catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 9.10.1
Χρυσοστόμου . Μέγα τὸ ζητούμενον ἦν . διὸ καὶ πολλαχόθεν ἐπεχείρησε λῦσαι τὴν ἀπορίαν . εἰ γὰρ παράδοξον τὸ μετὰ τοσαύτας ἐπαγγελίας ἐκπεσεῖν ἐκείνους , πολλῷ παραδοξότερον τὸ καὶ ἡμᾶς εἰς τὰ ἐκείνων εἰσελθεῖν ἀγαθὰ , τοὺς μηδὲν προσδοκήσαντας τοιοῦτον . εἰ γὰρ πάντες ἥμαρτον καὶ ὑστεροῦνται τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ , πῶς πάντων ἀναξίων ὄντων , τὰ ἔθνη ἐσώθη μόνα ; μετὰ δὲ τούτου , καὶ ἕτερον ἄν τις διαποροίη . εἰ γὰρ μὴ ἔμελλεν αὐτοῖς πληροῦν τὰς ὑποσχέσεις ὁ Θεὸς , τίνος ἕνεκεν ὑπισχνεῖτο · ἐπιστάμενος ὅτι ἀναξίους ἑαυτοὺς καταστήσουσι τῶν ὑποσχέσεων , καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲν λήψονται τῶν εἰρημένων ; πῶς οὖν αὐτὸ ἔλυσεν ὁ Παῦλος ; ἀπὸ τοῦ δεῖξαι τίς ἐστιν ὁ Ἰσραὴλ , ᾧ ὑπέσχετο . τούτου γὰρ δειχθέντος , κἀκεῖνο συναποδέδεικται , τὸ πεπληρῶσθαι τὰς ἐπαγγελίας ἁπάσας . διὰ τοῦτο οὐδὲ τὸ τοῦ Ἰακὼβ ὄνομα τέθεικεν · ἀλλὰ τὸ τοῦ Ἰσραήλ . ὅπερἀρε τῆς ἦν τοῦ δικαίου , καὶ τῆς ἄνωθεν δωρεᾶς , καὶ τοῦ Θεὸν ἑωρακέναι , σύμβολον . εἰ οὖν πάντες ἥμαρτον , πῶς φησι , “ οἱ μὲν , ἐσώθησαν · οἱ δὲ , ἀπώλοντο;“ὅτι μὴ πάντες προσελθεῖν ἠβουλήθησαν . ὡς , τόγε αὐτοῦ μέρος , διεσώθησαν ἅπαντες . καὶ γὰρ ἐκλήθησαν ἅπαντες . ἀλλὰ τέως τοῦτο οὐ τίθησι · ἀλλ’ ἐκ περιουσίας αὐτὸ λύει , καὶ ἐκ παραδείγματος ἑτέρου · ἄλλο ζήτημα εἰς μέσον ἀγαγών . καθάπερ καὶ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ἔλυσεν ἀπορίαν μεγίστην , δι’ ἀπορίας ἑτέρας . Επειδὴ γὰρ ἐζητεῖτο πῶς τοῦ Χριστοῦ δικαιωθέντος , πάντες ἀπήλαυσαν οἱ λοιποὶ τῆς δικαιοσύνης ἐκείνης , τὸ τοῦ Ἀδὰμ παρήγαγε λέγων · “ εἰ γὰρ τῷ τοῦ ἑνὸς παραπτώματι θάνατος ἐβασίλευσε , πολλῷ μᾶλλον οἱ τὴν περισσείαν τῆς χάριτος λαβόντες , ἐν ζωῇ βασιλεύσουσι . καὶ τὸ μὲν τοῦ Ἀδὰμ , οὐ λύει · τὸ δὲ αὐτοῦ λύει ἐκ τούτου . ὅσῳ γὰρ ἐκεῖνο ἀσαφέστερον ἔμενε , τοσούτῳ μᾶλλον ὁ Ἰουδαῖος ἐπεστομίζετο , καὶ ἡ τούτου διαπόρησις καὶ ἐπ’ ἐκεῖνο μετέβαινε , καὶ σαφέστερον τοῦτο ἐκείνου ἐγένετο · οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα διὰ ἀπορουμένων ἑτέρων λύει τὰ ζητούμενα . πρὸς γὰρ Ἰουδαίους ὁ ἀγὼν ἦν αὐτῷ . διά τοι τοῦτο τὰ μὲν παραδείγματα ἅπερ ἤγαγεν εἰς μέσον , οὐ σφόδρα λύει . οὐ γὰρ ἦν ὑπεύθυνος ἐν τούτοις , ὡς ἐν τῇ πρὸς Ἰουδαίους μάχῃ . τὰ δὲ ἑαυτοῦ πάντα ἐξ ἐκείνου ποιεῖ σαφέστερα · τί θαυμάζεις φησί . ὅτι τῶν Ἰουδαίων οἱ μὲν , ἐσώθησαν · οἱ δὲ , οὐκ ἐσώθησαν νῦν ; καὶ γὰρ καὶ ἐπὶ τῶν πατριαρχῶν τοῦτο γινόμενον ἴδοι τίς ἄν . διατί γὰρ ὁ Ἰσαὰκ σπέρμα καλεῖται μόνος ; καὶ τοι γε καὶ τοῦ Ἰσμαὴλ αὐτὸς ἦν πατὴρ , καὶ ἑτέρων πολλῶν . ἀλλὰ ἀπὸ δούλης ἦν μητρὸς φησί . καὶ τί τοῦτο πρὸς τόν γε γεγεννηκότα ; πλὴν οὐδὲν φιλονεικῶ . ἐκβεβλήσθω διὰ τὴν μητέρα οὗτος . τί ἃν ἄρα εἴποιμι περὶ τῶν ἀπὸ τῆς Χεττούρας ; οὐχὶ ἐλεύθεροι , καὶ ἐξ ἐλευθέρας ; διὰ τι μὴ τοῖς αὐτοῖς ἐτιμήθησαν τῷ Ἰσαάκ ; καὶ τί λέγω τούτους ; ἡ γὰρ Ῥεβέκκα μόνη τῷ Ἰσαὰκ ἐγένετο γυνή · καὶ δύο τεκοῦσα παῖδας , ἐκ τοῦ Ἰσαὰκ ἔτεκεν ἀμφοτέρους . ἀλλ’ ὅμως οἱ τεχθέντες τοῦ αὐτοῦ πατρὸς ὄντες , τῆς αὐτῆς μητρὸς , τὰς αὐτὰς