catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 8.32.3
Γενναδίου . Εὔκαιρον δὲ τοῦτο ἐπισχεῖν νῦν , ὅτι ἐνταῦθα τὸν Υἱὸν παρὰ τοῦ Πατρὸς ὑπὲρ ἡμῶν παραδεδόσθαι λέγων ὁ Παῦλος , ἐν τῇ πρὸς Ἐφεσίους αὐτὸν παρ’ ἑαυτοῦ λέγει τὸν Υἱὸν τοῦτο πεποιηκέναι . “ ὁ Χριστὸς γάρ , ” φησι , “ ἠγάπησεν ἡμᾶς , “ ἑαυτὸν παρέδωκεν ὑπὲρ ἡμῶν . ” τί διδάσκων ἡμᾶς ἕτερον , ἣ ἓν εἶναι Πατρὶ καὶ Υἱῷ τῆς ἀνθρώπων σωτηρίας τὸ βούλημα ; Γρηγορίου Νύσσησ . Εἰπών γε μὴν ὁ Παῦλος τοῦ ἰδίου Υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο , ἀντιδιαστέλλει τὸν ἀληθινὸν Υἱὸν τοῖς γεννηθεῖσι καὶ ὑψωθεῖσι καὶ ἀθετήσασι . τούτοις λέγω τοῖς διὰ προστάγματος παραχθεῖσιν εἰς γένεσιν . τῇ τοῦ ἰδίου προσθήκῃ , τὸ κατὰ τὴν φύσιν οἰκεῖον ἐπισημαίνων . καὶ ὡς ἃν μή τις τῇ ἀκηράτῳ φύσει τὸ κατὰ τὸν σταυρὸν πάθος προστρίβοιτο , δι’ ἑτέρων τρανοτέρων τὴν τοιαύτην ἐπανορθοῦται πλάνην . μεσίτην αὐτὸν Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων , καὶ ἄνθρωπον καὶ Θεὸν ὀνομάζων . ἵν ἐκ τοῦ , τὰ δύο περὶ τὸ ἓν λέγεσθαι , τὸ πρόσφορον νοοῖτο περὶ ἑκάτερον . περὶ μὲν τὸ θεῖον , ἡ ἀπάθεια · περὶ δὲ τὸ ἀνθρώπινον , ἡ κατὰ τὸ πάθος οἰκονομία . τῆς ἐπινοίας διαιρούσης τὸ κατὰ φιλανθρωπίαν μὲν ἡνωμένον · τῷ λόγῳ δὲ διακρινόμενον · ὥστε περὶ ἑκάτερον τὸ εὐσεβὲς φυλαχθῆναι . τοῦτε ἀνθρωπίνου , διὰ τῆς ἀναλήψεως δοξαζομένου · καὶ τοῦ θείου διὰ τῆς συγκαταβάσεως μὴ μολυνομένου . ἀλλὰ διδόντος μὲν τοῖς πάθεσι τὸ ἀνθρώπινον μέρος , ἐνεργοῦντος δὲ τὴν τοῦ πεπονθότος ἀνάστασιν διὰ τῆς θείας δυνάμενως · καὶ οὕτως οὔτε τοῦ θανάτου πεῖρα ἐπὶ τὸν κεκοινωνηκότα τῆς ἐμπαθοῦς φύσεως ἀναφέρεται , διὰ τὴν τοῦ ἀνθρώπου πρὸς αὐτὸν ἕνωσιν · καὶ τὰ ὑψηλὰ τὲ καὶ θεοπρεπῆ τῶν ὀνομάτων ἐπὶ τὸν ἄνθρωπον καταβαίνει . ὡς καὶ Κύριον τῆς δόξης τὸν ἐπὶ σταυροῦ φανέντα , κατονομάζεσθαι τῇ τῆς φύσεως αὐτοῦ πρὸς τὸ ταπεινὸν ἀνακράσει · καὶ τῆς τῶν ὀνομάτων χάριτος , ἐκ τοῦ θείου πρὸς τὸ ἀνθρώπινον συμμετελθούσης . Διὰ τοῦτο ποικίλως καὶ διαφόρως αὐτὸν παραδίδωσι νῦν μὲν , τὸν ἐξ οὐρανῶν κατελθόντα · νῦν δὲ , τὸν ἐκ γυναικὸς γεννηθέντα . καὶ Θεὸν προαιώνιον · καὶ ἐπ’ ἐσχάτων ἡμερῶν , ἄνθρωπον . οὕτως καὶ ἀπαθὴς ὁμογενὴς Θεὸς , καὶ παθητὸς ὁ Χριστὸς εἶναι πιστεύεται . καὶ ὁ λόγος διὰ τῶν ἐναντίων οὐ ψεύδεται · τὸ πρόσφορον ἑκατέρῳ τῶν ὀνομάτων ἐν τοῖς νοήμασιν ἐφαρμόζων . τὰ μὲν οὖν ἀνθρώπινα , τῷ ἀνθρωπίνῳ · τὰ δὲ ὑψηλὰ , τῇ θεότητι καταλλήλως ἁρμόζομεν . καὶ φαμὲν ὅτι καθὸ Θεὸς ὁ Υἱὸς , ἀπαθὴς πάντως ἐστι καὶ ἀκήρατος . εἰ δέ τι πάθος περὶ αὐτοῦ λέγοιτο , διὰ τοῦ ἀνθρωπίνου πάντως τοῦ δεχομένου τὸ πάθος , τὸ τοιοῦτον ἐνήργησεν . ἐνεργεῖ γὰρ ὡς ἀληθῶς ἡ θεότης διὰ τοῦ περὶ αὐτὴν σώματος σωτηρίαν · ὡς εἶναι τῆς μὲν σαρκὸς , τὸ πάθος , τοῦ δὲ Θεοῦ , τὴν ἐνέργειαν . κἂν τὸν Ἀπόστολον εἰς συνηγορίαν τινὲς , τοῦ ἐναντίου καθέλκωσι δόγματος , λέγοντα , ὅτι τοῦ ἰδίου οὐκ ἐφείσατο · καὶ ὁ Θεὸς τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν ἔπεμψε , καὶ ὅσα τοιαῦτα . πρὸς τὴν θείαν φύσιν ἐν τῇ τοῦ πάθους οἰκονομίᾳ , καὶ οὐχὶ πρὸς τὸ ἀνθρώπινον βλέπειν δοκεῖ . οὐδὲν ἧττον τῶν ὑγιῶν δογμάτων οὐκ ἀφεξόμεθα · αὐτοῦ τοῦ Παύλου γυμνότερον τὸ περὶ τούτου σαφηνίσαντος ἡμῖν μυστήριον . πανταχοῦ γὰρ τῷ ἀνθρωπίνῳ μέρει τοῦ Χριστοῦ , τὴν τοῦ πάθους οἰκονομίαν προσμαρτυρεῖ , λέγων , “ ἐπειδὴ γὰρ “ δι’ ἀνθρώπου ὁ θάνατος , καὶ δι’ ἀνθρώπου ἀνάστασις νεκρῶν . ” καὶ , “ ὁ Θεὸς τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν πέμψας , ἐν ὁμοιώματι σαρκὸς “ ἁμαρτίας , κατέκρινε τὴν ἁμαρτίαν ἐν τῇ σαρκί . ” ἐν τῇ σαρκὶ γὰρ , οὐκ ἐν τῇ θεότητι φησίν . καὶ μηδεὶς οἰέσθω τὸν θεῖον Ἀπόστολον καθ’ ἑαυτοῦ πρὸς τὰ ἐναντία μερίζεσθαι . καὶ τοῖς μαχομένοις κατὰ τὰ δόγματα , πρὸς τὴν εἰς ἑκάτερον ἐπιχείρησιν ἐκ τοῦ ἴσου παρέχειν διὰ τῶν ἰδίων λόγων τὰς ὕλας . εὕροι γὰρ ἄν τις ἀκριβῶς ἐξετάζων , ὅτι πρὸν ἓν αὐτῷ βλέπει δι’ ἀκριβείας ὁ λόγος , καὶ οὐκ ἐπιδιστάζει ταῖς ἐπινοίαις . πανταχοῦ γὰρ τὴν τοῦ ἀνθρωπίνου πρὸς τὸ θεῖον ἀνάκρασιν κηρύσσων , οὐδὲν ἧττον ἐν ἑκα - τέρῳ τὸ ἴδιον καθορᾷ . ὡς καὶ τῆς ἀνθρωπίνης ἀσθενείας διὰ τῆς πρὸς τὸ ἀκήρατον κοινωνίας πρὸς τὸ κρεῖττον ἀλλοιωθείσης · καὶ τῆς θείας δυνάμεως οὐ συγκαταπιπτούσης τῇ πρὸς τὸ ταπεινὸν συναφείᾳ τῆς φύσεως .
Lemmas: Γεννάδιος . Εὔκαιρον δέ οὗτος ἐπέχω νῦν , ὅτι ἐνταῦθα ὁ υἱός παρά ὁ πατήρ ὑπέρ ἐγώ παραδίδωμι λέγω ὁ Παῦλος , ἐν ὁ πρός Ἐφέσιος αὐτός παρά ἑαυτοῦ λέγω ὁ υἱός οὗτος ποιέω . “ ὁ Χριστός γάρ , ” φημί , “ ἀγαπάω ἐγώ , “ ἑαυτοῦ παραδίδωμι ὑπέρ ἐγώ . ” τίς διδάσκω ἐγώ ἕτερος , ὅς εἷς εἰμί πατήρ καί υἱός ὁ ἄνθρωπος σωτηρία ὁ βούλημα ; Γρηγόριος Νύσσα . εἶπον γε μήv ὁ Παῦλος ὁ ἴδιος υἱός οὐ φείδομαι , ἀντιδιαστέλλω ὁ ἀληθινός υἱός ὁ γεννάω καί ὑψόω καί ἀθετέω . οὗτος λέγω ὁ διά πρόσταγμα παράγω εἰς γένεσις . ὁ ὁ ἴδιος προσθήκη , ὁ κατά ὁ φύσις οἰκέω ἐπισημαίνω . καί ὡς ἄν μή τις ὁ ἀκήρατος φύσις ὁ κατά ὁ σταυρός πάθος προστρίβω , διά ἕτερος τρανός ὁ τοιοῦτος ἐπανορθόω πλάνη . μεσίτης αὐτός Θεός καί ἄνθρωπος , καί ἄνθρωπος καί θεός ὀνομάζω . ἵνα ἐκ ὁ , ὁ δύο περί ὁ εἷς λέγω , ὁ πρόσφορος νοέω περί ἑκάτερος . περί μέν ὁ θέω , ὁ ἀπάθεια · περί δέ ὁ ἀνθρώπινος , ὁ κατά ὁ πάθος οἰκονομία . ὁ ἐπίνοια διαιρέω ὁ κατά φιλανθρωπία μέν ἑνόω · ὁ λόγος δέ διακρίνω · ὥστε περί ἑκάτερος ὁ εὐσεβής φυλάσσω . Τούτος ἀνθρώπινος , διά ὁ ἀνάληψις δοξάζω · καί ὁ θεῖον διά ὁ συγκατάβασις μή μολύνω . ἀλλά δίδωμι μέν ὁ πάθος ὁ ἀνθρώπινος μέρος , ἐνεργέω δέ ὁ ὁ πάσχω ἀνάστασις διά ὁ θεῖος δύναμαι · καί οὕτως οὔτε ὁ θάνατος πείρω ἐπί ὁ κοινωνέω ὁ ἐμπαθής φύσις ἀναφέρω , διά ὁ ὁ ἄνθρωπος πρός αὐτός ἕνωσις · καί ὁ ὑψηλός τε καί θεοπρεπής ὁ ὄνομα ἐπί ὁ ἄνθρωπος καταβαίνω . ὡς καί κύριος ὁ δόξα ὁ ἐπί σταυρός φαίνω , κατονομάζω ὁ ὁ φύσις αὐτός πρός ὁ ταπεινός ἀνάκρασις · καί ὁ ὁ ὄνομα χάρις , ἐκ ὁ θεῖον πρός ὁ ἀνθρώπινος συμμέτειμι . Ζεύς οὗτος ποικίλως