catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-hebraeos-e-cod-paris-coislin-204 supplement
Η ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ . ΘΑΥΜΑΣΤΟΝ οὐδὲν δρῶσιν οἱ τὴν Ἀρειανικὴν εἰσδεξάμενοι νόσον κατὰ τῶν ἀποστολικῶν λυττῶντες γραμμάτων , καὶ τὴν πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολὴν τῶν λοιπῶν ἀποκρίνοντες , καὶ νόθον ταύτην ἀποκαλοῦντες . οἱ γὰρ κατὰ τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν τὰς γλώσσας κινοῦντες , τί οὐκ ἃν τολμήσαιεν κατὰ τῶν εὔνων αὐτοῦ καὶ μεγαλοφώνων τῆς ἀληθείας κηρύκων ; αὐτοῦ γάρ ἐστι τοῦ δεσπότου φωνὴ , “ εἰ ἐμὲ ἐδίωξαν , καὶ ὑμᾶς διώξουσιν . ” ἔδει δὲ αὐτοὺς εἰ κατὰ μηδὲν ἕτερον , τοῦ χρόνου γοῦν αἰδεσθῆναι τὸ μῆκος , ἐν ᾧτ’ τήνδε τὴν Ἐπιστολὴν ἐν ταῖς Ἐκκλησίαις ἀναγινώσκοντες διετέλεσαν τῆς ἐκκλησίας οἱ τρόφιμοι . ἐξ οὗ γὰρ τῶν ἀποστολικῶν γραμμάτων αἱ τοῦ Θεοῦ μετέλαχον Ἐκκλησίαι , ἐξ ἐκείνου καὶ τῆς πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολῆς τὴν ὠφέλειαν καρποῦνται . εἰ δὲ μὴ τοῦτο πεῖσαι αὐτοὺς ἱκανὸν , κἂν Εὐσεβίῳ γοῦν ἐχρῆν πεισθῆναι , τῷ Παλαιστηνῷ , ὃν τῶν οἰκείων δογμάτων ἀποκαλοῦσι συνήγορον · καὶ οὗτος γὰρ τοῦ θειοτάτου Παύλου τήνδε τὴν Ἐπιστολὴν ὡμολόγησεν εἰναι , καὶ τοὺς παλαιοὺς ἅπαντας ταύτην περὶ αὐτῆς ἔφησεν ἐσχηκέναι τὴν δόξαν . ἀλλ’ οἱ Ἀρειανοὶ , πᾶσιν ἐρρωσθῆναι φράσαντες , ἀναίδην πρὸς τὴν ἀλήθειαν διαμάχονται · τῆς ἀποστολικῆς θεολογίας , ἣ τὸ προοίμιον κατεκόσμησε , τὴν αἴγλην οὐ φέροντες . ἀντιλέγειν γὰρ οὐ δυνάμενοι πρὸς τὰ διαρρήδην περὶ τῆς τοῦ μονογενοῦς εἰρημένα θεότητος , πᾶσαν ἐκ . . . a ἐτόλμησαν τὴν Ἐπιστολήν · καὶ που καὶ τῶν δογμάτων καὶ τῶν ἄλλων ἐνθυμημάτων πολλὴν συγγένειαν πρὸς τὰς ἄλλας ἐχόντων Επιστολάς . Πρόσχημα δὲ τῇ κατηγορίᾳ περιτιθέασι , τὸ μὴ τὴν ἀποστολικὴν προσηγορίαν ὁμοίως ἐγκεῖσθαι τῷ προοιμίῳ . ἔδει δὲ αὐτοὺς συνιδεῖν , ὡς τῶν ἐξ ἐθνῶν , ἀλλ’ οὐ τῶν ἐξ Ἰουδαίων πεπιστευκότων Ἀπόστολος ἐκεχειροτόνητο . καὶ γὰρ ὁ Κύριος πρὸς αὐτὸν ἔφη · “ σπεῦσον καὶ ἔξελθε τὸ τάχος ἐντεῦθεν · οὐ γὰρ μὴ προσδέξων - “ ταί σου τὴν μαρτυρίαν τὴν περὶ ἐμοῦ · πορεύου , ὅτι εἰς ἔθνη “ μακρὰν ἐξαποστελῶ σε . ” τοιαύτας δὲ καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους Ἀποστόλους ἐποιήσατο συνθήκας · “ Ἰάκωβος , ” γάρ φησι , καὶ “ Κηφᾶς καὶ Ἰωάννης οἱ δοκοῦντες στῦλοι εἶναι δεξιὰς ἔδωκαν “ ἐμοὶ καὶ Βαρνάβᾳ κοινωνίας · ἵνα αὐτοὶ μὲν εἰς τὴν περιτομὴν , “ ἡμεῖς δὲ εἰς τὰ ἔθνη . ” οὕτω καὶ Ῥωμαίοις ἐπιστέλλων ἔφη · “ ἐφ’ ὅσον εἰμὶ ἐγὼ ἐθνῶν Ἀπόστολος , τὴν διακονίαν μου δοξάζω . ” καὶ πάλιν ἀλλαχοῦ · “ ὁ γὰρ ἐνεργήσας Πέτρῳ εἰς ἀποστολὴν “ τῆς περιτομῆς , ἐνήργησε κἀμοὶ εἰς τὰ ἔθνη . ” τούτου δὴ χάριν τοῖς μὲν ἐξ ἐθνῶν πεπιστευκόσιν ἐπιστέλλων , Ἑβραίοις δὲ γράφων , ὧν οὐκ ἐνεχειρίσθη τὴν ἐπιμέλειαν , γυμνὴν τῶν ἀξιωμάτων εἰκότως τὴν διδασκαλίαν προσήνεγκεν · ὑπὸ γὰρ τὴν τῶν ἄλλων Ἀποστόλων ἐτέλουν προμήθειαν . Εἰ τοίνυν ἐθνῶν Ἀπόστολος ἦν , τι κοινὸν πρὸς Ἑβραίους εἶχε ; τι δὲ αὐτοῖς καὶ ἐπέστελλε , καὶ μᾶλλον ἀπεχθανομένοις αὐτῷ ; ὅτι γὰρ ἀπεχθῶς πρὸς αὐτὸν διέκειντο , ἄκουσον τι φησιν Ἰάκωβος πρὸς αὐτόν · “ θεωρεῖς , ἀδελφὲ , πόσαι μυριάδες εἰσὶν Ἰουδαίων “ τῶν πεπιστευκότων , καὶ οὗτοι πάντες κατήχηνται περὶ σοῦ , ὅτι “ ἀποστασίαν ἀπὸ τοῦ νόμου διδάσκεις · ” καὶ πολλαὶ ζητήσεις αὐτῷ πολλάκις ἐγένοντο περὶ τούτου . τίνος οὖν ἕνεκεν ἐξετάσειεν ἄν τις τὸν νομομαθῆ ; παρὰ γὰρ τοὺς πόδας Γαμαλήλου τὸν νόμον ἐξεπαιδεύετο , καὶ πολὺς ἦν αὐτῷ ζῆλος τοῦ πράγματος , καὶ ταύτῃ μάλιστα δυνάμενον ἐντρέψαι οὐχὶ πρὸς Ἰουδαίους ἔπεμπεν ὁ Θεός ; ὅτι ταύτῃ μάλιστα πλέον ἤσαν αὐτῷ ἐκπεπολεμωμένοι · “ οὐ γὰρ ἀνέξονταί σου , ” φησὶν ὁ Θεὸς πρὸς αὐτὸν , “ ἀλλὰ πορεύου εἰς ἔθνη μακρὰν , διότι οὐ παραδέξονται σου τὴν “ μαρτυρίαν τὴν περὶ ἐμοῦ . ” εἶτα αὐτός φησι , “ ναὶ Κύριε , αὐτοὶ “ ἐπίστανται , ὅτι ἐγὼ ἤμην φυλακίζων καὶ δέρων κατὰ τὰς συνα - “ γωγὰς τοὺς πιστεύοντας ἐπὶ σέ · καὶ ὅτε ἐξεχεῖτο τὸ αἷμα “ Στεφάνου τοῦ πρωτομάρτυρός σου , καὶ αὐτὸς ἤμην ἑστὼς κα “ συνευδοκῶν τῇ ἀναιρέσει αὐτοῦ , φυλάττων τὰ ἱμάτια τῶν ἀναι - “ ρούντων αὐτόν . ” καὶ τοῦτο αὐτὸ φησὶ σημεῖον εἶναι καὶ ὺπόθεσιν τοῦ μὴ πιστεῦσαι αὐτοὺς αὐτῷ · καὶ γὰρ οὕτως ἔχει ὅταν τίς ἐξ ἔθνους ἀποπηδήσῃ τινὸς , ἃν μὲν τῶν ἐλαχίστων ᾐ , καἰ οὐδενὸς ἀξίων λόγου , οὐ πάνυ δάκνει τοὺς ἀφ’ ὧν ἀνεχώρησεν · ἃν δὲ τῶν θαυμαστῶν καὶ σφόδρα ζηλωτῶν , καὶ τὰ ἐκείνων φρονούντων , μάλιστα αὐτοὺς ἀλγύνει , καὶ μεθ᾿ ὑπερβολῆς λυπεῖ , ἅτε μάλιστα αὐτῶν καθαιρῶν τὸ δόγμα παρὰ τοῖς πολλοῖς · καὶ ἄλλο δὲ τούτῳ προσῆν · ποῖον δὴ τοῦτο ; ὅτι οἱ μὲν περὶ Πέτρον , καὶ συνεγένοντο τῷ Χριστῷ , καὶ σημεῖα εἶδον καὶ θαύματα . οὗτος δὲ οὐδενὸς τούτων ἀπολελαυκὼς , ἀλλὰ μετὰ Ἰουδαΐων ὣν , ἐξαίφνης ηὐτομόλησε καὶ γέγονεν εἷς ἐξ αὐτῶν , ὃ μάλιστα ἤρκει f ἐκεῖνοι μὲν γὰρ καὶ χάριτι ἐδόκουν μαρτυρεῖν , καὶ εἶπεν ἄν τις , τὸν διδάσκαλον ποθοῦντες ταῦτα μαρτυροῦσιν · ὁ δὲ τῇ ἀναστάσει μαρτυρῶν , οὗτος μάλισταἦν ὁ φωνῆς μόνης ἄκουσας . Διὰ τοῦτο ὁρᾷς αὐτοὺς ἐκθύμως πολεμοῦντας αὐτῷ , καὶ πάντα ὕπερ τούτου πράττοντας , ὥστε αὐτὸν ἀνελεῖν , καὶ στασιάζοντας . ἀλλ’ οἱ μὲν ἄπιστοι διὰ τοῦτο αὐτῷ ἀπεχθῶς προσεῖχον · οἱ δὲ πιστεύσαντες τίνος ἕνεκεν ; ὅτι ἠναγκάζετο τοῖς ἔθνεσι κηρύττων , καθαρῶς κηρύττειν τὸν Χριστιανισμὸν , καὶ εἴπου καὶ ἐν Ἰουδαίᾳ ἀπελήφθη , οὐκ ἐφρόντιζε . Πέτρος μὲν γὰρ , καὶ οἱ περὶ αὐτὸν , ἅτε ἐν Ἱεροσολύμοις κηρύττοντες , ἔνθα πολὺς ἦν ὁ ζῆλος , ἀνάγκην εἶχον τὸν νόμον κελεύειν τηρεῖν . οὗτος δὲ , ἐν ἐλευθερίᾳ πολλῇ ἦν , καὶ πλέους ἦσαν οἱ ἐξ ἐθνῶν ἣ Ἰουδαῖοι , ἅτε ἐκτὸς ὄντες , καὶ παρέλυε τὸν νόμον · καὶ οὐ τοσαύτην εἶχον περὶ αὐτὸν εὐλάβειαν · ὅτι πάντα καθαρῶς ἐκήρυττεν , ἀμέλειγε ἐν τούτῳ αὐτῷ δοκοῦσι καταιδεῖν τῷ πλήθει , λέγοντες , “ θεωρεῖς , ἀδελφὲ , πόσαι μυριάδες εἰσὶν Ιουδαιων τῶν συνεληλυθότων . ” διὰ τοῦτο αὐτὸν ἐμίσουν καὶ ἀπεστρέφοντο , “ ὅτι κατηχήθησαν , ” φησὶ , “ περὶ σοῦ , ὅτι ἀποστασίαν “ ἀπὸ τοῦ νόμον διδάσκεις . ” τίνος οὖν ἕνεκεν οὐκ ὣν τῶν Ἰουδαίων διδάσκαλος , ἐπιστέλλει αὐτοῖς ; ποῦ δὲ οὖσιν ἐπέστελλεν ; ἐμοὶ δοκεῖ ἐν Ἰεροσολύμοις καὶ ἐν Παλαιστίνῃ · πῶς οὖν ἐπιστέλλει ; ὥσπερ καὶ βαπτίζειν οὐκ ἐπετράπη , καὶ ἐβάπτιζεν , “ οὐ γὰρ ἀπεστάλην , φησὶ , “ βαπτίζειν , ” οὐ μὴν ἐκωλύθη , ἀλλ’ ἐκ παρέργου τοῦτο ποιεῖ . πῶς δὲ οὐκ ἃν ἐπέστελλε τούτοις , ὑπὲρ ὧν καὶ ἀνάθεμα γενέσθαι ἤθελε ; διὰ τοῦτο ἔλεγε · “ γινώσκετε τὸν ἀδελφὸν Τιμόθεον ἀπο - “ λελυμένον , μεθ’ οὗ ἐὰν τάχιον ἔρχηται , ὄψομαι ὑμᾶς · ” οὔπω γὰρ συνειλημμένος ἦν . δύο μὲν οὖν ἔτη ἐποίησεν g ἐν Ῥώμῃ δεδεμένος , εἶτα ἀφείθη · εἶτα εἰς Σπανίας ἐλθὼν , εἶδε καὶ Ἰουδαίους ἴσως , καὶ τότε πάλιν ἦλθεν εἰς Ῥώμην , ὅτε καὶ ὑπὸ Νέρωνος ἀνηρέθη . πολλαχοῦ γε μὴν ἤθλησαν οἱ ἐξ Ἰουδαίων πιστεύσαντες , καθὼς καὶ Θεσσαλονικεῦσιν ἐπιστέλλει λέγων , “ μιμηταὶ ἐγένεσθε “ τῶν ἐκκλησιῶν τῆς Ἰουδαίας , ” καὶ αὐτοῖς δὲ γράφων φησὶ , “ μετὰ χαρᾶς τὴν ἁρπαγὴν τῶν ὑπαρχόντων ὑμῖν προσεδέξασθε . εἰ δὲ ἤθλουν , οὐδὲν καινόν . εἰ γὰρ τοῖς Ἀποστόλοις οὕτως ἐκέχρηντο οἱ μὴ πιστεύσαντες Ἑβραῖοι , οὐκ ἐν Ἰουδαίᾳ μόνον , ἀλλὰ καὶ ὅπου μεταξὺ ἐθνικῶν ἦσαν , τί οὐκ ἃν ἐποίησαν τοῖς πιστοῖς ; διὰ τοῦτο αὐτῶν μάλιστα ὁρᾷς τὸν Παῦλον φροντίζοντα · ὅταν γὰρ λέγῃ “ πορεύομαι διακονῶν τοῖς ἁγίοις τοῖς ἐν Ἱεροσολύμοις · ” καὶ πάλιν ὅταν Κορινθίους παρακαλῇ πρὸς τὴν εὐποιίαν , καὶ Μακεδόνας λέγῃ εἰσενηνοχέναι , καὶ φησὶν , “ ἐὰν ἦ ἄξιον κἀμὲ “ πορεύεσθαι , ” τοῦτο λέγει . καὶ ὅταν λέγῃ “ μόνον τῶν πτωχῶν “ ἵνα μνημονεύωμεν , ὃ καὶ ἐσπούδασα αὐτὸ τοῦτο ποιῆσαι , τοῦτο λέγει . καὶ πανταχοῦ ὁρᾷς αὐτὸν πολλὴν πρόνοιαν αὐτῶν ποιούμενον · εἰκότως · ἐν μὲν γὰρ τοῖς ἄλλοις ἔθνεσιν ἔνθα καὶ Ἰουδαῖοι ἦσαν καὶ Ἕλληνες , οὐδὲν τοιοῦτον ἐγίνετο · ἐκεῖ δὲ , ἐπειδὴ τέως ἐδόκουν κρατεῖν καὶ αὐτονομεῖσθαι καὶ πολλὰ καὶ τοῖς ἰδίοις νόμοις διοικεῖν , οὔπω τῆς ἀρχῆς κατάστασιν ἐχούσης , οὐδὲ τέλεον ὑπὸ Ῥωμαίοις κειμένης , εἰκότως πολλῇ τυραννίδι Ἑβραῖοι ἐκέχρηντο . Εἰ γὰρ ἐν ἄλλαις πόλεσιν ὥσπερ ἐν Κορίνθῳ , ἔτυπτον τὸν ἀρχισυνάγωγον ἔμπροσθεν τοῦ βήματος τοῦ ἀνθυπάτου , καὶ οὐδὲν τούτων ἔμελλε τῷ Γαλλίωνι , ἀλλ’ οὐκ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ . ὁρᾷς γοῦν ὅτι ἐν μὲν ταῖς ἴς πόλεσι , τοῖς ἄρχουσιν αὐτοὺς προσάγουσι , καὶ αὐτῶν δέονται εἰς βοήθειαν καὶ τῶν ἐθνῶν . ἐνταῦθα δὲ , οὐδεμίαν ἐποιοῦντο φροντίδα τούτου , ἀλλ’ αὐτοὶ συνέδριον καθίζουσι καὶ ἀναιροῦσιν οὓς ἃν θέλωσι | τὸν Στέφανον λον . οὕτω τοὺς | ἐμάστιξαν . οὐκ ἐπὶ ἄρχοντας οὕτω καὶ τὸν Παῦλον ἔμελλον ἀναιρεῖν , εἰ μὴ ὁ χιλίαρχος , ἐπέρριψεν ἑαυτόν . ἔτι γὰρ τῶν ἱερέων ἑστώτων , ἔτι τοῦ ναοῦ , τῆς λατρείας , τῶν θυσιῶν , τοῦτο ἐγίνετο · ὅρα γοῦν αὐτὸν τὸν Παῦλον ἐπὶ τοῦ ἱερέως κρινόμενον καὶ λέγοντα , οὐκ ᾔδειν ὅτι ἀρχιερεὺς “ ἐστιν , ” καὶ ταῦτα ἐπὶ τοῦ ἄρχοντος · πολλὴ , γὰρ εἶχον τότε ἐξουσίαν . ἐννόησον οὖν οἷα πάσχειν εἰκὸς ἦν τοὺς οἰκοῦντας πιστοῦ , τὰ Ἱεροσόλυμα καὶ τὴν Ἰουδαίαν . Ὁ τοίνυν ἀνάθεμα ὑπὲρ τῶν μήπω πιστευσάντων εὐχόμενος γενέσθαι , καὶ τοῖς πιστοῖς οὕτω διακονῶν , ὡς καὶ αὐτὸς πορεύεσθαι εἰ δέοι , καὶ πολλὴν πανταχοῦ πρόνοιαν αὐτῶν ποιησάμενος , μὴ θαυμάσωμεν εἰ καὶ διὰ γραμμάτων αὐτοὺς παρακαλεῖ καὶ παραμυθεῖται , καὶ ἀναπίπτοντας αὐτοὺς καὶ κειμένους ἀνορθοῖ . καὶ γὰρ τεταριχευμένοι λοιπὸν ἦσαν καὶ ἀπεγνωκότες ταῖς πολλαῖς τοῦτο πρὸς τῷ τέλει τῆς Ἐπιστολῆς ἐμφαίνει , λέγων · “ διὸ τὰς παρειμένας χεῖρας , καὶ τὰ παραλελυμένα γόνατα ἀνωρ - “ θώσατε . ” καὶ πάλιν , “ ἔτι μικρὸν , ὅσον ὅσον , ὁ ἐρχόμενος ἥξει , “ καὶ οὐ χρονιεῖ . ” καὶ πάλιν · “ εἰ ἐκτός ἐστε παιδείας , ἄρα νόθοι “ ἐστὲ , καὶ οὐχ υἱοί . ” ἐπειδὴ γὰρ Ἰουδαῖοι ἦσαν καὶ αὐτοὶ περὶ τῶν πατέρων μανθάνοντες , ὅτι καὶ τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰ κακὰ παρὰ πόδας χρὴ προσδοκᾶν , καὶ οὕτω βιῶναι . τότε δὲ τὸ ἐναντίον ἦν , τὰ μὲν ἀγαθὰ ἐν ἐλπίσι καὶ μετὰ θάνατον , τὰ δὲ κακὰ ἐν χερσί · καὶ εἰκὸς ἦν ὀλιγοψυχεῖν πολλούς · ὑπὲρ τούτου ποιεῖται τὸν λόγον . ἡ ψυχὴ γὰρ ὑπὸ πειρασμῶν πολλῶν καταληφθεῖσα , καὶ τῆς πίστεως διετρέπετο . Διὸ παραινεῖ προσέχειν τοῖς ἀκουσθεῖσι , καὶ μὴ εἶναι ἔν τινι καρδίαν πονηρὰν ἀπιστίας · διὰ τοῦτο καὶ ἐν ταύτῃ μάλιστα τῇ Επιστολῇ πολλὰ περὶ πίστεως διαλέγεται , καὶ μετὰ πολλὰ ἐν τῷ τέλει δείκνυσιν , ὅτι καὶ τοῖς πατράσιν παρὰ πόδας τὰ ἀγαθὰ ἐπηγγέλλετο , καὶ οὐδὲν ἔδωκε · καὶ χωρὶς τούτων , ἵνα μὴ ἐγκαταλελεῖφθαι νομίσαιεν , δύο κατασκευάζει , ἓν μὲν πρὸς τὸ φέρειν πάντα γενναίως τὰ συμπίπτοντα , ἕτερον δὲ πρὸς τὸ πάντως προσδοκᾶν τῆς ἀμοιβήν . οὐ γὰρ δὴ περιόψεται τοὺς περὶ Ἄβελ καὶ τοὺς καθεξῆς δικαίους ἀγεράστους . ποιεῖται δὲ τὴν παράκλησιν ἀπὸ τριῶν τρόπων , ἑνὸς μὲν , ἐξ ὧν ἔπαθεν ὁ Χριστὸς , καθὼς καὶ αὐτὸς λέγει , “ οὐκ ἔστι δοῦλος μείζων τοῦ κυρίου αὐτοῦ . ” ἑτέρου δὲ , ἐξ ὧν ἀπόκειται τοῖς πιστεύουσιν ἀγαθῶν . τρίτου , ἐκ τῶν κακῶν . καὶ τοῦτο οὐκ ἀπὸ τῶν μελλόντων ἰσχυρίζεται μόνον , ὅπερ ἦν ἧττον πιθανὸν , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν παρελθόντων καὶ γεγονότων εἰς τοὺς πατέρας αὐτῶν . τοῦτο καὶ ὁ Χριστὸς ποιεῖ · ποτὲ μὲν λέγων , “ οὐκ ἔστι δοῦλος μείζων τοῦ κυρίου αὐτοῦ · ” ποτὲ δὲ , “ πολλαὶ μοναὶ εἰσὶ παρὰ τῷ Πατρί · ” ποτὲ δὲ , μυρία ταλανίζων τοὺς μὴ πεπιστευκότας . Ποιεῖται δὲ ὁ Παῦλος πολὺν λόγον καὶ περὶ τῆς καινῆς καὶ τῆς παλαιᾶς διαθήκης . καὶ γὰρ πρὸς τὴν τῆς ἀναστάσεως πίστιν , σφόδρα αὐτῷ τοῦτο ἐχρησίμευσεν . ἵνα γὰρ μὴ ἐξ ὧν ἔπαθε διαπιστῶσιν ὅτι ἀνέστη , ἀπὸ προφητῶν αὐτὸ ἰσχυροποιεῖ , καὶ δείκνυσιν οὐκ ὄντα σεμνὰ τὰ Ἰουδαϊκὰ , ἀλλὰ τὰ ἡμέτερα . ἐπειδὴ δὲ ἔτι καὶ ὁ ναὸς συνειστήκει , καὶ τὰ τῶν θυσιῶν , ἠναντιοῦτο δὲ αὐτῷ καὶ τοῦτο , εἰ γὰρ ταύτα σκία καὶ εἴκων , πὼς οὐ παρεχωρησεν , οὐδὲ ὑπεξέστη , τῆς ἀληθείας φανείσης , ἀλλ’ ἔτι ταῦτα ἀνθεῖ ; ἠρέμα καὶ τοῦτο ἠνίξατο ἐσόμενον εἰς καιρὸν τὸν ἐνεστηκότα · καὶ ὅτι πολὺν χρόνον εἶχον ἐν . . . . στει καὶ ταῖς θλίψεσιν , ἐδήλωσε λέγων , “ ὀφείλοντες γὰρ εἶναι διδάσκαλοι διὰ τὸν χρόνον , ” καὶ “ μή ποτε ἔσται ἔν τινι ὑμῶν καρδία πονηρὰ ἀπιστίας . ” καὶ “ μιμηταὶ ἐγενήθητε τῶν διὰ μακροθυμίας κληρονομούντων τὰς “ ἐπαγγελίας . ” ὅτι δὲ καὶ ὀλιγοψύχουν , δείκνυσιν εἰπὼν , “ τὰς “ παρειμένας χεῖρας ἀνωρθώσατε . ” καὶ πάλιν , “ οὐ γὰρ ἄδικος ὁ “ Θεὸς ἐπιλαθέσθαι τοῦ ἔργου ὑμῶν καὶ τῆς ἀγάπης . ” ὅτι μὲν οὖν ἀναγκαίως αὐτοῖς ἔγραφεν , ὧν τοσαύτην ἐποιεῖτο πρόνοιαν , καὶ ὅτι οὐκ ἐκωλύετο γράφειν , καὶ δι’ ἣν αἰτίαν πρὸς αὐτοὺς οὐκ ἀπεστάλει , ἤδη εἴρηται . ὅτι δὲ τῆς πνευματικῆς χάριτος ἀνά - πλεως ἡ Ἐπιστολὴ , καὶ οὐδὲ τὴν τυχοῦσαν παρέχουσα διαβολῆς ἀφορμὴν , ἡ κατὰ μέρος ἑρμηνεία διδάξει σαφέστερον . ἡ δὲ ὑπόθεσις τῆς Ἐπιστολῆς ἐστὶν αὕτη . Τοὺς ἐξ Ἰουδαίων πεπιστευκότας , οἱ τὴν τῆς ἀπιστίας περι - κείμενοι νόσον , πολλοῖς καὶ παντοδαποῖς περιέβαλλον ἀλγεινοῖς . τούτων δὲ τῶν παθημάτων , καὶ Θεσσαλονικεῦσιν ὁ θεῖος Ἀπόστολος ἐπιστέλλων , ἐμνήσθη · “ μιμηταὶ , ” γάρ φησιν , “ ἐγενήθητε “ τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ , τῶν οὐσῶν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ . τὰ γὰρ “ αὐτὰ καὶ ὑμεῖς ἐπάθετε ὑπὸ τῶν ἰδίων συμφυλετῶν , καθάπερ “ κἀκεῖνοι ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων . ” καὶ αὐτοῖς δὲ γράφων , καὶ τοῦτο προστέθεικε , “ καὶ τὴν ἀπαρχὴν τῶν ὑπαρχόντων ὑμῶν μετὰ χα - “ ῥᾶς ἐδέξασθε . ” καὶ ὁ μακάριος δὲ ἡμᾶς διδάσκει Λουκᾶς , ὡς πρὸ τῆς κλήσεως ὁ θεῖος Ἀπόστολος ἐλυμαίνετο τὴν ἐκκλησίαν , κατὰ τοὺ ; οἴκους εἰσπορευόμενος , σύρων τε ἄνδρας καὶ γυναῖκας , παρεδίδου εἰς φυλακήν · οὐ μόνον δὲ ταῦτα κατὰ τῶν πεπιστευκότων οἱ ἀπιστοῦντες ἐτόλμων , ἀλλὰ καὶ ἐκωμῴδουν ὡς ἀνθρώπῳ τεθνεῶτι πιστεύειν ἀνασχομένους , καὶ τὸν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ δεδομένον καταλελοιπότας νόμον . Τούτου δὴ χάριν ὁ θεῖος Ἀπόστολος εὐθὺς ἐν τῷ προοιμίῳ , τῶν προφητῶν αὐτῶν ἀποστάντων h ἀποδείκνυσι κρείττονα . εἶτα τῆς θεολογίας ἀρξάμενος , ἀίδιον ἀποφαίνει , καὶ τοῦ Πατρὸς συναΐδιον , καὶ τῶν ἁπάντων δημιουργόν . ἔπειτα τοῖς Ἀγγέλοις παρεξετάσας , τὴν θείαν εἰς μέσον φέρει γραφὴν , διαρρήδην διδάσκουσαν , ὡς ὁ μέν ἐστιν Υἱὸς καὶ Θεὸς , οἱ δὲ λειτουργοὶ καὶ ποιήματα . ἐντεῦθεν δείκνυσιν ὡς τῶν διὰ Μώσεως παρασχεθέντων , μείζονα τὰ παρὰ τοῦ δεσπότου δεδομένα Χριστοῦ . ὁ μὲν γὰρ ἔδωκε τὴν παλαιὰν διαθήκην , ὁ δὲ τὴν καινὴν , ἣν διὰ τῶν προφητῶν προεπηγγείλατο . καὶ ὁ μὲν ὑπέσχετο δώσειν τὴν Παλαιστίνην , ὁ δὲ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν . συγκρίνει δὲ καὶ τῇ Λευιτικῇ ἱερωσύνῃ τὴν κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ , καὶ δείκνυσι τὴν ὑπεροχήν . πρὸς τούτοις καὶ τοὺς πρὸ νόμου καὶ τοὺς ἐν νόμῳ τῆς εὐσεβείας τροφίμους διὰ πίστεως ἀποφαίνει περιβλέπτους γεγενημένους . λέγει δὲ αὐτῶν τὰ πάθη καὶ τὴν ἀνδρείαν , τούτους πρὸς τοὺς κινδύνους ἀλείφων · εἶτα τῶν οἰκείων αὐτοὺς ἀναμνήσας ἀγώνων , καὶ στῆναι μέχρι τέλους ἀνδρείως παρακαλέσας , πρὸς τοῖς δογματικοῖς καὶ ἠθικὴν συνάψας παραίνεσιν , πεπλήρωκε τὴν Ἐπιστολήν . γέγραφε δὲ αὐτὴν τῇ Ἑβραίων φωνὴ . Ὠριγένουσ . Ἑρμηνευθῆναι δὲ αὐτὴν φασὶν , ὑπὸ Κλήμεντος ἣ Λοῦκα . ὅτι μὲν οὖν ὁ χαρακτὴρ τῆς λέξεως οὐκ ἔχει τὸ ἐν λόγῳ ἰδιωτικὸν τοῦ Ἀποστόλου , ὁμολογήσαντος ἑαυτὸν ἰδιώτην εἶναι τῷ λόγῳ , τουτέστιν τῆ φράσει , ἀλλ’ ἔστιν ἡ Ἐπιστολὴ συνθέσει τῆς λέξεως Ἑλληνικωτέρα , πᾶς ὁ ἐπιστάμενος κρίνειν φράσεων διαφορὰς , ὁμολογήσειεν ἄν · πάλιν δὲ ὅτι τὰ νοήματα τῆς Ἐπιστολῆς θαυμάσιά ἐστι , καὶ οὐ δεύτερα τῶν ἀποστολικῶν ὁμολογουμένων γραμμάτων , καὶ τοῦτο ἃν εἴποι ἀληθὲς εἶναι πᾶς ὁ προσέχων τῇ ἀποστολικῇ ἀναγνώσει . ὅθεν ἀποφαινόμενος εἴποιμι ἃν , ὅτι τὰ μὲν νοήματα τοῦ Ἀποστόλου ἐστιν , ἡ δὲ φράσις καὶ ἡ σύνθεσις ἑτέρου ἀπομνημονεύοντος τὰ ἀποστολικὰ , καὶ ὡσπερεὶ σχολογραφήσαντος τὰ εἰρημένα ὑπὸ τοῦ διδασκάλου . οὐκοῦν ὡς Παύλου εὐδοκιμείτω καὶ ἀυτὴ . Κλήμεντοσ i . Ἐπειδή γε μὴν ὁ Κύριος Ἀπόστολος ὣν τοῦ Παντοκράτορος ἀπεστάλη πρὸς Ἑβραίους , διὰ μετριότητα ὁ Παῦλος οὐκ ἐγγράφει ἑαυτὸν Ἑβραίων Ἀπόστολον , διὰ τὴν πρὸς τὸν Κύριον τιμήν · διά τε τῶν ἐθνῶν εἶναι κήρυξ καὶ Ἀπόστολος , ἐκ περιουσίας δὲ ἐπιστεῖλαι καὶ τοῖς Ἑβραίοις . Ἡμεῖς δὲ λοιπὸν τῆς ἑρμηνείας ἁψώμεθα . Πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως παλαὶ ὁ Θεὸς λαλήσας τοῖς πατράσιν ἐν τοῖς προφήταις , ἐπ’ ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν τούτων , ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν υἱῷ . “ Ὄντως ὅπου ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία , ὑπερεπερίσσευσεν ἡ “ χάρις · ” τοῦτο γοῦν καὶ ἐνταῦθα ἐν τῷ προοιμίῳ αἰνίττεται ὁ μακάριος Παῦλος , πρὸς Ἑβραίους ἐπιστέλλων . ἐπειδὴ γὰρ εἰκὸς ἢν αὐτοὺς | ωρημενους ὕπο τῶν κάκων , καὶ ἄπο τούτων τὰ πράγματα κρίνοντας ἡγεῖσθαι ἑαυτοὺς ἐλάττους πάντων τῶν ἄλλων , δεικνύει ταύτῃ μᾶλλον ἀπολελαυκότας μείζονος χάριτος , καὶ σφόδρα ὑπερεχούσης · ἀπ’ αὐτῆς τοῦ λόγου τῆς εἰσβολῆς διεγείρων τὸν ἀκροατήν . διὰ τοῦτο φησὶν , ὅτι τοῖς μὲν πατράσι διὰ προφητῶν ὁ Θεὸς ἐλάλησεν · ἡμῖν δὲ , διὰ τοῦ μονογενοῦς . διὰ τί , δὲ μὴ ἀντέθηκεν ἑαυτὸν τοῖς προφήταις ; καί τοι γε πολὺ μείζων ἦν ἐκείνων , ὅσῳ καὶ μείζονα πεπίστευτο . ἀλλ’ οὐ ποιεῖ τοῦτο , τί δήποτε ; πρῶτον μὲν , τὸ περὶ ἑαυτοῦ μεγάλα λέγειν παραιτού - μένος . ὅν δὲ , διὰ τὸ τοὺς ἀκροατὰς μηδέπω εἰναι τελείους · καὶ τρίτον , ἐπᾶραι μᾶλλον αὐτοὺς βουλόμενος , καὶ δεῖξαι πολλὴν οὖσαν τὴν ὑπεροχήν . ὡσανεὶ ἔλεγεν · τι μέγα ὅτι προφήτας ἔπεμψε πρὸς τοὺς πατέρας ἡμᾶν ; πρὸς γὰρ ἡμᾶς αὐτὸν τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ . καὶ καλῶς ἤρξατο οὕτως · πολυμερῶς καὶ “ πολυτρόπως . ” δείκνυσι γὰρ ὅτι οὐδὲ αὐτοὶ οἱ προφῆται τὸν Θεὸν εἶδον · ὁ μέντοι Υἱὸς εἶδε . τὸ γὰρ “ πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως , ” τουτέστι διαφόρως . “ ἐγὼ γάρ , ” φησιν , “ ὁράσεις ἐπλήθυνα , καὶ “ ἐν χερσὶ προφητῶν ὡμοιώθην · ” ὥστε οὐ κατὰ τοῦτο μόνον ἡ ὑπεροχὴ , ὅτι ἐκείνοις μὲν προφῆται ἀπεστάλησαν , ἡμῖν δὲ , ὁ Υἱός · ἀλλ’ ὅτι τῶν προφητῶν μὲν οὐδεὶς εἶδε τὸν Θεὸν , ὁ δὲ Υἱὸς ὁ μονογενὴς εἶδεν · ὅπερ εὐθέως οὐ τίθησι · διὰ δὲ τῶν ἑξῆς αὐτὸ κατασκευάζει . καλῶς δὲ καὶ τὸ “ ἐπ’ ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν ” εἶπε , καὶ τούτῳ γὰρ αὐτοὺς διανίστησι , καὶ παρακαλεῖ ἀπειρηκότας λοιπὸν πρὸς τὰ δεινά . ὥσπερ γὰρ ἀλλαχοῦ λέγει , “ ὅτι ὁ Κύριος “ ἐγγὺς , μηδὲν μεριμνᾶτε · ” καὶ πάλιν , “ νῦν γὰρ ἐγγύτερον ἡμῶν “ ἡ σωτηρία ἣ ὅτε ἐπιστεύσατε · ” οὕτω καὶ ἐνταῦθα . τι οὖν ἐστὶν ὃ λέγει ; ὅτι πᾶς ὁ ἐν τῷ ἀγῶνι καταναλωθεὶς , ἐπειδὰν ἀκούσῃ τοῦ ἀγῶνος τὸ τέλος , ἀναπνεῖ μικρὸν , εἰδὼς , ὅτι τῶν μὲν πόνων ἐστὶ τὸ τέλος τοῦτο , τῆς δὲ ἀναπαύσεως ἀρχή . καὶ ἕτερον δέ τι τὸ πάλαι καὶ ἐπ’ ἐσχάτου αἰνίττεται · ὅτι πολλοῦ χρόνου γενομένου μέσου , ὅτε ἐμέλλομεν κολάζεσθαι , ὅτε ἐκλελοίπει τὰ χαρίσματα , ὅτε πάντων προσεδοκῶμεν ἐλάττονα ἔχειν , τότε πλέον ἐσχήκαμεν . διὸ καὶ νῦν ἦλθεν , ἵνα μὴ λέγωσιν ἐν ἀρχῇ παραγενομένου , ὅτι δυνατὸν ἦν διὰ νόμου σωθῆναι , καὶ πόνοις οἰκείοις καὶ κατορθώμασι , καὶ οὐ χάριτι . καὶ θέα πῶς συνετῶς αὐτὸ εἴρηκεν · οὐ γὰρ εἶπεν ὁ Χριστὸς ἐλάλησεν , καὶ τοι γε αὐτὸς ἦν ὁ λαλήσας , ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀσθενεῖ ; ἦσαν αὐτῶν αἱ ψυχαὶ , καὶ οὐδέπω ἀκούειν ἠδύναντο τὰ περὶ τοῦ Χριστοῦ , φησὶν ὅτι ὁ Θεὸς διὰ τοῦ Υἱοῦ ἐλάλησεν · ἰδοὺ τὸ ἐν Υἱῷ , διὰ τοῦ Υἱοῦ φησιν , πρὸς τοὺς λέγοντας τῷ Πνεύματι τοῦτο ἁρμόζειν . ὁρᾷς ὅτι καὶ τὸ ἐν διά ἐστιν . ὅρα δὲ πῶς καὶ τὴν εὐεργεσίαν κοινοποιεῖ , καὶ ἐξισοῖ τοῖς μαθηταῖς ἑαυτὸν ὁ Παῦλος λέγων · “ ἐλάλησεν ἡμῖν , ” καί τοι γε αὐτῷ οὐκ ἐλάλησεν , ἀλλὰ τοῖς Ἀποστόλοις , καὶ δι’ αὐτῶν τοῖς πολλοῖς . ἀλλ’ ἐπαίρει αὐτοὺς , καὶ δείκνυσιν ὅτι καὶ αὐτοῖς ἐλάλησε , καὶ οὐδὲ καθάπτεται τῶν Ἰουδαίων . σχεδὸν γὰρ ἅπαντες οἷς ἐλάλησαν οἱ προφῆται , μοχθηροί τινες ἦσαν καὶ μιαροὶ , καὶ οὔπω περὶ τούτων ποιεῖται τὸν λόγον · τέως δὲ περὶ τῶν προκειμένων παρὰ τοῦ Θεοῦ δωρεῶν . Ἔδειξε δὲ ὅτι καὶ ἡ καινὴ καὶ ἡ παλαιὰ ἑνός ἐστι καὶ τοῦ αὐτοῦ . καὶ ὅσον τὸ διάφορον τοῦ δεσπότου Χριστοῦ καὶ τῶν προφητῶν · αὐτὸν γὰρ μόνον Υἱὸν προσηγόρευσεν . ἔοικε δὲ τὸ προοίμιον τῇ τοῦ Κυρίου παραβολῇ . καὶ γὰρ ὁ Κύριος τὴν περὶ τοῦ ἀμπελῶνος παραβολὴν εἰρηκὼς , ἔδειξε πρώτους μὲν δούλους ἀποσταλεντας πρὸς τοὺς πονηροὺς γεωργοὺς , εἶτα μετὰ τὴν ἐκείνων ἀναίρεσιν τὸν υἱὸν παραγενόμενον . τὸ μέντοι “ πολυμερῶς ” τὰς παντοδαπὰς οἰκονομίας σημαίνει · τὸ δὲ “ πολυτρόπως , ” τὰ διάφορον τῶν θείων ὀπτασιῶν · ἄλλως γὰρ ὤφθη τῷ Ἀβραὰμ , καὶ ἄλλως τῷ Μωυσῇ , καὶ ἑτέρως Ἠλίᾳ , καὶ ἄλλως τῷ Μιχαίᾳ · καὶ Ἡσαΐας δὲ καὶ Δανιὴλ καὶ Ἰεζεκιὴλ διάφορα ἐθεάσαντο σχήματα . τοῦτο διδάσκων ὁ τῶν ὅλων ἔφη Θεός · “ ἐγὼ ὁράσεις “ ἐπλήθυνα , καὶ ἐν χερσὶ προφητῶν ὡμοιώθην . ” οὐ γὰρ πολύμορφος ἡ θεία φύσις , ἀλλὰ ἀνείδεος τε καὶ ἀσχημάτιστος , καὶ ἁπλῆ καὶ ἀσύνθετος . οὐκ αὐτὴν τοίνυν ἑώρων τὴν ἀνέφικτον φύσιν , ἀλλά τινα σχήματα , ἃ πρὸς τὴν χρείαν ὁ ἀόρατος ἐδείκνυ Θεός . Περὶ Ἀκαταλήπτου . Ὅτι δὲ οὐκ ἴσασι τοῦ Θεοῦ τὴν οὐσίαν οὐδὲ οἱ Ἄγγελοι , Ἰωάννης βοᾷ · “ Θεὸν οὐδεὶς ἑώρακε πώποτε . ” ἀλλ’ ἴδωμεν καὶ τὸ ἀντικροῦον · “ Θεὸν οὐδεὶς ἑώρακε . ” τι οὖν ποιήσομεν τοῖς προφήταις λέγουσιν ὅτι ὅτι τὸν Θεόν ; ὁ μὲν γὰρ Ησαΐας φησὶν , “ εἶδον τὸν Κύριον καθήμενον ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ . ” ὁ δὲ Δανιὴλ “ εἶδον , ” φησὶν , “ ἕως οὗ θρόνοι ἐτέθησαν , καὶ παλαιὸς “ ἡμερῶν ἐκάθισεν . ” ὁ δὲ Μιχαίας , “ εἶδον τὸν Κύριον τὸν Θεὸν “ τοῦ Ἰσραὴλ , καθήμενον ἐπὶ τοῦ θρόνου αὐτοῦ . ” καὶ ἕτερος · “ εἶδον τὸν Κύριον ἑστῶτα ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου , καὶ εἶπέ μοι “ πάταξον ἐπὶ τὸ ἱλαστήριον . ” καὶ πολλὰς τοιαύτας ἐστὶ συναγαγεῖν μαρτυρίας . πῶς οὖν Ἰωάννης , ὅτι “ Θεὸν οὐδεὶς ἑώρακεν ” ἵνα μάθῃς ὅτι τὴν ἀκριβῆ αὐτοῦ κατάληψιν , καὶ τὴν τετρανωμένην γνῶσιν λέγει · ὅτι γὰρ πάντα ἐκεῖνα συγκατάβασις ἦν , καὶ ἀκραιφνῆ τὴν οὐσίαν οὐδεὶς εἶδεν ἐκείνων , δῆλον ἐκ τοῦ διαφόρως ἕκαστον ὁρᾶν . ὁ γὰρ Θεὸς ἁπλοῦς καὶ ἀσύνθετος καὶ ἀσχημάτιστος · οὗτοι δὲ πάντες σχήματα ἔβλεπον διάφορα . τοῦτο γοῦν αὐτὸ δι’ ἑτέρου προφήτου ἐμφαίνων , καὶ πείθων αὐτοὺς ὡς οὐκ ἀκριβῆ τὴν οὐσίαν εἶδον , ἔλεγεν , “ ἐγὼ ὁράσεις ἐπλήθυνα , καὶ ἐν “ χερσὶ προφητῶν ὡμοιώθην , ” οὐκ αὐτὴν τὴν οὐσίαν δείξας ἐμὴν , ἀλλὰ συγκαταβὰς πρὸς τὴν τῶν ὁρώντων ἀσθένειαν . καὶ Μώσης δὲ ἐπιθυμῶν αὐτὸν ὀφθαλμοφανῶς ἰδεῖν , ἤκουεν , “ “ ὄψεται τὸ πρόσωπόν μου καὶ ζήσεται . ” ὅταν δὲ λέγῃ , “ Θεὸν “ οὐδεὶς ἑώρακο , ” ὅρασιν ἐνταῦθα τὴν γνῶσιν εἶναι νόμιζε · καὶ περὶ τῶν Σεραφὶμ ὅταν ἀκούσῃς ὅτι ἀπέστρεψαν τοὺς ὀφθαλμοὺς , μὴ ὀφθαλμοὺς καὶ κόρας αὐτῶν νόμιζε , σωμάτων γὰρ οὗτος ὁ σχηματισμὸς , ἀλλὰ διὰ τούτων τὴν γνῶσιν αὐτῶν αἰνίττεσθαι πίστευε τὸν προφήτην . ὅταν οὖν λέγῃ ὁ προφήτης ὅτι συγκαταβαίνοντα τὸν Θεὸν ἰδεῖν οὐκ ἤνεγκαν τὰ Σεραφὶμ , οὐδὲν ἄλλο λέγει , ἀλλ’ ἣ ὅτι τὴν γνῶσιν αὐτοῦ τετρανωμένην ἐνεγκεῖν οὐ δύνανται , οὐδὲ τολμῶσιν ἀτενὲς ἰδεῖν πρὸς τὴν ἀκραιφνῆ οὐσίαν . τὸ δὲ ἀτενὲς ἰδεῖν , τὸ γνῶναι ἐστίν . Θεοδώρητοσ . Τὸ μέν τοι “ πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως , ” καὶ ἕτερόν τι αἰνίττεται , ὅτι τῶν προφητῶν ἕκαστος , μερικήν τινα οἰκονομίαν ἐνεχειρίζετο . ὁ δὲ τούτων Θεὸς , ὁ δεσπότης λέγω Χριστὸς , οὐ μίαν τινα ᾠκονόμησε χρείαν , ἀλλὰ τὸ πᾶν ἐνανθρωπίσας κατώρθωσε , καὶ τὴν τῶν ἀνθρώπων ἐπραγματεύσατο σωτηρίαν . Ἀθανάσιοσ κατὰ Ἀρείου καὶ Ἀπολιναρίου . Σὺ δέ μοι ἐπισήμηνον , ὅτι ποτὲ μὲν λέγει ἡ γραφὴ , ὅτι Πνεῦμα Ἅγιον ἐλάλει ἐν τοῖς προφήταις , ἐνταῦθα δὲ ὁ Παῦλος ὅτι ὁ Πατὴρ ἐλάλει ἐν τοῖς προφήταις · ἀλλαχοῦ δὲ , ὅτι ὁ Υἱὸς ἐλάλει , καθὼς φησὶν , “ ἢ “ δοκιμὴν ζητεῖτε τοῦ ἐν ἐμοὶ λαλοῦντος Χριστοῦ ; ” ὁ δὲ Υἱὸς , Πνεῦμα εἰπε τὸ λαλοῦν ἐν τοῖς Ἀποστόλοις . ταῦτα δὲ εἴρηται , ἵνα γνῷς , ὅτι μία τῆς ἁγίας τριάδος ἐνέργεια , καἰ τὰ αὐτὰ ἔργα Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ Ἁγίου Πνεύματος . Ὃν ἔθηκε κληρονόμον πάντων . Χρυσόστομοσ . Ἐνταῦθα τὴν σάρκα φησὶν , καθὼς καὶ ἐν δευτέρῳ ψαλμῷ λέγει , “ αἴτησαι πη ἐμοῦ , καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν “ κληρονομίαν σου . ” οὐκέτι γὰρ μερὶς Κυρίου Ἰακὼβ , οὐδὲ κλῆρος αὐτῷ ὁ Ἰσραὴλ , ἀλλὰ πάντες , τουτέστι , τοῦτον Κύριον πάντων ἐποίησεν , ὃ καὶ ἐν ταῖς Πράξεσιν ὁ Πέτρος ἔφη · “ ὅτι “ καὶ Χριστὸν αὐτὸν ὁ Θεὸς ἐποίησε . ” τῷ δὲ τοῦ κληρονόμου ὀνόματι κέχρηται , δύο δηλῶν , καὶ τὸ τῆς υἱότητος γνήσιον , καὶ τὸ τῆς κυριότητος ἀναπόσπαστον . Δἷ f . Ὅρα γε πῶς ἀπὸ τῶν ἀνθρωπίνων ὁ θεῖος Ἀπόστολος ἤρξατο , καὶ τὰ ταπεινότερα πρῶτα λέγων , οὕτως ἅπτεται τῶν μειζόνων κληρονόμος γὰρ πάντων , τουτέστι τοῦ κόσμου παντὸς ὁ δεσπότης Χριστὸς , οὐχ ὡς Θεὸς ἀλλ’ ὡς ἄνθρωπος . ὡς γὰρ Θεὸς , ποιητής ἐστι πάντων . ὁ δὲ πάντων δημιουργὸς , φύσει πάντων δεσπότης . ὁ δὲ κληρονόμος ἀποφαίνεται Κύριος ὣν οὕμ’ ἦν πάντων δεσπότης . οὕτως οἱ πιστεύοντες κληρονόμοι Θεοῦ , καὶ συγκληρονόμοι Χριστοῦ . χάριτι γὰρ λαμβάνουσιν ὃ μὴ πρότερον εἶχον . ὅτι δὲ αὐτὸς τῶν ἁπάντων δεσπότης , τὰ ἐπαγόμενα μαρτυρεῖ . Δἰ οὗ καὶ τοὺς αἰῶνας ἐποίησε . Θεοδώρητοσ . Τοῦτο δηλωτικὸν τῆς θεότητος · οὐ γὰρ αὐτὸν δημιουργὸν , ἀλλὰ καὶ ἀίδιον ἔδειξεν . ὁ γὰρ αἰὼν , οὐκ οὐσία τίς ἐστιν , ἀλλ’ ἀνυπόστατον χρῆμα , συμπαρομαρτοῦν τοῖς γενητὴν ἔχουσι φύσιν · καλεῖται γὰρ αἰὼν , καὶ τὸ ἀπὸ τῆς τοῦ κόσμου συστάσεως μέχρι τῆς συντελείας διάστημα , κατὰ τὸ “ μεθ’ “ εἰμὶ πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος . “ καὶ τῆς ἑκάστου δὲ ἡμῶν ζωῆς τὸν χρόνον αἰῶνα κέκληκεν ὁ θεῖος Δαβὶδ εἰπών , “ ὁ αἰὼν ἡμῶν εἰς φωτισμὸν τοῦ προσώπου καὶ τοῦ μέλλοντος δὲ βίου τὴν σύστασιν αἰῶνα προσηγόρευσεν ὁ θεῖος Ἀπόστολος . “ οὐ μόνον γάρ ” φησιν “ ἐν τῷ αἰῶνι “ καὶ ἐν τῷ μέλλοντι . ” καὶ πάλιν “ ἵνα ἐνδείξηται ἐν τοῖς “ τοῖς ἐπερχομένοις τὸν ὑπερβάλλοντα πλοῦτον τῆς χάριτος αὐτοῦ “ ἐν χρηστότητι ἐφ’ ἡμᾶς . ” αἰὼν τοίνυν ἐστὶ τὸ τῇ παρεζευγμένον διάστημα . τῶν αἰώνων δὲ ποιητὴν εἴρηκε τὸν Υἱὸν , ἀΐδιον αὐτὸν αὐτῶν διδάσκων , καὶ παιδεύων ἡμᾶς ὡς ἀεὶ ἦν παντὸς οὑτινοσοῦν ὑπερκείμενος χρονικοῦ διαστήματος · οὕτω περὶ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἡ παλαιὰ λέγει γραφή · “ ὁ ὑπάρχων πρὸ τῶν ἀεὶ ὢν . Βασιλείου πρὸσ . . . . . . . . . . . Ἀμφιλόχιον . Ποῦ εἰσιν οἱ λέγοντες ἦν ὅτε οὐκ ἦν ὁ Υἱός ; οὐ γὰρ ὑπὸ χρόνον ὁ ποιητὴς τῶν αἰώνων . ἐπειδὴ δὲ αἴτιος ὁ Πατὴρ τοῦ Υἱοῦ , εἰκότως καὶ τῶν ὑπ’ αὐτοῦ γεγονότων . διὰ τοῦτο φησὶν “ δι’ οὗ . ” ὁ Πατὴρ γὰρ δοκεῖ ποιεῖν , ὃς τὸν ποιήσαντα Υἱὸν ἐγέννησεν . ἀλλ’ οἱ αἱρετικοὶ τῷ μὲν Θεῷ καὶ Πατρὶ ὥσπερ τινὰ κλῆρον , τὸ ἐξ οὗ προσνέμουσι , τῷ δὲ Υἱῷ , τὸ “ δι’ οὗ ” ἀφώρισαν · τῷ δὲ Ἁγίῳ Πνεύματι , τὸ ἐν ᾧ · φασὶ μηδέποτε τὴν χρῆσιν ταύτην τῶν συλλαβῶν ἐπαμείβεσθαι , ἵνα τῷ παρηλλαγμένῳ τῆς ἐκφωνήσεως καὶ ἡ τῆς φύσεως παραλλαγὴ συνεμφαίνεται · τὸ μὲν γὰρ ἐξ οὗ , τὸν δημιουργὸν σημαίνειν βούλονται , τὸ δὲ δι’ οὗ , τὸν ὑπουργὸν ἣ τὸ ὄργανον , τὸ δὲ ἐν ᾧ , τὸν χρόνον δηλοῦν , ἣ τὸν τόπον · ἵνα μηδὲν μὲν ὀργάνου σεμνότερος ὁ δημιουργὸς τῶν ὅλων νοῆται · μηδὲν δὲ τῆς ἀπὸ χρόνου ἣ τόπου συνεισφορᾶς εἰς τὰ ὄντα , πλεῖον φαίνηται τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον παρεχόμενον . Ὑπηγάγετο μέντοι αὐτοὺς πρὸς τὴν ἀπάτην ταύτην ἡ τῶν ἔξωθεν παρατήρησις , οἳ τὸ ἐξ οὗ καὶ τὸ δι’ οὗ κεχωρισμένοις πράγμασιν προσδιένειμαν . ἐκεῖνοι γὰρ οἴονται , τὸ μὲν ἐξ οὗν τὴν ὕλην δηλοῦν · τὸ δὲ δι’ οὗ , τὸ ὄργανον παριστᾷν · ἢ ὅλως , τὴν ὑπουργίαν · μᾶλλον δὲ , ἵνα τὸ πρὸς ἑαυτοὺς ἀσύμφωνον αὐτῶν διελέγξωμεν , ἐκεῖνοι τοῦ αἰτίου τὴν φύσιν πολλαχῶς ἐξηγούμενοι , καὶ τοῦτο εἰς τὰ οἰκεῖα σημαινόμενα διαιροῦντες , τὰ μὲν προκαταρκτικὰ λέγουσι τῶν αἰτίων , τὰ δὲ συνεργὰ ἣ συναίτια , τὰ δὲ τόπων λόγον ἐπέχειν . ἑκάστῳ μέντοι τούτων , ἰδιάζουσαν καὶ τὴν ἐκφώνησιν ἀφορίζουσαν h , ὥστε ἄλλως τὸν δημιουργὸν σημαίνεσθαι , καὶ τὸ ὄργανον ἄλλως · τῷ μὲν γὰρ δημιουργῷ , πρέπειν οἴονται τὸ ὑφ’ οὗ · κυρίως γάρ φησιν λέγεσθαι ὑπὸ τοῦ τέκτονος γεγενῆσθαι τὸ βάθρον , τῷ δὲ ὀργάνῳ τὸ δἰ οὑ . οἷον διὰ σκεπάρνου τὸ δὲ ἐξ οὑ , τῆς ὕλης ἴδιον τίθενται · ἐκ ξύλου γὰρ αὐτῷ τὸ δημιούργημα . τὸ δὲ καθ’ ὃ , τὸ ἐνθύμιον δηλοῦν , ἣ τὸ ἐκκείμενον ὑπόδειγμα τῷ τεχνίτῃ · τὸ δὲ δι’ ὃ τῷ τέλει προσήκειν βούλονται , οἷον διὰ τὴν χρῆσιν τῶν ἀνθρώπων · τὸ δὲ ἐν ᾦ τὸν χρόνον παριστᾶν ἣ τὸν τόπον . ταῦτα οὗτοι θαυμάσαντες , ἐπὶ τὴν ἁπλῆν καὶ ἀτεχνολόγητον τοῦ Πνεύματος διδασκαλίαν μετακομίζουσιν , εἰς ἀθέτησιν μὲν τοῦ Θεοῦ Λόγου , ἀθέτησιν δὲ τοῦ θείου Πνεύματος · οἱ γε τὴν ἐπὶ ἀψύχων ὀργάνων ἢ τῆς ὑποχειρίου ὑπηρεσίας ἀφωρισμένην φωνὴν παρὰ τῶν ἔξωθεν , τὴν δι’ οὗ λέγω , οὐκ ὤκνησαν ἐπὶ τὸν δεσπότην τῶν ὅλων μεταθεῖναι , καὶ οὐκ αἰσχύνονται οἱ Χριστιανοὶ , πρίονος , ἣ σφύρας τῷ δημιουργῷ φωνὴν ἀφορίζοντες . ἡμεῖς δὲ κεχρῆσθαι μὲν τὴν γραφὴν ταῖς φωναῖς ταύταις πολλαχοῦ ὁμολογοῦμεν , οὐ μὴν τήν γε τοῦ Πνεύματος ἐλευθερίαν δουλεύειν πάντως φαμὲν τῇ μικροπρεπείᾳ τῶν ἔξωθεν , ἀλλὰ κατὰ τὸ ἀεὶ προστυγχάνον οἰκείως ταῖς χρείαις ὑπαλλάττειν τὰς ἐκφωνήσεις · οὐ γὰρ πάντως τὸ ἐξ οὗ τὴν ὕλην σημαίνειν , ἀλλὰ συνηθέστερον τῇ γραφῇ ἐπὶ τῆς ἀνωτάτω αἰτίας τὴν φωνὴν ταύτην παραλαμβάνειν , ὡς ἐπὶ τοῦ “ εἷς Θεὸς , ἐξ οὗ τὰ πάντα . ” καὶ οὔτε ὁ Πατὴρ τὸ ἐξ λαβὼν τῷ Υἱῷ προσέρριψε τὸ δι’ οὗ , οὔτ’ ὁ Υἱὸς τὸ Πνεῦμα εἰς τὴν τοῦ ἐξ οὗ ἣ τὴν τοῦ δι’ οὗ κοινωνίαν οὐ παραδέχεται . Ὅτι δὲ αὗται αἱ φωναὶ ἀλλήλαις οὐκ ἀντιτάσσονται , οὐδ’ ὥσπερ ἐν πολέμῳ πρὸς ἀντίπαλον τάξιν ἀποκριθεῖσαι συνεκπολεμοῦσι τὰς φύσεις αἷς προσεχώρησαν , ἐκεῖθεν δῆλον . συνήγαγε γὰρ ἀμφοτέρας ὁ Ἀπόστολος ἐπὶ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ὑποκειμένου , εἰπὼν περὶ τοῦ Κυοίου , “ ὅτι ἐξ αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν “ τὰ πάντα . ” εἰ δὲ μὴ ἐπὶ τοῦ Κυρίου δώσουσι τὰς τρεῖς εἰρῆσθαι φωνὰς , τήν τε ἐξ αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν τὰ πάντα , ἀνάγκη πᾶσα προσοικειοῦν αὐτὰς τῷ Θεῷ καὶ Πατρί . ἐκ δὲ τούτου , προδήλως αὐτῶν διαπεσεῖται τὸ παρατήρημα . εὑρίσκεται γὰρ , οὐ μόνον τὸ ἐξ οὗ , ἀλλὰ καὶ τὸ δι’ οὗ τῷ Πατρὶ προσαγόμενον · ὅπερ εἰ μὲν οὐδὲν ταπεινὸν ἐμφαίνει , τὶ δήποτε ὡς ὑποδεέστερον ἀφορίζουσιν αὐτὸ τῷ Υἱῷ ; εἰ δὲ πάντως ἐστὶ διακονίας δηλωτικὸν , ἀποκρινάσθωσαν ἡμῖν , ὁ Θεὸς τῆς δόξης καὶ Πατὴρ τοῦ Χριστοῦ , τίνος ἐστὶν ἄρχοντος ὑπηρέτης ; ἐκεῖνοι μὲν οὖν οὕτως ὑφ’ ἑαυτῶν περιτρέπονται . ἡμεῖς δὲ φαμὲν , ὅτι πάντα διὰ τοῦ Υἱοῦ ἐγένετο , οὐκ ὀργανικήν τινα οὐδὲ δουλικὴν ὑπηρεσίαν πληροῦντος , ἀλλὰ δημιουργικῶς τὸ πατρικὸν ἐκτελοῦντος θέλημα · καὶ ὁ Πατὴρ δι’ αὐτοῦ τοὺς αἰῶνας ἐποίησεν , ὡς δι’ οἰκείας χειρὸς καὶ δυνάμεως · “ Χριστὰς γὰρ Θεοῦ δύναμις . ” Κυρίλλου Θησαυρικῶν . Ὅρα δέ μοι πῶς αὐτὸν ὁ Παῦλος θεολογεῖ , κρείττονα γὰρ τῆς διὰ Μώσεως διαθήκης καὶ τῶν προ - φητικῶν κηρυγμάτων , τὴν εὐαγγελικὴν