λύσαντες ὠδῖνας , καὶ πρὸς τούτοις καὶ δίδυμοι ὄντες , οὐ τῶν αὐτῶν ἀπήλαυσαν . ὡς ἐπὶ σαφέστερον οὖν ἐλθὼν παράδειγμα , οὐ μόνον δὲ ἐπὶ τοῦ Ἰσαὰκ τοῦτο συνέβη φησὶν , “ ἀλλὰ καὶ Ῥεβέκκα ἐξ ἑνὸς “ κοίτην ἔχουσα ” καὶ τὰ ἑξῆς . Τίνος οὖν ἕνεκεν ὁ μὲν ἐμισεῖτο τῶν αὐτῆς παίδων , ὁ δὲ ἐφιλεῖτο ; διὰ τί ὁ μὲν ἐδούλευεν , ὁ δὲ ἐδουλεύετο ; ἐπειδὴ ὁ μὲν , πονηρός · ὁ δὲ , ἀγαθὸς ἦν . καὶ τοι μηδέπω γεννηθέντων , ὁ μὲν , ἐτιμᾶτο , ὁ δὲ , κατεδικάζετο · οὔπω γὰρ γεννηθέντων , ὁ Θεὸς εἶπεν · “ ὁ μείζων δουλεύσει τῶ ἐλάττονι . ” τίνος οὖν ἕνεκεν τοῦτο εἶπεν ; ὅτι οὐκ ἀναμένει καθάπερ ἄνθρωπος , ἀπὸ τοῦ τέλους τῶν πράξεων , ἰδεῖν τὸν ἀγαθὸν καὶ τὸν οὐ τοιοῦτον · ἀλλὰ καὶ πρὸ τούτων οἶδε . καὶ τοῦτο ἐπὶ τῶν Ἰσραηλιτῶν γέγονε μετὰ πλείονος τοῦ θαύματος . τί γὰρ λέγω φησὶν , περὶ τοῦ Ἡσαῦ καὶ περὶ τοῦ Ἰακώβ ; ὧν ὁ μὲν , πονηρὸς ἦν , ὁ δὲ ἀγαθός . ἐπὶ γὰρ τῶν Ἰσραηλιτῶν , κοινὸν τὸ ἁμάρτημα ἦν . πάντες γὰρ τὸν μόσχον προσεκύνησαν . ἀλλ’ ὅμως οἱ μὲν , ἠλεήθησαν , οἱ δὲ , οὐκ ἠλεήθησαν · “ ἐλεήσω γάρ , ” φησιν , “ ὃν ἃν ἐλεῶ , καὶ οἰκτειρήσω ὃν ἃν οἰκτείρω . ” τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν κολαζομένων ἴδοι τίς ἄν . τι γὰρ ἃν εἴποις περὶ τοῦ Φαραὼ , ὅτι ἐκολάσθη οὕτως ; ὅτι σκληρὸς ἦν καὶ ἀπειθής ; ἀλλ’ ἦσαν καὶ ἕτεροι τοιοῦτοι πῶς οὖν οὗτος , οὕτω σφοδρῶς ἐκολάζετο ; τί δή ποτε καὶ ἐπὶ τῶν Ἰουδαίων , τὸν οὐ λαὸν , ἐκάλεσε λαόν · καὶ πάλιν οὐ πάντας τῆς αὐτῆς ἠξίωσε τιμῆς ; ἐὰν γὰρ ὦσι , φησὶν , ὡσεὶ ἄμμος τῆς θαλάσσης , τὸ κατάλειμμα σωθήσεται . ὅρας ὅσης ἀπορίας ἐνέπλησε τὰ κείμενα ; Εἰπέ μοι φησὶν , ὦ Ἰουδαῖε , τούτων οὐδὲν λύσαι δυνάμενος , πῶς ὑπὲρ τῆς τῶν ἐθνῶν κλήσεως ἡμῖν πράγματα παρέχεις ; καί τοι γε ἔχω ἐγὼ καὶ δικαίαν αἰτίαν εἰπεῖν , δι’ ἣν τὰ ἔθνη ἐδικαιώθη , ὑμεῖς δὲ ἐξεπέσετε . τίς οὑν ἡ αἰτία ; ὅτι οἱ μὲν , ἐκ πίστεως · ὑμεῖς δὲ ὡς ἐξ ἔργων νόμου . καὶ ταύτῃ φιλονεικήσαντες , προεδόθητε πάντες . “ ἀγνοοῦντες γὰρ τὴν τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνην , ” φησὶ , “ καὶ τὴν ἰδίαν “ δικαιοσύνην στῆσαι ζητοῦντες , τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑπε - “ τάγησαν . ” ἡ μὲν οὖν λύσις τοῦ χωρίου παντὸς , ὡς ἐν κεφαλαίῳ εἰπεῖν τὸ πᾶν , οὕτω προάγεται παρὰ τῆς μακαρίας ψυχῆς ἐκείνης . ἵνα δὲ καὶ σαφέστερα ταῦτα γένηται , καὶ καθ’ ἕκαστον τῶν εἰρημένων ποιησώμεθα τὴν ἐξέτασιν · ἐκεῖνο εἰδότες , ὅτι τὸ σπουδαζόμενον τῷ Παύλῳ τοῦτο ἦν · δεῖξαι διὰ πάντων , ὅτι τοὺς ἀξίους ὁ Θεὸς οἶδε μόνος · ἀνθρώπων δὲ οὐδὲ εἷς . καὶ οὐκ ἀναμένει ἀπὸ τῆς τῶν πράξεων ἐκβάσεως ἰδεῖν τὸν ἀγαθὸν καὶ τὸν οὐ τοιοῦτον , ἀλλὰ καὶ προλαμβάνων , τὸν μὲν , εὐεργετεῖ , τὸν δὲ , κολάζει . πλὴν ἐπ’ αὐτὰ τὰ ἀποστολικὰ ῥήματα ἴωμεν . “ οὐ μόνον δὲ , ἀλλὰ καὶ Ῥε - “ βέκκα ἐξ ἑνὸς κοίτην ἔχουσα . ” ἠδυνάμην γάρ , φησὶν , εἰπεῖν καὶ τοὺς ἀπὸ τῆς Χεττούρας · ἀλλ’ οὐ λέγω . ἀλλ’ ὥστε ἐκ περιουσίας τὴν νίκην ἄρασθαι , τοὺς ἐξ ἑνὸς πατρὸς καὶ μίας τεχθέντας μητρὸς , εἰς μέσον ἀγάγω . Καὶ γὰρ ἀπὸ τῆς Ῥεβέκκας ἦσαν ἀμφότεροι , καὶ ἀπὸ τοῦ Ισαὰκ τοῦ γνησίου παιδὸς , τοῦ δοκίμου , περὶ οὗ ἔφησεν , “ ἐν “ Ἰσαὰκ κληθήσεταί σοι σπέρμα · ” τοῦ πατρὸς ἡμῶν πάντων γενομένου . εἰ δὲ πατὴρ ἡμῶν ἐκεῖνος , καὶ τοὺς ἐξ ἐκείνου πατέρας εἶναι ἔδει . ἀλλ’ οὐκ ἐγένοντο . εἶδες πῶς πανταχοῦ πίστις καὶ ἀρετή ἐστιν ἡ διαλάμπουσα , καὶ τὴν ἀκριβῆ συγγένειαν χαρακ - τηρίζουσα · καὶ οὐχ ὁ τρόπος τῆς γεννήσεως . εἰ γὰρ τοῦτο ἦν , ἔδει καὶ τὸν Ἡσαῦ ἀπολαῦσαι τῶν αὐτῶν τῶ Ἰακώβ . καὶ οὐ λέγει , ὅτι ἐπειδὴ ὁ μὲν , ἀγαθὸς , ὁ δὲ , πονηρὸς , διὰ τοῦτο προετιμήθη . ἵνα μὴ εὐθέως ἀντιπέσῃ αὐτῷ τοῦτο . τί οὖν ἀγαθοὶ οἱ ἐξ ἐθνῶν μᾶλλον ἣ οἱ ἐκ περιτομῆς ; εἰ γὰρ καὶ οὕτως εἶχεν ἡ τοῦ πράγματος ἀλήθεια · ἀλλ’ οὔπω αὐτὸ τίθησι . καὶ γὰρ ἐδόκει φορτικώτερον εἶναι . ἀλλ’ ἐπὶ τὴν τοῦ Θεοῦ γνῶσιν τὸ πᾶν ἐπέρριψεν . ᾗτινι μάχεσθαι οὐδεὶς ἃν ἐτόλμησε . μήπω γὰρ γεννηθέντος , φησὶν , “ ἐρρέθη αὐτῇ , ὁ μείζων δουλεύσει τῷ ἐλάσσονι . ” καὶ δείκνυσιν ὅτι οὐδὲ ἡ κατὰ σάρκα εὐγένεια ὠφελεῖ , ἀλλὰ ψυχῆς ἀρετὴν δεῖ ζητεῖν . ἣν καὶ πρὸ τῶν ἔργων ὁ Θεὸς οἶδε . “ μήπω γὰρ γεννηθέν - “ των , ” φησὶν , “ μὴ δὲ πραξάντων τί ἀγαθὸν ἢ κακὸν , ἵν ἡ κατ’ ἐκλο - “ γὴν πρόθεσις τοῦ Θεοῦ μένῃ , ἐρρέθη αὐτῇ , ὅτι ὁ μείζων δουλεύσει “ τῷ ἐλάσσονι ; ” τοῦτο γὰρ προγνώσεως , τὸ καὶ ἐξ ὠδίνων αὐτῶν ἐκλέγεσθαι . Ἵναι οὖν φανὴ τοῦ Θεοῦ ἡ ἐκλογὴ , ἡ κατὰ πρόγνωσιν γενομένη , ἐκ πρώτης ἡμέρας τὸν ἀγαθὸν καὶ τὸν οὐ τοιοῦτον , καὶ εἶδε καὶ ἀνεκήρυξε . μὴ τοίνυν μοι λέγε , φησὶν , ὅτι νόμον ἀνέγνως καὶ προφήτας , καὶ τοσοῦτον ἐδούλευσας χρόνον . ὁ γὰρ εἰδὼς ψυχὴν δοκιμάζειν , οὗτος οἶδε καὶ τίς ἄξιος ἐστὶ σωθῆναι . παραχώρει τοίνυν τῷ ἀκαταλήπτῳ τῆς ἐκλογῆς u . οἶδε γὰρ ἐκεῖνος μετὰ ἀκριβείας πάντα ποιεῖν . διὸ καὶ ἔλεγε , “ τὸν Ἰακὼβ ἠγάπησα , τὸν δὲ “ Ἡσαῦ ἐμίσησα . ” ὅτι γὰρ δικαίως , σὺ μὲν ἀπὸ τοῦ τέλους ἔγνως . αὐτὸς δὲ καὶ πρὸ τοῦ τέλους ᾔδει σαφῶς . οὐδὲ γὰρ ἑτέρων ἐπίδειξιν ζητεῖ μόνον ὁ Θεὸς , ἀλλὰ καὶ προαιρέσεως εὐγένειαν , καὶ γνώμην εὐγνώμονα . ο γὰρ τοιοῦτος , κὰν ὕπο περιστασεως ποτε ἁμάρτῃ τινὸς , ταχέως ἑαυτὸν ἀνακτήσεται . κἂν ἐν κακίᾳ διατριβων τύχῃ , οὐ περιοφθήσεται · ἀλλὰ ταχέως αὐτὸν ἀνιμήσεται ὁ πάντα εἰδὼς Θεός . Κυρίλλου ἐκ Τῶν Εἰσ Τὴν Γένεσιν . Σὺ δέ μοι σκόπει κατὰ καιρὸν ἐνταῦθα παραληφθεῖσαν τὴν Ῥεβέκκαν , τύπον οὖσαν τῆς τῷ Χριστῷ νυμφευθείσης ἐκκλησίας . ὡς γὰρ ὁ Ἀβραὰμ οὐκ ἠξίωσεν ἐκ τῶν θυγατέρων Χαναὰν , ἁρμόσαι γυναῖκα τῷ ἠγαπη - μένω , φημὶ τῷ Ἰσαάκ . ἀλλ’ εἰς τὴν τῶν εἰδωλολατρούντων χώραν τὸν γνήσιον οἰκέτην ἀποτρέχειν ἐκέλευε , φροντιοῦντα γυναικὸς τῆς ὅτι μάλιστα πρεπωδεστάτης αὐτῷ , οὕτω καὶ ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ , οὐκ ἠθέλησε τὴν τῶν Ἰουδαίων συναγωγὴν νοητῶς συνάψαι Χριστῷ ὡς ἐν Ἰσαὰκ σημείῳ . ὀψιγενὴς γὰρ ὁ Ἰσαὰκ καὶ ἀγαπητός . πέφηνε δὲ καὶ ἐν ἐσχάτοις καιροῖς ὁ Χριστός · καὶ ἔστιν ἠγαπημένος , τέρψις τὲ καὶ ἀγαλλίαμα · ἑρμηνεύεται γὰρ οὕτως ὁ Ἰσαάκ . ὅτι δὲ οἱ Χανααναῖοι τύπος ἃν νοοῖντο τῶν ἐξ Ἰσραὴλ , σαφὲς ἂν γένοιτο καὶ μάλα ῥαδίως ἀπόγε τῆς τοῦ ὀνόματος ἑρμηνείας . Χανααναῖοι γὰρ ἕτοιμοι πρὸς ταπείνωσιν . μᾶλλον δὲ ἤδη καὶ εἴκειν πλὴν δὲ τοῖς Ἰουδαίοις . τεταπείνωνται γὰρ τῆς ἐν Χριστῷ δόξης ὠλισθηκότες , καὶ εἰς πᾶν ὁτιοῦν τῶν ἐκτόπων κατερρηγμένοι . οὐκοῦν