catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-romanos-typus-monacensis-e-cod-monac-gr 11.8.4
Ισιδώρου . Τὸ οὑν , “ ἔδωκε , καὶ τὸ “ παρέδωκε , κάτα τοὺς τῆς ἱερᾶς γραφῆς νόμους καὶ τὰ ἰδιώματα , ἀφῆκεν ἐστὶ , καὶ συνεχώρησεν . εἰ δ’ οὐ καταδέχῃ , δι’ ἀποδείξεως ὁ λόγος βαδιεῖται . φησὶν ὁ Παῦλος περὶ τῶν τὸ θεῖον σέβας εἰδώλοις ἐπιφημισάντων , “ παρέδωκεν αὐτοὺς εἰς πάθη ἀτιμίας , ” τουτέστιν , ἀφῆκεν , ἐγκατέλιπε . πῶς γὰρ οὐκ ἔμελλον καὶ τὴν φύσιν ἀγνοεῖν , καὶ ὑπερορίοις ἐγκαλινδεῖσθαι πταίσμασιν , οἱ τὴν κτίσιν παρὰ τὸν κτίσαντα προσκυνήσαντες ; καὶ πάλιν , “ παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς “ εἰς νοῦν ἀδόκιμον , ποιεῖν τὰ μὴ καθήκοντα . ” εἶτα αὐτὸ ἑρμηνεύων ἔφη , “ πεπληρωμένους πάσης ἀδικίας , ” πλεονεξίας , κακίας . εἰ τοίνυν πεπληρωμένοι ἦσαν , πῶς παρέδωκε ; θέα τὴν ἀκρίβειαν . οὐκ εἶπε παρέδωκε πληρωθησομένους , ἀλλ’ ὅτι πεπληρωμένους ἀφῆκεν . ὥσπερ ἂν εἴ τις ποιμὴν ἀγαθὸς πρόβατα λοιμικῇ νόσῳ ἑαλωκότα , ἔξω τῆς ἀγέλης ἀπελάσειε , καὶ τρόπον τινὰ τοῖς λύκοις παραδοίη . οὐ τῷ εἰς τὰ τῶν λύκων ἐμβαλεῖν στόματα , ἀλλὰ τῷ γυμνῶσαι τῆς οἰκείας ἐπιμελείας καὶ προστασίας . Τὸ μὲν οὑν ἔδωκε , τοιαύτην ἔχει τὴν ἔννοιαν . τὸ ’δε πνεῦμα κατανύξεως , ” καταγνώσεως ἔσται καὶ καταπλήξεως . τὸ γὰρ νύττειν , τιτρώσκειν ἐστὶ καὶ πλήττειν . κατὰ τὸ , “ ἔνυξαν τὴν πλευρὰν “ τοῦ Ἰησοῦ λόγχῃ . ” ἐπεὶ οὖν πλῆξαι ἐστὶ τὸ νύξαι , τὸ κατατρωθῆναι , κατανυγῆναι εἰκότως εἴρηται . εἰκότως εἶτα ἑρμηνεύων αὐτὸς ὅτι κατέπληξεν ἐστὶν , ἔφη , “ ὀφθαλμοὺς τοῦ μὴ βλέπειν καὶ “ ὦτα τοῦ μὴ ἀκούειν . ” τοῦτο γὰρ συμβαίνειν εἴωθε τοῖς καταπληττομένοις . ἅτε γὰρ τοῦ νοῦ ταραχθέντος , αἱ αἰσθήσεις τὰς ἐνεργείας ἀρνοῦνται . ὅτι δὲ τοῦτο μηνύει , ἄκουε λεγούσης τῆς γραφῆς , “ μακάριος ὃς οὐ κατενύγη ἐν λύπῃ ἁμαρτίας . καὶ μὴν ἡ κατὰ Θεὸν λύπη , μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν ἀμεταμέλητον κατεργάζεται . τί οὑν ἐστιν ὁ φησιν ; εἰ μὲν εἴποιμεν ὡς οἴονται τινὲς τὸν μηδόλως ἁμαρτήσαντα μακαρίζεσθαι ἐνταῦθα , τάχα οὐδεὶς τοῦ μακαρισμοῦ τούτου ἀπολαύσειε . πάντες γὰρ ἐσμὲν ἐν ἐπιτιμίοις . τίς