ἀποδεικνύων παίδευσιν , ἀπὸ τῆς τῶν προσώπων διαφορᾶς ποιεῖται τὴν διάκρισιν . κατὰ μὲν οὖν τὸ ἀρχαῖον διὰ τῶ , προφητῶν τοῖς πατράσιν ἀνακεκηρύχθαι τὸν λόγον διισχυρίσατο , ἐπ’ ἐσχάτου δὲ τῶν καιρῶν δι’ Υἱοῦ , τοσαύτην ἔχοντος πρὸς ἐκείνους τὴν ὑπεροχὴν , ὡς τοὺς μὲν τὸ οἰκετικὸν οὐχ ὑπερβαίνοντας μέτρον , τὸ τάδε λέγει Κύριος ἀναφωνεῖν , τὸν δὲ δεσποτικὸν ἀξίωμα φοροῦντα λέγειν ὡς Υἱὸν , “ ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις , οὐ μοιχεύσεις , ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν . ” πῶς οὖν ἐν κτίσμασιν ὁ κατὰ φύσιν Υἱός ; ἢ πῶς ἐν δούλοις ὁ πάντων δεσπότης τετάξεται ; καὶ εἰ πάντων ἐστὶ κληρονόμος , ἕτερος ἐστὶ παρὰ πάντα καὶ ὧ , ἐστὶ κληρονόμος · καὶ εἰ δι’ αὐτοῦ πεποίηκε τοὺς αἰῶνας , οὐκ ἃν εἴη τῶν γοητῶν , ὁ ὑπάρχων πρὸ τῶν αἰώνων . ἐπείπερ οὐδὲν τῶν κτισμάτων προγενεστέραν τοῦ αἰῶνος ἔχει τὴν γένεσιν , ἀλλ’ ἐν χρόνῳ πεποίηται . μόνῳ δὲ πρόσεστι τῷ Υἱῷ , τὸ ἀχρόνως αὐτὸ μετὰ τοῦ Πατρός . . . . εκ τῶν καταστάσε . . . κά . . ῶ . Οὕτως ἃν τηροῖτο “ “ μὲν Θεὸς , ” εἰς ἓν αἴτιον Υἱοῦ καὶ Πνεύματος ἀναφερομένων , συντιθεμένων , οὐδὲ συναλειφομένων . καὶ κατὰ τὸ ταὐτὸν καὶ ἓν τῆς θεότητος , ἵν ὀνομάσω , ὀνομάσω , κίνημά τε καὶ βούλημα καὶ τὴν τῆς οὐσίας ταὐτότητα . αἱ δὲ τρεῖς ὑποστάσεις , μηδεμιᾶς ἐπινοουμένης σφῆς ἢ ἀναλύσεως ἣ συγχύσεως , ἵνα μὴ τὸ πᾶν καταλυθῇ , δι’ ὧν τὸ ἓν πλέον σεμνύνεται , ἣ καλῶς ἔχει . αἱ δὲ ἰδιότητες πατρὸς μὲν καὶ ἀνάρχου καὶ ἀρχῆς ἐπινοουμένου καὶ λεγομένου , ἠχῆς δὲ ὡς αἰτίου , καὶ ὡς πηγῆς , καὶ ὡς αἰδοίου φωτός . Υἱοῦ δὲ ἀνάρχου μὲν οὐδαμῶς , ἀρχῆς δὲ τῶν ὅλων . ἀρχὴν δ’ ὅταν εἴπω , μὴ χρόνον παρενθῇς , μηδὲ μέσον τι τάξῃς τοῦ γεγεννηκότος καὶ τοῦ γεννήματος · μηδὲ διέλῃς τὴν φύσιν τῷ κακῶς παρεντεθέντι τοῖς συναϊδίοις καὶ τοῖς συνειρημμένοις . εἰ γὰρ χρόνος Υἱοῦ πρεσβύτερον , ἐκείνου δηλαδὴ πρῶτος ἃν εἴη ὁ Πατὴρ καὶ ποιητὴς χρόνων , ὁ ὕπο χρόνον . πῶς ’δε καὶ Κύριος πάντων , εἰ ὑπὸ χρόνου προειληπταί τε καὶ κυριεύεται . ἄναρχος οὑν ὁ Πατὴρ , οὐ γὰρ ἑτέρωθεν αὐτῷ , οὐδὲ πη ἑαυτοῦ τὸ εἶναι . ὁ δὲ Υἱὸς , ἐὰν μὲν ὡς αἴτιον τὸν Πατέρα λαμβάνεις , οὐκ ἄναρχος . ἀρχὴ γὰρ Υἱοῦ Πατὴρ , ὡς αἴτιος · ἐὰν δὲ τὴν ἀπὸ χρόνου νοῇς ἀρχὴν , καὶ ἄναρχος · οὐκ ἄρχεται γὰρ ὑπὸ χρόνου ὁ χρόνων δεσπότης . εἰδ’ ὅτι τὰ σώματα ὑπὸ χρόνον , διὰ τοῦτο ἀξιώσεις κεῖσθαι καὶ τὸν Υἱὸν ὑπὸ χρόνον , περιθήσεις καὶ σῶμα τῷ ἀσωμάτῳ · καὶ εἰ ὅτι τὰ παρ’ ἡμῶν γεννώμεθαι , οὐκ ὄντα ποτὲ , εἶτα γινόμενα , διὰ τοῦτο καὶ τὸν Υἱὸν ἀναγκάσεις ἐξ οὐκ ὄντων εἰς τὸ αὐτοῦ παρεληλυθέναι , συγκρίνεις τὰ ἀσώματα , Θεὸν καὶ ἄνθρωπον , σῶμα καὶ ἀσώματον · οὐκοῦν καἰ πείσεται καὶ λυθήσεται , ὅτι καὶ τὰ ἡμέτερα σώματα . σὺ μὲν οὖν ἀξιοῖς διὰ τοῦτο οὕτω γεννᾶσθαι Θεὸν , διότι τὰ σώματα , ἐγὼ δὲ δία τοῦτο οὐχ οὕτως , ὅτι οὕτως τὰ σώματα · ὣν γὰρ τὸ αὐτοῦ οὐχ ὅμοιον , τούτων οὐδὲ τὸ γεννᾶν ὅμοιον . πλὴν ὁ Ἀπόστολος ἐπειδὴ Υἱὸν εἰπὼν , ἀίδιον αὐτὸν προσηγόρευσε · ἀπίθανον δέ πὼς αὐτῷ ἐδόκει τοῖς ἀμυήτοις τῶν θείων , τὸ Υἱὸν ὄντα μὴ δεύτερον εἶναι τοῦ γεγεννηκότος τῷ χρόνῳ , ἀπό τινος ὁρωμένης εἰκόνος δείκνυσι τὴν τῆς θεολογίας ἀλήθειαν , καὶ φησίν , “ ὃς ὣν ἀπαύγασμα “ δόξης . ” τὸ γὰρ ἀπαύγασμα καὶ ἐκ τοῦ πυρὸς ἐστὶ , καὶ σὺν πυρὶ ἐστί . καὶ αἴτιον μὲν ἔχει τὸ πῦρ , ἀχώριστον δέ ἐστι τοῦ πυρός · ἐξ οὗ γὰρ τὸ πῦρ , ἐξ ἐκείνου καὶ τὸ ἀπαύγασμα . εἰ τοίνυν ἐπὶ τῶν αἰσθητῶν δυνατὸν αὐτῷ ὅτι ἔκ τινος , καὶ συνυπάρχειν τούτῳ , ἐξ οὗ περ ἐστὶ , μὴ ἀμφιβάλῃς , φησὶν , ὡς ὁ Θεὸς Λόγος , ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ Υἱὸς , καὶ γεγέννηται ὡς Υἱὸς , καὶ συνυπάρχει τῷ γεγεννηκότι ὡς Λόγος , ὡς ἀπαύγασμα δόξης · ἐξ οὗ γὰρ ἡ δόξα , ἐξ ἐκείνου καὶ τὸ ἀπαύγασμα , καὶ τῷ πυρὶ δὲ ὁμοφυὲς τὸ ἀπαύγασμα · οὐκοῦν καὶ ὁ Υἱὸς τῷ Πατρί . Ἐκ τῶν κατὰ αἱρέσεων . Πρῶτον μὲν οὖν , ὅπερ ἔφην , τῶν αἰώνων αὐτὸν δείκνυσι ποιητήν . ἐπειδὴ δὲ οἱ τὰ θεῖα νοεῖν θεοπρεπῶς οὐκ ἐθέλοντες , οὐκ οἴονται δυνατὸν συναΐδιον εἶναι τοῦ Θεοῦ τὸν ἐκ Θεοῦ · τῷ νόμῳ γὰρ τῆς τῶν ἀνθρώπων φύσεως , καὶ τὴν θείαν ὑποκεῖσθαι φύσιν ἀνοήτως νομίζοντες , πρεσβύτερον ὑπειλήφασι τοῦ Υἱοῦ τὸν Πατέρα , διαγενόμενος ἱκανῶς ὁ θεῖος Ἀπόστολος ἐναργῶς ἐπιδείκνυσιν , ὅτι καὶ ἐκ Θεοῦ καὶ σὺν τῷ Θεῷ ἐστὶν ὁ μονογενὴς Υἱός . ἀπαύγασμα γὰρ αὐτὸν προσηγόρευσε δόξης . τὸ δὲ ἀπαύγασμα καὶ ἐκ τοῦ πυρὸς ἔχει τὴν ὕπαρξιν , καὶ τῷ πυρὶ συνυπάρχει . συμπέφυκε γὰρ τῷ πυρὶ τὸ ἀπαύγασμα καὶ ἡ ἀκτὶς τῷ ἡλίῳ . ἐξ οὗ γὰρ ἥλιος , ἐξ ἐκείνου καὶ ἀκτῖνες . ἀλλ’ αἴτιος τῶν ἀκτίνων ὁ ἥλιος , καὶ τὸ πῦρ τοῦ ἀπαυγάσματος · μάτος · οὐ γὰρ ἥλιος ἐξ ἀκτίνων , ἀλλ’ ἀκτῖνες ἐκ τοῦ ἡλίου γεννῶνται , καὶ τὸ ἀπαύγασμα ἐκ τοῦ πυρὸς φύεται . οὕτως ὁ μονογενὴς Υἱὸς γεγέννηται μὲν ἐκ τοῦ Πατρὸς , συνέστη δὲ τῷ γεγεννηκότι , ὡς ὁ λόγος τῷ νῷ , καὶ τὸ ἀπαύγασμα τῷ πυρὶ , καὶ ἡ ἀκτὶς τῷ ἡλίῳ · ἀλλὰ τούτων ἕκαστον οὐχ ὐφέστηκεν αὐτὸ καθ’ αὑτὸ , ἀλλ’ ἐν ἐκείνῳ ἐξ οὗ περ ἔφυ , τὴν ὑπόστασιν ἔχει . ὁ δὲ Θεὸς Λόγος , τὸ ἀπαύγασμα τῆς δόξης , οὐκ ἐνέργειά τίς ἐστιν , ἀνυπόστατος τοῦ Πατρὸς , ἀλλ’ ὑπόστασις ζῶσα καὶ κἄ αὑτὴν ὑφεστῶσα . οὐ γὰρ ἁπλῶς Λόγος ὠνόμασται , ἀλλὰ Θεὸς Λόγος · οὐδὲ μόνον “ ἀπαύγασμα δόξης , ” “ χαρακτὴρ ὑποστάσεως . ” ἐπειδὴ γὰρ τοῦ ἀπαυγάσματος ἡ εἰκὼν , τὸ μὲν συναΐδιον καὶ ὁμοούσιον ἀποχρώντως δεδήλωκεν , ἀφορμὴν δὲ παρεῖχε βλασφημίας τοῖς τὰ Σαβελλίου καὶ Φωτεινοῦ νοσοῦσι · καθ’ ἑαυτὸ γὰρ οὐχ ὑφέστηκε τὸ ἀπαύγασμα , δι’ ἑτέρας εἰκόνος καὶ ταύτην ἐξορίζει τὴν βλασφημίαν · ἐπάγει γὰρ , Καὶ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ . Θεοδώρητοσ . Καθ’ ἑαυτόν φησιν ὑφέστηκεν , ὅλον ἐν ἑαυτῶ δεικνῦς τὸν Πατέρα . τοὺς γὰρ πατρικοὺς περίκειται χαρακτῆρας . οὕτω διὰ πλειόνων ὀνομάτων ἐδίδαξεν ἡμᾶς ὁ θεῖος Ἀπόστολος , καὶ τὸ γνήσιον τῆς γεννήσεως , καὶ τὸ ὁμοούσιον καὶ συναΐδιον . ἐπειδὴ γὰρ πάντα νοῦν ὑπερβαίνει τὰ θεῖα , καὶ οὐχ ιἷόν τε διὰ μιᾶς μόνης εἰκόνος τὸ τῆς θεολογίας διδάξαι μυστήριον , διὰ πλειόνων τοῦτο ποιεῖν ἀναγκάζονται τῆς ἀληθείας οἱ κήρυκες . οὕτως ὁ θεσπέσιος Παῦλος ( sic ) Λόγον ὠνόμασε τὸν Υἱόν . ἐπειδὴ γὰρ τῇ ἀνθρωπίνῃ γεννήσει καὶ πάθος καὶ χρόνος συνέζευκται , ἵνα μὴ Υἱὸν ἀκούοντες , εἰς ἀνθρωπίνας καταπέσωμεν ὑπονοίας , καὶ νομίσωμεν παραπλησίως ἡμῖν γεγεννῆσθαι τὸν τῶν ὅλων δημιουργὸν , ἀναγκαίως αὐτὸν προσηγόρευσε Λόγον , ἵνα δείξῃ καὶ τὸ ἀπαθὲς καὶ τὸ ἄχρονον τῆς γεννήσεως . οὐδὲ γὰρ ὁ νοῦς ὁ ἡμέτερος ὠδίνων τὸν λόγον δεῖται τῆς τοῦ θήλεος κοινωνίας , ἣ τομὴν , ἣ ῥεῦσιν ὑπομένει τινὰ , ἀλλὰ τέλειος μένων , τέλειον ἀποτελεῖ τὸν λόγον . ὅπως δὲ μηδεὶς ὐπολάβῃ πάλιν ἀνυπόστατον αὐτὸν εἶναι λόγον , ὃ Μάρκελλος πέπονθε καὶ Φωτεινὸς , καὶ Παῦλος , ἀναγκαίως προστέθεικε “ καὶ Θεὸς ἦν “ ὁ Λόγος , καὶ τὴν αὐτοῦ αὐτοῦ σημαίνω , ὑπόστασιν , καὶ τὴν μίαν φύσιν ἐμφαίνων καὶ τῆς γεννήσεως τὸ ἀπαθές τε καὶ ἄχρονον ἐκπαιδεύων . οὕτως ὁ μακάριος Παῦλος Υἱὸν μὲν αὐτὸν προσηγό - ῥεῦσεν , ἄλλον αὐτὸν παρὰ τὸν Πατέρα δεικνὺς κατὰ τὸν τῆς ἰδιότητος λόγον . τῶν αἰώνων δὲ αὐτὸν εἴρηκε ποιητὴν , τὸ ἀίδιον αὐτοῦ διὰ τούτων διδάσκων . “ δι’ οὗ , ” γάρ φησιν , “ καὶ “ ἐποίησεν , οὐκ οὐσίαν τῶν αἰώνων δηλοῖ , ἀλλ’ ὅτι οὐδεὶς Θεοῦ τῶν ὅλων πρεσβύτερος . ὠνόμασε δὲ αὐτὸν καὶ “ ἀπαύγασμα “ δόξης , ” καὶ τὸ συναΐδιον διὰ τούτου , καὶ τὸ ταὐτὸν τῆς οὐσίας σημαίνων . ἐκ γὰρ τῆς τοῦ πυρὸς φύσεως , τὸ ἀπαύγασμα . προστέθεικε δὲ , ὅτι “ καὶ χαρακτήρ ἐστιν ὑποστάσεως , ” κατὰ ταὐτὸν διδάσκων , ὅτι καὶ καθ’ ἑαυτὸν ὑφέστηκε , καὶ ἐν ἑαυτῷ δείκνυσι τοὺς πατρικοὺς χαρακτῆρας . βαβαὶ τῆς ἀποστολικῆς συνέσεως · μᾶλλον δὲ οὐ τὴν τοῦ Παύλου σύνεσιν , ἀλλὰ τὴν τοῦ Πνεύματος ἐστὶ θαυμάσαι χάριν . οὐ γὰρ δὴ ἐξ οἰκείας διανοίας ταῦτα ἐφθέγξατο . πόθεν γὰρ ἀπὸ τῆς σμίλης καὶ τῶν δερμάτων , ἣ τοῦ ἐργαστηρίου , τὴν τοιαύτην σοφίαν εὕρισκεν ; ἀλλὰ θείας ἐνεργείας ἦν . οὐ γὰρ αὐτοῦ ταῦτα τὰ νοήματα ἔτικτεν ἡ διάνοια τότε , οὕτω ταπεινὴ καὶ εὐτελὴς οὖσα , ὡς τῶν ἀγοραίων μηδὲν ἔχειν πλέον . πῶς γὰρ ἡ περὶ συμβόλαια καὶ δέρματα καταναλωθεῖσα ; ἀλλ’ ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις , δι’ ὧν ἂν ἐθέλῃ τὴν αὐτῆς ἰσχὺν ἐπιδείκνυται . ὅρα δὲ πῶς ἀναβαθμοῖς κέχρηται · καθάπερ γὰρ εἰς ὑψηλόν τινα τόπον καὶ πρὸς αὐτὴν τοῦ οὐρανοῦ φθάνοντα τὴν κορυφὴν , εἰ τις παιδίον μικρὸν ἀναγαγεῖν βούλοιτο , ἠρέμα καὶ κατὰ μικρὸν τοῦτο ποιεῖ , διὰ τῶν κάτωθεν αὐτὸ βαθμῶν ἀνάγων . εἶτα ἐπειδὰν ἄνω στήσῃ καὶ ἴδῃ ἰλιγγιᾶσαν καὶ θορυβούμενον , λαμβανόμενος αὐτοῦ κατάγει πάλιν ἐπὶ τὸ ταπεινότερον , παρέχων ἀναπνεῦσαι εἶτα , ὅταν ἀνακτήσηται αὐτὸ , πάλιν ἀνάγει , καὶ πάλιν κατάγει · οὕτω δὴ καὶ ὁ μακάριος Παῦλος ἐποίησε , καὶ ἐπὶ τῶν Ἐβραίων ἐνταῦθα , καὶ πανταχοῦ , παρὰ τοῦ διδασκάλου τοῦτο μαθών · καὶ γὰρ κἀκεῖνος ποτὲ μὲν ἀνῆγεν εἰς ὕψος τοὺς ἀκροατὰς , ποτὲ δὲ , κατῆγεν . Ὅρα γοῦν δι’ ὅσων αὐτοὺς ἀναγαγὼν βαθμῶν , καὶ πρὸς αὐτὴν στήσας τὴν κορυφὴν τῆς εὐσεβείας πρὶν ἰλιγγιάσαι πὼς , κατάγει πάλιν , διδοὺς ἀναπνεῦσαι . εἶπε γὰρ ὅτι ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν Υἱῷ · τοῦτο δὲ τὸ Υἱὸς ὄνομα , τέως κοινόν ἐστιν ἁπάντων , πρόσεστι γὰρ καὶ ἀνθρώποις . πρόσεστι καὶ τῷ Χριστῷ , εἰ καὶ ἡμῖν καταχρηστικῶς , ἐκείνῳ δὲ Κυρίως , εἶτα κληρονόμον ἐκάλεσε , ταπεινὸν δὲ καὶ τοῦτο , εἶτα ἐπὶ τὸν ἀνώτερον ἔστησε βαθμὸν ἐπαγαγὼν , “ “ οὗ καὶ τοὺς αἰῶνας ἐποίησεν , ” . εἶτα ἐπὶ τὸν ὑψηλότερον , καὶ ὃν οὐκ ἔστιν ἕτερος , “ ὃς ὣν ἀπαύγασμα τῆς δόξης καὶ “ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ . ” ὄντως εἰς ἀπρόσιτον φῶς ἤγαγεν , αὐτὸ τὸ ἀπαύγασμα καὶ πρὶν ἣ σκοτωθῆναι . ὅρα πῶς πάλιν ἠρέμα κατάγει λέγων , ὅτι μετὰ τὸν καθαρισμὸν τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν ἐκάθισεν ἐν ὑψηλοῖς . ἐπελάβετο γὰρ τῆς σαρκὸς , καὶ πάλιν ταπεινὰ φθέγγεται . εἶτα πάλιν παραφθεγξάμενός τι μικρὸν , ἐν δεξιᾷ γάρ φησι τῆς μεγαλωσύνης ἐν ὑψηλοῖς , πάλιν ἐπὶ τὸ ταπεινότερον ἄγει , καὶ περὶ τῆς κατὰ τὴν σάρκα οἰκονομίας λοιπὸν διαλέγεται · τὸ γὰρ “ κρείττων γενόμενος τῶν ἀγγέλων , ” οὐκ οὐσίας ἐστι τῆς κατὰ πνεῦμα · ἐκείνη γὰρ οὐκ ἐγένετο , ἀλλὰ γεγένηται , ἀλλὰ τῆς κατὰ σάρκα · αὕτη γὰρ ἐγένετο · ἀλλ’ οὐ περὶ οὐσιώσεως νῦν ὁ λόγος αὐτῷ , ἀλλ’ ὥσπερ Ἰωάννης λέγων , “ ὁ ὀπίσω μου ἐρχόμενος ἔμπροσθέν μου γέγονε , ” τουτέστιν ἐντιμότερος καὶ εὐδοκιμώτερος · οὕτως ἐνταῦθα εἴρηται , τὸ “ τοσοῦτον “ κρείττων γενόμενος τῶν ἀγγέλων , ” τουτέστιν εὐδοκιμώτερος βελτίων , καὶ λαμπρότερος , “ ὅσῳ διαφορώτερον παρ’ αὐτοὺς “ ρονόμηκεν ὄνομα . ” Ὁρᾷς ὅτι περὶ τοῦ κατὰ σάρκα ὁ λόγος ἦν · τὸ γὰρ Υἱὸς ὄνομα ὁ Θεὸς Λόγος ἀεὶ εἶχεν , οὐχ ὕστερον ἐκληρονόμησεν · οὐδὲ ὕστερον Ἀγγέλων κρείττων ἐγένετο , ὅτε καθαρισμὸν τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν ἐποιήσατο . ἀλλ’ ἀεὶ κρείττων ἦν καὶ κρείττων ἀσυγκρίτως , ὥστε περὶ τοῦ κατὰ σάρκα τοῦτο εἴρηται . οὕτω γοῦν καὶ ἡμῖν ἔθος περὶ ἀνθρώπου διαλεγομένοις , καὶ ὑψηλὰ καὶ ταπεινὰ φθέγγεσθαι · ὅταν μὲν γὰρ λέγωμεν οὐδὲν ἄνθρωπος , γῆ ἄνθρωπος , σποδὸς ἄνθρωπος , ἀπὸ τοῦ χείρονος τὸ πᾶν καλοῦμεν . ὅταν δὲ λέγωμεν ἀθάνατον ζῶον ὁ ἄνθρωπος , καὶ λογικὸς ὁ ἄνθρωπος , καὶ ὅτι τῶν ἄνω συγγενὴς , ἀπὸ τοῦ κρείττονος τὸ πᾶν πάλιν καλοῦμεν . οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ , ποτὲ μὲν ἀπὸ τοῦ ἐλάττονος , ποτὲ δὲ ἀπὸ τοῦ κρείττονος διαλέγεται ὁ Παῦλος , καὶ τὴν οἰκονομίαν στῆσαι βουλόμενος , καὶ περὶ τῆς ἀκηράτου διδάξαι φύσεως . πανταχοῦ μὲν οὖν εὐλαβοῦς διανοίας δεῖ , μάλιστα δὲ ὅταν περὶ Θεοῦ λέγωμέν τι καὶ ἀκούωμεν . ἐπεὶ μήτε εἰπεῖν ἣ γλῶττα , μήτε ἀκοῦσαι ἡ διάνοια , πρὸς ἀξίαν τοῦ Θεοῦ τί δύναται . καὶ τί λέγω γλῶτταν καὶ διάνοιαν ; οὐδὲ γὰρ ὁ νοῦς ὁ πολὺ τούτων πλέον ἔχων , δυνήσεταί τι περιλαβεῖν ἀκριβῶς ὅταν περὶ Θεοῦ τί φθέγγεσθαι βουλώμεθα . εἰ γὰρ ἡ εἰρήνη τοῦ Θεοῦ ὑπερέχει πάντα νοῦν , καὶ τὰ ἡτοιμασμένα τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτὸν ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη , πολλῷ μᾶλλον αὐτὸς ὁ τῆς εἰρήνης Θεὸς , ὁ τῶν ἁπάντων δημιουργὸς ὑπερβαίνει πολλῷ τῷ μέτρῳ τὸν ἡμέτερον λογισμόν . δεῖ τοίνυν μετὰ πίστεως καὶ εὐλαβείας ἅπαντα δέχεσθαι . καὶ ὅταν ὁ λόγος ἐξασθενήσῃ , καὶ οὐ δύνηται παραστῆσαι τὰ λεγόμενα μετὰ ἀκριβείας , τότε μάλιστα δοξάζειν τὸν Θεὸν , ὅτι Θεὸν τοιοῦτον ἔχομεν , καὶ τὴν ἔννοιαν ἡμῶν ὑπερβαίνοντα . πολλὰ γὰρ ὧν περὶ Θεοῦ νοοῦμεν , φράσαι οὐ δυνάμεθα . καὶ πολλὰ φράζομεν , νοῆσαι δὲ οὐκ ἰσχύομεν · οἷόν τι λέγω , ὅτι πανταχοῦ ὁ Θεὸς ἴσμεν · πῶς δὲ , οὐκέτι νοοῦμεν . ὅτι ἔστι τίς ἀόρατος δύναμις , πάντων αἰτία τῶν ἀγαθῶν , ἴσμεν . πῶς δέ ἐστιν , ἣ τίς ἐστιν , οὐκ ἴσμεν . ἰδοὺ φράζομεν καὶ οὐ νοοῦμεν . εἶπον ὅτι πανταχοῦ ἐστιν , ἀλλ’ οὐ νοῶ . εἶπον ὅτι ἄναρχός ἐστιν , ἀλλ’ οὐ νοῶ . εἶπον ὅτι ἐγέννησεν ἐξ ἑαυτοῦ , καὶ οὐκ οἶδα πῶς πάλιν νοήσω . ἔστι δέ τινα ἃ μηδὲ φράσαι ἔνι · οἷον τί λέγω , νοεῖ ἡ διάνοια , ἀλλ’ εἰπεῖν οὐ δύναται . καὶ ἵνα ἴδῃς καὶ Παῦλον ἀσθενοῦντα , καὶ μὴ πρὸς ἀκρίβειαν τὰ ὑποδείγματα λέγοντα , καὶ φρίξῃς , καὶ μηδὲν περαιτέρω ζητήσῃς , ἄκουε · εἰπὼν γὰρ Υἱὸν καὶ θεὶς δημιουργὸν , τι ἐπάγει ; Ὃς ὢν ἀπαύγασμα τῆς δόξης , καὶ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ . Τοῦτο οὗν μετ’ εὐλαβείας ἐκλαμβάνειν δεῖ , καὶ τὰ ἄτοπα περι - κόψαι . “ ἀπαύγασμα τῆς δόξης . ” Ὅρα πρὸς τι αὐτὸ ἐκλαμβάνει , καὶ οὕτω καὶ αὐτὸς δέχου , ὅτι ἐξ αὐτοῦ , ὅτι ἀπαθῶς , ὅτι οὐ μειωθέντος , οὐδὲ ἐλαττωθέντος . ἐπειδὴ εἰσι τινες ἄτοπά τινα ἐκ τοῦ ὑποδείγματος ἐκλαμβάνοντες . τὸ γὰρ ἀπαύγασμα φησὶν , ἐνυπόστατον οὐκ ἔστιν , ἀλλ’ ἐν ἑτέρῳ ἔχει τὸ αὐτοῦ . μὴ τοῦτο τοίνυν ἐκλάβῃς , ἄνθρωπε , μηδὲ Μαρκέλλου καὶ Φωτεινοῦ νοσήσῃς τὴν νόσον . ἐγγύθεν σε γὰρ θεραπεύει , ὥστε μὴ εἰς ἐκείνην ἐμπεσεῖν τὴν διάνοιαν · οὐδὲ ἀφίησί σε εἰς τὸ ὀλέθριον ἐκείνων νόσημα κατενεχθῆναι , εὐθέως ἐπαγαγὼν , “ “ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ . ” δηλῶν ὅτι ὧσπέρ ἐστιν αὐτὸς ἐνυπόστατος , οὐδενὸς δεόμενος , οὕτω καὶ ὁ Υἱός . ἐνταῦθα γὰρ τὸ ἀπαράλλακτον δεικνὺς , τοῦτο φησὶ , καὶ τὸν ἰδιάζοντα χαρακτῆρα τοῦ πρωτοτύπου . ὅρα γὰρ πῶς καθάπερ ἐπὶ ἀναβαθμῶν ἀναβαίνει εἰς ὕψος , εἶτα πάλιν καταβαίνει , καὶ δύο τέμνει ὁδούς · τὴν μὲν ἀπάγων ἡμᾶς Σαβελλίου , τὴν δὲ Ἀρείου · καὶ ἄνω καὶ κάτω τὰ αὐτὰ φθέγγεται , ὥστε μὴ νομισθῆναι τὸν Χριστὸν ἄναρχον , μηδὲ ἀλλότριον τοῦ Θεοῦ . εἰ γὰρ καὶ μετὰ τοσαῦτα εἰσί τινες οἱ ἀλλότριον αὐτὸν αὐτοῦ φήσαντες , καὶ ἕτερον αὐτῷ δόντες Πατέρα , καὶ τοῦτο πολεμεῖν αὐτὸν λέγοντες , τί οὐκ ἃν ἐφθέγξαντο εἰ μὴ ταῦτα εἴρητο ; πῶς οὖν τοῦτο ποιεῖ ; ὅταν θεραπεύειν ἀναγκάζηται , τότε ἀναγκάζεται καὶ τὰ ταπεινὰ φθέγγεσθαι , οἷον ὅτι ἔθηκεν αὐτὸν “ κληρονόμον πάντων , καὶ δι’ αὐτοῦ τοὺς αἰῶνας ἐποίησεν . ” ἵνα δὲ μὴ ἑτέρως λυμήνηται , εἰς αὐθεντίαν πάλιν αὐτὸν ἀνάγει , καὶ δείκνυσιν ὁμότιμον ὄντα τῷ Πατρὶ , καὶ οὕτως ὁμότιμον , ὡς πολλοὺς νομίσαι τὸν αὐτὸν αὐτοῦ Πατέρα . καὶ θέα τὴν σύνεσιν αὐτοῦ τὴν πολλήν . πρότερον ἐκείνῳ τίθησιν καὶ ἀσφαλίζεται αὐτῷ μετὰ ἀκριβείας · καὶ ὅταν τοῦτο δειχθῇ ὅτι τοῦ Θεοῦ ἐστιν Υἱὸς , καὶ ὅτι οὐκ ἀλλότριος αὐτοῦ , μετὰ ἀσφαλείας λοιπὸν ἅπαντα φθέγγεται τὰ ὑψηλά . ἐπειδὴ γὰρ τὸ μέγα τι περὶ αὐτοῦ εἰπεῖν , εἰς ἐκείνην τὴν ἔννοιαν πολλοὺς ἦγε , πρότερον θεὶς τὰ ταπεινὰ , τότε εἰς ὕψος ἀνέρχεται ὅσον βούλεται . εἰπὼν οὖν “ ὃν “ κληρονόμον πάντων , ” καὶ ὅτι “ διὰ αὐτοῦ τοὺς τότε ἐπάγει , “ φέρων τε τὰ πάντα τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως “ αὐτοῦ · ” ὁ γὰρ ῥήματι μόνῳ τὰ πάντα διακυβερνῶν , οὐκ δεηθείη τινος εἰς τὸ παραγαγεῖν τὰ πάντα . καὶ ὅτι τοῦτο ἐστιν , ὅρα πῶς πάλαι προιὼν , δίδωσιν αὐτῷ τὴν αὐθεντίαν , τὸ δι’ οὗ ἐξελών . ἐπειδὴ γὰρ εἰργάσατο δι’ αὐτοῦ ὃ ἤθελε λοιπὸν ἀποστὰς ἀπ’ αὐτοῦ , τί φησι ; “ κατ’ ἀρχὰς σὺ Κύριε , τὴν γῆν ἐθεμελίω - “ σας , καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σου εἰσὶν οἱ οὐρανοί . ” οὐδαμοῦ τὸ δι’ οὗ , οὐδὲ ὅτι ἐποίησε δι’ αὐτοῦ τοὺς αἰῶνας . τί οὖν ; οὐχ ὑπ’ αὐτοῦ γεγένηνται ; ναί · ἀλλ’ οὐχ ὡς σὺ λέγεις , οὐδὲ ὡς ὑπονοεῖς , ὡς δι’ ὀργάνου , οὐδὲ ὡς οὐκ ἃν ποιήσαντος , εἰ μὴ χεῖρα αὐτῷ ὤρεξεν ὁ Πατήρ . ὥσπερ γὰρ οὐδ’ ἕνα κρινεῖ , καὶ λέγεται κρίνειν διὰ τοῦ Υἱοῦ , ᾗ κριτὴν ἐγέννησεν , οὕτω λέγεται ποιεῖν , ᾗ δημιουργον ἐγέννησεν . εἰ γὰρ αὐτοῦ αἴτιος ὁ Πατὴρ , πολλῷ μᾶλλον τῶν δι’ αὐτοῦ γεγενημένων . ὅταν μὲν οὖν βούληται δεῖξαι , ὅτι ἐξ αὐτοῦ ἐστὶν , ἀναγκαίως τὰ ταπεινὰ φθέγγεται . ὅταν δὲ βούληται ὑψηλὰ φθέγγεσθαι , λαβὴν Μάρκελλος λαμβάνει , καὶ Σαβέλλιος · ἀλλ’ ἀμφοτέρων τὴν ἀμετρίαν ἡ ἐκκλησία φυγοῦσα , μέσην ὁδεύει ὁδόν . οὔτε γὰρ ἐπὶ τῆς ταπεινότητος ἐμμένει , ἵνα μὴ Παῦλος ὁ Σαμοσατεὺς λάβῃ χώραν , οὔτε ἀεὶ τοῖς ὑψηλοῖς ἐναπομενεῖ . καὶ δείκνυσιν αὐτοῦ πάλιν τὴν ἐγγύτητα τὴν πολλήν · ἵνα μὴ Σαβέλλιος ἐπ’ ἐπιπηδήσῃ , εἶπεν Υἱὸν , καὶ εὐθέως ἐφέστηκεν ὁ Σαμοσατεὺς , λέγων αὐτὸν Υἱὸν αὐτοῦ καὶ τοὺς πολλούς · ἀλλ’ ἔδωκεν αὐτῷ καιρίαν πληγὴν , εἰπὼν κληρονόμον · ἀλλ’ ἔτι ἀναισχυντεῖ μετὰ Ἀρείου . τὸ γὰρ ἔθηκεν αὐτὸν κληρονόμον ἀμφότεροι μετέχουσιν . ἐκεῖνος μὲν ἀσθενείας λέγων αὐτῷ , οὗτος δὲ ἔτι ἐνέστηκεν , ἐπι - σκήπτειν ἐπιχειρῶν τῷ ἑξῆς . εἰπὼν γὰρ “ δι’ οὗ καὶ τοὺς “ ἐποίησεν , ” ἔβαλε μὲν ὕπτιον ἀναισχυντοῦτα τὸν ὁ δὲ Ἄρειος ἔτι ἰσχυρῶς αὐτῷ δοκεῖ , ἀλλ’ ὅρα καὶ τοῦτον πῶς πλήττει πάλιν , εἰπὼν , “ ὃς ὣν ἀπαύγασμα τῆς δόξης . ” ἀλλ’ πάλιν ἐπιπηδᾷ Σαβέλλιος καὶ Μάρκελλος καὶ Φωτεινός · ἀλλὰ κἀκείνοις πᾶσι μίαν πληγὴν δίδωσιν εἰπὼν , “ καὶ χαρακτὴρ “ ὑποστάσεως αὐτοῦ , φέρων τὰ πάντα τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως “ αὐτοῦ . ” ἐνταῦθα καὶ Μαρκίωνα πλήττει · οὐ σφόδρα μὲν ἰσχυρῶς , πλήττει δ’ οὖν ὅμως · δι’ ὅλης γὰρ τῆς Ἐπιστολῆς πρὸς αὐτοὺς μάχεται . καὶ ὁ μὲν “ ἀπαύγασμα ” αὐτὸν καλεῖ , δέ φησιν · “ ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου . ” διὰ τοῦτο οὖν “ ἀπαύγασμα , ” δεικνὺς ὅτι κακεῖνο οὕτως εἴρηται , ὡς φῶς φωτός . οὐ τοῦτο δὲ μόνον δείκνυσιν , ἀλλ’ ὅτι καὶ ἐφώτισε τὰς ἡμετέρας ψυχὰς , καὶ τὸν Πατέρα αὐτὸς ἐσήμανε , καὶ διὰ τοῦ ἀπαυγάσματος , τῆς οὐσίας τὴν ἐγγύτητα ἔδειξεν . ἐννόησον δὲ τὴν λεπτότητα τῶν εἰρημένων , οὐσίαν μίαν ἔλαβε καὶ ὑπόστασιν εἰς δύο ὑποστάσεων παράστασιν , ὃ καὶ ἐπὶ τῆς γνώσεως τοῦ Πνεύματος ποιεῖ . ὥσπερ γὰρ μίαν φησὶν αὐτοῦ γνῶσιν τὴν τοῦ Πατρὸς καὶ Πνεύματος , ὡς ὄντως μίαν καὶ οὐδὲν πρὸς ἑαυτὴν διεστηκυῖαν , οὕτω καὶ ἐνταῦθα ἑνός τινος ἐπελάβετο ῥήματος , εἰς τὴν τῶν δύο ὑποστάσεων δήλωσιν · καὶ ἐπήγαγεν ὅτι χαρακτήρ · ὁ γὰρ χαρακτὴρ , ἄλλος τίς ἐστι παρὰ τὸ πρωτότυπον . ἄλλος δὲ οὐ πάντη , ἀλλὰ κατὰ τὸ ἐνυπόστατον εἶναι . ἐπεὶ καὶ ἐνταῦθα ὁ χαρακτὴρ τὸ ὅμοιον κατὰ πάντα . ὅταν οὖν καὶ μορφὴν αὐτὸν καλῇ καὶ χαρακτῆρα , τι ἐροῦσιν ; ἀλλὰ καὶ εἰκόνος εἴρηται εἰκὼν ὁ ἄνθρωπος φησίν . τι οὖν ; οὕτως ὁ Υἱός ; οὔ φησιν , ἀλλ’ ὅτι εἰκών · οὐ δείκνυσι τὸ ὅμοιον · καίτοιγε καθὸ εἴρηται ὁ ἄνθρωπος εἰκὼν , δείκνυσι τὸ ὅμοιον ὡς ἐν ἀνθρώπῳ · ὅπερ γάρ ἐστιν ὁ Θεὸς ἐν τῷ οὐρανῷ , τοῦτο ὁ ἄνθρωπος ἐπὶ τῆς γῆς · κατὰ τὴν ἀρχὴν λέγω . ὥσπερ γὰρ τῶν ἐπὶ γῆς πάντων οὗτος κρατεῖ , οὕτω καὶ ὁ Θεὸς πάντων κρατεῖ , καὶ τῶν ἐν οὐρανῷ , καὶ τῶν ἐπὶ τῆς γῆς . ἄλλως δὲ ὁ ἄνθρωπος οὐκ εἴρηται χαρακτὴρ , ἀλλ’ οὐδὲ μορφὴ , ὅπερ καὶ οὐσίαν ἐμφαίνει , καὶ ὁμοιότητα τὴν κατ’ οὐσίαν . ὥσπερ οὑν ἡ μορφὴ τοῦ δούλου οὐδὲν ἄλλο ἐμφαίνει ἣ ἄνθρωπον ἀπαράλλακτον , οὕτως καὶ ἡ μορφὴ τοῦ Θεοῦ οὐδὲν ἄλλο ἐμφαίνει ἣ Θεόν · καὶ ἀπαύγασμα δὲ τοῦτον καλεῖ , ὅτι ὥσπερ τὸ ἀπαύγασμα τοῦ ἡλίου ἐξ αὐτῆς ἐκπηδῶν τῆς τοῦ ἡλίου φύσεως , οὐχ ὕστερον αὐτῷ φαίημεν τῆς ἡλιακῆς φύσεως ἀνάγκη γὰρ ὁμολογῆσαι τοῦτο καὶ τὸν τὰς αἰσθήσεις πεπηρωμένον ) , οὐδὲ γὰρ χωρὶς ἀπαυγάσματος ὁ ἥλιος ἐφάνη ποτὲ , ἀλλὰ καὶ ἐξ αὐτοῦ καὶ οὐχ ὕστερον αὐτοῦ , οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ νοήσομεν · μᾶλλον δὲ μειζόνως καὶ θεοπρεπῶς . ( Κυρίλλου h . ) Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ Παῦλος αὐτὸν οὕτως ἐκάλεσεν , δεικνὺς τὴν ἐκ Πατρὸς οἱονεὶ πὼς εἰς τὸ ἔξω διεκδρομὴν , οὔτε εἰς ἅπαν ἀπηλλαγμένην τῆς ὅθεν ἐστὶν ὑποστάσεως , οὔτε εἰς ἅπαν συνεσταλμένην , προκύπτουσαν δὲ ὥσπερ εἰς τὸ ὐφεστάναι καθ’ ἑαυτὴν , καὶ εἰς ὕπαρξιν ἰδικὴν ἐμφιλοχωροῦσαν . ( Γρηγορίου Νύσσησ i . ) Ἀπαύγασμα δόξης εἶπε τὸν Υἱὸν ὁ Ἀπόστολος , καὶ χαρακτῆρα τῆς ὑποστάσεως , καὶ δύναμιν Θεοῦ καὶ σοφίαν Θεοῦ , καὶ ὅσα τοιαῦτα , ὧν ἕκαστον καθάπερ ἐν συζυγίαις τρισὶν ἀναγκαίαις οὐδὲν ἐφ’ ἑαυτοῦ κατὰ μόνας νοεῖται , ἀλλὰ συνημμένως ἀμφότερα καὶ μετ’ ἀλλήλων καταλαμβάνεται . τὸ γὰρ ἀπαύγασμα πάντως τινός ἐστιν ἀπαύγασμα , καὶ ὁ χαρακτὴρ , πάντως τινός ἐστι χαρακτήρ . ὥσπερ τοίνυν οὐκ ἃν ἀπαύ - γασμα εἴη τὸ φῶς , μὴ οὔσης τῆς καταυγαζούσης αἰτίας , οὕτως ἡ ἀπαυγάζουσα φύσις οὐκ ἃν καθ’ ἑαυτὴν νοηθείη , μὴ συνεπινοουμένου τοῦ ἀπαυγάσματος . ὁμοίως δὲ καὶ ὁ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως δείκνυσι , καὶ ἡ ὑπόστασις διὰ χαρακτῆρος γνωρίζεται , οὕτω καὶ ἡ τοῦ Θεοῦ δύναμις χωρὶς Θεοῦ αὐτοῦ οὐ δύναται , καὶ Θεὸς χωρὶς τῆς δυνάμεως νοηθῆναι φύσιν οὐκ ἔχει . ὁ τοίνυν ἓν τῶν κατὰ τὴν συζυγίαν ταύτην σημαινομένων μὴ αὐτῷ λέγων , συνανεῖλε πάντως τῇ δυνάμει καὶ τὸ λειπόμενον . k Ἀλλὰ μὴν λέγουσιν οἱ τῆς ἀσεβείας προστάται ὅτι Υἱὸς ποτὲ οὐκ ἦν . εἰ οὖν οὐκ ἦν ὁ Υἱὸς , πάντως οὐδὲ ὁ Πατὴρ ἦν . εἰ οὐκ ἦν τὸ ἀπαύγασμα , οὐδὲ τὸ ἀπαυγάζον ἦν . εἰ οὐκ ἦν ὁ χαρακτὴρ , πάντως οὐδὲ ἡ ὑπόστασις ἦν . εἰ οὐκ ἦν δύναμις , οὐκ ἦν σοφία · ὧν ἄνευ Θεὸς οὐκ ἔστι , κατασκευάζεται διὰ τούτων μὴ 1 αὐτοῦ Θεὸν , ὁ ἐπὶ πάντων Θεὸς , πῶς ἦν ; οὐ γάρ ἐστιν ἐννοῆσαι , οὐ δόξαν ἀλαμπῆ , οὐχ ὑπόστασιν ἀχαρακτηριστον , οὐκ ἄνευ σοφίας σοφὸν , οὐκ ἄνευ δυνάμεως δυνατὸν , οὐκ ἄπαιδα Πατέρα . οὐκοῦν ἀποδέδεικται διὰ τῶν εἰρημένων , ὅτι ὁ τὸν Υἱὸν ἀθετῶν , συναθετεῖ τὸν Πατέρα . ὅπου δὲ οὔτε ὁ Υἱὸς δοξάζεται , οὐδὲ ὁ Πατὴρ αὐτοῦ πιστεύεται , καθόλου ἡ θεότης ἠθέτηται . τὸ δὲ ἀθετεῖν τὴν θεότητα , οὐδενὸς ἄλλου ἣ Ἐπικουρείου ἐστίν . οὐκοῦν Ἐπικούρειοι οἱ δογματισταὶ τῆς ἀπάτης ἀναπεφήνασιν , οἱ διὰ τῆς εἰς τὸν μονογενῆ Υἱὸν ὕβρεως , τὰς ὑπεροχὰς τῷ Πατρὶ χαριζόμενοι . Ἀθανασίου ἐκ τῶν τατὰ Ἀρειανῶν . Γενέσθω τις ἐντρέπων τοὺς Ἀρειανοὺς εἰ τὸ ἐκ τοῦ Θεοῦ καὶ ἴδιον αὐτοῦ γέννημα θέμις εἰπεῖν ἐξ οὐκ ὄντων , ἣ ὅτι τὸ ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐπισυμβέβηκεν αὐτῷ , ἵνα καὶ τολμήσας εἴπῃ ὅτι οὐκ ἔστιν ἀεὶ ὁ Υἱός . καὶ γὰρ ἐν τούτῳ πάλιν τὰς ἀνθρώπων ἐννοίας ὑπεραναβέβηκεν ἡ τοῦ Υἱοῦ γέννησις . ἡμεῖς μὲν γὰρ τῶν ἰδίων τέκνων ἐν χρόνῳ γινόμεθα πάτερες · ἔπει καὶ αὐτοὶ οὐκ ὄντες πρότερον , ὕστερον γεγόναμεν . ὁ δὲ Θεὸς ἀεὶ ὢν , ἀεὶ τοῦ Τίοῦ Πατήρ ἐστι . καὶ τῶν μὲν ἡ γέννησις , ἐκ τῶν ὁμοίως ὄντων ἔχει τὴν πίστιν . ἐπειδὴ δὲ “ οὐδεὶς “ οἶδε τὸν Υἱὸν , εἰ μὴ ὁ Πατὴρ , οὐδὲ τὸν Πατέρα τίς ἐπιγινώσκει , “ εἰ μὴ ὁ Υἱὸς , καὶ ᾧ ἐὰν ὁ Υἱὸς , ἀποκαλύψῃ , διὰ τοῦτο οἱ ἅγιοι ὧς ἀπεκάλυψεν ὁ Υἱὸς , εἰκόνα τινὰ δεδώκασιν ἡμῖν ἐκ τῶν ὁρωμένων , λέγοντες , “ ὃς ὢν ἀπαύγασμα τῆς δόξης , ” καὶ πάλιν , “ “ παρὰ σοὶ πηγὴ ζωῆς . ” καὶ μικρὸν μέν ἐστι τὸ παράδειγμα καὶ ἀμυδρὸν λίαν πρὸς τὸ ποθούμενον , δυνατὸν δὲ ὅμως ἐξ αὐτοῦ πλέον τῆς ἀνθρώπου φύσεως κατανοεῖν , καὶ μὴ νομίζειν τὴν ἡμῶν αὐτοῦ καὶ τὴν τοῦ Υἱοῦ γέννησιν . τίς γὰρ δύναται κἂν λογίσασθαι μὴ αὐτοῦ ποτὲ τὸ ἀπαύγασμα , ἵνα καὶ τολμήσας εἴπῃ , μὴ αὐτοῦ ποτε τὸν Υἱὸν , ἣ ὅτι οὐκ ἦν ὁ Υἱὸς πρὶν γεννηθῇ ; ἣ τίς ἱκανὸς διελεῖν ἀπὸ τοῦ ἡλίου τὸ ἀπαύγασμα , ἢ τὴν πηγὴν ἐπινοῆσαί ποτε τῆς ζωῆς ἔρημον , ἵνα καὶ μανεὶς εἴπῃ ἐξ οὐκ ὄντων ἐστὶν ὁ Υἱὸς , ὁ λέγων , “ ἐγὼ εἰμὶ ἡ ζωή · ” ἣ ἀλλότριος τῆς τοῦ πατρὸς οὐσίας λέγων , “ ὁ ἐμὲ ἑωρακὼς ἑώρακε τὸν Πατέρα ; ” τίς τὴν πηγὴν μὴ ἐξ ἑαυτῆς γεγεννηκέναι τὴν σοφίαν , ἀλλ’ ἔξωθεν ἑαυτῆς κεκτῆσθαι ταύτην , ἵνα καὶ τολμήσῃ εἰπεῖν ἐξ οὐκ ὄντων γέγονεν ὁ Υἱός ; τοῦτο γὰρ οὐκέτι πηγὴν ταύτην δείκνυσιν , ἀλλά τινα λάκκον ἔξωθεν ὥσπερ ὕδωρ λαβόντα καὶ κεχρημένον τῷ ὀνόματι τῆς πηγῆς . τίς δὲ οὐ συνορᾷ ὅτι τὰ μὲν κτιζόμενα καὶ ποιούμενα ἔξωθεν τοῦ ποιοῦντος · ὁ δὲ Υἱὸς , οὐκ ἔξωθεν , ἀλλ’ ἐκ τοῦ γεννῶντος Πατρὸς ὑπάρχει ; Διὸ περὶ μὲν τῶν κτιζομένων εἴρηται , “ ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ “ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . ” περὶ δὲ τοῦ Υἱοῦ , αὐτὸς ὁ Πατὴρ λέγει , “ ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε . ” καὶ “ Υἱός “ ἢ σὺ , ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε . ” καὶ ὁ Κύριος περὶ ἑαυτοῦ . “ πρὸ δὲ πάντων βουνῶν γεννᾷ με . ” ὁ τοίνυν Υἱὸς οὐ δὲ κτίσμα , οὐχ Υἱὸς , πολλὴ γὰρ ἐν αὐτοῖς ἡ διαφορὰ , καὶ ουδ ἃν εἴη ὁ αὐτὸς Υἱὸς ἰὸς καὶ κτίσμα · ἰνα μὴ ἐκ τοῦ Θεοῦ καὶ ἔξωθεν τοῦ Θεοῦ , ἡ οὐσία αὐτοῦ νομίζηται . ἀρ’ οὖν μάτην γέγραπται τὸ “ Κύριος ἔκτισέ με , ” τοῦτο γὰρ πάλιν Ἀρειανοὶ περιβομβοῦσιν ὡς ἀγέλη κωνώπων . οὐχί γε οὐ μάτην γέγραπται , ἀλλὰ καὶ μάλα ἀναγκαίως . καὶ γὰρ καὶ κτίζεσθαι λέγεται , ἀλλ’ ὅτε γέγονεν ἄνθρωπος , τὴν δὲ διάνοιαν ταύτην εὑρήσει , ὁ καὶ τὸν καιρὸν καὶ τὸ πρόσωπον , καὶ τὴν χρείαν τῶν γεγραμμένων ἐρεύνων . Ὁ μὲν οὐν καιρὸς , ὅτι ἀεὶ ὢν Κύριος , ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων γέγονεν ἄνθρωπος . ἡ δὲ χρεία , ὅτι τὸν ἡμῶν θάνατον καταργῆσαι θέλων , ἔλαβεν ἑαυτῷ σῶμα ἐκ τῆς παρθένου Μάριας , ἵνα τοῦτο προσενέγκας θυσίαν ὑπὲρ πάντων , τῷ Πατρὶ καταλλάξῃ πάντας ἡμᾶς , ὅσοι φόβῳ θανάτου , διὰ παντὸς τοῦ ζῆν ἔνοχοι ἦσαν δουλείας . τὸ δὲ πρόσωπον τοῦ μὲν Σωτῆρος ἐστί · τότε δὲ λέγεται ὅτε λοιπὸν τὸ σῶμα λαβὼν λέγει · “ Κύριος ἔκτισέ με . ” ὡς Υἱῷ Θεοῦ ὄντι ἁρμόζει καλῶς τὸ ἀιδίως εἶναι , οὕτως ἀνθρώπῳ γενομένῳ πρέπουσα φωνὴ τὸ “ Κύριος ἔκτισέ με . ” αἰώνιον φῶς ἐστὶν ὁ Θεὸς , οὔτε ἀρξάμενον , οὔτε λῆξον ποτέ . οὐκοῦν αἰώνιον σύνεσιν αὐτῷ τὸ ἀπαύγασμα , ἄναρχον κα ἀειγενὲς , ὅπερ ἐστιν ἡ λέγουσα σοφία , “ ἐγὼ ἤμην ᾗ προσέχειρε . ” καὶ αὖθις αἰωνίου τοῦ Πατρὸς , αἰώνιος ὁ Υἱός ἐστιν , φῶς ἐκ φωτὸς ὤν . ὄντος γὰρ γονέως , ἔστι καὶ τέκνον · εἰ δὲ μὴ τέκνον εἴη , πῶς καὶ τίνος αὐτοῦ δύναται γονεύς ; ἀλλ’ εἰσὶν ἄμφω καὶ εἰσὶν ἀεί . φωτὸς μὲν οὖν ὄντος τοῦ Θεοῦ , ὁ Χριστός ἐστιν ἀπαύγασμα . Πνεύματος δὲ ὄντος , “ Πνεῦμα γὰρ ὁ Θεὸς , ” ἀναλόγως πάλιν ὁ Χριστὸς λέγεται · ἀτμὶς γάρ ἐστιν τῆς τοῦ Θεοῦ δυνάμεως . καὶ γε ὡς μὲν πρὸς τὴν πηγὴν , ποταμὸς ὁ Υἱὸς λέγεται . “ ὁ ποταμὸς γὰρ “ Θεοῦ ἐπληρώθη ὑδάτων · ” πρὸς δὲ τὸ φῶς , ἀπαύγασμα . μόνος οὖν ἀεὶ ὁ Υἱὸς συνὼν τῷ Πατρὶ , καὶ τοῦ ὄντος πληρούμενος , καὶ αὐτός ἐστιν ὢν ἐκ τοῦ Πατρός · ζωὴ ἐκ ζωῆς ἐγεννήθη , καὶ ὥσπερ ποταμὸς ἀπὸ πηγῆς ἔρρευσε , καὶ ἀπὸ φωτὸς ἀσβέστου λαμπρὸν φῶς ἀνήφθη . Ἀρειανοὶ δὲ τολμῶσι διαιρεῖν καὶ ἀλλότριον τὸν Υἱὸν τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας καὶ ἀιδιότητος λέγειν , καὶ τρεπτὸν εἰσάγειν οἱ ἄθεοι . οὐ βλέποντες ὅτι ταῦτα λέγοντες οὐκέτι ποιοῦσιν αὐτὸν ἓν μετὰ τοῦ Πατρὸς , ἀλλὰ μετὰ τῶν κτισμάτων . τίς γὰρ οὐχ ὁρᾷ ὅτι ἀδιαίρετον ἐστὶ τὸ ἀπαύγασμα πρὸς τὸ φῶς , καὶ ἴδιον αὐτῷ συνυπάρχει τοῦτο φύσει . καὶ οὐκ ἐπιγέγονεν ὕστερον . ἴδιος καὶ ἀδιαίρετος τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας , ὁ Υἱὸς , ὡς ἔστιν ὁ λόγος πρὸς ’τον νοῦν , καὶ ο ποταμὸς πρὸς τὴν πηγὴν . εἰ μὲν οὑν διαιρεῖν καὶ ἀποξενοῦν τὸν λόγον καὶ τὸν νοῦν τίς δύναται , ὡς αὐτοῦ τὸν νοῦν ἄλογον , ἢ τὸν λόγον ἄνουν · ἢ τὸν ποταμὸν καὶ τὴν πηγὴν χωρίσαι καὶ τείχισας διελεῖν . ἣ ’τον ποταμὸν ετερουσιον εἰπεῖν πρὸς τὴν πηγὴν , καὶ ξένον τὸ ὕδωρ δεῖξαι . ἣ τὸ ἀπαύγασμα διελεῖν ἀπὸ τοῦ φωτὸς , καὶ εἰπεῖν ἐξ ἑτέρας οὐσίαι ἐστὶ , καὶ οὐκ ἐκ τοῦ φωτὸς , μαινέσθω μετὰ Ἀρείου . εἰ δὲ ἀδιαίρετα ταῦτα οἶδεν ἡ φύσις , μηδὲ τὸν λόγον ἀποξενούτω ἀπὸ τοῦ πυρὸς , εἰ πηγὴ καὶ φῶς ὁ Θεὸς , οὐ θέμις εἰπεῖν οὔτε τὴν πηγὴν ξηρὰν , οὔτε τὸ φῶς χωρὶς αὐγῆς , ἵνα μὴ ἄσοφος καὶ ἀφεγγὴς ἦ ὁ Θεός . Ἀϊδίου οὖν ὄντος τοῦ Πατρὸς , ἀνάγκη καὶ τὸν Υἱὸν ἀΐδιον αὐτοῦ . ἃ γὰρ ἃν ἐν τῷ Πατρὶ νοήσωμεν , ταῦτα καὶ ἐν τῷ Υἱῷ αὐτοῦ · οὐκ ἀμφίβολον λέγοντος αὐτοῦ τοῦ Κυρίου , “ πάντα ὅσα ἔχει ὁ “ Πατὴρ ἐμά ἐστι . ” τίς τολμήσει λέγειν τὸ ἀπαύγασμα καὶ ἀνόμοιον ; οὐκοῦν τῆς τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ὑποστάσεως χαρακτὴρ ὑπάρχων ὁ Υἱὸς , ἀδιαλώβητὸν τε καὶ ἀπαράσημον τὸ θεῖον ἐν ἑαυτῷ παρέδειξε κάλλος , διαρρήδην εἰπὼν , “ ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ “ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοὶ ἐστί . καὶ ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ ἑώρακε τὸν Πατέρα , ” δι’ αὐτοῦ γὰρ καὶ ἐν αὐτῷ τὴν τοῦ Πατρὸς φύσιν καταθρήσαιμεν ἄν . καὶ ὥσπερ ἐστὶ σοφία καὶ δύναμις Πατρὸς , οὕτως ἃν εἴη καὶ δόξα τῆς τοῦ τεκόντος οὐσίας , ἀφράστως ἀπηυγασμένος , καὶ τὴν ὅθεν ἐξέφυ δι’ ἑαυτοῦ κατασημαίνων φύσιν , καθάπερ τίς ἡλίου βολὴ , καὶ φωτὸς ἀπαύγασμα τῆς προέντος διεκκύπτον οὐσίας , καὶ ὡς ἐκείνῳ λοιπὸν τὸ ἐξ οὗπέρ ἐστι διὰ τῆς εἰς ἄκρον ἐμφερείας καὶ ταὐτοειδοῦς ποιότητος , εὖ μάλα νοούμενον . ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἄν τις εἴποι καὶ πλείω τούτων τοῖς θεομάχοις ἀντικαθιστάμενος . Γρηγορίου Νύσησ εἰσ τὸν Ἀβραάμ . Ὁ δὲ λόγος ἡμῖν , καθάπερ τίς πῶλος δυσπειθὴς καὶ δυσήνιος , τῆς εὐθείας περιτραπεὶς καὶ πολλοῖς κύκλοις ἐκ πλαγίων διασκιρτήσας , πάλιν εἰς τὴν εὐθεῖαν ἀγέσθω , πόθεν δὲ ἄρα καὶ ἐξετράπη . Κυρίλλου . Ἐλέγομεν ὅτι τοῖς μὲν ἀρχαιοτέροις ὁ Θεὸς διὰ Μώσεως τεθέσπικε καὶ τῶν προφητῶν · ἡμεῖς δὲ γεγόναμεν κατὰ τὴν τοῦ προφήτου φωνὴν διδακτοὶ Θεοῦ . διδάσκαλον γὰρ ἐσχήκαμεν αὐτὸν τὸν ἐκ Θεοῦ Λόγον ἐνανθρωπίσαντα δι’ ἡμᾶς , τὸν ποιητὴν τῶν αἰώνων , τὸ τῆς πατρικῆς δόξης ἀπαύγασμα , τὸν χαρακτῆρα τῆς ὑποστάσεως · ταῦτα περιοδικῶς θεωρήσαντες προσθήσομεν τὰ ἐχόμενα τάδε ἐστι . Φερῶν τε τὰ πάντα τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ . Χρυσοστόμου . Εἰπὼν ἀνωτέρω ὅτι δι’ αὐτοῦ ἐποίησε τὰ πάντα , ἐνταῦθα δίδωσιν αὐτῷ τὴν αὐθεντίαν , καὶ τὸ μετὰ ταύτης ἅπαντα κυβερνᾷν , καὶ ὅπερ ἐστιν , ὅρα ἴδιον τοῦ Πατρὸς , τοῦτο προσάπτει καὶ τῷ Υἱῷ . διὰ γὰρ τοῦτο οὐχ ἁπλῶς εἶπε , “ φέρων τὰ πάντα , ” οὐδὲ εἶπε τῇ δυνάμει αὐτοῦ , ἀλλὰ προσέθηκε “ τῷ καὶ οὐχ ἁπλῶς , ἀλλὰ “ τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως . ” πρώην ἡμῖν ἀνῄει κατὰ μικρὸν καὶ κατῄει , οὕτω καὶ νῦν . ἐπειδὴ γὰρ τὸ μέγα τι περὶ αὐτοῦ εἰπεῖν , ἄναρχον αὐτὸν ἐποίει ὐπολαμβάνεσθαι , πρότερον θεὶς τὰ ταπεινὰ , τότε ἐπάγει . “ φέρων τὲ τὰ “ πάντα τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ · ” ὁ γὰρ ῥήματι μόνῳ πάντα διακυβερνῶν , οὐκ ἃν δεηθείη τινὸς εἰς τὸ παραγαγεῖν τὰ πάντα . “ εἶπεν ὁ Θεὸς γενηθήτω φῶν , ” ὁ Πατήρ φησιν ὁ δὲ Υἱὸς ὑπήκουσεν · ἀλλ’ ἰδοὺ καὶ ἐνταῦθα ῥήματι αὐτὸς ποιεῖ . “ φέρων , ” γάρ φησι , “ τὰ πάντα , ” τουτέστι κυβερνῶν · τὰ διαπιπτοντα συγκράτει . του γὰρ ποίησαι ’τον κόσμον οὐχ ἧττον ἐστι τὸ συγκρατεῖν . ἀλλ’ εἰ δεῖ τι καὶ θαυμαστὸν εἰπεῖν καὶ μεῖζον . τὸ γὰρ τὰ γεγονότα εἰς τὸ μὴ εἶναι μέλλοντα χωρεῖν , συνέχειν καὶ συνάπτειν πρὸς ἄλληλα διαστασιάζοντα , τοῦτό ἐστι τὸ μέγα καὶ πολλῆς δυνάμεως τεκμήριον . εἶτα τὸ εὔκολον δηλῶν , οὐκ εἶπε κυβερνῶν , ἀλλὰ “ φέρων , ” ἀπὸ μεταφορᾶς τῶν ἁπλῶς τῷ τί κινούντων , καὶ ποιούντων περιφέρεσθαι . ἐνταῦθα καὶ τὸν ὄγκον τῆς κτίσεως ἔδειξε μέγαν ὄντα , καὶ τὸ μέγα οὐδὲν αὐτῷ ὄν . εἶτα πάλιν τὸ ἀπονητὶ δείκνυσιν εἰπὼν “ τῷ ῥήματι τῆς “ αὐτοῦ . ” καὶ καλῶς εἶπε “ τῷ ῥήματι . ” ἐπειδὴ γὰρ τὸ ῥῆμα παρ’ ἡμῖν ψιλὸν εἶναι δοκεῖ , δείκνυσιν ὅτι οὐκ ἔστι ψιλὸν ἐπὶ Θεοῦ . τὸ δὲ πῶς τῷ ῥήματι φέρει , οὐκέτι προσέθηκεν , οὐδὲ γὰρ δυνατὸν εἰδέναι . τοιοῦτόν τι καὶ Ἰωάννης πεποίηκεν · εἰπὼν γὰρ ὅτι Θεός ἐστιν , ἐπήγαγε τῆς κτίσεως τὴν δημιουργίαν . ὅπερ γὰρ ἐκεῖνος ἠνίξατο εἰπὼν , “ ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος , καὶ πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο , ” τοῦτο καὶ οὗτος διὰ τοῦ ῥήματος καὶ τοῦ εἰπεῖν , “ δι’ οὗ καὶ τοὺς “ αἰῶνας ἐποίησεν , ἐνέφηνε . καὶ γὰρ καὶ δημιουργὸν καὶ πρὸ πάντων ὄντα τῶν αἰώνων αὐτὸν δείκνυσι . τι οὑν ὅταν περὶ μὲν τοῦ Πατρὸς λέγῃ ὁ προφήτης , " ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος “ σὺ ἐμ , περὶ δὲ τοῦ Υἱοῦ , ὅτι πρὸ πάντων ἐστὶ τῶν αἰώνων καὶ τῶν ἁπάντων δημιουργὸς , τι ἃν εἴποιεν οἱ Χριστομάχοι ; μᾶλλον δὲ ὃ περὶ τοῦ Πατρὸς ἐλέγετο , ὁ ὑπάρχων πρὸ τῶν αἰώνων , τοῦτο καὶ περὶ τοῦ Υἱοῦ ἴδοι τίς ἃν εἰρημένον . καὶ ὅπερ ἐκεῖνος φησὶ , “ ζωὴ ἦν , ” τὸ διακρατητικὸν τῆς κτίσεως δηλῶν , ὅτι πάντων ἐστιν ἡ ζωὴ , τοῦτο καὶ οὗτος φησὶν , “ φέρων τὰ πάντα τῷ ῥήματι “ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ , ” τουτέστιν ἡνιοχῶν , οἰκονομῶν , συγκρατῶν , καὶ διαβαστάζων . οὐ γὰρ δὴ μόνον ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι πάντα παρήγαγεν , ἀλλὰ καὶ γενομένων προνοεῖ , κἂν Ἕλληνες τῆς δημιουργίας αὐτῆς τὸ εἰς αὐτοὺς ἧκον ἀποστερῶσιν αὐτὸν καὶ τῆς προνοίας , μέχρι σελήνης συγκλείοντες αὐτοῦ τὴν δύναμιν . Θεοδώρητοσ . Οὐ γὰρ μόνον τὰ πάντα πεποίηκεν , ἀλλὰ καὶ ἰθύνει αὐτὰ καὶ κυβερνᾷ . τὴν δὲ τῆς δυνάμεως ὑπερβολὴν ἔδειξεν , εἰρηκὼς ἀρκεῖν αὐτῷ λόγον εἰς τὴν ἁπάντων δημιουργίαν τε καὶ προμήθειαν . αὐτὸς γὰρ εἶπε , καὶ ἐγενήθησαν · αὐτὸς ἐνετείλατο , καὶ ἐκτίσθησαν . ταύτης τῆς θεολογίας τὸ ἀναμφίλεκτον ὁρῶντες οἱ τὰ Ἀρείου φρονοῦντες , τῶν ἀποστολικῶν θησαυρῶν ἐκβαλεῖν τήνδε τὴν Ἐπιστολὴν ἐπειράθησαν . οὗ δὴ χάριν ἡμεῖς ταῖς εὐαγγελικαῖς αὐτὴν συμφωνοῦσαν διδασκαλίαις ἐδείξαμεν . ὁ μέν τοι θεῖος Ἀπόστολος οὕτω τὰ περὶ τῆς θείας διεξελθὼν φύσεως , ἐπὶ τὰ ἀνθρώπεια μεταβαίνει , διδάσκων τὸ τῆς οἰκονομίας μυστήριον . Δἰ ἑαυτοῦ καθαρισμὸν ποιησάμενος τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλωσύνης ἐν ὑψηλοῖς . Χρυσοστόμου . Εἰπὼν περὶ τῶν θαυμαστῶν ἐκείνων καὶ μεγάλων τῶν ἀνωτάτω , λέγει λοιπὸν καὶ περὶ τῆς εἰς ἀνθρώπους αὐτοῦ κηδεμονίας . μάλιστα μὲν γὰρ καὶ ἐκεῖνο καθολικὸν ἦν , τὸ φέρον τὲ τὰ πάντα , πλὴν ἀλλὰ τοῦτο πολλῶ μεῖζον . καὶ τοῦτο δὲ καθολικόν · τὸ γὰρ αὐτοῦ μέρος πάντες ἐπίστευσαν · ἐπεὶ καὶ ὁ Ἰωάννης εἰπὼν ζωὴν , καὶ τὴν πρόνοιαν δηλώσας , πάλιν λέγει · “ καὶ “ ἦν , ” τὸ αὐτὸ τοῦτο δηλῶν . δύο δὲ ἐνταῦθα τίθησιν ὁ Παῦλος τῆς τοῦ Χριστοῦ κηδεμονίας τεκμήρια μέγιστα , τό τε καθαρίσαι τῶν ἁμαρτιῶν ἡμᾶς , καὶ τὸ δι’ ἑαυτοῦ τοῦτο ποιῆσαι . οὐ γὰρ ἄλιον ἔπεμψε φησὶ διακονοῦντα , ἀλλὰ δι’ ἑαυτοῦ καθαρισμὸν εἰργάσατο . μέγα μὲν καὶ τὸ καθαρίσαι , μεῖζον δὲ τὸ δι’ ἑαυτοῦ · καὶ πολλαχοῦ ὄψει τὸν Παῦλον ἐπὶ τούτῳ σεμνυνόμενον , οὐ μόνον ἐπὶ τῇ καταλλαγῇ τῇ πρὸς τὸν Θεὸν , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῷ διὰ τοῦ Υἱοῦ τοῦτο γεγενῆσθαι · καὶ γὰρ ὄντως μέγα τὸ δῶρον , μεῖζον δὲ γεγένηται τῷ διὰ τοῦ Υἱοῦ . εἰπὼν δὲ ὅτι ἐποιήσατο καθαρισμὸν τῶν ἁμαρτίων , καὶ ἀναμνήσας του σταύρου , ταχέως ’τον πέρι τῆς αναστάσεως καὶ ἀναλήψεως λόγον ἐπήγαγεν , εἰρηκὼς , ἐκάθισεν ἐν τοῖς ὑψηλοῖς . καὶ ὅρα τὴν σύνεσιν αὐτοῦ τὴν ἄφατον , οὐκ εἰπεν ἐκελεύσθη καθίσαι , ἀλλ’ ἐκάθισε . τι δέ ἐστιν “ ἐν ὑψηλοῖς ; " ἆρά εἰς τόπον περικλείει τὸν Θεόν ; ἄπαγε · ἀλλ’ ὥσπερ εἰπὼν ἐν δεξιᾷ , οὐκ ἐσχημάτισεν αὐτὸν , ἀλλὰ τὸ ὁμότιμον ἔδειξε τὸ πρὸς τὸν Πατέρα , οὕτως εἰπὼν ἐν ὑψηλοῖς , οὐ περιέκλεισεν αὐτὸν ἐκεῖ , ἀλλὰ τὸ πάντων ἔδειξεν ὑψηλότερον , καὶ πάντα ὑπεραναβεβηκότα · ὡσεὶ ἔλεγεν , εἰς αὐτὸν ἔφθασε τὸν θρόνον τὸν πατρικόν . Ὥσπερ οὖν ὁ Πατὴρ ἐν ὑψηλοῖς , οὕτω καὶ αὐτός . ἡ γὰρ συνεδρία , οὐδὲν ἕτερον δείκνυσιν ἣ τὸ ὁμότιμον . “ ἐκάθισε , ” “ ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλωσύνης . ” ὅρα οἵοις ὀνόμασι κέχρηται , τῆς οὐσίας αὐτῆς ὄνομα εὑρών · οὔτε γὰρ ἡ μεγαλωσύνη , οὔτε ἡ δόξα , τὸ ὄνομα παρίστησιν , ἀλλὰ βούλεται μὲν εἰπεῖν , οὐκ ἔχει δὲ εὑρεῖν . καὶ τί θαυμαστὸν εἰ ἐπὶ Θεοῦ , ὅτου γε οὐδὲ ἐπὶ Ἀγγέλου εὕροι τίς ἃν ὄνομα τῆς οὐσίας δηλωτικὸν , τάχα δὲ οὐδὲ ἐπὶ ψυχῆς ; οὐ γάρ μοι δοκεῖ τοῦτο τὸ ὄνομα παραστατικὸν αὐτῷ τῆς οὐσίας αὐτῆς , ἀλλὰ τοῦ ψυχήν . τὴν γὰρ αὐτὴν καὶ ψυχὴν καὶ καρδίαν καὶ νοῦν καλουμένην ἴδοι τις ἄν . “ καρδίαν γάρ , ” “ καθαρὰν κτίσον ἐν ἐμοὶ ὁ Θεός . ” οὐ μόνον δὲ ταῦτα ἀλλὰ καὶ πνεῦμα πολλαχοῦ ἴδοις ἂν λεγομένην αὐτήν . καθ’ ἡμᾶς μὲν οὖν ἡ ἐκ δεξιῶν καθέδρα τοῦ Θεοῦ , ἤτοι τοῦ Υἱοῦ , τὴν πρὸς τὸν Πατέρα ὁμοτιμίαν παρίστησιν . εἰ δὲ λέγουσιν οἱ αἱρετικοὶ , ὅτι εἶπε “ κάθου , ” ἐρώμεθα αὐτούς · τί οὖν ἑστῶτι εἶπεν ; ἀλλ’ οὐκ ἃν ἔχοιεν δεῖξαι . ἄλλως δὲ , οὐκ εἶπεν ὅτι ἐκέλευσεν , ἢ προσέταξεν , ἀλλ’ ὅτι εἶπε · καὶ τοῦτο εἶπε δι’ οὐδὲν ἕτερον , ἀλλ’ ἵνα μὴ ἄναρχον αὐτὸν νομίσῃς καὶ ἀναίτιον . ὅτι γὰρ διὰ τοῦτο εἴρηκε , δῆλον ἐκ τοῦ τόπου τῆς καθέδρας . εἰ γὰρ ἐλάττωσιν ἤθελε δηλῶσαι , οὐκ ἃν εἶπεν ἐκ δεξιῶν ἀλλ’ ἐξ ἀριστερῶν . Βασιλείου πρὸσ Ἀσφιλόχιον . Τὸ γὰρ δεξιὸν , οὐ τὴν κάτω χώραν δηλοῖ ὡς ὁ τούτων λόγος , ἀλλὰ τὴν πρὸς τὸ ἶσον σχέσιν · οὐ σωματικῶς τοῦ δεξιοῦ λαμβανομένου , οὕτω γὰρ ἄν τι καὶ σκαιὸν ἐπὶ τοῦ Θεοῦ εἴη , ἀλλ’ ἐκ τῶν τιμίων τῆς προεδρίας ὀνομάτων τὸ μεγαλοπρεπὲς τῆς περὶ τὸν Υἱὸν τιμῆς παριστῶντος τοῦ λόγου . ὁ τοίνυν τὸ τῆς ἀξίας ὑποδεὲς διὰ τῆς φωνῆς ταύτης δηλοῦσθαι λέγων , μανθανέτω “ ὅτι Χριστὸς Θεοῦ δύναμις , καὶ “ Θεοῦ σοφία , ” καὶ ὅτι εἰκὼν τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου , καὶ ἀπαύγασμα τῆς δόξης , καὶ ὅτι τοῦτον ὁ Πατὴρ ἐσφράγισεν . ὁ Θεὸς ὀλὸν ἀυτῶ ἑαυτὸν ἐντυπώσας , τὰς τοιαύτας μαρτυρίας ταπεινωτικὰς εἶναι φῶμεν , ἣ ὧσπέρ τινας ἀναρρήσεις τὸ μεγαλοπρεπὲς τοῦ μονογενοῦς καὶ τὸ πρὸς τὸν Πατέρα τῆς δόξης ἴσον ἀνακηρύττειν . ἀκουέτω δὲ καὶ αὐτοῦ τοῦ Κυρίου σαφῶς , ὁμότιμον ἑαυτοῦ τὴν δόξαν τῷ Πατρὶ παριστῶντος , ἐν τῷ λέγειν , “ ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ , “ ἑώρακε τὸν Πατέρα . ” καὶ πάλιν · “ ὅταν ἔλθῃ ὁ Υἱὸς ἐν τῇ “ δόξῃ τοῦ Πατρὸς , ” καὶ “ ἵνα τιμῶσι τὸν Υἱὸν , καθὼς τιμῶσι τὸν “ Πατέρα . ” καὶ “ ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ , δόξαν ὡς μονο - “ γένους παρὰ Πατρός · ” καὶ “ ὁ μονογενὴς ὁ ὣν ἐν τῷ κόλπῳ τοῦ “ Πατρός · “ ὧν ὑμηδὲν πολογησάμενος ὁ Χριστομάχος , τὴν τοῖς ἐχθροῖς ἀφωρισμένην χώραν τῷ Υἱῷ προστίθησιν . κόλπος μὲν γὰρ πατρικὸς , Υἱῷ καθέδρα πρέπουσα · ἡ δὲ τοῦ ὑποποδίου χώρα , τοῖς ἐπιδεομένοις τῆς ὑποστάσεως . Ἡμεῖς μὲν οὖν , ἐφ’ ἕτερα τὴν ὁρμὴν ἔχοντες , περιτρεχόντως τῶν μαρτυριῶν τούτων ἐφηψάμεθα . ἔξεστι δέ σοι κατὰ σχολὴν συναγαγόντι τὰς ἀποδείξεις , τὸ τῆς δόξης ὕψος καὶ τὸ τῆς δυνάμεως ὑπερέχον τοῦ μονογενοῦς κατιδεῖν . καί τοι εὐγνώμονι ἀκροατῇ , οὐδὲ ταῦτα μικρὰ , εἰ μή τις σαρκικῶς καὶ ταπεινῶς ἐξακούοι τοῦ δεξιοῦ καὶ τοῦ κόλπου , ὥστε τόπῳ τε τὸν Θεὸν περιγράφειν , καὶ ἀναπλάττειν σχῆμα καὶ τύπον , καὶ σχέσιν σωματικήν ἃ παραπολὺ τῆς ἐννοίας τοῦ ἁπλοῦ καὶ ἀπείρου καὶ ἀσωμάτου διώρισται . πλήν γε δὴ , ὅτι τὸ τῆς ἐννοίας αὐτοῦ ταπεινὸν ἔπι τε Πατρὸς καὶ Υἱοῦ παραπλήσιον . ὥστε οὐ καθαιρεῖ τοῦ Υἱοῦ τὴν ἀξίαν , ἀλλὰ προσλαμβάνει τὸ κρῖμα τῆς εἰς τὸν Θεὸν βλασφημίας ὁ τὰ τοιαῦτα διεξιών . ἐν οἷς γὰρ ἃν κατατολμήσῃ τοῦ Υἱοῦ , ταῦτα ἀνάγκη αὐτῷ μετατιθέναι πρὸς τὸν Πατέρα . ὁ γὰρ τῷ Πατρὶ τὴν ἄνω χώραν εἰς προεδρίαν ἀποδιδοὺς , τὸν δὲ μονογενῆ Υἱὸν ὑποκαθῆσθαι λέγων , πάντα ἀκολουθοῦντα ἕξει τὰ σωματικὰ συμπτώματα τῷ ἑαυτοῦ ἀναπλασμῷ . εἰ δὲ ταῦτα οἰνοπλήκτων καὶ ἐκ φρενίτιδος παραφόρων τὸν νοῦν τὰ φαντάσματα , πῶς εὐσεβῶς τὸν τῇ φύσει , τῇ δόξῃ , τῷ ἀξιώματι συνημμένον , μὴ μετὰ Πατρὸς προσκυνεῖν καὶ δοξάζειν τοὺς παρ’ αὐτοῦ διδαχθέντας , ὅτι ὁ μὴ τιμῶν τὸν Υἱὸν , ἀτιμᾷ τὸν Πατέρα ; τί γὰρ φήσομεν ; τίνα δὲ δικαίαν ἕξομεν ἀπολογίαν ἐπὶ τοῦ φοβεροῦ δικαστηρίου , εἰ τοῦ Κυρίου σαφῶς ἐπαγγελλομένου ἥξειν ἐν τῇ δόξῃ τοῦ Πατρὸς , καὶ Στεφάνου θεασαμένου Ἰησοῦν ἑστῶτα ἐκ δεξιῶν τοῦ Θεοῦ , καὶ τοῦ Πατρὸς λέγοντος “ Κάθου ἐκ δεξιῶν μου , ” καὶ Παύλου ἐν πνεύματι διαμαρτυρουμένου περὶ Χριστοῦ , ὅτι “ ἔστιν ἐν δεξιᾷ “ τοῦ Θεοῦ,’ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μαρτυροῦντος ὅτι “ ἐκά - “ θισεν ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλωσύνης τοῦ Θεοῦ , ” ἡμεῖς τὸν σύνθρονον καὶ ὁμότιμον ἀπὸ τῆς πρὸς τὸ ἴσον σχέσεως ἐπὶ τὸ κάτω καταβιβάζομεν ; οἶμαι γὰρ τὴν μὲν στάσιν καὶ τὴν καθίδρυσιν τὸ πάγιον τῆς φύσεως καὶ πάντῃ στάσιμον ὑποφαίνειν , καθ’ ὃ καὶ ὁ Βαροὺχ τὸ ἀκίνητον καὶ ἀμετάθετον τῆς τοῦ Θεοῦ διεξαγωγῆς ἐνδεικνύμενος , ἔφη · τὸ , “ συγκαθήμενος εἰς τὸν αἰῶνα . ” καὶ ἡμεῖς ἀπολλύμενοι τὸν αἰῶνα , τὴν δεξιὰν δὲ χώραν δηλοῦν τὸ τῆς ἀξίας ὁμότιμον , πῶς οὖν οὐ τολμηρὸν τῆς κατὰ τὴν κοινωνίαν δοξολογίας ἀποστερεῖν , ὡς ἐν ἐλάττονι χώρᾳ τιμῆς τετάχθαι ἄξιον ; Θεοδωρίτου . Τὸν μονογενῆ τὸν τῷ γεννηκότι συνόντα , τὸν τῶν ἁπάντων δημιουργόν τε καὶ πρύτανιν , τὸν ἐν ἑαυτῷ δεικνύντα τὸν Πατέρα , ὃς ἐνανθρωπίσας τὴν ἡμετέραν ἐπραγματεύσατο σωτηρίαν , καὶ οὐ διὰ μόσχων ἣ κριῶν ἀλλὰ διὰ τοῦ τιμίου αὐτοῦ αἵματος ἡμᾶς καθαρίσας , ἐκάθισεν ἐν ὑψηλοῖς . τοῦτο δὲ ἀνθρωπίνως εἴρηται · ὕψιστος γὰρ ὣν , ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν , καὶ Θεὸς ἃν ἐνηνθρώπισεν · οὐ ταπεινὸς ὣν ὑψώθη , οὐδὲ ἄνθρωπος ὣν , Θεὸς ἐγένετο · ἀλλ’ ὡς μὲν Θεὸς , δεσπότης ἦν τῶν ὅλων ἀεὶ , ὡς δὲ ἄνθρωπος , προσέλαβε δόξαν ἥν περ εἶχεν ὡς Θεός . “ Πάτερ , ” γάρ φησιν , “ δόξασόν με τῇ δόξῃ ᾗ εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ “ σοὶ , καὶ ᾔτησεν οὐ λαβεῖν ἅπερ οὐκ εἰχεν , ἀλλ’ ἅπερ δειχθῆναι . Βασιλείου κατὰ Ἀπολιναρίου . Καὶ τὸ “ κάθου ἐκ “ μου , ” οὐκ ἀνθρώπου μὲν τὸ ἀξίωμα , ἀλλὰ Θεοῦ . ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ τοῦ Θεοῦ ἀξίωμα , ἀνθρώπου γέγονεν ἀξίωμα , ἵνα τὸ τοῦ ἀνθρώπου ἀξίωμα , Θεοῦ ἀξίωμα πιστευθῇ , εἴρηται “ κάθου ἐκ δεξιῶν “ μου , ” καὶ “ δόξασόν με Πάτερ τῇ δόξῃ τῇ ἀϊδίῳ . ” οὐ χωρισθεὶς τῆς δόξης τοῦτο λέγει , ἀλλ’ ἐν ἀδόξῳ σώματι γεγονὼς , ἵνα δείξῃ οὐ χωριζομένην τῆς θεικῆς δόξης τὴν τοῦ δούλου μορφὴν , ἀλλὰ ταύτην ἐπιδεικνυμένην · διὸ λέγει , “ καὶ ἐδόξασα καὶ πάλιν δο - “ ξάσω · ” μίαν τὴν πρὸ σώματος καὶ ἐν σώματι δόξαν δεικνύς . Τοῦ αὐτοῦ κατὰ Ἀρειανῶν . Καὶ ἡ δεξιὰ καθέδρα τὸ γνήσξιον τοῦ Υἱοῦ σημαίνει , καὶ τὸ τὴν θεότητα τοῦ Πατρὸς ταύτην εἶναι τοῦ Υἱοῦ . τήν τε γὰρ τοῦ Πατρὸς βασιλείαν βασιλεύων ὁ Υἱὸς ἐπὶ τὸν αὐτὸν θρόνον τῷ Πατρὶ κάθηται , καὶ τῇ τοῦ Πατρὸς θεότητι θεωρούμενος , “ Θεός ἐστιν ὁ Λήος , ” καὶ “ ὁ βλέπων “ Υἱὸν , βλέπει τὸν Πατέρα . ” καὶ οὕτως εἷς Θεός ἐστιν . ἐκ δεξιῶν οὖν καθήμενος , ἀριστερὸν οὐ ποιεῖ τὸν Πατέρα , ἀλλ’ ὅπερ ἐστὶ δεξιὸν καὶ τίμιον ἐν τῷ Πατρὶ , τοῦτο καὶ ὁ Υἱὸς ἔχει καὶ λέγει πάντα ὅσα ἔχει ὁ Πατὴρ ἐμά ἐστι . διὰ τοῦτο καὶ ἐκ δεξιῶν καθήμενος ὁ Υἱὸς , ὁρᾷ τὸν Πατέρα καὶ αὐτὸν ἐκ δεξιῶν , κἂν ὡς ἄνθρωπος γενόμενος λέγει , “ προορώμην τὸν Κύριον ἐνώ - “ πιόν μου , ὅτι ἐκ δεξιῶν μου ἐστὶ διὰ παντός . ” δείκνυται γὰρ πάλιν καὶ ἐν τούτῳ , ὡς ὁ Υἱὸς ἐν τῷ Πατρὶ , καὶ ὁ Πατὴρ ἐν τῷ Υἱῶ . τοσούτῳ κρείττων γενόμενος τῶν ἀγγέλων , ὅσῳ διαφορώτερον παρ’ αὐτοὺς κεκληρονόμηκεν ὄνομα . Θεοδβρήτου . Καὶ τοῦτο κατὰ τὸ ἀνθρώπινον εἴρηκεν · ὡς γὰρ Θεὸς , ποιητὴς Ἀγγέλων καὶ δεσπότης Ἀγγέλων · ὡς δὲ ἄνθρωπος , μετὰ τὴν ἀνάστασιν καὶ τὴν εἰς οὐρανοὺς ἀνάβασιν , κρείττων Ἀγγέλων ἐγένετο , ἐπειδὴ καὶ ἐλάττων ἦν Ἀγγέλων διὰ τὸ πάθημα τοῦ θανάτου . ὥσπερ τοίνυν ἐλάττων ἦν Ἀγγέλων ὡς ἄνθρωπος , ἐπειδὴ ἐκεῖνοι μὲν ἀθάνατον ἔχουσι φύσιν , αὐτὸς δὲ τὸ πάθος ὑπέμεινεν , οὕτω μετὰ τὴν εἰς οὐρανοὺς ἀνάβασιν κρείττων Ἀγγέλων ἐγένετο . ἐκάθισε γὰρ ἐπάνω πάσης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας · ποιεῖται δὲ τὴν σύγκρισιν καὶ ἐκ τῶν ὀνομάτων ὁ θεῖος Ἀπόστολος · οὕτω καὶ τὴν πρὸς τοὺς προφήτας παρεξέτασιν ἐποιήσατο , Υἱὸν δείξας τὸν δεσπότην Χριστόν · οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν Ἀγγέλων τῆς υἱότητος μνημονεύει , καὶ ταύτῃ δείκνυσι τὸ διάφορον . “ κεκληρονόμηκε , ” γάρ φησι , “ διαφορώτερον ὄνομα , ” τὸ τῆς υἱότητος δηλαδή · κατὰ τὸ ἀνθρώπινον δὲ εἴρηκε τὸ “ κεκληρονόμηκε · ” ὁ γὰρ φύσιν Υἱὸς , οὐ κατὰ χάριν τοῦτο λαμβάνει · ἔχει γὰρ αὐτὸ κατὰ φύσιν · ἀλλ’ ὡς ἔφην ἤδη , τὰ θεῖα διδάξας , ἐνταῦθα τὰ περὶ τῆς οἰκονομίας διέξεισι , καὶ διδάσκει , ὡς αὐτὸς καὶ ποιητὴς πάντων ὡς Θεὸς , καὶ κληρονόμος πάντων ὡς ἄνθρωπος , καὶ δημιουργὸς Ἀγγέλων ὡς Θεὸς , καὶ κρείττων γέγονε τούτων ὡς ἄνθρωπος , καὶ φύσει Υἱός · καὶ λαμβάνει τοῦτο πάλιν ὡς ἄνθρωπος ὅπερ εἶχεν ὡς Θεός . Ἀθανασίου κατὰ Ἀρειανῶν . Ἀρειανοὶ δὲ τὰ ἀποστολικὰ ταῦτα ῥητὰ ἄνω καὶ κάτω προφέροντες , καὶ πλανώμενοι περὶ τὴν διάνοιαν , ἐνόμισαν ἐκ τούτων κτίσμα καὶ ποίημα καὶ ἕνα τῶν γενητῶν εἶναι καὶ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον . δεῖ δὲ ὡς ἐπὶ πάσης τῆς θείας γραφῆς , οὕτω καὶ ἐνταῦθα , καθ’ ὃν εἶπε ταῦτα ὁ Ἀπόστολος καιρὸν , καὶ τὸ πρόσωπον καὶ τὸ παράδειγμα , δι’ ὅπερ ἔγραψε , πιστῶς ἐκλαμβάνειν ἴνα μὴ παρα ταυτα η καὶ παρ’ ἕτερον τι τούτων ἀγνοῶν ὁ ἀναγινώσκων , ἔξω τῆς ἀληθινῆς διανοίας γένηται . τοῦτο γὰρ ὁ φιλομαθὴς ἐκεῖνος εὐνοῦχος εἰδὼς , παρεκάλει τὸν Φίλιππον , λέγων , “ δέομαι σου περὶ τίνος ὁ προφήτης λέγει , περὶ “ ἑαυτοῦ ἢ περὶ ἑτέρου τινός ; ” ἐφοβεῖτο γὰρ μὴ πρόσωπον ἐκλαβὼν τὴν ἀνάγνωσιν , πλανηθῇ τῆς ὀρθῆς διανοίας · καὶ οἱ μαθηταὶ δὲ θέλοντες τὸν καιρὸν τῶν λεγομένων μαθεῖν , παρεκάλουν τὸν Κύριον λέγοντες , “ εἰπὲ ἡμῖν πότε ταῦτα ἔσται , καὶ τι τὸ σημεῖον τῆς “ σῆς παρουσίας ; ” καὶ αὐτοὶ γὰρ ἀκούοντες παρὰ τοῦ Σωτῆρος τὰ περὶ τοῦ τέλους , ἤθελον μαθεῖν καὶ τὸν καιρὸν , ἵνα μήτε αὐτοὶ πλανῶνται , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἄλλους διδάσκειν δυνηθῶσι . μαθόντες γοῦν διωρθώσαντο μέλλοντας πλανᾶσθαι τοὺς ἀπὸ τῆς Θεσσαλονίκης . Ὅταν μὲν m εἰ τῶν τοιούτων τίς ἔχῃ καλῶς τὴν γνῶσιν , ὀρθὴν ἔχει καὶ ὑγιαίνουσαν τὴν τῆς πίστεως διάνοιαν . ἐὰν δὲ παρ’ ἕτερόν τις ἐκλαμβάνῃ τούτων , εὐθὺς εἰς αἵρεσιν ἐκπίπτει . παρὰ καιρὸν οὖν ἐπλανήθησαν , οἱ μὲν περὶ Ὑμέναιόν καὶ Ἀλέξανδρον , λέγοντες τὴν ἀνάστασιν ἤδη γεγονέναι · οἱ δὲ Γαλάται , μετὰ τὸν καιρὸν ἀγαπήσαντες τὴν περιτομήν · παρὰ πρόσωπον δὲ πάσχουσι μέχρι νῦν Ἰουδαῖοι , νομίζοντες περὶ ἑνὸς ἐξ αὐτῶν λέγεσθαι τὸ “ ἰδοὺ ἡ “ παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει καὶ τέξεται υἱόν . ” καὶ ὅταν τὸ “ προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει ὁ Θεὸς , ” νομίζωσι περὶ ἑνὸς τῶν λέγεσθαι , τὸ δὲ “ ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη , ” μανθάνωσι παρὰ τοῦ Φιλίππου , ἀλλ’ ὑπολαμβάνωσι περὶ τοῦ Ἡσαΐου λέγεσθαι , ἣ περὶ ἄλλου τινὸς τῶν γενομένων προφητῶν . Τοιαῦτα δὴ οὖν καὶ οἱ Χριστομάχοι παθόντες εἰς μυσαρὰν αιρεσιν εκππτωκασιν . εἰ γὰρ ἐγνώκεισαν τὸ τε πρόσωπον καὶ τὸ πρᾶγμα , καὶ τὸν καιρὸν τοῦ ἀποστολικοῦ ῥητοῦ , οὐκ ἃν τὰ ἀνθρώπινα εἰς τὴν θεότητα ἐκλαμβάνοντες τοσοῦτον ἠσέβουν οἱ ἄφρονες . τοῦτο δὲ δυνατὸν ἰδεῖν , εἰ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἀναγνώσματός τις ἐκλάβοι . περὶ τοῦ καιροῦ γὰρ καθ’ ὃν ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν Υἱῷ , ὅτε καὶ τῶν ἁμαρτιῶν καθαρισμὸς γέγονε , μνημονεύει τὸ ἀποστολικὸν ῥητὸν , πότε ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν Υἱῷ , καὶ πότε γέγονε καθαρισμὸς μετὰ τοὺς προφήτας ἐπ’ ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν . εἶτα τοῦ διηγήματος ὄντος περὶ τῆς κἄ ἡμᾶς οἰκονομίας , λέγων περὶ τῶν ἐσχάτων καιρῶν , ἀκολούθως ἐμνημόνευσεν , ὅτι μήτε τοὺς προτέρους χρόνους ἐσιώπησε τοῖς ἀνθρώποις ὁ Θεός . ἐλάλησε γὰρ αὐτοῖς διὰ τῶν προφητῶν · καὶ ἐπειδὴ καὶ προφῆται διηκόνησαν , καὶ δι’ Ἀγγέλων ὁ νόμος ἐλαλήθη , καὶ ὁ Υἱὸς δὲ ἐπεδήμησε , καὶ ἦλθε διακονῆσαι , ἀναγκαίως ἐπήγαγε , “ τοσούτῳ κρείττων γενόμενος “ τῶν Ἀηέλων . ” διεξελθὼν ὅτι ὅσον υἱὸν διαφέρει δούλου , τῆς διακονίας τῶν δούλων ἡ τοῦ υἱοῦ διακονία κρείττων γέγονε . τὴν διακονίαν ἄρα κρίνων ὁ Ἀπόστολος τῆς τε παλαιᾶς καὶ καινῆς , παρρησιάζεται πρὸς Ἰουδαίους γράφων καὶ λέγων , “ τοσούτῳ κρείτ - “ των γενόμενος τῶν ἀγγέλων . ” Κυρίλλου . Τὸ μὲν γὰρ Ἄγγελοι ὄνομα λειτουργίας ἐστὶ σημαντικὸν , οἰκετικόν τε ἡμῖν ὑπεμφαίνει μέτρον . ὁ δέ γε Υἱὸς τὴν ἐκ Πατρὸς ὕπαρξιν , οὐσιώδη καὶ φυσικὴν δηλοῖ . διὰ τοῦτο γοῦν οὐδὲ συγκριτικῶς εἴρηκε μείζων ἣ τιμιώτερος · ἵνα μὴ ὡς περὶ ὁμογενῶν τούτου κἀκείνων τίς λογίσηται · ἀλλὰ κρείττων εἴρηκεν , ἵνα τὸ διαλάττον τῆς φύσεως τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὰ γενητὰ γνωρίσῃ . καὶ τούτων ἔχομεν τὴν ἀπόδειξιν ἐκ τῶν θείων γραφῶν , τοῦ μὲν Δαβὶδ ψάλλοντος , “ κρείσσων ἡμέρα μία ἐν ταῖς “ σου ὑπὲρ χιλιάδας . ” τοῦ δὲ Σολομῶντος ἀναφωνοῦντος , “ κρείσ - “ σῶν σοφία λίθων πολυτελῶν · ” πῶς γὰρ οὐχ ἑτεροούσια καὶ ἄλλα τὴν φύσιν , ἡ σοφία , καὶ οἱ ἀπὸ γῆς λίθοι ; ποία δὲ συγγένεια ταῖς ἐν οὐρανοῖς αὐλαῖς καὶ τοῖς ἐπὶ γῆς οἴκοις ; οὕτως ἄρα οὐδεμία συγγένεια τοῦ Υἱοῦ πρὸς τοὺς Ἀγγέλους ἐστί . μηδεμιᾶς δὲ οὔσης τῆς συγγενείας , οὐκ ἄρα συγκριτικῶς ἐλέχθη τὸ “ κρείττων , ” ἀλλὰ διακριτικῶς διὰ τὸ διαλάττον τῆς τούτου φύσεως ἀπ’ ἐκείνων . καὶ αὐτὸς οὖν ὁ Ἀπόστολος τὸ “ κρεἱττων ἑρμηνεύων , οὐκ ἐν ἄλλῳ τινὶ , ἣ ἐν τῇ διαφορᾷ τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὰ γενητὰ τίθησι λέγων , ὅτι ὁ μὲν , Υἱὸς , τὰ δὲ , δοῦλα · καὶ ὁ μὲν , ὡς Υἱὸς μετὰ τοῦ Πατρὸς ἐν δεξιᾷ κάθηται · τὰ δὲ , ὡς δοῦλα παρέστηκε καὶ ἀποστέλλεται καὶ λειτουργεῖ . τούτων δὲ οὕτως γεγραμμένων , οὐ γενητὸς ἐκ τούτων ὁ Υἱὸς σημαίνεται , ὦτ’ Ἀρειανοὶ , ἀλλὰ μᾶλλον ἄλλος μὲν τῶν γενητῶν , ἴδιος δὲ τοῦ Πατρὸς , ἐν τοῖς κόλποις ὣν αὐτοῦ . καὶ γὰρ καὶ τὸ γεγραμμένον ἐνταῦθα “ γενόμενος , ” οὐ γενητὸν σημαίνει τὸν Υἱὸν , ὥσπερ ὑμεῖς νομίζετε . εἰ μὲν γὰρ ἁπλῶς εἰρήκει γενόμενος καὶ ἐσιώπησεν , ἦν πρόφασις τοῖς Ἀρειανοῖς . ἐπειδὴ Υἱὸν προείρηκε δι’ ὅλης τῆς περικοπῆς ἀποδείξας αὐτὸν ἄλλον εἶναι τῶν γενητῶν , οὐδὲ τὸ γενόμενος ἀπολελυμένως ἔθηκεν , ἀλλὰ τὸ κρείττων συνῆψε τῷ γενόμενος . ἀδιάφορον γὰρ ἡγήσατο τὴν λέξιν · εἰδὼς ὡς ἐπὶ ὁμολογουμένως γνησίου υἱοῦ ὁ λέγων τὸ γενόμενος ἰσον τῷ γεγενῆσχθαι ὅτι ἐστὶ κρείττων λέγει · τὸ μὲν γὰρ γενητὸν οὐ διαφέρει , κἂν λέγῃ τίς γέγονεν ἣ πεποίηται , τὰ δὲ γενητὰ , δημιουργήματα ὄντα , ἀδύνατον λέγεσθαι γεννητά · εἰ μὴ ἄρα μετὰ ταῦτα μετασχόντα τοῦ γεννητοῦ υἱοῦ , γεγεννῆσθαι καὶ αὐτὰ λέγονται . οὔτι γε διὰ τὴν ἰδίαν φύσιν , ἀλλὰ διὰ τὴν μετουσίαν τοῦ υἱοῦ ἐν τῷ πατρί . καὶ τοῦτο πάλιν οἶδεν ἡ θεία γραφὴ , ἐπὶ μὲν τῶν γενητῶν λέγουσα “ πάντα πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο , ” καὶ “ πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησεν . ” ἐπὶ δὲ τῶν υἱῶν τῶν γεννητῶν , “ ἐγένοντο τῷ ἰακὼβ υἱοὶ ἑπτὰ καὶ θυγα - “ τέρες τρεῖς . καὶ Ἀβραὰμ δὲ ἢν ἑκατὸν ἐτῶν ὅτε ἐγένετο αὐτῶ Ισαἀκ ὁ υἱὸς αὐτοῦ . Οὐκοῦν εἰ τῶν μὲν γενητῶν ἄλλος ἐστὶ , τῆς δὲ τοῦ πατρὸς οὐσίας μόνος ἴδιον γέννημα ὁ υἱὸς , μεματαίωται τοῖς Ἀρειανοῖς ἡ περὶ τοῦ γενόμενος πρόφασις . κἂν γὰρ ἐν τούτοις αἰσχυνθέντες βιάζονται πάλιν λέγειν , συγκριτικῶς εἰρῆσθαι τὰ ῥητὰ , καὶ διὰ τοῦτο εἶναι τὰ συγκρινόμενα ὁμογενῆ . ὥστε τὸν Υἱὸν τῆς τῶν Ἀγγέλων εἶναι φύσεως , αἰσχυνθήσονται μὲν προηγουμένως ὡς Οὐαλεντίνου καὶ Καρποκράτους φθεγγόμενοι · ὣν , ὁ μὲν , τοὺς Ἀγγέλους ὁμογενεῖς εἴρηκε τῷ Χριστῷ , ὁ δὲ , Ἀγγέλους τοῦ κόσμου δημιουργοὺς εἶναι φησίν . παρ’ αὐτῶν γὰρ ἴσως μαθόντες καὶ οὗτοι , συγκρίνουσι τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον τοῖς Ἀγγέλοις . ἀλλ’ ἐντραπήσονται τοιαῦτα φανταζόμενοι , παρὰ μὲν τοῦ ὑμνῳδοῦ λέ - γοντος , “ τίς ὁμοιωθήσεται τῷ Κυρίῳ ἐν Υἱοῖς Θεοῦ , καὶ τίς ὅμοιός σοι ἐν θεοῖς , Κύριε ; ” ἀκούσονται δὲ ὅμως ἐὰν ἄρα μάθωσιν ὡς ἐν μὲν τοῖς ὁμογενέσιν ὁμολογουμένως φιλεῖ τὸ τῆς συγκρίσεως γίνεσθαι , καὶ οὐκ ἐν τοῖς ἑτερογενέσιν . Οὐδεὶς γοῦν Θεὸν συγκρίνει πρὸς ἄνθρωπον , οὐδὲ πάλιν ἄνθρωπον πρὸς τὰ ἄλογα , οὐδὲ ξύλα πρὸς λίθους διὰ τὸ ἀνόμοιον τῆς φύσεως . ἀλλὰ Θεὸς μὲν , ἀσύγκριτον ἐστὶ πρᾶγμα , ἄνθρωπος δὲ πρὸς ἄνθρωπον συγκρίνεται , καὶ ξύλον πρὸς ξύλον , καὶ λίθος πρὸς λίθον · καὶ οὐκ ἄν τις εἴποι ἐπὶ τούτων τὸ κρείττων , ἀλλὰ τὸ μᾶλλον καἰ τὸ πλέον . οὕτως Ἰωσὴφ ὡραῖος μᾶλλον ἢν παρὰ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ , καὶ Ῥαχὴλ τῆς Λείας · καὶ ἀστὴρ ἀστέρος οὐ κρείττων , ἀλλὰ μᾶλλον διαφέρει ἐν δόξῃ . ἐπὶ δὲ τῶν ἑτερογενῶν , ὅταν τίς ταῦτα παραβάλῃ πρὸς ἄλληλα , τότε τὸ κρείττων πρὸς τὸ διαλλάττον λέγεται , καθάπερ ἐπὶ τῆς σοφίας καὶ τῶν λίθων εἴρηται . εἰ μὲν οὖν εἰρηκὼς ἦν ὁ Ἀπόστολος τοσούτῳ μᾶλλον ὁ Υἱὸς τῶν Ἀγγέλων προάγει , ἢ τοσούτῳ μείζων ἐστὶν , ἦν ἃν ἡμῖν πρόφασις ὡς σνγκρινομένου τοῦ Υἱοῦ πρὸς τοὺς Ἀγγέλους . νῦν δὲ λέγων κρείττονα αὐτὸν εἶναι , καὶ τοσούτῳ διαφέρειν , ὅσῳ διέστηκεν Υἱὸς δούλων , δείκνυσιν αὐτὸν ἄλλον εἶναι τῆς τῶν Ἀγγέλων φύσεως . λέγων δὲ πάλιν αὐτὸν εἶναι τὸν θεμελιώσαντα τὰ πάντα , δείκνυσιν αὐτὸν ἄλλον εἶναι πάντων τῶν γενητῶν . ἄλλου δὲ καὶ ἑτεροουσίου αὐτοῦ ὄντος , παρὰ τὴν τῶν γενητῶν φύσιν , ποία τῆς οὐσίας αὐτοῦ σύγκρισις ἣ ὁμοιότης πρὸς τὰ γενητά ; διὰ τοῦτο γὰρ καὶ αὐτὸς ὁ Υἱὸς οὐκ εἴρηκεν , “ ὁ Πατήρ μου κρείττων μου “ ἐστιν ; ” ἵνα μὴ ξένον τίς τῆς ἐκείνου φύσεως αὐτὸν ὑπολάβῃ . ἀλλὰ “ μείζων ” εἶπεν , οὐ μεγέθει τινὶ , οὐδὲ χρόνῳ , ἀλλὰ διὰ τὴν ἐξ αὐτοῦ τοῦ Πατρὸς γέννησιν · πλὴν ὅτι καὶ ἐν τῷ εἰπεῖν “ μείζων “ ἐστὶν , ” ἔδειξε πάλιν τῆς οὐσίας τὴν ἰδιότητα . καὶ ὁ Ἀπόστολος δὲ , οὐ τὴν οὐσίαν προηγουμένως τοῦ λόγου διακρίναι θέλων πρὸς τὰ γενητὰ ἔλεγε , “ τοσούτῳ κρείττων γενόμενος τῶν Ἀγγέλων , ἀσύγκριτον γὰρ μᾶλλον δὲ ἄλλο ἐστιν , ἀλλὰ πρὸς τὴν ἔνσαρκον οἰκονομίαν τοῦ λόγου βλέπων καὶ τὴν τότε γενομένην παρ’ αὐτοῦ οἰκονομίαν , ἠθέλησε δεῖξαι οὐχ ὅμοιον εἶναι τοῦτον τοῖς πρότερον , ἵνα ὅσῳ τῇ φύσει διαφέρει τῶν προαποσταλέντων παρ’ αὐτοῦ , τοσούτῳ καὶ πλέον ἡ παρὰ τούτου καὶ δι’ αὐτοῦ γενομένη χάρις , κρείττων τῆς δι’ Ἀγγέλων διακονίας γένηται . δοῦλον μὲν γὰρ ἢν ἀπαιτεῖν μόνον τοὺς καρποὺς , Υἱοῦ δὲ καὶ δεσπότου χαρίσασθαι τὰς ὀφειλὰς , καὶ μεταθῆναι τὸν ἀμπελῶνα . Ἔστι μὲν οὖν ἱκανὰ ταῦτα δυσωπῆσαι τοὺς μαχομένους πρὸς τὴν ἀλήθειαν . εἶδ’ ὅτι γέγραπται “ γενόμενος κερίττων , ” τὸ “ γενό - “ μενος , ” οὐ θέλουσιν ὡς περὶ υἱοῦ λεγόμενον , ἰσον ἀκοῦσαι τῷ ἐστὶν , ἣ διὰ τὸ γενέσθαι τὴν κρείττω διακονίαν τὸ γενόμενος λαβεῖν καὶ νοεῖν ὡς εἴπομεν , ἀλλὰ νομίζουσιν ἐκ ταύτης τῆς λέξεως γενητὸν εἰρῆσθαι τὸν Λόγον , ἀκουέτωσαν πάλιν . εἰ μὲν ἐκ τῶν Ἀγγέλων ἐστὶν ὁ Υἱὸς , ἔστω καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὡς ἐπ’ ἐκείνων τὸ γενόμενος καὶ μηδὲν αὐτῶν κατὰ τὴν φύσιν διαφερέτω , ἀλλ’ ἔστωσαν ἣ καὶ αὐτοὶ Υἱοὶ , ἣ κἀκεῖνος Ἄγγελος . καὶ κοινῇ πάντες καθεζέσθωσαν ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς , ἣ μετὰ πάντων καὶ ὁ Υἱὸς παρεστηκέτω ὡς λειτουργικὸν πνεῦμα , εἰς διακονίας ἀποστελλόμενος καὶ αὐτὸς τὰς ὁμοίας ἐκείνων . εἰ δὲ διίστησι τὸν Υἱὸν ὁ Παῦλος ἀπὸ τῶν γενητῶν λέγων , “ τίνι γὰρ εἶπε ποτὲ τῶν Ἀγγέ - “ λῶν , Υἱός μου εἰ σὺ , ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε ; ” καὶ πάλιν · “ ἐγὼ ἔσομαι αὐτῷ εἰς Πατέρα , καὶ αὐτὸς ἔσται μοι εἰς Υἱόν . ” Χρυσοστόμου . Τὸ γενόμενος ἐνταῦθα , ἀντὶ τοῦ ἀποδειχθεὶς εἶπεν · εἶτα καὶ ἰσχυρίζεται πόθεν , ἀπὸ τοῦ ὀνόματος . ὁρᾷς ὅτι οίδε τὸ υἱὸς ὄνομα τὴν γνησιότητα δηλοῦν . καὶ μὴν εἰ μὴ γνήσιος ἦν , καὶ ἐξ αὐτοῦ , οὐκ ἃν τοῦτο εἶπεν , οὐδὲ ἰσχυρίσατο . εἰ γὰρ χάριτι ἐστὶν υἱὸς , οὐ μόνον οὐ διαφορώτερος , ἀλλὰ καὶ ἐλάττων ἐστὶν Ἀγγέλων . πῶς ; ὅτι καὶ ἄνθρωποι δίκαιοι ἐκλήθησαν υἱοὶ , καὶ τὸ υἱὸς ὄνομα , ἃν μὴ γνήσιος ᾖ , οὐκ ἰσχύει δεῖξαι τὸ διάφορον . νῦν δὲ δηλῶν , ὅτι διαφορά ἐστι τίς κτίσματος καὶ δημιουργοῦ , τοὺς μὲν Ἀγγέλους λειτουργοὺς , τὸν δὲ Υἱὸν ὀνομάζει . τοῦτο δὲ εἰς τὴν σάρκα εἴρηται . τὸ γὰρ “ ἐγὼ ἔσομαι αύτῷ εἰς “ Πατέρα , καὶ αὐτὸς ἔσται μοι εἰς υἱὸν , ” τῆς ἐνανθρωπήσεως ἐστἰ παραστατικόν . τὸ δὲ υἱός μου εἰ σὺ , οὐδὲν ἕτερον δηλοῖ , ἣ ὅτι ἐξ αὐτοῦ ἐστί · καὶ τὸ “ ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε , ” δοκεῖ μοι καὶ τοῦτο εἰς τὴν σάρκα εἰρῆσθαι · ὅταν γὰρ αὐτῆς ἐπιλάβηται , πάντα λοιπὸν ἀδεῶς φθέγγεται · καὶ γὰρ ἡ σὰρξ κοινωνεῖ τῶν ὑψηλῶν , ὥσπερ οὖν καὶ ἡ θεότης τῶν ταπεινῶν · ὁ γὰρ ἄνθρωπος γενέσθαι μὴ ἀπαξιώσας , καὶ τὸ πρᾶγμα μὴ παραιτησάμενος , πῶς ἃν τὰ ῥήματα παρῃτήσατο ; ὅτι δὲ κατὰ τὸ ἀνθρώπινον ταῦτα εἴρηκε , δῆλον . μέλλοντος γὰρ χρόνου τὸ “ ἔσομαι , ” καὶ τὸ “ ἔσται μοι · ” καὶ μέν τοι καὶ τὸ “ σήμερον γεγέννηκά σε , ” οὐ τὴν αἰώνιον δῆλοῖ γέννησιν , ἀλλὰ τὴν τῷ χρόνῳ συνεζευγμένην . Αθανασίου κατὰ Ἀπολιναρίου . Ὥστε οὐ πάντως ὁ ποιητὴς τῶν Ἀγγέλων Λόγος κρείττων γέγονεν , ὡς ἥττων ὣν ποτὲ , ἀλλ’ ἡ μορφὴ τοῦ δούλου , ἣν αὐτὸς ὁ Λόγος ἰδιοποιήσατο , φυσικὴ γεννήσει κρείττων , ἀνατείλασα ἐκ τῆς τοῦ πρωτοπλάστου γενέσεως , καὶ ἡμᾶς προσοικειοῦται , ὡς εἴρηται πρὸς τῶν ἁγίων , καὶ οἰκειοῖ τῷ Θεῷ , καὶ Θεοῦ κατὰ φύσιν γέγονεν ἰδίᾳ , οὐχ ὁμοούσιος οὖσα ἡ σὰρξ τῆς τοῦ Λόγου θεότητος ὡς συναΐδιος , ἀλλ’ ἰδίᾳ κατὰ φύσιν γενομένη καὶ ἀδιαίρετος κατὰ ἕνωσιν ἐκ σπέρματος Δαβὶδ καὶ Ἀβραὰμ , ἐξ οὗ καὶ ἡμεῖς γεγενήμεθα . τὴν οὖν ἐν αὐτῷ ἀνατείλασαν τοῦ δούλου μορφὴν κρείττονα Ἀγγέλων ἣ καὶ πάσης τῆς κτίσεως ἐπεδείξατο . ἐπειδήπερ εἰκὼν ἦν τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου , γέγονε καὶ πρωτότοκος πάσης τῆς κτίσεως . διὸ καὶ ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα , καὶ ἐν αὐτῷ τὸ πάθος γέγονε · καὶ αὐτός ἐστιν ὁ ἐλευθερωτὴς τοῦ πάθους καὶ τοῦ θανάτου , καὶ δι’ αὐτοῦ τὰ πάντα γέγονε , “ καὶ αὐτός ἐστιν ἡ κεφαλὴ τοῦ σώματος τῆς “ Ἐκκλησίας , ὅς ἐστι πρωτότοκος ἐκ τῶν νεκρῶν , ἵνα γένηται , ” φησὶν “ ἐν πᾶσιν αὐτὸς πρωτεύωι . ” Ἀθανασίου κατὰ Ἀρειανῶν . Ἐνταῦθα τίνι οὐκ ἔστι φανερὸν , ὡς οὐκ ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ Λόγου ἔλεγε τὸ γενόμενος , ἀλλ’ ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ n γενομένης διακονίας ; αὐτὸς γὰρ Λόγος ὣν γέγονε σάρξ · οὕτω γενόμενος ἄνθρωπος , γέγονε τοσοῦτο κρείττων ἐν τῇ διακονίᾳ , τῆς διὰ τῶν Ἀγγέλων γενομένης διακονίας , ὅσῳ διαφέρει δούλων , υἱὸς καὶ δημιουργὸς τῶν δημιουργουμένων . ὥστε παυέσθωσαν ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ Υἱοῦ λαμβάνειν τὸ “ γε - “ νόμενος . ” οὐκ ἔστι γὰρ τῶν γενητῶν · καὶ γνώτωσαν ὅτι τῆς διακονίας καὶ τῆς γενομένης οἰκονομίας , σημαντικὸν ἐστὶ τὸ “ γενόμενος . ” πῶς δὲ γέγονε κρείττων ἐν τῇ διακονίᾳ , κρείττων ὣν τῇ φύσει παρὰ τὰ γενητὰ , δείκνυσι τὰ προειρημένα . καὶ ὅτι οὐ τὴν οὐσίαν αὐτοῦ σημαίνει γεγενῆσθαι ὁ Παῦλος , ὁ εἰδὼς αὐτὸν υἱὸν καὶ σοφίαν , καὶ ἀπαύγασμα , καὶ εἰκόνα τοῦ Πατρὸς , ἀλλ’ εἰς τὴν τῆς διαθήκης διακονίαν τὸ γενόμενος λογίζεται καθ’ ἣν ὁ ποτὲ βασιλεύων θάνατος κατηργήθη . καὶ κατὰ τοῦτο δὲ κρείττων ἡ δι’ αὐτοῦ διακονία γέγονεν , “ ὅτι καὶ τὸ ἀδύνατον “ τοῦ νόμου , ἐν ᾧ ἠσθένει διὰ τῆς σαρκὸς , ὁ Θεὸς τὸν ἑαυτοῦ Υἱὸν “ πέμψας ἐν ὁμοιώματι σαρκὸς ἁμαρτίας , καὶ περὶ ἁμαρτίας , “ κατέκρινε τὴν ἁμαρτίαν ἐν τῇ σαρκὶ , ” ἐκστήσας ἀπ’ αὐτῆς τὸ παράπτωμα , ἐν ᾧ διὰ παντὸς ᾐχμαλωτίζετο ὥστε μὴ δέχεσθαι τὸν θεῖον νοῦν · τὴν δὲ σάρκα δεκτικὴν τοῦ Λόγου κατασκευάσας , ἐποίησεν ἡμᾶς μηκέτι κατὰ σάρκα περιπατεῖν ἀλλὰ κατὰ Πνεῦμα , ὡς λέγειν ἡμᾶς , “ ἡμεῖς δὲ , οὐκ ἐσμὲν ἐν σαρκὶ ἀλλ’ ἐν “ Πνεύματι . ” καὶ ὅτι “ ἦλθεν ὁ τοῦ Θεοῦ Υἱὸς εἰς τὸν κόσμον , “ οὐχ ἵνα κρίνῃ τὸν κόσμον , ἀλλ’ ἵνα πάντας λυτρώσηται , καὶ “ σωθῇ ὁ κόσμος δι’ αὐτοῦ . ” τότε γὰρ ὡς ὑπεύθυνος ὁ κόσμος ἐκρίνετο ὑπὸ τοῦ νόμου · ἄρτι δὲ ὁ Λόγος εἰς ἑαυτὸν ἐδέξατο τὸ κρίμα , καὶ τῷ σώματι παθὼν ὑπὲρ πάντων , σωτηρίαν τοῖς πᾶσιν εχαρισατο . τοῦτο δὲ βλέπων κέκραγεν ὁ Ἰωάννης λέγων · “ ὁ νόμος διὰ Μώσεως ἐδόθη , ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο . ” κρείττων δὲ ἡ χάρις ἢ ὁ νόμος , καὶ ἡ ἀλήθεια παρὰ τὴν σκιάν . τὸ δὲ κρείττων οὐχ οἷόν τε δι’ ἑτέρου τινὸς γενέσθαι , ἢ διὰ τοῦ Υἱοῦ τοῦ καθημένου ἐν δεξιᾷ τοῦ Πατρός . θεασάσθωσαν γοῦν τὴν διὰ τοῦ Χριστοῦ χάριν , καὶ ἐπιγνώτωσαν καὶ ἐκ τῶν ἔργων μαρτυρούμενον αὐτὸν , ὅτι τῶν μὲν γενητῶν ἄλλος ἐστὶ , μόνος δὲ αὐτὸς Υἱὸς ἀληθινός . ὁ νόμος δι’ Ἀγγέλων ἐλαλήθη , καὶ οὐδένα τετελείωκε , δεόμενος τῆς τοῦ Λόγου ἐπιδημίας ὡς εἴρηκεν ὁ Παῦλος · ἡ δὲ τοῦ Λόγου ἐπιδημία τετελείωκε τὸ ἔργον τοῦ Πατρός · καὶ τότε μὲν ἀπὸ Ἀδὰμ μέχρι Μώσεως ὁ θάνατος ἐβασίλευσεν , ἡ δὲ τοῦ Λόγου παρουσία κατήργησε τὸν θάνατον · καὶ οὐκέτι ἐν τῷ Ἀδὰμ πάντες ἀποθνήσκομεν · ἐν δὲ τῷ Χριστῷ πάντες ζωοποιούμεθα . καὶ τότε μὲν ἀπὸ Ἀδὰμ ο μέχρι Βηρσαβεὲ ὁ νόμος κατηγγέλλετο , καὶ ἐν μόνῃ τῇ Ἰουδαίᾳ γνωστὸς ἦν ὁ Θεός . νῦν δὲ “ πᾶσα ἡ γῆ πεπλήρωται τῆς “ περὶ Θεοῦ γνώσεως , ” καὶ πεπλήρωται τὸ “ ἔσονται “ Θεοῦ . ” καὶ τότε μὲν τύπος ἦν τὰ δεικνύμενα · ἄρτι δὲ ἡ πεφανέρωται . εἰκότως οὖν τὸ “ κρείττων , ” τῷ Κυρίῳ τῷ κρείττονι καὶ ἄλλῳ παρὰ τὰ γενητὰ τυγχάνοντι . κρείττων γὰρ ἡ δι’ αὐτοῦ θυσία , ἡ ἐν αὐτῷ ἐλπὶς , αἱ δι’ αὐτοῦ ἐπαγγελίαι , οὐχ ὡς πρὸς μικρὰ μεγάλαι συγκρινόμεναι , ἀλλ’ ὡς ἄλλαι πρὸς ἄλλα τὴν φύσιν τυγχάνουσαι . ἐπεὶ καὶ ὁ ταῦτα οἰκονομήσας κρείττων τῶν γενητῶν ἐστιν . ὥστε τὸ γενόμενος κρείττων ἀκούοντας , μὴ ἀρχήν τινα τοῦ γενέσθαι ἐπινοεῖν τοῦ Λόγου , μηδὲ ὅλως ἐκ τούτου γενητὸν αὐτὸν φαντάζεσθαι , ἀλλ’ ἐπὶ τῆς διακονίας καὶ οἰκονομίας ὅτε γέγονεν ἄνθρωπος νοεῖν τὸ λεγόμενον · ὅτε γὰρ ἦλθεν ἵνα διακονήσῃ , καὶ πάσι σωτηρίαν χαρίσηται , τότε η ὕπερ ἤμων αὐτοῦ οἰκονομία κρείττων γέγονε τῶν Ἀγγέλων · καὶ τὸ “ γέγονεν ” οὐ τὴν οὐσίαν τοῦ Λόγου γενητὴν σημαίνει , ἀλλὰ τὴν γενομένην ἐκ τῆς ἐνανθρωπήσεως πρὸς ἡμᾶς εὐεργεσίαν . Ὅταν δὲ πάλιν εἰσαγάγῃ τὸν πρωτότοκον εἰς τὴν οἰκουμένην , λέγει , καὶ προσκυνησάτωσαν αὐτῷ πάντες ἄγγελοι Θεοῦ . Ὁ μὲν Κύριος τὴν παρουσίαν αὐτοῦ τὴν ἔνσαρκον , ἔξοδον καλεῖ , ὡς ὅταν λέγῃ “ ἐξῆλθεν ὁ σπείρων , ” καὶ πάλιν “ ἐγὼ ἐκ τοῦ Πα - “ τρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω . ” ὁ δὲ Παῦλος νῦν εἴσοδον τὴν τῆς σαρκὸς ὀνομάζει ἀνάληψιν . εἴσοδον δὲ ὅταν ἀκούῃς , μὴ τόπου νόμιζε μετάβασιν , ἀλλ’ οἰκονομίας συγκατάβασιν . ὁ γὰρ πανταχοῦ παρὼν καὶ τὰ πάντα