οὐκ ἐκ Χαναὰν , ἀλλ’ ἐκ μέσης τῶν ποταμῶν τῷ Ἰσαὰκ ἡ νύμφη . Ωσπερ γὰρ ἔφην , οὐκ ἐξ Ἰουδαίων , ἀλλ’ ἐξ ἐθνῶν ἡ συνηρμοσμένη τῷ Υἱῷ πνευματικῶς ἐκκλησία , πλὴν διὰ βουλῆς τοῦ Πατρὸς , μεσολαβούντων οἰκετῶν ὅτι μάλιστα πιστῶν καὶ γνησίων . ἵνα νοῶμεν τοὺς μαθητάς · οἳ καὶ ταμίαι γεγόνασι καὶ οἰκονόμοι μυστηρίων Θεοῦ . μόνον δὲ οὐχὶ καὶ ἐν χερσὶν ἔχοντες πάντα τὰ ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ . οὗτοι καταλιπόντες τὴν Ἰουδαίαν , καθάπερ ἀμέλει καὶ ὁ τοῦ Ἁβραὰμ οἰκέτης τὴν Χαναναίαν , εἰς τὴν τῶν εἰδωλολατρούντων χώραν κατέβαινον . ἄνω θέμενοι τρόπον τινὰ τὰ ἐκ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἀγαθά . καὶ πλήρη μὲν ἔχοντες τὸν νοῦν σοφίας τῆς ἄνωθεν , ἐπίμεστοι δὲ χαρισμάτων τῶν διὰ τοῦ Πνεύματος . ἐπιτήρει δὲ , ὅτι καὶ ἀνώνυμος ὁ οἰκέτης τῷ Ἁβραάμ . ἵνα κατὰ παντὸς φέρηται μαθητοῦ πιστοῦ τὲ καὶ δεδοκιμασμένου μένου τῆς διακονίας ὁ τύπος . καὶ κατέλυσε μὲν ἐκεῖνος πρὸς τῷ φρέατι τοῦ ὕδατος πρὸς ἑσπέραν . παρεκάλει δὲ δι’ εὐχῆς Θεὸν γενέσθαι συλλήπτορα , καὶ ἐφ’ ὕδατι δοκιμάζειν τὴν παρθένον ἤθελεν . Επεφοίτησαν δὲ καὶ οἱ μακάριοι μαθηταὶ , καθάπερ ἔφην ἀρτίως , ταῖς τῶν ἐθνῶν χώραις , τὸ πρὸς ἑσπέραν . τουτέστιν , ἐν ἐσχάτοις ὄντος τοῦ αἰῶνος καιροῖς . καὶ παρ’ ὕδασι , τὴν νοητὴν ἐδοκίμαζον παρθένον . ἐπιτηδειοτάτη γὰρ λίαν ἡ ἐκκλησία , καὶ εὐρώστως ἔχουσα , πρός γε τὸ δύνασθαι φημὶ τὸν ζωοποιὸν ἀρύσασθαι λόγον ἐκ τῶν πηγῶν τοῦ σωτηρίου κατὰ τὸ γεγραμμένον . ἔχει δὲ καὶ οὐκ ἀνικάνως τὸ γεννητικὸν εἰς νοῦ καὶ φρενῶν ἐπιτηδειότητα , πρὸς τὸ καὶ ἑτέραις δύνασθαι χορηγεῖν τὰ τελοῦντα πρὸς ζωήν . ἐπότιζε γὰρ ἡ Ῥεβέκκα αὐτὸν τὲ καὶ τοὺς οἰκέτας καὶ τὰς καμήλους . καὶ ὁ μὲν οἰκέτης τύπος ἂν νοοῖτο νῦν τῶν ἐξ Ἰσραήλ . ἄνθρωποι γὰρ οἱ νόμον ἔχοντες ἤδη παιδαγωγὸν , καὶ ὡς ἐν σκιαῖς μὲν ἔτι τὸ Χριστοῦ μυστήριον . πλὴν οὐκ ἀπαιδαγώγητοι παντελῶς . κτηνῶν δὲ ἀλόγων οὐδὲν διαφέροντες οἱ ἐξ ἐθνῶν · οἱ καὶ ταῖς καμήλοις παρεικάζοντο ἂν εἰκότως . ἀνίερον γὰρ κατὰ νόμους τὸ ζῶον . τοιοίδε πάντες οἱ μήπω Θεὸν εἰδότες , τὸν φύσει τὲ καὶ ἀληθῆ . ἱκανωτάτη δὴ οὖν κατάρδειν ἡ ἐκκλησία τοῖς ἱεροῖς τὲ καὶ θείοις νάμασι τούς τε ἐξ Ἰουδαίων ἥκοντας , ἐπὶ τὸ δεῖν ἑλέσθαι τὴν εἰς Χριστὸν ἀγάπην , καὶ τοὺς ἐξ ἐθνῶν κεκλημένους . ἐπειδὴ δὲ νῦν οἱ μαθηταὶ τοιαύτην τεθέανται τὴν παρθένον . ψελλίοις τὲ αὐτὴν κατηγλαΐζον εὐθύς · καὶ μέντοι τὸν ἐν ὠσὶ προσετίθεσαν κόσμον . τουτέστι λαμπρὰν ἐπετέλουν καὶ εὐπρεπεστάτην τοῖς εἰς εὐηκοΐαν αὐχήμασι . κεκοσμημένη γὰρ ἀκοὴ παραδηλώσειεν ἃν τὸ εὐήκοον . περιφανῆ δὲ ὥσπερ ὁρᾶσθαι παρεσκεύαζον , καὶ τοῖς ἐξ ἔργων ἤτοι χειρῶν κατορθώμασι . τουτὶ γὰρ οἶμαί ἐστι τὸ καὶ αὐταῖς ἐνιέναι χερσὶ τὰ ψέλλια . καὶ ὁ μὲν οἰκέτης ὁ τοῦ Ἁβραὰμ , ἀφηγεῖτο τοῖς ἐν Χαρρὰν τοῦ ἰδίου δεσπότου τὸν πλοῦτον . καὶ ὅτι μόνον ἕνα καὶ ἠγαπημένον ἔχει τὸν κληρονόμον . μεμυσταγωγήκασι γὰρ τὰ ἔθνη καὶ οἱ θεσπέσιοι μαθηταὶ , τὸν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἀνακηρύττοντες πλοῦτον , τὴν ἐλπίδα , τὴν ζωὴν , τὸν ἁγιασμόν . ὡς εἷς δέ ἐστι καὶ μόνος κατὰ φύσιν Υἱὸς καὶ ἀληθῶς ὁ Χριστὸς , ὃς καὶ τῶν ὅλων τέθειται