catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 8.3.2
Χρυσοστόμου . Καὶ δοκεῖ μὲν διαβάλλειν τὸν νόμον πάλιν . εἰ δέ τις ἀκριβῶς προσέχει , καὶ σφόδρα αὐτὸν ἐπαινεῖ . σύμφωνον τῷ Χριστῷ δεικνὺς , καὶ τὰ αὐτὰ προῃρημένον . οὐδὲ γὰρ εἶπε τὸ πονηρὸν τοῦ νόμου , ἀλλὰ “ τὸ ἀδύνατον . ” καὶ πάλιν · “ ἐν ᾧ “ ἠσθένει . ” οὐκ ἐν ᾧτ’ ἐκακούργει ἢ ἐπεβούλευε . καὶ οὐδὲ τὴν ἀσθένειαν αὐτῷ λογίζεται , ἀλλὰ τῇ σαρκὶ , λέγων · “ ἐν ᾧ ἠσθένει “ διὰ τῆς σαρκός . ” σάρκα πάλιν αὐτὴν οὐχὶ τὴν οὐσίαν αὐτὴν καὶ τὸ ὑποκείμενον , ἀλλὰ τὸ σαρκικώτερον φρόνημα καλῶν · δι’ ὧν καὶ τὸ σῶμα καὶ τὸν νόμον ἀπαλλάττει κατηγορίας . οὐ διὰ τούτων δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν ἑξῆς . εἰ γὰρ ἐναντίος ἦν ο νόμος , πῶς ὁ χριστοὶ εἰς βοήθειαν αὐτοῦ παραγέγονε , καὶ τὸ δικαίωμα αὐτοῦ πληροῖ , καὶ χεῖρα ὤρεξε , κατακρίνας τὴν ἁμαρ - τίαν ἐν τῇ σαρκί ; τοῦτο γὰρ ὑπολέλειπτο . ἐπειδήπερ ἐν τῇ ψυχῇ πάλαι ὁ νόμος αὐτὴν κατακρίνας ἦν . τί οὖν ; τὸ μεῖζον ὁ νόμος ἐποίησε , τὸ δὲ ἔλαττον ὁ τοῦ Θεοῦ μονογενής ; οὐδαμῶς · μά - λιστα μὲν γὰρ κἀκεῖνο ὁ Θεὸς εἰργάσατο . ὁ τὸν φυσικὸν δεδωκὼς νόμον , καὶ τὸν γραπτὸν προσθείς . ἄλλως δὲ , οὐδὲν ὄφελος τοῦ μείζονος ἦν , τοῦ ἐλάττονος μὴ προσκειμένου . τί γὰρ ὄφελος εἰδέναι τὰ πρακτέα μὴ μετιόντα αὐτά ; οὐδέν . ἀλλὰ καὶ μείζων κατάκρισις . ὥστε ὁ καὶ τὴν ψυχὴν σώσας , οὗτός ἐστιν , ὁ καὶ τὴν σάρκα εὐήνιον ποιήσας . τὸ μὲν γὰρ διδάξαι εὔκολον . τὸ δὲ καὶ ὁδόν τινα δεῖξαι , δι’ ἧς μετ’ εὐκολίας ταῦτα ἐγίνετο , τοῦτο ἐστι τὸ θαυμαστόν . Διὰ δὴ τοῦτο ἦλθεν ὁ μονογενής . καὶ οὐ πρότερον ἀπέστη , ἕως ἃν ἀπήλλαξε τῆς δυσκολίας ἡμᾶς ἐκείνης . καὶ τὸ δὴ μεῖζον , ὁ τρόπος τῆς νίκης . οὐδὲ γὰρ ἑτέραν ἀνέλαβε σάρκα . ἀλλ’ αὐτὴν τὴν καταπονουμένην . ὥσπερ ἄν εἰ τις ἐν ἀγορᾷ γυναῖκα εὐτελῆ q τυπτομένην ἰδὼν , εἴποι αὐτῆς εἶναι υἱὸς , βασιλέως ὣν υἱός . καὶ οὕτως αὐτὴν ἀπαλλάξειε τῶν ἐπερεαζόντων . ὅπερ αὐτὸς ἐποίησε . καὶ υἱὸς ἀνθρώπου εἶναι ὁμολογήσας , καὶ παραστὰς αὐτὴ αὐτὴ r , καὶ κατακρίνας τὴν ἁμαρτίαν . οὐ τοίνυν ἐτόλμησεν αὐτὴν τυπτῆσαι λοιπόν . μᾶλλον γε ἐτύπτησε