πληρῶν , ποῦ ἃν εἰσέλθοι ; ἀλλὰ τὴν διὰ τῆς οἰκονομίας φανέρωσιν οὕτω καλεῖ . τί δὲ δήποτε περὶ τοῦ αὐτοῦ διαφόρως τῷ λόγῳ κέχρηται , καὶ κατὰ τί οὕτως εἴρηται , δῆλόν ἐστι καὶ ἀπ’ αὐτῶν τῶν σημαινομένων · ὁ μὲν γὰρ Χριστὸς , ἔξοδον τὴν ἑαυτοῦ παρουσίαν εἰκότως καλεῖ · ἔξω γὰρ ἦμεν τοῦ Θεοῦ . καὶ καθάπερ ἐν τοῖς βασιλείοις οἱ δεσμῶται προσκεκρουκότες τῷ βασιλεῖ ἔξω ἑστήκασιν · ὁ δὲ βουλόμενος αὐτοὺς καταλλάξαι , οὐκ ἔνδον τούτους εἰσάγων , ἁλλ’ αὐτὸς ἐξιὼν ἔξω τούτοις διαλέγεται , ἕως ἃν αὐτοὺς καταστήσας ἀξίους τῆς ὄψεως τοῦ βασιλέως εἰσαγάγῃ , οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς ἐποίησεν · ἐξελθὼν γὰρ πρὸς ἡμᾶς , τουτέστι σάρκα ἀναλαβὼν , καὶ διαλεχθεὶς τὰ παρὰ τοῦ βασιλέως , οὕτως ἡμᾶς εἰσήγαγε , καθαρίσας τῶν ἁμαρτημάτων καὶ καταλλάξας · διὰ τοῦτο ἔξοδον τὸ τοιοῦτον καλεῖ . Ὁ δὲ Παῦλος εἴσοδον τὴν οἰκονομίαν ὀνομάζει , ἀπὸ μεταφορᾶς τῶν τινὰ κληρονομίαν παραλαμβανόντων καὶ κτῆσιν · τὸ γὰρ εἰπεῖν “ ὅταν δὲ πάλιν εἰσαγάγῃ τὸν πρωτότοκον εἰς τὴν οἰκουμένην , ” τοῦτο ἐστὶ δηλοῦντος , ὅταν ἐγχειρίσῃ αὐτῷ τὴν οἰκουμένην , τότε γὰρ αὐτὴν ἐκτίσατο πᾶσαν , ὅτε καὶ ἐγνώσθη · πλὴν οὐ περὶ τοῦ Θεοῦ Λόγου ταῦτα λέγει , ἀλλὰ περὶ τοῦ κατὰ σάρκα εἰκότως · εἰ γὰρ “ ἐν τῷ κόσμῳ ἦν ” κατὰ τὸν Ἰωάννην , “ καὶ ὁ κόσμος δι’ αὐτοῦ ἐγένετο , πῶς ἑτέρως ἃν εἰσήχθη ἀλλ’ ἣ ἐν σαρκί ; ὅτε δὲ εἰσβέβηκεν εἰς τὸν κόσμον ὁ ὑπάρχων ἐν αὐτῷ , ἣ ὅτε γέγονεν ἐκ γυναικὸς κατὰ σάρκα , καὶ κόσμου κεχρημάτικε μέρος , ὁ ὑπὲρ πᾶσαν τὴν κτίσιν , οὐκ ἀποβεβληκὼς ὅπερ ἦν , προσλαβὼν δὲ μᾶλλον ὅπερ οὐκ ἦν , ὁ δι’ ἡμᾶς ἄνθρωπος καὶ ἐκ γυναικὸς , ὁ ἐν τοῖς καθ’ ἡμᾶς καὶ ὑπὲρ πᾶσαν τὴν κτίσιν , ὁ ἐλεύθερος καὶ ἐν δούλου μορφῇ , ὁ ἐν ὑφέσει τῇ καθ’ ἡμᾶς , καὶ ἐν ταῖς τῆς θεότητος ὑπεροχαῖς , ὁ ἑαυτὸν καθεὶς πρὸς κένωσιν , καὶ ἐκ τοῦ ἰδίου πληρώματος διανέμων τοῖς ἁγίοις τὰ ἀγαθὰ , ὁ ἑαυτὸν ταπεινώσας καὶ σύνθρονος τῷ Πατρὶ , ὁ προσκυνῶν μεθ’ ἡμῶν ἀνθρωπίνως , καὶ προσκυνούμενος θεικῶς , οὐκ ἐν γῇ μόνον ἀλλὰ καὶ ἐν οὐρανοῖς · “ ὅταν γάρ , ” φησιν , “ εἰσαγάγῃ τὸν πρωτότοκον εἰς τὴν οἰκου - “ μένην , λέγει , καὶ προσκυνησάτωσαν αὐτῷ πάντες Ἄγγελοι Θεοῦ . ” τίς εἰσβέβηκεν τὴν οἰκουμένην ; τίνα δὲ ὅλως εἰσκεκόμισται τρόπον ; οὐ παρὰ πάσης κτίσεως προσκυνούμενος ; μυσταγώγησον ἡμᾶς , Ἰωάννη μακάριε , λέγων , “ ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος , καὶ ὁ Λόγος “ ἦν πρὸς τὸν Θεὸν , καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος · οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν Θεὸν , πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο . ἀλλ’ ὅτι μὲν ἐκ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἀπόρρητον ἔχει τὴν γέννησιν ὁ ἐξ αὐτοῦ Λόγος , Θεός τέ ἐστιν κατὰ φύσιν καὶ δημιουργὸς τῶν ὅλων , ἐμάθομεν ἐν τούτοις . πῶς οὖν εἰσβέβηκεν εἰς τὴν οἰκουμένην , ἣ πῶς γέγονε πρωτότοκος ὁ μονογενὴς , ἐπιφέρει τῆς μετὰ σαρκὸς οἰκονομίας τὴν ἀφήγησιν , καὶ δὴ καὶ φησὶν , “ καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο , καὶ ἐσκήνωσεν ἐν “ ἡμῖν , ” ὃ νήψεως ἁγιοπρεποῦς . ἐπειδὴ γὰρ ἔφη σάρκα γενέσθαι τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον , ἵνα μή τις ὑπολάβῃ τροπὴν αὐτὸν ὑπομεῖναι καὶ εἰς τὴν τῆς σαρκὸς μεταπεποιῆσθαι φύσιν , ἐπήνεγκεν εὐθὺς , “ καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν . ” Οὐκοῦν μεμένηκεν ἀναλλοίωτος ὡς Θεὸς , πλὴν κεκοινώνηκε σαρκὸς καὶ αἵματος καθ’ ἡμᾶς . σαρκὶ δὲ φαμὲν ἡνῶσθαι τὸν Λόγον ψυχὴν ἐχούσῃ τὴν λογικήν · ἵνα ὧσπέρ ἐστιν ἐν θεότητι τέλειος , οὕτω καἰ ἐν ἀνθρωπότητι τέλειος ἦ . γέγονε γὰρ ἄνθρωπος οὐχ ἵνα μόνης προνοήσῃ σαρκὸς , ἀλλ’ ἵνα καὶ αὐτὴν ἡμῖν ἀνασώσῃ τὴν ψυχὴν , ἀπαλλάξῃ τε οὕτω καὶ θανάτου καὶ ἁμαρτίας · καὶ ὁ ἰδίσοτητι φυσικῇ τῆς οἰκουμένης ἁπάσης διενεγκὼν , ἔξω τε αὐτῆς ὑπάρχων κατὰ φύσιν ἰδίαν , καθὸ νοεῖται Θεὸς , εἰσβέβηκεν εἰς αὐτὴν μέρος κόσμου πεφηνὼς ὡς ἄνθρωπος . πλὴν οὐ διὰ τοῦτο τῆς θείας ἀπώλησθε n δόξης . προσκυνεῖται γὰρ ὡς μονογενὴς , κἂν εἰ καλεῖται πρωτότοκος , ὅπερ ἐστὶν ἐναργῶς τοῖς τῆς ἀνθρωπότητος μέτροις , ὅτι μάλιστα πρέπον . ἆρ’ οὖν ὡς ἄνθρωπον μόνον προσκυνήσωμεν τὸν Ἐμμανουήλ ; μὴ γένοιτο . λῆρος γὰρ τοῦτο καὶ ἀπάτη καὶ πλάνησις . διοίσομεν δὲ κατ’ οὐδὲν τῶν τῆ κτίσει λελατρευκότων παρὰ τὸν κτίσαντα καὶ ποιητὴν , εἰ ὡς ἀνθρώπῳ ψιλῷ καὶ ἑνὶ τῶν καθ’ ἡμᾶς προσοίσομεν τὴν προσκύνησιν τῷ Ἐμμανουήλ . καὶ αὐτὴ δὲ τῶν Ἀγγέλων ἡ ἄνω πληθὺς τοῖς εἰς τοῦτο μανίας ἥκουσι συντετάξεται προστάττονται γαρ προσκυνεῖν ἀυτῷ . Ἇρ᾿ οὖν οὐκ ἐννοεῖς ὅτι ἐν προσλήψει σαρκὸς καὶ αἵματος γεγονὼς ὁ Υἱὸς , οὐδὲν ἧττόν ἐστι Θεὸς , καὶ τοῦτο ὑπάρχων ἐπιγινώσκεται παρὰ τῶν ἄνω ταγμάτων . εἰ γὰρ εἰὅεσαν οὐκ ὄντα Θέον αἱ ἄνω δυνάμεις , οὐδὲ φύσει καὶ ἀληθῶς Υἱὸν , τὸν ἐκ σπέρματος Δαρὶδ κατὰ σάρκα , πῶς ἃν ἠνέσχοντο προσκυνεῖν αὐτόν ; οὔκουν ὃν προσκυνοῦσιν Ἀγγελοι μὴ ἀτιμάσῃς αὐτὸς , ἕτερον εἰναι λέγων υἱὸν κατὰ μόνας καὶ ἰδικῶς . πίστευε δὲ μᾶλλον ὡς εἱς καὶ μόνος ἐστὶν Ἰησοῦς Χριστὸς . ὁ αὐτὸς ἐκ Πατρὸς θεικῶς κατὰ τὴν ἄφραστον γέννησιν , καὶ ἐκ γυναικὸς κατὰ σάρκα , διὰ τὴν πρὸς ἡμᾶς ὁμοίωσιν . προσκυνεῖται ὡς Θεὸς κατὰ φύσιν , καὶ ἐν τῷ καθ’ ἡμᾶς πεφηνὼς σχήματι , τῆς ἀμφοῖν εἰς ἑνότητα συνδρομῆς οὐκ ἀνικάνως ἐχούσης πρὸς τὸ ἀφανίσαι τυχὸν τὸ ἔσθ’ ὅτε λυποῦν εἰς μόνης ἡμᾶς ἀνθρωπότητος ὑποψίαν . προσλαβοῦσα γὰρ ἡ τοῦ Λόγου φύσις τὸ ἀνθρώπινον , οὐκ ἀνθρωπότης ἔσται ψιλὴ , νικῶσα δὲ μᾶλλον ἰδίᾳ δόξῃ τὸ προσληφθὲν , ἐν ἀκλονήτῳ σώζεται διαμονῇ τῆς θεοπρεποῦς ὑπεροχῆς . ταῦτα φρονοῦντες οἱ μαθηταὶ προσεκύνουν λέγοντες · “ ἀληθῶς Θεοῦ Υἱὸς εἶ . ” καίτοι βάδην ἰόντα βλέποντες καὶ ἐν σαρκὶ καθ’ ἡμᾶς . ἐπ’ ἄκρου γὰρ δὴ διέθει κύματος παραδόξως ὡς Θεός . Ἐρεῖ δὲ ἴσως ὁ τῆ τοιᾷδε δόξῃ μαχόμενος , καὶ τίς ἦν ὁ λέγων πρὸς τὴν ἐκ Σαμαρείας γυναῖκα , “ ἡμεῖς προσκυνοῦμεν ὃ οἴδα - “ μὲν ; ” εἶτα πῶς ἔσται προσκυνητὸς ὁ τοῖς προσκυνοῦσι συντεταγμὲνος ; ἐγὼ δὲ φαίην ἃν , ὅτι τὸ τίς ἢν ὅλως ἐπὶ Χριστοῦ λεγόμενον , ἀμαθές . μεμέρισται γὰρ οὐδαμῶς . ὁ δὲ τῷ γυναίῳ προσλαλῶν , ὁ εἷς τε καὶ μόνος Κύριος ἦν Ἰησοῦς Χριστὸς , ἐκ τῆς προσκυνούσης ἀνθρωπότητος , καὶ ἐκ τῆς προσκυνουμένης θεότητος , τὸ εἶναί τε καὶ ὀνομάζεσθαι Θεὸς ὁμοῦ καὶ ἄνθρωπος ἀληθὲς ἔχων ἐν ἑαυτῷ . ἀμέλει ᾗ μέν ἐστι Θεὸς , νοοῖτ’ ἂν ὑπάρχων αὐτὸς ὁ τῆς δόξης Κύριος , ᾗ δὲ γέγονεν ὁ κατὰ μέθεξιν Θεοῦ δοξαζόμενος ἄνθρωπος , ἐδεῖτο καὶ δόξης , λέγων “ Πάτερ δόξασόν σου τὸν Υἱόν . ἀλλ’ “ εἷς Κύριος , μία πίστις , ἓν βάπτισμα , ” κατὰ τὸ γεγραμμένον . ὥσπερ οὖν ἐστι μία πίστις ἡ ἐν Χριστῷ , καὶ ἓν ἀληθῶς τὸ βάπτισμα , καί τοι βαπτιζομένων καὶ πεπιστευκότων ἡμῶν εἰς Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ Ἅγιον Πνεῦμα , κατὰ τὸν αὐτὸν οἶμαι λόγον , μία προσκύνησις ἡ Πατρὸς καὶ ἐνανθρωπίσαντος Υἱοῦ καὶ Ἁγίου Πνεύματος . ἐξωσθήσεται γὰρ οὐδαμῶς τοῦ προσκυνεῖσθαι , πρός τε ἡμῶν αὐτῶν καὶ τῶν ἁγίων Ἀγγέλων ὁ μονογενὴς διὰ τὸ τῆς ἀνθρωπότητος μικροπρεπὲς , καὶ εἰ γέγονε σὰρξ , τουτέστιν ἄνθρωπος · ἀδιάσπαστον γὰρ τὴν ἕνωσιν διατηρεῖν εἰθίσμεθα , τὸν αὐτὸν εἶναι πιστεύοντες καὶ μονογενῆ καὶ πρωτότοκον . μονογενῆ μὲν , ὡς ἐκ Θεοῦ Πατρὸς λόγον καὶ ἐκ τῆς οὐσίας αὐτοῦ πεφηνότα · πρωτότοκον δὲ αὖ , καθὸ γέγονεν ἄνθρωπος , καὶ ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς . Οὐκῦν πεπλάνηνται αἱ ἄνω δυνάμεις προσκυνεῖν αὐτῷ κελευέ - μεναι . “ προσκυνησάτωσαν , ” γάρ φησιν , “ αὐτῷ πάντες Ἄγγελοι “ Θεοῦ . ” καί μοι ἐπισήμηναι ὅτι ἐπειδὰν μέγα τι καὶ ὑψηλὸν μέλλῃ λέγειν ὁ Παῦλος , προκατασκευάζει καὶ ποιεῖ αὐτὸ εὐπαράδεκτον . σκόπει δὲ , εἶπεν ἀνωτέρω , ὅτι οὐ διὰ προφητῶν ἐλάλησεν ἡμῖν , ἀλλὰ διὰ τοῦ Υἱοῦ . ἔδειξεν ὅτι κρείττων Ἀγγέλων ὁ Υἱὸς , καὶ ἀπὸ τοῦ ὀνόματος δὲ τοῦτο κατασκευάσας , καὶ ἀπὸ τοῦ τὸν Πατέρα ποιῆσαι εἰσάγοντα τὸν Υἱόν · λοιπὸν ἐνταῦθα καὶ ἀφ’ ἑτέρου κατασκευάζει . ποίου δὴ τούτου ; ἀπὸ τῆς προσκυνήσεως . τοῦτο δὲ καὶ ὅσον κρείττων ἐστὶ δείκνυσιν · ὅσον γὰρ δεσπότης δούλου . διὸ καὶ ὡσανεί τις εἰσαγαγόν τινα εἰς οἰκίαν βασιλέα τοὺς προεστῶτας αὐτῆς εὐθέως κελεύει προσκυνεῖν αὐτῷ οὕτω καὶ αὐτὸς ποιεῖ περὶ τοῦ κατὰ σάρκα λέγων τὴν ἐν κόσμῳ εἰσαγωγὴν , καὶ “ τὸ προσκυνησάτωσαν αὐτῷ πάντες ἄγγελοι Θεοῦ , ” διὰ τοῦτο επαγων . Θεοδωρίτου . Ὡς ἀμφότερα τὴν οἰκονομίαν αἰνίττεσθαι , καὶ τὸ εἰσαγαγεῖν τὸν πρωτότοκον , καὶ πρὸς τούτοις , τὸ “ προσκυνησά - “ τωσαν . ” ὁ γὰρ φέρων τὰ πάντα τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ , καὶ τῶν αἰώνων ποιητὴς καὶ δημιουργὸς , πόθεν εἰς τὴν οἰκουμένην εἰσέρχεται ; πῶς δὲ πρωτότοκος ὁ μονογενής ; εἰ δὲ καὶ μετὰ τὴν ’ν αὐτὴν οἱ Ἄγγελοι προσεκύνησαν , πρὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως ταύτην αὐτῷ τὴν τιμὴν οὐ προσέφερον ; ἀλλὰ καὶ πανταχοῦ ἦν ὡς Θεὸς , καὶ εἰς τὴν οἰκουμένην εἰσῆλθεν ὡς ἄνθρωπος , οὕτω καὶ ὁ θεσπέσιος εἴρηκεν Ἰωάννης , “ ἐν τῷ κόσμῳ ἦν , καὶ ὁ κόσμος “ δι’ αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ ὁ κόσμος αὐτὸν οὐκ ἔγνω . εἰς τὰ ἴδια “ ἦλθε , καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρέλαβον . ” ἐναντία δέ πὼς ταῦτα εἶναι δοκεῖ . εἰ γὰρ ἐν τῷ κόσμῳ ἦν , πῶς ἦλθεν ; εἰ δὲ ἦλθεν , πῶς ἐν τῷ κόσμῳ ἦν ; ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ κόσμῳ ἦν ὡς Θεὸς , καὶ ἦλθεν ὡς ἄνθρωπος · οὕτω καὶ μονογενής ἐστιν ὡς Θεὸς , καὶ πρωτότοκος ὡς ἄνθρωπος ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς . οὕτως ἀεὶ τὸ σέβας παρὰ τῶν Ἀγγέλων ἐδέχετο . ἦν γὰρ ἀεὶ Θεός . προσεκύνησαν δὲ αὐτὸν ὡς ἄνθρωπον , οὐ μόνον ἄνθρωποι , ἀλλὰ καὶ Ἄγγελοι . ἄρα Ἄγγελοι μόνον , οὐχὶ δὲ καὶ ἄλλαι δυνάμεις ; ἄπαγε · ἄκουε γὰρ τῶν ἐξῆς . Καὶ πρὸς μὲν τοὺς Ἀγγέλους λέγει · ὁ ποιῶν τοὺς Ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα , καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα · πρὸς δὲ τὸν Υἱὸν , ὁ θρόνος σου ὁ Θεὸς , εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος . Χρυσοστόμου . Ἰδοῦ ἡ μεγίστη διαφορὰ , οἱ μὲν γὰρ κτιστοὶ , ὁ δὲ ἄκτιστος . καὶ διατί πρὸς μὲν τοὺς Ἀγγέλους εἶπεν ὁ ποιῶν , πρὸς δὲ τὸν Υἱὸν οὐκ εἶπεν ὁ ποιῶν ; καί τοι ἐνῆν τὴν διαφορὰν οὕτως εἰπεῖν , ὅτι πρὸς μὲν τοὺς Ἀγγέλους αὐτοῦ λέγει , “ ὁ ποιῶν τοὺς “ Ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα , ” πρὸς δὲ τὸν Υἱὸν , “ Κύριος ἔκτισέ “ με . ” καὶ πάλιν , “ Κύριον αὐτὸν καὶ Χριστὸν ἐποίησεν ὁ Θεός . ” ὅτι οὔτε ἐκείνῳ περὶ τοῦ Υἱοῦ εἴρηται , οὔτε τοῦτο περὶ τοῦ Θεοῦ Λόγου , ἀλλὰ περὶ τοῦ κατὰ σάρκα ἀμφότερα . ἔνθα γὰρ τὴν ἀληθῆ διαφορὰν ἠβούλετο δηλοῦν , οὐκέτι Ἀγγέλους παρέλαβε μόνον , ἀλλὰ καὶ πᾶσαν τὴν ἄνω δύναμιν τὴν λειτουργικήν . ὁρᾷς πῶς διαιρεῖ , καὶ μεθ’ ὅσης τῆς σαφηνείας , κτίσμα καὶ κτίστην , λει - τουργοὺς καὶ δεσπότην , κληρονόμον καὶ γνήσιον Υἱὸν καὶ δούλους . Γρηγορίου Νύσσησ τατὰ Ἀπολιναρίου . Ὥστε κίνδυνός ἐστιν ἡμῖν οὐδεὶς εἰς τετράδα τὸν τῆς τριάδος λόγον πλατύνεσθαι , καθὼς ὁ Ἀπολινάριος λέγει , οὐδὲ τοὺς Ἀγγέλους τῷ ἀνθρώπῳ δουλαγωγοῦμεν , ὡς ὁ ἐκείνου μῦθος καθ’ ἡμῶν λέγει . οὐ γὰρ ἀνθρώπῳ δουλεύουσιν οἱ τῷ δεσπότῃ ἑαυτῶν ὑποκύπτοντες , οὐδὲ ἐπαισχύνονται προσκυνοῦντες τῷ διὰ σαρκὸς τῇ οἰκουμένῃ ἐπιδημήσαντι . μία δὲ εἴσοδος ἐπὶ τὴν οἰκουμένην ἡ διὰ τοῦ τόκου ἐστί . καὶ οὐκ ἔστιν ἑτέρως ἐντὸς τοῦ βίου γενέσθαι τῶν ἀνθρώπων , μὴ ταύτῃ τῇ εἰσόδῳ χρησάμενον . οὐκοῦν τὴν διὰ σαρκὸς αὐτοῦ γένεσιν , εἴσοδον εἰς τὴν οἰκουμένην . ὀνομάζει ὁ Λόγος . εἰ οὖν εἰσελθόντες αὐτῷ εἰς τὴν οἰκουμένην πάντες προσκυνοῦσιν οἱ Ἄγγελοι · ἡ δὲ εἴσοδος ἡ διὰ σαρκὸς ἐστὶ γένεσις , οὐχ ἡμεῖς δουλαγωγοῦμεν τῷ δεσπότη τὸ ἴδιον κτῆμα , ἀλλ’ αὐτὴ τῶν Ἀγγέλων ἡ φύσις τὴν ὑπερκειμένην αὐτῆς δεσποτείαν οὐκ ἀγνοεῖ . ὥστε σιγάτω προτιεὶς ἐκεῖνα τῷ λόγῳ τὰ μάταια , τὰ ἄνω ποιοῦμεν κάτω θεοφόρους Ἀγγέλους θεοφόρῳ ἀνθρώπῳ καταδουλοῦντες . Κατὰ Εὐνομίου . Ἐπειδὴ δὲ τετράκις παρὰ τῷ Ἀποστόλῳ τὸ τοῦ πρωτοτόκου εἴρηται ὄνομα · νῦν μὲν γάρ φησι “ πρωτότοκον “ πάσης τῆς κτίσεως , ” πάλιν δὲ “ πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελ - “ φοῖς , ” εἶτα “ πρωτότοκον ἐκ τῶν νεκρῶν , ” ἐν δὲ τῇ πρὸς Ἐβραίους ἐνταῦθα ἀπολύτως πρωτότοκον , φέρε ἴδωμεν διατί οὕτως ὀνομάζεται . πρωτότοκος μὲν οὑν ἐκ νεκρῶν γίνεται , ὁ πρῶτος δι’ ἑαυτοῦ τὰς ὠδῖνας λύσας τοῦ θανάτου · ἵνα καὶ πᾶσιν ὁδοποιήσῃ τὸν ἐξ ἀναστάσεως τόκον . ἐν ἀδελφοῖς δὲ πάλιν ἐστὶ πρωτότοκος , ὁ τοῦ καινοῦ τῆς παλλιγγενεσίας τόκου προγεννηθεὶς ἐν τῷ ὕδατι , οὗ τὰς ὠδῖνας ἡ πτῆσις τῆς περιστερᾶς ἐμαιεύσατο · δι’ οὑ τοὺς συμμετέχοντας αὐτῷ τῆς ὁμοίας γεννήσεως , ἀδελφοὺς ἑαυτοῦ ποιεῖ , καὶ πρωτότοκος γίνεται τῶν μετ’ αὐτὸν γεννωμένων ἐξ ὕδατος καὶ Πνεύματος . Ἐπεὶ δὲ καὶ διπλῆν τῆς φύσεως ἡμῶν τὴν κτίσιν ἐγνώκαμεν , τήν τε πρώτην καθ’ ἣν ἐπλάσθημεν , καὶ τὴν δευτέραν καθ’ ἣν ἀνεπλάσθημεν . ὁ γὰρ Λόγος σὰρξ ἐγένετο , ἵνα μετασκευάσῃ πρὸς πνεῦμα τὴν ἡμετέραν σάρκα , διὰ τοῦ συμμετασχεῖν ἡμῖν σαρκός τε καὶ αἵματος , ταύτης τῆς καινῆς ἐν χριστῷ κτίσεως , ἧς αὐτὸς καθηγήσατο , πρωτότοκος ὠνομάσθη · πάντων ἀπαρχὴ γενόμενος , καὶ τῶν εἰς ζωὴν γεννωμένων , καὶ τῶν δι’ ἀναστάσεως νεκρῶν ζωοποιουμένων , ἵνα καὶ νεκρῶν καὶ ζώντων κυριεύσῃ , καὶ ὅλον διὰ τῆς ἐν ἑαυτῷ ἀπαρχῆς συναγιάσῃ τὸ φύραμα . ὅτι γὰρ οὐ κατὰ τὴν αἰώνιον ὕπαρξιν ἐφαρμόζεται τῷ Υἱῷ τὸ πρωτότοκον , ἡ τοῦ μονογενοῦς προσηγορία διαμαρτύρεται · ὁ γὰρ ἀληθῶς μονογενὴς , ἀδελφοὺς οὐκ ἔχει , ἀλλ’ ὡς λέγεται Θεὸς καὶ ἄνθρωπος , Υἱὸς Θεοῦ , καὶ υἱὸς ἀνθρώπου · τὰ μὲν κατὰ τὴν ὑπάρχουσαν φύσιν ὣν , τὰ δὲ κατὰ τὴν φιλάνθρωπον οἰκονομίαν γενόμενος . οὕτω καὶ μονογενὴς Θεὸς ὣν , πρωτότοκος πάσης κτίσεως γίνεται · μονογενὴς μὲν , ὁ ὢν ἐν τῷ πατρῴῳ κόλπῳ , ἐν δὲ τοῖς διὰ τῆς καινῆς κτίσεως σωζοιὲνοις , πρωτότοκος τῆς κτίσεως καὶ γενόμενος καὶ λεγόμενος . καὶ συνελόντι φάναι , τριῶν οὐσῶν ἐν ἡμῖν τῶν γεννήσεων , δι’ ὧν ζωοποιεῖται ἡ ἀνθρωπίνη φύσις , τῆς μὲν ἀπὸ σώματος , τῆς δὲ κατὰ τὸ τῆς παλιγγενὲς ίας μυστήριον , τῆς δὲ διὰ τῆς ἐλπιζομένη , πάλιν ἐκ τῶν νεκρῶν ἀναστάσως · ἐν ταῖς τρισὶ πρωτότοκος γινεται · τῆς μὲν διπλῆς παλιγγςνεσίας τῆς δι’ ἀμφοτέρων ἀνεργουμένης , διά τε τοῦ βαπτίσματος καἰ τῆς ἀναστάσεως αὐτὸς γενόμενος ἀρχηγὸς , ἐν δὲ τῆ σαρκὶ πρωτότοκος · καὶ μόνος , τὸν ἄγνωστον τῇ φύσει τόκον ἐφ’ ἑαυτοῦ δοιὰ τῆς παρθένου καινοτομίσας , οὗ μηδεὶς ἐν ταῖς τοσαύταις γενεαῖς τῶν ἀνθρώπων καθηγησατο . Τὸ δὲ , “ ὅταν πάλιν εἰσαγάγῃ τὸν πρωτότοκον εἰς τὴν οἰκου - “ μένην , καὶ οὕτω νοῶ . ἡ τοῦ “ πάλιν ” προσθήκη τὸ μὴ πρώτως γίνεσθαι τοῦτο διὰ τὴν τῆς κατὰ τὴν λέξιν ταύτην σημασίας ἐνδείκνυται . ἐπὶ γὰρ τῆς ἐπαναλήψεως τῶν ἅπαξ γεγονότων , τῇ λέξει ταύτῃ κεχρήμεθα . οὐκοῦν τὴν ἐπὶ τῶ τέλει τῶν αἰώνων φοβερὰν τοῦ κριτοῦ ἐπιφάνειαν ὁ Παῦλος τῷ λόγῳ σημαίνει , ὅτε οὐκέτι ἐν τῇ τοῦ δούλου καθορᾶται μορφῇ , ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ θρόνου τῆς βασιλείας μεγαλοπρεπῶς προκαθήμενος , καὶ ὑπὸ τῶν Ἀγγέλων πάντων προσκυνούμενος . διὰ τοῦτο ἅπαξ εἰσελθὼν εἰς τὴν οἰκουμένην , πρωτότοκος γενόμενος ἐκ τῶν νεκρῶν τε καὶ ἀδελφῶν καὶ πάσης κτίσεως , ὅταν πάλιν εἰσέρχηται εἰς τὴν οἰκουμένην ὁ κρίνων πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ἐν δικαιοσύνῃ , καθὼς ἡ προφητεία λέγει , οὐκ ἀποβάλλει τοῦ πρωτοτόκου τὸ ὄνομα , ὃ ἅπαξ ὑπὲρ ἡμῶν κατεδέξατο · ἀλλ’ ὡς ἐν ὀνόματι Ἰησοῦ πᾶν γόνυ κάμπτει , τῳ ὕπερ πὰν ὄντι ὄνομα , οὕτως καὶ ’τον ἐν τῳ ὀνόματι του πρωτοτόκου γενόμενον προσκυνεῖ ἅπαν τῶν Ἀγγέλων τὸ πλήρωμα τῇ ἀνακλήσει τῶν ἀνθρώπων ἐπευφραινόμενον , ἣν διὰ τοῦ γενέσθαι ἡμῶν πρωτότοκος , πάλιν εἰς τὴν ἐξ ἀρχῆς χάριν ἀνεκαλέσατο . Ἐπειδὴ γὰρ “ χαρὰ γίνεται τοῖς Ἀγγέλοις ἐπὶ τοῖς ἀνασωζο - “ μένοις ἐξ ἁμαρτίας , ” διότι μέχρι τοῦ νῦν στενάζει ἡ κτίσις ἐκείνη , καὶ συνωδίνει τῇ καθ’ ἡμᾶς ματαιότητι , ζημίαν οἰκείαν κρίνουσα τὴν ἡμετέραν . ἀπώλειαν , ὅταν “ ἡ ἀποκάλυψις γένηται “ τῶν υἱῶν τοῦ Θεοῦ , ” ἣν ὑπὲρ ἡμῶν ἀεὶ παραδοκοῦσι καὶ ἀπεκδέχονται , καὶ ὅταν ἀποσωθῇ τῆ ἄνω ἑκατοντάδι τὸ πρόβατον · ἡμεῖς δὲ πάντως ἐσμὲν ἡ ἀνθρωπίνη φύσις τοῦτο τὸ πρόβατον , ὃ διὰ τοῦ γενέσθαι πρωτότοκος ὁ ἀγαθὸς ποιμὴν ἀνεσώσατο , τότε διαφερόντως ἐν ἐπιτεταμένῃ τῇ ὑπὲρ ἡμῶν εὐχαριστίᾳ , προσάξουσι τῷ Θεῷ τὴν προσκύνησιν , τῷ διὰ τῆς πρωτοτοκίας ἀνακαλεσαμένῳ τὸν τῆς πατρῴας ἑστίας ἀποφυτήσαντα ο . Διονυσίου Ἀρεοπαγίτου . Ἀγγελικῆς δὲ ἐπωνυμίας αἱ ἄνω δυνάμεις ἐκκρίτως ἠξίωνται , διὰ τὸ πρώτως αὐταῖς ἐγγίνεσθαι τὴν θεαρχικὴν ἔλλαμψιν , καὶ δι’ αὐτῶν εἰς ἡμᾶς διαπορθμεύεσθαι τὰς ὑπὲρ ἡμῶν ἐκφαντορίας . Γρηγορίου Θεολόγου περὶ Θεολογίασ . Πύρ’ δὲ καὶ πνεῦμα προσαγορεύονται ἣ γίνονται . ποιεῖν γὰρ λέγεται “ τοὺς Ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα , καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα . ” εἰ μὴ ποιεῖν μέν ἐστι τὸ συντηρεῖν τῷ λόγῳ , καθ’ ὃν ἐγένοντο . πνεῦμα δ’ ἀκούουσι καὶ πῦρ , τὸ μὲν ὡς νοητὴ φύσις , τὸ δ’ ὡς καθάρσιος . ἐπεὶ τῆς πρώτης οὐσίας τὰς αὐτὰς οἶδα κλήσεις . Γρηγορίου Νύσσησ κατὰ Εὐνομίου . Ἀλλ’ ὁ μὲν Ἀπόστολος πᾶσαν ἀγγελικὴν φύσιν ὑποχείριον εἶναι τοῦ Κυρίου βοᾷ , συμπαραλαμβάνων εἰς μαρτυρίαν τοῦ δόγματος καὶ τὴν προφητικὴν μεγαλοφωνίαν , καὶ πάντα πρὸς ἔνδειξιν τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ διέξεισιν . σιν . Εὐνόμιος δὲ τὸν τῶν Ἀγγέλων κύριον , Ἄγγελον εἶναι λέγει , οὐ κατὰ τὸ συμβὰν τὸν τοιοῦτον ἀπορρίψας λόγον , ἀλλ’ ἐναγωνιζόμενος τῇ ἀτοπίᾳ , ὡς μηδὲν πλέον Ἰωάννου καὶ Μώσεως τὸν Κύριον ἔχειν . ἔχει δὲ οὕτω τὰ γεγραμμένα . ὅτι ὁ μὲν ἀποστέλλων Μωσῆν , αὐτὸς ἦν ὁ ὣν δι’ οὗ ἀπέστελλε καὶ ἐλάλει · τοῦ μὲν ὄντως Ἄγγελος , τῶν δὲ ἄλλων ἁπάντων Θεός . ὁ γὰρ τῶν δι’ αὐτοῦ γινομένων Θεὸς , Ἄγγελος τοῦ ἐπὶ πάντων Θεοῦ . ἀλλὰ κἂν Θεὸν ὀνομάζει τὸν Κύριον ὁ ἐχθρὸς τοῦ Κυρίου , ἀναλογεῖν αὐτὸν κατασκευάζει τῇ Μώσεως θεότητι . ἐπεὶ κἀκεῖνος τοῦ μὲν ἐπὶ πάντων Θεοῦ θεράπων , τῶν δὲ Αἴγυπτ’ ἴων ἐτέχθη Θεὸς , καὶ τοι καὶ τῷ ἐπὶ πάντων κοινὸν τῷ Υἱῷ πρὸς τὸν Πατέρα , τοῦ Ἀποστέλου τὴν τοιαύτην αὐτῷ προσμεμαρτυρηκότος φωνὴν , ἐν οἷς φησιν , “ ἐξ ὧν “ ὁ Χριστὸς , τὸ κατὰ σάρκα , ὁ ὣν ἐπὶ πάντων Θεός . ” ἀλλ’ οὗτος εἰς Ἀγγέλου τάξιν κατάγει τὸν τῶν ὅλων Κύριον , ὥσπερ οὐκ ἀκηκοὼς , ὅτι οἱ Ἄγγελοι λειτουργικὰ πνεύματα καὶ πυρὸς φλόγες εἰσί . διὰ τούτων γὰρ ὁ Ἀπόστολος ἀσύγχυτον καὶ ἀσαφῆ ποιεῖται τὴν τῶν ὑποκειμένων διάκρισιν · τὴν μὲν ὑποχείριον φύσιν , πνεῦμα εἶναι καὶ πῦρ ὁριζόμενος , τὴν δὲ κυριεύουσαν δύναμιν τῷ τῆς θεότητος διασημαινων ὀνόματι . Καὶ τοσούτων ὄντων τῶν τὴν δόξαν τοῦ μονογενοῦς διαγγελλόντων , μόνος τοῖς πᾶσιν ἀντιβοᾷ ὁ Εὐνόμιος , Ἄγγελον αὐτὸν τοῦ ἐπὶ πάντων λέγων Θεοῦ . τῇ μὲν πρὸς τὸν ἐπὶ πάντων διαστολὴ , ἕνα τῶν πάντων εἶναι διοριζόμενος , τῇ δὲ πρὸς τοὺς Ἀγγέλους τοῦ ὀνόματος κοινωνίᾳ , τὸ μηδὲν ἐκείνων παρηλλάχθαι τὴν φύσιν κατασκευάζων . κἀκεῖνο δὲ τίς ἀγνοεῖ , ὅτι τῷ ὄντι τὸ μὴ ὢν ἀντιδιαιρεῖται μόνον ; ὥστε ὁ τὸν Υἱὸν ἀντιδιαστείλας τῶ ὄντι , σαφῶς ἰουδαΐζει , τὴν τοῦ μονογενοῦς ὑπόστασιν ὑποκλέπτων τοῦ δόγματος . ὃν γὰρ ἔξω τῆς τοῦ ὄντος ἐπωνυμίας λέγει , καὶ τοῦ είναι πάντως ἐξηρῆσθαι κατασκευάζει . πλὴν ἡ ἀτοπία τοῦ λογογράφου , ὑπ’ αὐτῆς τῆς γραφῆς ἐλέγχεται , ἐν οἷς ὁ Μωϋσῆς ἱκετεύει τὸν κύριον , μὴ Ἄγγελον τῇ ἡγεμονίᾳ τοῦ λαοῦ ἐπιστῆσαι , ἀλλ’ αὐτὸν τῆς πορείας αὐτῶν ἀφηγήσασθαι · καὶ ἀκούει “ ὅτι καὶ τοῦτόν σοι “ τὸν λόγον ὃν εἴρηκας ποιήσω . ” οὐκοῦν εἰ Μώσης μὲν παραιτεῖται τὸν Ἄγγελον , αὐτὸς δὲ ὁ χρηματίζων αὐτὸς συνέμπορος γίνεται καὶ καθηγεμὼν τῆς στρατιᾶς , φανερῶς ἀποδείκνυται διὰ τούτων , ὅτι ὁ τῇ τοῦ ὄντος ἐπωνυμίᾳ ἑαυτὸν γνωρίσας , οὐ μονογενής ἐστι Θεός . Εἰ δὲ πρὸς τοῦτο τίς ἀντιλέγει , τῆς Ἰουδαϊκῆς ὑπολήψεως ἔσται συνήγορος , τὸν Υἱὸν μὴ συμπαραλαμβάνων εἰς τὴν τοῦ λαοῦ σωτηρίαν . εἰ γὰρ Ἄγγελος μὲν τοῖς Ἰσραηλιταις οὐ συναπέρχεται , ὁ δὲ διὰ τῆς τοῦ ὄντος ἐπωνυμίας δηλούμενος , ὁ μονογενὴς οὐκ ἔστιν , καθὼς ὁ Εὐνόμιος βούλεται , οὐδὲν ἄλλο ἣ τὰ ἐκ τῆς συναγωγῆς δόγματα πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ μεταφέρεται . ’ναι φησιν , ἀλλ’ ἡ γραφὴ Ἀγγέλου φωνὴν προτάξασα , οὕτως ἐπάγει τὸν τοῦ ὄντος διάλογον . ἀλλὰ τοῦτο οὐκ ἀντίρρησις , ἀλλὰ βεβαίωσις τῶν εἰρημένων ἐστὶ παρ’ ἡμῶν . καὶ ἡμεῖς γὰρ φαμὲν , ἐναργῶς τὸν προφήτην τὸ περὶ Χριστοῦ μυστήριον ἐναργὲς ποιῆσαι τοῖς ἀνθρώποις βουλόμενον , Ἄγγελον τὸν ὄντα προσαγορεύσαι , ὡς ἃν μὴ μόνης τῆς του ὄντος ἐπωνυμίας κατὰ τὸν διάλογον εὑρισκομένης , πρὸς τὸν Πατέρα ὁ νοῦς τῶν λεγομένων ἐπαναφέροιτο . ἀλλ’ ὥσπερ ὁ ἡμέτερος λόγος τῶν τοῦ νοῦ κινημάτων μηνυτής τε καὶ ἄγγελος γίνεται , οὕτω φαμὲν καὶ τὸν ἀληθινὸν Λόγον τὸν ἐν ἀρχῇ ὄντα , διαγγέλλοντα τοῦ ἰδίου Πατρὸς τὴν βουλὴν , τῇ ἐνεργείᾳ τῆς ἀγγελίας ἐπονομαζόμενον Αγγελον λέγεσθαι . καὶ ὥσπερ ὁ ὑψηλὸς Ἰωάννης πρότερον Λόγον εἰπὼν . οὕτως ἐπάγει , τὸ Θεὸν εἶναι τὸν Λόγον , ὡς ἃν μὴ προηγησαμένης τῆς του Θεοῦ προσηγορίας , πρὸς ’τον Πατέρα ταῖς υπονίαις ἀπενεχθείημεν , οὕτω καὶ ὁ μέγας Μωϋσῆς Ἄγγελον προονομάσας , αὐτὸν εἶναι τὸν ὄντα τοῖς ἐφεξῆς ἐκδιδάσκει λόγοις , ὡς ἂν φανερῶς τὸ κατὰ Χριστὸν προαγγελθῇ μυστήριον . διὰ μὲν τοῦ Ἀγγέλου τὸν ἑρμηνέα τοῦ πατρικοῦ βουλήματος Λόγον τῆς γραφῆς διδασκούσης , διὰ δὲ τῆς τοῦ ὄντος προσηγορίας , τὴν κατὰ τὸ εἶναι τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὸν Πατέρα φυσικὴν οἰκειότητα . εἰ δέ τις τὸν Ἡσαΐαν προβάλοιτο ὡς εἰπόντα καλεῖσθαι τὸ ὄνομα αὐτοῦ “ μεγάλης βουλῆς Ἄγγελον , ” οὐδὲ οὕτως ἀνατρέψει τὸν ἡμέτερον λόγον . σαφῶς γὰρ ἐκεῖ καὶ ἀναντιρρήτως ἡ κατὰ τὸ ἀνθρώπινον οἰκονομία διὰ τῆς προφητείας σημαίνεται · “ παιδίον γάρ , ” φησιν , “ ἐγεννήθη ἡμῖν · ” εἶτα καὶ καλεῖται τὸ ὄνομα αὐτοῦ “ μεγάλης “ βουλῆς Ἄγγελος · ” πρὸς ὃ καὶ τὸν Δαβὶδ οἶμαι βλέποντα τὴν τῆς βασιλείας κατάστασιν διηγεῖσθαι , οὐχ ὡς οὐκ ὄντος βασιλέως , ἀλλ’ ὡς τῆς δουλικῆς ταπεινότητος , ἣν ὑπῆλθε κατ’ οἰκονομίαν ὁ Κύριος εἰς τὴν τῆς βασιλείας ἀξίαν ἀναληφθείσης . “ κα - “ τεστάθην ” γάρ φησι “ βασιλεὺς ὑπ’ αὐτοῦ ἐπὶ Σιῶν ὄρος τὸ “ ἅγιον αὐτοῦ , διαγγέλλων τὸ πρόσταγμα Κυρίου . ” οὐκοῦν Ἄγγελός τε καὶ Λόγος , σφραγίς τε καὶ εἰκὼν καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα διὰ τὴν αὐτὴν ἔννοιαν λέγεται , ὁ τὴν πατρικὴν ἀγαθότητα δι’ ἑαυτοῦ γνωρίζων . ο τε γὰρ Ἄγγελος , μηνυτὴς τινὸς γίνεται , καὶ ὁ Λάγος ὡσαύτως ἐκκαλύπτει τὸ ἐγκείμενον νόημα · καὶ ἡ σφραγὶς ἐν τῷ ἰδίῳ τόπῳ τὸ ἀρχέτυπον δείκνυσι , καὶ ἡ εἰκὼν τὸ τοῦ ἀπεικονισθέντος κάλλος δι’ ἑαυτῆς ἑρμηνεύει · ὡς ἰσοδυναμεῖν ταῦτα πάντα τῷ σημαινομένῳ πρὸς ἄλληλα . διὰ τοῦτο Ἄγγελος τῇ τοῦ ὄντος ἐπωνυμίᾳ προτέτακται . Ἄγγελος μὲν λεγόμενος ὡς μηνυτὴς τοῦ Πατρὸς , ὣν δὲ ὡς οὐκ ἔχων ὄνομα γνωριστικὸν τῆς οὐσίας , ἀλλὰ πάσης ὑπερκείμενος τῆς ὀνομαστικῆς σημασίας . διὸ καὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ ὑπὲρ πᾶν εἶναι ὄνομα παρὰ του Αποστολου μεμαρτύρηται , οὐχ ὡς ἕν τι προτετιμημένον τῶν ἄλλων , ἀλλ’ ὡς ὑπὲρ πὰν ὄνομα ὄντος του ὄντως ὄντος . Θεοδωρίτου περὶ ἐνανθρωπήσεωσ . Ὅτι μέντοι τελείαν τὴν ἡμετέραν φύσιν ὁ Λόγος ἀνέλαβε , βοᾷ μὲν Ἡσαΐας λέγων · “ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουὴλ , ὁ ἐστι μεθ’ ἡμῶν ὁ “ Θεὸς , ” ἤγουν μετὰ ἀνθρώπων . εἰ τοίνυν τῆς παρθένου τὸ κύημα ταύτην ἔλαβε τὴν προσηγορίαν , εὔδηλον ὡς Θεὸς ἦν ὁμοῦ καἰ ἄνθρωπος , τὸ μὲν ὑπάρχων , τὸ δὲ λαβὼν , καθ’ ἑκάτερον τέλειος . διὰ μὲν γὰρ τοῦ καθ’ ἡμῶν , τοῦ ἀνθρώπου τὸ τέλειον δείκνυται · τελείαν γὰρ ἡμῶν ἕκαστος τοῦ ἀνθρώπου ἔχει τὴν φύσιν · διὰ δὲ τοῦ Θεὸς , καὶ τῆς τοῦ ἄρθρου προσθήκης , ἡ τοῦ Υἱοῦ θεότης γνωρίζεται . δείκνυσι δὲ Λουκᾶς τὸν ἀνθρώπινον νοῦν τοῦ Σωτῆρος , προκόπτειν αὐτὸν λέγων , ἡλικίᾳ καὶ σοφίᾳ καὶ χάριτι . τὸ δὲ σοφίᾳ προκόπτειν , οὐ Θεοῦ τοῦ σοφοῦ , τοῦ ἀπροσδεοῦς καὶ ἀεὶ τελείου , καὶ μήτε ἐπίδοσιν μήτε ἐλάττωσιν δεχομένου , ἀλλὰ τοῦ νοῦ τοῦ ἀνθρωπίνου , τοῦ ταῖς ἡλικίαις συμπροιόντος . σαφέστερον δ’ ἄν τις ἐκ τῆς πρὸς Ἑβραίους ταύτης Ἐπιστολῆς τὴν θείαν φυσιν καὶ τὴν ἀνθρωπείαν κατίδοι · ταῖς μὲν ἐνεργείαις διηρημένας τῷ δὲ προσώπῳ συνημμένας , καὶ τὸν ἕνα Υἱὸν ὑποδεικνυούσας . οὐχ ἥκιστα δὲ τῆς Ἐπιστολῆς τὸ προοίμιον ταύτην ἔχει τὴν διδασκαλίαν · εἰπὼν γὰρ ὁ μακάριος Παῦλος “ ὃς ἀπαύγασμα τῆς “ δοξης , ” καὶ δείξας αὐτὸν ὑπέρχρονον καὶ προαιώνιον · “ δι’ αὐτοῦ “ γάρ ” φησιν “ καὶ τοὺς αἰῶνας ἐποίησεν , ” ἐπήγαγεν , “ ἐκάθισεν “ ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλωσύνης ἐν ὑψηλοῖς , τοσούτῳ κρείττων γενό - “ μένος τῶν Ἀγγέλων , ὅσῳ διαφορώτερον παρ’ αὐτοὺς κεκληρονό - “ μηκεν ὄνομα . ” ἐναντίον δὲ τοῦ γενέσθαι τὸ εἶναι · ὁ γὰρ ὣν ἀπαύγασμα τῆς δόξης , οὐ γίνεται κρείττων Ἀγγέλων , ἀλλ’ ἔστιν Ἀγγέλων οὐ κρείττων μόνον , ἀλλὰ καὶ ποιητὴς καὶ δεσπότης . εἰ δὲ ἐναντίον τοῦ εἶναι τὸ γενέσθαι , δι’ ἐκείνου μὲν τὸν ἀεὶ ὄντα νοήσωμεν , διὰ τούτου δὲ τὸ ἐξ ἡμῶν ἀναληφθὲν καὶ κρεῖττον τῶν Ἀγγέλων γεγενημένον , διὰ τὴν πρὸς τὸν ἀνειληφότα ἕνωσιν . Κυρίλλου Θησαυρικῶν . Ἀλλ ἐνταῦθα οἱ τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ Λόγου τολμῶντες κατηγορεῖν , καὶ τὸν Υἱὸν τοῖς γενητοῖς συνάπτειν σπουδάζοντες , φασὶ σοφιζόμενοι τὴν ἀλήθειαν , εἰ κρείττων γέγονε τῶν Ἀγγέλων ὁ Υἱὸς , ἀποτροπῆς ἄρα ἔχει τοῦτο τῆς ἐπὶ τὸ ἄμεινον · ὃ γὰρ οὐκ ἦν ἐγένετο · τὸ δὲ ὅλως μεταποιεῖσθαι δυνάμενον , καὶ ἀπό τινος εἰς ἕτερόν τι παραφέρεσθαι , τρεπτῆς ἃν εἴη φύσεως · εἰ δὲ τρεπτῆς , δηλονότι καὶ γενητῆς , ἧς ἴδιον ἡ τροπή . ἴστωσαν δὲ οἱ ταῦτα ληροῦντες , ὅτι ὅτε ἐνηνθρώπισεν ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος , τότε κρείττων γέγονεν τῶν Ἀγγέλων , οὐ τὴν φύσιν εἰς ἕτερόν τι μεταβαλὼν , ἣ ὅπερ οὐκ ἦν πρότερον ὕστερον γεγονὼς , οὐ γὰρ περὶ τῆς φύσεως τοῦ Υἱοῦ νῦν ἐστιν ὁ λόγος τῷ Παύλῳ ; ἀλλὰ περὶ πράγματος γενομένου ἐν καιρῷ τῆς ἐνανθρωπήσεως . οὐκοῦν οὐ τῇ φύσει τῶν Ἀγγέλων τὴν τοῦ Υἱοῦ φύσιν συγκρίνεσθαι θέλων , κρείττονα τῶν Ἀγγέλων αὐτὸν γεγενῆσθαι φησὶν , ἀλλὰ πραγμάτων ποιεῖσθαι σύγκρισιν . δεῖξαι γὰρ βουληθεὶς Ἑβραίοις ὅτι κρείττων ἐστὶν ἡ Χριστοῦ διακονία καὶ τῆς τῶν προφητῶν ἀποστολῆς καὶ τοῦ διακονηθέντος δι’ Ἀγγέλων νόμου , ἀπὸ τῆς τῶν προσώπων ἀξίας ποιεῖται τὴν σύγκρισιν · καὶ δὴ τὰ τῆς φύσεως τοῦ Πατρὸς ἴδια προσάψας αὐτῷ , τότε φησὶ κρείττονα γενέσθαι τῶν Ἀγγέλων , ὅσῳ καὶ μεῖζον πη ἐκείνους ἔχει τὸ ὄνομα , ὡς Υἱὸς καὶ κληρονόμος καὶ ὁμόθρονος καὶ ποιητής . Εἰ δὲ πολὺ κρείττων καὶ διαφορώτερος τῶν Ἀγγέλων διὰ ταῦτα νοεῖται , κρείττων ἄρα καὶ ἡ αὐτοῦ τῆς ἐκείνων διακονίας . σημαίνει δ’ ἃν εἰκότως ἐνθάδε τὸ γέγονεν οὐ τὴν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παραγωγὴν , ἦν γὰρ ὁ Λόγος ἐν ἀρχῇ , οὐδὲ τὴν ἐξ ἐλάττονος εἴς τι μετιὸν μεταβολὴν , τέλειος γὰρ ἐκ τελείου Πατρὸς ὑπῆρχεν ὁ Υἱὸς , ἀλλ’ ὥσπερ ἐν συγκρίσει δόξης καὶ ἀξιώματος τὸ μεῖζον καὶ κρείττων ὀφθέν . ἐπεξηγούμενος δὲ τὴν οἰκεία , φωνὴν ὁ μακάριος Παῦλος , καὶ σαφέστατα δεικνύων τί ἐστι τὸ “ κρείττων γενό - “ μένος τῶν Ἀγγέλων , ” ἐπιφέρει τοῖς εἰρημένοις , “ τίνι γὰρ εἶπε “ ποτὲ τῶν Ἀγγέλων , κάθου ἐκ δεξιῶν μου ; ” καὶ ὅτι περὶ τοῦ Υἱοῦ γέγραπται , “ καὶ προσκυνησάτωσαν αὐτῷ πάντες Ἄγγελοι “ Θεοῦ . ” εἰ δὲ ὁ τῆς συγκρίσεως λόγος , τὸν μὲν ὡς συγκαθεζόμενον τῷ Πατρὶ καὶ προσκυνούμενον εἰσφέρει , τοὺς δὲ , ὡς παρεστηκότας τε καὶ προσκυνεῖν ἐπιτεταγμένους , οὐκ ἐπὶ τῆς οὐσίας ἔσται πάντως τὸ κρείττων , ἀλλ’ ἐν τοῖς περὶ τὴν οὐσίαν ἀξιώμασιν , καὶ ταῖς ἔξωθεν τῆς φύσεως τιμαῖς . οὐκοῦν οὐχ ἕν τι τῶν γοητῶν ὁ Υἱὸς , ἀλλ’ ἕτερόν τι παρὰ ταῦτα , τουτέστι Λόγος ἴδιος τοῦ Πατρός . Εἰ δὲ διὰ τὸ λέγειν τὴν γραφὴν “ τοσούτῳ κρείττων γενόμενος “ τῶν Ἀγγέλων , ” ὁμοειδὴς ἔσται τοῖς Ἀγγέλοις ὁ Υἱὸς , ὡς πρὸς αὐτοὺς ἔχων τὴν σύγκρισιν , ἥτις γίνεται ἐν τοῖς ὁμοειδέσι , όράτωσαν ποῖ ποτε ὁ λόγος αὐτοῖς κινδυνεύσει . ὥρα γὰρ ὁμολογεῖν καὶ συγκαθεσθῆναι δύνασθαι τῷ Θεῷ τοὺς Ἀγγέλους καὶ συμβασιλεύειν αὐτῷ , καὶ τὸ περιττὸν οὐδὲν ἐν Υἱῷ πη ἐκείνους · τὸ γὰρ ἀλλή - λοις ὁμοειδῆ , κἂν ἔχῃ τινὰ πρὸς ἄλληλα τὴν διαφορὰν , ἀλλὰ τῆς αὐτῆς ἔχεται φύσεως · οὕτω γὰρ ἃν εἴη καὶ ὁμοειδῆ . οὐκοῦν ἐπειδήπερ περὶ μὲν Ἀγγέλων λέγεται “ ὁ ποιῶν τοὺς Ἀγγέλους αὐτοῦ “ πνεύματα , περὶ δὲ τοῦ Υἱοῦ ὁ θρόνος σου ὁ Θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος , ὁμοειδεῖς δὲ οἱ Ἄγγελοι , καὶ ὁ Υἱὸς κατὰ τοὺς αἱρετικοὺς διὰ τὸ πρὸς αὐτοὺς ἐν τῷ λέγεσθαι κρείττων ἔχειν τὴν σύγκρισιν . οὐδὲν ἆρα κωλύει καὶ Ἀγγέλους δύνασθαι συγκαθεσθῆναι τῷ Θεῷ , εἰ καὶ μήτις αὐτῶν ἠξιώθη τοῦ πράγματος . καὶ μάτην ὡς εἰκὸς ὁ Παῦλος λέγει · “ τίνι γὰρ εἶπε ποτὲ τῶν Ἀγγέ - “ λῶν , κάθου ἐκ δεξιῶν μου , ” ἣ πῶς τοῦτο δίδωσιν ὡς ἐξαίρετον τῷ Υἱῷ , ἑλκούσης αὐτῷ πρὸς ἑαυτὴν καὶ τῆς τῶν Ἀγγέλων φύσεως , εἶπέρ εἰσιν ὁμοειδεῖς πρὸς αὐτόν ; κοινὰ γὰρ ἅπασι τοῖς ὁμοειδέσι τὰ ἐν τῇ αὐτῇ φύσει κείμενα · τὰ δὲ ἐκ προσθήκης ἐπισυμβαίνοντά τισι πλεονεκτήματα , τῆς οὐσίας οὐχ ἅπτεται · οἷον , μία μὲν ἀνθρώποις ἡ φύσις , πλουτοῦσι δὲ οὐ πάντες , οὔτε μὴν βασιλεύουσι · δεκτικοὶ δὲ ὅμως καὶ τούτων εἰσίν . ἀλλ’ οὐδεὶς ἐπιτρέπει τοῖς Ἀγγέλοις τὴν τοῦ Υἱοῦ δόξαν φορεῖν · ὁ μὲν γὰρ δεσπότης , τὰ δὲ δοῦλα τυγχάνει . οὐχ ὁμογενὴς ἆρα τοῖς Ἀγγέλοις ἐστὶν ὁ τῷ Πατρὶ συμβασιλεύων καὶ συγκαθήμενος . ἔτι ποίημα καὶ ποιητὴς οὐκ ἄν ποτε τῆς αὐτῆς εἶεν φύσεως . ὅτε τοίνυν πάντα ὁ Πατὴρ δι’ Υἱοῦ ἐργάζεται , ἓν δὲ τῶν πάντων ἐστὶ καὶ ἡ τῶν Ἀγγέλων φύσις , γέγονεν ἆρα δι’ Υἱοῦ καὶ πεποίηται . οὐχ ὁμογενὴς οὖν τοῖς δι’ αὐτοῦ γινομένοις καὶ διὰ τούτου φανεῖται · ἀλλ’ ὁ μὲν φορέσει τοῦ δημιουργοῦ τὴν ἀξίαν , τὰ δὲ , τὴν κατὰ τὸ πεποιῆσθαι δουλείαν . “ τὰ γὰρ σύμπαντα δοῦλα σὰ , ” φησὶν ἡ θεία γραφή · τοῦτο καὶ Παῦλος κατασκευάζει . πρὸς μὲν τοὺς Αγγέλους εἰρῆσθαι λέγων · “ ὁ ποιῶν τοὺς Ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύ - “ μάτα , πρὸς δὲ τὸν Υἱὸν ὁ θρόνος σου ὁ Θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ “ αἰῶνος · ” τουτέστιν , ἡ βασιλεία σου ἐπέκεινα τῶν αἰώνων , καὶ ἐννοίας πάσης ἐστὶ πρεσβυτέρα . Βασιλείου Ψαλμοῖσ . Καὶ καλῶς μετὰ τὴν ὑποταγὴν τῶν λαῶν τὸ μεγαλοπρεπὲς τῆς βασιλείας αὐτοῦ ὁ προφήτης ἀνυμνεῖ · ἐπειδὴ γὰρ πολλὰ πρὸς τὸ ἀνθρώπινον διηλέχθη ἀποτεινόμενος , ἐπανάγει νῦν ἐπὶ τὰ ὑψηλὰ τῆς περὶ τοῦ μονογενοῦς δόξης τὸν λόγον . διὰ τοῦτο καὶ ἀπέδωκεν ἰδίαν αὐτῷ προσηγορίαν , σαφῶς αὐτὸν ἀναγορεύσας Θεὸν , καὶ οὐχ ἁπλῶς , ἀλλὰ μετὰ τοῦ ἄρθρου · “ ὁ θρόνος σου , ” γάρ φησιν , “ ὁ Θεὸς , εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος . Χρυσοστόμου . Τοῦτο δὲ περὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ εἴρηται , ὅτι ἀτελεύτητος · τοῦτο γάρ ἐστιν εἰς αἰῶνα αἰῶνος . ὥσπερ δὲ ὁ θρόνος τῆς βασιλείας σύμβολον , οὕτω καὶ ἡ ῥάβδος καὶ τῆς βασιλείας καὶ τῆς βασιλικῆς ἐξουσίας · διὸ φησὶ , “ ῥάβδος εὐθώτη - “ τος ἡ ῥάβδος τῆς βασιλείας σου . ” Χρυσοστόμου Ψαλμοῖσ . Καθαρὸν γὰρ ἐκεῖ τὸ δίκαιον , καθαρὸν τὸ ὀρθὸν , οὐδὲν ἐπισκιαζόμενον · ἡ γὰρ εὐθύτης τὸ ἀδέκαστον καὶ τὴν δικαιοσύνην δηλοῖ . Θεοδωρίτου . Τὸ δὲ πᾶν τοιοῦτον , ὅτι καὶ Θεὸς καὶ αἰώνιος βασιλεὺς , οὔτε ἀρχὴν εἰληφὼς , οὔτε τέλος ληψόμενος · τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ αἰώνιον , καὶ ὅτι δίκαιον . Κυρίλλου Ψαλμοῖσ . Κατὰ πολλοὺς δὲ τρόπους ἡ ῥάβδος νοεῖται . ποτὲ μὲν γὰρ σημαίνει τὴν βασιλείαν , ὡς ἐνταῦθα , ποτὲ τὴν ἰσχὺν , ὡς ἐν τῷ “ ῥάβδον δυνάμεως ἐξαποστελεῖ σοι . ” λαμβάνεται δὲ καὶ εἰς ἐπιστήμην τὴν ποιμαντικὴν κατὰ τὸ πρὸς τὸν Υἱὸν εἰρημένον , “ ποίμαινε λαόν σου ἐν ῥάβδῳ . ” Βασιλείου Ψαλμοῖσ . Ἔστι δὲ καὶ παιδευτική τις ἡ ῥάβδος τοῦ Θεοῦ . παιδεύουσα δὲ , εὐθείας καὶ οὐ παρατετραμμένας ἐπάγει τὰς κρίσεις . διὰ τοῦτο “ ῥάβδος εὐθύτητος ἡ ῥάβδος τῆς βασιλείας ” αὐτοῦ προσαγορεύεται · “ ἐὰν γὰρ ἐγκαταλείπωσιν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ “ τὸν νόμον μου , καὶ τοῖς κρίμασί μου μὴ πορευθῶσιν , ἐπισκέ - “ ψομαι ἐν ῥάβδῳ τὰς ἀνομίας αὐτῶν . ” ὁρᾷς τὴν δικαίαν κρίσιν τοῦ Θεοῦ ; οὐκ ἐπὶ τῶν τυχόντων χρῆται τῇ ῥάβδῳ , ἀλλ’ ἐπὶ τῶν ἁμαρτανόντων . αὕτη δὲ καὶ παρακλήσεως λέγεται ῥάβδος · “ ἡ “ ῥάβδος σου , ” γάρ φησι , “ καὶ ἡ βακτηρία σου , αὗταί με παρεκά - “ λεσαν . ” αὕτη καὶ συντριμμοῦ ἐστιν ἡ ῥάβδος , “ ποιμανεῖς αὐ - “ τοὺς ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ , ὡς σκεύη κεραμέως συντρίψεις αὐτούς . ” συντρίβεται δὲ τὰ χοικὰ καὶ πήλινα ἐπ’ εὐεργεσίᾳ τῶν ποιμαινομένων , καθότι καὶ παραδίδοται τις εἰς ὄλεθρον τῆς σαρκὸς , ἵνα τὸ πνεῦμα σωθῇ . Κυρίλλου Ψαλμοῖσ . Βασιλεὺς μέν τοι Χριστὸς , ὅτι καὶ ἐναν - θρωπίσας , ἔμεινεν ἐν ταῖς ἰδίαις ὑπεροχαῖς . βασιλεύει γὰρ ἐν δικαιοσύνῃ . διὸ ὡς ἐκ παραδείγματος τῶν ἐπὶ γῆς βασιλέων σκηπτροφορεῖν εἰωθότων τὸ τοῦ λόγου σχῆμα πεποίηται · σύμβολον γὰρ βασιλείας ἡ ῥάβδος . Θεοδωρίτου . Σαφῶς μέν τοι διὰ τούτων ἔδειξε τοὺς μὲν Ἀγγέλους κτιστὴν ἔχοντας φύσιν · “ ὁ ποιῶν , ” γάρ φησι , “ τοὺς “ Ἀγγέλους · ” τὸν δὲ μονογενῆ Υἱὸν , ἄκτιστον καὶ ἀίδιον . “ ὁ θρό - “ νος σου , ” γάρ φησιν , “ εἰς τὸν αἰῶνα . ” προσεδίδαξε δὲ ἡμᾶς ὅτι τὸ ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλωσύνης ἐν ὑψηλοῖς , ἀνθρωπίνως εἴρηκεν . ὡς γὰρ Θεὸς , αἰώνιον ἔχει τὸν θρόνον , ἄναρχον τὴν βασιλειαν καὶ ἀτελεύτητον . Βασιλείου Ψαλμοῖσ . Ἐπειδὴ δὲ μικτός ἐστιν ὁ περὶ τοῦ Σωτῆρος λόγος , διά τε τὴν φύσιν τῆς θεότητος καὶ τὴν οἰκονομίαν τῆς ἐνανθρωπήσεως , πάλιν εἰς τὸ ἀνθρώπινον τοῦ Θεοῦ ἀποβλέψας , φησίν · “ Ἠγάπησας δικαιοσύνην , καὶ ἐμίσησας ἀνομίαν . ” ἀντὶ του οἱ μὲν λοιποι ἄνθρωποι πόνῳ καὶ ἀσκήσει καὶ προσοχῃ πολλάκις κατορθοῦσι τὴν πρὸς τὸ καλὸν διάθεσιν , καὶ τὴν τῶν φαύλων ἀποστροφήν . σοὶ δὲ φυσική τις ἐστι πρὸς τὸ καλὸν οἰκείωσις , καὶ πρὸς τὴν ἀνομίαν ἡ ἀλλοτρίωσις . Χρυσοστόμου . Εἰκότως οὖν ταῦτα ἐπήγαγεν ὁ προφήτης · ἐπειδὴ γὰρ εἶπεν ἄνω τὰ κατορθώματα , τὰς νίκας , τῆς οἰκουμένης τὴν σωτηρίαν , ὅτι ἀληθείας αὐτὴν ἐνέπλησεν , ὅτι πραότητος , ὅτι δικαιοσύνης · δεικνὺς ὅτι οὐδὲν ἀπεικὸς ταῦτα γενέσθαι , διαλέγεται λοιπὸν περὶ τοῦ ἀξιώματος τοῦ κατωρθωκότος , ὅτι Θεὸς , ὅτι βασιλεὺς , ὅτι ἀτελεύτητος , ὅτι δικαστὴς ἀδέκαστος , ὅτι τῶν δικαίων δικαστὴς , ὅτι μισοπόνηρος · ἐπεὶ τοιοῦτος ἐστί φησι , διὰ τοῦτο τοιαῦτα αὐτῷ κατώρθωται . ὁ γὰρ κατορθώσας τοιοῦτος , καὶ δυνάμενος , καὶ βουλόμενος , ἀρκῶν ἑαυτῷ τὰ αὐτοῦ τοίνυν ἐποίησεν . εἶτα πάλιν ἐπὶ τὴν σάρκα κατάγει τὸν λόγον · καὶ ἐπειδὴ μέγα ἐφθέγξατο , πάλιν αὐτῷ παραμυθεῖται λέγων , “ διὰ τοῦτο “ ἔχρισέ σε ὁ Θεὸς ὁ Θεός σου ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς “ μετόχους σου . ” διὰ τοῦτο , ποῖον ; διὰ τὸ ἀνομίαν ἐκβαλεῖν καὶ δικαιοσύνην φυτεῦσαι , καὶ ἁπλῶς ποιῆσαι ἅπερ ἐποίησας . τι δὲ ἐστὶν “ ἔλαιον ἀγαλλιάσεως ; ” καὶ μὴν ἐλαίῳ ὁ Χριστὸς οὐδαμοῦ ἐχρίσθη , ἀλλὰ Πνεύματι Ἁγίῳ . διὰ τοῦτο προσέθηκε “ παρὰ “ τοὺς μετόχους σου · ” πολλοὶ μὲν γὰρ πρὸ αὐτοῦ χριστοὶ , οὕτω δὲ οὐδείς . ὥσπερ πολλοὶ ἀμνοὶ , ὁ δὲ ἐξαίρετος , οὕτως πολλοὶ υἱοὶ , ἀλλ’ αὐτὸς ὁ μονογενής πάντα γὰρ αὐτὸς ἐξαιρέτως , οὐ τὰ τῆς θεότητος μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰ τῆς οἰκονομίας . εἰ δὲ ἔλαιον τὸ Πνεῦμα καλεῖ ὁ Δαβὶδ , προφήτης ὣν , αἰνιγματωδέστερον δξιαλέγεται . καὶ καλῶς εἶπεν “ ἀγαλλιάσεως , ” χαρᾶς , εὐφροσύνης . Ἄλλοσ δέ φησιν , ἀγλαισμοῦ , τουτέστι καλλωπισμοῦ , δόξης , κόσμου . ἔλαιον τοίνυν ἀκούσας , μὴ ἔλαιον νόμιζε , ἀλλὰ τὴν Χρίσιν . καὶ γὰρ τὸ ἔλαιον , σύμβολον τοῦ Πνεύματος ἦν · καὶ τὸ προηγούμενον καὶ ἀναγκαῖον , τὸ Πνεῦμα ἦν . τούτου τοίνυν ὄντος , μηδὲν ἀμφίβαλλε Χριστὸν αὐτὸν καλεῖν , ἐπεὶ καὶ ὁ Ἀβραὰμ χριστὸς ἐκαλεῖτο , καὶ οἱ προφῆται , ἀλλ’ οὐ πάντες ἐλαίῳ ἐχρίσθησαν . ὥσπερ ὅταν λέγῃ “ μὴ ἅπτεσθε τῶν χριστῶν μου . ” πότε οὖν φησιν ἐχρίσθη ὁ Χριστός ; ὅτε ὡς ἐν εἴδει περιστερᾶς τὸ Πνεῦμα ἦλθεν ἐπ’ αὐτόν . “ μετόχους ” δὲ ἐνταῦθα , πάντας φησὶ τοὺς πνευματικοὺς , καθάπερ Ἰωάννης φησὶν , “ ἡμεῖς πάντες ἐκ “ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἐλάβομεν . ” περὶ δὲ αὐτοῦ , “ οὐκ ἐκ “ μέτρου δίδωσι τὸ πνεῦμα ὁ Θεός . ” καὶ πάλιν , “ ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ “ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα · ” ἐκεῖ δὲ , οὐκ ἀπὸ τοῦ Πνεύματος , ἀλλ’ ὁλόκληρον τὸ Πνεῦμα ἦλθε · διόπερ ἔφησεν , “ οὐκ ἐκ “ μέτρου δίδωσιν ὁ Θεὸς τὸ Πνεῦμα . ” Βασιλείου Ψαλμοῖσ . Ἐπειδὴ μέν τοι ἔδει σχηματίσαι τὸ τυπικὸν χρῖσμα , καὶ τοὺς τυπικοὺς ἀρχιερεάς καὶ βασιλέας , ἐχρίσθη τῷ ἀληθινῷ χρίσματι ἡ σὰρξ τοῦ Κυρίου , τῇ τοῦ Ἀγίου Πνεύματος εἰς αὐτὴν ἐπιδημίᾳ , ὅπερ “ ἀγαλλιάσεως ἔλαιον ” προσαγορεύεται . ἐχρίσθη δὲ “ παρὰ τοὺς μετόχους ” αὐτοῦ , τουτέστιν ὑπὲρ πάντας ἀνθρώπους τοὺς μετέχοντας τοῦ Χριστοῦ . διότι ἐκείνοις μὲν μερική τις ἐδίδοτο Πνεύματος κοινωνία · ἐπὶ δὲ τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ κατελθὸν τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον , ὥς φησιν Ἰωάννης , “ ἔμεινεν ἐπ’ αὐτόν . ” καλῶς οὖν “ ἀγαλλιάσεως ἔλαιον ” τὸ Πνεῦμα προσαγορεύεται , ἐπειδὴ καὶ εἷς τῶν ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος γεωργουμένων καρπῶν ἐστὶν ἡ χαρά . Θεοδωρίτου . Αὕτη μέν τοι ἡ μαρτυρία καὶ τὴν Ἀρείου μαρτυρίαν διήλεγξεν · αἰώνιον γὰρ ἔδειξε τοῦ Θεοῦ Λόγου τὸν θρόνον · καὶ τῇ δυάδι τῶν προσώπων ἐξήλασε τοῦ Σαβελλίου τὴν σύγ - χύσιν . ταὐτὸ δὲ τοῦτο καὶ τὸ ἀναίσχυντον τῶν Ἰουδαίων ἐμφράττει στόμα . Χρυσοστόσου . Μᾶλλον δὲ ἐνταῦθα καὶ Ἰουδαίους καὶ τὸν Σαμοσατέα καὶ Ἄρειον καὶ Μάρκελλον καὶ Σαβέλλιον ἔβαλε καὶ Μαρκίωνα . πῶς Ἰουδαίους μὲν , δύο πρόσωπα δεικνὺς καὶ Θεὸν καὶ ἄνθρωπον · τοὺς δὲ ἄλλους Ἰουδαίους , τοὺς Παύλου λέγω τοῦ Σαμοσατέως , τὸ περὶ τῆς αἰωνίου ὑπάρξεως , ταῦτα διαλέγεσθαι καὶ τῆς ἀκτίστου οὐσίας . πρὸς γὰρ ἀντιδιαστολὴν τοῦ “ ἐποίησε , ” τὸ “ ὁ θρόνος σου εἰς τὸν αἰῶνα , ” τέθεικε · πρός τε Ἀρειανοῦς , τοῦτο αὐτὸ πάλιν , καὶ ὅτι οὐ δοῦλος · εἰ δὲ κτίσμα , δοῦλος · πρὸς δὲ Μάρκελλον καὶ τοὺς ἄλλους , ὅτι δύο ἐστὶ ταῦτα πρόσωπα διηρημένα κατὰ τὴν ὑπόστασιν · πρὸς δὲ Μαρκιωνστὰς , ὅτι θεότης οὐ χρίεται , ἀλλ’ ἡ ἀνθρωπότης . εἶτα “ παρὰ τοὺς μετόχους σου ” φησί · τίνες δὲ οἱ μέτοχοι , ἀλλ’ ἣ οἱ ἄνθρωποι ; τουτέστι τὸ Πνεῦμα οὐκ ἐκ μέτρου ἔλαβεν ὁ Χριστός . ὁρᾷς πῶς συνάπτει ἀεὶ τῷ περὶ τῆς ἀκτίστου φύσεως καὶ τὸν τῆς οἰκονομίας λόγον ; τί τούτου σαφέστερον ; είδες πῶς οὐκ ἔστι τὸ αὐτὸ κτίσμα καὶ γέννημα , οὐ γὰρ ἃν διεῖλε . καὶ πρὸς ἀντιδιαστολὴν τοῦ “ ἐποίησεν , ” ἐπήγαγε , “ πρὸς δὲ τὸν Υἱὸν εἶπεν , ὁ θρόνος σου ὁ Θεὸς εἰς τὸν “ αἰῶνα τοῦ αἰῶνος . ” οὐδ’ ἃν διαφορώτερον ὄνομα ἐκάλει τὸ Υἱὸς ὄνομα , εἰ τοῦ αὐτοῦ ἐστὶ σημεῖον . ποῖον γὰρ τὸ διάφορον , εἴπερ τὸ κτίσμα καὶ γέννημα ταυτόν ; ἐκεῖνοι δὲ ἐποιήθησαν · τι τὸ διαφορώτερον ; Γρηγορίου Ἐπιστολῆι . Ἄλλ εἰπάτωσαν ἡμῖν οἱ διαιροῦντες εἰς δύο τὸν ἕνα Χριστὸν , κατὰ τίνα τρόπον ὁ ἐκ Θεοῦ καὶ Πατρὸς Λόγος , Χριστὸς ὀνομάζεται · τίνα κέχρικεν ὁ Πατὴρ τῷ ἐλαίῳ τῆς ἀγαλλιάσεως , ἤτοι τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι ; εἰ μὲν οὖν ἰδικῶς τὸν ἐξ αὐτοῦ γεννηθέντα Θεὸν Λόγον , καὶ τοῦτο εἶναι φασὶν ἀληθὲς , ἀγνοοῦσιν ὅπως καὶ τὴν τοῦ μονογενοῦς ἀδικοῦσι φύσιν , καὶ τῆς μετὰ σαρκὸς οἰκονομίας παρασημαίνουσι τὸ μυστήριον . οὐ γὰρ κέχρισται τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι Θεὸς ὣν ὁ Λόγος , ἐπιδεᾶ πάντως ἁγιασμοῦ , καὶ οὐκ ἑκόντες ὁμολογήσουσι , κατὰ τοὺς ἄνωθεν ἔτι χρόνους ὑπάρχειν αὐτὸν , καθ’ οὓς οὔπω κεχρισμένος , ἀμέτοχος ἦν τῆς ἐς ὕστερον αὐτῷ δοθείσης δωρεᾶς . τὸ δὲ ἁγιασμοῦ τητώμενον σαλεύεται κατὰ φύσιν , καὶ οὐκ ἃν νοοῖτο παντελῶς ἠμοιρηκὼς ἁμαρτίας , ἤτοι τοῦ δύνασθαι πλημμελεῖν · ὑπομεμένηκεν οὖν ἆρα καὶ τροπὴν εἰς τὰ ἀμείνω τυχὸν ὁ Λόγος . πῶς οὖν ὁ αὐτός ἐστι , καὶ οὐκ ἠλλοίωται ; καὶ εἰ Θεὸς ὢν ὁ Λόγος καὶ ἐν μορφῇ καὶ ἰσότητι τοῦ Πατρὸς , ἐχρίετό τε καὶ ἡγιάζετο ; φαίη τίς ἂν ἴσως ἀπό γε τοῦ πράγματος εἰς ἐξιτήλους ἐννοίας ἀπενηνεγμένος , ὅτι τάχα που καὶ αὐτὸς ὁ Πατὴρ δέοιτ’ ἄν ἁγιασμοῦ · μᾶλλον δὲ ἤδη καὶ μείζων αὐτοῦ πέφηνεν ὁ Υἱὸς , εἴ περ ἡγίασται μὲν αὐτὸς ἴσος ὣν αὐτοῦ , καὶ ἐν μορφῇ πρὸ ἁγιασμοῦ , ὁ δὲ ἀπομεμένηκεν ἐν οἷς ἦν ἀεὶ καὶ ἔστι καὶ ἔσται , οὔπω τὴν εἰς τὰ ἀμείνω λαβὼν ἐπίδοσιν , διά γε τοῦ ἡγιάσθαι καθ’ ὁμοιότητα τοῦ Υἱοῦ · μείζων δὲ ἤδη καὶ ἀμφοῖν ὁρᾶται τὸ Πνεῦμα τὸ ἁγιάζον αὐτοὺς , εἴπερ ἐστιν οὐκ ἐνδοιαστὸν “ ὡς ἁπά - “ σης ἀντιλογίας δίχα , τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ κρείττονος εὐλογεῖται . ἀλλ’ ἔστι ταῦτα λῆρος καὶ τερθρεία καὶ ἀποπληξίας ἐγκλήματα · ἁγία γὰρ κατὰ φύσιν ἡ ὁμοούσιος Τριάς . οὐκοῦν ὅσον εἰς ἰδίαν φύσιν οὐχ ἡγίασται καταμόνας ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγος . εἰ δὲ δή τις οἴοιτο τὸν ἐκ τῆς ἁγίας παρθένου γεγεννημένον κεχρῖσθαι τε καὶ ἡγιάσθαι μόνον , ταύτῃ τοι καὶ ὠνομάσθαι Χριστὸν , λεγέτω παρελθὼν εἰ ἀπόχρη τὸ χρῖσμα πρὸς τὸ ἀποφῆναι τὸν χριόμενον ἰσοκλεᾶ καὶ ὁμόθρονον τῷ πάντων ἐπέκεινα Θεῷ . καὶ εἰ μὲν ἀπόχρη τὸ χρῖσμα , καὶ τοῦτο ἐροῦσιν ὡς ἔστιν ἀληθὲς , κεχρίσμεθα καὶ ἡμεῖς , καὶ μαρτυρήσει λέγων ὁ θεσπέσιος Ἰωάννης , “ καὶ ὑμεῖς “ χρίσμα ἔχετε ἀπὸ τοῦ ἁγίου . ” ἐσόμεθα οὖν ἐν ἴσῳ τάχα που καὶ ἡμεῖς αὐτοὶ τῷ Θεῷ , εἴργει δὲ οἶμαι παντελῶς οὐδὲν καὶ συνεδρεύειν αὐτῷ , καθάπερ ἀμέλει καὶ αὐτὸς ὁ Ἐμμανουήλ · εἴρηται γὰρ πρὸς αὐτὸν , “ κάθου ἐκ δεξιῶν μοῦ . ” προσκυνείτω καὶ ἡμᾶς ἡ τῶν ἄνω πνευμάτων ἁγία πληθύς . ἀλλ’ ἡμεῖς μὲν , εἰ καὶ τῷ Ἁγίῳ κεχρίσμεθα Πνεύματι , τὴν μὲν τῆς υἱοθεσίας καταπλουτοῦμεν χάριν , κεκλήμεθα δὲ καὶ θεοὶ , τό γε μὴν τῆς ἑαυτῶν φύσεως μέτρον οὐκ ἠγνοήσαμεν · ἐσμὲν γὰρ ἐκ γῆς , καὶ τελοῦμεν οἰκέται · ὁ δέ ἐστιν , οὐκ ἐν οἶς ἡμεῖς , ἀλλὰ φύσει τε καὶ ἀληθείᾳ Θεὸς , καὶ τῶν ὅλων Κύριος καὶ ἐξ οὐρανοῦ · οὐ θεοποιηθεὶς κατὰ χάριν , Θεὸς δὲ μᾶλλον ἀληθινὸς , ἐν ἀνθρωπείᾳ μορφῇ πεφηνὼς δι’ ἡμᾶς . ᾿Αθανασίου . Ἴδετε δὲ καὶ ὑμεῖς Ἀρειανοὶ , καὶ ἐπίγνωτε , κἂν ἐντεῦθεν τὴν ἀλήθειαν · μετόχους τοῦ Κυρίου πάντας ἡμᾶς εἴρηκεν ὁ ψάλλων . εἰ δὲ ἐξ οὐκ ὄντων ἦν καὶ τῶν γενητῶν εἷς , εἷς ἦν ἃν τῶν μετεχόντων καὶ αὐτὸς , ἐπειδὴ αὐτὸν μὲν Θεὸν αἰώνιον ὕμνησε λέγων , “ ὁ θρόνος σου ὁ Θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα . ” τὰ δὲ ἄλλα πάντα μετέχειν αὐτοῦ δεδήλωκε . τί δεῖ νοεῖν ; ἢ ὅτι τῶν μὲν γενητῶν ἄλλος ἐστὶ , τοῦ δὲ Πατρὸς μόνος ἐστὶ Λόγος ἀληθινὸς , ἀπαύγασμα καὶ σοφία , ἧς τὰ γενητὰ πάντα μετέχει , καὶ ἁγιάζεται πη αὐτοῦ τῷ Πνεύματι ; καὶ ἐνταῦθα οὖν χριέται , οὐχ ἵνα Θεὸς γένηται , ἦν γὰρ ἀιδίως βασιλεύων , εἰκὼν ὑπάρχων τοῦ Θεοῦ , ὡς τὸ λόγιον δείκνυσιν . ἀλλ’ ὑπὲρ ἡμῶν πάλιν καὶ τοῦτο γέγραπται . οἱ μὲν γὰρ κατὰ τὸν Ἰσραὴλ βασιλεῖς ὅτε ἐχρίοντο , τότε βασιλεῖς ἐγίνοντο , οὐκ ὄντες πρότερον βασιλεῖς , ὡς Δαβὶδ , ὡς Ἐζεκίας , ὡς ᾿Ιωσίας , ὡς οἱ ἄλλοι . ὁ δὲ Σωτῆρ’ τὸ ἔμπαλιν , Θεὸς ὣν καὶ τῇ βασιλείᾳ τοῦ Πατρὸς ἀεὶ βασιλεύων , τοῦ τε Πνεύματος τοῦ Ἁγίου αὐτὸς ὣν χορηγὸς μόνος , ὅμως λέγεται νῦν χρίεσθαι , ἵνα πάλιν ὡς ἄνθρωπος λεγόμενος τῷ Πνεύματι χρίεσθαι , ἡμῖν τοῖς ἀνθρώποις καθάπερ τῷ ὑψωθῆναι καὶ ἀναστῆναι , οὕτω καὶ τὴν τοῦ Πνεύματος ἐνοίκησιν καὶ οἰκειότητα κατασκευάσῃ . τοῦτο δὲ ση - μαίνων καὶ αὐτὸς ἔλεγεν , “ ὑπὲρ αὐτῶν ἁγιάζω ἐμαυτόν . ” τοῦτο γὰρ λέγων , ἔδειξεν ὅτι μὴ αὐτός ἐστιν ὁ ἁγιαζόμενος , ἀλλ’ ὁ ἁγιάζων · οὐ γὰρ παρ’ ἑτέρου ἁγιάζεται , ἀλλ’ αὐτὸς ἑαυτὸν ἀγιάζει , ἵνα ἡμεῖς ἐν τῇ ἀληθείᾳ ἁγιασθῶμεν . ὁ δὲ ἑαυτὸν ἁγιάζων , Κύριος ἐστὶ τοῦ ἁγιάζειν . πῶς οὖν τοῦτο γίνεται ; πῶς δὲ τοῦτο λέγει ; ὅτι ἐγὼ Λόγος ὣν τοῦ Πατρὸς , αὐτὸς ἐμαυτῷ ἀνθρώπῳ γενομένῳ , δίδωμι τὸ Πνεῦμα , καὶ ἐμαυτὸν ἄνθρωπον γενόμενον , ἐν τούτῳ ἁγιάζω , ἵν ἐμοὶ ἀληθείᾳ ὄντι , ἅπαντες ἁγιασθῶσιν . εἰ δὲ ἡμῶν χάριν ἑαυτὸν ἁγιάζει , καὶ τοῦτο ποιεῖ ὅτε γέγονεν ἄνθρωπος , εὔδηλον ὡς καὶ ἡ εἰς αὐτὸν ἐν τῷ Ἰορδάνῃ τοῦ Πνεύματος γενομένη κάθοδος , εἰς ἡμᾶς ἦν γινομένη , διὰ τὸ φρονεῖν αὐτὸν σῶμα · καὶ οὐκ ἐπὶ βελτιώσει γέγονε τοῦ Λόγου , ἀλλ’ εἰς ἡμῶν ἁγιασμὸν , ἵνα τοῦ χρίσματος αὐτοῦ μεταλάβωμεν , καὶ περὶ ἡμῶν λεχθῇ , “ οὐκ οἴδατε ὅτι ναὸς Θεοῦ ἐστὲ , καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ οἰκεῖ “ ἐν ὑμῖν ; ” τοῦ γὰρ Κυρίου ὡς ἀνθρώπου λουομένου εἰς τὸν ᾿Ιορδάνην , καὶ δεχομένου τὸ Πνεῦμα , ἡμεῖς ἐσμὲν οἱ παρ’ αὐτοῦ γινόμενοι τούτου δεκτικοί . Διὰ τοῦτο οὐδ’ ὥσπερ Ἀαρὼν ἣ Δαβὶδ , οὕτω καὶ αὐτὸς ἐλαίῳ κέχρισται , ἀλλὰ ἄλλως παρὰ πάντας τοὺς μετόχους αὐτοῦ “ ἐλαίῳ “ ἀγαλλιάσεως , ” ὅπερ αὐτὸς ἑρμηνεύων εἶναι τὸ Πνεῦμα , διὰ τοῦ προφήτου φησὶ , “ Πνεῦμα Κυρίου ἐπ’ ἐμὲ , οὗ εἵνεκεν ἔχρισέ με · καθὼς ὁ Ἀπόστολος εἴρηκεν , “ ὡς ἔχρισεν αὐτὸν ὁ Θεὸς Πνεύματι “ Ἁγίῳ . ” πότε οὖν καὶ ταῦτα περὶ αὐτοῦ εἴρηται , ἣ ὅτε ἐν σαρκὶ γενόμενος ἐβαπτίζετο ἐν τῷ Ἰορδάνῃ , καὶ καταβέβηκεν ἐπ’ αὐτὸν τὸ Πνεῦμα ; καὶ μὴν αὐτὸς ὁ Κύριος φησὶ , “ τὸ Πνεῦμα ἐκ τοῦ “ ἐμοῦ λήψεται , καὶ ἐγὼ αὐτὸ ἀποστελῶ , ” καὶ “ λάβετε Πνεῦμα “ Ἅγιον ” τοῖς μαθηταῖς ἔφη . καὶ ὅμως ἄλλοις παρέχων ὡς Λόγος καὶ ἀπαύγασμα τοῦ Πατρὸς , λέγεται νῦν ἁγιάζεσθαι , ἐπειδὴ γέγονεν ἄνθρωπος καὶ τὸ ἁγιαζόμενον σῶμα αὐτοῦ ἐστιν . ἐξ ἐκείνου γοῦν καὶ ἡμεῖς ἠρξάμεθα τοῦτο τὸ χρῖσμα καὶ τὴν σφραγῖδα λαμβάνειν , λέγοντος τοῦ μὲν Ἰωάννου , “ καὶ ὑμεῖς χρῖσμα ἔχετε “ ἀπὸ τοῦ Ἁγίου · ” τοῦ δὲ Παύλου , “ καὶ ὑμεῖς ἐσφραγίσθητε “ τῷ Πνεύματι τῆς ἐπαγγελίας τῷ Ἁγίῳ . ” οὐκοῦν δι’ ἡμᾶς καὶ ὑπὲρ ἡμῶν ἐστὶ τὸ λεγόμενον . ποία τοίνυν ἐκ τούτου προκοπὴ βελτιώσεως , καὶ μισθὸς ἀρετῆς ἣ ἁπλῶς πράξεως τοῦ Κυρίου δείκνυται ; εἰ γὰρ ἐκ τοῦ μὴ εἶναι Θεὸς , Θεὸς ἐγεγόνει , εἰ μὴ βασιλεύων εἰς βασιλείαν προήγετο , εἶχεν ἃν ὑμῖν ὁ λόγος σκιάν τινα πιθανότητος . εἰ δὲ Θεός ἐστιν , καὶ ὁ θρόνος αὐτοῦ τῆς βασιλείας αἰώνιος ἐστὶ , ποῦ εἶχε προκόψαι Θεὸς , ἣ τί ἔλειπε τῷ ἐπὶ τὸν θρόνον καθημένῳ Πατρός ; Εἰ δὲ καὶ ὡς αὐτὸς ὁ Κύριος εἴρηκεν , αὐτοῦ ἐστὶ τὸ Πνεῦμα , καὶ ἐκ τοῦ αὐτοῦ λαμβάνει , καὶ αὐτὸς αὐτὸ ἀποστελεῖ , οὐκ ἄρα ὁ Λόγος ἐστὶν ὁ τῷ παρ’ αὐτοῦ διδομένῳ Πνεύματι χριόμενος , ἀλλ’ ἡ προσληφθεῖσα πη αὐτοῦ σάρξ ἐστιν , ἡ ἐν αὐτῷ καὶ πη αὐτοῦ χριομένη , ἵνα καὶ ὁ ἁγιασμὸς ὡς εἰς ἄνθρωπον τὸν Κύριον γενόμενος , εἰς πάντας ἀνθρώπους γένηται παρ’ αὐτοῦ · οὐ γὰρ ἀφ’ ἑαυτοῦ φησι τὸ Πνεῦμα λαλεῖ , ἀλλ’ ὁ Λόγος ἐστὶν ὁ τοῦτο διδοὺς τοῖς ἀξίοις . ὥσπερ δὲ ὁ Ἀπόστολος ἔγραψεν , “ ὃς ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων ἑαυτὸν ἐκένωσεν , ” οὕτως ὁ Δαβὶδ ὑμνεῖ τὸν Κύριον , αἰώνιον μὲν ὄντα Θεὸν καὶ βασιλέα , ἀποσταλέντα δὲ , προσλαβόντα τὸ ἡμέτερον σῶμα θνητὸν ὄν . τοῦτο γὰρ παρ’ αὐτοῦ σημαίνεται ἐν τῷ ψάλλειν , “ σμύρνα καὶ στακτὴ καὶ κασία ἀπὸ τῶν ἱματίων “ σου . ” παρὰ δὲ τοῦ Νικοδήμου καὶ τῶν περὶ Μαριὰμ , δείκνυται ὅτε ὁ μὲν ἦλθε φέρων μίγμα σμύρνης καὶ ἀλόης λίτρας ἑκατὸν , αἱ δὲ ἅπερ ἦσαν ἑτοιμάσασαι ἀρώματα εἰς τὸν ἐνταφιασμὸν τοῦ Κυρίου . ποία οὖν προκοπὴ τῷ ἀθανάτῳ προσλαβόντι τὸ θνητόν ; ἣ ποία βελτίωσις τῷ αἰωνίῳ ἐνδυσαμένῳ τὸ πρόσκαιρον ; ποῖος δὲ μισθὸς μείζων γένοιτ’ ἃν Θεῷ αἰωνίῳ καὶ βασιλεῖ , καὶ ὄντι ἐν τοῖς κόλποις τοῦ Πατρός ; ἆρ’ οὐ θεωρεῖτε ὅτι καὶ τοῦτο δι’ ἡμᾶς ὑπὲρ ἡμῶν γέγονε καὶ γέγραπται , ἵνα ἄνθρωπος γενόμενος ὁ Κύριος τῆς δόξης θνητοὺς ὄντας καὶ προσκαίρους ἡμᾶς , ἀθανάτους κατασκευάσῃ , καὶ εἰς τὴν αἰώνιον βασιλείαν τῶν οὐρανῶν εἰσάγῃ ; ἆρ οὐκ ἐρυθριᾶτε καταψευδόμενοι τῶν θείων λογίων ; καὶ γὰρ τοῦ Χριστοῦ ἐπιδημήσαντος , ἡμεῖς μὲν ἐβελτιώθημεν ἐλευθερωθέντες ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας · αὐτὸς δὲ ὁ αὐτός ἐστι , καὶ οὐκ ἐπειδὴ γέγονεν ἄνθρωπος ἐτράπη , ἀλλὰ καθὼς γέγραπται , ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ διαμένει εἰς τὸν αἰῶνα · ἀμέλει , ὥσπερ πρὸ τῆς ἐνανθρωπίσεως Λόγος ὣν ἐχορήγει τοῖς ἀξίοις ὡς ἴδιον τὸ Πνεῦμα , οὕτω καὶ ἄνθρωπος γενόμενος , ἁγιάζει τοὺς πάντας τῷ Πνεύματι καὶ λέγει τοῖς μαθηταῖς “ λάβετε Πνεῦμα Ἅγιον . ” Οὐκοῦν “ Ἰησοῦς Χριστὸς χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς καὶ εἰς “ τοὺς αἰῶνας , ” μένων ἄτρεπτος , καὶ ὁ αὐτός ἐστι διδοὺς καὶ λαμββάνων · διδοὺς μὲν , ὡς Θεοῦ Λόγος , λαμβάνων δὲ ὡς ἄνθρωπος . οὐκ ἄρα ὁ Λόγος ἐστιν ᾗ Λόγος ἐστὶν ὁ βελτιούμενος , εἶχε γὰρ πάντα καὶ ἀεὶ ἔχει , ἀλλ’ οἱ ἄνθρωποι εἰσὶν οἱ ἔχοντες τὸ λαμβάνειν ἐν αὐτῷ καὶ δι’ αὐτοῦ . αὐτοῦ γὰρ νῦν ἀνθρωπίνως λεγομένου χρίεσθαι , ἡμεῖς ἐσμὲν οἱ ἐν αὐτῷ χριόμενοι , ὡς καὶ βαπτιζομένου , βαπτιζόμενοι . εἰ δὲ διὰ τὸ προσκεῖσθαι ἐν τῷ ψαλμῷ “ διὰ τοῦτο “ ἔχρισέ σε ὁ Θεὸς , ” ἐκ τῆς διὰ τοῦτο λέξεως πρόφασιν ἑαυτοῖς πάλιν εἰς ἃ βούλονται πορίζονται , γνώτωσαν οἱ τῶν γραφῶν ἀμαθεῖς καὶ τῆς ἀσεβείας ἐφευρεταὶ , ὅτι καὶ ἐνταῦθα τὸ “ διὰ τοῦτο , ” οὐ μισθὸν ἀρετῆς ἢ πράξεως σημαίνει τοῦ Λόγου , ἀλλὰ τὸ αἴτιον τῆς εἰς ἡμᾶς αὐτοῦ καθόδου , καὶ τῆς ὑπὲρ ἡμῶν εἰς αὐτὸν γινομένης τοῦ Πνεύματος χρίσεως . οὐ γὰρ εἶπε “ διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ” ἵνα γένῃ Θεὸς ἣ βασιλεὺς ἣ Υἱός · ἦν γὰρ καὶ πρὸ τούτου καὶ ἔστιν ἀεί · ἀλλὰ μᾶλλον ἐπειδὴ Θεὸς εἶ καὶ βασιλεὺς , διὰ τοῦτο ἐχρίσθης . ἐπεὶ οὐδὲ ἄλλου ἦν συνάψαι τὸν ἄνθρωπον τῷ Πνεύματι τῷ Ἁγίῳ ἣ σοῦ τῆς εἰκόνος τοῦ Πατρὸς , καθ’ ἣν καὶ ἐξ ἀρχῆς γεγόναμεν · σοῦ γάρ ἐστι καὶ τὸ Πνεῦμα . τῶν μὲν γὰρ γενητῶν ἡ φύσις οὐκ ἔστιν ἀξιόπιστος εἰς τοῦτο · Ἀγγέλων μὲν παραβάντων , ἀνθρώπων δὲ παρακουσάντων . διὰ τοῦτο Θεοῦ χρεία ἦν . Θεὸς δέ ἐστιν ὁ Λόγος , ἵνα τοὺς ὑπὸ κατάραν γενομένους αὐτὸς ἐλευθερώσῃ . εἰ μὲν οὖν ἐξ οὐκ ὄντων ἦν , οὐδ’ ἃν αὐτὸς ἦν ὁ Χριστός · εἷς ὣν πάντων , καὶ μέτοχος τυγχάνων καὶ αὐτός . ἐπειδὴ δὲ Θεός ἐστι καὶ Θεοῦ Υἱὸς , βασιλεύς τε ἀίδιος , καὶ χαρακτὴρ τοῦ Πατρὸς , διὰ τοῦτο εἰκότως αὐτός ἐστιν ὁ προσδοκώμενος Κύριος , ὃν ὁ Πατὴρ ἀπέστειλε τοῖς ἀνθρώποις , ἀποκαλύπτων τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ προφήταις , ἵνα ὥσπερ δι’ αὐτοῦ γεγόναμεν , οὕτω καὶ ἐν αὐτῷ τῶν πάντων λύτρωσις ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν γένηται , καὶ τὰ πάντα παρ’ αὐτοῦ βασιλεύηται . Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ αἰτία τῆς εἰς αὐτὸν γενομένης χρίσεως καὶ τῆς ἐνσάρκου παρουσίας τοῦ Λόγου · ἣν θεωρῶν ὁ ψαλμῳδὸς , τὴν μὲν θεότητα καὶ τὴν πατρικὴν βασιλείαν αὐτοῦ ὑμνῶν ἀναφωνεῖ , ὁ θρόνος σου ὁ Θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα . τὴν δὲ εἰς ἡμᾶς αὐτοῦ κάθοδον ἀπαγγέλλων λέγει , “ διὰ τοῦτο ἔχισέ σε ὁ Θεός . ” τι δὲ θαυμαστὸν εἰ ὁ τὸ Πνεῦμα διδοὺς Κύριος λέγεται νῦν αὐτὸς τῷ Πνεύματι χρίεσθαι ; ὅπου γε χρείας ἀπαιτούσης , οὐ παρῃτήσατο διὰ τὸ ἀνθρώπινον αὐτοῦ εἰπεῖν ἑαυτὸν καὶ ἐλάττονα τοῦ Πνεύμα - τος . τῶν γὰρ Ἰουδαίων λεγόντων ἐν Βεελζεβοὺλ ἐκβάλλειν αὐτὸν τὰ δαιμόνια , μετὰ τὸ ἐλέγξαι αὐτοὺς βλασφημοῦντας , ἔφησεν · “ εἰ ἐγὼ ἐν Πνεύματι Θεοῦ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια . ” ἰδοὺ γὰρ ὁ τοῦ Πνεύματος δοτὴρ ἐν Πνεύματι νῦν λέγει ἐκβάλλειν ἑαυτὸν τὰ δαιμόνια . τοῦτο δὲ διὰ τὴν σάρκα εἶπεν , ὡς τῆς ἀνθρώπου φύσεως οὐκ οὔσης ἱκανῆς ἀφ’ ἑαυτῆς ἐκβάλλειν τοὺς δαίμονας , εἰ μὴ δυνάμει τοῦ Πνεύματος . τοῖς μέν τοι μαθηταῖς τὴν μεγαλειότητα ἑαυτοῦ δεικνὺς ἐδίδου τὸ Πνεῦμα , καὶ ἔλεγεν , “ ἐγὼ αὐτὸ “ ἀποστέλλω , κἀκεῖνος ἐμὲ δοξάσει . ” ὡς οὖν τοῦ Πνεύματος δοτὴρ ὣν οὐ παραιτεῖται εἰπεῖν ἐν Πνεύματι ἐκβάλλειν τὰ δαιμόνια , ὡς ἄνθρωπος , οὕτως φησὶ , “ Πνεῦμα κυρίου ἐπ’ ἐμὲ , ” διὰ τὸ γεγενῆσθαι σάρκα αὐτὸν , ἵνα δείξῃ ὅτι κατ’ ἀμφότερα ἡμεῖς ἐσμὲν οἱ ἐν τῷ ἁγιάζεσθαι δεόμενοι τῆς τοῦ Πνεύματος χάριτος , καὶ μὴ δυνάμενοι δαίμονας ἐκβάλλειν ἄνευ τῆς τοῦ Πνεύματος δυνάμεως . διὰ τίνος δὲ καὶ παρὰ τινὸς ἔδει τὸ Πνεῦμα δίδοσθαι , ἣ διὰ τοῦ Τἰοῦ , οὑ καὶ τὸ Πνεῦμά ἐστι ; πότε δὲ λαμβάνειν ἡμεῖς ἐδυνάμεθα , εἰ μὴ ὅτε ὁ Λόγος γέγονεν ἄνθρωπος ; καὶ ὥσπερ τὸ παρὰ τῷ Παύλῳ λεγόμενον δείκνυσιν ὅτι οὐκ ἃν ἐλυτρώθημεν , εἰ μὴ ὁ ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων ἔλαβε δούλου μορφὴν , οὕτως καὶ ὁ Δαβὶδ δείκνυσιν ὅτι οὐκ ἂν ἄλλως μετέσχομεν τοῦ Πνεύματος καὶ ἥγ’ ἡγιάσθημεν , εἰ μὴ ὁ τοῦ Πνεύματος δοτὴρ , αὐτὸς ὁ Λόγος , ἔλεγεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν τῷ Πνεύματι χρίεσθαι . καὶ βεβαίως ἐλάβομεν αὐτοῦ χριομένου σαρκί · τῆς γὰρ ἐν αὐτῷ σαρκὸς πρώτης ἁγιασθείσης , καὶ αὐτοῦ λεγομένου δι’ αὐτὴν εἰληφέναι , ὡς ἄνθρωποι ἡμεῖς ἐπακολουθοῦσαν ἔχομεν τὴν τοῦ Πνεύματος χάριν , ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ λαμβάνοντες . Τὸ δὲ “ ἠγάπησας δικαιοσύνην , καὶ ἐμίσησας ἀδικίαν , ” πρόκειται ἐν τῷ ψαλμῷ , οὐχ ὡς ὑμεῖς νοεῖτε , τρεπτὴν δεικνύον τοῦ Λόγου τὴν φύσιν , ἀλλ’ ὁ τὸν Πατέρα νοήσας , αὐτόν τε ἐφ’ ἑαυτοῦ ἐνόησε , καὶ τὸν Υἱὸν τῇ διανοίᾳ συμπαρεδέξατο . ὁ δὲ τοῦτο λαβὼν , τοῦ Υἱοῦ τὸ Πνεῦμα οὐκ ἀπεμέρισεν , ἀλλ’ ἀκολούθως μὲν κατὰ τὴν τάξιν , συνημμένως δὲ κατὰ τὴν φύσιν , τῶν τριῶν κατὰ ταὐτὸν συγκεκραμμενην ἐν ἑαυτῷ τὴν πίστιν ἀνετυπώσατο · καὶ ο τὸ Πνεῦμα μόνον εἰπὼν , συμπεριέλαβε τῇ ὁμολογίᾳ ταύτῃ καὶ τὸν οὗ ἐστι τὸ Πνεῦμα . καὶ ἐπειδὴ τοῦ Χριστοῦ ἐστὶ τὸ Πνεῦμα καὶ ἐκ τοῦ Θεοῦ , καθώς φησι ὁ Παῦλος , ὥσπερ ἐξ ἁλύσεως , ὁ τοῦ ἑνὸς ἄκρου ἁψάμενος καὶ τὸ ἕτερον ἄκρον συνεπεσπάσατο · οὕτως ὁ τὸ Πνεῦμα ἑλκύσας , καθώς φησιν ὁ προφήτης , δι’ αὐτοῦ καὶ τὸν Υἱὸν καὶ τὸν Πατέρα συνεφειλκύσατο . καὶ εἰ τὸν Υἱὸν ἀληθινῶς τίς λάβοι , ἕξει αὐτὸν ἑκατέρωθεν · πῆ μὲν τὸν ἑαυτοῦ Πατέρα , πῆ δὲ τὸ ἴδιον Πνεῦμα συνεπαγόμενον · οὔτε γὰρ τοῦ Πατρὸς ὁ ἀεὶ ὢν ἐν τῷ Πατρὶ ὑποτμηθῆναι δυνήσεται , οὔτε τοῦ Πνεύματος ποτὲ διαζευχθήσεται τοῦ ἰδίου , ὁ πάντα ἐν αὐτῷ ἐνεργῶν . ὡσαύτως δὲ καὶ ὁ τὸν Πατέρα δεξάμενος , καὶ τὸν Υἱὸν καὶ τὸ Πνεῦμα συμπαρεδέξατο τῇ δυνάμει . Οὐ γάρ ἐστιν ἐπινοῆσαι τομὴν ἢ διαίρεσιν κατ’ οὐδένα τρόπον , ὡς ἣ Υἱὸν χωρὶς Πατρὸς νοηθῆναι , ἣ τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ δια - ζευχθῆναι . ἀλλά τις ἄρρητος καὶ ἀκατανόητος ἐν τούτοις καταλαμβάνεται καὶ ἡ κοινωνία , καὶ ἡ διάκρισις · οὔτε τῆς τῶν ὑποστάσεων διαφορᾶς τὸ τῆς φύσεως συνεχὲς διασπώσης , οὔτε τῆς κατὰ τὴν οὐσίαν κοινότητος τὸ ἰδιάζον τῶν γνωρισμάτων ἀναχεούσης . μὴ θαυμάσῃς δὲ εἰ τὸ αὐτὸ καὶ συνημμένον καὶ διακεκριμμένον εἶναι φαμὲν , καί τινα ἐπινοοῦμεν ὥσπερ ἐν αἰνίγματι καινὴν καὶ παράδοξον διάκρισίν τε συνημμένην καὶ διακεκριμένην συνάφειαν . εἰ γὰρ μή τις ἐριστικῶς καὶ πρὸς ἐπήρειαν ἀκούοι τοῦ λόγου , καὶ ἐν τοῖς αἰσθητοῖς δυνατόν ἐστι τὸ τοιοῦτον εὑρεῖν . καί μου δέξασθε τὸν λόγον ὡς ὑπόδειγμα καὶ σκιὰν ἀληθείας , οὐχ ὡς αὐτὴν τὴν τῶν πραγμάτων ἀλήθειαν . οὐ γὰρ δυνατόν ἐστι διὰ πάντων ἐφαρμοσθῆναι τὸ ἐν τοῖς ὑποδείγμασι θεωρούμενον , τοῖς πρὸς ἃ ἡ τῶν ὑποδειγμάτων χρεία παραλαμβάνεται . Πόθε , οὖν φαμεν τὸ διακεκριμένον ἅμα καὶ συμφυὲς ἐκ τῶν κατὰ τὴν αἴσθησιν ἡμῖν προφαινομένων ἀναλογίζεσθαι ; ἤδη ποτὲ τοῦ ἐν τῆ νεφέλῃ τόξου τὴν λαμπηδόνα κατὰ τὸ ἔαρ τεθέασαι · ἐκεῖνο λέγω τὸ τόξον , ὅπερ ὁ κοινὸς λόγος Ἴριν εἴωθεν ὀνομάζειν , ὁ φασιν οἱ περὶ ταῦτα δεινοὶ τότε συνίστασθαι , ὅταν ἀνακεκραμμένη τίς ᾖ πρὸς τὸν ἀέρα νοτὶς , τῆς τῶν πνευμάτων βίας τὸ ἐν τοῖς ἀτμοῖς ὑγρὸν παχὺ καὶ νεφῶδες ἤδη γενόμενον , εἰς ὑετὸν ἀποθλιβούσης . συνίστασθαι δὲ λέγουσιν οὕτως . ἐπειδὰν ἡ τοῦ ἡλίου ἀκτὶς κατὰ τὸ πλάγιον ὑποδραμοῦσα , τὸ πυκνόν τε καὶ συνηρεφὲς τῆς πυκνώσεως , εἶτα κατὰ τὸ εὐθὺ νέφει τινὶ τὸν ἴδιον κύκλον ἐναπερίσηται , ( sic ) οἷόν τις καμπὴ καὶ ἐπάνοδος τοῦ φωτὸς πρὸς ἑαυτὸ γίνεται , τῆς αὐγῆς πρὸς τί ἔμπαλιν ἄπο του ὑγροῦ τε καὶ στίλβοντος ἀναλυούσης . ἐπειδὴ γὰρ φύσις ἐστὶ ταῖς φλογώδεσι μαρμαρυγαῖς , εἴ τινι λείῳ προσπέσοιεν , πρὸς ἑαυτὰς πάλιν ἐπανακλᾶσθαι · κυκλοτερὲς δὲ τοῦτο τὸ σχῆμα διὰ τῆς ἀκτῖνος ἐν τῷ ὑγρῷ τε καὶ λείῳ τοῦ ἀέρος γινόμενον · ἐξ ἀνάγκης κατὰ τὸ σχῆμα τοῦ ἡλιακοῦ κύκλου καὶ ὁ παρακείμενος τῷ νέφει ἀὴρ , διὰ τῆς ἀποστιλβούσης αὐγῆς περιγράφεται . αὕτη τοίνυν ἡ αὐγὴ , καὶ συνεχής ἐστι πρὸς ἑαυτὴν , καὶ διήρηται · πολύχρωμος γάρ τις οὖσα καὶ πολυειδὴς , ἀφανῶς τοῖς ποικίλοις ἄνθεσι τῆς βαφῆς πρὸς ἑαυτὴν κατακιρνᾶται , τῶν ἑτεροχροούντων τὴν πρὸς ἄλληλα συμβολὴν ἐκ τῶν ὄψεων ἡμῶν κατὰ τὸ λεληθὸς ὑποκλέπτουσα · ὡς μὴ ἃν ἐπιγνωσθῆναι τοῦ γλαυκοῦ πρὸς τὸ πυραυγὲς τὸν διὰ μέσου τόπον , τὸν μιγνύοντα δι’ αὐτοῦ καὶ χωρίζοντα τὴν τῶν χροῶν ἑτεροτητα , η του πυραυγοῦς πρὸς τὸ πορφύρεον , η ἐκείνου πρὸς τὸ ἠλέκτρινον . πάντων γὰρ αἱ αὐγαὶ κατ’ αὐτὸν ὁρώμεναι , καὶ τηλανγεῖς εἰσὶ , καὶ τῆς πρὸς ἀλλήλους συναφείας τὰ σημεῖα κλέπτουσαι , τοὺς ἐλέγχους ἐκφεύγουσιν · ὡς ἀμήχανον ἐξευρεῖν μέχρι τίνος ἕστηκε τὸ πυρῶδες ἣ τὸ σμαραγδίζον τῆς αἴγλης , καὶ ἀπὸ τίνος ἄρχεται μηκέτι τοιοῦτον εἶναι , οἷον ἐν τῷ τηλαυγεῖ καθορᾶται . Ὠσπερ τοίνυν ἐν τῷ ὑποδείγματι καὶ τὰς τῶν χρωμάτων διαφορὰς φανερῶς διαγινώσκομεν , καὶ διάστασιν ἑτέρου πρὸς τὸ ἕτερον οὐκ ἔστι τῇ αἰσθήσει καταλαβεῖν , οὕτω μοι λόγισαι δυνατὸν εἶναι καὶ περὶ τῶν θείων δογμάτων ἀναλογίσασθαι · τὰς μὲν τῶν ὑποστάσεων ἰδιότητας ὧσπέρ τι ἄνθος τῶν κατὰ τὴν ἶριν φαινομένων ἐπαστράπτειν ἑκάστῳ , τῶν ἐν τῇ Ἀγία τριάδι πιστευομένων · τῆς δὲ κατὰ τὴν φύσιν ἰδιότητος μηδὲ μίαν ἑτέρου τὸ ἕτερον ἐπινοεῖσθαι διαφορὰν , ἀλλ’ ἐν τῇ κοινότητι τῆς οὐσίας τὰς γνωστικὰς ἰδιότητας ἐπιλάμπειν ἑκάστῳ . καὶ γὰρ κᾀκεῖ ἐν τῷ ὑποδείγματι ἡ ἀπαυγάζουσα τὴν πολύχρωμον ἐκείνην αὐγὴν , μία οὐσία ἦν , ἡ διὰ τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος ἀνακλωμένη , τὸ δὲ ἄνθος τοῦ φαινομένου πολυειδές · παιδεύοντος ἡμᾶς τοῦ λόγου καὶ διὰ τῆς κτίσεως μὴ κενοπαθεῖν τοῖς περὶ τοῦ δόγματος λόγοις , ὅταν εἰς τὸ δυσθεώρητον ἐμπεσόντες , πρὸς τὴν τῶν λεγομένων συγκατάθεσιν ἰλιγγιάσωμεν . ὥσπερ γὰρ ἐπὶ τῶν τοῖς ὀφθαλμοῖς φαινομένων , κρείττων ἐφάνη τοῦ λόγου τῆς αἰτίας ἡ πεῖρα , οὕτω καὶ τῶν ὑπεραναβεβηκότων δογμάτων κρείττων ἐστὶ τῆς διὰ λογισμῶν καταλήψεως ἡ πίστις , καὶ τὸ κεχωρισμένον ἐν ὑποστάσει , καὶ τὸ συνημμένον ἐν τῇ οὐσίᾳ διδάσκουσα . ἐπεὶ οὖν τὸ μὲν κοινὸν ἐν τῇ Ἀγία τριάδι , τὸ δὲ ἰδιάζον , ὁ λόγος ἐθεώρησεν , ὁ μὲν τῆς κοινότητος λόγος , εἰς τὴν οὐσίαν ἀνάγεται . ἡ δὲ ὑπόστασις τὸ ἰδιάζον ἑκάστου σημεῖον ἐστίν . Ἀλλ᾿ ἴσως οἴεταί τις μὴ σημαίνειν τὸν ἀποδοθέντα περὶ τῆς ὑποστάσεως λόγον τῇ διανοίᾳ τῆς τοῦ Ἀποστόλου γραφῆς , ἐν οἷς φησι περὶ τοῦ Κυρίου , “ ὅτι ἀπαύγασμα τῆς δόξης αὐτοῦ καὶ χαρα - “ κτὴρ τῆς ὑποστάσεως . ” εἰ γὰρ ὑπόστασιν ἀποδεδώκαμεν εἶναι τὴν συνδρομὴν τῶν περὶ ἕκαστον ἰδιωμάτων , ὁμολογεῖται δὲ ὥσπερ ἐπὶ τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ , ὅτι τὸ ἰδιαζόντως ἐπιθεωρούμενον , δι’ οὗ μόνος ἐπιγινώσκεται , κατὰ τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ περὶ τοῦ μονογενοῦς τὸ ἶσον πιστεύεται , πῶς ἐνταῦθα τὸ τῆς ὑποστάσεως ὄνομα τῷ Πατρὶ μόνῳ προσμαρτυρεῖ ἡ γραφὴ , τὸν δὲ υἱὸν , μορφὴν λέγει τῆς ὑποστάσεως , οὐκ ἐν ἰδίοις , ἀλλ’ ἐν τοῖς τοῦ Πατρὸς γνωρίσμασι χαρακτηριζόμενον ; εἰ γὰρ ἡ ὑπόστασις τῆς ἑκάστου ὑπάρξεως σημεῖον ἐστὶ , τοῦ δὲ Πατρὸς ἴδιον τὸ ἀγεννήτως αὐτῷ ὁμολογεῖται , μεμόρφωται δὲ ὁ Υἱὸς τοῖς τοῦ Πατρὸς ἰδιώμασιν , ἄρα οὐκ ἔτι διαμένει τῷ Πατρὶ κατ’ ἐξαίρετον ἐπ’ αὐτοῦ μόνου τὸ ἀγέννητον λέγεσθαι , εἴπερ τῷ ἰδιάζοντι τοῦ Πατρὸς καὶ ἡ τοῦ μονογενοῦς χαρακτηρίζεται ὕπαρξις . Ἄλλ ἡμεῖς τοῦτο φαμὲν , ὅτι ἕτερον πληροῖ σκοπὸν ἐνταῦθα τῷ Ἀποστόλῳ ὁ λόγος , πρὸς ὃν βλέπων ταύταις ἐχρήσατο ταῖς φωναῖς , δόξης ἀπαύγασμα λέγων καὶ χαρακτῆρα τῆς ὑποστάσεως · ὅν περ ὁ ἀκριβῶς νοήσας , οὐδὲν εὑρήσει τοῖς παρ’ ἡμῶν εἰρημένοις μαχόμενον , ἀλλ’ ἔπι τινος ἰδιαζούσης ἐννοίας τὸν λόγον διεξαγόμενον . οὐ γὰρ ὅπως διακριθεῖεν ἀπ’ ἀλλήλων αἱ ὑποστάσεις διὰ τῶν ἐπιφαινομένων σημείων ὁ ἀποστολικὸς πραγματεύεται λόγος , ἀλλ’ ὅπως τὸ γνήσιόν τε καὶ ἀδιάστατον καὶ συνημμένον τῆς τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὸν Πατέρα σχέσεως νοηθείη . ὡς γὰρ οὐκ εἶπεν , ὃς ὣν δόξα τοῦ Πατρὸς , καὶ τοιγε τὸ ἀληθὲς οὕτως ἔχει , ἀλλὰ τοῦτο παραλιπὼν ὡς ὁμολογούμενον , τὸ μὴ ἄλλο τι δόξης εἶδος ἐπὶ τοῦ Πατρὸς καὶ ἕτερον ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ νοεῖν διδάσκων , αὐτῆς τῆς τοῦ Πατρὸς δόξης ἀπαύγασμα τὴν τοῦ μονογενοῦς διορίζεται δόξαν , τῷ ἀδιαστάτως συνεπινοεῖσθαι τῷ Πατρὶ τὸν Υἱὸν κατασκευάζων ἐκ τοῦ κατὰ τὸ φῶς ὑποδείγματος · ὡς γὰρ ἐκ τῆς φλογὸς μὲν ἡ αὐγὴ , οὐ μὴν ἑτέρα μετὰ τὴν φλόγα ἐστὶν ἡ αὐγὴ , ἀλλ’ ὁμοῦ τε ἡ φλὸξ ἀνέλαμψε , καὶ συναπηυγάσθη τὸ φῶς , οὕτω βούλεται καὶ ἐκ τοῦ Πατρὸς μὲν τὸν Υἱὸν νοεῖσθαι , οὐ μὴν παρατάσει τινὶ διαστηματικῇ τῆς τοῦ Πατρὸς ὑπάρξεως τὸν μονογενῆ διορίζεσθαι , ἀλλ’ ἀεὶ τῷ αἰτίῳ τὸ ἐξ αὐτοῦ συναπολαμβάνειν . Κατὰ τὸν αὐτὸν οὖν τρόπον ὥσπερ ἐφερμηνεύων τὸν προαποδο - θέντα νοῦν , καὶ ὑποστάσεως χαρακτῆρα φησὶν , τοῖς σωματικοῖς ἡμᾶς ὑποδείγμασι πρὸς τὴν τῶν ἀοράτων χειραγωγῶν κατανόησιν . ὡς γὰρ τὸ σῶμα πάντως ἐστὶν ἐν σχήματι , ἀλλ’ ἕτερος μὲν ὁ τοῦ σχήματος , ἕτερος δὲ ὁ τοῦ σώματος λόγος , καὶ οὐκ ἄν τις ἀποδιδοὺς τὸν ἑκατέρου τούτων ὁρισμὸν συνενεχθείη τῷ περὶ τοῦ ἑτέρου . πλὴν ἀλλὰ κἂν λόγῳ διακρίνῃς τὸ σχῆμα τοῦ σώματος , ἡ φύσις οὐ παραδέχεται τὴν διάκρισιν , ἀλλὰ συνημμένως νοεῖται μετὰ τοῦ ἑτέρου τὸ ἕτερον · οὕτως οἴεται δεῖν ὁ Ἀπόστολος , κἂν ὁ τῆς πίστεως λόγος ἀσύγχυτον καὶ διηρημένην τὴν τῶν ὐποστάσεων διδάσκει διαφορὰν , ἀλλὰ καὶ τὸ προσεχὲς καὶ οἱονεὶ συμ - φυὲς τοῦ μονογενοῦς πρὸς τὸν Πατέρα διὰ τῶν εἰρημένων παρίστησιν , οὐχ ὡς οὐκ ὄντος ἐν ὑποστάσει καὶ τοῦ μονογενοῦς , ἀλλ’ ὡς οὐ παραδεχομένου μεσότητα τινὰ τῆς ἑαυτοῦ πρὸς τὸν Πατέρα ἑνώσεως · ὥστε τὸν τῷ χαρακτῆρι τοῦ μονογενοῦς διὰ τῶν τῆς ψυχῆς ὀμμάτων ἐνατενήσαντα , καὶ τῆς τοῦ Πατρὸς ὑποστάσεως ἐν περινοίᾳ γενέσθαι οὐκ ἐπαλλασσομένης , οὐδὲ συνεπιμιγνυμένης τῆς ἐπιθεωρουμένης αὐτοῖς ἰδιότητος , ὡς ἢ τῷ Πατρὶ τὴν γέννησιν , ἢ τῷ Υἱῷ τὴν ἀγεννησίαν ἐπιμορφάζειν · ἀλλ’ ὡς οὐκ ἐνδεχόμενον τὸ ἕτερον τοῦ ἑτέρου διαζεύξαντα , ἐφ’ ἑαυτοῦ μόνον καταλαβεῖν τὸ λειπόμενον . οὐ γάρ ἐστι δυνατὸν Υἱὸν ὀνομάσαντα , μὴ καὶ Πατρὸς ἐν περινοίᾳ γενέσθαι . σχετικῶς τῆς προσηγορίας ταύτης καὶ τὸν Πατέρα συμφαινούσης . Ἐπειδὴ τοίνυν ὁ ἑωρακὼς τὸν Υἱὸν ὁρᾶ τὸν Πατέρα , καθώς φησιν ἐν εὐαγγελίοις ὁ Κύριος , διὰ τοῦτο χαρακτῆρα φησὶ τὸν μονογενῆ τῆς τοῦ Πατρὸς ὑποστάσεως . καὶ ὡς ἃν μᾶλλον ἐπιγνωσθείη τὸ ὄνομα , καὶ ἄλλας συμπαραληψόμεθα τοῦ Ἀποστόλου φωνὰς , ἐν αἷς εἰκόνα τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου καὶ τῆς ἀγαθότητος αὐτοῦ πάλιν εἰκόνα φησίν · οὐχὶ τῷ διαφέρειν τοῦ ἀρχετύπου τὴν εἰκόνα , κατὰ τὸν τῆς ἀορασίας καὶ ἀγαθότητος λόγον , ἀλλ’ ἵνα δειχθῇ ὅτι ταὐτὸν τῳ πρωτοτύπῳ ἐστι , κὰν ἕτερον ἢν · οὐ γὰρ ἀν’ ο τῆς εἰκόνος διασωθείη λόγος , εἰ μὴ διὰ πάντων τὸ ἐναργὲς ἔχοι καὶ ἀπαράλλακτον . οὐκοῦν ὁ τὸ τῆς εἰκόνος κατανοήσας κάλλος , ἐν περινοίᾳ τοῦ ἀρχετύπου γίνεται · καὶ ὁ τοῦ Υἱοῦ τὴν οἱονεὶ μορφὴν τῇ διανοίᾳ λαβὼν , τῆς πατρικῆς ὑποστάσεως τὸν χαρακτῆρα ἐνετυπώσατο , βλέπων διὰ τούτου ἐκεῖνον , οὐ τὴν ἀγεννησίαν τοῦ Πατρὸς ἐν τῷ ἀπεικονίσματι βλέπων · ἦ γὰρ ἃν διόλου ταὐτὸν ἦν καὶ οὐχ ἕτερον , ἀλλὰ τὸ ἀγέννητον κάλλος ἐν τῷ γεννητῷ κατοπτευσας · ὡσπερ ὁ ἐν τῷ καθαρῷ κατόπτρῳ τὴν γενομένην τῆς μορφῆς ἔμφασιν κατανοήσας , ἐναργῆ τοῦ ἀπεικονισθέντος προσώπου τὴν γνῶσιν ἔσχεν . οὕτως ὁ τὸν Υἱὸν ἐπιγνοὺς τὸν χαρακτῆρα τῆς πατρικῆς ὑποστάσεως διὰ τῆς τοῦ Υἱοῦ γνώσεως ἐν τῇ καρδίᾳ ἐδέξατο . πάντα γὰρ τὰ τοῦ Πατρὸς ἐν τῷ Υἱῷ καθορᾶται , καὶ πάντα τὰ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Πατρός ἐστιν . ἐπειδὴ καὶ ὅλος ὁ Υἱὸς ἐν τῷ Πατρὶ μένει , καὶ ὅλον ἔχει πάλιν ἐν ἑαυτῷ τὸν Πατέοα . ὥστε ἡ τοῦ Υἱοῦ ὑπόστασις ἐν τῇ τοῦ Υἱοῦ μορφῇ ἐπιγινώσκεται · μενούσης τῆς ἐπιθεωρουμένης αὐτοῖς ἰδιότητος εἰς διάκρισιν ἐναργῆ τῶν ὑποστάσεων . Γρηγορίου Νύσσησ . καὶ γε τὸ ἀπαράλλακτον τῆς φύσεως ὁμολογήσαντες , τὴν κατὰ τὸ αἴτιον καὶ αἰτιατὸν διαφορὰν οὐκ ἀρνούμεθα . εἰπόντες γὰρ αἴτιον καὶ αἰτιατὸν , ἐδείξαμεν τὸ μήτε τὸν Υἱὸν ἀγέννητον εἶναι , μήτε τὸν Πατέρα γεννητόν . ὥσπερ δὲ καὶ τὸ ἐκ τοῦ λύχνου φῶς καὶ ἐκ τῆς φύσεως ἐστὶ τοῦ ἀπαυγάζοντος , καὶ μετ’ ἐκείνου ἐστίν . ὁμοῦ τε γὰρ ἐξεφάνει ὁ λύχνος , καὶ τὸ φῶς τὸ ἐξ αὐτοῦ συνεξέλαμψεν · οὕτως ἐκ τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱὸς , καὶ οὐδέποτε χωρίζεται τοῦ Υἱοῦ ὁ Πατήρ . οὐκ ἐγχωρεῖ γὰρ ἀλαμπῆ αὐτοῦ τὴν θεότητα . Ἰσιδώρου . Οὐδὲ πρεσβυτέρα ἡ ὕπαρξις τοῦ Πατρὸς τῆς τοῦ Υἱοῦ · διὸ καὶ Παῦλον ἀπαύγασμα τῆς δόξης καὶ χαρακτῆρα τῆς πατρικῆς ὑποστάσεως τὸν Υἱὸν αὐτοῦ ὡρίσατο . διὰ μὲν τοῦ πρώτου , τὸ συναΐδιον , διὰ δὲ τοῦ δευτέρου παραδείγματος , τὸ ἐνυπόστατον μηνύων . Χρυσοστόμου ἐκ τοῦ κατὰ Ἰωάννην . Τὸ γὰρ ἀπαύγασμα συνεπινοεῖται τῇ φύσει ἧς ἐστιν ἀπαύγασμα . διὰ τοῦτο καὶ Παῦλος οὕτως αὐτὸν ἐκάλεσεν , ἵνα μηδὲν μέσου ὑποπτεύσῃς Πατρὸς καὶ Υἱοῦ . ἐπήγαγε δὲ ὅτι “ καὶ χαρακτήρ ἐστι τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ , ” ἵνα τὴν ἰδίαν ὑπόστασιν δηλώση , καὶ τῆς ἀύτης οὐσίας ὄντα αὐτὸν , ἧς ἐστι καὶ χαρακτήρ . καὶ ὥσπερ οὐκ ἔστιν ἐν μέσῳ κύκλου καὶ τῆς ἀκτῖνος διαίρεσιν εὑρέσθαι , διὰ τὸ ἀπαθὲς καὶ ἀσώματον , ἁπλοῦν τε καὶ ἀμερὲς , ἀλλ’ ἡ μὲν ἀκτὶς συνῆπται τῷ κύκλῳ , τοὔμπαλιν δὲ ὁ κύκλος , οἶόν τις ὀφθαλμὸς ποταμηδὸν ἐπιχεῖ τῷ παντὶ τὰς ἀκτῖνας , οὕτως οἱονεὶ τινες τοῦ Πατρὸς ἀκτῖνες ἐφ’ ἡμᾶς ἀπεστάλησαν , ὅ τε φεγγώδης Ἰησοῦς , καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον . καὶ ὥσπερ αἱ τοῦ φωτὸς ἀκτῖνες ἀμέριστον ἔχουσαι κατὰ φύσιν τὴν πρὸς ἄλληλα σχέσιν , οὔτε τοῦ φωτὸς χωρίζονται , οὔτε ἀλλήλων ἀποτέμνονται , καὶ μέχρις ἡμῶν τὴν χάριν τοῦ φωτὸς ἀποστέλλουσι , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ Σωτῆρ’ ὁ ἡμέτερος καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον , ἡ δίδυμος τοῦ Πνεύματος ἀκτὶς , καὶ μέχρις ἡμῶν διακονεῖται τῆς ἀληθείας τὸ φῶς καὶ τῷ Πατρὶ συνήνωται . ὃν τρόπον δὲ καὶ ἐπί τινος ὑδάτων πηγῆς συμβαίνει ῥεῖθρόν τι ἀκατάσχετον εἰς ποταμοὺς δύο τῷ ῥεύματι τέμνεσθαι , μίαν ἐξ ἑνὸς ὀφθαλμοῦ τῆς πηγῆς τὴν ῥοὴν ἐξ ἀρχῆς ἐσχηκὸς , βλαβὲν δὲ ὅμως οὐδὲν εἰς τὴν οὐσίαν ἐκ τῆς διαιρέσεως · τῇ μὲν γὰρ τῶν ποταμῶν θέσει τὸ ῥεῖθρον διήρηται , τὴν δὲ τοῦ χυμοῦ ποιότητα μίαν καὶ τὴν αὐτὴν κέκτηται · παραπλησίως καὶ ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ , δίρρυτόν τινα τοῦ τε Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος τὴν νοητὴν εἰς ἡμᾶς ἀποστείλας χάριν , οὔτ’ αὐτός τι πέπονθεν εἰς τὴν οὐσίαν βλαβείς · οὐ γὰρ μείωσιν ὑπέστη τινὰ διὰ τὴν εἰς ἡμᾶς ἐκείνων ἄφιξιν , καὶ μέχρις ἡμῶν προσεχώρησαν , καὶ τοῦ Πατρὸς οὐδὲν ἧττον ἀχώριστοι καθεστήκασιν . ἀμερὴς γὰρ ἡ τῶν νοητῶν καὶ κρειττόνων φύσις . καὶ ταῦτά γε τίθημι τὰ ὑποδείγματα , οὐκ ἀγνοῶν ὅτι μηδεμία εἰκὼν φθάνει πρὸς τὴν ἀλήθειαν . Ἐκ τοῦ περὶ Πνεύματοσ . Ὡς ἔγωγε πολλὰ διασκεψάμενος πρὸς ἐμαυτὸν τῇ φιλοπραγμοσύνῃ τοῦ νοῦ , καὶ πανταχόθεν τὸν λόγον εὐθύνας , καὶ ζητῶν εἰκόνα τινὰ τοῦ τοσούτου πράγματος , οὐκ ἔσχον ᾧ τινι χρὴ τῶν κάτω τὴν θείαν φύσιν παραβαλεῖν . κἂν γὰρ μικρά τις ὁμοίωσις εὑρεθῇ , φεύγει τὸ πλεῖον ἀφέν με κάτω μετὰ τοῦ ὑποδείγματος . ὀφθαλμόν τινα καὶ πηγὴν καὶ ποταμὸν ἐνόησα , καὶ γὰρ ἄλλοι , μὴ τῷ μὲν ὁ Πατὴρ , τῇ δὲ ὁ Υἱὸς , τῷ δὲ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἀναλόγως ἔχῃ . ταῦτα γὰρ οὔτε χρόνῳ διέστηκεν , οὔτε ἀλλήλων ἀπέρρηκται τῇ συνεχείᾳ · καὶ δοκεῖ πώς τρισὶν ἰδιότησι τέμνεσθαι . ἀλλ’ ἔδεισα πρῶτον μὲν ῥύσιν τινὰ θεότητος παραδέξασθαι , στάσιν οὐκ ἔχουσαν · δεύτερον δὲ μὴ τὸ ἐν τῷ ἀριθμῷ διὰ τῆς εἰκασίας ταύτης εἰσάγηται . ὀφθαλμὸς γὰρ καὶ πηγὴ καὶ ποταμὸς ἕν ἐστι τῷ ἀριθμῷ διαφόρως σχηματιζό - μένα . πάλιν ἥλιον ἐνεθυμήθην καὶ ἀκτῖνα καὶ φῶς , ἀλλὰ κ’ ταῦθα δέος πρῶτον μὲν μὴ σύνθεσίς τις ἐπινοῆται τῆς ἀσυνθέτου φύσεως , ὥσπερ ἡλίου καὶ τῶν ἐν ἡλίῳ · δεύτερον δὲ , μὴ τὸν Πα - τέρα μὲν οὐσιώσωμεν , τἄλλα δὲ οὐχ ὑποστήσωμεν , ἀλλὰ δυνάμεις Θεοῦ ποιήσωμεν ἐνυπαρχούσας οὐχ ὑφεστώσας . οὔτε γὰρ ἀκτὶς οὔτε φῶς ἄλλος ἥλιος , ἀλλ’ ἡλιακαὶ τινες ἀπόρροιαι καὶ ποιότη - τε ; οὐσιώδεις . καὶ ἅμα τὸ αὐτῷ καὶ μὴ αὐτῷ τῷ Θεῷ δῶμεν ἐν τούτοις , ὅσον ἐκ τοῦ ὑποδείγματος , ὃ καὶ τῶν φημένων ἀτοπώτε - ρον . ἤκουσα ’δε τινος καὶ τοιοῦτον ὑπογράφοντος λόγον , μαρμαρυ - γήν τινα ἡλιακὴν τοίχῳ προσαστράπτουσαν , καὶ περιτρέπουσαν ἐξ ὑδάτων κινήσεως , ἣν ἀκτὶς ὑπολαβοῦσα διὰ τοῦ ἐν μέσῳ ἀέρος , εἶτα χεθει-σα τῷ ἀντιτύπῳ , παλμὸς ἐγένετο καὶ παράδοξος · ᾄττει γὰρ πολλαῖς καὶ πυκναῖς ταῖς κινήσεσιν , οὐχ ἓν οὖσα μᾶλλον ἣ πολλὰ , οὐδὲ πολλὰ μᾶλλον ἣ ἓν , τῷ τάχει τοῖς συνόλου καὶ τῆς διαστάσεως πρὶν ὄψει κρατηθῆναι διαδιδράσκουσα . ἀλλ’ οὐδὲ τοῦτο πείθεσθαι δύνατον ἐμοὶ δι’ ἐν μὲν , ὅτι ἔκει μὲν τὸ κίνησαν καὶ πάνυ δῆλον · Θεοῦ δὲ οὐδὲν πρεσβύτερον , ἵν ἦ τὸ τοῦτον κεκινηκός . αὐτὸς μὲν γὰρ πάντων αἰτία , αἰτίαν δὲ πρεσβυτέραν οὐκ ἔχει · δεύτερον δὲ , ὅτι κἀνταῦθα τῶν αὐτῶν ὑπόνοια , συνθέσεως , χύσεως ἀστάτου , καὶ οὐ παγίας φύσεως , ὧν οὐδὲν ἐννοητέον περὶ θεότητος . καὶ ὅλως οὐδὲν ἐστιν ο μοι τὴν διάνοιαν ἵστησιν , ἔπι τῶν υδ καὶ ὅλως οὐδὲν ἐστιν ο μοι τὴν διάνοιαν ἵστησιν , ἔπι τῶν ὑδάτων θεωροῦντι τὸ φανταζόμενον · πλὴν εἴ τις ἕν τι λαβὼν τῆς εἰκόνος , ὑπ’ εὐγνωμοσύνης τὰ λοιπὰ ῥίψειε . τέλος οὖν ἔδοξέ μοι κράτι - ’στὸν αὐτῷ τὰς μὲν εἰκόνας χαίρειν ἐᾶσαι , καὶ τὰς σκηνὰς , ὡς ἁπατηλὰς καὶ τῆς ἀληθείας πλεῖστον ἀποδεούσας · αὐτὸν δὲ τῆς εὐσεβεστέρας ἐννοίας ἐχόμενον , ἐπ’ ὀλίγων ῥημάτων ἱστάμενον , ὁδηγῷ τῷ Πνεύματι χρώμενον ἣν ἐντεῦθεν συνόμιλον τὸν αἰῶνα τοῦτον διαπορεύεσθαι τέμνοντα . Χρυσοστόμου . Καὶ πιστεύων ὅτι ὁ μονογενὴς , ἄναρχος μέν ἐστι , γεγεννημένος δὲ ἐκ τοῦ Πατρός · ἀπαύγασμα γάρ ἐστι , δὲ ἀπαύγασμα συνεπινοεῖται τῇ φύσει , ἧς ἐστιν ἀπαύγασμα . διὰ γὰρ τοῦτο αὐτὸν καὶ ὁ Παῦλος οὕτω ; ἐκάλεσε , καὶ τὸ ἐξ αὐτοῦ καὶ τὸ συναδιον παριστῶν , ἵνα μηδὲν μέσον ὑποπτεύσῃς Πατρὸς καὶ Υἱοῦ . τοῦτο μὲν οὖν τούτου δηλωτικὸν , τὸ δὲ ἐφεξῆς τοῦ προ - τέρου παραδείγματος τὴν ὑφορμοῦσαν τοῖς ἀνοήτοις ἀτοπίαν διομ θοῦται . μὴ γὰρ ἐπειδὴ ἀπαύγασμα , φησὶν , ἤκουσας , τῆς ἰδίας αὐτὸν ἀποστερῆσθαι νομίσεις ὑποστάσεως · ἀσεβὲς γὰρ τοῦτο , καὶ τῆς τῶν Σαβελλιανῶν καὶ τῶν ἀπὸ Μαρκέλλου μανίας . ἡμεῖς δὲ οὐχ οὕτως φαμὲν , ἀλλὰ καὶ ἐν ἰδίᾳ αὐτὸν αὐτοῦ ὑποστάσει . διὰ γὰρ τοῦτο εἰπὼν αὐτὸν " ἀπαύγασμα , ” ἐπήγαγεν , ὅτι “ καὶ “ χαρακτήρ ἐστι τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ · ” ἵνα τὴν ἰδίαν ὑπόστα - σιν δηλώσῃ , καὶ τῆς ἀύτης οὐσίας ὄντα αὐτὸν , ἧς ἐστι καὶ χα - ρακτήρ . οὐ γὰρ ἀρκεῖ μιᾷ λέξει τὰ περὶ Θεοῦ παραστῆσαι δόγματα τοῖς ἀνθρώποις , ἀλλ’ ἀγαπητὸν , ἃν πολλὰ συμφορή - σαντες , ἐξ ἑκάστου τὸ πρέπον ἐπιλεξώμεθα . Γρξσπρόπθ Θεολόγου ἘΚ Tοῦ Περὶ υἱοῦ Δευτέρου Λόγου . Δοκεῖ γάρ μοι λέγεσθαι , Υἱὸς μὲν , ὅτι ταὐτόν ἐστι τῷ Πατρὶ κατ’ οὐσίαν , καὶ οὐκ ἐκείνῳ μόνον , ἀλλὰ κἀκεῖθεν · μονογενὴς δὲ , οὐχ ὅτι μόνος ἐκ μόνου καὶ μόνον , ἀλλ’ ὅτι καὶ μονοτρόπως , ὡς τὰ σώματα · Λόγος δὲ , ὅτι οὕτως ἔχει πρὸς τὸν Πατέρα , ὡς πρὸς νοῦν λόγος · οὐ μόνον διὰ τὸ ἀπαθὲς τῆς γεννήσεως , ἀλλὰ καὶ τὸ συναφὲς καὶ τὸ ἐξαγγελτικόν · εἰκὼν δὲ ὡς ὁμοούσιον , καὶ ὅτι τοῦτο ἐκεῖθεν , ἀλλ’ ἐκ τούτου Πατήρ · αὕτη γὰρ εἰκόνος φύσις , μίμημα εἶναι τοῦ ἀρχετύπου καὶ οὑ λέγεται . Γρηγορίου Νύσσησ κατὰ Ἀπολλιναρίου . Διὰ τοῦτο δὲ καὶ " δόξης ἀπαύγασμα καὶ χαρακτὴρ ὑποστάσεως . ” ὥσπερ γὰρ συγγενῶς ἔχει πρὸς τὸν ἥλιον ἡ ἀκτὶς , καὶ πρὸς τὸν λύχνον τὸ ἀπαυγαζόμενον φῶς , καὶ ὁ τοῦ ἀνθρώπου χαρακτὴρ ἀνθρωπίνην ὑπόστασιν δείκνυσιν , οὕτω καὶ τὸ παρὰ τῆς δόξης τοῦ Πατρὸς ἀπαυγασθὲν φῶς · οἵα γὰρ ἡ δόξα , τοιοῦτον δηλονότι καὶ τὸ ἀπαύ - γασμα · καὶ οἷος ο χαρακτὴρ , τοιαύτη πάντως καὶ η ὑπόστασις . Ἀπολινάριος τὸν ἄνθρωπον αὐτοῦ λέγων τῆς τοῦ Θεοῦ δόξης ἀπαύ - γασμα , καὶ ἐν τῷ σαρκίνῳ Θεῷ , ὃν διὰ τῆς ματαιότητος τῶν λογισμῶν εἰδωλοποιήσας ἀνέπλασε , τὴν τοῦ Θεοῦ ὑπόστασιν ρακτηρίζεσθαι , αὐτῆς τῆς κατὰ τοῦ Πατρὸς ἅπτεται βλασφη - μίας . πάντως γὰρ εἴπερ τὸ ἡμῖν φανὲν παρὰ τῆς δόξης τοῦ Πα - τρὸς ἀπηυγάσθη · καὶ ὁ χαρακτὴρ αὐτοῦ τῆς ὑποστάσεως σάρξ ἐστι , σαρκώδης ἐκ τοῦ ἀκολούθως καὶ ἡ τοῦ Πατρὸς φύσις κατα - σκευάζεται . οὐ γὰρ ἃν εἴποι χαρακτηρίζεσθαι μὲν σώματι τὸ ἀσώματον , ἐκ δὲ τοῦ ἀοράτου τὸ ἀόρατον ἀπαυγάζεσθαι · ἀλλ’ εἰ τοῦτο σῶμα , μηδὲ ἐκεῖνο πάντως ἀσώματον οἴεσθαι . Βασιλείου ἀπὸ τῶν ἀντιρρητικῶν . Ἀκουέτωσαν δὲ καὶ οἱ λέγοντες ἦν ὅτε οὐκ ἦν ὁ Υἱός . εἰ ἀπαύγασμα παντὸς φωτὸς γεννᾶται μὲν ἐκ τοῦ φωτὸς , οὐ ποτὲ δὲ , ἀλλὰ ἀχρόνως καὶ συναϊδίως ἐκείνῳ · οὐ γάρ ἐστι φῶς χωρὶς ἀπαυγάσματος · καὶ ὁ Υἱὸς ἀπαύγασμα τυγχάνων , οὐ ποτὲ ἔσται , ἀλλὰ συναϊδίου φωτὸς ὄντως τοῦ Θεοῦ , ὡς Δαβίδ φησιν , “ ἐν τῷ φωτὶ σου ὀψόμεθα φῶς ” καὶ Δανιὴλ , “ καὶ τὸ φῶς μετ’ αὐτοῦ ἐστι . ” ναί φησιν , ἀλλὰ τάξει καὶ τοῖς ἐκ χρόνου πρεσβείοις , ὁ μέν ἐστι πρῶτος , ὁ δὲ δεύτερος . τίς ἡ ἀνάγκη , ἐφ’ ὧν ἡ οὐσία κοινὴ τάξει τε ὑποβεβλῆσθαι ταῦτα καὶ χρόνοις αὐτῇ δευτέρα ; οὐ γὰρ δυνατὸν τῇ ἀπ’ αὐτοῦ εἰκόνι ἀχρόνως ἀπαυγασθείσῃ τὸν Θεὸν τῶν ὅλων ἐξ ἀιδίου συνεῖναι καὶ μὴ χρόνου μόνον , αἰώνων δὲ πάντων ἐπέκεινα τὴν συνάφειαν ἔχειν . διὰ τοῦτο γὰρ ἀπαύγασμα εἴρηται , ἵνα τὸ συνημμένον νοῶμεν , καὶ “ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως,’ ἵνα τὸ ὁμοούσιον ἐκμανθάνωμεν . οὐ μὴν ἀλλ’ ἔστι τι καὶ τάξεως ἕδος , οὐκ ἐκ τῆς παρ᾿ ἡμῶν θέσεως συνιστάμενον , ὡς ἐν τοῖς κατασκευάσμασι καὶ μαθήμασιν , ἀλλ’ αὐτῇ τῇ κατὰ φύσιν ἀκολουθίᾳ συμβαῖνον , ὡς τῷ πυρὶ πρὸς τὸ φῶς ἐστι τὸ ἐξ αὐτοῦ . ἐν τούτοις γὰρ πρότερον τὸ αἴτιον λέγομεν , δεύτερον ’δε τὸ ἀπ’ αὐτοῦ οὐ διαστήματι χωρίζοντες ἀπ’ ἀλλήλων ταῦτα , ἀλλὰ τῷ λογισμῷ τοῦ αἰτιατοῦ προεπινοοῦντες τὸ αἴτιον . οὐκοῦν καὶ ἐπὶ τῆς θεολογίας , κατὰ μὲν τὴν τῶν αἰτίων πρὸς τὸ ἐξ αὐτῶν σχέσιν προτετάχθαι τοῦ Υἱοῦ τὸν Πατέρα φαμὲν , κατὰ δὲ τὴν τῆς φύσεως διαφορὰν οὐκέτι , οὐδὲ κατὰ τὴν τοῦ χρόνου ὑπεροχήν . ἣ οὕτω γε καὶ αὐτὸ τὸ , “ τὸν Πατέρα αὐτοῦ τὸν Θεὸν , ” ἀθετήσωμεν , τῆς κατὰ τὴν οὐσίαν ἀλλοτριότητος τὴν φυσικὴν συνάφειαν ἀθετούσης . Χρυσοστόμου ἐκ τοῦ κατὰ Ἰωάννην . Τί δὲ , εἰπέ μοι , οὐχ οἱ αἰῶνες διὰ τοῦ Υἱοῦ γεγόνασιν ἅπαντες ; καὶ διάστημα ἅπαν ; ἀνάγκη πᾶσα ὁμολογῆσαι τὸν μὴ παραπαίοντα . οὐκοῦν οὐ μέσον Πατρὸς , Υἱοῦ , καὶ Ἁγίου Πνεύματος . εἰ δὲ οὐδὲν ὕστερος , ἀλλὰ συναΐδιος · τὸ γὰρ πρὸ , καὶ μετὰ , χρόνου εἰσὶν ἔννοιαι δηλωτικαί . χωρὶς γὰρ αἰῶνος ἣ χρόνου , οὐκ ἃν δυνηθείη τίς ταῦτα νοῆσαι τὰ ῥή - μάτα . χρόνων δὲ καὶ αἰώνων ἀνώτερος ὁ Θεός . εἰ δὲ ὅλως τοῦ Υἱοῦ φῇς ἀρχὴν κατειληφέναι , ὅρα μὴ καὶ τὸν Πατέρα ὑπὸ ἀρχὴν ἀναγκασθῇς ἀγαγεῖν , πρεσβυτέραν μὲν , ἀρχὴν δὲ ὅμως . εἰπὲ γάρ μοι , οὐχ ὅρον τινὰ τιθεὶς τῷ Υἱῷ καὶ ἀρχὴν , οὕτω προιὼν ἀπ’ αὐτῆς ἐπὶ τὸ ἄνω προεῖναι τὸν Πατέρα λέγοις ; εὔδηλον ὅτι · εἰπὲ οὖν μοι , πόσον ὁ Πατὴρ προυπάρχει ; ἄν τε γὰρ ὀλίγον , ἄντε πολὺ διάστημα εἴπῃς , ὑπὸ τὴν ἀρχὴν τὸν Πατέρα ἤγαγες . μετρήσας q γὰρ δηλονότι τὸ μέσον , οὕτως ὀλίγον ἐρεῖς ἣ πολὺ μέτρον δὲ , οὐκ ἃν γένηται , μὴ ἑκατέρωθεν οὔσης ἀρχῆς · ὥστε καὶ τῷ Πατρὶ δέδωκας ἀρχὴν , τό γε εἰς σὲ ἧκον · καὶ οὐκ ἔσται λοιπὸν ἄναρχος οὔτε ὁ Πατὴρ καθ’ ὑμᾶς . Άθανασίογἐκ ἐκ τοῦ κατὰ Α᾿ρειανῶν . Ἀλλὰ εἶδε φῶς χωρὶς ἀπαυγάσματος ; ἣ τίς τολμᾷ λέγειν ἀλλότριον αὐτοῦ τὸν χαρακτῆρα τῆς ὑποστάσεως ; ἢ πῶς οὐ μαίνεται πλέον ὁ κἂν ἐνθυμούμενος ἄλογον καὶ ἄσοφον ποτὲ τὸν Θεόν ; τοιαῦτα γὰρ τὰ παραδείγματα καὶ τοιαύτας εἰκόνας ἔθηκεν ἡ γραφὴ , ἵνα , ἐπειδὴ ἀδύνατός ἐστιν ἡ ἀνθρωπίνη φύσις περὶ Θεοῦ καταλαβεῖν , κἂν ἐκ τούτων ἀμυδρῶς ὡς ἐφικτὸν διανοεῖσθαι δυνηθῶμεν . καὶ ὥσπερ περὶ τοῦ αὐτοῦ Θεὸν καὶ πρόνοιαν αὐταρκῶς ἡ κτίσις πρὸς τὴν γνῶσιν · ἐκ γὰρ μεγέθους καὶ καλλονῆς κτίσεως κόσμου ἀναλόγως ὁ γενεσιουργὸς θεωρεῖται , οὕτως περὶ τῆς τοῦ Υἱοῦ θεότητος ἱκανὰ τὰ προειρημένα ῥητά . ὁρῶμεν γὰρ τὸν Λόγον ἀεὶ ὄντα , καὶ ἐξ αὐτοῦ ὄντα καὶ τῆς οὐσίας ἴδιον , οὗ καὶ ἔστιν ὁ Λόγος , καὶ μὴ ἔχοντα τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον . ὁρῶμεν δὲ καὶ το ἀπαύγασμα τοῦ ἡλίου , ἴ’ διόν τε ὂν αὐτοῦ , καὶ μὴ διαιρουμένην ἣ μειουμένην τὴν οὐσίαν τοῦ φωτὸς , ἀλλὰ γέννημα ἀληθινὸν καὶ ἐξ αὐτοῦ προιόν . ὁρῶμεν καὶ τὸν Υἱὸν οὐκ ἔξωθεν , ἀλλ’ ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννώμενον . καὶ ὁλόκληρον μὲν ὄντα τὸν Πατέρα , τὸν δὲ χαρακτῆρα τῆς ὑποστάσεως ἀεὶ ὄντα , ἐμφέρειάν τε καὶ εἰκόνα ἀπαράλλακτον σώζοντα πρὸς τὸν Πατέρα · ὡς τὸν ἰδόντα τοῦτον ὁρᾷν ἐν αὐτῷ καὶ τὴν ὑπόστασιν , ἧς καὶ χαρακτήρ ἐστιν · ἔκ τε τῆς ἐνεργείας τοῦ χαρακτῆρος , διανοούμεθα ἀληθῶς τὴν τῆς ὑποστάσεως ἀληθῶς θεότητα . οὐκοῦν ἡ χριστομάχος αἵρεσις πειρασάτω πρότερον τὰ ἐν γενητοῖς παραδείγματα διελεῖν , καὶ εἰπεῖν εἴποτε ὁ ἥλιος χωρὶς τοῦ ἀπαυγάσματος , ἣ ὅτι τοῦτο οὐκ ἔστιν ἴδιον τῆς τοῦ φωτὸς οὐσίας ἣ ἴδιον μέν ἐστι , κατὰ διαίρεσιν δὲ μέρος ἐστὶ τοῦτο τοῦ φωτὸς , καὶ πάλιν διελέτω τὸν λόγον , καὶ εἰπάτω τοῦτον ἀλλότριον αὐτοῦ τοῦ νοῦ . ἣ ὅτι ποτὲ οὐκ ἢν , ἣ οὐκ ἔστιν ἴδιος τῆς οὐσίας αὐτοῦ , ἣ ὅτι μέρος κατὰ διαίρεσιν οὗτος ἐστὶν ἐκείνου . εἰ δὲ ἐπὶ τούτων τῶν γενητῶν καὶ σωματικῶν ζώων εὑρίσκεται τὰ γεννήματα μὴ μέρη ὄντα τῶν οὐσιῶν ἐξ ὧν εἰσὶ , μηδὲ παθητικῶς ὑφιστάμενα , μηδὲ μειοῦντα τὰς οὐσίας τῶν γονέων , πῶς οὐ μαίνονται οἱ ἐπὶ τοῦ ἀσωμάτου καὶ ἀληθινοῦ Θεοῦ ὑπονοοῦντες μέρη , καὶ πάθη καὶ διαιρέσεις προσάπτοντες τῷ ἀπαθεῖ καὶ ἀναλλοιώτῳ Θεῷ , μηδὲ συνορῶντες ὅτι ἔνθα τὸ φῶς , ἐκεῖ καὶ τὸ ἀπαύγασμα . καὶ ἔνθα τὸ ἀπαύγασμα , ἐκεῖ καὶ ἡ τούτου ἐνέργεια καὶ αὐγοειδὴς χάρις ; ..... ΘΗ Ρῶν q . Καὶ ὅτι τὸ μερισμοὺς καὶ ἐλαττώσεις ὑπομένειν , αὔξην τε καὶ πληθυσμὸν , καὶ τὰς ἐν τῷ τίκτειν ἀπορροίας σωμάτων ἴδιον . καὶ ὅτι ὥσπερ ὁ λόγος οὗτος ὁ προφορικὸς , ᾧ κεχρήμεθα , καὶ ἐκ νοῦ γεννᾶται καὶ δοκεῖ μὲν ἕτερος αὐτῷ παρὰ τὸν ἐν καρδίᾳ στρεφόμενον , καθὸ ἔξω στόματος γίνεται , πεμπόμενος ὥσπερ ἐκ βάθους εἰς φῶς , ἔστι δὲ πάλιν ἐν αὐτῷ καὶ ὅμοιος αὐτῷ κατὰ πάντα . ἔστι γὰρ ἰδεῖν ἐν τῷ λόγῳ τὸν ἐν καρδίᾳ κληθέντα λογισμὸν , καὶ πάλιν ἐν τῷ νῷ τὸν λόγον ἔτι σιωπώμενον . οὕτω καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ , ἀμερίστως ἐκ Πατρὸς προελθὼν , χαρακτήρ ἐστι καὶ ὁμοίωμα τῆς ἀιδιότητος αὐτοῦ , Λόγος ὣν ἐνυπόστατος καὶ ζῶν ἐκ ζῶντος Πατρός . Πρὸς ταῦτα φασιν οἱ ἀπὸ Εὐνομίου , εἴπατε ἡμῖν οἱ ἀπαύγασμα λέγοντες αὐτοῦ τοῦ Πατρὸς τὸν Υἱὸν , τι ποτε ἄρα λογίζεσθε ; ὁ δὲ τῆς ἐρωτήσεως τρόπος οὗτος , τὸ φῶς , ἤτοι τὸ πῦρ φέρε εἰπεῖν ἐν λύχνῳ κείμενον φωτίζει τὰ ἐκτὸς , ἀλλ’ αὐτὸ μὲν , οὐ πάντα πληροῖ , κεῖται δὲ ἐν τόπῳ , καὶ περὶ τὰ ἐκτὸς ὁ ἐξ αὐτοῦ φωτισμὸς γίνεται . εἰ τοίνυν φῶς μὲν αὐτοῦ τὸν Πατέρα , ἐκ φωτὸς δὲ ἀπαύγασμα τὸν Υἱὸν , ἀνάγκη λέγειν τοῦ Πατρὸς τὴν οὐσίαν μὴ δύνασθαι τὰ πάντα πληροῦν , ἵνα τόπον ἔχει καὶ χωρῆσαι ποι δύναιτο τὸ ἐξ αὐτοῦ πεμπόμενον ἀπαύγασμα . εἰ δὲ πάντα πληροῖ ὁ Πατὴρ , ποῦ χωρήσει τοῦ γεννήματος ἡ οὐσία ; ἡμεῖς δὲ ἀποκρινούμεθα · εἰ μὲν ἐν τόπῳ τίθησιν ὁ θεομάχος τὸν Πατέρα , καὶ καθάπερ τι σῶμα χωρεῖσθαι βούλεται , ζητείτω καὶ τῷ γεννήματι τόπον . εἰ δὲ οὐκ ἐν τόπῳ τοῦ Πατρὸς ἡ οὐσία , οὐ γὰρ τόπῳ περιληπτὸν τὸ θεῖον , τι μάτην περιεργάζεται τὰ μηδεμίαν ἔχοντα ζήτησιν , καὶ τολμᾷ λέγειν , ποῦ χωρήσει τοῦ γεννήματος ἡ οὐσία , πληροῦντος τὰ πάντα τοῦ Πατρός ; φαίνεται μὲν οὖν ὁ Πατὴρ , καὶ ἔστιν ἐν Υὶῷ . καὶ Τὶος ἐν Πατρὶ οὐχ ὡς ταὐτὸν δὲ οὐδὲ ὡς ἓν ἀριθμῷ . ἔστη γὰρ ὁ Πατὴρ ἐν τῇ αὐτοῦ ἰδιότητι , καὶ ἔστιν ὁ Υἱὸς ἐν τῇ ἰδίᾳ ἰδιότητι , ταύτην ἔχων μόνην πρὸς τὸν γεγεννηκότα τὴν διαφοράν . ὁ μὲν γὰρ Πατὴρ , καθ’ ἑαυτόν ἐστι , καὶ οὐκ ἔστιν Τιος . ὁ δὲ Υἱὸς , καθ’ ἑαυτόν ἐστι , καὶ οὐκ ἔστι Πατὴρ , ἀλλὰ κατὰ τοῦτο μόνον ὡς πρὸς τὸν Πατέρα τὴν διαστολὴν ἔχων , φέρει μὲν αὐτὸ τῆς πατρικῆς φύσεως τὸ ἰδίωμα , ἔστι δὲ πάλιν ἐν τῷ Πατρὶ , ὥσπερ τὸ ἐκ τοῦ ἡλίου πεμπόμενον ἀπαύγασμα · πρόεισι μὲν ἐξ αὐτὸς , ἕτερον δέ τι παρ’ αὐτόν ἐστιν , ἓν κατὰ φύσιν ὑπάρχων . τὸ μὲν γὰρ ἥλιος , τὸ δὲ ἀπαύγασμα . ὣν οὖν Πατὴρ ὁ Πατὴρ , ἀπηύγασε τὸν Υἱὸν , σφραγῖδα καὶ εἰκόνα τῆς ἑαυτοῦ φύσεως ἀκριβεστάτην . Ἐκ Τοῦ r Πρὸσ Ἑρμείαν . Καὶ εἴπερ ἐστὶ Πατὴρ ὁ Θεὸς , οὐκ ἐν χρόνῳ , παντέλειος γὰρ , συνεισκρίνεται που πάντως αὐτῶ καὶ ἡ τοῦ τεχθέντος δήλωσίς τε ὁμοῦ καὶ ὕπαρξις , οὐχ ὑστερίζουσα ζοῦσα κατὰ χρόνον , οὔτε μὴν κατόπιν ἰοῦσα τῆς τοῦ τεκόντος δόξης , διὰ τὸ χρῆναι συνεπινοεῖσθαί τε καὶ συνυπάρχειν ἀεὶ , Υἱὸν μὲν Πατρὶ , Πατέρα δὲ Υἱῷ · εἰ καὶ ἔστι γεννητὸς ὡς ἐκ Πατρὸς κατὰ φύσιν . ἀπαύγασμα δὲ τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ὀνομάζων τὸν Υἱὸν ὁ θεσπέσιος Παῦλος , καὶ μὴν ὅτι καὶ χαρακτήρ ἐστι τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ , κατασφραγιεῖ δή που τὸν ἀρτίως ἥμιν γεγονότα λόγον . τὸ γὰρ ἄπο τινος εζηυγασμένον τουτὶ φῶς , τῆς ἀπαυγαζούσης οὐσίας αὐτὸ διακομίζει τοῖς ἔξω τὴν εἴδησιν , καὶ ταῖς δι’ ὀμμάτων ἐγχρίπτον αἰσθήσεσι , τὸ τὶ κατὰ φύσιν ἐστὶν ἡ προϊεῖσά τε καὶ ἐξαστράπτουσα ῥίζα τὲ αὐτοῦ καὶ γνῶσις , ἐφῆκε νοεῖν . Λαβέτω δὲ ὁ λόγος εἰς παράδειγμα τὴν ἡλίου φύσιν καὶ τὴν ἐξ αὐτοῦ προχεομένην αὐγήν . τι γὰρ κατὰ φύσιν ἐκεῖνος τὸ ἐξ αὐτοῦ προϊέμενον σέλας ἀποφήνειεν s ἃν , δίεσιν δὲ ὅλως , ἤτοι τομὴν καὶ ἀπορροὴν καὶ πάθος , οὐκ ἃν ἀνάσχοιτο ἡ ἡλίου φύσις . καί τοι χύδην καὶ οὐσιωδῶς τὸ ἐξ αὐτῆς προϊεῖσα φῶς · ἀλλ’ ἔστη μὲν ὁλοκληρία ἐν αὐτῷ , καὶ εἰ προχέοιτο τυχὸν , ἔχει δὲ αὖ ἐν ἑαυτῷ τὸ ἴδιον φῶς , οὐ ἀπορριζούμενον ἐν τῷ διαχεῖσθαι καὶ δοκεῖν πὼς ἤδη διὰ τούτου , καὶ εἰς ἰδικὴν ἑτερότητα δραμεῖν . ἀποδιελθὼν γὰρ ὁ λόγος ἥλιον μὲν ἀνὰ μέρος αὐτὸς καθ’ αὑτὸν τὴν οὐσίαν , ὅτι ποτέ ἐστι φαντάζεται . τὸ δ᾿ ἐν αὐτὸ τὲ καὶ ἐξ αὐτοῦ προχεόμενον φῶς , ἴδιον μὲν αὐτοῦ , πλὴν εἰς ἀμέτρητον ἑτερότητα , τὴν ὡς ἐν ψιλαῖς καὶ μόναις ἐννοίαις εὖ μάλα διοικιεῖ , διὰ τὴν ἐξ αὐτοῦ πρὸς τὸ ἔξω πρόοδον . ὅτι δὲ γελοῖον ἃν εἴη , πρεσβυτέραν μὴν τὴν ἡλίου φαντάζεσθαι γένεσιν , ὑστερίζουσαν δὲ κἂν γοῦν τι βραχὺ τῆς ἐνούσης αὐτῷ φωτοειδοῦς ἐνεργείας τὴν δύναμιν , οὐκ ἃν οἰηθείην ἐνδοιάσειν ὅλως τὸν σωφρονοῦντα . ἶσον γὰρ ἥλιον μηδὲ αὐτοῦ λέγειν , εἰ μὴ συνυπάρχειν ἔχει , τὸ δι’ οὗ νοεῖται τοῦθ’ ὅπέρ ἐστιν . οὐκοῦν ἀνατύπωσιν ὥσπέρ τινα διαπεπλασμένην ὀρθῶς τῶν ἐν αἰσθήσει παραδειγμάτων λαβὼν τὴν δύναμιν , τὴν θείαν γέννησιν οὐ καταφθερεῖς , τομὰς ἐπ’ αὐτῇ καὶ ἀπορροὴν καὶ πάθος ἀσυνέτως εἰσδεδεγμένος . Ἐπὶ γάρ τοι τῆς ἀνωτάτω πασῶν οὐσίας ἀπαθὴς μὲν ἡ γέννησις , καὶ μὴν καὶ οὐσιώδης ἡ τοῦ γεννήματος ὕπαρξις , καὶ διατομῆς ἐλευθέρα , καὶ τῷ τεκόντι συνθέουσα , καὶ ἀπαραιτήτως συννοουμένη . τὸ γὰρ ἄναρχον ἐν χρόνῳ , μεμαρτύρηκε τῷ Υἱῷ καὶ ὁ σοφὸς Ἰωάννης λέγων , “ Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος . ” ἐπειδὴ δὲ τῆς τοῖ Θεοῦ καὶ Πατρὸς οὐσίας ἐκπέφηνεν ὁ Υἱὸς , ἐνυπάρχει μὲν αὐτὸς τῷ ἰδίῳ Πατρὶ , παραδείξειε δ’ ἃν ἐν ἑαυτῷ διὰ ταὐτότητος φυσικῆς , καὶ τὴν τοῦ γεγεννηκότος . νοηθείη δ᾿ ἀν’ ὁ Πατὴρ οὐχ ἕτερος ἣ δι’ Υἱοῦ τε καὶ ἐν Υἱῷ , ἐπείπερ ἐστὶ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ , τὴν ὅθεν ἐξέφυ διαστείβων φύσιν ἐν ἰδίᾳ μορφῇ . Γρηγορίου Νύσσησ εἰσ Σιμπλίκιον u περὶ πίστεωσ . Καὶ ὥσπερ τὸ ἐκ τοῦ λύχνου φῶς καὶ ἐκ τῆς φύσεως ἐστὶ τοῦ ἀπαυγάζοντος , καὶ μετ’ ἐκείνου ἐστὶν , ὁμοῦ τε γὰρ ἐξεφάνη ὁ λύχνος , καὶ τὸ φῶς τὸ ἐξ αὐτοῦ συνεξέλαμψεν , οὕτω καὶ ἐκ τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱὸς , καὶ οὐδέποτε χωρὶς τοῦ Υἱοῦ ὁ Πατήρ · οὐκ ἐγχωρεῖ γὰρ ἀλαμπῆ αὐτοῦ τὴν δόξαν , ὡς οὐκ ἐγχωρεῖ ἄνευ ἀπαυγάσματος αὐτοῦ τὸν λύχνον . δῆλον δὲ ὅτι ὥσπερ τὸ αὐτοῦ ἀπαύγασμα μαρτυρία ἐστὶ τοῦ κατὰ τὴν δόξαν αὐτοῦ , μὴ γὰρ οὔσης τῆς δόξης , οὐκ ἃν εἴη τὸ ἐκ ταύτης ἀπαυγαζόμενον , οὕτως τὸ λέγειν μὴ αὐτοῦ ποτὲ ἀπαύγασμα , ἀπόδειξίς ἐστι τοῦ μηδὲ τὴν δόξαν αὐτοῦ ὅτε οὐκ ἦν τὸ ἀπαύγασμα . τὴν γὰρ δόξαν ἄνευ ἀπαυγάσματος εἶναι ἀμήχανον . ὥσπερ οὖν οὐκ ἔστιν ἐπὶ τοῦ ἀπαυγάσματος λέγειν ὅτι εἰ ἢν οὐκ ἐγένετο , καὶ εἰ ἐγένετο οὐκ ἢν , οὕτως μάταιον ἐστὶ περὶ τοῦ Υἱοῦ ταῦτα λέγειν · διότι ὁ Υἱός ἐστι τὸ ἀπαύγασμα . οἱ δὲ τὸ μικρότερον καὶ τὸ μεῖζον ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πατρὸς λέγοντες , διδαχθήτωσαν παρὰ τοῦ Παύλου μὴ μετρεῖν τὰ ἀμέτρητα . ὁ γὰρ Ἀπόστολος τὸν Υἱὸν χαρακτῆρα λέγει τῆς τοῦ Πατρὸς ὑποστάσεως . δῆλον οὖν ὅτι ὅση ἃν ἡ ὑπόστασις ἦν ἡ τοῦ Πατρὸς , τοσοῦτος καὶ ὁ χαρακτήρ ἐστι τῆς ὑποστάσεως · οὐ γὰρ ἐνδέχεται μικρότερον αὐτοῦ τὸν χαρακτῆρα τῆς θεωρουμένης ἐν αὐτῷ ὑποστάσεως . ἀλλὰ καὶ ὁ μέγας Ἰωάννης ταῦτα διδάσκει λέγων , “ ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος , καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὴν Θεόν . ” ἐκ γὰρ τοῦ εἰπεῖν ὅτι ἐν ἀρχῇ ἦν , καὶ οὐ μετὰ τὴν ἀρχὴν , ἔδειξεν ὅτι οὐδέ ποτε ἄλογος ἢν ἡ ἀρχή . ἐκ δὲ τοῦ ἀποδεῖξαι ὅτι καὶ ὁ Λάγος ἦν πρὸς τὸν Θεὸν , τὸ ἀνελλιπὲς τοῦ Υἱοῦ ὡς πρὸς τὸν Πατέρα ἐσήμανεν · ὅλῳ γὰρ τῷ Θεῷ , ὅλος συνθεωρεῖται ὁ Λόγος . οὐκ ἔχει ἄρα χώραν ἐπὶ τῶν θείων δογμάτων τὸ μεῖζον λέγειν καὶ τὸ μικρότερον . Γρηγορίου Νύσσησ κατὰ Εὐνομίου . Εἰ οὖν Θεὸς μὲν ὁ Πατὴρ , Θεὸς δὲ ὁ Υἱὸς , ἔτι x καταλείπεται πρὸς τὴν ἀκριβῆ τοῦ μονογενοῦς θεολογίαν ἀμφιβολία ; ὅταν τῇ μὲν τοῦ Υἱοῦ σημασίᾳ τὸ κατὰ φύσιν οἰκεῖον γνωρίζεται , τῷ δὲ ἀπαυγάσματι τὸ συναφές τε καὶ ἀδιάστατον , τῇ δὲ τοῦ Θεοῦ προσηγορίᾳ , κατὰ τὸ ἶσον ἐφηρμοσμένῃ Πατρὶ τε καὶ Υἱῷ , τὸ διὰ πάντων ὁμότιμον . ὁ δὲ χαρακτὴρ πάσῃ τῇ ὑποστάσει τοῦ Πατρὸς ἐπιθεωρούμενος , τὸ ἀνελλιπὲς τοῦ ἰδίου μεγέθους διασημαίνει . καὶ ἡ μορφὴ τοῦ Θεοῦ τὴν διὰ πάντων καταμηνύει ταὐτότητα , τὸ πάντα δεικνύειν ἐφ’ ἑαυτῆς , δι᾿ ὧν ἡ θεότης χαρακτηρίζεται . τί γὰρ ἐρεῖς ὅταν ἀπαύγασμα δόξης καὶ ὀσμὴ νμύρου ἀκούσῃς , καὶ ἀτμίδα Θεοῦ ; ὅτι οὐκ ἢν τὸ ἀπαύγασμα πρὸ τῆς οἰκείας γεννήσεως ; ἀλλ’ οταν τοῦτο εἴπῃς , οὐδὲ τὴν δόξαν πάντως εἶναι δώσεις , οὔτε τὸ μῦρον · οὐ γάρ ἐστιν ἣ τυφλὴν ἐφ’ ἑαυτῆς καὶ ἀλαμπῆ νομισθῆναι τὴν δόξαν αὐτοῦ , ἥ τὸ μύρον τῆς εὐπνοίας ἄγονον . ὥστε εἰ τὸ απανγασμα οὐκ ἦν , οὐδὲ ἡ δόξα ἦν πάντως . καὶ τῆς ὀσμῆς μὴ οὔσης , τὸ μηδὲ μῦρον αὐτῇ συναπεδείχθη . ἐν γὰρ τῷ λέγειν μὴ αὐτοῦ ἀπαύ - γασμα , τὸ μηδὲ τὴν ἀπαυγάζουσαν αὐτοῦ δύναμιν κατασκευάζεται πάντως · ὡς ἐπὶ τοῦ κατὰ τὸν λύχνον ἐστὶν ἰδεῖν ὑποδείγματος . ὁ γὰρ τὴν αὐγὴν τοῦ λύχνου εἰπὼν , καὶ τὸ λάμπειν τὸν λύχνον συνεδείξατο . καὶ ὁ μὴ αὐτοῦ τὴν αὐγὴν λέγων , τὴν σβέσιν τοῦ φωτίζοντος συνεσήμανεν . ὥστε ὅταν ὁ Κύριος μὴ εἶναι λέγηται , καὶ ἡ τοῦ Πατρὸς ἀνυπαρξία κατὰ πᾶσαν ἀνάγκην ἐκ τοῦ ἀκολούθως διὰ τούτων κατασκευάζεται . εἰ γὰρ συνημμένως ἔχεται τοῦ ἑτέρου τὸ ἕτερον , κατὰ τὴν ἀποστολικὴν μαρτυρίαν καὶ τὸ ἀπαύγασμα τῆς δόξης καὶ ὁ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως , καὶ ἡ σοφία τοῦ Θεοῦ , ὁ τὸ ἕτερον τῶν συνημμένων εἶναι λέγων , τῇ τοῦ ὲνός ἀναιρέσει , συνανεῖλε πάντως καὶ τὸ λειπόμενον · ὥστε τοῦ ἀπαυγάζοντος μὴ ὄντος , ὁμολογεῖσθαι μὴ αὐτοῦ μηδὲ τὴν ἀπαυγάζουσαν φύσιν · καὶ τοῦ χαρακτῆρος μὴ ὑφεστῶτος , μηδὲ τὴν χαρακτηριζομένην αὐτοῦ ὑπόστασιν · σοφίας δὲ καὶ δυνάμεως Θεοῦ μὴ οὔσης , μηδὲ ἐκεῖνον πάντως αὐτῷ ὁμολογεῖσθαι τὸ δίχα σοφίας τε καὶ δυνάμεως ἐφ’ ἑαυτοῦ μὴ νοούμενον . Εἰ οὖν οὐκ ἦν ὁ μονογενὴς Θεὸς πρὶν γενέσθαι , καθὼς φησὶν ὁ Εὐνόμιος , Χριστὸς δὲ Θεοῦ δύναμις καὶ Θεοῦ σοφία καὶ χα - ρακτὴρ καὶ ἀπαύγασμα , οὐκ ἦν πάντως οὐδὲ ὁ Πατὴρ , οὗ ὁ Υἱὸς δύναμις ἐστὶ καὶ σοφία , καὶ χαρακτὴρ καὶ ἀπαύγασμα . οὐ γάρ ἐστιν ἐπινοῆσαι τῷ λόγῳ , οὔτε ὑπόστασιν ἀχαρακτήριστον , οὔτε ἀλαμπῆ δόξαν , οὔτε ἄσοφον Θεὸν , οὐκ ἄχειρα δημιουργὸν , οὐκ ἄλογον ἀρχὴν , οὐκ ἄπαιδα Πατέρα · ἀλλὰ πάντα τὰ τοιαῦτα , ἔπι τε τῶν ὁμολογούντων , καὶ ἐπὶ τῶν ἀθετούντων , καὶ ἀλλήλοις συναναφαίνεται , καὶ διὰ τῆς τοῦ ἑνὸς ἀναιρέσεως καὶ τὸ συνημμένον συναφανίζεται . ἐπειδὴ τοίνυν κατασκευάζεται παρ’ αὐτῶν τὸ μὴ αὐτοῦ τὸν Υἱὸν πρὸ τοῦ γενέσθαι , ὡς ἔστιν ἀπαύγασμα δόξης · ἡ δὲ ἀκολουθία συναναιρεῖ τῇ τοῦ ἀπαυγάσματος ἀνυπαρξίᾳ , καὶ τὴν τῆς δόξης ἀιδιότητα , δόξα δὲ ὁ Πατὴρ , ὅθεν τὸ μονογενὲς φῶς ἐστιν ἀπαυγασθὲν , νοησάτωσαν οἱ περιττοὶ τὴν διάνοιαν , ὅτι ἐν προσχήματι Χριστιανισμοῦ τὴν Ἐπικούρου ἀθείαν πρεσβεύουσιν . Κυρίλλου πρὸσ Τιβέριον y.᾿ Ἀμήχανον γὰρ αὐτοῦ ποτε τοῦ ἑτέρου τὸ ἕτερον · ἀλλ’ ἔνθα περ ὁ Πατὴρ αὐτοῦ νοοῖτο , ἐστὶ δὲ πανταχοῦ , ἐκεῖ που πάντως καὶ ὁ Υἱός · καὶ ἔνθα περ ἃν ὁ Υἱὸς , ἐκεῖ καὶ ὁ Πατήρ . εἰ γάρ ἐστιν ἀπαύγασμα τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱὸς , καὶ Λόγος αὐτοῦ καὶ σοφία καὶ δύναμις , πῶς ἐνδέχεται δίχα λόγου σοφίας καὶ δυνάμεως νοεῖσθαι ποτὲ τὸν Πατέρα ; πῶς δὲ ἡ σοφία καὶ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ , καὶ ἡ δύναμις αὐτοῦ νοοῖτ’ ἄν ποτε δίχα τοῦ Πατρός ; ἣ πῶς οὐκ ἐνυπάρξει ποτὲ αὐτῷ ὁ χαρακτὴρ αὐτοῦ ; πῶς δὲ καὶ ὁ χαρακτὴρ δίχα τοῦ Πατρὸς , οὗ ἐστι χαρακτήρ ; εἰ γὰρ ἐνδέχεται τοῦ φωτὸς ἐκπεσεῖν καὶ χωρισθῆναι τὸ ἀπαύγασμα τὸ ἀπ’ αὐτοῦ , ἦν ἃν εἰκὸς ἐννοῆσαι , ὅτι καὶ τὸν Υἱὸν ἐνδέχεται μὴ αὐτοῦ μετὰ τοῦ Πατρός . πῶς δὲ οὐκ ἐννοοῦσιν , ὅτι γενητὸς ὣν ὁ ἥλιος , κτίσμα γάρ ἐστι δι’ αὐτοῦ τοῦ Λόγου παρενεχθεὶς εἰς γένεσιν , διέρπει μὲν τὴν ἄνω καὶ αὐτῷ ταχθεῖσαν ὁδὸν , καθίησι δὲ τοῖς ἁπανταχόσε φῶς , καὶ πάντα πληρῶν τῆς ἐξ αὐτοῦ προχεομένης αὐγῆς , ἔχει πάλιν αὐτὴν ἐν ἑαυτῷ ; πότε τοίνυν οὐκ ἦν ἐν τῷ Πατρὶ τὸ ἀπαύγασμα τῆς δόξης αὐτοῦ ; πότε κεχώρισται τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ ὁ χαρακτὴρ αὐτοῦ ; καὶ εἰ τὰ πάντα πληροῦντος τοῦ Πατρὸς οὐκ ἔχει τοῦτο κατὰ φύσιν ἰδίαν ὁ Υἱὸς , τὰ πάντα φημὶ πληροῦν καὶ αὐτοῦ πανταχοῦ , καὶ οὐδὲν ἀπολιμπάνεσθαι , ἑτεροφυὴς ἄρα παρ’ αὐτόν ἐστι , καὶ ἐκπίπτουσιν εἰς τὴν τῶν Ἀρειανῶν πεπλανημένην δόξαν οἱ περὶ αὐτοῦ τολμῶντες λέγειν , ὅτι γενόμενος ἄνθρωπος ὁ μονογενὴς , κενοὺς ἀφῆκε τῆς ἑαυτοῦ θεότητος τοὺς οὐρανοὺς , καὶ ὅτι κατὰ μὲν τὴν τῆς θεότητος ἀξίαν συνῆν τῷ Πατρὶ , καὶ ὅτε γέγονεν ἄνθρωπος , καὶ ἦν ἐπὶ γῆς , καθ’ ὑπόστασιν δὲ , οὐκέτι . Ὁμιλία τοῦ αὐτοῦ . Ἀνοηταίνουσι δὲ καὶ οἱ λέγοντες τὸν Υἱὸν ἑτεροφυᾶ , καὶ ἀλλότριον τῆς τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς οὐσίας . ἀμήχανον γὰρ τὸν ἐκ Θεοῦ κατὰ φύσιν κτιστὸν αὐτοῦ καὶ γεννητόν . εἰ γὰρ πᾶν ὃ πέφυκε τίκτειν , ὁμοούσιον ἑαυτῷ γεννᾷ , γεγέννηκε δὲ κατὰ ἀλήθειαν τὸν Υἱὸν ὁ Πατὴρ , πάντως που καὶ ὁμοούσιον ἑαυτῷ γεγέννηκεν . ἣ γὰρ οὐκ ἄτοπον ἐξ ἀνθρώπου μὲν οὐχ ἑτεροειδὲς τίκτεσθαι ζῶον , καὶ μὴν ἐκ βοός γε ναὶ ἵππου , τίκτει γὰρ ἕκαστον τὸ κατὰ φύσιν αἴτιον ἑαυτῷ , τὴν δέ γε θείαν καὶ ἀνωτάτω φύσιν , μηδὲ ἐν τούτοις αὐτοῦ νομίζειν ἐν οἷς ἐστιν ἡ κτίσις . οὐκοῦν ἐκ κτίσματος γεννηθὲν , κτιστὸς ἄρα καὶ ο τεκών . ἀλλ’ ἔστιν ἀγένητος ὁ Πατήρ · οὐ γὰρ γέγονε παρά τινος · ἀγένητος ἄρα καὶ ὁ Υἱός . καὶ εἰ χαρακτήρ ἐστι τῆς ὑποστάσεως τοῦ γεγεννηκότος , Θεὸς δὲ κατὰ ἀλήθειαν ἐστὶν ὁ τεκὼν , Θεὸς ἄρα καὶ ὁ χαρακτὴρ αὐτοῦ . χαρακτηρίζει γὰρ , Θεὸν μὲν Θεὸς , κτίσιν δὲ κτίσις . ὥσπερ γὰρ εἰ τις βούλοιτο τὴν γενητὴν καὶ πεποιημένην κτίσιν καταδεῖξαι τισὶν , οὐ δύναται λέγειν , ὅρα μοι τὴν τῆς θεότητος φύσιν , καὶ ἐκ ταύτης νοήσεις ἐκείνην . ὀφθήσεται γὰρ ἀμαθὴς ὁ τοῦτο λέγων . οὐ γὰρ ἡ τῆς θεότητος φύσις ἐφ’ ἑαυτῇ καταδείξει τὴν γενητὴν οὐσίαν · οὕτως εἴ τις βούλοιτο τὴν ἄκτιστον φύσιν ἰδεῖν , οὐκ ἃν ἴδοι ταύτην ὡς ἐν εἰκόνι τῇ κτίσει · διὸ ἔλεγε τῷ Φιλίππῳ ὁ Κύριος , “ ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ , ἑώρακε τὸν Πατέρα . ” φυσικὴ δὲ πάντως ἡ ὁμοιότης Υἱῷ πρὸς τὸν Πατέρα , καὶ οὐσιώδης ὁ χαρακτήρ . Τοῦ αὐτοῦ . Πῶς οὑν οὐκ ἀσύνετον καὶ θρασὺ τὸ περιεργάζεσθαι φύσιν , δι’ ἧς τὰ πάντα παρήχθη , πρὸς ὕπαρξιν τὴν χρόνου παντὸς πρεσβυτέραν ; γεγόνασι γὰρ δι’ αὐτῆς , καὶ ἔστη πρὸ παντὸς αἰῶνος ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγος · ἀλλ’ οἱ πάντολμοι κατηγοροῦσιν αὐτοῦ τὸ νεώτερον , καὶ γενητὸν αὐτὸν αὐτοῦ φασίν · οὐκ εἰδότες ὅτι τοῖς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἀντιφέρονται λόγοις · δι’ αὐτοῦ μὲν γὰρ πεποιῆσθαι τοὺς αἰῶνας φασὶν οἱ λαλοῦντες ἐν Πνεύματι . οἱ δὲ γενητὸν αὐτοῦ διισχυρίζονται τὸν ἐπέκεινα καινοῦ λόγου , καὶ οὐδὲ ἐκεῖνο δέχονται κατὰ νοῦν · οὐ γὰρ ἐν χρόνῳ γέγονε Πατὴρ ὁ Θεὸς , ἀλλ’ ἦν ἀεί τε καὶ ἐν ἀρχῇ . τούτου δὲ οὕτως ἔχοντος , πᾶσα πὼς ἀνάγκη συνυφεστάναι νοεῖν τὸν Υἱὸν , ἵνα καὶ ἀληθὴς ὑπάρχει Πατὴρ ὁ Θεός · ἐπεὶ διδασκέτωσαν εἰ Λόγος ἐστὶ τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱὸς , καὶ σοφία καὶ δύναμις καὶ χαρακτὴρ , καὶ ἀπαύγασμα τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ , ποῖος ἦν ἄρα χρόνος καθ’ ὃν ἦν ἄλογος ὁ Πατὴρ , οὐχ ὑπάρχοντος τοῦ Υἱοῦ ; πότε δὲ ἦν δίχα τῆς ἑαυτοῦ σοφίας ἡ τῆς σοφίας πηγή ; πότε δὲ δυνάμεως δίχα ; πότε δὲ οὐκ ἢν ἐν Θεῷ τὸ ἀπαύγασμα τῆς δόξης αὐτοῦ ; ἢ πῶς οὐκ ἃν εἴη σὺν αὐτῷ τε καὶ ἐν αὐτῷ διηνεκῶς ὁ χαρακτὴρ αὐτοῦ ; εἰ μὲν οὑν ἐν χρόνῳ ταῦτα γέγονεν , οὐκοῦν ἄρα Πατὴρ πρὶν γεγένηται , ἄλογος τὴν καὶ ἄσοφος , καὶ ἰσχὺν οὐκ ἔχων , χαρακτῆρος τε δίχα καὶ ἀπαυγάσματος . ἀλλ’ οἶμαι τοῦτο αὐτῷ δυσσεβὲς ἐννοεῖν , καὶ τῆς ἀνωτάτω δυσσεβείας ἀπόδειξιν ἔχει . ἀεὶ δὲ ἦν ὁ Πατήρ . ἦν οὖν ἄρα καὶ ὁ Υἱὸς , συνυφεστηκὼς ἀεὶ τῷ ἰδίῳ γεννήτορι . Πρὸσ Ἑρμείαν . Ναὶ φησιν , ἀλλ’ ὁ τινὸς , ὦ βέλτιστε , χαρακτὴρ οὐκ ἔστιν ἐν