catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 9.14.5
Χρυσοστόμου . Καὶ ὅταν οὖν λέγῃ ὁ Ἀπόστολος , “ μὴ , ἐρεῖ “ τὸ πλάσμα τῷ πλάσαντι , τί με ἐποίησας οὕτως , οὐ τὸ αὐτεξούσιον ἀναιρῶν τοῦτο λέγει · ἀλλὰ δείκνυσι πόσου μέχρι δεῖ πείθεσθαι τῷ Θεῷ . εἰς γὰρ τὸ τὸν Θεὸν ἀπαιτεῖν εὐθύνας , οὐδὲν μᾶλλον τοῦ πηλοῦ διακεῖσθαι δεῖ . οὐ γὰρ δὴ μόνον ἀντιλέγειν οὐ χρὴ , οὐδὲ ζητεῖν , ἀλλ’ οὐδὲ φθέγγεσθαι ὅλως , οὐδὲ ἐννοεῖν · ἀλλ’ ἐοικέναι ἐκείνῳ τῷ ἀψύχῳ , καὶ ταῖς χερσὶν ἑπομένῳ τοῦ κεραμέως , καὶ περιαγομένῳ ὅπου περ ἃν ἐκεῖνος ἐθέλοι . εἰς τοῦτο γὰρ μόνον τὸ ὑπόδειγμα ἔλαβεν · οὐκ εἰς τὴν τῆς πολιτείας ἐπίδειξιν · ἀλλ’ εἰς τὴν ἐπιτεταμένην ὑπακοὴν καὶ σιγήν . καὶ τοῦτο πανταχοῦ δεῖ παρατηρεῖν , ὅτι τὰ ὑποδείγματα οὐ πάντα καθόλου δεῖ λαμβάνειν , ἀλλὰ τὸ χρήσιμον αὐτῶν ἐκλεξαμένους , καὶ εἰς ὃ παρήχθησαν , τὸ λοιπὸν ἅπαν ἐᾶν . ὥσπερ οὖν ὅταν λέγῃ “ ἀναπε - “ σῶν ἐκοιμήθη ὡς λέων . ” τὸ ἄμαχον καὶ φοβερὸν ἐκλαμβάνει , οὐ τὸ θηριῶδες , οὐδ’ ἄλλο τι τῶν τῷ λέοντι προσόντων . καὶ πάλιν ὅταν λέγῃ , “ ἀπαντήσομαι αὐτοὺς ὡς ἄρκτος ἀπορουμένη , ” τὸ τιμωρητικόν . καὶ ὅταν λέγῃ , “ ὁ Θεὸς ἡμῶν πῦρ καταναλίσκον , ” τὸ δαπανητικὸν τὸ ἐκ τῆς κολάσεως λέγει . οὕτω καὶ ἐνταῦθα τὸν πηλὸν καὶ τὸν κεραμέα καὶ τὰ σκεύη ἐκλαμβάνειν ἀνάγκη . καὶ ὅταν δὲ λέγῃ “ ἣ οὐκ ἔχει ἐξουσίαν ὁ κεραμεὺς τοῦ πηλοῦ , ἐκ “ τοῦ αὐτοῦ φυράματος ποιῆσαι , ὃ μὲν , εἰς τιμὴν σκεῦος , ὃ δὲ “ εἰς ἀτιμίαν ” μὴ εἰς δημιουργίας λόγον ταῦτα νόμιζε εἰρῆσθαι τῷ Παύλῳ , μὴ δὲ εἰς γνώμης ἀνάγκην , ἀλλ’ εἰς οἰκονομιῶν ἐξουσίαν καὶ διαφοράν . Εἰ γὰρ μὴ οὕτως ἐκλάβοιμεν , ἀλλὰ περὶ γνώμης τῶν ἀγαθῶν καὶ οὐ τοιούτων , ἔσται ὁ αὐτὸς δημιουργὸς τούτων , καὶ ὁ ἄνθρωπος , πάσης αἰτίας ἐκτός · φανεῖται δὲ καὶ ὁ Παῦλος αὐτὸς ἑαυτῷ μαχόμενος , ὁ πανταχοῦ τὴν προαίρεσιν στεφανῶν . οὐδὲν τοίνυν ἐνταῦθα ἕτερον κατασκευάσαι βούλεται , ἣ ὅτι ὥσπερ ὁ κεραμεὺς ἐκ τοῦ αὐτοῦ φυράματος ἃ βούλεται ποιεῖ , καὶ οὐδεὶς ὁ ἀντιλέγων · οὕτω καὶ τὸν Θεὸν ἐκ τοῦ αὐτοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων , τοὺς μὲν , κολάζοντα , τοὺς δὲ , τιμῶντα , μὴ περιεργάζου , ἀλλὰ προσκύνει μόνον , καὶ μιμοῦ τὸν πηλόν . καὶ καθάπερ ἐκεῖνος ἕπεται ταῖς χερσὶ του κεραμέως , οὐτῶ καὶ σὺ τῇ γνώμῃ του οἰκονομοῦντος ταύτα · καὶ μὴ ἐπειδὴ τὸ αὐτὸ φύραμα τῆς οὐσίας ἡμῶν ἐστι , καὶ τὰς αὐτὰς προαιρέσεις πάντων εἶναι ἀξίου . οὐδὲ γὰρ ἐπὶ τοῦ κερα - μέως , ἐκ τοῦ φυράματος τὸ ἄτιμον καὶ τὸ ἔντιμον · ἀλλὰ ἀπὸ τῆς χρήσεως τῶν μεταχειριζομένων . ὥσπερ οὖν καὶ ἐνταῦθα ἀπὸ τῆς προαιρέσεως .