καί διάφορος αὐτός παραδίδωμι νῦν μέν , ὁ ἐκ οὐρανός κατέρχομαι · νῦν δέ , ὁ ἐκ γυνή γεννάω . καί θεός προαιώνιος · καί ἐπί ἔσχατος ἡμέρα , ἄνθρωπος . οὕτως καί ἀπαθής ὁμογενής θεός , καί παθητός ὁ Χριστός εἰμί πιστεύω . καί ὁ λόγος διά ὁ ἐναντίος οὖον ψεύδω · ὁ πρόσφορος ἑκάτερος ὁ ὄνομα ἐν ὁ νόημα ἐφαρμόζω . ὁ μέν οὖν ἀνθρώπινος , ὁ ἀνθρώπινος · ὁ δέ ὑψηλός , ὁ θεότης κατάλληλος ἁρμόζω . καί φημί ὅτι καθό θεός ὁ υἱός , ἀπαθής πάντως εἰμί καί ἀκήρατος . εἰμί δέ τίς πάθος περί αὐτός λέγω , διά ὁ ἀνθρώπινος πάντως ὁ δέχομαι ὁ πάθος , ὁ τοιοῦτος ἐνεργέω . ἐνεργέω γάρ ὡς ἀληθής ὁ θεότης διά ὁ περί αὐτός σῶμα σωτηρία · ὡς εἰμί ὁ μέν σάρξ , ὁ πάθος , ὁ δέ Θεός , ὁ ἐνέργεια . κἀν ὁ ἀπόστολος εἰς συνηγορία τις , ὁ ἐναντίος καθέλκω δόγμα , λέγω , ὅτι ὁ ἴδιος οὐ φείδομαι · καί ὁ θεός ὁ ἑαυτοῦ υἱός πέμπω , καί ὅσος τοιοῦτος . πρός ὁ θεῖος φύσις ἐν ὁ ὁ πάθος οἰκονομία , καί οὐ πρός ὁ ἀνθρώπινος βλέπω δοκέω . οὐδείς κακός ὁ ὑγιής δόγμα οὐ ἀπέχω · αὐτός ὁ Παῦλος γυμνός ὁ περί οὗτος σαφηνίζω ἐγώ μυστήριον . πανταχοῦ γάρ ὁ ἀνθρώπινος μέρος ὁ Χριστός , ὁ ὁ πάθος οἰκονομία προσμαρτυρέω , λέγω , “ ἐπεί γάρ “ διά ἄνθρωπος ὁ θάνατος , καί διά ἄνθρωπος ἀνάστασις νεκρός . ” καί , “ ὁ θεός ὁ ἑαυτοῦ υἱός πέμπω , ἐν ὁμοίωμα σάρξ “ ἁμαρτία , κατακρίνω ὁ ἁμαρτία ἐν ὁ σάρξ . ” ἐν ὁ σάρξ γάρ , οὐ ἐν ὁ θεότης φημί . καί μηδείς οἴομαι ὁ θέω ἀπόστολος κατά ἑαυτοῦ πρός ὁ ἐναντίος μερίζω . καί ὁ μάχομαι κατά ὁ δόγμα , πρός ὁ εἰς ἑκάτερος ἐπιχείρησις ἐκ ὁ ἴσος παρέχω διά ὁ ἴδιος λόγος ὁ Ὕλας . εὑρίσκω γάρ ἄν τις ἀκριβῶς ἐξετάζω , ὅτι πρόειμι εἷς αὐτός βλέπω διά ἀκρίβεια ὁ λόγος , καί οὐ ἐπιδιστάζω ὁ ἐπίνοια . πανταχοῦ γάρ ὁ ὁ ἀνθρώπινος πρός ὁ θέω ἀνάκρασις κηρύσσω , οὐδείς κακός ἐν ἐπίτεξ - τέρας ὁ ἴδιος καθοράω . ὡς καί ὁ ἀνθρώπινος ἀσθένεια διά ὁ πρός ὁ ἀκήρατος κοινωνία πρός ὁ ἀγαθός ἀλλοιόω · καί ὁ θεῖος δύναμις οὖον συγκαταπίπτω ὁ πρός ὁ ταπεινός συνάφεια ὁ φύσις .