catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 9.14.1
Χρυσοστόμου . Ὥσπερ φησὶν ἐπὶ τοῦ Ἡσαῦ καὶ τοῦ Ἰακὼβ , οὐκ ἔχει τις εἰπεῖν ἀδικίαν τὸ γεγονὸς , οὕτως οὐδὲ ἐφ’ ἡμῶν καὶ τῶν Ἰουδαίων . εἶτα ἐπάγει ἕτερον τούτου σαφέστερον . ποῖον δὴ τοῦτο ; τῷ γὰρ Μωϋσῇ λελάληκεν ὁ Θεὸς , “ ἐλεήσω ὃν ἃν ἐλεῶ , “ καὶ οἰκτειρήσω , ὃν ἃν οἰκτείρω . ” καὶ πάλιν αὔξει τὴν ἀντίθεσιν . διὰ μέσου διακόπτων αὐτὴν καὶ λύων , καὶ ἑτέραν πάλιν ἀπορίαν ποιῶν . ἵνα δὲ σαφέστερον γένηται τὸ λεγόμενον , ἑρμηνεῦσαι αὐτὸ ἀναγκαῖον . εἶπε , φησὶν , ὁ Θεὸς , ὅτι μείζων δουλεύσει πρὸ τῆς ὠδῖνος x . τί οὖν ; μὴ ἄδικος ὁ Θεός ; μὴ γένοιτο . οὐκοῦν ἄκουε καὶ τῶν ἑξῆς . ἐκεῖ μὲν γὰρ , κἂν ἡ ἀρετὴ , καὶ ἡ κακία διέκρινεν , ἐνταῦθα δὲ ἓν τὸ ἁμάρτημα πάντων ἦν Ἰουδαίων , τὸ τῆς μοσχοποιΐας . καὶ ὅς , οἱ μὲν , ἐκολάσθησαν · οἱ δὲ , οὔ . διὸ καὶ ἔλεγεν , ἐλεήσω ὃν ἃν ἐλεῶ . οὐ γὰρ σόν ἐστιν , εἰδέναι , φησὶ , ὦ Μωϋσῆ , τίνες ἄξιοι φιλανθρωπίας . ἐμοὶ παραχώρει τούτου . εἰ δὲ Μωϋσέος οὐκ ἦν εἰδέναι , πολλῷ μᾶλλον ἡμῶν . διὰ γὰρ τοῦτο οὐδὲ ἁπλῶς τέθεικε τὸ εἰρημένον , ἀλλὰ καὶ πρὸς τίνα εἶπεν , ἐμνημόνευσε . τῷ γὰρ Μωϋσῇ φησιν λέγει . ἵνα καὶ τῷ ἀξιώματι τοῦ προσώπου τὸν ἀντιλέγοντα ἐντρέψῃ . εἰπὼν τοίνυν τὴν λύσιν τῶν ἀπορουμένων , διὰ μέσου διακόπτει , πάλιν ἑτέραν ἀντίθεσιν εἰσάγων , καὶ λέγων . “ ἄρα “ οὖν οὐ τοῦ τρέχοντος , οὐδὲ τοῦ θέλοντος , ἀλλὰ τοῦ εὐδοκοῦντος “ Θεοῦ · λέγει γὰρ ἡ γραφὴ τῷ Φαραὼ , ὅτι εἰς αὐτὸ τοῦτο ἐξή - “ γειρά σε . ὅπως ἐνδείξωμαι ἐν σοὶ τὴν δύναμίν μου . καὶ ὅπως “ διαγγελῇ τὸ ὄνομά μου ἐν πάσῃ τῇ γῇ . ” ὥσπερ γὰρ ἐκεῖ , φησιν , οἱ μὲν , ἐσώθησαν . οἱ δὲ , ἐκολάσθησαν . οὕτω καὶ ἐνταῦθα , οὗτος εἰς αὐτὸ τοῦτο ἐτηρεῖτο . εἶτα πάλιν ἀντίθεσιν ἐπάγει . “ ἄρα οὖν “ ὃν ἂν θέλῃ ἐλεεῖ . ὃν δὲ θέλει σκληρύνει . ἐρεῖς οὖν μοί , τι ἔτι “ μέμφεται ; τῷ γὰρ βουλήματι τοῦ Θεοῦ τίς ἀνθέστηκεν ; ” Ορᾷς πῶς ἐσπούδασεν αὐτὸ ποιῆσαι διὰ πάντων ἄπορον . καὶ οὐδὲ τὴν λύσιν εὐθέως ἐπάγει . συμφερόντως τοῦτο ποιῶν . ἀλλ’ ἐπιστομίζει πρῶτα τὸν ζητοῦντα , λέγων οὕτως . “ μενοῦν γε , ὦ “ ἄνθρωπε , σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ Θεῷ ; ” ποιεῖ δὲ τοῦτο , τὴν ἄκαιρον περιεργίαν ἀναστέλλων · καὶ παιδεύων εἰδέναι , τί μὲν Θεὸς , τί δὲ ἄνθρωπος . καὶ πῶς ἀκατάληπτος αὐτοῦ ἡ πρόνοια , καὶ πῶς ἅπαντα αὐτῷ πείθεσθαι δεῖ . καὶ ὅταν τοῦτο κατασκευάσῃ παρὰ τῷ ἀκροατῇ · καὶ καταλεάνῃ αὐτοῦ τὴν γνώμην , τότε μετὰ πολλῆς εὐκολίας ἐπάγων τὴν λύσιν , εὐπαράδεκτον αὐτῷ ποιήσει τὸ λεγόμενον . καὶ οὐ λέγει ὅτι ἀδύνατον τὰ τοιαῦτα λύειν , ἀλλ’ ὅτι παράνομον τὰ τοιαῦτα ζητεῖν . δεῖ γὰρ πείθεσθαι τοῖς ὑπὸ τοῦ Θεοῦ γινομένοις , καὶ μὴ περιεργάζεσθαι , κἂν τὸν λόγον αὐτῶν ἀγνοῶμεν . διὸ φησίν · “ σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ Θεῷ ; εἶδες πῶς ἐξηυτέλισε · πῶς κατήνεγκε τὸ φύσημα ; σὺ τίς τίς εἶ ; κοινωνὸς εἶ τῆς ἀρχῆς ; ἀλλὰ δικαστὴς ἐκάθισας τῷ Θεῷ . πρὸς γὰρ τὴν ἐκείνου σύγκρισιν , οὐδὲ εἶναί τι δύνασαι · οὐ τόδε ἣ τόδε , ἀλλ’ οὐδὲ εἶναί τι . τοῦ γὰρ εἰπεῖν οὐδὲν εἶ , πολὺ τὸ εἰπεῖν τίς οὐδαμινώτερον . καὶ ἄλλως πλείονα τὴν ἀγανάκτησιν ἐνδείκνυται τῆ ἐρωτήσει . καὶ οὐκ εἶπε , σὺ τίς εἶ , ὁ ἀποκρινόμενος τῷ Θεῷ ; ἀλλ’ “ ὁ ἀνταποκρινόμενος . ” τουτέστιν , ὁ ἀντιλέγων , ὁ ἐναντιούμενος . τὸ γὰρ εἰπεῖν ὅτι οὕτως ἔδει , καὶ οὐχ οὕτως ἔδει , ἀνταποκρινομενου ἐστιν .
Lemmas: Χρυσόστομος . ὥσπερ φημί ἐπί ὁ Ἡσαῦ καί ὁ Ἰακώβ , οὐ ἔχω τις εἶπον ἀδικία ὁ γίγνομαι , οὕτως οὐδέ ἐπί ἐγώ καί ὁ Ἰουδαῖος . εἶτα ἐπάγω ἕτερος οὗτος σαφής . ποῖος δή οὗτος ; ὁ γάρ Μωϋσῆς λαλέω ὁ θεός , “ ἐλεέω ὅς ἄν ἐλεέω , “ καί οἰκτίρω , ὅς ἄν οἰκτείρω . ” καί πάλιν αὐξάνω ὁ ἀντίθεσις . διά μέσος διακόπτω αὐτός καί λύω , καί ἕτερος πάλιν ἀπορία ποιέω . ἵνα δέ σαφής γίγνομαι ὁ λέγω , ἑρμηνεύω αὐτός ἀναγκαῖος . εἶπον , φημί , ὁ θεός , ὅτι μείζων δουλεύω πρό ὁ ὠδίς x . τίς οὖν ; μή ἄδικος ὁ Θεός ; μή γίγνομαι . οὐκοῦν ἀκούω καί ὁ ἑξῆς . ἐκεῖ μέν γάρ , κἀν ὁ ἀρετή , καί ὁ κακία διακρίνω , ἐνταῦθα δέ εἷς ὁ ἁμάρτημα πᾶς εἰμί Ἰουδαῖος , ὁ ὁ μοσχοποιΐα . καί ὅς , ὁ μέν , κολάζω · ὁ δέ , οὖον . διό καί λέγω , ἐλεέω ὅς ἄν ἐλεέω . οὖον γάρ σός εἰμί , οἶδα , φημί , εἰμί Μωϋσῆς , τίς ἄξιος φιλανθρωπία . ἐγώ παραχωρέω οὗτος . εἰμί δέ Μωυσέος οὐ εἰμί οἶδα , πολύς μᾶλλον ἐγώ . διά γάρ οὗτος οὐδέ ἁπλόος τίθημι ὁ εἴρω , ἀλλά καί πρός τίς εἶπον , μνημονεύω . ὁ γάρ Μωϋσῆς φημί λέγω . ἵνα καί ὁ ἀξίωμα ὁ πρόσωπον ὁ ἀντιλέγω ἐντρέπω . εἶπον τοίνυν ὁ λύσις ὁ ἀπορέω , διά μέσος διακόπτω , πάλιν ἕτερος ἀντίθεσις εἰσάγω , καί λέγω . “ ἄρα “ οὖν οὖον ὁ τρέχω , οὐδέ ὁ ἐθέλω , ἀλλά ὁ εὐδοκέω “ Θεός · λέγω γάρ ὁ γραφή ὁ Φαραώ , ὅτι εἰς αὐτός οὗτος ἔξεστι - “ γειρά σύ . ὅπως ἐνδείκνυμι ἐν σύ ὁ δύναμις ἐγώ . καί ὅπως “ διαγγέλλω ὁ ὄνομα ἐγώ ἐν πᾶς ὁ γῆ . ” ὥσπερ γάρ ἐκεῖ , φημί , ὁ μέν , σῴζω . ὁ δέ , κολάζω . οὗτος καί ἐνταῦθα , οὗτος εἰς αὐτός οὗτος τηρέω . εἶτα πάλιν ἀντίθεσις ἐπάγω . “ ἄρα οὖν “ ὅς εἄν ἐθέλω ἐλεέω . ὅς δέ ἐθέλω σκληρύνω . εἴρω οὖν ἐγώ , τίς ἔτι “ μέμφομαι ; ὁ γάρ βούλημα ὁ Θεός τίς ἀνθίστημι ; ” ὁράω πῶς σπουδάζω αὐτός ποιέω διά πᾶς ἄπορος . καί οὐδέ ὁ λύσις εὐθύς ἐπάγω . συμφέρω οὗτος ποιέω . ἀλλά ἐπιστομίζω πρῶτος ὁ ζητέω , λέγω οὕτως . “ μένω γε , εἰμί “ ἄνθρωπος , σύ τίς εἰμί ὁ ἀνταποκρίνομαι ὁ Θεός ; ” ποιέω δέ οὗτος , ὁ ἄκαιρος περιεργία ἀναστέλλω · καί παιδεύω οἶδα , τίς μέν θεός , τίς δέ ἄνθρωπος . καί πῶς ἀκατάληπτος αὐτός ὁ πρόνοια , καί πῶς ἅπας αὐτός πείθω δεῖ . καί ὅταν οὗτος κατασκευάζω παρά ὁ ἀκροατής · καί καταλεαίνω αὐτός ὁ γνώμη , τότε μετά πολύς εὐκολία ἐπάγω ὁ λύσις , εὐπαράδεκτος αὐτός ποιέω ὁ λέγω . καί οὖον λέγω ὅτι ἀδύνατος ὁ τοιοῦτος λύω , ἀλλά ὅτι παράνομος ὁ τοιοῦτος ζητέω . δεῖ γάρ πείθω ὁ ὑπό ὁ Θεός γίγνομαι , καί μή περιεργάζομαι , κἀν ὁ λόγος αὐτός ἀγνοέω . διό φημί · “ σύ τίς εἰμί ὁ ἀνταποκρίνομαι ὁ Θεός ; ὁράω πῶς ἐξευτελίζω · πῶς καταφέρω ὁ φύσημα ; σύ τίς τίς εἰμί ; κοινωνός εἰμί ὁ ἀρχή ; ἀλλά δικαστής καθίζω ὁ Θεός . πρός γάρ ὁ ἐκεῖνος σύγκρισις , οὐδέ εἰμί τίς δύναμαι · οὖον ὅδε ὅς ὅδε , ἀλλά οὐδέ εἰμί τίς . ὁ γάρ εἶπον οὐδείς εἰμί , πολύς ὁ εἶπον τίς οὐδάμινος . καί ἄλλως πλείων ὁ ἀγανάκτησις ἐνδείκνυμι τῆ ἐρωτάω . καί οὐ εἶπον , σύ τίς εἰμί , ὁ ἀποκρίνω ὁ Θεός ; ἀλλά “ ὁ ἀνταποκρίνομαι . ” τουτέστιν , ὁ ἀντιλέγω , ὁ ἐναντιόομαι . ὁ γάρ εἶπον ὅτι οὕτως ἐσθίω , καί οὐ οὕτως ἐσθίω , ανταποκρίνομαι εἰμί .