catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 7.8.1
Tοῦ Χρυσοστόμου . Ὁρᾶς ὅπως κατὰ μικρὸν οὐχὶ μόνον κατή - γορον τὸν νόμον δείκνυσι τῆς ἁμαρτίας , ἀλλ’ ἠρέμα καὶ κατα - σκευαστικόν ; οὐ μὴν παρὰ τὴν αἰτίαν τὴν αὐτοῦ , ἀλλὰ παρὰ τὴν τῶν ἀγνωμόνων Ἰουδαίων , ἀποφαίνει τοῦτο συμβαῖνον · καὶ γὰρ καὶ Μανιχαίων ἐσπούδακεν ἐμφράξαι τὰ στόματα , τῶν κατηγο - ρούντων τοῦ νόμου · διὸ ἐπήγαγεν · “ ἀφορμὴν δὲ λαβοῦσα ἡ “ ἁμαρτία διὰ τῆς ἐντολῆς . ” εἶδες πῶς αὐτὴν ἀπήλλαξεν q̓κλή - μάτων ; ἡ ἁμαρτία φησὶ , οὐχ ὁ νόμος ηὔξησε τὴν ἐπιθυμίαν . καὶ τοὐναντίον οὗπερ ἐβούλετο ὁ νόμος γέγονεν · ὅπερ ἀσθενείας ἦν , οὐ πονηρίας · ὅταν γάρ τινος ἐπιθυμῶμεν , εἶτα κωλυώμεθα , αἴρεται μᾶλλον τῆς ἐπιθυμίας ἡ φλόξ . ἀλλ’ οὐ παρὰ τὸν νόμον τοῦτο · αὐτὸς μὲν γὰρ ἐσπούδαζεν ὥς τε ἀπαγαγεῖν · ἢ δὲ ἁμαρτία , τουτ - ἐστιν , ἡ ῥαθυμία ἡ σὴ , καὶ ἡ γνώμη ἡ πονηρὰ , τῷ κακῷ πρὸς τὸ ἐναντίον ἐχρήσατο . ἀλλ’ οὐ τοῦ ἰατροῦ τὸ ἔγκλημα · ἀλλὰ τοῦ ἀρρωστοῦντος · τῷ φαρμάκῳ κακῶς χρησαμένου . οὐ γὰρ διὰ τοῦτο ἐδόθη ὁ νόμος , ἵνα ἀνάψῃ τὴν ἐπιθυμίαν , ἀλλ’ ἵνα σβέσῃ . τοὐναν - τίον δὲ ἐξέβη . ἀλλ’ οὐκ ἐκείνου , ἀλλ’ ἡμῶν ἡ κατηγορία · οὐδὲ γὰρ εἴ τις τῷ πυρέττοντι καὶ ψυχροποσ ίας ἀκαίρως ἐπιθυμοῦντι · μὴ παρασχὼν ἐμφορηθῆναι τῆς ὀλεθρίας ταύτης ἡδονῆς αὐξήσειε τὴν ἐπιθυμίαν , ἐγκαλοῖτ ἃν δικαίως . τοῦ γὰρ ἰατροῦ , τὸ κωλῦσαι ἦν μόνον , τὸ δὲ ἀποσχέσθαι , τοῦ κάμνοντος . τί γὰρ εἰ ἡ ἁμαρτία ἐξ αὐτοῦ τὴν ἀφορμὴν ἔλαβεν ; ἐξ ἀγαθῶν γὰρ ἐπιταγμάτων πολ - λοὶ τῶν πονηρῶν τὴν ἑαυτῶν πονηρίαν αὔξουσιν . ἐπεὶ καὶ ὁ διάβο - λος οὕτω τὸν Ἰούδαν ἀπώλεσεν · εἰς φιλοχρηματίαν ἐμβαλὼν , καὶ κλέπτειν τὰ τῶν πενήτων ποιήσας . ἀλλ’ οὐ τὸ πιστευθῆναι τὸ γλωσσόκομον αὐτὸν , τοῦτο εἰργάσατο , ἀλλ’ ἡ τῆς γνώμης πονηρία . καὶ ἡ Εὔα δὲ τὸν Ἀδὰμ ἀπὸ τοῦ ξύλου παρασκευάσασα φαγεῖν , ἐξέβαλεν ἀπὸ τοῦ παραδείσου . ἀλλ’ οὐδὲ ἐκεῖ τὸ δένδρον αἴτιον . εἰ καὶ δι’ αὐτοῦ ἡ ἀφορμὴ γέγονεν . Εἰ δὲ καὶ σφοδρότερον κέχρηται τῷ λόγῳ τῷ περὶ τοῦ νόμου , μὴ θαυμάσῃς · πρὸς γὰρ τὸ κατεπεῖγον ὁ Παῦλος ἵσταται . οὐκ ἀφιεὶς μὲν οὐδὲ τοῖς ἄλλως ὑποπτεύουσι τὰ λεγόμενα , λαβὴν παρασχεῖν . πολλὴν δὲ σπουδὴν ποιούμενος , τὸ παρὸν διορθῶσαι . μὴ τοίνυν γυμνὰ ἐξέταζε τὰ ἐνταῦθα λεγόμενα , ἀλλὰ καὶ τὴν ὑπόθεσιν προστίθει δι’ ἣν ταῦτα εἰπεῖν προσάγεται · καὶ τὴν μανίαν λογίζου τὴν Ἰουδαικήν · καὶ τὴν εὔτονον αὐτῶν φιλονεικίαν · ἣν καταλῦσαι σπεύδων , δοκεῖ πολὺς κατὰ τοῦ νόμου πνεῖν · οὐχ ἵνα ἐκεῖνον διαβάλλῃ , ἀλλ’ ἵνα τούτων ἐκλύσῃ τὸν τόνον . εἰ γὰρ ἔγκλημα τοῦ νόμου τὸ δι’ αὐτοῦ τὴν ἁμαρτίαν ἀφορμὴν λαβεῖν a , εὑρεθήσεται καὶ ἐν τῇ καινῇ τοῦτο συμβαῖνον . καὶ γὰρ καὶ ἐν τῇ καινῇ νόμοι μυρίοι · καὶ περὶ πολλῷ μειζόνων πραγμάτων . καὶ τοῦτο ἴδοι τίς ἃν ἐκβαῖνον κἀκεῖ · οὐκ ἐπὶ τῆς ἐπιθυμίας μόνον · ἀλλ’ ἐπὶ πάσης ἁπλῶς κακίας · “ εἰ γὰρ μὴ ἦλθον , ” φησὶ , “ καὶ “ ἐλάλησα αὐτοῖς , ἁμαρτίαν οὐκ εἶχον . ” οὐκοῦν ἐντεῦθεν ἡ ἁμαρτία τὴν ὑπόθεσιν ἔλαβε , καὶ ἡ μείζων κόλασις . καὶ πάλιν περὶ τῆς χάριτος ὁ Παῦλος διαλεγόμενος , φησίν . “ πόσῳ δοκεῖτε χεί - “ ρονος ἀξιωθήσεται τιμωρίας , ὁ τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καταπατή - “ σὰς ; ” οὐκοῦν καὶ ἡ χείρων τιμωρία τὴν ἀφορμὴν ἐντεῦθεν ἔχει ἀπὸ τῆς μείζονος εὐεργεσίας . καὶ τοὺς Ἓλληνας δὲ διὰ τοῦτο φησὶν ἀναπολογήτους εἶναι . ὅτι καὶ λόγῳ τιμηθέντες , καὶ τῆς κτίσεως καταμαθόντες τὸ κάλλος , καὶ ἀπ’ αὐτῆς δυνάμενοι πρὸς τὸν δημιουργὸν χειραγωγηθῆναι , τῇ σοφίᾳ τοῦ Θεοῦ οὐκ εἰς δέον ἐχρήσαντο . Ὁρᾶς πανταχοῦ τοῖς πονηροῖς τὰς ἀφορμὰς τοῦ μειζόνως κο - λάζεσθαι ἀπὸ τῶν ἀγαθῶν γινομένας πραγμάτων ; ἀλλ’ οὐ δήπου διὰ τοῦτο κατηγορήσομεν τῶν εὐεργεσιῶν τοῦ Θεοῦ . ἀλλὰ ταύτας μὲν θαυμασόμεθα μειζόνως · καὶ μετὰ ταῦτα , τὴν δὲ γνώμην τῶν εἰς τἀναντία τοῖς ἀγαθοῖς κεχρημένων , διαβαλοῦμεν · τοῦτο τοίνυν καὶ ἐπὶ τοῦ νόμου ποιῶμεν . ἀλλὰ τοῦτο μὲν ῥᾴδιον καὶ εὔκαλον . τὸ δὲ ἄπορον , ἐκεῖνο ἐστί . πῶς φησὶν “ τὴν ἐπιθυμίαν οὐκ ᾔδειν , “ εἰ μὴ ὁ νόμος ἔλεγεν , οὐκ ἐπιθυμήσεις . ” εἰ γὰρ οὐκ ᾔδει τὴν ἐπιθυμίαν πρὶν ἣ λαβεῖν τὸν νόμον ὁ ἄνθρωπος , πόθεν ὁ κατακλυσμὸς γέγονε ; πόθεν τὰ Σόδομα ἐνεπρήθη ; τί οὖν φησί ; τὴν ἐπιτεταμένην ἐπιθυμίαν · διὰ τοῦτο οὐκ εἶπε κατειργάσατο ἐν ἐμοὶ ἐπιθυμίαν , ἀλλὰ “ πᾶσαν ἐπιθυμίαν , ” τὸ σφοδρὸν ἐνταῦθα αἰνιτ - τομενος .