Lemmas: Χρυσόστομος . καί ὅταν οὖν λέγω ὁ ἀπόστολος , “ μή , εἴρω “ ὁ πλάσμα ὁ πλάσσω , τίς ἐγώ ποιέω οὕτως , οὖον ὁ αὐτεξούσιος ἀναιρέω οὗτος λέγω · ἀλλά δείκνυμι πόσος μέχρι δεῖ πείθω ὁ Θεός . εἰς γάρ ὁ ὁ θεός ἀπαιτέω εὐθύνω , οὐδείς μᾶλλον ὁ πηλός διάκειμαι δεῖ . οὖον γάρ δή μόνος ἀντιλέγω οὖον χρή , οὐδέ ζητέω , ἀλλά οὐδέ φθέγγομαι ὅλως , οὐδέ ἐννοέω · ἀλλά ἔοικα ἐκεῖνος ὁ ἄψυχος , καί ὁ χείρ ἕπομαι ὁ κεραμεύς , καί περιάγω ὅπου περ ἄν ἐκεῖνος ἐθέλω . εἰς οὗτος γάρ μόνος ὁ ὑπόδειγμα λαμβάνω · οὐ εἰς ὁ ὁ πολιτεία ἐπίδειξις · ἀλλά εἰς ὁ ἐπιτείνω ὑπακοή καί σιγή . καί οὗτος πανταχοῦ δεῖ παρατηρέω , ὅτι ὁ ὑπόδειγμα οὖον πᾶς καθόλου δεῖ λαμβάνω , ἀλλά ὁ χρήσιμος αὐτός ἐκλέγω , καί εἰς ὅς παράγω , ὁ λοιπός ἅπας ἐάω . ὥσπερ οὖν ὅταν λέγω “ Ἄναπος - “ σός κοιμάω ὡς λέων . ” ὁ ἄμαχος καί φοβερός ἐκλαμβάνω , οὖον ὁ θηριώδης , οὐδέ ἄλλος τίς ὁ ὁ λέων πρόσειμι . καί πάλιν ὅταν λέγω , “ ἀπαντάω αὐτός ὡς ἄρκτος ἀπορέω , ” ὁ τιμωρητικός . καί ὅταν λέγω , “ ὁ θεός ἐγώ πῦρ καταναλίσκω , ” ὁ δαπανητικός ὁ ἐκ ὁ κόλασις λέγω . οὗτος καί ἐνταῦθα ὁ πηλός καί ὁ κεραμεύς καί ὁ σκεῦος ἐκλαμβάνω ἀνάγκη . καί ὅταν δέ λέγω “ ὅς οὐ ἔχω ἐξουσία ὁ κεραμεύς ὁ πηλός , ἐκ “ ὁ αὐτός φύραμα ποιέω , ὅς μέν , εἰς τιμή σκεῦος , ὅς δέ “ εἰς ἀτιμία ” μή εἰς δημιουργία λόγος οὗτος νομίζω εἴρω ὁ Παῦλος , μή δέ εἰς γνώμη ἀνάγκη , ἀλλά εἰς οἰκονομία ἐξουσία καί διαφορά . εἰμί γάρ μή οὕτως ἐκλαμβάνω , ἀλλά περί γνώμη ὁ ἀγαθός καί οὖον τοιοῦτος , εἰμί ὁ αὐτός δημιουργός οὗτος , καί ὁ ἄνθρωπος , πᾶς αἴτιος ἐκτός · φαίνω δέ καί ὁ Παῦλος αὐτός ἑαυτοῦ μάχομαι , ὁ πανταχοῦ ὁ προαίρεσις στεφανόω . οὐδείς τοίνυν ἐνταῦθα ἕτερος κατασκευάζω βούλομαι , ὅς ὅτι ὥσπερ ὁ κεραμεύς ἐκ ὁ αὐτός φύραμα ὁ βούλομαι ποιέω , καί οὐδείς ὁ ἀντιλέγω · οὗτος καί ὁ θεός ἐκ ὁ αὐτός γένος ὁ ἄνθρωπος , ὁ μέν , κολάζω , ὁ δέ , τιμή , μή περιεργάζομαι , ἀλλά προσκυνέω μόνος , καί μῖμος ὁ πηλός . καί καθάπερ ἐκεῖνος ἕπω ὁ χείρ ὁ κεραμεύς , οὐτάω καί σύ ὁ γνώμη ὁ οἰκονομέω οὗτος · καί μή ἐπεί ὁ αὐτός φύραμα ὁ οὐσία ἐγώ εἰμί , καί ὁ αὐτός προαίρεσις πᾶς εἰμί ἄξιος . οὐδέ γάρ ἐπί ὁ κέρας - μις , ἐκ ὁ φύραμα ὁ ἄτιμος καί ὁ ἔντιμος · ἀλλά ἀπό ὁ χρῆσις ὁ μεταχειρίζω . ὥσπερ οὖν καί ἐνταῦθα ἀπό ὁ προαίρεσις .