κληρονόμος , ἀπήγγελλον ἐναργῶς . καὶ ἠρωτᾶτο μὲν ἡ παρθένος εἰ συμβαδιεῖται τῷ οἰκέτῃ προθύμως . ἡ δὲ , κατένευεν εὐθύς . ἑτοιμοτάτη γὰρ λίαν ἡ ἐξ ἐθνῶν ἐκκλησία . μονονουχὶ δὲ καὶ θερμὴ πρὸς τὴν ἀγάπην Χριστοῦ . καὶ μαρτυρήσει λέγων ὁ Δαβὶδ περὶ τῆς ἐξ ἐθνῶν ἀγέλης , “ τῇ ἑτοιμασίᾳ τῆς “ καρδίας αὐτῶν προέσχε τὸ οὖς σου . ” ἐπειδὴ δὲ συνήφθη λοιπὸν Ἰσαὰκ τῇ Ῥεβέκκᾳ , παρεκλήθη φησὶν περὶ τῆς μητρὸς αὐτοῦ . πάρεστι δὴ οὖν καὶ διὰ τοῦδε νοεῖν , ὅτι λελύπηται μὲν ὁ Χριστὸς , μονονουχὶ τεθνεώσης τῇ ἀπιστίᾳ τῆς Ἰουδαίων συναγωγῆς . ἐξ ἧς καὶ αὐτὸς κατὰ σάρκα γεγέννηται . ἐπειδὴ δὲ γέγονε νυμφίος τῆς ἐξ ἐθνῶν ἐκκλησίας , κατέληξε τρόπον τινὰ τῆς ἐπέκεινα λοιπὸν κατηφείας . εἴρηται γάρ που διὰ φωνῆς προφητῶν πρὸς τὴν ἐκ . κλησίαν , “ καὶ ἔσται ὃν τρόπον εὐφρανθήσεται νυμφίος ἐπὶ νύμφῃ , “ οὕτως εὐφρανθήσεται Κύριος ἐπὶ σοί .
Lemmas: Χρυσόστομος . Μέγης ὁ ζητέω εἰμί . διό καί πολλαχόθεν ἐπιχειρέω λύω ὁ ἀπορία . εἰμί γάρ παράδοξος ὁ μετά τοσοῦτος ἐπαγγελία ἐκπίπτω ἐκεῖνος , πολύς παράδοξος ὁ καί ἐγώ εἰς ὁ ἐκεῖνος εἰσέρχομαι ἀγαθός , ὁ μηδείς προσδοκέω τοιοῦτος . εἰμί γάρ πᾶς ἁμαρτάνω καί ὑστερέω ὁ δόξα ὁ Θεός , πῶς πᾶς Ἀναξίων εἰμί , ὁ ἔθνος σῴζω μόνος ; μετά δέ οὗτος , καί ἕτερος ἄν τις διαπορέω . εἰμί γάρ μή μέλλω αὐτός πληρόω ὁ ὑπόσχεσις ὁ θεός , τίς ἕνεκα ὑπισχνέομαι · ἐπίσταμαι ὅτι ἀνάξιος ἑαυτοῦ καθίστημι ὁ ὑπόσχεσις , καί διά οὗτος οὐδείς λαμβάνω ὁ εἴρω ; πῶς οὖν αὐτός λύω ὁ Παῦλος ; ἀπό ὁ δείκνυμι τίς εἰμί ὁ Ἰσραήλ , ὅς ὑπισχνέομαι . οὗτος γάρ δείκνυμι , ἐκεῖνος συναποδείκνυμι , ὁ πληρόω ὁ ἐπαγγελία ἅπας . διά οὗτος οὐδέ ὁ ὁ Ἰακώβ ὄνομα τίθημι · ἀλλά ὁ ὁ Ἰσραήλ . ἀπορρέω ὁ εἰμί ὁ Δίκαιος , καί ὁ ἄνωθεν δωρεά , καί ὁ θεός ὁράω , σύμβολον . εἰμί οὖν πᾶς ἁμαρτάνω , πῶς φημί , “ ὁ μέν , σῴζω · ὁ δέ , ἀπόλλυμι μή πᾶς προσέρχομαι βούλομαι . ὡς , τόγε αὐτός μέρος , διασῴζω ἅπας . καί γάρ καλέω ἅπας . ἀλλά τέως οὗτος οὖον τίθημι · ἀλλά ἐκ περιουσία αὐτός λύω , καί ἐκ παράδειγμα ἕτερος · ἄλλος ζήτημα εἰς μέσος ἄγω . καθάπερ καί ἐν ὁ ἔμπροσθεν λύω ἀπορία μέγας , διά ἀπορία ἕτερος . ἐπειδή γάρ ζητέω πῶς ὁ Χριστός δικαιόω , πᾶς ἀπελαύω ὁ λοιπός ὁ δικαιοσύνη ἐκεῖνος , ὁ ὁ Ἀδάμ παράγω λέγω · “ εἰμί γάρ ὁ ὁ εἷς παράπτωμα θάνατος βασιλεύω , πολύς μᾶλλον ὁ ὁ περισσεία ὁ χάρις λαμβάνω , ἐν ζωή βασιλεύω . καί ὁ μέν ὁ Ἀδάμ , οὖον λύω · ὁ δέ αὐτός λύω ἐκ οὗτος . ὅσος γάρ ἐκεῖνος ἀσαφής μένω , τοσοῦτος μᾶλλον ὁ Ἰουδαῖος ἐπιστομίζω , καί ὁ οὗτος διαπόρησις καί ἐπί ἐκεῖνος μεταβαίνω , καί σαφής οὗτος ἐκεῖνος γίγνομαι · οὗτος δή καί ἐνταῦθα διά ἀπορέω ἕτερος λύω ὁ ζητέω . πρός γάρ Ἰουδαῖος ὁ ἀγών εἰμί αὐτός . διά ὅς οὗτος ὁ μέν παράδειγμα ὅσπερ ἄγω εἰς μέσος , οὖον σφόδρα λύω . οὖον γάρ εἰμί ὑπεύθυνος ἐν οὗτος , ὡς ἐν ὁ πρός Ἰουδαῖος μάχομαι . ὁ δέ ἑαυτοῦ πᾶς ἐκ ἐκεῖνος ποιέω σαφής · τίς θαυμάζω φημί . ὅτι ὁ Ἰουδαῖος ὁ μέν , σῴζω · ὁ δέ , οὐ σῴζω νῦν ; καί γάρ καί ἐπί ὁ πατριάρχης οὗτος γίγνομαι ὁράω τίς ἄν . διατί γάρ ὁ Ἰσαάκ σπέρμα καλέω μόνος ; καί ὅς γε καί ὁ Ἰσμαήλ αὐτός εἰμί πατήρ , καί ἕτερος πολύς . ἀλλά ἀπό δοῦλος εἰμί μήτηρ φημί . καί τίς οὗτος πρός ὁ γε γεννάω ; πλήν οὐδείς φιλονεικέω . ἐκβάλλω διά ὁ μήτηρ οὗτος . τίς ἄν ἄρα εἶπον περί ὁ ἀπό ὁ Χεττούρα ; οὐ ἐλεύθερος , καί ἐκ ἐλεύθερος ; διά τίς μή ὁ αὐτός τιμάω ὁ Ἰσαάκ ; καί τίς λέγω οὗτος ; ὁ γάρ Ῥεβέκκα μόνος ὁ Ἰσαάκ γίγνομαι γυνή · καί δύο τίκτω παῖς , ἐκ ὁ Ἰσαάκ τίκτω ἀμφότερος . ἀλλά ὅμως ὁ τίκτω ὁ αὐτός πατήρ εἰμί , ὁ αὐτός μήτηρ , ὁ αὐτός λύω ὠδίς , καί πρός οὗτος καί δίδυμος εἰμί , οὖον ὁ αὐτός ἀπελαύω . ὡς ἐπί σαφής οὖν ἔρχομαι παράδειγμα , οὖον μόνος δέ ἐπί ὁ Ἰσαάκ οὗτος συμβαίνω φημί , “ ἀλλά καί Ῥεβέκκα ἐκ εἷς “ κοίτη ἔχω ” καί ὁ ἑξῆς . τίς οὖν ἕνεκα ὁ μέν μισέω ὁ αὐτός παῖς , ὁ δέ φιλέω ; διά τίς ὁ μέν δουλεύω , ὁ δέ δουλεύω ; ἐπεί ὁ μέν , πονηρός · ὁ δέ , ἀγαθός εἰμί . καί ὅς μηδέπω γεννάω , ὁ μέν , τιμάω , ὁ δέ , καταδικάζω · οὔπω γάρ γεννάω , ὁ θεός εἶπον · “ ὁ μείζων δουλεύω ὁ μικρός . ” τίς οὖν ἕνεκα οὗτος εἶπον ; ὅτι οὐ ἀναμένω καθάπερ ἄνθρωπος , ἀπό ὁ τέλος ὁ πρᾶξις , ὁράω ὁ ἀγαθός καί ὁ οὖον τοιοῦτος · ἀλλά καί πρό οὗτος οἶδα . καί οὗτος ἐπί ὁ Ἰσραηλίτης γίγνομαι μετά πλείων ὁ θαῦμα . τίς γάρ λέγω φημί , περί ὁ Ἡσαῦ καί περί ὁ Ἰακώβ ; ὅς ὁ μέν , πονηρός εἰμί , ὁ δέ ἀγαθός . ἐπί γάρ ὁ Ἰσραηλίτης , κοινός ὁ ἁμάρτημα εἰμί . πᾶς γάρ ὁ μόσχος προσκυνέω . ἀλλά ὅμως ὁ μέν , ἐλεέω , ὁ δέ , οὐ ἐλεέω · “ ἐλεέω γάρ , ” φημί , “ ὅς ἄν ἐλεέω , καί οἰκτίρω ὅς ἄν οἰκτείρω . ” οὗτος καί ἐπί ὁ κολάζω ὁράω τίς ἄν . τίς γάρ ἄν εἶπον περί ὁ Φαραώ , ὅτι κολάζω οὕτως ; ὅτι σκληρός εἰμί καί ἀπειθής ; ἀλλά εἰμί καί ἕτερος τοιοῦτος πῶς οὖν οὗτος , οὗτος σφοδρός κολάζω ; τίς δή ποτός καί ἐπί ὁ Ἰουδαῖος , ὁ οὖον λαός , καλέω λαός · καί πάλιν οὖον πᾶς ὁ αὐτός ἀξιόω τιμή ; ἐάν γάρ εἰμί , φημί , ὡσεί ἄμμος ὁ θάλασσα , ὁ κατάλειμμα σῴζω . ὁράω ὅσος ἀπορία ἐμπίμπλημι ὁ κεῖμαι ; ἐπές ἐγώ φημί , εἰμί Ἰουδαῖος , οὗτος οὐδείς λύω δύναμαι , πῶς ὑπέρ ὁ ὁ ἔθνος κλῆσις ἐγώ πρᾶγμα παρέχω ; καί ὅς γε ἔχω ἐγώ καί Δίκαιος αἴτιος εἶπον , διά ὅς ὁ ἔθνος δικαιόω , σύ δέ ἐκπίπτω . τίς ἐν ὁ αἰτία ; ὅτι ὁ μέν , ἐκ πίστις · σύ δέ ὡς ἐκ ἔργον νόμος . καί οὗτος φιλονεικέω , προδίδωμι πᾶς . “ ἀγνοέω γάρ ὁ ὁ Θεός δικαιοσύνη , ” φημί , “ καί ὁ ἴδιος “ δικαιοσύνη ἵστημι ζητέω , ὁ δικαιοσύνη ὁ Θεός οὐ ΥΠΕ - “ τάσσω . ” ὁ μέν οὖν λύσις ὁ χωρίον πᾶς , ὡς ἐν κεφάλαιος εἶπον ὁ πᾶς , οὗτος προάγω παρά ὁ μακάριος Ψυχή ἐκεῖνος . ἵνα δέ καί σαφής οὗτος γίγνομαι , καί κατά ἕκαστος ὁ εἴρω ποιέω ὁ ἐξέτασις · ἐκεῖνος οἶδα , ὅτι ὁ σπουδάζω ὁ Παῦλος οὗτος εἰμί · δείκνυμι διά πᾶς , ὅτι ὁ ἄξιος ὁ θεός οἶδα μόνος · ἄνθρωπος δέ οὐδέ εἷς . καί οὐ ἀναμένω ἀπό ὁ ὁ πρᾶξις ἔκβασις ὁράω ὁ ἀγαθός καί ὁ οὖον τοιοῦτος , ἀλλά καί προλαμβάνω , ὁ μέν , εὐεργετέω , ὁ δέ , κολάζω . πλήν ἐπί αὐτός ὁ ἀποστολικός ῥῆμα ἔρχομαι . “ οὖον μόνος δέ , ἀλλά καί Ῥε - “ βέκκος ἐκ εἷς κοίτη ἔχω . ” δύναμαι γάρ , φημί , εἶπον καί ὁ ἀπό ὁ Χεττούρα · ἀλλά οὖον λέγω . ἀλλά ὥστε ἐκ περιουσία ὁ Νίκη ἀείρω , ὁ ἐκ εἷς πατήρ καί μίας τίκτω μήτηρ , εἰς μέσος ἄγω . καί γάρ ἀπό ὁ Ῥεβέκκα εἰμί ἀμφότερος , καί ἀπό ὁ Ἰσαάκ ὁ γνήσιος παῖς , ὁ δόκιμος , περί ὅς φημί , “ ἐν “ Ἰσαάκ καλέω σύ σπέρμα · ” ὁ πατήρ ἐγώ πᾶς γίγνομαι . εἰμί δέ πατήρ ἐγώ ἐκεῖνος , καί ὁ ἐκ ἐκεῖνος πατήρ εἰμί ἐσθίω . ἀλλά οὐ γίγνομαι . ὁράω πῶς πανταχοῦ πίστις καί ἀρετή εἰμί ὁ διαλάμπω , καί ὁ ἀκριβής συγγένεια χαρακ - τηρίζω · καί οὐ ὁ τρόπος ὁ γέννησις . εἰμί γάρ οὗτος εἰμί , ἐσθίω καί ὁ Ἡσαῦ ἀπολαύω ὁ αὐτός ὁ Ἰακώβ . καί οὖον λέγω , ὅτι ἐπεί ὁ μέν , ἀγαθός , ὁ δέ , πονηρός , διά οὗτος προτιμάω . ἵνα μή εὐθύς ἀντιπίπτω αὐτός οὗτος . τίς οὖν ἀγαθός ὁ ἐκ ἔθνος μᾶλλον ὅς ὁ ἐκ περιτομή ; εἰμί γάρ καί οὕτως ἔχω ὁ ὁ πρᾶγμα ἀλήθεια · ἀλλά οὔπω αὐτός τίθημι . καί γάρ δοκέω φορτικός εἰμί . ἀλλά ἐπί ὁ ὁ Θεός γνῶσις ὁ πᾶς ἐπιρρίπτω . ὅστις μάχομαι οὐδείς ἄν τολμάω . μήπω γάρ γεννάω , φημί , “ εἴρω αὐτός , ὁ μείζων δουλεύω ὁ μικρός . ” καί δείκνυμι ὅτι οὐδέ ὁ κατά σάρξ Εὐγένεια ὠφελέω , ἀλλά Ψυχή ἀρετή δεῖ ζητέω . ὅς καί πρό ὁ ἔργον ὁ θεός οἶδα . “ μήπω γάρ γεννάω - “ ὁ , ” φημί , “ μή δέ πράσσω τίς ἀγαθός ἢ κακός , ἵνα ὁ κατά ἐκλο - “ γή πρόθεσις ὁ Θεός μένω , εἴρω αὐτός , ὅτι ὁ μείζων δουλεύω “ ὁ μικρός ; ” οὗτος γάρ πρόγνωσις , ὁ καί ἐκ ὠδίς αὐτός ἐκλέγω . εἶμι οὖν φανός ὁ Θεός ὁ ἐκλογή , ὁ κατά πρόγνωσις γίγνομαι , ἐκ πρῶτος ἡμέρα ὁ ἀγαθός καί ὁ οὖον τοιοῦτος , καί ὁράω καί ἀνακηρύσσω . μή τοίνυν ἐγώ λέγω , φημί , ὅτι νόμος ἀναγιγνώσκω καί προφήτης , καί τοσοῦτος δουλεύω χρόνος . ὁ γάρ εἰδοί ψυχή δοκιμάζω , οὗτος οἶδα καί τίς ἄξιος εἰμί σῴζω . παραχωρέω τοίνυν ὁ ἀκατάληπτος ὁ ἐκλογή u . οἶδα γάρ ἐκεῖνος μετά ἀκρίβεια πᾶς ποιέω . διό καί λέγω , “ ὁ Ἰακώβ ἀγαπάω , ὁ δέ “ Ἡσαῦ μισέω . ” ὅτι γάρ δικαίως , σύ μέν ἀπό ὁ τέλος γιγνώσκω . αὐτός δέ καί πρό ὁ τέλος οἶδα σαφῶς . οὐδέ γάρ ἕτερος ἐπίδειξις ζητέω μόνος ὁ θεός , ἀλλά καί προαίρεσις εὐγένεια , καί γνώμη εὐγνώμων . ὁ γάρ τοιοῦτος , κάν ὑπό περίστασις ποτός ἁμαρτάνω τις , ταχέως ἑαυτοῦ ἀνακτάομαι . κἀν ἐν κακία διατριβή τυγχάνω , οὖον περιοράω · ἀλλά ταχέως αὐτός ἀνιμάω ὁ πᾶς εἰδοί Θεός . Κύριλλος ἐκ ὁ εἰς ὁ Γένεσις . σύ δέ ἐγώ σκοπέω κατά καιρός ἐνταῦθα παραλαμβάνω ὁ Ῥεβέκκα , τύπος εἰμί ὁ ὁ Χριστός νυμφεύω ἐκκλησία . ὡς γάρ ὁ Ἀβραάμ οὐ ἀξιόω ἐκ ὁ θυγάτηρ Χαναάν , ἁρμόζω γυνή ὁ ἀγαπάω - μένω , φημί ὁ Ἰσαάκ . ἀλλά εἰς ὁ ὁ εἰδωλολατρέω χώρα ὁ γνήσιος οἰκέτης ἀποτρέχω κελεύω , φροντίζω γυνή ὁ ὅτι μάλιστα πρεπώδης αὐτός , οὗτος καί ὁ θεός καί πατήρ , οὐ ἐθέλω ὁ ὁ Ἰουδαῖος συναγωγή νοητός συνάπτω Χριστός ὡς ἐν Ἰσαάκ σημεῖον . ὀψιγενής γάρ ὁ Ἰσαάκ καί ἀγαπητός . φαίνω δέ καί ἐν ἔσχατος καιρός ὁ Χριστός · καί εἰμί ἀγαπάω , τέρψις τε καί ἀγαλλίαμα · ἑρμηνεύω γάρ οὕτως ὁ Ἰσαάκ . ὅτι δέ ὁ Χαναναῖος τύπος ἄν νοέω ὁ ἐκ Ἰσραήλ , σαφής εἄν γίγνομαι καί μάλα ῥᾳδίως ἀπό ὁ ὁ ὄνομα ἑρμηνεία . Χαναναῖος γάρ ἑτοῖμος πρός ταπείνωσις . μᾶλλον δέ ἤδη καί εἴκω πλήν δέ ὁ Ἰουδαῖος . ταπεινόω γάρ ὁ ἐν Χριστός δόξα ὀλισθάνω , καί εἰς πᾶς ὁστισοῦν ὁ ἔκτοπος καταρρήγνυμι . οὐκοῦν οὐ ἐκ Χαναάν , ἀλλά ἐκ μέσος ὁ ποταμός ὁ Ἰσαάκ ὁ νύμφη . ὥσπερ γάρ φημί , οὐ ἐκ Ἰουδαῖος , ἀλλά ἐκ ἔθνος ὁ συναρμόζω ὁ υἱός πνευματικός ἐκκλησία , πλήν διά βουλή ὁ πατήρ , μεσολαβέω οἰκέτης ὅτι μάλιστα πιστός καί γνήσιος . ἵνα νοέω ὁ μαθητής · ἕ καί ταμίας γίγνομαι καί οἰκονόμος μυστήριον Θεός . μόνος δέ οὐ καί ἐν