Lemmas: οὖ Χρυσόστομος . ὁράω ὅπως κατά μικρός οὐ μόνος Κατή - γορός ὁ νόμος δείκνυμι ὁ ἁμαρτία , ἀλλά ἠρέμα καί κατά - σκευαστικός ; οὖον μήv παρά ὁ αἴτιος ὁ αὐτός , ἀλλά παρά ὁ ὁ ἀγνώμων Ἰουδαῖος , ἀποφαίνω οὗτος συμβαίνω · καί γάρ καί Μανιχαῖος σπουδάζω ἐμφράσσω ὁ στόμα , ὁ κατηγο - ῥέω ὁ νόμος · διό ἐπάγω · “ ἀφορμή δέ λαμβάνω ὁ “ ἁμαρτία διά ὁ ἐντολή . ” ὁράω πῶς αὐτός ἀπαλλάσσω καλέω - Μάτων ; ὁ ἁμαρτία φημί , οὐ ὁ νόμος αὐξάνω ὁ ἐπιθυμία . καί ἐναντίος ὅσπερ βούλομαι ὁ νόμος γίγνομαι · ὅσπερ ἀσθένεια εἰμί , οὖον πονηρία · ὅταν γάρ τις ἐπιθυμέω , εἶτα κωλύω , ἀείρω μᾶλλον ὁ ἐπιθυμία ὁ φλόξ . ἀλλά οὖον παρά ὁ νόμος οὗτος · αὐτός μέν γάρ σπουδάζω ὅς τε ἀπάγω · ἢ δέ ἁμαρτία , οὗτος - εἰμί , ὁ ῥᾳθυμία ὁ σός , καί ὁ γνώμη ὁ πονηρός , ὁ κακός πρός ὁ ἐναντίος χράω . ἀλλά οὖον ὁ ἰατρός ὁ ἔγκλημα · ἀλλά ὁ ἀρρωστέω · ὁ φάρμακον κακῶς χράω . οὖον γάρ διά οὗτος δίδωμι ὁ νόμος , ἵνα ἀνάπτω ὁ ἐπιθυμία , ἀλλά ἵνα σβέννυμι . τουναω - Τῖον δέ ἐκβαίνω . ἀλλά οὐ ἐκεῖνος , ἀλλά ἐγώ ὁ κατηγορία · οὐδέ γάρ εἰμί τις ὁ πυρέσσω καί ψυχροπους κερατέα ἄκαιρος ἐπιθυμέω · μή παρέχω ἐμφορέω ὁ ὀλέθριος οὗτος ἡδονή αὐξάνω ὁ ἐπιθυμία , ἐγκαλέω ἄν δικαίως . ὁ γάρ ἰατρός , ὁ κωλύω εἰμί μόνος , ὁ δέ ἀπέχω , ὁ κάμνω . τίς γάρ εἰμί ὁ ἁμαρτία ἐκ αὐτός ὁ ἀφορμή λαμβάνω ; ἐκ ἀγαθός γάρ ἐπίταγμα πολ - λόω ὁ πονηρός ὁ ἑαυτοῦ πονηρία αὐξάνω . ἐπεί καί ὁ διαβοάω - Λός οὗτος ὁ Ἰούδας ἀπόλλυμι · εἰς φιλοχρηματία ἐμβάλλω , καί κλέπτω ὁ ὁ πένης ποιέω . ἀλλά οὖον ὁ πιστεύω ὁ γλωσσοκομεῖον αὐτός , οὗτος ἐργάζομαι , ἀλλά ὁ ὁ γνώμη πονηρία . καί ὁ Εὔα δέ ὁ Ἀδάμ ἀπό ὁ ξύλον παρασκευάζω ἐσθίω , ἐκβάλλω ἀπό ὁ παράδεισος . ἀλλά οὐδέ ἐκεῖ ὁ δένδρον αἴτιος . εἰμί καί διά αὐτός ὁ ἀφορμή γίγνομαι . εἰμί δέ καί σφοδρός χράομαι ὁ λόγος ὁ περί ὁ νόμος , μή θαυμάζω · πρός γάρ ὁ κατεπείγω ὁ Παῦλος ἵστημι . οὐ ἀφίημι μέν οὐδέ ὁ ἄλλως ὑποπτεύω ὁ λέγω , λαβή παρέχω . πολύς δέ σπουδή ποιέω , ὁ πάρειμι διορθόω . μή τοίνυν γυμνός ἐξετάζω ὁ ἐνταῦθα λέγω , ἀλλά καί ὁ ὑπόθεσις προστίθημι διά ὅς οὗτος εἶπον προσάγω · καί ὁ μανία λογίζομαι ὁ Ἰουδαικήν · καί ὁ εὔτονος αὐτός φιλονεικία · ὅς καταλύω σπεύδω , δοκέω πολύς κατά ὁ νόμος πνέω · οὐ ἵνα ἐκεῖνος διαβάλλω , ἀλλά ἵνα οὗτος ἐκλύω ὁ τόνος . εἰμί γάρ ἔγκλημα ὁ νόμος ὁ διά αὐτός ὁ ἁμαρτία ἀφορμή λαμβάνω a , εὑρίσκω καί ἐν ὁ καινός οὗτος συμβαίνω . καί γάρ καί ἐν ὁ καινός νόμος μυρίος · καί περί πολύς μείζων πρᾶγμα . καί οὗτος ὁράω τίς ἄν ἐκβαίνω ἐκεῖ · οὐ ἐπί ὁ ἐπιθυμία μόνος · ἀλλά ἐπί πᾶς ἁπλόος κακία · “ εἰμί γάρ μή ἔρχομαι , ” φημί , “ καί “ λαλέω αὐτός , ἁμαρτία οὐ ἔχω . ” οὐκοῦν ἐντεῦθεν ὁ ἁμαρτία ὁ ὑπόθεσις λαμβάνω , καί ὁ μείζων κόλασις . καί πάλιν περί ὁ χάρις ὁ Παῦλος διαλέγω , φημί . “ πόσος δοκέω χέω - “ ρονος ἀξιόω τιμωρία , ὁ ὁ υἱός ὁ Θεός καταπατέω - “ σός ; ” οὐκοῦν καί ὁ χείρων τιμωρία ὁ ἀφορμή ἐντεῦθεν ἔχω ἀπό ὁ μείζων εὐεργεσία . καί ὁ Ἕλλην δέ διά οὗτος φημί ἀναπολόγητος εἰμί . ὅτι καί λόγος τιμάω , καί ὁ κτίσις καταμανθάνω ὁ κάλλος , καί ἀπό αὐτός δύναμαι πρός ὁ δημιουργός χειραγωγέω , ὁ σοφία ὁ Θεός οὐ εἰς δήω χράω . ὁράω πανταχοῦ ὁ πονηρός ὁ ἀφορμή ὁ μέγας κ - λάζομαι ἀπό ὁ ἀγαθός γίγνομαι πρᾶγμα ; ἀλλά οὖον δήπου διά οὗτος κατηγορέω ὁ εὐεργεσία ὁ Θεός . ἀλλά οὗτος μέν θαυμάζω μέγας · καί μετά οὗτος , ὁ δέ γνώμη ὁ εἰς τἀναντία ὁ ἀγαθός χράομαι , διαβάλλω · οὗτος τοίνυν καί ἐπί ὁ νόμος ποιέω . ἀλλά οὗτος μέν ῥᾴδιος καί εὔκαλος . ὁ δέ ἄπορος , ἐκεῖνος εἰμί . πῶς φημί “ ὁ ἐπιθυμία οὐ οἶδα , “ εἰμί μή ὁ νόμος λέγω , οὐ ἐπιθυμέω . ” εἰμί γάρ οὐ οἶδα ὁ ἐπιθυμία πρίν ὅς λαμβάνω ὁ νόμος ὁ ἄνθρωπος , πόθεν ὁ κατακλυσμός γίγνομαι ; πόθεν ὁ Σόδομα ἐμπίμπρημι ; τίς οὖν φημί ; ὁ ἐπιτείνω ἐπιθυμία · διά οὗτος οὐ εἶπον κατεργάζομαι ἐν ἐγώ ἐπιθυμία , ἀλλά “ πᾶς ἐπιθυμία , ” ὁ σφοδρός ἐνταῦθα αἰνιτ - τομενος .