catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 12.2.2
Θεοδωρήτου . Ὁμοῦ δὲ καὶ τὸ τῆς ψυχῆς αὐτεξούσιον ἔδειξε · νεουργεῖν αὐτῇ κελεύσας τὸν λογισμὸν , καὶ διακρίνειν ἀπὸ τῶν χειρόνων τὰ κρείττονα · Βασιλείου ἐκ τῶν ἀσκητικῶν . Πλὴν πολλά ἐστιν ἃ ὁ Θεὸς θέλει . τὰ μὲν , ἐν μακροθυμίᾳ καὶ χρηστότητι , ἅπερ ἀγαθά ἐστι καὶ λέγεται · τὰ δὲ , κατ’ ὀργὴν , διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν , ἅπερ κακὰ ὀνομάζεται . “ ἐγὼ γάρ εἰμι , ” φησὶν , “ ὁ ποιῶν εἰρήνην “ καὶ κτίζων κακά . ” κακὰ δὲ οὐχ ὑπὲρ ὧν κολαζόμεθα , ἀλλὰ δι’ ὧν παιδευόμεθα . τὰ δὲ παιδεύοντα καὶ διὰ τῆς παιδεύσεως εἰς ἐπιστροφὴν ἄγοντα , γίνεται εἰς ἀγαθόν . ὅσα μὲν οὖν μακροθυμῶν καὶ χρηστευόμενος θέλει ὁ Θεὸς , ταῦτα καὶ ἡμᾶς καὶ θέλειν καὶ μιμεῖσθαι ἀναγκαῖον . “ γίνεσθε γάρ φησι , οἰκτίρμονες , καθὼς “ καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν οἰκτίρμων ἐστίν . ” ἔτι δὲ καὶ ὁ Ἀπόστολος φησὶν , “ γίνεσθε οὖν μιμηταὶ τοῦ Θεοῦ , ὡς τέκνα ἀγαπητά . καὶ “ περιπατεῖτε ἐν ἀγάπῃ , καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς . ” ὅσα δὲ κατ’ ὀργὴν διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἐπάγει , ταῦτα κακὰ λεγόμενα , ὡς εἶπον τῷ λόγῳ τῆς κακώσεως , οὐ πάντως καὶ ἡμῖν ἔξεστι ποιεῖν . οὐδὲ γὰρ ἐπειδὴ θέλημα Θεοῦ ἐστι , λιμῷ πολλάκις , ἢ λοιμῷ ἣ πολέμῳ , ἣ ἄλλῳ τινὶ τοιούτῳ διαφθαρῆναι ἀνθρώπους , τῷ θελήματι τούτῳ ἐξυπηρετεῖσθαι ἡμᾶς χρή . πρὸς γὰρ τὰ τοιαῦτα καὶ ὑπηρέταις κακοῖς ὁ Θεὸς κέχρηται , κατὰ τὸ εἰρημένον , ὅτι “ ἐξαπέστειλεν εἰς αὐτοὺς ὀργὴν θυμοῦ αὐτοῦ . ” θυμὸν καὶ ὀργὴν καὶ θλῖψιν , Ἀπόστολος δι’ ἀγγέλων πονηρῶν . οὐκοῦν πρῶτον δεῖ ζητεῖν τί τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ τὸ ἀγαθόν . εἶτα ὅταν γνωρίσωμεν τὸ ἀγαθὸν , ἐξετάζειν εἰ τὸ ἀγαθὸν τοῦτο , καὶ εὐάρεστον ἐστὶ τῷ Θεῷ . ἔστι γάρ τι , ὃ τῷ μὲν ἰδίῳ λόγῳ , καὶ θέλημα Θεοῦ ἔστι καὶ ἀγαθόν ἐστιν . ὅταν δὲ ἢ παρὰ καιρὸν , ἣ παρὰ πρόσωπον γένηται , οὐκέτι καὶ εὐάρεστον τῷ Θεῷ ἐστιν . οἷον θέλημα Θεοῦ ἦν , καὶ ἀγαθὸν ἦν , τὸ θυμιᾶν Θεῷ , ἀλλ’ οὐκ ἦν εὐάρεστον τῷ Θεῷ τοὺς περὶ Δαθὰν καὶ Ἀβειρὼν τοῦτο ποιεῖν . καὶ πάλιν θέλημα Θεοῦ ἐστι καὶ ἀγαθόν ἐστι , τὸ ἐλεημοσύνην ποιεῖν . ἀλλὰ τὸ ἕνεκεν τοῦ δοξασθῆναι ὑπὸ ἀνθρώπων ποιεῖν , οὐκέτι καὶ εὐάρεστον τῷ Θεῷ . θέλημα Θεοῦ καὶ ἀγαθὸν ἦν , τὸ τοὺς μαθητὰς ὃ πρὸς τὸ οὖς ἤκουσαν , κηρύξαι ἐπὶ τῶν δωμάτων . ἀλλὰ τὸ πρὸ καιροῦ τί εἰπεῖν , οὐκέτι εὐάρεστον τῷ Θεῷ · “ μηδενὶ γὰρ εἴπητε,’ φησὶν , “ τὸ “ ὅραμα τοῦτο , ἕως οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου , ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ . ” καὶ καθόλου πᾶν θέλημα Θεοῦ , ἀγαθὸν τότε καὶ εὐάρεστόν ἐστιν , ὅταν πληρωθῇ ἐπ’ αὐτῷ τὸ ὑπὸ τοῦ Ἀποστόλου εἰρημένον , “ πάντα “ εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖτε . ” καὶ “ πάντα εὐσχημόνως καὶ κατὰ “ τάξιν γινέσθω . ” πάλιν δὲ ὅταν καὶ θέλημα τι ᾖ ἀγαθὸν καὶ εὐάρεστον ᾖ , οὐδαμῶς ἀμεριμνεῖν χρή . ἀγωνιᾶν δὲ καὶ φροντίζειν , ὅπως καὶ τέλειον καὶ ἀνελλιπὲς τοῦτο · ᾖ . ἐν μέτρῳ ποτὲ μὲν τοῦ γινομένου , εἰ κατὰ τὸ προστεταγμένον γίνεται . ποτὲ δὲ τῆς τοῦ ποιοῦντος δυνάμεως . “ ἀγαπήσεις γάρ , ” φησιν , “ Κύριον τὸν Θεόν “ σου ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου , καὶ ἐξ ὅλης τῆς δυνάμεως σου , καὶ “ τὸν πλησίον ὡς σεαυτόν . ” καθὼς καὶ ὁ Κύριος ἐν τῷ κατὰ Ἰωάννου Εὐαγγελίῳ ἐδίδαξε . καὶ πᾶσαν δὲ ἐντολὴν καθὼς γέγραπται .
Lemmas: Θεοδώρητος . ὁμός δέ καί ὁ ὁ Ψυχή αὐτεξούσιος δείκνυμι · νεουργέω αὐτός κελεύω ὁ λογισμός , καί διακρίνω ἀπό ὁ χείρων ὁ ἀγαθός · Βασίλειος ἐκ ὁ ἀσκητικός . πλήν πολύς εἰμί ὁ ὁ θεός ἐθέλω . ὁ μέν , ἐν μακροθυμία καί χρηστότης , ὅσπερ ἀγαθός εἰμί καί λέγω · ὁ δέ , κατά ὀργή , διά ὁ ἁμαρτία ἐγώ , ὅσπερ κακός ὀνομάζω . “ ἐγώ γάρ εἰμί , ” φημί , “ ὁ ποιέω εἰρήνη “ καί κτίζω κακός . ” κακός δέ οὐ ὑπέρ ὅς κολάζω , ἀλλά διά ὅς παιδεύω . ὁ δέ παιδεύω καί διά ὁ παίδευσις εἰς ἐπιστροφή ἄγω , γίγνομαι εἰς ἀγαθός . ὅσος μέν οὖν μακροθυμέω καί χρηστεύω ἐθέλω ὁ θεός , οὗτος καί ἐγώ καί ἐθέλω καί μιμέομαι ἀναγκαῖος . “ γίγνομαι γάρ φημί , οἰκτίρμων , καθώς “ καί ὁ πατήρ σύ οἰκτίρμων εἰμί . ” ἔτι δέ καί ὁ ἀπόστολος φημί , “ γίγνομαι οὖν μιμητής ὁ Θεός , ὡς τέκνον