ὑποστάσει τῇ καθ’ ἑαυτὸν , οὐδὲ ἰδίαν ἔχει τὴν ὕπαρξιν · νοεῖται δὲ μᾶλλον ἐν ὑποκειμένῳ καὶ ὡς ἐν τάξει συμβεβηκότος , εἰ καὶ ἀχώριστος ἐνείη τυχὸν , καθάπερ ἀμέλει τὰ εἴδη τοῖς σώμασιν · ἀνύπαρκτος οὖν ὁ Υἱὸς , εἴπερ ἐστὶ καθ’ ὑμᾶς ὡς χαρακτὴρ ἐν τῷ Πατρί . τὴν μὲν τοῦ Υἱοῦ φύσιν ἥτις ποτὲ ἔστι , νῷ μὲν ἐπαθρῆσαι τῷ καθ’ ἡμᾶς ἀνέφικτον παντελῶς , μεῖζον δὲ εἰπεῖν ἣ κατὰ δύναμιν λόγου · “ δόξα γὰρ Κυρίου κρύπτει “ λόγον , ” κατὰ τὸ γεγραμμένον . ἐκ πλείστων δὲ ὅσων θεωρημάτων τὴν ὡς ἐν ἐσόπτρῳ γνῶσιν οὐκ ἀνιδρωτὶ καὶ μόλις ἐρανιζόμεθα . φῶς γὰρ καὶ ζωὴν καὶ σοφίαν καὶ δύναμιν καὶ ἕτερα ἄττα φαμὲν αὐτοῦ τὸν Υἱὸν , ἀλλ’ οὐχ ἑκάστω τῶν ὀνομάτων τὴν ἄρρητον αὐτοῦ φύσιν ἐγκατακλείοντες , ἐκ διαφόρων αὐτὸν συγκεῖσθαι φαμέν · ἁπλοῦς γάρ ἐστι καὶ μονοειδὴς , ἀλλ’ ἐκ πλείστων ὅσων τῶν αὐτῷ προσπεφυκότων οὐσιωδῶς εἰς αὐγὰς ὥσπερ ἴμεν ἰσχνὰς τῆς ἐπ’ αὐτῷ θεωρίας . Εἰ τοίνυν λέγοιτο χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως τοῦ Πατρὸς , ἀχωρίστως τε ἅμα καὶ προσπεφυκότως συνυπάρχοντα νόει , καὶ οἱονεὶ τὸ εἶδος αὐτοῦ τοῦ γεγεννηκότος . ἡνίκα δ᾿ ἃν ἀπαύγασμα λέγοιτο , μονονουχὶ φωτὸς προέντος τε καὶ ἀπαστράψαντος , εἰς νοῦν ἔ ’χε τὴν ἐκ Πατρὸς οἱονεί πὼς εἰς τὸ ἔξω διεκδρομὴν , οὔτε εἰς ἅπαν ἀπηλλαγμένην τῆς ὅθεν ἐστὶν ὑποστάσεως , οὔτε μὴν εἰς ἅπαν συνεσταλμένην · προεκκόπτουσαν δὲ ὥσπερ εἰς τὸ ὑπεστάναι καθ’ ἑαυτὴν , καὶ εἰς ὕπαρξιν ἰδικήν . ἐμφιλοχωρεῖ μὲν γὰρ τῇ τοῦ Πατρὸς φύσει μονονουχὶ ῥίζαν ἔχων αὐτὴν ὁ Υἱὸς , καὶ τομῆς τῆς εἰς ἅπαν οὐκ ἀνεχόμενος · πλὴν ὑφέστηκεν ἰδικῶς , καὶ ἔστιν Υἱὸς ἀληθῶς , οὐκ ἀνυπόστατος χαρακτὴρ , οὐδὲ ἀνυπάρκτως ἐπερριμμένος ἣ συμβεβηκὼς ὡς εἶδος ἐν σώματι . ζωὴ γὰρ ὣν κατὰ φύσιν , πῶς ἃν νοοῖτο μὴ ὑφεστάναι ; ἐν γὰρ τοῖς οὖσιν ὅσα μὴ μόνον εἰς σχῆμα καὶ ἕδος μεμόρφωται τὸ τινὸς , οὐσιώδη δὲ μᾶλλον ἐκληρώσατο τὴν ἐμφέρειαν , ὁμοφυῆ πάντως εἶεν ἃν , καὶ τῆς κατὰ πᾶσαν ὁτιοῦν ὁμοιότητα ἀνενδεῶς ἐξημμένα · οἷον τὸ χαλκοῦ φέρε εἰπεῖν ἣ λίθου πεποιημένον ἀνδροειδὲς ἄγαλμα , τῆς τοῦ δεῖνος μορφῆς εἴη ἃν ἐξεικονισμὸς , ἀλλ’ οὐ τῆς οὐσίας · ὅγε μὴν τοῦ δεῖνος υἱὸς , πρὸς αὐτῆς εἰς τοῦτο πλαστουργηθεὶς τῆς φύσεως , καὶ ἄκρος ἐξησκημένος πρὸς ὁμοίωσιν τοῦ γεννήσαντος , λόγοις δὲ δή φημι τοῖς κατὰ τὴν φύσιν , νοοῖτο ἂν λοιπὸν , φυσική τε καὶ οὐσιώδης εἰκὼν αὐτοῦ τοῦ ἡλίου · ἣ τίς μᾶλλον ἓ , ὁρῶν οὕτως τὸ ἀπαύγασμα πρὸς ’τον ἤλιον κα τὴν ταὐτότητα του φωτὸς , οὐκ ἃν εἴποι θαρρήσας , ὄντως τὸ φῶς καὶ τὸ ἀπαύγασμα ἕν εἰσι , καὶ τοῦτο ἐν ἐκείνῳ δείκνυται καὶ τὸ ἀπαύγασμα ἐν τῷ ἡλίῳ τυγχάνει ὄν ; ὥστε τὸν ὁρῶντα τοῦτο βλέπειν κἀκεῖνο . τὴν δὲ τοιαύτην ἑνότητα καὶ φυσικὴν ἰδιότητα , πῶς ἃν οἱ πιστεύοντες καὶ βλέποντες ὀρθῶς καλέσαιεν , ἣ ὁμοούσιον γέννημα ; τὸ δὲ τοῦ Θεοῦ γέννημα , τί ἄν τις οἰκείως καὶ πρεπόντως νοήσειεν , ἣ Λόγον καὶ σοφίαν καὶ δύναμιν ; ἣν οὔτε τοῦ Πατρὸς λέγειν ξένην ὅσιόν ἐστιν , οὔτε μὴ ἀιδίως αὐτὸ παρὰ τῷ Πατρί . Λέγει δέ που καὶ Θεόγνωστος s ἀνὴρ λόγιος , “ οὐκ ἔξωθέν τις ἐστὶν ἐφευρεθεῖσα ἡ τοῦ Υἱοῦ οὐσία , οὐδὲ ἐκ μὴ ὄντων ἐπεισήχθη , ἀλλὰ ἐκ τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας ἔφυ , ὡς τοῦ φωτὸς τὸ ἀπαύγασμα . καὶ οὔτε αὐτός ἐστιν ὁ Πατὴρ , οὔτε ἀλλότριος , ἀλλὰ ἀπόρροια τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας · ὡς γὰρ μένων ὁ ἥλιος ὁ αὐτὸς , οὐ μειοῦται ταῖς ἐκχεομέναις ὑπ’ αὐτοῦ αὐγαῖς , οὕτως οὐδὲ ἡ οὐσία τοῦ Πατρὸς ἀλλοίωσιν ὑπέμεινεν , εἰκόνα ἑαυτῆς “ ἔχουσα ’τον Υἱὸν . ” Ἐξέστω δὲ ἀκοῦσαι καὶ παρὰ τοῦ φιλοπόνου Ὡριγένους , “ εἰ “ ἔστι τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου ἀόρατος εἰκὼν , ἐγὼ δὲ προσθείην “ ἃν τολμήσας , ὅτι καὶ ὁμοιότης τυγχάνων Πατρὸς οὐκ ἔστιν ὅτε “ οὐκ ἦν . πότε γὰρ ὁ Θεὸς ὁ κατὰ τὸν Ἰωάννην φῶς λεγόμενος , “ ἀπαύγασμα οὐκ εἶχε τῆς ἰδίας δόξης ; ἵνα τολμήσας τις ἀρ - “ χὴν δῷ εἶναι Υἱοῦ , πρότερον οὐκ ὄντος . πότε δὲ τῆς ἀρρήτου “ καὶ ἀκατονομάστου καὶ ἀφθέγκτου ὑποστάσεως , τοῦ Πατρὸς ὁ “ χαρακτὴρ Λόγος , ὁ γινώσκων τὸν Πατέρα , οὐκ ἦν ; κατανοείτω “ γὰρ ὁ τολμῶν καὶ λέγων , ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἢν ὁ Υἱὸς , ὅτι ἐρεῖ , “ καὶ τὸ , σοφία ποτὲ οὐκ ἦν , καὶ ζωὴ οὐκ ἦν · ἀλλ’ οὐ θέμις ἐστὶν , οὐδὲ ἀκίνδυνον , διὰ τὴν ἡμῶν ἀσθένειαν , ὅσον ἐφ’ ἡμῖν , “ ἀποστερεῖσθαι τὸν Θεὸν τοῦ ἀεὶ συνόντος αὐτῷ Λόγου μονο - “ γένους , σοφίας ὄντος ᾗ προσέχαιρεν · οὕτω γὰρ οὐδὲ ἀεὶ χαίρων “ νοηθήσεται . ” Καὶ Διονύσιος δὲ ὁ Ἀλεξανδρείας πρὸς τὸν ὁμώνυμον ἀπολογούμενος γράφει t , “ οἶδα καὶ μέμνημαι πλείονα προσθεὶς τῶν συγ - “ γενῶν ὁμοιώματα · καὶ γὰρ φυτὸν εἷπον ἀπὸ σπέρματος ἢ ἀπὸ “ ῥίζης ἀνελθὸν , ἕτερον εἶναι τοῦ ὅθεν ἐβλάστησε , καὶ πάντως “ ἐκείνῳ καθέστηκεν ὁμοφυές · καὶ ποταμὸν εἷπον ἀπὸ πηγῆς ῥεόντα “ ἕτερον ὄνομα μετειληφέναι . μήτε γὰρ τὴν πηγὴν ποταμὸν , μήτε “ τὸν ποταμὸν πηγὴν λέγεσθαι , καὶ ἀμφότερα ὑπάρχειν · καὶ τὴν “ μὲν πηγὴν οἱονεὶ πατέρα εἶναι , τὸν δὲ ποταμὸν αὐτὸ τὸ ἐκ τῆς “ πηγῆς ὕδωρ . ” τίς οὖν οὐ μανίαν καταψηφιεῖται τῶν λεγόντων Διονύσιον τὰ Ἀρείου φρονεῖν ; ἰδοὺ γὰρ πᾶσαν αὐτοῦ πατεῖ τὴν αἵρεσιν τοῖς τῆς ἀληθείας λογισμοῖς . τὸ μὲν γὰρ οὐκ ἦν , πρὶν γεννηθῇ , ἐν τῷ οὐκ ἢν ποτε ἄγονος · τὸ δὲ ἐξ οὐκ ὄντων ἀναιρεῖ ἐν τῷ λέγειν τὸν Λόγον αὐτοῦ ὡς ποταμὸν ἀπὸ πηγῆς , καὶ βλαστὸν ἀπὸ ῥίζης , καὶ τέκνον ἀπὸ γονέως , καὶ φῶς ἐκ φωτὸς , καὶ ζωὴν ἐκ ζωῆς . φησὶ γὰρ ὅτι ἀπαύγασμα ὣν φωτὸς ἀιδίου , πάντως καὶ αὐτὸς ἀίδιός ἐστιν · ὄντος γὰρ ἀεὶ τοῦ φωτὸς , δῆλον ὡς ἔστιν ἀεὶ τὸ ἀπαύγασμα . τοῦτο γὰρ καὶ ὅτι φῶς ἐστι τὸ καταυγάζον νοεῖται , καὶ φῶς οὐ δύναται μὴ φωτίζον αὐτό . εἰ ἔστιν ἥλιος , ἔστιν αὐγὴ , ἔστιν ἡμέρα . εἰ τοιοῦτον μηδέν ἐστι , πολύ γε δεῖ παρεῖναι ἥλιον . εἰ μὲν οὖν ἀίδιος ἦν ὁ ἥλιος , ἄπαυστος ἃν ἦν καὶ ἡ ἡμέρα · νῦν δὲ , οὐ γάρ ἐστιν , ἀρξαμένου τε ἤρξατο καὶ παυομένου παύεται . Βασιλείου ἀπὸ τῶν ἀντιρρητικῶν . Ἐχρῆν τοίνυν τοὺς κατὰ μικρὸν γοῦν τῆς ἀληθείας πεφροντικότας , ἀφεμένους τῶν σωματικῶν ὁμοιώσεων , καὶ τοῦ ταῖς ὑλικαῖς φαντασίαις τὰς περὶ Θεοῦ ἐννοίας καταρρυπαίνειν , ταῖς παρὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος παραδοθείσαις ἡμῖν θεολογίαις ἀκολουθεῖ ; καὶ νοεῖν μὲν ἀξίαν τοῦ Θεοῦ γέννησιν ἀπαθῆ , ἀμέριστον , ἀδιαίρετον , ἄχρονον , κατὰ τὴν ἀπολάμπουσαν τοῦ φωτὸς αὐγὴν , τῇ θείᾳ γεννήσει προσαγομένους · νοεῖν δὲ εἰκόνα τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου , οὐ κατὰ τὰς αἰσθητὰς ταύτας ὕστερον ἀπεργασθεῖσαν πρὸς τὸ ἀρχέτυπον , ἀλλὰ ἐνυπάρχουσαν καὶ παρυφεστηκυῖαν τῷ πρωτοτύπῳ οὐσίαν ζῶσαν καὶ ἐνεργῆ . Ἀπὸ τῶν ἠθικῶν . Ἐνταῦθα μὲν γὰρ ξύλον καὶ κηρὸς καὶ ζωγράφου τέχνη τὴν εἰκόνα ποιεῖ , φθαρτὴν φθαρτοῦ μίμημα , καὶ τεχνητὴν τοῦ ποιηθέντος · ἐκεῖ δὲ ὅταν ἀκούσῃς εἰκόνα , ἀπαύγασμα νόει τῆς δόξης . τί δὲ τὸ ἀπαύγασμα , καὶ τίς ἡ δόξα , εὐθὺς ἑρμηνεύει ὁ Ἀπόστολος , καὶ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως · ταὐτὸν οὖν ἐστι τῆ δόξη μὲν , ἡ ὑπόστασις · τῷ ἀπαυγάσματι δὲ , ὁ χαρακτήρ . ὥστε τελείας μενούσης καὶ μηδὲν μειουμένης τῆς δόξης , τέλειον πρόεισι τὸ ἀπαύγασμα · καὶ οὕτως ὁ τῆς εἰκόνος λόγος θεοπρεπῶς παραδεχθεὶς , τὴν ἑνότητα ἡμῖν παρίστησι τῆς θεότητος . οὗτος γὰρ ἐν ἐκείνῳ , κἀκεῖνος ἐν τούτῳ , ὅτι καὶ οὗτος τοιοῦτος ἐστὶν οἷος ἐκεῖνος , κἀκεῖνος οἷος οὗτος . οὕτως ἑνοῦται τὰ δύο τῷ μὴ διαλάττειν , μηδὲ κἀς ἕτερον εἶδος καὶ ξένον χαρακτῆρα νοῆσαι τὸν Υἱόν . Γρηγορίου Νύσσησ περὶ διαφόρων οὐσιῶν καὶ ὑποστάσεων . Ἀλλ᾿ ἐπειδὴ πολλοὶ τὸ κοινὸν τῆς οὐσίας ἐπὶ τῶν μυστικῶν δογμάτων μὴ διακρίνοντες ἀπὸ τοῦ τῶν ὑποστάσεων λόγου , ταῖς αὐταῖς συμπίπτουσιν ὑπονοίαις , καὶ οἴονται διαφέρειν μηδὲν , οὐσίαν ἣ ὑπόστασιν λέγειν , ὅθεν καὶ ἤρεσε τισὶ τῶν ἀνεξετάστως τὰ τοιαῦτα προσδεχομένων , ὥσπερ μίαν οὐσίαν οὕτω καὶ μίαν λέγειν ὑπόστασιν · καὶ τὸ ἔμπαλιν , οἱ τὰς τρεῖς ὑποστάσεις παραδεχόμενοι , καὶ τὴν τῶν οὐσιῶν διαίρεσιν κατὰ τὸν ἶσον ἀριθμὸν ἐκ τῆς ὁμολογίας ταύτης δογματίζειν οἴονται δεῖν · διὰ τοῦτο ὡς ἃν μὴ καὶ σὺ τὰ ὅμοια πάθοις , ὑπόμνημά σοι διὰ βραχέων τὸν περὶ τούτου λόγον ἐποιησάμην . ἔστι δὲ τοιαύτη τῶν λεγομένων ἡ ἔννοια . πάντων τῶν ὀνομάτων τὰ μὲν ἐπὶ πλειόνων καὶ τῷ ἀριθμῷ διαφερόντων λεγόμενα πραγμάτων , καθολικωτέραν τινὰ τὴν σημασίαν ἔχει , οἷον ἄνθρωπος · ὁ γὰρ τοῦτο εἰπὼν , τὴν κοινὴν φύσιν διὰ τοῦ ὀνόματος δείξας , οὐ περιέγραψε τῇ φωνῇ τὸν τινὰ ἄνθρωπον , τον ἰδίως ὑπὸ τοῦ ὀνόματος γνωριζόμενον · οὐ γὰρ μᾶλλον Πέτρος ἄνθρωπος ἐστὶν , ἣ καὶ Ἀνδρέας , καὶ Ἰωάννης , καὶ Ἰάκωβος . ἡ οὖν κοινότης τοῦ σημαινομένου , ὁμοίως ἐπὶ πάντας τοὺς ὕπο τὸ αὐτὸ ὄνομα τεταγμένους χωροῦσα , χρείαν ἔχει τῆς υποδιαστολῆς , δι᾿ ἧς οὐ τὸν καθόλου ἄνθρωπον , ἀλλὰ τὸν Πέτρον ἣ τὸν Ιωάννην ἐπιγνωσόμεθα . τὰ δὲ τῶν ὀνομάτων , ἰδικωτέραν ἔχει ἔνδειξιν , δι’ ἧς , οὐχ ἡ κοινότης τῆς φύσεως ἐνθεωρῖται τῷ σημαινομένῳ , ἀλλὰ πράγματος τινὸς περιγραφὴ μηδεμίαν ἔχουσα πρὸς τὸ ὁμογενὲς κατὰ τὸ ἰδιάζον τὴν κοινωνίαν , οἷον ὁ Παῦλος ἣ ὁ Τιμόθεος . οὐκέτι γὰρ ἡ τοιαύτη φωνὴ ἐπὶ τὸ κοινὸν τῆς φύσεως φέρεται , ἀλλὰ χωρίσασα τῆς περιληπτικῆς σημασίας , περιγεγραμμένων τινῶν πραγμάτων ἔμφασιν διὰ τῶν ὀνομάτων παρίστησιν . Ὅταν οὖν δύο ἣ καὶ πλειόνων κατὰ τὸ αὐτὸ ὄντων , οἷον Παύλου καὶ Σιλουανοῦ καὶ Τιμοθέου , περὶ τῆς οὐσίας τῶν ἀνθρώπων ζητεῖται λόγος , οὐκ ἄλλον τίς ἀποδώσει τῆς οὐσίας ἐπὶ τοῦ Παύλου λόγον , ἕτερον δὲ ἐπὶ τοῦ Σιλουανοῦ , καὶ ἄλλον ἐπὶ τοῦ Τιμοθέου , ἀλλὰ δι’ ὧν ἃν λόγων ἡ οὐσία τοῦ Παύλου δειχθῇ , οὗτοι καὶ τοῖς ἄλλοις ἐφαρμόσουσι , καὶ εἰσὶν ἀλλήλοις ὁμοούσιοι οἱ τῷ αὐτῷ λόγῳ τῆς οὐσίας ὑπογραφόμενοι . ἐπειδὰν δέ τις τὸ κοινὸν μαθὼν ἐπὶ τὰ ἰδιάζοντα τρέψῃ τὴν θεωρίαν , δι’ ὧν χωρίζεται τοῦ ἑτέρου τὸ ἕτερον , οὐκέτι ὁ ἑκάστου γνωριστικὸς λόγος , τῷ περὶ τοῦ ἄλλου διὰ πάντων συνενεχθήσεται , κἂν ἔν τισιν εὑρεθῇ τὸ κοινὸν ἔχων . οὕτω τοίνυν φαμὲν τὸ ἰδίως λεγόμενον τῷ τῆς ὑποστάσεως δηλοῦσθαι ῥήματι . ὁ γὰρ ἄνθρωπον εἰπὼν , ἐσκεδασμένην τινὰ διάνοιαν τῷ ἀορίστῳ τῆς σημασίας τῆ ἀκοὴ ἐνεποίησεν · ὥστε τὴν μὲν φύσιν ἐκ τοῦ ὀνόματος δηλωθῆναι , τὸ δὲ ὑφεστὸς καὶ δηλούμενον ἰδίως ὑπὸ τοῦ ὀνόματος πρᾶγμα μὴ σημανθῆναι · ὁ δὲ Παῦλον εἰπὼν , ἔδειξεν ἐν τῷ δηλουμένῳ ὑπὸ τοῦ ὀνόματος πράγματι ὑφεστῶσαν τὴν φύσιν . τοῦτο οὖν ἐστιν ἡ ὑπόστασις , οὐχ ἡ ἀόριστος τῆς οὐσίας ἔννοια , μηδεμίαν ἐκ τῆς κοινότητος τοῦ σημαινομένου στάσιν εὑρίσκουσα , ἀλλ’ ἣ τὸ κοινόν τε καὶ ἀπερίγραπτον ἐν τῷ τινὶ πράγματι διὰ τῶν ἐπιφαινομένων ἰδιωμάτων παριστῶσα καὶ περιγράφουσα · ὡς καὶ τῇ γραφῆ σύνηθες τὸ τοιοῦτον ποιεῖν , ἐν ἄλλοις τὲ πολλοῖς καὶ ἐν τῇ κατὰ τὸν Ἰὼβ ἱστορίᾳ . ἐπειδὴ γὰρ τὰ περὶ αὐτοῦ διηγεῖσθαι , πρότερον τοῦ κοινοῦ μνημονεύσασα καὶ εἰποῦσα ἄνθρωπος , εὐθὺς ἀποτέμνει τῷ ἰδιάζοντι ἐν τῇ προσθήκῃ τοῦ τὶς , ἀλλὰ τῆς μὲν οὐσίας τὴν ὑπογραφὴν ὡς οὐδὲν φέρουσαν κέρδος πρὸς τὸν προκείμενον τοῦ λόγου σκοπὸν ἐσιώπησε , τὸν δὲ τινὰ , διὰ τῶν οἰκείων γνωρισμάτων χαρακτηρίζει , καὶ τόπον λέγουσα , καὶ τὰ τοῦ ἤθους γνωρίσματα , καὶ ὅσα τῶν ἔξωθεν συμπαραλειφθέντα χωρίζειν αὐτὸν καὶ ἀμφιστᾶν ἔμελλεν τῆς κοινῆς σημασίας · ὥστε διὰ πάντων ἐναργῆ τοῦ ἱστορουμένου γενέσθαι τὴν ὑπογραφὴν , ἐκ τοῦ ὀνόματος , ἐκ τοῦ τόπου , ἐκ τῶν τῆς ψυχῆς ἰδιωμάτων . ἐκ τῶν ἔξωθεν περὶ αὐτὸν θεωρουμένων . εἰ δὲ τὸν τῆς οὐσίας ἐδήλου λόγον , οὐδεμία ἃν ἐγένετο τῶν εἰρημένων ἐν τῆ τῆς φύσεως ἑρμηνείᾳ μνήμη . ὁ γὰρ αὐτὸς ἃν ἦν λόγος ὃς καὶ ἐπὶ τοῦ Βαλδὰδ τοῦ Σαυχίτου , καὶ Σωφὰρ τοῦ νυ , καὶ ἐφ’ ἑκάστου τῶν ἐκεῖ μνημονευθέντων ἀνθρώπων . Βασιλείου . Ἁπλῶς δὲ ὃν λόγον ἔχει τὸ κοινὸν πρὸς τὸ ἴδιον , τοῦτον ἔχει ἡ οὐσία πρὸς τὴν ὑπόστασιν . ἕκαστος γὰρ ἡμῶν καὶ τῷ κοινῷ τῆς οὐσίας λόγῳ τοῦ αὐτοῦ μετέχει , καὶ τοῖς περὶ αὐτῶν ἰδιώμασιν , ὁ δεῖνα ἐστὶ καὶ ὁ δεῖνα . Πρὸς Ἀμφιλόχιον . Καὶ σαφέστερον εἰπεῖν οὐσία καὶ ὑπόστασις ταύτην ἔχει τὴν διαφορὰν , ἣν ἔχει τὸ κοινὸν πρὸς τὸ καθ’ ἕκαστον , οἷον ὡς ἔχει τὸ ζῶον πρὸς τὸν δεῖνα ἄνθρωπον . Μαξίμου . Κοινὸν μὲν γάρ ἐστι καὶ καθολικὸν , ἤγουν γενικὸν , κατὰ τοὺς πατέρας ἡ οὐσία καὶ ἡ φύσις , ἴδιον δὲ καὶ μερικὸν ἡ ὑπόστασις καὶ τὸ πρόσωπον . Βασιλείου . Γρηγορίου ἀδελφοῦ αὐτοῦ . Ὃν τοίνυν ἐν τοῖς καθ’ ἡμᾶς ἔγνως διαφορᾶς λόγον ἐπί τε τῆς οὐσίας καὶ τῆς ὑποστάσεως , τοῦτον μετατιθεὶς καὶ ἐπὶ τῶν θείων δογμάτων , οὐχ ἁμαρτήσῃ πῶς τὸ αὐτοῦ τοῦ Πατρὸς ὁ τι ποτε ὑποτίθεταί σου ἡ ἔννοια · πρὸς οὐδὲν γάρ ἐστιν ἀποτεταγμένον νόημα τὴν ψυχὴν ἐπερείδειν διὰ τὸ πεπεῖσθαι αὐτῷ ὑπὲρ πᾶν αὐτοῦ νόημα · τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ νοήσεις , τοῦτο ὡσαύτως καὶ ἐπὶ τοῦ Πνεύματος τοῦ Ἁγίου · ὁ γὰρ τοῦ ἀκτίστου καὶ ἀκαταλήπτου λόγος εἷς ἐστι , καὶ ὁ αὐτὸς ἐπί τε τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος · οὐ γὰρ τὸ μὲν μᾶλλον ἀκατάληπτόν τε καὶ ἄκτιστον , τὸ δὲ ἧττον . ἐπειδὴ δὲ χρὴ διὰ τῶν ἰδιαζόντων σημείων ἀσύγχυτον ἐπὶ τῆς τριάδος τὴν διάκρισιν ἔχειν , τὸ μὲν κοινὸν ἐπιθεωρούμενον , οἷον τὸ ἄκτιστον λέγω , ἢ τὸ ὑπὲρ πᾶσαν κατάληψιν , ἣ εἴτι τοιοῦτον , οὐ συμπαραληψόμεθα εἰς τὴν τοῦ ἰδιάζοντος κρίσιν · ἐπιζητήσομεν δὲ μόνον δι’ ὧν ἡ περὶ ἑκάστου ἔννοια τηλαυγῶς καὶ ἀμίκτως τοῖς συνθεωρουμένοις ἀφορισθήσεται . καλῶς οὖν ἔχειν μοι δοκεῖ οὕτως ἀνιχνεῦσαι τὸν λόγον πᾶν ὅπερ ἃν εἰς ἡμᾶς ἐκ θείας δυνάμεως φθάσει ἀγαθὸν , τῆς πάντα ἐν πᾶσιν ἐνεργούσης χάριτος . ἐνέργειαν αὐτοῦ φαμὲν , καθώς φησιν ὁ Ἀπόστολος , ὅτι “ ταῦτα δὲ πάντα ἐνεργεῖ τὸ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα , διαιροῦν ἰδίᾳ “ ἑκάστω καθὼς βούλεται . ” Ζητοῦντες δὲ εἰ ἐκ μόνου Ἁγίου Πνεύματος ἡ τῶν ἀγαθῶν χορηγία τὴν ἀρχὴν λαβοῦσα οὕτω παραγίνεται τοῖς ἀναξίοις , πάλιν ὑπὸ τῆς γραφῆς ὁδηγούμεθα εἰς τὸ τῆς χορηγίας τῶν ἀγαθῶν διὰ τοῦ Πνεύματος ἡμῖν ἐνεργουμένων , ἀρχηγὸν καὶ αἴτιον τὸν μονογενῆ Θεὸν εἶναι πιστεύειν . πάντα γὰρ δι’ αὐτοῦ γεγενῆσθαι καὶ ἐν αὐτῷ συνεστάναι παρὰ τῆς ἁγίας γραφῆς ἐδιδάχθημεν . ὅταν τοίνυν καὶ πρὸς ἐκείνην ὑψωθῶμεν τὴν ἔννοιαν , πάλιν ὑπὸ τῆς θεοπνεύστου χειραγωγίας ἀναγόμενοι διδασκόμεθα , ὅτι δι’ ἐκείνης μὲν πάντα τῆς δυνάμεως ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παράγεται , οὐ μὴν οὐδὲ ἐξ ἐκείνης ἀνάρχως , ἀλλά τις ἐστὶ δύναμις ἀγεννήτως καὶ ἀνάρχως ὑφεστῶσα , ἥτις ἐστὶν αἰτία τῆς ἁπάντων τῶν ὄντων αἰτίας . ἐκ γὰρ τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱὸς , δι’ οὗ τὰ πάντα , ᾧ πάντοτε τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἀχωρίστως συνεπινοεῖται · οὐ γάρ ἐστιν ἐν περινοίᾳ γενέσθαι τοῦ Υἱοῦ μὴ προκαταυγασθέντα τῷ Πνεύματι . ἐπειδὴ τοίνυν τὸ Ἅγιον Πνεῦμα , ἀφ’ οὗ πᾶσα ἐπὶ τὴν κτίσιν ἡ τῶν ἀγαθῶν χορηγία πηγάζει , τοῦ Υἱοῦ μὲν ἤρτηται , ᾧ ἀδιαστάτως συγκαταλαμβάνεται · τῆς δὲ τοῦ Πατρὸς αἰτίας ἐξημμένον ἔχει τὸ αὐτοῦ , ὅθεν καὶ ἐκπορεύεται , τοῦτο γνωριστικὸν τῆς κατὰ τὴν ὑπόστασιν ἰδιότητος σημεῖον ἔχει , τὸ μετὰ τὸν Υἱὸν καὶ σὺν αὐτῷ γνωρίζεσθαι , καὶ τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς ὑφεστάναι . ὁ δὲ Υἱὸς , ὁ τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορευόμενον Πνεῦμα δι’ ἑαυτοῦ καὶ μεθ’ ἑαυτοῦ γνωρίζων , μόνος μονογενῶς ἐκ τοῦ ἀγεννήτου φωτὸς ἐκλάμψας , οὐδεμίαν κατὰ τὸ ἰδιάζον τῶν γνωρισμάτων τὴν κοινωνίαν ἔχει πρὸς τὸν Πατέρα ἣ πρὸς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον , ἀλλὰ τοῖς εἰρημένοις σημείοις μόνος γνωρίζεται . ὁ δὲ ἐπὶ πάντων Θεὸς ἐξαίρετόν τι γνώρισμα τῆς ἑαυτοῦ ὑποστάσεως , τὸ Πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἐκ μηδεμιᾶς αἰτίας ὑποστῆναι μόνος ἔχει · καὶ διὰ τούτου πάλιν τοῦ σημείου καὶ αὐτὸς ἰδιαζόντως ἐπιγινωσκεται . τούτου ἕνεκεν ἐν τῆ τῆς οὐσίας κοινότητι , ἀσύμβατα φαμὲν εἶναι καὶ ἀκοινώνητα τὰ ἐπιθεωρούμενα τῇ τριάδι γνωρίσματα , δι’ ὧν ἡ ἰδιότης παρίσταται τῶν ἐν τῇ πίστει παραδεδομένων προσώπων · ἑκάστου τοῖς ἰδίοις γνωρίσμασι διακεκριμένως καταλαμβανομένου , ὥστε διὰ τῶν εἰρημένων σημείων τὸ κεχωρισμένον τῶν ὑποστάσεων ἐξαιρεθῆναι . κατὰ δὲ τὸ ἄπειρον καὶ ἀκατάληπτον καὶ τὸ ἄκτιστον αὐτοῦ καὶ μηδενὶ τόπῳ περιειλῆφθαι καὶ πᾶσι τοῖς τοιούτοις μηδεμίαν αὐτῷ παραλλαγὴν ἐν τῇ ζωοποιῷ φύσει ἐπὶ Πατρὸς λέγω καὶ Υἱοῦ καὶ Πνεύματος Ἁγίου , ἀλλά τινα συνεχῆ καὶ ἀδιάσπαστον κοινωνίαν ἐν αὐτοῖς θεωρεῖσθαι , καὶ δι’ ὧν ἄν τις νοημάτων τὸ μεγαλεῖον ἑνός τινος τῶν ἐν τῇ Ἀγία τριάδι πιστευομένων ἐπινοήσειε , διὰ τῶν αὐτῶν προελεύσεται ἀπαραλλάκτως ἐπὶ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ Πνεύματος Ἁγίου τὴν δόξαν βλέπων , ἐν οὐδενὶ διαλείμματι μεταξὺ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ Ἄγ’ ἴου Πνεύματος τῆς διανοίας κενεμβατούσης · διότι οὐδέν ἐστι τὸ διὰ μέσου τούτων παρενειρόμενον , οὔτε πρᾶγμα ὑφεστὼς ἄλλο τι παρὰ τὴν θείαν φύσιν , ὡς καταμερίζειν αὐτὴν πρὸς ἑαυτὴν διὰ τῆς τοῦ ἀλλοτρίου παρεμπτώσεως δύνασθαι , οὔτε διαστήματός τινος ἀνυποστάτου κενότης , ἥτις κεχηνέναι ποιεῖ τῆς θείας οὐσίας τὴν πρὸς ἑαυτὴν ἁρμονίαν , τῇ παρενθήκῃ τοῦ κενοῦ τὸ συνεχὲς διαστέλλουσα , ἀλλὰ μᾶλλον , καὶ ἐκ τούτου τὸ ἄτρεπτον αὐτοῦ σημαίνων . Ἐπειδὴ γὰρ τῶν γενητῶν ἡ φύσις τρεπτὴ , καὶ οἱ μὲν παρέβησαν , οἱ δὲ παρήκουσαν , ἥτε πράξις αὐτῶν οὐκ ἔστι βεβαία , ἀλλὰ πολλάκις ἐνδέχεται τὸν νῦν ἀγαθὸν μετὰ ταῦτα τρέπεσθαι · διὰ τοῦτο ἀτρέπτου χρεία , ἴνα τὸ ἀμετάβλητον τῆς τοῦ λόγου δικαιοσύνης ἔχωσιν εἰκόνα καὶ τύπον πρὸς ἀρετὴν οἱ ἄνθρωποι . ἡ δὲ τοιαύτη διάνοια ἔχει καὶ τὴν αἰτίαν τοῖς εὖ φρονοῦσιν εὔλογον . ἐπειδὴ γὰρ ὁ πρῶτος ἄνθρωπος Ἀδὰμ ἐτράπη , καὶ διὰ τῆς ἁμαρτίας θάνατος εἰσῆλθεν εἰς τὸν κόσμον , διὰ τοῦτο τὸν δεύτερον Ἀδὰμ ἔπρεπεν ἄτρεπτον εἶναι , ἵνα κἂν πάλιν ὁ ὄφις ἐπιχειρήσῃ , αὐτοῦ μὲν ἡ ἀπάτη ἐξασθενήσῃ · τοῦ δὲ Κυρίου ἀτρέπτου ὄντος πρὸς πάντα , ὁ ὄφις ἀσθενὴς τοῖς ἐπιχειρήσασι γένητ’ αἰ . ὥσπερ γὰρ τοῦ Ἀδὰμ παραβάντος εἰς πάντας ἀνθρώπους ἡ ἀπάτη διέβη , οὕτω τοῦ Κυρίου ἰσχύσαντος ἡ τοιαύτη λοιπὸν ἰσχὺς εἰς ἡμᾶς διαβήσεται , ὥστε λέγειν ἕκαστον ἡμῶν , “ οὐ γὰρ αὐτοῦ τὰ νοή - “ μάτα ἀγνοοῦμεν . ” οὐκοῦν εἰκότως ὁ Κύριος ὁ ἀεὶ καὶ φύσει ἀτρέπτως ἀγαπῶν δικαιοσύνην , καὶ μισῶν ἀδικίαν χρίεται , καὶ αὐτὸς ἀποστέλλεται , ἵνα ὁ αὐτὸς διαμένων , τὴν τρεπτὴν σάρκα λαβὼν , τὴν μὲν ἁμαρτίαν ἐν αὐτῇ κατακρίνῃ , ἐλευθέραν δὲ αὐτὴν κατασκευάσῃ · εἰς τὸ δύνασθαι λοιπὸν τὸ δικαίωμα τοῦ νόμου πληροῦν ἐν αὐτῇ . ὥστε λέγειν δύνασθαι ἡμεῖς , οὐκ ἐσμὲν ἐν σαρκὶ , ἀλλ’ ἐν Πνεύματι . μάτην ἄρα , ὦ Ἀρειανοὶ , ἡ τοιαύτη ὑμῖν ἀπόνοια γέγονεν , καὶ μάτην τὰ ῥήματα τῶν γραφῶν ἐπροφασίσασθε . Κυρίλλου Θησαυρικῶν . Λέγοντες ὅτι γέγραπται “ ἠγάπη - “ σὰς δικαιοσύνην , καὶ ἐμίσησας ἀνομίαν , διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ “ Θεὸς , ” οὐκ ἃν οὖν ὅλως κεχρῖσθαι τὸν Κύριον δώσομεν εἰ μὴ δικαιοσύνην ἠγάπησε καὶ ἐμίσησεν ἀδικίαν . ὁ γὰρ αἰτιολογικὸς σύνδεσμος , τουτέστι “ διὰ τοῦτο ” μεταξὺ κείμενος μισθὸν ὥσπερ ἀρετῆς τὸ χρῖσμα δεικνύει . εἰ δὲ διὰ τοῦτο χρίεται ὅτι δικαιοσύνην ἀγαπᾷ καὶ ἀδικίαν μισεῖ , δῶρον ἔχει τὸν ἁγιασμόν . ὁ δὲ προσθήκης τινὸς δεηθεὶς , ἀτελὴς ἃν εἴη , καὶ οὐχ ὅμοιος τῷ τελείῳ Πατρί . ταῦτα μὲν ὑμεῖς · ἀκούσεσθε δὲ ὅτι τοῦτο εἴρηται , οὐχ ἵνα μισθὸν ἀρετῆς τὸ χρῖσμα δεδόσθαι τίς ὑπολάβῃ , ἀλλ’ ἵνα τοιώσδε νοήσωμεν τὸ λεγόμενον . τρεπτῆς ὑπάρχων φύσεως ὁ προ - πάτωρ Ἀδὰμ , καὶ πεφυκὼς ποτὲ μὲν τὴν δικαιοσύνην ἀγαπᾶν καὶ μισεῖν τὴν ἀδικίαν , ποτὲ δὲ πάλιν εἰς τὴν ἐναντίαν ἕξιν μεταπηδᾷν παρηνέχθη παρὰ τοῦ διαβόλου . ἐπειδὴ δὲ πρὸς τὴν τοῦ τοιούτου νοσήματος λύσιν ἔδει τὸν ἄτρεπτον τοῦ Θεοῦ Λόγον ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν ἀντιθεῖναι τῷ πονηρῷ , ἵν ὥσπερ διὰ τῆς τοῦ Ἀδὰμ τροπῆς ἐνικήθημεν , οὕτω διὰ τῆς ἀτρεψίας τοῦ Λόγου κρατήσωμεν · διὰ τοῦτο χρίεται , ὡς ἀεὶ καὶ ἀπαραλλάκτως δικαιοσύνην ἀγαπῶν καὶ μισῶν ἀδικίαν , καὶ τραπῆναι μὴ δυνάμενος . ὅταν οὖν λέγω “ ἠγά - “ πησας δικαιοσύνη , καὶ ἐμίσησας ἀδικίαν , διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε “ ὁ Θεὸς , ” τοιαύτην τινὰ δέχεσθε διάνοιαν . ἐπειδὴ πάντων τῶν γενητῶν τρεπομένην ἐχόντων τὴν φύσιν , οὐδὲν ἐδύνατο μάχεσθαι τῷ διαβόλῳ , σὺ δὲ ἐξ ἀτρέπτου Πατρὸς ἄτρεπτος ὣν Θεὸς Λόγος , ἀεὶ δικαιοσύνην ἀγαπᾷς , τὴν δὲ ἀδικίαν μισεῖς , ἔχρισέ σε ὁ Θεὸς , ἵνα ἱν σοὶ πρώτῳ τὴν ἀνθρώπου φύσιν πάντα νικῶσαν . θεάσηται . Ἀθανασίου κατὰ Ἀρειανῶν . Ὁ Λάγος γὰρ τοῦ Θεοῦ ἄτρεπτος ἐστὶν ἀεὶ καὶ ὡσαύτως ἔχει , οὐχ ἁπλῶς , ἀλλ’ ὡς ὁ Πατήρ . ἐπεὶ πῶς πάντα τὰ τοῦ Πατρὸς τοῦ Υἱοῦ ἐστὶν , εἰ μὴ καὶ τὸ ἄτρεπτον τοῦ Πατρὸς ἔχει ; οὐχ ὡς ὑποκείμενος δὲ νόμοις καὶ τὴν ἐπὶ θάτερα ῥοπὴν ἔχων , τὸ μὲν ἀγαπᾷ , τὸ δὲ μισεῖ , ἵνα μὴ φόβῳ τοῦ ἐκπεσεῖν τὸ ἕτερον προσλαμβάνῃ , καὶ ἄλλως πάλιν τρεπτὸς εἰσάγηται , ἀλλ’ ὡς Θεὸς ὣν καὶ Λόγος τοῦ Πατρὸς , κριτής ἐστι δίκαιος καὶ φιλάρετος , μᾶλλον δὲ καὶ χορηγὸς ἀρετῆς . οὖν φύσει καὶ ὅσιος ὣν , διὰ τοῦτο ἀγαπᾶν λέγεται δικαιοσύνην καὶ μισεῖν ἀδικίαν , ἴσον τῷ εἰπεῖν , ὅτι τοὺς μὲν ἐναρέτους ἀγαπᾷ καὶ προσλαμβάνεται , τοὺς δὲ ἀδίκους ἀποστρέφεται καὶ μισεῖ . τὸ αὐτὸ δὲ καὶ περὶ τοῦ Πατρὸς λέγουσιν αἱ γραφαὶ , “ δίκαιος “ Κύριος καὶ δικαιοσύνας ἠγάπησε . ” καὶ “ ἐμίσησας πάντας “ τοὺς ἐργαζομένους τὴν ἀνομίαν . ” καὶ διὰ Ἡσαΐου λέγει , “ ἐγώ “ εἰμι Κύριος ὁ ἀγαπῶν δικαιοσύνην καὶ μισῶν ἁρπάγματα ἐξ “ ἀδικίας . ” ἣ τοίνυν κἀκεῖνα τὰ ῥήματα ὡς ταῦτα ἐκλαμβανέτωσαν , καὶ γὰρ κἀκεῖνα περὶ τῆς εἰκόνος τοῦ Θεοῦ γέγραπται , ἣ καὶ ταῦτα ὡς ἐκεῖνα κακῶς διανοούμενοι , τρεπτὸν καὶ τὸν Πατέρα ἐπινοείτωσαν . εἰ δὲ ἀσεβὲς τὸ λέγεσθαι τὸν Θεὸν δικαιοσύνας ἀγαπᾷν , καὶ μισεῖν ἁρπάγματα ἐξ ἀδικίας ὡς δεκτικὸν τοῦ ἐναντίου , ὥστε τοῦτο μὲν ἐκλέγεσθαι , τοῦτο δὲ μὴ αἱρεῖσθαι , ἀκόλουθον ἃν εἴη καὶ περὶ τῆς εἰκόνος τοῦ Θεοῦ τοιαῦτα νοεῖν . τοιαύτην γὰρ εἶναι τὴν εἰκόνα δεῖ , οἷος ὁ ταύτης Πατήρ · πρὸς γὰρ τὸ ἀρχέτυπον ἡ εἰκὼν , καὶ πρὸς τὴν εἰκόνα τὸ ἀρχέτυπον . ἀκουέ - τωσαν οὖν οἱ θεομάχοι , ἀπόδοτε τὰ τοῦ ἀνθρώπου τῷ ἀνθρώπῳ , καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ τῶ Θεῶ . Κυρίλλου Ὁμιλία . Ὁρᾷς ὅτι Θεὸς χρίεται παρὰ Θεοῦ , ὅτε γὰρ γέγονεν ἄνθρωπος μεμενηκὼς ὅπερ ἦν , τότε καὶ καθ’ ἡμᾶς ἀνθρωπίνως χρίεται πρὸς ἀποστολήν . χρίεται γὰρ ἡ ἀνθρωπότης τῷ θείῳ Πνεύματι , οὐκ ἐνεργεῖται καθάπερ ἐπὶ τῶν ψιλῶν ἀνθρώπων , οἷον προφητῶν , πατριαρχῶν · καὶ ἔστι χρίσις οἷον ὅλη τοῦ χρίοντος ἡ παρουσία . χρίεται δὲ ὁ Υἱὸς ὅτε εἰς τὴν οἰκουμένην εἰσήχθη , τουτέστιν ὅτε ἐσαρκώθη · τότε γὰρ ἐκοινώνησε τῇ κτίσει , ἑνώσας ἑαυτῷ τὸ κτιστὸν , καὶ χρίσας τὴν ἀνθρωπότητα τῇ θεότητι , ὥστε ποιῆσαι τὰ ἀμφότερα ἕν . Θεοδωρήτου περὶ . . . Φαίη δ᾿ ἄν τις πῶς ὁ Θεὸς καὶ μετὰ τοῦ ἄρθρου προσαγορευθεὶς Θεὸς , καὶ τὸν θρόνον ἔχων εἰς αἰῶνα αἰῶνος , χρισθείη ἃν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ ; πῶς δ᾿ ἃν χειροτονητὴν λάβοι βασιλείαν , φυσικὴν ἔχων βασιλείαν ; ἐναντίον γὰρ τὸ εἶναι βασιλεία τοῦ χρισθῆναι εἰς βασιλείαν . ἐροῦμεν τοίνυν πρὸς τοῦτο , ὅτι τὸν μὲν Θεὸν , οὗ ὁ θρόνος εἰς αἰῶνα αἰῶνος , τὸν ἀεὶ ὄντα νοεῖν χρὴ , τὸν δὲ ὕστερον ποτὲ χρισθέντα , τὸ ἐξ ἡμῶν ληφθὲν , τὸ ἐκ Δαβὶδ , τὸ ἐξ Ἀβραὰμ , τὸ μετόχους ἔχων , οὓς πλεονεκτεῖ τὸ χρίσματι πάντα ἐν ἑαυτῷ δεξάμενον τὰ τοῦ παναγίου Πνεύματος χαρίσματα . ἐν ἑκατέρᾳ δὲ φύσει ὁ εἷς Θεὸς προσκυνεῖται . Καὶ , σὺ κατ’ ἀρχὰς , Κύριε , τὴν γῆν ἐθεμελιώσας , καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σου εἰσὶν οἱ οὐρανοί . αὐτοὶ ἀπολοῦνται , σὺ δὲ διαμένεις . καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται , καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτοὺς καὶ ἀλλαγήσονται · σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ , καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλείψουσιν . Θεοδωρήτου . Ἔδειξεν αὐτὸν τὸν ἁπάντων δημιουργόν . διὰ γὰρ οὐρανοῦ καὶ γῆς πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς περιέλαβεν , ἃ καὶ ἀπὸ ἀρχῆς τινος τοῦ μὴ εἶναι ποτὲ γέγονε καὶ ἐκτίσθη . δῆλον γὰρ ὅτι τὸ κατ’ ἀρχὰς κτιζόμενον , ἀρχὴν ἔχει τοῦ κτίζεσθαι . ἐδίδαξεν ὡς ἄτρεπτος καὶ ἀναλλοίωτος . τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ “ αὐτοὶ ἀπολοῦν - “ ται , σὺ δὲ διαμένεις . ” ἐδήλωσε καὶ τῆς κτίσεως τὴν ἐπὶ τὸ κρεῖττον μεταβολὴν ὑπ’ αὐτοῦ γενησομένην . αὐτοῦ δὲ τὸ ἄναρχον καὶ ἀνώλεθρον . “ σὺ γάρ , ” φησιν , “ ὁ αὐτὸς εἶ , καὶ τὰ ἔτη σου “ οὐκ ἐκλείψουσιν · ” οὐ γὰρ ἐγένου , ἀλλὰ εἶ , οὐδὲ ἀλλοίωσιν δέχῃ τινά · ἀεὶ γὰρ ὁ αὐτὸς εἰ δηλοῖ δὲ ταῦτα καὶ τὸ ἀπαθὲς τῆς θεότητος · εἰ γὰρ αὕτη πέπονθεν , πῶς ἐστὶν ἡ αὐτή ; ἠλλοίωται γάρ . καὶ εἰ τρεῖς ἡμέρας ἐν τῷ θανάτῳ πεποίηκεν , ἐξέλειπε τὰ ὄη . ἀλλὰ καὶ ὁ προφήτης ἡμᾶς , καὶ ὁ Ἀπόστολος διδάσκει , ὁ μὲν , γεγραφὼς τὴν μαρτυρίαν , ὁ δὲ ταύτῃ χρησάμενος , ὡς ὁ αὐτός ἐστι , καὶ τὰ ἔτη αὐτοῦ οὐκ ἐκλείψουσιν . Χργσοστόμου . Ἵνα γὰρ μὴ ἀκούσας “ ὅταν δὲ εἰσαγάγῃ τὸν “ πρωτότοκον εἰς τὴν οἰκουμένην , ” ὡς δῶρον νομίσῃς εἶναι ὕστερον αὐτῷ προσδοθὲν , τοῦτο καὶ ἄνω προδιωρθώσατο . εἶτα καὶ πάλιν ἐπιδιορθοῦται λέγων “ καταρχὰς , ” οὐχὶ νῦν ἀλλ’ ἄνωθεν . ἰδοὺ πάλιν καὶ τὸν Σαμοσατέα καιρίᾳ πλήττει πληγῇ καὶ Ἄρειον · ἃ περὶ τοῦ Πατρός ἐστιν εἰπεῖν , ταῦτα ἁρμόσας τῷ Υἱῷ . μετὰ δὲ τούτου , καὶ τι ἄλλο πάρεργον ἠνίξατο . καὶ γὰρ τὴν μετασχημάτισιν τοῦ κόσμου παρεδήλωσε λέγων , ὅτι ἀλλαγήσονται , ὃ καὶ ἐν τῇ πρὸς Ῥωμαίους φησὶν , ὅτι μετασχηματίσει τὸν κόσμον , καὶ τὸ εὔκολον δηλῶν , ἐπήγαγεν , “ ἑλίξεις αὐτοὺς , ” ὥσπερ γάρ τις περιβόλαιον , οὕτως αὐτὸς τὸν κόσμον ἑλίξει καὶ ἀλλάξει . εἰ δὲ τὴν ἐπὶ τὸ βέλτιον μετασχημάτισιν οὕτως εὐκόλως ἐργάζεται , ἐπὶ τῆς ἐλάττονος δημιουργίας ἑτέρου ἐδεῖτο , μέχρι τίνος οὐκ αἰσχύνεσθε ; Θεοδωρήτου Ψαλμοῖσ περὶ ... Ὁ δὲ νοῦς τῶν ψαλμικῶν ῥημάτων τοιοῦτος . τὴν μὲν κτίσιν ὁ ποιητὴς ὡς ἃν ἐθέλῃς μετασκευάζεις · τρεπτὴ γάρ ἐστι , καὶ τοῖς σοῖς ἀκολουθεῖ νεύμασιν , αὐτὸς δὲ , ἄτρεπτον ἔχεις τὴν φύσιν καὶ ἀναλλοίωτον . τούτου δὴ χάριν περὶ μὲν τῆς κτίσεως ὁ προφήτης φησὶν , ὁ ποιῶν πάντα καὶ μετασκευάζων αὐτά , περὶ δὲ σοῦ τοῦ Θεοῦ Λόγου , σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἰ , καὶ σὺ περὶ σεαυτοῦ , ἐγώ εἰμι καὶ οὐκ ἠλλοίωμαι . σὺ τῇ γῇ τὸ εἶδος δέδωκας καὶ τὴν τάξιν , “ κατ’ ἀρχάζ́ ” τουτέστιν ἅμα τῷ οὐσιωθῆναι τοὺς ἀνθρώπους μὴ ὄντας ἐποίησας τῇ ἐνεργητικῇ σου δυνάμει , καὶ τούτων μεταβολὴν δεχομένων καὶ ἀλλοιουμένων ὡς ποιημάτων , σὺ τὸ ἄτρεπτον ἔχεις ὡς ποιητής . τὰ μὲν γὰρ γενητὰ ἤρξατο γίνεσθαι , καὶ προάγει αὐτὸν ἡ ἀρχὴ , καὶ τὸ εἶναι αὐτῶν ἐν τῷ γίνεσθαι μετρεῖται . ὁ δὲ Λόγος οὐκ ἔχων ἀρχὴν , τοῦ εἶναι τῶν τὴν ἀρχὴν ἐχόντων δημιουργὸς γίνεταί . Ἀπολοῦνται δὲ οἱ οὐρανοὶ οὐ κατ’ οὐσίαν , ἀλλὰ κατὰ τὸ σχῆμα . “ παράγει γὰρ τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου , ” καὶ ἅπαντα δὲ τὰ ὁρώμενα καταγηράσει , καὶ ἱματίου μιμήσεται παλαιότητα , τῇ συνεχεστέρᾳ χρήσει καὶ τῷ χρόνῳ · σὺ δὲ αὐτὴν ἀλλάξεις καὶ νεουργήσεις , καὶ ἄφθαρτα ποιήσεις ἀντὶ φθαρτῶν . καὶ αὐτὴ γὰρ ἡ κτίσις ἐλευθερωθήσεται ἐκ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς , καὶ οἱ οὐρανοὶ ὑποβληθήσονται φθορᾷ . ἡ δὲ φθορὰ αὕτη γενήσεται αὐτοῖς εἰς ἀνακαινισμὸν , καὶ συστελεῖς αὐτοὺς οὕτως εὐχερῶς , ὡς ἑλίσσει τις περιβόλαιον · ἑλιχθήσονται γὰρ εἰς βέλτιον σχῆμα μεταβαλλόμενοι , καὶ ἀλλαγήσονται , καὶ τροπὴν ἀγαθὴν ὑπομενοῦσι τὴν ἀπὸ τῆς παλαιότητος ἐπὶ τὴν ἀνακαίνισιν καὶ τὴν ἀφθαρσίαν . ἀλλὰ τὴν μὲν κτίσιν οὕτω μεταρυθμίζεις καὶ μεθαρμόζεις , καὶ μεταβάλλεις τὰ πάντα ὡς θέλεις . σὺ δὲ ἅτε Θεὸς , ἄτρεπτον ἔχεις τὴν φύσιν καὶ ἀίδιον , καὶ ἀλλοιώσεως κρείττονα . κτισμάτων γὰρ ἴδιον τὸ ἀλλοιοῦσθαι , τῷ καὶ τὴν οὐσίαν αὐτῆς ἀποτροπῆς ἦρχθαι , καὶ ἀπό τινος ἀρχῆς . σοῦ δὲ ἀεὶ κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ ὧσαύτως ἔχοντος ἀτρέπτου τε καὶ ἀμεταβλήτου ὄντος , ὑπερούσιος ἡ οὐσία , ἄναρχός τε καὶ ἀτελεύτητος . μόνος γὰρ ἔχεις ἀθανασίαν καὶ τὴν ὕπαρξιν ἐπ’ ἄπειρον . ἔτη γὰρ ἐπὶ Θεοῦ τὴν παράτασιν τοῦ εἶναι νοητέον . ὡς δὲ οὐκ ἔμελλεν ἄτρεπτος εἶναι ὁ μετὰ τοῦ Πατρὸς ἓν ὢν καὶ τῆς οὐσίας ἴδιος ὢν αὐτοῦ , ἧς ἀτρέπτου οὔσης , ἄτρεπτον καὶ τὸ ἐξ αὐτῆς γέννημα . Εἰ δὲ τοῦ ὄντος Λόγου τροπὴν Ἀρειανικὴν καταψεύδονται , μανθανέτωσαν ποῦ τούτοις ὁ λόγος κινδυνεύει · ἐκ γὰρ τοῦ καρποῦ τὸ δένδρον γινώσκεται . καὶ διὰ τοῦτο ὁ ἑωρακὼς τὸν Υἱὸν ἑώρακε τὸν Πατέρα , καὶ ἡ τοῦ Υἱοῦ γνῶσις , γνῶσις ἐστὶ τοῦ Πατρός . οὐκοῦν ἀναλλοίωτος ἡ εἰκὼν τοῦ ἀτρέπτου εἴη ἄν . ὁ μὲν οὖν Δαβὶδ πρὸς αὐτὸν ψάλλει , “ σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ , ” ὁ δὲ Κύριος περὶ ἑαυτοῦ φησιν , “ ἴδετέ με ὅτι ἐγώ εἰμι καὶ οὐκ ἠλλοίωμαι · εἰ γὰρ καὶ περὶ τοῦ Πατρὸς ὁ λόγος , ἀλλὰ καὶ τὸν Υἱὸν ἁρμόσει λέγειν , ὅτι μάλιστα γενόμενος ἄνθρωπος , δείκνυσι τὴν ταὐτότητα καὶ τὸ ἄτρεπτον αὐτοῦ τοῖς νομίζουσι διὰ τὴν σάρκα ἠλλοιῶσθαι αὐτὸν καὶ ἕτερόν τι γεγενῆσθαι . Πάντων τοίνυν τῶν γενητῶν καὶ πάσης τῆς κτίσεως δία τῆς οὐρανοῦ καὶ γῆς σημασίας τρεπτὴν καὶ ἀλλοιωτὴν τὴν φύσιν ἡ Γραφὴ λέγουσα , καὶ τὸν Υἱὸν ὑπεξαίρουσα τούτων , δείκνυσι μηδόλως γενητὸν αὐτὸν εἶναι , ἀλλὰ καὶ μᾶλλον αὐτὸν ἀλλοιοῦντα τὰ ἄλλα · καὶ μὴ ἀλλοιούμενον αὐτὸν διδάσκει δι’ ὣν φησι , σὺ δὲ ὁ αὐτὸς “ εἶ.