μὲν τῇ τοῦ θανάτου πληγῇ . τούτῳ δὲ αὐτῷ κατεκρίθη · καὶ ἀπώλετο , οὐχ ἡ τυπτηθεῖσα σὰρξ , ἀλλ’ ἡ τυπτήσασα ἁμαρτία . ὅπερ ἁπάντων ἐστὶ θαυμαστότατον . καὶ γὰρ εἰ μὴ ἐν τῇ σαρκὶ η νίκη γέγονεν , οὐχ οὐτῶ θαυμαστὸν ἢν . ἐπεὶ καὶ ὁ νόμος τοῦτο εἰργάζετο · τὸ δὲ θαυμαστὸν , ὅτι μετὰ σαρκὸς τὸ τρόπαιον ἔστη . καὶ η μυριάκις ὕπο τῆς ἁμαρτίας καταβληθεῖσα , αὐτὴ λαμπρὰν κατ’ αὐτῆς τὴν νίκην ἤρατο . ὅρα γὰρ πόσα τὰ παράδοξα γέγονεν . ἕνα μὲν ὅτι οὐκ ἐνίκησεν ἁμαρτία τὴν σάρκα · ἕτερον δὲ , καὶ ἐνικήθη παρ’ αὐτῆς . οὐ γάρ ἐστιν ἶσον μὴ νικηθῆναι καὶ νικῆσαι τὴν ἀεὶ καταβάλλουσαν . τρίτον , ὅτι οὐ μόνον ἐνίκησεν · ἀλλὰ καὶ ἐκόλασε . τῷ μὲν γὰρ μὴ ἁμαρτεῖν , οὐκ ἐνικήθη . τῷ δὲ ἀποθανεῖν , ἐνίκησε καὶ κατέκρινεν αὐτήν · φοβερὰν αὐτῷ τὴν σάρκα ἀποφήνας , τὴν πρότερον οὖσαν εὐκαταφρόνητ ὂν . οὕτω γοῦν καὶ αὐτῆς τὴν δύναμιν ἐξέλυσε , καὶ τὸν δι’ αὐτῆς εἰσενεχθέντα θάνατον ἀνεῖλεν . ἕως μὲν γὰρ ἁμαρτωλοὺς ἐλάμβανεν , ἐπῆγε τὴν τελευτὴν κατὰ τὸν τοῦ δικαίου λόγον . ἐπειδὴ δὲ ἀναμάρτητον εὑροῦσα σῶμα , τῷ θανάτῳ παρέδωκεν , ὡς ἀδικήσασα κατεκρίθη . Ὁρᾷς , ὅσα τὰ νικητήρια γέγονε ; τὸ μὴ ἡττηθῆναι τὴν σάρκα ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας . τὸ καὶ νικῆσαι αὐτὴν καὶ καταδικάσαι . τὸ μὴ ἁπλῶς καταδικάσαι , ἀλλὰ καὶ ὡς ἁμαρτοῦσαν καταδικάσαι ; πρότερον γὰρ ἐλέγξας ἠδικηκυῖαν , οὕτως αὐτὴν κατεδίκασεν . οὐχ ἁπλῶς ἰσχύι · καὶ ἐξουσίᾳ · ἀλλὰ καὶ τῷ τοῦ δικαίου λόγῳ . τοῦτο γὰρ ἐδήλωσεν εἰπὼν , “ περὶ ἁμαρτίας κατέκρινε τὴν ἁμαρτίαν ἐν “ ἐν τῇ σαρκί . ὡς ἃν εἰ ἔλεγεν · ὅτι μέγα ἡμαρτηκυῖαν ἔλεγξε · καὶ τότε αὐτὴν κατεδίκασεν r . εἰ δὲ ἐν ὁμοιώματι σαρκός φησιν πέμψαι τὸν υἱὸν , μὴ διὰ τοῦτο ἄλλην ἐκείνην σάρκα εἶναι νόμιζε . ἐπειδὴ γὰρ εἶπεν ἁμαρτίας , διὰ τοῦτο καὶ τὸ ὁμοίωμα τέθεικεν . οὐδὲ γὰρ ἁμαρτωλὸν σάρκα εἶχεν ὁ Χριστός · ἀλλ’ ὁμοίαν μὲν τῆ ἡμετέρᾳ τῇ ἁμαρτωλῷ , καὶ τῇ φύσει τὴν αὐτὴν ἡμῖν · ἀναμάρτητον δέ . ὥστε καὶ ἐντεῦθεν δῆλον , ὅτι οὐκ ἦν πονηρὰ τῆς σαρκὸς ἡ φύσις · οὔτε γὰρ ἑτέραν ἀντὶ τῆς προτέρας λαβὼν ὁ Χριστός · οὔτε αὐτὴν ταύτην μεταβαλὼν κατ’ οὐσίαν , οὕτως αὐτὴν ἀναμαχέσασθαι παρεσκεύασεν . ἀλλ’ ἀφεὶς μένειν ἐπὶ τῆς αὐτῆς Φύσεως , τὸν στέφανον ἀναδήσασθαι ἐποίησε κατὰ τῆς ἁμαρτίας · καὶ τότε αὐτὴν μετὰ τὴν νίκην ἀνέστησε s , καὶ θάνατον εἰργάσατο .
