catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 12.3.3
Χρυσοστόμου . “ Παντὶ τῷ ὄντι ἐν ὑμῖν . ” οὐ τῶ δεῖνι καὶ τῶ δεῖνι μόνον , ἀλλὰ καὶ ἄρχοντι καὶ ἀρχομένῳ , καὶ δούλῳ καὶ ἐλευθέρῳ , καὶ ἰδιώτῃ καὶ σοφῷ , καὶ γυναικὶ καὶ ἀνδρὶ , καὶ νέῳ καὶ γέροντι . κοινὸς γὰρ οὗτος ὁ νόμος , ἐπειδὴ καὶ δεσποτικός . οὕτω καὶ ἀνεπαχθῆ τὸν λόγον ποιεῖ · πᾶσι προτιθεὶς τὰ διδάγματα , καὶ τοῖς οὐκ οὖσιν ὑπευθύνοις . ἵνα οἱ ὑπεύθυνοι τὴν τοιαύτην ἐπιτίμησιν καὶ διόρθωσιν εὐκολωτέραν δέξωνται . καὶ τί λέγεις εἰπέ μοι ; “ μὴ ὑπερφρονεῖν παρ’ ὃ δεῖ φρονεῖν . ” τὴν μητέρα τῶν ἀρετῶν ἐνταῦθα εἰσάγει πρώτην , τὴν ταπεινοφροσύνην · τὸν διδάσκαλον αὐτοῦ μιμούμενος . καθάπερ γὰρ ἐκεῖνος εἰς τὸ ὄρος ἀναβὰς , καὶ τὸν ἠθικὸν μέλλων ὑφαίνειν λόγον , ἐντεῦθεν ἤρξατο . λέγων οὕτως , “ μακάριοι οἱ πτωχοὶ , τῷ πνεύματι . ” οὕτω καὶ αὐτὸς ἀπὸ τῶν δογματικῶν ἐπὶ τὰ ἠθικώτερα νῦν ἐκβὰς , ἐδίδαξε μὲν καθόλου τὴν ἀρετὴν , τὴν θαυμαστὴν θυσίαν παρ’ ἡμῶν ἀπαιτήσας . μέλλων δὲ καὶ κατὰ μέρος αὐτὴν ὑπογράφειν , ὥσπερ ἀπὸ κεφαλῆς τῆς ταπεινοφροσύνης ἄρχεται . καὶ φησὶν , “ μὴ ὑπερφρονεῖν παρ’ ὃ δεῖ “ φρονεῖν . ” τοῦτο γὰρ θέλημα τοῦ Θεοῦ . “ ἀλλὰ φρονεῖν εἰς τὸ “ σωφρονεῖν . ” ὃ λέγει , τοῦτό ἐστιν . ἐλάβομεν φρόνησιν , οὐχ ἵνα εἰς ἀπόνοιαν αὐτῇ χρησώμεθα , ἀλλ’ ἵνα εἰς σωφροσύνην . καὶ οὐκ εἶπεν εἰς τὸ ταπεινοφρονεῖν , ἀλλ’ “ εἰς τὸ σωφρονεῖν . ” σωφροσύνην ἐνταῦθα λέγων , οὐ τὴν ἀντιδιαστελλομένην τῇ ἀσελγείᾳ ἀρετήν · οὐδὲ τὸ ἀπηλλάχθαι ἀκολασίας . ἀλλὰ τὸ νήφειν καὶ ὑγιαίνειν κατὰ διάνοιαν . καὶ γὰρ καὶ τοῦτο σωφροσύνη λέγεται , ἀπὸ τοῦ σώας ἔχειν τὰς φρένας . δεικνὺς τοίνυν , ὅτι τὸν μὴ μετριάζοντα οὐδὲ σωφρονεῖν ἔνι . τουτέστι , καθεστηκέναι καὶ ὑγιαίνειν . ἀλλὰ παραπαίει καὶ ἐξέστηκεν ὁ τοιοῦτος , καὶ παραπλῆγος παντός ἐστι μανικώτερος . σωφροσύνην ἐκάλεσε τὴν ταπεινοφροσύνην .
Lemmas: Χρυσόστομος . “ Πᾶς ὁ εἰμί ἐν σύ . ” οὖον ὁ δεῖνα καί ὁ δεῖνα μόνος , ἀλλά καί ἄρχω καί ἄρχω , καί δοῦλος καί ἐλεύθερος , καί ἰδιώτης καί σοφός , καί γυνή καί ἀνήρ , καί νέος καί γέρων . κοινός γάρ οὗτος ὁ νόμος , ἐπεί καί δεσποτικός . οὗτος καί ἀνεπαχθής ὁ λόγος ποιέω · πᾶς προτίθημι ὁ δίδαγμα , καί ὁ οὐ εἰμί ὑπεύθυνος . ἵνα ὁ ὑπεύθυνος ὁ τοιοῦτος ἐπιτίμησις καί διόρθωσις εὔκολος δέχομαι . καί τίς λέγω εἶπον ἐγώ ; “ μή ὑπερφρονέω παρά ὅς δεῖ φρονέω . ” ὁ μήτηρ ὁ ἀρετή ἐνταῦθα εἰσάγω πρῶτος , ὁ ταπεινοφροσύνη · ὁ διδάσκαλος αὐτός μιμέομαι . καθάπερ γάρ ἐκεῖνος εἰς ὁ ὄρος ἀναβαίνω , καί ὁ ἠθικός μέλλω ὑφαίνω λόγος , ἐντεῦθεν ἄρχω . λέγω οὕτως , “ μακάριος ὁ πτωχός , ὁ πνεῦμα . ” οὗτος καί αὐτός ἀπό ὁ δογματικός ἐπί ὁ ἠθικός νῦν ἐκβαίνω , διδάσκω μέν καθόλου ὁ ἀρετή , ὁ θαυμαστός θυσία παρά ἐγώ ἀπαιτέω . μέλλω δέ καί κατά μέρος αὐτός ὑπογράφω , ὥσπερ ἀπό κεφαλή ὁ ταπεινοφροσύνη ἄρχω . καί φημί , “ μή ὑπερφρονέω παρά ὅς δεῖ “ φρονέω . ” οὗτος γάρ θέλημα ὁ Θεός . “ ἀλλά φρονέω εἰς ὁ “ σωφρονέω . ” ὅς λέγω , οὗτος εἰμί . λαμβάνω φρόνησις , οὐ ἵνα εἰς ἀπόνοια αὐτός χράω , ἀλλά ἵνα εἰς σωφροσύνη . καί οὐ εἶπον εἰς ὁ ταπεινοφρονέω , ἀλλά “ εἰς ὁ σωφρονέω . ” σωφροσύνη ἐνταῦθα λέγω , οὖον ὁ ἀντιδιαστέλλω ὁ ἀσέλγεια ἀρετή · οὐδέ ὁ ἀπαλλάσσω ἀκολασία . ἀλλά ὁ νήφω καί ὑγιαίνω κατά διάνοια . καί γάρ καί οὗτος σωφροσύνη λέγω , ἀπό ὁ σώος ἔχω ὁ φρήν . δείκνυμι τοίνυν , ὅτι ὁ μή μετριάζω οὐδέ σωφρονέω ἐν . τουτέστι , καθίστημι καί ὑγιαίνω . ἀλλά παραπαίω καί ἐξίστημι ὁ τοιοῦτος , καί παραπλήξ πᾶς εἰμί μανικός . σωφροσύνη καλέω ὁ ταπεινοφροσύνη .