Ζ καὶ εἰκότως · τὰ μὲν γὰρ γενητὰ ἐξ οὐκ ὄντων ὄντα , καὶ ὄντα πρὶν γένηται ὅλως ὅτι οὐκ ὄντα γένηται , ἀλλοιουμένην ἔχει τὴν φύσιν . ὁ δὲ Υἱὸς ἐκ τοῦ Πατρὸς ὣν , καὶ τῆς οὐσίας αὐτοῦ ἴδιος , καὶ οὐκ ἐν ἄλλῃ ἀρχῇ τὸ εἶναι ἔχων , ἀλλ’ ἐν τῷ ἀνάρχῳ Πατρὶ , ἵνα καὶ αὐτὸς ἄναρχος ᾖ , ἀναλλοίωτος καὶ ἄτρεπτος ἐστὶν , ὡς αὐτὸς ὁ Πατήρ . οὐ γὰρ θέμις εἰπεῖν ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ ἀτρέπτου τρεπτὸν γεννᾶσθαι Λόγον , καὶ ἀλλοιουμένην σοφίαν . πῶς γὰρ ἔτι Λόγος , εἰ τρεπτός ἐστιν ; ἣ πῶς ἐστι σοφία τὸ ἀλλοιούμενον ; εἰ μὴ ἄρα ὡς ἐν οὐσίᾳ συμβεβηκέναι τινὰ χάριν καὶ ἕξιν ἀρετῆς , καὶ κεκλῆσθαι ταύτην οὕτως Λόγον καὶ Υἱὸν καὶ σοφίαν εἴποιεν · ὥστε καὶ ἀφαιρεῖσθαι καὶ προστίθεσθαι αὐτῇ δύνασθαι . ἀλλ’ οὐκ ἔστι Χριστιανῶν ἡ πίστις αὕτη · τὸ γὰρ τρεπόμενον καὶ οὐχ ἱστάμενον ἐν ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ πῶς δύναται εἶναι ἀληθές ; ἀλλὰ μὴν ὁ Κύριος περὶ ἑαυτοῦ λέγει , “ ἐγώ εἰμι ἡ ἀλήθεια , ” καὶ τὸ ἄτρεπτον αὐτοῦ τοῦτο δείκνυσιν . οἱ δὲ Ἀρειανοὶ ἀπὸ τῆς καρδίας ὡς ἀπὸ φθορᾶς ταῦτα ἐξεμοῦσι , καὶ γένητον αὐτὸν λέγουσι . Κυρίλλου θησαυρικῶν . Ἀλλὰ μὴν πᾶν ὅπερ ἃν φαίνηται γεγονὸς κατ’ οὐσίαν , καὶ εἰς τὸ μὴ εἶναι καταλήξει ποτὲ , θελήσαντος τοῦ δημιουργοῦ · καὶ ὅπερ ἃν ἔχοι φύσιν τοῦ παθεῖν τι δεκτικὴν , πάθοι ἃν καὶ εἰ μήπω πέπονθε · τὸ δὲ πάσχειν οὐ πεφυκὸς , οὐκ ἄν τι πάθοι ποτὲ καὶ ἕτερόν τι παρ’ ἐκεῖνο ἐστί · καὶ τὸ ἀεὶ ὡσαύτως ὣν , οὔτε τοῦ εἶναι ἤρξατο , οὔτε μὴν οἰδε τὸν ἐπὶ τῷ τέλει δρόμον , ὥσπερ τὰ τοῦ εἶναι ἀρξάμενα . ἀλλ’ οὐκ ἄν τις εἴποι νοῦν ἔχων , τὰ τοσαύτην ἔχοντα πρὸς ἄλληλα τὴν ἐναντιότητα , καὶ οὕτω κατὰ φύσιν διεστηκότα , ὁμογενῆ τε εἶναι , καὶ τῆς αὐτῆς ὑπάρχειν οὐσίας . εἰ τοίνυν ἔπι μὲν τῶν ποιημάτων ὡς ὑποκειμένων φθορᾶ λέγεται , αὐτοὶ ἀπολοῦνται , ἐπὶ δὲ τοῦ Υἱοῦ , “ σὺ δὲ διαμένεις ; ” κἀκεῖνα μὲν παλαιωθήσεται ὡς γενητικὴν ἔχοντα τὴν φύσιν , τοῦ δὲ Υἱοῦ τὰ ἔτη οὐκ ἐκλείψουσι , πῶς ὁ μονογενὴς u ἔσται τοῖς Ἀγγέλοις ὁ Υἱός ; τοῖς γενητοῖς ὁ ἀγένητος ; τοῖς πεποιημένοις ὁ ποιητής ; τοῖς παρελθεῖν δυναμένοις ὁ αἰώνιος ; εἰ γὰρ καὶ ἀθάνατόν τι χρῆμα ὁ Ἄγγελος ἐστὶ διὰ τὴν οὕτω κειμένην ἐπ’ αὐτῷ τοῦ ποιήσαντος βούλησίν τε καὶ χάριν , ἀλλ’ ἐπείπερ ἀρχὴν τοῦ εἶναι ἔχει , δύναιτ’ ἃν καὶ εἰς τέλος ἐλθεῖν . φύσεως δὲ πλεονεκτήματα τοῖς ἔχουσιν ἐστὶν ἰσχυρὰ , καὶ οὐχὶ τῷ πεποιηκότι Θεῷ · ὥσπερ οὖν καὶ τὸ πῦρ , καυστικὸν μέν ἐστιν , ἀλλ’ οὐ τῷ Θεῷ , οὕτω καὶ Ἄγγελος ἀθάνατος μὲν , ἀλλ’ οὐ τῷ Θεῷ · μόνος γὰρ αὐτὸς κυρίως ἀθάνατος , φυσικῶς ἔχων , οὐκ ἀπὸ χάριτος , τὴν ἀσφάλειαν , ὥσπερ τὰ γενητά . Πρὸς τίνα δὲ τῶν ἀγγέλων εἴρηκε ποτὲ , κάθου ἐκ δεξιῶν μου ἕως ἃν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου . Χρυσοστόμου . Οἱ μὲν περὶ Ἄρειον καὶ Εὐνόμιον εἰς τὸν Θεὸν Λόγον εἰρῆσθαι λέγουσι ταῦτα καὶ πρὶν σαρκωθῆναι . οἱ δὲ περὶ Παῦλον τὸν Σαμοσατέα καὶ Φωτεινὸν , καὶ Σαβέλλιον , εἰ ψιλὸν ἄνθρωπον ἐκ Μάριας τὴν ἀρχὴν ἔχοντα , τι οὖν ἐροῦσι πρὸς τὸ “ ἐκ “ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε ; ” οἱ δὲ ᾿Ιουδαῖοι , τὸ γελοιότερον , εἰς τὸν Ἁβραὰμ ἐκ προσώπου τοῦ δούλου . ὅσης δὲ ἀνοίας τὸ νομίζειν τὸν Ἁβραὰμ καθῆσθαι ἐκ δεξιῶν τοῦ Θεοῦ , ὅς γε καὶ τὸ παρεστάναι τοῖς Ἀγγέλοις , μεγίστης ἄξιον ἡγεῖτο τιμῆς εἶναι ; ποῦ δὲ ἱερεὺς ὁ Ἁβραὰμ , ὅς γε καὶ αὐτὸς ἱερεῖ τῷ Μελχισεδὲκ ἐκέχρητο , καὶ τὰς παρ’ αὐτοῦ εὐλογίας ἐζήτει ; πῶς δ᾿ ἃν ἔχοι λόγον περὶ τοῦ Ἁβραὰμ εἰρῆσθαι τὸ “ ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου “ ἐγέννησά σε ; ” ἕτεροι δὲ , τὸν μὲν λέγοντα φασὶ τὸν Θεὸν , τὸν δὲ ἀκούοντα τὸν Ζοροβάβελ . τι οὖν ; ὁ Ζοροβάβελ κύριος τοῦ Δαβίδ ; καὶ πῶς ἃν ἔχοι λόγον ὃς καὶ αὐτὸς ἀντὶ μεγάλης τιμῆς , Δαβὶδ κέκληται ; ποῦ δὲ ἱερωσύνην ἔσχε , καὶ ταύτην ξένην τινὰ καὶ παράδοξον ; ἀλλὰ τὰς αἱρετικὰς καὶ Ἰουδαϊκὰς φλυαρίας παρελθόντας , εἰπεῖν χρὴ τἀληθὲς , ὅτι εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν τὸν Χριστὸν εἴρηται ὁ Ψαλμὸς , τὸν μονογενῆ μὲν ἐκ Πατρὸς , κατὰ σάρκα δὲ πρωτότοκον · εἷς γὰρ τὸ συναμφότερον · ἐπιτρέπεται δὲ καθῆσθαι , οὐχ ὡς μονογενὴς , κατὰ τοῦτο γὰρ συναΐδιος καὶ ὀμόθρονος , ἀλλ’ ὡς πρωτότοκος καὶ κληρονόμος . Θεδωρήτου Ψαλμοῖσ . Τοῦτο καὶ Πέτρος εἰς τὸν Κύριον ἐξελάβετο , καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Κύριος ὁρῶν τοὺς Φαρισαίους ἄλλας περὶ τοῦ Χριστοῦ δόξας ἔχοντας , καὶ ψιλὸν αὐτὸν ἄνθρωπον νομίζοντας , μηδὲν πλέον τῶν λοιπῶν ἔχοντα , πεῦσιν αὐτοῖς τοιάνδε προσήνεγκε , “ τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ Χριστοῦ ; τίνος υἱός ἐστιν ; ” εἰρηκότων δὲ ἐκείνων , τοῦ Δαβὶδ , ἀπεκρίνατο , “ πῶς οὖν ὁ Δαβὶδ “ ἐν Πνεύματι Κύριον αὐτὸν καλεῖ , λέγων , Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ “ Κυρίῳ μου , κάθου ἐκ δεξιῶν μου . ” εἶτα ἐπισυλλογίζεται · “ εἰ “ οὖν Δαβὶδ Κύριον αὐτὸν καλεῖ ἐν Πνεύματι , ” ( ἀλλ᾿ οὐκ ἀνθρωπίνῳ λογισμῷ , ) “ πῶς υἱὸς αὐτοῦ ἐστί ; ” τοῦτο δὲ ἔφη , οὐκ ἐκβάλλων τὸ εἶναι υἱὸν Δαβὶδ τὸν Χριστὸν , ἀλλὰ τῷ ὁμολογουμένῳ τὸ ἀγνοούμενον προστιθείς . τὸ μὲν γὰρ εἶναι υἱὸν τοῦ Δαβὶδ τὸν Χριστὸν , ὡμολόγουν οἱ Φαρισαῖοι . ὅτι δὲ καὶ Κύριος ἦν τοῦ Δαβὶδ , ἠγνόουν παντάπασι . τὸ λεῖπον τοίνυν προστίθησιν , οὐ τὸ ὁμολογούμενον ἀναιρεῖ , διδάσκων ὡς αὐτὸς καὶ υἱὸς Δαβὶδ , τὸ κατὰ σάρκα , καὶ Κύριος αὐτοῦ ὡς Θεὸς καὶ δημιουργός . εἰ οὖν Δαβὶδ ὁ μέγας καὶ εὐσεβὴς , βασιλεὺς καὶ προφητικῆς Χάριτος ἠξιωμένος , Κύριον ἑαυτοῦ καλεῖ τὸν δεσπότην Χριστὸν , οὐκ ἅ μόνον ἄνθρωπος κατὰ τὴν ᾿Ιουδαίων διάνοιαν , ἀλλὰ καὶ Θεὸς , ὡς τοῦ Δαβὶδ δημιουργός τε καὶ Κύριος . Καὶ τὸ κοινὸν δὲ τῶν ὀνομάτων τὴν ταὐτότητα τῆς οὐσίας δηλοῖ , Κύριος γὰρ Κυρίῳ λέγει , ὁ Πατὴρ τῷ Υἱῷ , καὶ ὁ Κύριος κτίσματι . τὸ δὲ “ κάθου , ” μέγα μὲν καὶ οὐ μόνον ἐπὶ τὴν ἀνθρωπείαν φύσιν , ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ ἅπασαν κτίσιν , πλὴν ἀνθρωπίνως αὐτῷ εἴρηται . ὡς γὰρ Θεὸς ὁ Υἱὸς , αἰώνιον ἔχει τὸν θρόνον , καὶ οὐ μετὰ τὸν σταυρὸν καὶ τὸ πάθος καὶ τὴν εἰς οὐρανοὺς ἀνάληψιν , ταύτης ἠξιώθη τῆς τιμῆς , ἀλλ’ ἔλαβεν ὡς ἄνθρωπος , ὅπερ εἶχεν ὡς Θεός . σημαίνει δὲ ὁ μὲν θρόνος τὴν βασιλικὴν ἀξίαν · ἡ δὲ κάθισις , τὸ βέβαιον καὶ ἑδραῖον , καὶ τὴν ἐν ταὐτῷ τῶν ἀγαθῶν ἵδρυσίν τε καὶ διαμονήν · ἡ δεξιὰ δὲ χώρα τὸ τῆς ἀξίας ὁμότιμον . τοῦτο γὰρ ἡ κοινωνία τῆς καθέδρας δηλοῖ τὴν τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὸν Πατέρα συμβασίλευσιν . εἰ δὲ τὸ εἰπεῖν “ κάθου ” σκανδαλίζει τινὰς , ἀκουέτωσαν ὅτι ἐκ δεξιῶν κάθηται , καὶ τοῦ σκανδάλου ἀπαλλαττέσθωσαν · τὸ γὰρ δεξιὸν , τὴν πρὸς τὸ ἶσον σχέσιν δηλοῖ . οὐ σωματικῶς τοῦ δεξιοῦ λαμβανομένου , ἀλλ’ ἐκ τῶν τιμίων τῆς προεδρίας ὀνομάτων , τὸ μεγαλοπρεπὲς τῆς περὶ τὸν Υἱὸν τιμῆς παριστῶντος τοῦ λόγου . Ἀθανασίου περὶ Πίστεωσ . Πλὴν ὅπερ ἔφημεν τὸ “ κάθου “ ἐκ δεξιῶν μου , ” εἰς τὸ κυριακὸν σῶμα λέγεται · εἰ γὰρ κατὰ τὸν Ἰερεμίαν “ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ἐγὼ πληρῶ λέγει Κύριος , πάντα δὲ χωρεῖ ὁ Θεὸς , ὑπ’ οὐδενὸς δὲ χωρεῖται , εἰς ποῖον καθέζεται θρόνον ; τὸ σῶμα τοίνυν ἐστὶν ᾧ λέγει “ κάθου ἐκ δεξιῶν μου , ” οὗ καὶ γέγονεν ἐχθρὸς ὁ διάβολος σὺν ταῖς πονηραῖς δυνάμεσι , καὶ Ἰουδαῖοι καὶ Ἕλληνες οἱ τοῖς Χριστοῦ κηρύγμασιν ἀντιπιπτοντες . Ἀπολιναρίου . Καὶ ἀνθρώπινον μὲν τὸ πρόσταγμα , ἀρχὴν τῇ καθέδρᾳ παρεχόμενον . θεῖον δὲ τὸ ἀξίωμα τὸ συγκαθῆσθαι Θεῷ , ᾧ παρεστήκασι καὶ λειτουργοῦσιν αἱ μυριάδες καὶ χιλιάδες . ὥσπερ δὲ ὡς πρὸς ἄνθρωπον λέγει τὸ “ κάθου , ” οὐ γὰρ τῷ ἀεὶ καθημένῳ ἐπὶ θρόνου δόξης , καθὸ Θεὸς Λόγος εἴρηται , μετὰ τὴν ἐκ γῆς ἄνοδον , ἀλλὰ τῷ νῦν εἰς τὴν ἐπουράνιον ὑψωθέντι δόξαν , καθὸ ἄνθρωπος , οὕτως οὐδὲ τοὺς ἐχθροὺς ὡς Θεῷ ὑποτάσσει , ἀλλ’ ὡς ἀνθρώπῳ . καὶ διδάσκει Παῦλος , ἴδιον αὐτοῦ τιθεὶς τὸ κατόρθωμα , κατὰ τὸ θεικὸν δηλαδὴ , ἐν οἷς φησι , “ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ “ δύνασθαι αὐτὸν καὶ ὑποτάξαι ἑαυτῶ τὰ πάντα . ” Χρυσοστόμου Ψαλμοῖσ . Σὺ δὲ ἀκούων τοῦ προφήτου λέγοντος ὅτι ὁ Πατὴρ τίθησιν ὑπὸ τοὺς πόδας , μὴ θορυβηθῇς · οὐ γὰρ ὡς ἀτονοῦντος τοῦ παιδὸς τοῦτο εἴρηται . ὁ Παῦλος γοῦν αὐτὸν φησὶ τοὺς ἐχθροὺς τιθέναι ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ , καὶ τὸ πᾶν αὐτῷ ἀνατίθησι λέγων · “ ὅταν καταργήσῃ πᾶσαν ἀρχὴν καὶ ἐξουσίαν “ καὶ δύναμιν · ” κοινὰ γὰρ τὰ ἔργα , τὰ ἐκείνου τούτου , καὶ τὰ τούτου ἐκείνου . ὥστε κἂν ἀκούσῃς , ὅτι ὁ Πατὴρ ὑπέταξε , μὴ ἀλλότριον εἶναι λέγε τὸν Πατέρα τοῦ πράγματος · καὶ ὑποπόδιον δὲ ἀκούων , μηδὲν αἰσθητὸν νόμιζε , ἀλλὰ τὴν ἐπιτεταμένην ὑπο - ταγήν . Θεολωρήτου Ψαλμοῖσ . Τὸ δὲ “ ἕως οὗ , ” οὐ χρόνου ἐστὶν ὅρος , ἐπεὶ , πῶς ἕστηκεν ἐκείνῳ τὸ προφητικὸν τὸ λέγον , “ ἡ ἐξουσία “ αὐτοῦ ἐξουσία αἰώνιος . καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ βασιλεία ἥτις οὐ “ διαφθαρήσεται , καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος , ” εἴγε μέχρι τούτου μέλλει βασιλεύειν ; οὐ τοίνυν χρόνου σημαντικὸν τὸ “ ἕως , ” ἀλλ’ ἰδίωμα τῆς θείας Γραφῆς , οἷον τὸ “ ἕως ἃν “ καταγηράσηται , ἐγώ εἰμι . ” δῆλον δὲ ὅτι οὐ συμπεριορίζεται τὸ εἶναι τοῦ Θεοῦ τῷ γήρᾳ τῶν ἀνθρώπων , ἀλλὰ καὶ γηρώντων καὶ τελευτώντων διαμένει ὁ τῶν ὅλων ποιητὴς , καὶ τὰ ἔτη αὐτοῦ οὐκ ἐκλείψουσι . τοῦτο ἔοικεν ἐκείνῳ τῷ ἀποστολικῷ ῥητῷ , “ δεῖ γὰρ “ αὐτὸν βασιλεύειν ἄχρις οὗ ἃν θῇ πάντας τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ “ ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ . ” οὐδὲ γὰρ ἐνταῦθα τὸ ἄχρι χρόνου δηλωτικόν . ποῖον γὰρ ἔχει λόγον ἔτι μέν τινων ἀντιλεγόντων βασιλεύειν αὐτὸν , μετὰ δὲ τὴν ἁπάντων ὑποταγὴν ἀφαιρεῖσθαι τὴν βασιλείαν ; καὶ μὴν Δανιὴλ ὁ προφήτης μετὰ τὴν τῶν θηρίων ἀναίρεσιν αὐτὸν ἔφη βασιλεύειν εἰς τοὺς αἰῶνας , καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ μὴ ἔσεσθαι τέλος . πῶς δὲ καὶ οἱ ἅγιοι συμβασιλεύουσιν , ἣ τίνι συμβασιλεύσουσι , τοῦ τὴν βασιλείαν ὑπεσχημένου ἀποτιθεμένου τὴν βασιλείαν ; οὐκοῦν τὸ “ ἕως ” χρόνου δηλωτικὸν , ἀλλὰ κατὰ ἰδίωμα τῆς θείας κεῖται Γραφῆς . Γρηγορίου θεολόγου . Σὺ δὲ ὁ τὴν δόξαν τοῦ μονογενοῦς ἐλαττῶν , ὡς μέγιστόν τι προβάλλῃ καὶ ἄμαχον , τὸ “ δεῖ γὰρ “ αὐτὸν βασιλεύειν ἄχρι τοῦδε , ” καὶ “ ὑπ’ οὐρανοῦ δειχθῆναι ἄχρι “ χρόνων ἀποκαταστάσεως , ” καὶ τὴν ἐκ δεξιῶν καθέδραν ἔχειν ἕως τῆς τῶν ἐχθρῶν ἐπικρατήσεως , τὸ μετὰ τοῦτο δὲ τί λῆξαι τῆς βασιλείας , ἢ τῶν οὐρανῶν ἀποστῆναι . τίνος παύσοντος ; ἣ δι’ ἥν τινα αἰτίαν ; ὡς τολμηρὸς ἐξηγητὴς σὺ καὶ λίαν ἀβασίλευτος , καὶ μὴν ἀκούεις τῆς βασιλείας αὐτοῦ μὴ εἶναι πέρας · ἀλλὰ τοῦτο πάσχεις παρὰ τὸ μὴ γινώσκειν ὅτι τὸ “ ἕως ” οὐ πάντως ἀντιδιαιρεῖται τῷ μέλλοντι , ἀλλὰ τὸ μέχρι μὲν τοῦδε τίθησι , τὸ ὑπὲρ τοῦτο δὲ , οὐκ ἀναίνεται . ἣ πῶς νοήσεις , ἵνα μὴ τὰ ἄλλα λέγω , τὸ “ ἔσομαι μεθ’ ὑμῶν ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος ; ” ἆρ’ ὡς μετὰ τοῦτο οὐκ ἐσομένου ; καὶ τίς ὁ λόγος ; Θεολωρήτου . Κατὰ δὲ τὸν ἡμέτερον λόγον , οὐχ ὡς Θεῷ λέγει “ κάθου ἐκ δεξιῶν μου . ” πῶς γάρ ; ὁ θρόνος γὰρ αὐτοῦ εἰς αἰῶνα αἰῶνος . ὡς ἄνθρωπος τοίνυν ταύτης μετέλαχε τῆς τιμῆς · ὡς γὰρ Θεὸς αἰώνιον ἔχει τὸν θρόνον . Χρυσοστόμου . Ἅμα δὲ καὶ μεγίστη παραμυθία κἀκεῖνο τοῖς ἐξ Ἐβραίων πιστεύσασι , τὸ γνῶναι ὅτι οὐκ ἔσται οὕτω τὰ πράγματα , ἀλλὰ τὰ πάντα μεταβολὴ , λήψεται καὶ ἀλλαγήσεται , αὐτὸς δὲ μένει διὰ παντὸς ὁ αὐτὸς ὣν , καὶ ἄπειρος ὤν . καὶ νῦν δὲ ἰδοὺ πάλιν αὐτοὺς παραθαρρύνει , εἴ γε μέλλοιεν οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν ἡττηθήσεσθαι . καὶ ὅτι ἐχθροὶ αὐτῶν οἱ αὐτοὶ εἰσὶ καὶ τοῦ Χριστοῦ , τοῦτο βασιλείας , τοῦτο ὁμοτιμίας , τοῦτο τιμῆς , οὐκ ἀδυναμίας · τὸ τὸν Πατέρα ὀργίζεσθαι ὑπὲρ τῶν εἰς τὸν Υἱὸν γεγενημένων , τοῦτο πολλῆς ἀγάπης δεῖγμα καὶ γνησιότητος , τῆς ὡς ἀπὸ πατρὸς πρὸς υἱόν . ὁ δὲ ὀργιζόμενος ὑπὲρ αὐτοῦ πῶς ἀλλότριος αὐτοῦ ἐστίν ; ὁ λέγων ἕως ἃν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου , ὅπερ καὶ ἐν τῷ δευτέρῳ ψαλμῷ λέγεται · “ ὁ κατοικῶν ἐν οὐρανοῖς ἐκγελά - “ σεται αὐτοὺς , καὶ ὁ Κύριος ἐκμυκτηριεῖ αὐτούς . τότε λαλήσει “ πρὸς αὐτοὺς ἐν ὀργῇ αὐτοῦ , καὶ ἐν τῷ θυμῷ αὐτοῦ ταράξει αὐ - “ τούς . ” καὶ πάλιν αὐτὸς , τοὺς μὴ θέλοντάς με βασιλεῦσαι ἐπ’ αὐτοὺς , ἀγάγετε ὧδε ἐνώπιόν μου , καὶ κατασφάξατε αὐτούς . ” ὅτι γὰρ αὐτοῦ ἐστὶ τὰ ῥήματα , ἄκουσον τί φησι καὶ ἑτέρωθι , “ ποσάκις ἠθέλησα συναγαγεῖν τὰ τέκνα σου , καὶ οὐκ ἠθελήσατε · ἰδοὺ ἀφίεται ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος . καὶ πάλιν , ἀρθήσεται ἀφ’ “ ὑμῶν ἡ βασιλεία , καὶ δοθήσεται ἔθνει ποιοῦντι τοὺς καρποὺς “ αὐτῆς . ” καὶ πάλιν , “ ὁ πεσὼν ἐπὶ τὸν λίθον τοῦτον συγκλασθή - “ σεται · ἐφ’ ὃν δ᾿ ἂν πέσει , λικμήσει αὐτόν . ” ἄλλως δὲ ὁ μέλλων ἐκεῖ κρίνειν αὐτοὺς , πολλῷ μᾶλλον αὐτοὺς δίκην ἐνταῦθα τῆς εἰς αὐτὸν παροινίας ἀπῄτησεν , ὥστε τιμῆς μόνης ἐστὶ τῆς εἰς τὸν Υἱὸν , τὸ “ ἕως ἃν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου . ” Οὐχὶ πάντες εἰσὶ λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν βασι - λείαν ; Θεολωρήτου . ῾Ικανῶς καὶ τὴν κατὰ τὸ ἀνθρώπειον διαφορὰν ἔδειξεν · ὁ μὲν γάρ , φησιν , ἐκ δεξιῶν κάθηται , οὗτοι δὲ ὡς διάκονοι πέμπονται τῆς τῶν ἀνθρώπων ἕνεκα σωτηρίας . Χρυσοστόμου . Ὃ δὲ λέγει , τοῦτό ἐστι . τί θαυμαστόν φησιν εἰ τῷ Υἱῷ λειτουργοῦσιν , ὅταν καὶ πρὸς τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν ἐκπέμπονται ; ὅρα πῶς ἐπαίρει αὐτῶν τὰ φρονήματα , καὶ πολλὴν δείκνυσι τοῦ Θεοῦ τὴν εἰς ἡμᾶς τιμήν . εἴπερ Ἀγγέλους τοὺς ὑπὲρ ἡμᾶς ταύτην ἔταξεν ἔχειν διακονίαν τὴν ὑπὲρ ἡμῶν , εἰς τοῦτο φησὶ , κέχρηται αὐτοῖς · τοῦτο Ἀγγέλων λειτουργία , τὸ διακονεῖν τῷ Θεῷ εἰς σωτηρίαν τὴν ἡμετέραν , ἅστε ἀγγελικὸν ἔργον τοῦτο τὸ πάντα ποιεῖν εἰς σωτηρίαν τῶν ἀδελφῶν , μᾶλλον δὲ αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ τὸ ἔργον ἐστίν · αὐτὸς μὲν γὰρ ὡς δεσπότης σώζει , αὐτοὶ δὲ ὡς δοῦλοι ἀποστέλλονται . εἰ δὲ καὶ ἡμεῖς δοῦλοι , μᾶλλον δὲ σύνδουλοι Ἀγγέλων , τι κεχήνατε πρὸς τοὺς Ἀγγέλους ; οὗτοι δοῦλοι εἰσὶ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ , καὶ πανταχοῦ δι’ ἡμᾶς καὶ πρὸς σωτηρίαν τὴν ἡμετέραν ἐκπέμπονται , ὥστε ὁμόδουλοι ἡμῶν εἰσίν . ἐννοήσατε πῶς οὐ πολλὴν δίδωσι τοῖς κτίσμασιν ὁ Παῦλος διαφορὰν , καίτοι πολὺ τὸ μέσον Ἀγγέλων καὶ ἀνθρώπων . ἀλλ’ ὅμως πλησίον ἡμῶν αὐτοὺς ἵστησι , μονονουχὶ λέγων , ἡμῖν λειτουργοῦσι , δι’ ἡμᾶς περιτρέχουσιν , ἡμῖν , ὡς ἃν εἴποι τις , ὑπηρετοῦσιν . αὕτη ἐστὶν ἡ διακονία αὐτῶν , τὸ δι’ ἡμᾶς πανταχοῦ πέμπεσθαι . Τούτων τῶν ὑποδειγμάτων μεστὴ μὲν ἡ παλαιὰ , μεστὴ δὲ καὶ ἡ καινή · ὅταν γὰρ Ἄγγελοι ποιμένας εὐαγγελίζωνται , ὅταν τὴν Μαρίαν , ὅταν τὸν Ἰωσὴφ , τὸν Ζαχαρίαν , ὅταν ἐπὶ τοῦ μνήματος καθέζωνται , ὅταν πέμπωνται εἰπεῖν τοῖς μαθηταῖς , “ Ἄνδρες Γαλι - “ λαῖοι τί ἑστήκατε , βλέποντες εἰς τὸν οὐρανόν ; ” ὅταν Πέτρον ἀπολύωσι τοῦ δεσμωτηρίου · ὅταν Φιλίππῳ διαλέγωνται , πῶς ὑμῖν οὐχ ὑπουργοῦσιν ; ἐννόησον τοίνυν τὴν τιμὴν ὅση τυγχάνει · ὅταν ὡς πρὸς φίλους πέμπῃ τοὺς Ἀγγέλους διακόνους ὁ Θεὸς , ὅταν πάντας τοὺς Ἀποστόλους Ἄγγελος ἀπὸ τοῦ δεσμωτηρίου ἐκβάλλῃ καὶ λέγῃ “ πορευθέντες στῆτε καὶ λαλεῖτε ἐν τῷ ἱερῷ τῷ λαῷ πάντα “ τὰ ῥήματα τῆς ζωῆς ταύτης . ” τί τὰ ἄλλα λέγω ; καὶ αὐτῷ Παύλῳ Ἄγγελος φαίνεται . ὁρᾷς αὐτοὺς διακονοῦντας ἡμῖν διὰ τὸν Θεὸν , καὶ εἰς τὰ μέγιστα διακονοῦντας ; διὰ τοῦτο φησὶ Παῦλος · “ πάντα ὑμῶν εἴτε ζωὴ , εἴτε θάνατος , εἴτε κόσμος , εἴτε “ ἐνεστῶτα εἴτε μέλλοντα . ” ἐπέμφθη μὲν οὖν καὶ ὁ Υἱὸς , ἀλλ’ οὐχ ὡς διάκονος , οὐδὲ ὡς λειτουργὸς , ἀλλ’ ὡς Υἱὸς καὶ μονογενὴς , καὶ τὰ αὐτὰ τῷ Πατρὶ βουλόμενος . μᾶλλον δὲ οὐδὲ ἐπέμφθη , οὐδὲ γὰρ ἐκ τόπου εἰς τόπον μετέβη , ἀλλὰ σάρκα ἀνέλαβεν . οὗτοι δὲ τόπους ἀμείβουσι καὶ τοὺς προτέρους ἀφέντες ἐν οἷς εἰσὶν , οὕτως εἰς ἑτέρους ἔρχονται , ἐν οἷς οὐκ ἦσαν . καὶ τοῦτο δὲ πάλιν παραθαρρύνων τοὺς ἐξ Ἑβραίων πιστεύσαντας λέγει , τί δεδοίκατε ; ἄλλοι διακονοῦσιν ὑμῖν . Βασιλείου κατ᾿ Εὐνομίου περὶ τοῦ α῾γίου Πνεύματοσ . Πλὴν ἰστέον ὅτι Ἄγγελοι πάντες , ὥσπερ προσηγορίας μιᾶς , οὕτω καὶ φύσεως πάντως τῆς αὐτῆς τυγχάνουσιν · ἀλλ’ ὅμως οἱ μὲν αὐτῶν ἐθνῶν προεστήκασιν , οἱ δὲ ἑνὶ ἑκάστῳ τῶν πιστῶν εἰσι παρεπόμενοι . ὅσῳ μέν τοι προτιμότερον ἔθνος ὅλον ἑνὸς ἀνδρὸς , τοσοῦτο δή που μεῖζον ὑπάρχειν ἀνάγκη τὸ ἀξίωμα τοῦ ἐθνάρχου Ἀγγέλου , τῶν ἑνὸς ἑκάστου τὴν προστασίαν πεπιστευμένων . τὸ δὲ συνεῖναι ἑκάστῳ τῶν πιστῶν Ἄγγελον οἷον παιδαγωγόν τινα καὶ νομέα τὴν ζωὴν διευθύνοντα , οὐδεὶς ἀντερεῖ , μεμνημένος τῶν τοῦ Κυρίου λόγων , εἰπόντος , “ μὴ καταφρονήσητε ἑνὸς τῶν ἐλαχίστων τούτων , “ ὅτι οἱ Ἄγγελοι αὐτῶν διὰ παντὸς βλέπουσι τὸ πρόσωπον τοῦ “ Πατρός μου τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς . ” καὶ ὁ ψαλμῳδὸς φησὶ , “ παρεμβαλεῖ ἄγγελος Κυρίου κύκλῳ τῶν φοβουμένων αὐτόν . ” καὶ ὁ Ἰακὼβ “ ὁ Ἄγγελος ὁ ῥυόμενός με ἐκ νεότητός μου . ” ὅτι δὲ πάλιν εἰσι τινες καὶ Ἄγγελοι καὶ ὅλων ἐθνῶν προεστῶτες , Μώσης ἡμᾶς διδάσκει διὰ τῆς ᾠδῆς λέγων · “ ὅτε δὲ ἐμέριζεν ὀ Ὕψιστος “ ἔθνη , ὡς διέσπειρεν υἱοὺς Ἀδὰμ , ἔστησεν ὅρια ἐθνῶν κατὰ “ ἀριθμὸν Ἀγγέλων αὐτοῦ . ” καὶ ὁ σοφὸς Δανιὴλ ἐν τῇ τοῦ ᾿Αγγέλου ὀπτασίᾳ ἤκουσεν αὐτοῦ λέγοντος , “ ὅτι ὁ ἄρχων βασιλείας “ Περσῶν εἱστήκει ἐξ ἐναντίας μου . καὶ ἰδοὺ Μιχαὴλ εἷς τῶν “ ἀρχόντων τῶν πρώτων ἦλθε βοηθῆσαί μοι . ” καὶ μετ’ ὀλίγα φησὶν ὁ αὐτὸς , “ καὶ ὁ ἄρχων τῶν Ἑλλήνων ἤρχετο . ” ἀλλὰ καὶ ἀρχιστράτηγος Κύριος τῆς δυνάμεως λέγεταί τις ὁ Ἰησοῦ τῷ τοῦ Ναυῆ ἐπὶ τοῦ Ἰορδάνου φανερωθείς · καὶ πάλιν τινὲς λεγεῶνες Ἀγγέλων . ὁ τοίνυν ἀρχιστράτηγος τῶν ἐν τοῖς λεγεῶσι κατατεταγμένων ἄρχων ἐστὶ δηλονότι · Ἄγγελοι δὲ ὅμως τῇ φύσει πάντες . καὶ κατὰ μὲν ἀξίωμα ἡ διαφορὰ , κατὰ δὲ τὴν φύσιν ἡ κοινωνία . καὶ ὥσπερ ὁ ἐπὶ πάντων Θεὸς οὐκ ἀπαξιοῖ διακύπτειν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πρὸς τὴν ἐπιμέλειαν τῶν ἀνθρώπων , οὐδὲ αἱ νοηραὶ δυνάμεις τὴν διακονίαν ὑπὲρ εὐεργεσίας τῶν ἀνθρώπων ἀρνουνται . Ἀθανασίου . Πλὴν τὸ μὲν διακονεῖν τῶν δούλων ἐστὶν , ὡς γενητῶν , τὸ δὲ δημιουργεῖν τοῦ Θεοῦ μόνου , καὶ τοῦ ἰδίου Λόγου αὐτοῦ . διὸ ἐπὶ μὲν τοῦ δημιουργεῖν , οὐκ ἄν τις ἄλλον εὕροι ἣ μόνον τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον . πάντα γὰρ ἐν σοφίᾳ , καὶ χωρὶς τοῦ Λόγου ἐγένετο οὐδὲ ἕν . πρὸς δὲ τὰς διακονίας , οὐχ εἷς , ἀλλ’ ἐκ πάντων πολλοί εἰσιν . ἐν μὲν γὰρ Ἀγγέλοις , μυριάδες παρεστήκασι λειτουργῶν καὶ ἑτοίμων πρὸς τὸ ἐξαποστέλλεσθαι , καὶ προφῆται δὲ πολλοὶ καὶ Ἀπόστολοι . εἴπερ οὖν κτίσμα ἦν καὶ τῶν γενητῶν ὁ Υἱὸς , ἔδει πολλοὺς εἶναι τοιούτους υἱοὺς , ἵνα καὶ πολλοὺς τοιούτους διακόνους ἔχῃ ὁ Θεός · νῦν δὲ εἷς τοῦ ἑνὸς Πατρὸς Λόγος καὶ μία τοῦ Θεοῦ εἰκών ἐστιν . ἀλλ’ ἰδού φησι , καὶ ὁ ἥλιος μόνος εἶς καὶ ἡ γῆ μία . ἄφρονες , εἰπάτωσαν ὅτι καὶ ὕδωρ ἓν , καὶ πῦρ ἓν , ἵνα ἀκούσωσιν ὅτι τῶν γενομένων ἕκαστον , ἓν μέν ἐστι κατὰ τὴν ἰδίαν οὐσίαν , πρὸς δὲ τὴν ἐγχειριζομένην διακονίαν καὶ λειτουργίαν , οὐκ ἔστιν ἕκαστον ἱκανὸν καὶ μόνον αὐτάρκως · μία δὲ καὶ κοινὴ πάντων ἡ λειτουργία , καὶ τὰ ἑκάστου λείποντα παρὰ τοῦ ἑτέρου πληροῦται . ἥλιος γοῦν ἐν ἡμέρᾳ φαίνει , καὶ σελήνη ἐν νυκτὶ , καὶ γῆ βλαστάνει , καὶ τὸ στερέωμα διαχωρίζει ἀνὰ μέσον ὐδατος καὶ ὕδατος καὶ ὅλως οὐδὲ ἒν μόνον , ἀλλ’ ἕκαστα τῶν γενομένων , ὥσπερ ἀλλήλων ὄντα μέλη , καθάπερ ἓν σῶμα τὸν κόσμον ἀποτελοῦσι . καὶ ἁπλῶς ἐν τοῖς κτίσμασιν , οὐδέν ἐστιν ἓν καὶ μόνον κἄ ἑαυτὸ καὶ πρῶτον γενόμενον , ἀλλὰ μετὰ πάντων ἅμα τὴν γέννησιν ἔχει , κἂν τῇ δόξῃ διαφέρῃ τῶν ἄλλων . Οὐδὲ γὰρ ἕκαστον τῶν ἀστέρων , οὐδὲ τῶν μεγάλων φωστήρων , ὁ μὲν , πρῶτος , ὁ δὲ , δεύτερος ἐφάνη , ἀλλὰ μιᾷ ἡμέρᾳ καὶ τῷ αὐτῷ προστάγματι οἱ πάντες ἐκλήθησαν εἰς τὸ εἶναι . οὕτω καὶ τῶν τετραπόδων , καὶ πετεινῶν καὶ νηκτῶν , καὶ κτηνῶν καὶ τῶν αὐτῶν ἡ γένεσις ἐπλάσθη , οὕτως καὶ τὸ κατ’ εἰκόνα γένος γέγονε τῶν ἀνθρώπων . εἰ γὰρ καὶ ὁ Ἀδὰμ ἐκ γῆς μόνος ἐπλάσθη , ἀλλ’ ἐν αὐτῷ ἦσαν οἱ λόγοι τῆς διαδοχῆς παντὸς γένους . ἀπὸ δὲ τῆς φαινομένης κτίσεως , καὶ τὰ ἀόρατα νοούμενα καθορᾶται , ὅτι κἀκεῖ ὁμοῦ πάντα κατὰ γένος συνέστη · οὐ γὰρ ἕκαστον ἠρίθμησεν ὁ Ἀπόστολος , εἴτε Ἄγγελος , εἴτε θρόνος , εἴτε κυριότης καὶ ἐξουσία , ἀλλ’ ὁμοῦ πάντα κατὰ τὴν τάξιν , εἴτε Ἄγγελοι , εἴτε Ἀρχάγγελοι , εἴτε ἀρχαί . τῶν γὰρ κτισμάτων τοιαύτη ἡ γένεσις . εἴπερ οὖν κτίσμα ἦν καὶ ὁ Λόγος , ἔδει μὴ πρῶτον αὐτὸν ἀλλὰ μετ’ ἄλλων δυνάμεων ἅμα γίνεσθαι , κἂν τῆ δόξη πλέον τῶν ἄλλων ὑπερέχει . οὕτω γὰρ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων κτισμάτων εὑρεῖν ἐστιν , ὅτι ἅμα μὲν γεγόνασι , καὶ οὐκ ἔστι πρῶ - τος ἣ δεύτερος . διαφέρουσι δὲ ἀλλήλων ἐν δόξῃ . καὶ οἱ μὲν ἐκ δεξιῶν , οἱ δὲ κύκλῳ , καὶ ἄλλοι ἐξ ἀριστερῶν , καὶ πάντες ὑμνοῦσιν ἅμα , καὶ παρεστήκασι λειτουργοῦντες τῷ Κυρίῳ . Οὐκοῦν εἰ κτίσμα ἐστὶν ὁ Λόγος , οὐ πρῶτος ἃν εἴη , οὐδὲ ἀρχὴ τῶν ἄλλων . εἰ δὲ πρὸ πάντων ἐστὶν , ὥσπερ οὖν καὶ ἐστὶ , καὶ μόνος αὐτὸς πρῶτος καὶ Υἱός ἐστιν , οὐκ ἄρα οὐδὲ ἀρχὴ τῶν πάν - πάντων τῇ οὐσίᾳ ἐστίν . ἐν γὰρ τοῖς πᾶσι καὶ ἡ ἀρχὴ τῶν πάντων συναριθμεῖται . εἰ δὲ μὴ ἀρχή ἐστιν , οὐδὲ κτίσμα ἐστίν . ἀλλ’ εὔδηλον ἂν εἴη ὡς τῇ οὐσίᾳ καὶ τῇ φύσει τῶν μὲν κτισμάτων διέστηκε , καὶ ἄλλος ἐστὶν αὐτῶν , τοῦ δὲ μόνου καὶ ἀληθινοῦ Θεοῦ εἰκών ἐστι μόνος καὶ αὐτὸς ὑπάρχων . διὰ τοῦτο γοῦν οὐδὲ τοῖς κτίσμασιν αὐτὸν συντάττουσιν αἱ γραφαὶ , ἀλλὰ μὴν καὶ ὁ Δαβὶδ ἐπιπλήττει τοῖς τοιοῦτόν τι κἂν ἐνθυμεῖσθαι τολμῶσι , λέλέγων “ τίς ὅμοιός σοι ἐν Θεοῖς Κύριε ; ἣ τίς ὅμοιος τῷ Κυρίῳ ἐν “ υἱοῖς Θεοῦ ; ” ὁ δὲ Bαροὺχ , “ οὗτος ὁ Θεὸς ἡμῶν · οὐ λογισθήσε - ” τᾶι ἕτερος πρὸς αὐτόν . ” ὁ μὲν γὰρ κτίζει , τὰ δὲ κτίζεται . καὶ ὁ μὲν ἴδιός ἐστι Λόγος τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας · τὰ δὲ γενόμενα , οὐκ ὄντα πρότερον , δἰ αὐτοῦ τοῦ Λόγου πεποίηται · ὥστε τὸ παρὰ τῶν Ἀρειανῶν εἰρημένον ὅτι κτίσμα ἐστὶν ὁ Υἱὸς , οὐκ ἔστιν ἀληθές . Χρυσοστόμου . Ὁ μέν τοι Παῦλος εἰπὼν περὶ τοῦ Υἱοῦ , καὶ κατὰ τὴν οἰκονομίαν , καὶ τὰ κατὰ τὴν δημιουργίαν , καὶ τὰ κατὰ τὴν βασιλείαν , καὶ τὸ ὁμότιμον δείξας , καὶ ὅτι ὡς δεσπότης κρα - τεῖ , οὐχὶ τῶν ἀνθρώπων μόνον , ἀλλὰ καὶ τῶν ἄνω δυνάμεων , λοιπὸν παρακαλεῖ τοὺς πιστεύσαντας , κατασκευάσας τὸν λόγον , ὥστε προσέχειν , καὶ φησὶν , " διὰ τοῦτο χρὴ περισσοτέρως ἡμᾶς προσ - “ ἔχειν τοῖς ἀκουσθεῖσιν , ἵνα μὴ παραρρυῶμεν . ” Θεοδωρήτου . ταύτην τὴν διαφορὰν ἐπισταμένους , σπουδαιότερον χρὴ τῇ διδασκαλίᾳ προσέχειν , ἵνα μή τινα ὄλισθον ὑπομείνωμεν . ἐνταῦθα βουλόμενος εἰπεῖν ὅτι δεῖ περισσοτέρως τοῦ νόμου προσέχειν , ἐσιώπησεν αὐτό . δῆλον δὲ ὅμως τοῦτο ποιεῖ ἐν τῇ κατασκευῇ , οὐκ ἐν συμβουλῇ , οὐδὲ ἐν παρακλήσει , οὕτω γὰρ ἄμεινον ἦν . “ εἰ γὰρ ὁ δἰ Ἀγγέλων λαληθεὶς νόμος ἐγένετο βέ - “ βαιος , ” καὶ οἱ παραβάντες ἐκολάσθησαν , πῶς ἡμεῖς διαφευ - ξόμεθα ; “ διὰ τοῦτο περισσοτέρως ἡμᾶς δεῖ προσέχειν τοῖς “ ἀκουσθεῖσιν · ” οὐχὶ κἀκεῖνα Θεοῦ καὶ ταῦτα ; ἣ τοίνυν περισσοτέρως τοῦ κόσμου φησὶν , ἣ ὅτι μεγάλως , οὐχὶ συγκρίνων · μὴ γένοιτο , . ἐπειδὴ γὰρ ἀπὸ τοῦ χρόνου τοῦ πολλοῦ μεγάλην εἶχον περὶ τῆς παλαιᾶς ὑπόληψιν , ταῦτα δὲ ὡς νέα ἔτι καταπεφρό - νητο , δείκνυσιν ἐκ περιουσίας ὅτι τούτοις δεῖ μᾶλλον προσέχειν . πῶς ; μονονουχὶ λέγων ὅτι τοῦ Θεοῦ καὶ ταῦτα κἀκεῖνα . ἀλλ’ οὐχ ὁμοίως , καὶ τοῦτο ἡμῖν ὕστερον δείκνυσιν , τέως δὲ ἐπιπολαιότερον αὐτὸ κατασκευάζει λέγων · εἰ γὰρ ὡς πρώτη ἐκείνη ἄμεμπτος ἦν , καὶ πάλιν , τὸ γὰρ παλαιούμενον ἐγγὺς ἀφανισμοῦ , καὶ πολλὰ ἕτερα τοιαῦτα , ἀλλ’ οὔπω τολμᾷ τοιοῦτον οὐδὲν εἰπεῖν ἐν προοιμίοις , ἕως ἃν προκαταλάβῃ καὶ προκατάσχῃ πλείοσι κατασκευαῖς τὸν ἀκροατὴν , ἀλλὰ διατί “ δεῖ περισσοτέρως ἡμᾶς “ ηοσέχειν , ” εἰπὲ , “ μή ποτε , ” φησὶ , “ παραρρυῶμεν , ” τουττουτέστι μήποτε ἀπολλώμεθα , μὴ ἐκπέσωμεν . δείκνυσιν ἐνταῦθα τὸ χαλεπὸν τῆς ἐκπτώσεως , καὶ ὅτι δύσκολον τὸ παραρρυὲν πάλιν ἐπανελθεῖν , καθότι ἐκ ῥαθυμίας τοῦτο συνέβη . ἔλαβε δὲ τὴν λέξιν ἀπὸ τῶν παροιμιῶν . “ υζ́ε , ” γάρ φησι , “ μὴ παραρρυῇς , ” καὶ τὸ εὔκολον τοῦ ὀλίσθου δεικνὺς , καὶ τῆς ἀπωλείας τὸ χαλεπὸν , τουτἐστιν οὐκ ἀκίνδυνος ἡμῖν ἡ παρακοή · καὶ δι’ ὧν μὲν κατασκευάζει , δείκνυσιν ὅτι ρείζων ἡ κόλασις · ἀφίησι δὲ καὶ καθ’ ἑαυτοὺς τοῦτο τέως σκοπεῖν ἐν τῇ περὶ τούτων ζητήσει . πάλιν δὲ αὐτὸς ἐν τῷ συμπεράσματι ποιεῖ αὐτὸ φανερώτερον · εἰκότως δὲ τὸν λόγον οὕτω κατασκευάζει . καὶ γὰρ τοῦτό ἐστιν ἀνεπαχθῆ ποιεῖν αὐτὸν , μὴ ἀφ’ ἑαυτοῦ πανταχοῦ τὴν κρίσιν ἐπάγοντα ἀποφαίνεσθαι , ἀλλὰ κόριον ἀφιέναι τὸν ἀκροατὴν , ἵνα αὐτὸς ἐνέγκῃ τὴν ψῆφον . ὅπερ καὶ ἕωμονεστερους ἐποίει γενέσθαι . ποιεῖ δὲ αὐτὸ καὶ ἐν τῇ παλαιᾷ ὁ προφήτης Νάθαν , καὶ ἐν τῷ Ματθαίῳ ὁ Χριστὸς , λέ - λέγων , “ τί ποιήσει τοῖς γεωργοῖς τοῦ ἀμπελῶνος ἐκείνου ζ́ καὶ αὐτοὺς ἀναγκάζων τὴν ψῆφον ἐνεγκεῖν . τοῦτο γὰρ ἡμὲ ( sic ) τέως δ᾿ οὖν ὅρα πῶς κατασκευάζει αὐτό . Εἰ γὰρ ὁ δι’ ἀγγέλων λαληθεὶς λόγος ἐγένετο βέβαιος , καὶ πᾶσα παράβασις καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν , πῶς ἡμεῖς ἐκφευξόμεθα τηλικαύτης ἀμε - λήσαντες σωτηρίας ; ἥτις ἀρχὴν λαβοῦσα λαλεῖσθαι διὰ τοῦ Κυρίου , ὑπὸ τῶν ἀκουσάντων εἰς ἡμᾶς ἐβεβαιώθη , συνεπιμαρτυροῦντος τοῦ Θεοῦ σημείοις καὶ τέρασι , καὶ ποικίλαις δυνάμεσι , καὶ Πνεύματος ἁγίου μερισμοῖς , κατὰ τὴν αὐτοῦ θέλησιν . Θεοδωρήτου . τῇ παραινέσει πάλιν συνέζευξε παρεξέτασιν , καὶ δείκνυσιν ὅσον ὑπέρκειται τῶν νομικῶν διατάξεων ἡ τῶν Εὐαγγελίων διδασκαλία . τῇ γὰρ θέσει τοῦ νόμου Ἄγγελοι διηκόνουν . ἐνταῦθα δὲ αὐτὸς ὁ τῶν Ἀγγέλων δεσπότης πρῶτος τὴν σωτήριον διδασκαλίαν προσήνεγκε . διεδέξαντο δὲ ταύτην οἱ τῆς ἀποστολικῆς ἀπολαύσαντες χάριτος . καὶ ὁ μὲν νόμος , λόγος ἦν τὸ πρακτέον ὑποδεικνὺς , ἡ δὲ τοῦ Κυρίου διδασκαλία τῆς αἰωνίου πρόξενος σωτηρίας . ἐπειδὴ δὲ καὶ Μώσης θαυματουργίαις ἐχρήσατο , ἀναγκαίως δείκνυσι κατὰ τοῦτο πλεονεκτοῦσαν τὴν χάριν . ἐνταῦθα γὰρ οὐ μόνος ὁ δεσπότης ἐθαυματούργησεν , ἀλλὰ καὶ οἱ θεῖοι αὐτοῦ μαθηταὶ , καὶ οἱ ἐκείνων διάδοχοι . ἔδειξε δὲ καὶ ἐν αὐτοῖς πνευματικοῖς χαρίσμασι τὴν καινὴν διαθήκην ἀστράπτουσαν . πάλαι μὲν γὰρ οἱ προφῆται μόνοι τῆς πνευματικῆς μετελάγχανον δωρεᾶς , νῦν δὲ ἅπαντες οἱ πιστεύοντες τῆσδε τῆς χάριτος ἀπολαύουσι · τοῦτο γὰρ ἐπήγαγε “ καὶ Πνεύματος Ἁγίου , μερισμοῖς “ κατὰ τὴν αὐτοῦ θέλησιν . ” ταῦτα δὲ εἴρηκε μὲν προτρέπων αὐτοὺς σπουδαιότερον τῇ θείᾳ προσέχειν διδασκαλίᾳ . ἐν σχήματι δὲ παραινέσεως ἐδίδαξε τὴν τούτων κἀκείνων διαφοράν . ἄγαν δὲ σοφῶς ἔφη τὸν Θεὸν διὰ τῶν θαυμάτων μαρτυρεῖν τῷ κηρύγματι · ἥτε γὰρ ἀπόδειξις ἐναργὴς , καὶ τοῦ μάρτυρος ἀναμφισβήτητος ἡ ἀλήθεια . Χρυσοστόμου . Τὸ μὲν οὖν ἀκόλουθον ἢν εἰπεῖν , εἰ ὁ δι’ ᾿Αγγέλων λαληθεὶς λόγος ἐγένετο βέβαιος , πολλῷ μᾶλλον ὁ τοῦ Χριστοῦ . ὁ δὲ Παῦλος , τοῦτο μὲν εἴασεν , εἶπε δὲ τὸ ἔλαττον , “ πῶς ἡμεῖς ἐκφευξόμεθα , τηλικαύτης ἀμελήσαντες σωτηρίας . ” καὶ ὅρα πῶς ποιεῖται τὴν σύγκρισιν , ἐκεῖ δι’ Ἀγγέλων , ἐνταῦθα δὲ διὰ τοῦ Κυρίου · κἀκεῖ μὲν λόγος , ἐνταῦθα δὲ σωτηρία . εἶτα ἵνα μὴ εἴπῃ τις , τί δὲ ἃ σὺ λέγεις Παῦλε , ταῦτα τοῦ Χριστοῦ ἐστι , τῷ τε παρ’ ἐκείνου ἀκηκοέναι τὸ ἀξιόπιστον δείκνυσι , καὶ τῷ νῦν ὑπὸ Θεοῦ αὐτὰ λέγεσθαι , οὐχ ἁπλῶς φωνῆς φερομένης , ἀλλὰ σημείων γινομένων καὶ πραγμάτων μαρτυρούντων . Τί δέ ἐστιν “ ὁ δι’ ᾿Αγγέλων λαληθείς ; ” καὶ ἐν τῇ πρὸς Γαλάτας γὰρ οὕτω πῶς φησι , “ διαταγεὶς δι’ ᾿Αγγέλων ἐν χειρὶ με - “ σίτου . ” καὶ πάλιν , “ ἐλάβετε νόμον εἰς διαταγὰς ᾿Αγγέλων , ” καὶ πανταχοῦ φησι δι’ Ἀγγέλων αὐτὸν δίδοσθαι . τινὲς μὲν , τὸν Μωσέα φασὶν αἰνίττεσθαι · ἀλλ’ οὐκ ἔχει λόγον . Ἀγγέλους γὰρ ἐνταῦθα πολλοὺς λέγει , καὶ Ἀγγέλους τούτους τοὺς ἐν τῷ οὐρανῷ . τί οὖν ἐστιν εἰπεῖν ; ἤτοι τὴν δεκάλογον φησὶν οὕτως , ἐκεῖ γὰρ Μώσης ἐλάλει , καὶ ὁ Θεὸς ἀπεκρίνατο . ἣ ὅτι παρῆσαν Ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ διαταττομένου . ἣ ὅτι περὶ τῶν ἐν τῇ παλαιᾷ λεγομένων καὶ γενομένων ἁπάντων ὡς Ἀγγέλων κοινωνησάντων ἐν τούτοις , ταῦτα φησί . πῶς δὲ ἀλλαχοῦ λέγει ὅτι ὁ νόμος διὰ Μώσεως ἐδόθη , ἐνταῦθα δὲ δι’ Ἀγγέλων ; ἣ δηλονότι ἐδόθη τοῖς ἀρχαιοτέροις ὁ νόμος , λαληθεὶς δι’ Ἀγγέλων , καὶ μεσιτεύοντος τοῦ πανσόφου Μωσέως . τί δέ ἐστιν “ ἐγένετο βέβαιος ; ” ἀληθὴς ὡς ἃν εἴποι τις καὶ πιστός . διότι ἐν τῷ προσήκοντι καιρῷ πάντα ἐξέβη τὰ λεχθέντα . ἣ τοίνυν τοῦτο φησὶν , ὅτι ἐκράτησε , καὶ αἱ ἀπειλαὶ εἰς ἔργον ἤρχοντο , ἣ λόγον τὰ προστάγματα λέγει . πολλὰ γὰρ χωρὶς νόμου προσέταξαν Ἄγγελοι παρὰ Θεοῦ πεμπόμενοι , οἷον ἐπὶ τοῦ κλαυθμῶνος , ἐπὶ τῶν Κριτῶν , ἐπὶ Σαμψών . διὰ γὰρ τοῦτο οὐδὲ εἶπε νόμος , ἀλλὰ λόγος . καὶ τάχα μοι δοκεῖ τοῦτο λέγειν μᾶλλον τὰ διὰ τῶν Ἀγγέλων οἰκονομηθέντα . καὶ γὰρ παρῆσαν οἱ Ἄγγελοι τότε , οἱ τὸ ἔθνος ἐμπεπιστευμένοι , καὶ αὐτοὶ τὰς σάλπιγγας ἐποίουν , καὶ τὰ ἄλλα , τὸ πῦρ , τὸν γνόφον , καὶ πᾶσα παράβασις , οὐχ ἡ μὲν , ἡ δὲ οὔ , ἀλλὰ πᾶσα · οὐδὲν ἀνεκδίκητον ἔμεινε φησὶν , ἀλλ’ “ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν , ” ἀντὶ τοῦ κόλασιν . καὶ τί δήποτε οὕτως εἶπεν ; ἔθος τῷ Παύλῳ μὴ πολὺν τῶν λέξεων ποιεῖσθαι λόγον , ἀλλὰ ἀδιαφόρως καὶ ἐπὶ εὐφήμων τιθέναι κακέμφατα , οἷον ἐστὶ τὸ “ αἰχμαλωτίζοντι πᾶν νόημα “ εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ . ” καὶ πάλιν ἀλλαχοῦ τὴν ἀντιμισθίαν τέθεικεν ἀντὶ κολάσεως . καὶ ἐνταῦθα τὴν κόλασιν “ μισθα - “ ποδοσίαν ” καλεῖ . “ πῶς οὖν ἡμεῖς , ” φησὶ , “ φευξόμεθα , τηλικαύ - “ της τῆς ἀμελήσαντες σωτηρίας ; ” διὰ τούτου ἐδήλωσεν ὅτι οὐ πολλή τις ἦν ἐκείνη ἡ σωτηρία . οὐ γὰρ ἐκ πολέμων φησὶν ἡμᾶς διασώσει νῦν , οὐδὲ τὴν γῆν καὶ τὰ ἐν τῇ γῇ ἀγαθὰ παρέξει , ἀλλὰ θανάτου κατάλυσις ἔσται , ἀλλὰ διαβόλου ἀπώλεια , ἀλλ’ οὐρανῶν βασιλεία , ἀλλὰ ζωὴ αἰώνιος . ταῦτα γὰρ πάντα ἐν συντόμῳ ἐνέφηνεν εἰπὼν , “ τηλικαύτης ἀμελήσαντες σωτηρίας . ” εἶτα τὸ ἀξιόπιστον ἐπάγει , Ἦτις ἀρχὴν λαβοῦσα λαλεῖσθαι ὑπὸ τοῦ Κυρίου . Τουτέστι παρ’ αὐτῆς τῆς πηγῆς ἔσχε τὴν ἀρχὴν , οὐκ ἄνθρωπος αὐτὴν διεπόρθμευσεν εἰς τὴν γῆν , οὐ κτιστὴ δύναμις , ἀλλ’ αὐτὸς ὁ μονογενὴς , ὑπὸ τῶν ἀκουσάντων εἰς ἡμᾶς ἐβεβαιώθη , ἐπιστεύθη ἣ ἐξέβη . τουτέστιν οἱ παρὰ τοῦ Κυρίου ἀκούσαντες αὐτοὶ ἡμᾶς ἐβεβαίωσαν . μέγα τοῦτο καὶ ἀξιόπιστον , ὅπερ καὶ Λουκᾶς φησὶν ἐν ἀρχῇ τοῦ Εὐαγγελίου · “ καθὼς παρέδοσαν ἡμῖν οἱ ἀπ’ ἀρχῆς “ αὐτόπται καὶ ὑπηρέται γενόμενοι τοῦ λόγου . ” εἶτα ἐπεὶ τινὰς εἰκὸς ἦν διαποροῦντας εἰπεῖν , πῶς ἐβεβαιώθη ; τὶ δὲ εἰ οἱ ἀκούσαντες ἔπλασαν ; τοῦτο ἀναιρῶν καὶ δεικνὺς οὐκ ἀνθρωπίνην τὴν χάριν ἐπήγαγε , Συνεπιμαρτυροῦντος τοῦ Θεοῦ . Οὐκ ἂν γὰρ εἰ ἔπλασαν , Θεὸς αὐτοῖς ἐμαρτύρησε . μαρτυροῦσι μὲν γὰρ κἀκεῖνοι , μαρτυρεῖ δὲ καὶ ὁ Θεός . πῶς ; οὐ λόγῳ οὐδὲ φωνῇ . ἦν μὲν γὰρ καὶ τοῦτο πιστὸν , “ ἀλλὰ σημείοις καὶ τέρασι “ καὶ ποικίλαις δυνάμεσι . ” καλῶς τὸ “ ποικίλαις ” τέθεικε , τὴν ἀφθονίαν τῶν χαρισμάτων δηλῶν · ὅπερ οὐ γεγένηται ἐπὶ τῶν προτέρων , οὐδὲ τοσαῦτα σημεῖα καὶ οὕτω διάφορα · τουτέστιν οὐχ ἁπλῶς ἐπιστεύσαμεν ἐκείνοις , ἀλλὰ διὰ σημείων καὶ τεράτων , ὥστε οὐκ ἐκείνοις πιστεύομεν , ἀλλὰ τῷ Θεῷ . Καὶ Πνεύματος Ἁγίου μερισμοῖς κατὰ τὴν αὐτοῦ θέλησιν . Τί οὖν ὅτι καὶ γόητες σημεῖα ποιοῦσι ; καὶ Ἰουδαῖοι ἐν Βεελζεβοὺλ ἔλεγον ἐκβάλλειν αὐτὸν τὰ δαιμόνια ; ἀλλ’ οὐ τοιαῦτα σημεῖα ποιοῦσι · διὰ τοῦτο εἶπε “ ποικίλαις δυνάμεσιν . ” ἐκεῖνα γὰρ οὐ δυνάμεις , ἀλλὰ ἀσθένεια καὶ φαντασία , καὶ διάκενα πράγματα . διὰ τοῦτο τε “ Πνεύματος Ἁγίου μερισμοῖς κατὰ “ τὴν αὐτοῦ θέλησιν . ” ἐνταῦθα καί τι ἄλλο αἰνίττεσθαι μοι δοκεῖ . εἰκὸς γὰρ μὴ εἶναι πολλοὺς ἐκεῖ χαρίσματα ἔχοντας , ἐκλελοιπέναι δὲ ταῦτα ἅτε νωθροτέρων αὐτῶν γενομένων . ἱν οὑν αὐτοὺς καὶ ἐν τούτῳ παραμυθήσηται , καὶ μὴ ἀφῇ καταπεσεῖν , τὸ πᾶν ἀνέθηκε τῆ τοῦ Θεοῦ βουλῆ . αὐτὸς οἶδε , φησὶ , τίνι τί συμφέρει , καὶ οὕτω καταμερίζει τὴν χάριν . ὅπερ καὶ ἐν τῇ πρὸς Κορινθίους ποιεῖ λέγων , “ ὁ Θεὸς ἔθετο ἕνα ἕκαστον ἡμῶν , καθὼς ἠθέλησε . ” καὶ πάλιν , “ ἑκάστῳ δὲ ἡ φανέρωσις τοῦ Πνεύματος δίδοται πρὸς τὸ “ συμφέρον , κατὰ τὴν αὐτοῦ θέλησιν . ” εἰ γὰρ ἄνθρωπος οἰκοδεσπότης οἶδε τίνι τι ἐγχειρήσει , πολλῷ μᾶλλον ὁ Θεὸς ὁ ἐπιστάμενος τὸν νοῦν τῶν ἀνθρώπων . πολλοὶ μὲν οὖν δι’ ἀκάθαρτον βίον οὐκ ἔλαβον χαρίσματα , οἱ δὲ ὥστε μὴ φυσιωθῆναι . τοῖς ἀφελέσι δὲ μᾶλλον δίδοται . ὁ γὰρ ταπεινὸς καὶ μὴ μεγάλα περὶ ἑαυτοῦ φανταζόμενος , σπουδαιότερος γίνεται ὅταν λάβῃ χάρισμα , ἅτε παρ᾿ ἀξίαν εἰληφὼς , καὶ οὐκ ἄξιον ἑαυτὸν εἶναι κρίνων . ὁ δὲ κατορθωκέναι νομίζων , ὀφειλὴν εἶναι τὸ πρᾶγμα ἡγούμενος , πεφυσίωται . ὅστε ὁ Θεὸς συμφερόντως οἰκονομεῖ τοῦτο . Κυρίλλου Θησαυροῖσ . Ὅγε μὴν Παῦλος κρείττονα τῆς διὰ Μώσεως διαθήκης καὶ τῶν προφητικῶν κηρυγμάτων τὴν εὐαγγελικὴν ἀποδεικνύων παίδευσιν , ἱν , ἀπὸ τῆς τῶν προσώπων διαφορᾶς ποιεῖται τὴν διάκρισιν . κατὰ μὲν οὖν τὸ ἀρχαῖον διὰ τῶν προφητῶν τοῖς πατράσιν ἀνακεκηρῦχθαι τὸν λόγον διισχυρίσατο · ἐπ ἐσχάτου δὲ τῶν καιρῶν , δι’ Υἱοῦ , τοῦ τοσαύτην ἔχοντος πρὸς ἐκείνους τὴν ