catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 8.10.6
Βασιλείου . Πνεῦμα δὲ Χριστοῦ λέγεται , ὡς ᾠκειωμένον αὐτῷ κατὰ τὴν φύσιν . διότι “ εἴ τις Πνεῦμα Χριστοῦ οὐκ ἔχει , οὗτος οὐκ ἐστιν αὐτοῦ . Τοῦ αὐτοῦ . Οὐ μὲν υἱὸς , τοῦ Υἱοῦ τὸ Πνεῦμα . ἵνα ἡ τριὰς μὴ νομισθῇ πλῆθος ἄπειρον · υἱοὺς ἐξ υἱῶν ὡς καὶ ἐν ἀνθρώποις ἔχειν ὑποπτευθεῖσα . ἀλλὰ λέγῃς · εἰ Θεοῦ μὲν εἰκὼν ὁ Υἱὸς Υἱοῦ δὲ τὸ Πνεῦμα , διατί μὴ υἱὸς τοῦ Υἱοῦ , τὸ Πνεῦμα εἴρηται ; τούτῳ γὰρ ἰσχυροτάτῳ πρὸς τὴν ἀσέβειαν ἐχρήσω . ἣ γὰρ υἱὸν ἣ κτίσμα κελεύεις νοεῖν . καὶ ὅτι μὴ υἱὸς ὠνόμασται , διὰ τοῦτο κτίσμα εἶναι βλασφημεῖς τὸ τῆς κτίσεως αἴτιον ; τὸ τῆς κτίσεως ἁγιαστικὸν καὶ θεοποιόν ; τὸ , Κυρίου καὶ Θεοῦ δοξαζόμενον ὀνόματι ; τὸ τῶν θείων ἐνεργειῶν πληρωματικόν ; εἴπερ οὖν ἀνάξιόν σοι φαίνεται τῆς υἱοῦ προσηγορίας , ὡς ἀλλότριον Υἱοῦ καὶ Πατρὸς , σκέψαι πῶς υἱοὺς ἀπεργάζεται τοὺς ἁγιαζομένους . εἰ σὺ διὰ τὸ Πνεῦμα θεὸς , πῶς τὸ Πνεῦμα θεότητος ἀλλότριον ; ἀντερωτήσεις δὴ πάλιν . διὰ τι δὴ τὸ τοῦ υἱοῦ μὴ εἴληφεν ὄνομα ; κἂν σιωπήσωμεν οὐ βουλόμενοι τὰ τοῦ Θεοῦ περιεργάζεσθαι , νενικῆ - σθαι τὴν τοῦ θείου πνεύματος δόξαν ὑπολαμβάνεις · διὰ τὸ , τὴν Υἱοῦ μὴ κεῖσθαι προσηγορίαν ἐπ’ αὐτοῦ . ὥσπερ οὐχὶ ταὐτὸν δυνάμενος ἀπαιτεῖσθαι . εἰ γὰρ ὁμολογεῖς διὰ τὸ πνεῦμα , υἱοὺς θέσει γενέσθαι μυρίους , διατί τὸ πνεῦμα μὴ δὲ θέσει προσαγορεύεται υἱός ; κάλλιον δήπουθεν ὃν τῶν υἱοθετουμένων χάριτι δι’ αὐτοῦ . καὶ διὰ τοῦτο μᾶλλον οὐκ ὀφεῖλον ἐλαττοῦσθαι διὰ τὴν προσ - ηγοριαν . Ἡμεῖς δὲ καὶ περὶ τούτου κατὰ τὸ δυνατὸν ἀποκρινούμεθα πρὸς ἡμᾶς αὐτούς . ἔπειγε πρός γε σὲ καὶ σιωπᾶν ἐξήρκει . τῆς αὐτῆς ἐρωτήσεως ἐπικειμένης καὶ σοί . λέγομεν οὖν , ὅτι τὸ εἰπεῖν υἱὸν ἐξ υἱοῦ τὴν τριάδα τῆς θεότητος εἰς πλήθους ὑποψίαν προσῆγεν ἃν τοῖς ἀκούσασιν . ἕτοιμον γὰρ ἦν ὑπολαβεῖν , ὡς εἴπερ υἱὸς ἐξ υἱοῦ γεγέννηται , καὶ ἕτερος ἐκ τούτου πάλιν εἴη γεγεννημένος , καὶ πάλιν ἄλλος , καὶ ἐπὶ πλῆθος ἑξῆς . διὰ δὴ τοῦτο τὸ μὲν ἐκ Θεοῦ τὸ Πνεῦμα εἶναι , τρανῶς ἐκήρυξεν ὁ Ἀπόστολος λέγων , ὅτι τὸ πνεῦμα τὸ ἐκ Θεοῦ ἐλάβομεν . καὶ τὸ δι’ υἱοῦ πεφηνέναι σαφὲς πεποίηκεν . Υἱοῦ Πνεῦμα ὀνομάσας αὐτὸ καθάπερ Θεοῦ · καὶ νοῦν Χριστοῦ προσειπὼν , καθάπερ καὶ Θεοῦ Πνεῦμα ὡς τοῦ ἀνθρώπου . υἱὸν δὲ προσειπεῖν ἐφυλάξατο · ἵνα ἦ εἷς μὲν Πατὴρ ὁ Θεὸς , ἀεὶ δια - μένων Πατὴρ καὶ ὢν ἀιδίως , ὄ ἐστιν . εἰς ’δε Υἱὸς ἀιδίῳ γεννήσει γεγεννημένος ἀνάρχως · ἀνάρχως · σὺν τῷ Πατρὶ ὣν , Υἱὸς ἀληθινὸς Θεοῦ · ἀεὶ ὣν ὁ ἐστι , Θεὸς Λόγος καὶ Κύριος . ἓν δὲ καὶ τὸ Πνεῦμα Ἅγιον · ἀληθῶς Ἅγιον Πνεῦμα · κατὰ τὸ γεγραμμένον , τὸ μετὰ Πατρὸς Υἱοῦ συνδοξαζόμενον . ὃ δὴ καὶ “ Πνεῦμα στόματος ” ὀνομάζεται , παρὰ τῷ προφήτῃ Δαβίδ .
Lemmas: Βασίλειος . πνεῦμα δέ Χριστός λέγω , ὡς οἰκειόω αὐτός κατά ὁ φύσις . διότι “ εἰμί τις πνεῦμα Χριστός οὐ ἔχω , οὗτος οὐ εἰμί αὐτός . ὁ αὐτός . οὖον μέν υἱός , ὁ υἱός ὁ πνεῦμα . ἵνα ὁ τριάς μή νομίζω πλῆθος ἤπειρος · υἱός ἐκ υἱός ὡς καί ἐν ἄνθρωπος ἔχω ὑποπτεύω . ἀλλά λέγω · εἰμί Θεός μέν εἰκών ὁ υἱός υἱός δέ ὁ πνεῦμα , διατί μή υἱός ὁ υἱός , ὁ πνεῦμα εἴρω ; οὗτος γάρ ἰσχυρός πρός ὁ ἀσέβεια χράω . ὅς γάρ υἱός ὅς κτίσμα κελεύω νοέω . καί ὅτι μή υἱός ὀνομάζω , διά οὗτος κτίσμα εἰμί βλασφημέω ὁ ὁ κτίσις αἴτιος ; ὁ ὁ κτίσις ἁγιαστικός καί θεοποιός ; ὁ , κύριος καί Θεός δοξάζω ὄνομα ; ὁ ὁ θεῖον ἐνέργεια πληρωματικόν ; εἴπερ οὖν ἀνάξιος σύ φαίνω ὁ υἱός προσηγορία , ὡς ἀλλότριος υἱός καί πατήρ , σκέπτομαι πῶς υἱός ἀπεργάζομαι ὁ ἁγίζω . εἰμί σύ διά ὁ πνεῦμα θεός , πῶς ὁ πνεῦμα θεότης ἀλλότριος ; ἀντερωτάω δή πάλιν . διά τίς δή ὁ ὁ υἱός μή λαμβάνω ὄνομα ; κἀν σιωπάω οὖον βούλομαι ὁ ὁ Θεός περιεργάζομαι , νενικῆ - ἕπομαι ὁ ὁ θεῖον πνεῦμα δόξα ὑπολαμβάνω · διά ὁ , ὁ υἱός μή κεῖμαι προσηγορία ἐπί αὐτός . ὥσπερ οὐ αὐτός δύναμαι ἀπαιτέω . εἰμί γάρ ὁμολογέω διά ὁ πνεῦμα , υἱός θέσις γίγνομαι μυρίος , διατί ὁ πνεῦμα μή δέ θέσις προσαγορεύω υἱός ; καλός δήπουθεν ὅς ὁ υἱοθετέω χάρις διά αὐτός . καί διά οὗτος μᾶλλον οὐ ὀφείλω ἐλασσόω διά ὁ προς - ἀγορία . ἐγώ δέ καί περί οὗτος κατά ὁ δυνατός ἀποκρίνω πρός ἐγώ αὐτός . ἐπείγω πρός γε σύ καί σιωπάω ἐξαρκέω . ὁ αὐτός ἐρώτησις ἐπίκειμαι καί σύ . λέγω οὖν , ὅτι ὁ εἶπον υἱός ἐκ υἱός ὁ τριάς ὁ θεότης εἰς πλῆθος ὑποψία προσάγω ἄν ὁ ἀκούω . ἑτοῖμος γάρ εἰμί ὑπολαμβάνω , ὡς εἴπερ υἱός ἐκ υἱός γεννάω , καί ἕτερος ἐκ οὗτος πάλιν εἰμί γεννάω , καί πάλιν ἄλλος , καί ἐπί πλῆθος ἑξῆς . διά δή οὗτος ὁ μέν ἐκ Θεός ὁ πνεῦμα εἰμί , τρανής κηρύσσω ὁ ἀπόστολος λέγω , ὅτι ὁ πνεῦμα ὁ ἐκ Θεός λαμβάνω . καί ὁ διά υἱός φαίνω σαφής ποιέω . υἱός πνεῦμα ὀνομάζω αὐτός καθάπερ Θεός · καί νόος Χριστός προσεῖπον , καθάπερ καί Θεός πνεῦμα ὡς ὁ ἄνθρωπος . υἱός δέ προσεῖπον φυλάσσω · ἵνα εἰμί εἷς μέν πατήρ ὁ θεός , ἀεί διά - Μένων πατήρ καί εἰμί ἀίδιος , ὅς εἰμί . εἰς ἐσθίω υἱός ἀίδιος γεννάω γεννάω ἄναρχος · ἄναρχος · σύν ὁ πατήρ ἐάν , υἱός ἀληθινός Θεός · ἀεί ἐάν ὁ εἰμί , θεός Λόγος καί Κύριος . εἷς δέ καί ὁ πνεῦμα Ἅγιον · ἀληθής Ἅγιον πνεῦμα · κατά ὁ γράφω , ὁ μετά πατήρ υἱός συνδοξάζω . ὅς δή καί “ πνεῦμα στόμα ” ὀνομάζω , παρά ὁ προφήτης Δαβίδ .