χείρ ἔχω πᾶς ὁ ἐν ὁ οἶκος αὐτός . οὗτος καταλείπω ὁ Ἰουδαῖος , καθάπερ ἀμελέω καί ὁ ὁ Ἀβραάμ οἰκέτης ὁ Χαναναῖος , εἰς ὁ ὁ εἰδωλολατρέω χώρα καταβαίνω . ἄνω τίθημι τρόπος τις ὁ ἐκ ὁ Θεός καί πατήρ ἀγαθός . καί πλήρης μέν ἔχω ὁ νόος σοφία ὁ ἄνωθεν , ἐπίμεστος δέ χάρισμα ὁ διά ὁ πνεῦμα . ἐπιτηρέω δέ , ὅτι καί ἀνώνυμος ὁ οἰκέτης ὁ Ἀβραάμ . ἵνα κατά πᾶς φέρω μαθητής πιστός τε καί δοκιμάζω μένω ὁ διακονία ὁ τύπος . καί καταλύω μέν ἐκεῖνος πρός ὁ φρέαρ ὁ ὕδωρ πρός ἑσπέρα . παρακαλέω δέ διά εὐχή θεός γίγνομαι συλλήπτωρ , καί ἐπί ὕδωρ δοκιμάζω ὁ παρθένος ἐθέλω . ἐπιφοιτάω δέ καί ὁ μακάριος μαθητής , καθάπερ φημί ἄρτιος , ὁ ὁ ἔθνος χώρα , ὁ πρός ἑσπέρα . τουτέστιν , ἐν ἔσχατος εἰμί ὁ αἰών καιρός . καί παρά ὕδωρ , ὁ νοητός δοκιμάζω παρθένος . ἐπιτήδειος γάρ λίαν ὁ ἐκκλησία , καί εὔρωστος ἔχω , πρός γε ὁ δύναμαι φημί ὁ ζωοποιός ἀρύω λόγος ἐκ ὁ πηγή ὁ σωτήριος κατά ὁ γράφω . ἔχω δέ καί οὐ ἀνίκανος ὁ γεννητικός εἰς νόος καί φρήν ἐπιτηδειότης , πρός ὁ καί ἕτερος δύναμαι χορηγέω ὁ τελέω πρός ζωή . ποτίζω γάρ ὁ Ῥεβέκκα αὐτός τε καί ὁ οἰκέτης καί ὁ κάμηλος . καί ὁ μέν οἰκέτης τύπος εἄν νοέω νῦν ὁ ἐκ Ἰσραήλ . ἄνθρωπος γάρ ὁ νόμος ἔχω ἤδη παιδαγωγός , καί ὡς ἐν σκιά μέν ἔτι ὁ Χριστός μυστήριον . πλήν οὐ ἀπαιδαγώγητος παντελῶς . κτῆνος δέ ἄλογος οὐδείς διαφέρω ὁ ἐκ ἔθνος · ὁ καί ὁ κάμηλος παρεικάζω εἄν εἰκότως . ἀνίερος γάρ κατά νόμος ὁ ζῷον . τοιόσδε πᾶς ὁ μήπω θεός οἶδα , ὁ φύσις τε καί ἀληθής . ἱκανός δή οὖν κατάρδω ὁ ἐκκλησία ὁ ἱερός τε καί θεῖον νᾶμα ὁ τε ἐκ Ἰουδαῖος ἥκω , ἐπί ὁ δήω αἱρέω ὁ εἰς Χριστός ἀγάπη , καί ὁ ἐκ ἔθνος καλέω . ἐπεί δέ νῦν ὁ μαθητής τοιοῦτος θεάομαι ὁ παρθένος . ψελλίον τε αὐτός καταγλαΐζω εὐθύς · καί μέντοι ὁ ἐν οὖς προστίθημι κόσμος . τουτέστι λαμπρός ἐπιτελέω καί εὐπρεπής ὁ εἰς εὐηκοΐα αὔχημα . κοσμέω γάρ ἀκοή παραδηλόω ἄν ὁ εὐήκοος . περιφανής δέ ὥσπερ ὁράω παρασκευάζω , καί ὁ ἐκ ἔργον ἤτοι χείρ κατόρθωμα . οὗτος γάρ οἴομαι εἰμί ὁ καί αὐτός ἐνίημι χείρ ὁ ψέλιον . καί ὁ μέν οἰκέτης ὁ ὁ Ἀβραάμ , ἀφηγέομαι ὁ ἐν Χαρράν ὁ ἴδιος δεσπότης ὁ πλοῦτος . καί ὅτι μόνος εἷς καί ἀγαπάω ἔχω ὁ κληρονόμος . μυσταγωγέω γάρ ὁ ἔθνος καί ὁ θεσπέσιος μαθητής , ὁ ὁ Θεός καί πατήρ ἀνακηρύσσω πλοῦτος , ὁ ἐλπίς , ὁ ζωή , ὁ ἁγιασμός . ὡς εἷς δέ εἰμί καί μόνος κατά φύσις υἱός καί ἀληθής ὁ Χριστός , ὅς καί ὁ ὅλος τίθημι κληρονόμος , ἀπαγγέλλω ἐναργής . καί ἐρωτάω μέν ὁ παρθένος εἰμί συμβαδίζω ὁ οἰκέτης προθύμως . ὁ δέ , κατανεύω εὐθύς . ἑτοῖμος γάρ λίαν ὁ ἐκ ἔθνος ἐκκλησία . μονονού δέ καί θερμός πρός ὁ ἀγάπη Χριστός . καί μαρτυρέω λέγω ὁ Δαυίδ περί ὁ ἐκ ἔθνος ἀγέλη , “ ὁ ἑτοιμασία ὁ “ Καρδία αὐτός προέχω ὁ οὖς σύ . ” ἐπεί δέ συνάπτω λοιπός Ἰσαάκ ὁ Ῥεβέκκα , παρακαλέω φημί περί ὁ μήτηρ αὐτός . πάρειμι δή οὖν καί διά ὅδε νοέω , ὅτι λυπέω μέν ὁ Χριστός , μονονού θνῄσκω ὁ ἀπιστία ὁ Ἰουδαῖος συναγωγή . ἐκ ὅς καί αὐτός κατά σάρξ γεννάω . ἐπεί δέ γίγνομαι νυμφίος ὁ ἐκ ἔθνος ἐκκλησία , καταλήγω τρόπος τις ὁ ἐπέκεινα λοιπός κατήφεια . εἴρω γάρ ποῦ διά φωνή προφήτης πρός ὁ ἐκ . κλήσιος , “ καί εἰμί ὅς τρόπος εὐφραίνω νυμφίος ἐπί νύμφη , “ οὕτως εὐφραίνω Κύριος ἐπί σύ .