀσθενής . τίς γάρ δείδω , μή ἀφίστημι ὁ νόμος ; οὗτος βούλομαι ὁ νόμος . οὗτος ἄνωθεν προλέγω . εἰμί δέ ἐξετάζω διατί νῦν φανερόω , οὐ ἀσφαλής πρᾶγμα ποιέω , μυστήριον Θεός περιεργάζω , καί εὐθύνω ἀπαιτέω . οὐδέ γάρ πολυπραγμονέω ὁ τοιοῦτος δεῖ , ἀλλά ἀγαπάω καί στέργω . διό καί αὐτός ἐπιστομίζω ὁ τοιοῦτος γνώμη , ἐπάγω , “ κατά “ ἐπιταγή ὁ αἰώνιος Θεός εἰς ὑπακοή πίστις . ” ὑπακοή γάρ ὁ πίστις δήω , οὖον πολυπραγμοσύνη , καί ὅταν ὁ θεός ἐπιτάσσω , πείθω , οὖον περιεργάζομαι χρή εἶτα καί ἑτέρωθεν αὐτός παραθαρρύνω · λέγω , “ εἰς πᾶς ὁ ἔθνος γνωρίζω . ” οὖον γάρ σύ μόνος , ἀλλά ὁ οἰκέω πᾶς αὐτός πιστεύω · οὐ ἄνθρωπος ἀλλά θεός λαμβάνω διδάσκαλος . διό καί ἐπάγω , “ διά Ἰησοῦς Χριστός . ” οὐ γνωρίζω δέ μόνος , ἀλλά καί βεβαιόω . ἀμφότερος δέ αὐτός ἔργον . διό καί οὕτως ἀναγνωστέον . “ ὁ δέ δύναμαι σύ ἵστημι - “ ῥιγέω , διά Ἰησοῦς Χριστός . ” καί γάρ ὅσπερ εἶπον , ἀμφότερος αὐτός ἀνατίθημι . μᾶλλον δέ οὐ ἀμφότερος μόνος , ἀλλά καί ὁ δόξα ὁ εἰς ὁ πατήρ . διό καί λέγω . “ ὅς ὁ δόξα εἰς ὁ “ αἰών . ἀμήν . ” δοξάζω δέ πάλιν , ὁ ἀκατάληπτος ὁ μυστήριον οὗτος ἐκπλήσσω . οὐδέ γάρ νῦν ὅτε φαίνω λογισμός αὐτός καταλαμβάνω δυνατός , ἀλλά διά πίστις ἐπιγιγνώσκω χρή . ἄλλως γάρ οὐ ἐν . καί καλῶς εἶπον , “ μόνος σοφός Θεός · ” ὅταν γάρ ἐννοέω , πῶς ὁ ἔθνος εἰσάγω , καί ἀνακεράννυμι ὁ πάλαι κατορθόω , πῶς ἀπογιγνώσκω σῴζω , τότε γιγνώσκω ὁ σοφία , ὅταν ὁράω , ὅς μήτε ἄγγελος , μήτε ἀρχάγγελος οἶδα , οὗτος ἐξαπίνης μανθάνω ὁ ἐκ ἔθνος διά Ἰησοῦς Χριστός ὅταν δέ ἀκούω αὐτός λέγω “ μόνος σοφός Θεός , ” μή πρός ἀθέτησις οὗτος ’τον υἱός νομίζω λέγω . εἰμί γάρ ἅπας ἀπό ὅς ὁ σοφία αὐτός δείκνυμι , διά Χριστός γίγνομαι , εὔδηλος ὅτι καί ὁ ὁ σοφία ἴσος . τίς οὖν ἕνεκα “ μόνος , ” εἴρω ; πρός ἀντιδιαστολή ὁ κτίσις ἅπας . Γρηγόριος ὁ Θεολόγου ἐκ ὁ περί υἱός βε λόγος . εἰμί γάρ ὁ , “ μόνος σοφός Θεός , ” ὅς ὁ , “ μόνος ἔχω ἀθανασία , φάος “ οἰκέω ἀπρόσιτος , ” ὅς “ βασιλεύς ὁ αἰών ἄφθαρτος , ἀόρατος . “ μόνος σοφός Θεός , ” καί ὅσος τοιοῦτος , νοέω ὡς πρός ὁ υἱός ἀντιδιαιρέω , καί μή κατά κοινός ὁ θεότης εἴρω , ἐπί ἀναίρεσις ὁ οὐ εἰμί μέν θεός , λέγω δέ , οἴχομαι σύ θάνατος κατακρίνω ὁ υἱός · ἢ σκότος , ὅς ὁ μή σοφός εἰμί , μή δέ βασιλεύς , μή δέ ἀόρατος , μηδόλως θεός , ὁ ὁ εἴρω κεφάλαιος . εἰμί δέ μή πείθω , τίς φημί πρός ὁ λέγω , ἑτέρωθι , ὁ υἱός μόνος εἴρω θεός , κατά ὁ σός ὑπόθεσις . ἐν τίσις ὁ ῥῆμα ; ἐν ἐκεῖνος , “ οὗτος σύ Θεός . καί οὖον Λο - “ γισθήσεται ἕτερος πρός αὐτός . ” καί μετά ὀλίγα—μετὰ οὗτος ἐπί ὁ γῆ ὁράω , καί ὁ ἄνθρωπος συναναστρέφω . ὅτι μέν γάρ οὖον περί ὁ πατήρ , ἀλλά περί ὁ υἱός ὁ λέγω , ὁ προσθήκη σαφῶς παρίστημι . οὗτος γάρ εἰμί ὁ σωματικός ὁμιλέω ἐγώ , καί μετά ὁ κάτω γίγνομαι . οὐδέ νικάω κατά ὁ πατήρ λέγω οὗτος . μή ὁ νομίζω θεός , ἡσσάομαι ὁ πατήρ διά ὅς ὁ υἱός κατεσπουδάκαμεν . τίς ὁ Νίκη οὗτος γίγνομαι ἄν ἄθλιος ἢ ζημιώδης ;