Lemmas: Χρυσόστομος . καί δοκέω μέν διαβάλλω ὁ νόμος πάλιν . εἰμί δέ τις ἀκριβῶς προσέχω , καί σφόδρα αὐτός ἐπαινέω . σύμφωνος ὁ Χριστός δείκνυμι , καί ὁ αὐτός προλέγω . οὐδέ γάρ εἶπον ὁ πονηρός ὁ νόμος , ἀλλά “ ὁ ἀδύνατος . ” καί πάλιν · “ ἐν ὅς “ ἀσθενέω . ” οὐ ἐν οὖς κακουργέω ἢ ἐπιβουλεύω . καί οὐδέ ὁ ἀσθένεια αὐτός λογίζομαι , ἀλλά ὁ σάρξ , λέγω · “ ἐν ὅς ἀσθενέω “ διά ὁ σάρξ . ” σάρξ πάλιν αὐτός οὐ ὁ οὐσία αὐτός καί ὁ ὑπόκειμαι , ἀλλά ὁ σαρκικός φρόνημα καλός · διά ὅς καί ὁ σῶμα καί ὁ νόμος ἀπαλλάσσω κατηγορία . οὖον διά οὗτος δέ μόνος , ἀλλά καί διά ὁ ἑξῆς . εἰμί γάρ ἐναντίος εἰμί ὁ νόμος , πῶς ὁ χριστός εἰς βοήθεια αὐτός παραγίγνομαι , καί ὁ δικαίωμα αὐτός πληρόω , καί χείρ ὀρέγω , κατακρίνω ὁ ἦμαρ - τίας ἐν ὁ σάρξ ; οὗτος γάρ ὑπολείπω . ἐπεί ἐν ὁ Ψυχή πάλαι ὁ νόμος αὐτός κατακρίνω εἰμί . τίς οὖν ; ὁ μείζων ὁ νόμος ποιέω , ὁ δέ μικρός ὁ ὁ Θεός μονογενής ; οὐδαμῶς · μή - λίστα μέν γάρ ἐκεῖνος ὁ θεός ἐργάζομαι . ὁ ὁ φυσικός δίδωμι νόμος , καί ὁ γραπτός προστίθημι . ἄλλως δέ , οὐδείς ὄφελος ὁ μείζων εἰμί , ὁ μικρός μή πρόσκειμαι . τίς γάρ ὄφελος οἶδα ὁ πρακτέος μή μέτειμι1 αὐτός ; οὐδείς . ἀλλά καί μείζων κατάκρισις . ὥστε ὁ καί ὁ ψυχή σῴζω , οὗτος εἰμί , ὁ καί ὁ σάρξ εὐήνιος ποιέω . ὁ μέν γάρ διδάσκω Εὔκολον . ὁ δέ καί ὁδός τις δείκνυμι , διά ὅς μετά εὐκολία οὗτος γίγνομαι , οὗτος εἰμί ὁ θαυμαστός . Ζεύς δή οὗτος ἔρχομαι ὁ μονογενής . καί οὖον πρότερος ἀφίστημι , ἠώς ἄν ἀπαλλάσσω ὁ δυσκολία ἐγώ ἐκεῖνος . καί ὁ δή μείζων , ὁ τρόπος ὁ Νίκη . οὐδέ γάρ ἕτερος ἀναλαμβάνω σάρξ . ἀλλά αὐτός ὁ καταπονέω . ὥσπερ ἄν εἰμί τις ἐν ἀγορά γυνή εὐτελής q τύπτω εἶδον , εἶπον αὐτός εἰμί υἱός , βασιλεύς ἐάν υἱός . καί οὕτως αὐτός ἀπαλλάσσω ὁ ἐπερεάζω . ὅσπερ αὐτός ποιέω . καί υἱός ἄνθρωπος εἰμί ὁμολογέω , καί παραστὰς αὐτός αὐτός r , καί κατακρίνω ὁ ἁμαρτία . οὖον τοίνυν τολμάω αὐτός τύπτω λοιπός . μᾶλλον γε τύπτω μέν ὁ ὁ θάνατος πλήσσω . οὗτος δέ αὐτός κατακρίνω · καί ἀπόλλυμι , οὐ ὁ τύπτω σάρξ , ἀλλά ὁ τύπτω ἁμαρτία . ὅσπερ ἅπας εἰμί θαυμαστός . καί γάρ εἰμί μή ἐν ὁ σάρξ ὁ νίκη γίγνομαι , οὐ οὐτάω θαυμαστός εἄν . ἐπεί καί ὁ νόμος οὗτος ἐργάζομαι · ὁ δέ θαυμαστός , ὅτι μετά σάρξ ὁ τρόπαιον ἵστημι . καί ὁ μυριάκις ὑπό ὁ ἁμαρτία καταβάλλω , αὐτός λαμπρός κατά αὐτός ὁ Νίκη ἔραμαι . ὁράω γάρ πόσος ὁ παράδοξος γίγνομαι . εἷς μέν ὅτι οὐ νικάω ἁμαρτία ὁ σάρξ · ἕτερος δέ , καί νικάω παρά αὐτός . οὖον γάρ εἰμί ἴσος μή νικάω καί νικάω ὁ ἀεί καταβάλλω . τρίτος , ὅτι οὖον μόνος νικάω · ἀλλά καί κολάζω . ὁ μέν γάρ μή ἁμαρτάνω , οὐ νικάω . ὁ δέ ἀποθνῄσκω , νικάω καί κατακρίνω αὐτός · φοβερός αὐτός ὁ σάρξ ἀποφαίνω , ὁ πρότερος εἰμί εὐκαταφρόνητος εἰμί . οὗτος γοῦν καί αὐτός ὁ δύναμις ἐκλύω , καί ὁ διά αὐτός εἰσφέρω θάνατος ἀναιρέω . ἠώς μέν γάρ ἁμαρτωλός λαμβάνω , ἐπάγω ὁ τελευτή κατά ὁ ὁ Δίκαιος λόγος . ἐπεί δέ ἀναμάρτητος εὑρίσκω σῶμα , ὁ θάνατος παραδίδωμι , ὡς ἀδικέω κατακρίνω . ὁράω , ὅσος ὁ νικητήριος γίγνομαι ; ὁ μή ἡσσάομαι ὁ σάρξ ὑπό ὁ ἁμαρτία . ὁ καί νικάω αὐτός καί καταδικάζω . ὁ μή ἁπλόος καταδικάζω , ἀλλά καί ὡς ἁμαρτάνω καταδικάζω ; πρότερος γάρ ἐλέγχω ἀδικέω , οὕτως αὐτός καταδικάζω . οὐ ἁπλόος ἰσχύς · καί ἐξουσία · ἀλλά καί ὁ ὁ Δίκαιος λόγος . οὗτος γάρ δηλόω εἶπον , “ περί ἁμαρτία κατακρίνω ὁ ἁμαρτία ἐν “ ἐν ὁ σάρξ . ὡς ἄν εἰμί λέγω · ὅτι μέγας ἁμαρτάνω ελέγχω · καί τότε αὐτός καταδικάζω r . εἰμί δέ ἐν ὁμοίωμα σάρξ φημί πέμπω ὁ υἱός , μή διά οὗτος ἄλλος ἐκεῖνος σάρξ εἰμί νομίζω . ἐπεί γάρ εἶπον ἁμαρτία , διά οὗτος καί ὁ ὁμοίωμα τίθημι . οὐδέ γάρ ἁμαρτωλός σάρξ ἔχω ὁ Χριστός · ἀλλά ὅμοιος μέν τῆ ἡμέτερος ὁ ἁμαρτωλός , καί ὁ φύσις ὁ αὐτός ἐγώ · ἀναμάρτητος δέ . ὥστε καί ἐντεῦθεν δῆλος , ὅτι οὐ εἰμί πονηρός ὁ σάρξ ὁ φύσις · οὔτε γάρ ἕτερος ἀντί ὁ πρότερος λαμβάνω ὁ Χριστός · οὔτε αὐτός οὗτος μεταβάλλω κατά οὐσία , οὕτως αὐτός ἀναμάχομαι παρασκευάζω . ἀλλά ἀφίημι μένω ἐπί ὁ αὐτός Φύσις , ὁ στέφανος ἀναδέω ποιέω κατά ὁ ἁμαρτία · καί τότε αὐτός μετά ὁ Νίκη ἀνίστημι s , καί θάνατος ἐργάζομαι .