ἀγαπητός . καί “ περιπατέω ἐν ἀγάπη , καθώς καί ὁ Χριστός ἀγαπάω ἐγώ . ” ὅσος δέ κατά ὀργή διά ὁ ἁμαρτία ἐγώ ἐπάγω , οὗτος κακός λέγω , ὡς εἶπον ὁ λόγος ὁ κάκωσις , οὖον πάντως καί ἐγώ ἔξεστι ποιέω . οὐδέ γάρ ἐπεί θέλημα Θεός εἰμί , λιμός πολλάκις , ἢ λοιμός ὅς πόλεμος , ὅς ἄλλος τις τοιοῦτος διαφθείρω ἄνθρωπος , ὁ θέλημα οὗτος ἐξυπηρετέω ἐγώ χρή . πρός γάρ ὁ τοιοῦτος καί ὑπηρέτης κακός ὁ θεός χράομαι , κατά ὁ εἴρω , ὅτι “ ἐξαποστέλλω εἰς αὐτός ὀργή θυμός αὐτός . ” θυμός καί ὀργή καί θλῖψις , ἀπόστολος διά ἄγγελος πονηρός . οὐκοῦν πρῶτος δεῖ ζητέω τίς ὁ θέλημα ὁ Θεός ὁ ἀγαθός . εἶτα ὅταν γνωρίζω ὁ ἀγαθός , ἐξετάζω εἰμί ὁ ἀγαθός οὗτος , καί Εὐάρεστον εἰμί ὁ Θεός . εἰμί γάρ τίς , ὅς ὁ μέν ἴδιος λόγος , καί θέλημα Θεός εἰμί καί ἀγαθός εἰμί . ὅταν δέ ἢ παρά καιρός , ὅς παρά πρόσωπον γίγνομαι , οὐκέτι καί Εὐάρεστον ὁ Θεός εἰμί . οἷος θέλημα Θεός εἰμί , καί ἀγαθός εἰμί , ὁ θυμιάω Θεός , ἀλλά οὐ εἰμί Εὐάρεστον ὁ Θεός ὁ περί Δαθάν καί Ἀβειρών οὗτος ποιέω . καί πάλιν θέλημα Θεός εἰμί καί ἀγαθός εἰμί , ὁ ἐλεημοσύνη ποιέω . ἀλλά ὁ ἕνεκα ὁ δοξάζω ὑπό ἄνθρωπος ποιέω , οὐκέτι καί Εὐάρεστον ὁ Θεός . θέλημα Θεός καί ἀγαθός εἰμί , ὁ ὁ μαθητής ὅς πρός ὁ οὖς ἀκούω , κηρύσσω ἐπί ὁ δῶμα . ἀλλά ὁ πρό καιρός τίς εἶπον , οὐκέτι Εὐάρεστον ὁ Θεός · “ μηδείς γάρ εἶπον φημί , “ ὁ “ ὅραμα οὗτος , ἠώς ὅς ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , ἐκ νεκρός ἀνίστημι . ” καί καθόλου πᾶς θέλημα Θεός , ἀγαθός τότε καί εὐάρεστος εἰμί , ὅταν πληρόω ἐπί αὐτός ὁ ὑπό ὁ ἀπόστολος εἴρω , “ πᾶς “ εἰς δόξα Θεός ποιέω . ” καί “ πᾶς εὐσχήμων καί κατά “ τάξις γίγνομαι . ” πάλιν δέ ὅταν καί θέλημα τίς εἰμί ἀγαθός καί Εὐάρεστον εἰμί , οὐδαμῶς ἀμεριμνέω χρή . ἀγωνιάω δέ καί φροντίζω , ὅπως καί τέλειος καί ἀνελλιπής οὗτος · εἰμί . ἐν μέτρον ποτέ μέν ὁ γίγνομαι , εἰμί κατά ὁ προστάσσω γίγνομαι . ποτέ δέ ὁ ὁ ποιέω δύναμις . “ ἀγαπάω γάρ , ” φημί , “ κύριος ὁ Θεός “ σύ ἐκ ὅλος ὁ Ψυχή σύ , καί ἐκ ὅλος ὁ δύναμις σύ , καί “ ὁ πλησίος ὡς σεαυτοῦ . ” καθώς καί ὁ Κύριος ἐν ὁ κατά Ἰωάννης Εὐαγγέλιος διδάσκω . καί πᾶς δέ ἐντολή καθώς γράφω .