γὰρ καυχήσεται ἁγνὴν ἔχειν τὴν καρδίαν ; ἢ τίς παρρησιάσεται καθαρὸς εἶναι ἀπὸ ἁμαρτιῶν ; εἰ δὴ φαίημεν ὅτι μακαρίζει ’ρίζει οὐ τὸν μὴ λυπηθέντα , ἀλλὰ τὸν μὴ καταπλαγέντα ὑπὸ τῆς λύπης , καὶ προδεδωκότα τὴν ἑαυτῶν σωτηρίαν , οἷον ἔπαθεν Ἰούδας , ἀγχόνῃ ἑαυτὸν ἀνελὼν , ὃ καὶ δεδίως ὁ θεσπέσιος Παῦλος , μὴ καὶ ὁ πεπορνευκὼς παρὰ Κορινθίοις πάθοι , ἔλεγε προσέσθαι αὐτὸν μετανοήσαντα , μή πὼς τῇ περισσοτέρᾳ λύπῃ καταποθῇ ὁ τοιοῦτος , τάχα πὼς τῆς ἀληθείας ἁψόμεθα τοῦ ῥητοῦ . εἰ δὲ ἐπὶ καλοῦ λέγεται ἡ κατάνυξις , θαυμαζέτω μηδείς . κἀκεῖ γὰρ τὸ τρωθῆναι τοῖς καλοῖς ἑρμηνεύει . ὡς καὶ ἡ τὸν θεῖον ἔρωτα ἔρωσα ψυχὴ ἐβόα , “ ὅτι τετρωμένη ἀγάπη ἐγώ . ” χρὴ γὰρ εἰδέναι ὅτι οὐ πάντως τὰ ἀυτὰ ὀνόματα καὶ ῥήματα τὸ αὐτὸ παρίστησι νόημα . ἐπεὶ καὶ ὁ Δαβὶδ ἔλεγεν , “ ὅπως ἃν ψάλῃ σοι ἡ δόξα μου , καὶ οὐ “ μὴ κατανυγῶ . ” ὅπερ οἶμαι δηλοῦν , τὸ , οὐ μὴ καταπλαγῶ , οὐδὲ μεταστῶ εἰς τὸ μηκέτι ὑμνεῖν ἐπήγαγε γὰρ , “ Κύριε , ὁ Θεός “ μου , εἰς τὸν αἰῶνα ἐξομολογήσομαι . ” καὶ οἱ περὶ Συμεῶνα δὲ καὶ Λευῒ μετὰ τὸ ὑβρισθῆναι αὐτῶν τὴν ἀδελφὴν , κατενύγησαν · τουτέστι , κατεπλάγησαν , καὶ κατετρώθησαν ὑπὸ τοῦ ζήλου · καὶ οὕτως εἰς ἀμετάθετον ἐξέπεσον ὀργὴν , ὡς καὶ δόλῳ οὐ μόνον τὸν ὑβριστὴν , ἀλλὰ καὶ πᾶσαν αὐτοῦ τὴν πόλιν ἡβηδὸν κατασφάξαι .
Lemmas: Ἰσίδωρος . ὁ ἐν , “ δίδωμι , καί ὁ “ παραδίδωμι , καὶ ὁ ὁ ἱερός γραφεύς νόμος καί ὁ ἰδίωμα , ἀφίημι εἰμί , καί συγχωρέω . εἰμί δέ οὖον καταδέχομαι , διά ἀπόδειξις ὁ λόγος βαδίζω . φημί ὁ Παῦλος περί ὁ ὁ θέω σέβας εἴδωλον ἐπιφημίζω , “ παραδίδωμι αὐτός εἰς πάθος ἀτιμία , ” τουτέστιν , ἀφίημι , ἐγκαταλείπω . πῶς γάρ οὐ μέλλω καί ὁ φύσις ἀγνοέω , καί ὑπερόριος ἐγκαλινδέομαι πταῖσμα , ὁ ὁ κτίσις παρά ὁ κτίζω προσκυνέω ; καί πάλιν , “ παραδίδωμι αὐτός ὁ θεός “ εἰς νόος ἀδόκιμος , ποιέω ὁ μή καθήκω . ” εἶτα αὐτός ἑρμηνεύω φημί , “ πληρόω πᾶς ἀδικία , ” πλεονεξία , κακία . εἰμί τοίνυν πληρόω εἰμί , πῶς παραδίδωμι ; θέα ὁ ἀκρίβεια . οὐ εἶπον παραδίδωμι πληρόω , ἀλλά ὅτι πληρόω ἀφίημι . ὥσπερ εἄν εἰμί τις ποιμήν ἀγαθός πρόβατον λοιμικός νόσος ἁλίσκομαι , ἔξω ὁ ἀγέλη ἀπελαύνω , καί τρόπος τις ὁ λύκος παραδίδωμι . οὖον ὁ εἰς ὁ ὁ λύκος ἐμβάλλω στόμα , ἀλλά ὁ γυμνόω ὁ οἰκεῖος ἐπιμέλεια καί προστασία . ὁ μέν ἐν δίδωμι , τοιοῦτος ἔχω ὁ ἔννοια . ὁ ἐσθίω πνεῦμα κατάνυξις , ” κατάγνωσις εἰμί καί κατάπληξις . ὁ γάρ νύσσω , τιτρώσκω εἰμί καί πλήσσω . κατά ὁ , “ νύσσω ὁ πλευρά “ ὁ Ἰησοῦς λόγχη . ” ἐπεί οὖν πλήσσω εἰμί ὁ νύσσω , ὁ κατατιτρώσκω , κατανύσσω εἰκότως εἴρω . εἰκότως εἶτα ἑρμηνεύω αὐτός ὅτι καταπλήσσω εἰμί , φημί , “ ὀφθαλμός ὁ μή βλέπω καί “ οὖς ὁ μή ἀκούω . ” οὗτος γάρ συμβαίνω εἴωθα ὁ καταπλήσσω . ἅτε γάρ ὁ νόος ταράσσω , ὁ αἴσθησις ὁ ἐνέργεια ἀρνέομαι . ὅτι δέ οὗτος μηνύω , ἀκούω λέγω ὁ γραφεύς , “ μακάριος ὅς οὖον κατανύσσομαι ἐν λύπη ἁμαρτία . καί μήv ὁ κατά θεός λύπη , μετάνοια εἰς σωτηρία ἀμεταμέλητος κατεργάζομαι . τίς ἐν εἰμί ὁ φημί ; εἰμί μέν εἶπον ὡς οἴομαι τις ὁ μηδόλως ἁμαρτάνω μακαρίζω ἐνταῦθα , τάχα οὐδείς ὁ μακαρισμός οὗτος ἀπολαύω . πᾶς γάρ εἰμί ἐν ἐπιτίμιον . τίς γάρ καυχάομαι ἁγνός ἔχω ὁ Καρδία ; ἢ τίς παρρησιάζομαι καθαρός εἰμί ἀπό ἁμαρτία ; εἰμί δή φημί ὅτι μακαρίζω ἐρίζω οὖον ὁ μή λυπέω , ἀλλά ὁ μή καταπλήσσω ὑπό ὁ λύπη , καί προδίδωμι ὁ ἑαυτοῦ σωτηρία , οἷος πάσχω Ἰούδας , ἀγχόνη ἑαυτοῦ ἀναιρέω , ὅς καί δείδω ὁ θεσπέσιος Παῦλος , μή καί ὁ πορνεύω παρά Κορίνθιος πάσχω , λέγω προσίημι αὐτός μετανοέω , μή πως ὁ περισσός λύπη καταπίνω ὁ τοιοῦτος , τάχα πως ὁ ἀλήθεια ἅπτω ὁ ῥητός . εἰμί δέ ἐπί καλός λέγω ὁ κατάνυξις , θαυμάζω μηδείς . ἐκεῖ γάρ ὁ τιτρώσκω ὁ καλός ἑρμηνεύω . ὡς καί ὁ ὁ θέω Ἔρως ἐράω ψυχή βοάω , “ ὅτι τιτρώσκω ἀγάπη ἐγώ . ” χρή γάρ οἶδα ὅτι οὖον πάντως ὁ αὐτός ὄνομα καί ῥῆμα ὁ αὐτός παρίστημι νόημα . ἐπεί καί ὁ Δαυίδ λέγω , “ ὅπως ἄν ψάλλω σύ ὁ δόξα ἐγώ , καί οὖον “ μή κατανύσσω . ” ὅσπερ οἴομαι δηλόω , ὁ , οὖον μή καταπλήσσω , οὐδέ μεθίστημι εἰς ὁ μηκέτι ὑμνέω ἐπάγω γάρ , “ κύριος , ὁ Θεός “ ἐγώ , εἰς ὁ αἰών ἐξομολογέω . ” καί ὁ περί Συμεών δέ καί Λευΐ μετά ὁ ὑβρίζω αὐτός ὁ ἀδελφή , κατανύσσω · τουτέστι , καταπλήσσω , καί κατατιτρώσκω ὑπό ὁ ζηλόω · καί οὕτως εἰς ἀμετάθετος ἐκπίπτω ὀργή , ὡς καί δόλος οὖον μόνος ὁ ὑβριστής , ἀλλά καί πᾶς αὐτός ὁ πόλις ἡβηδόν κατασφάζω .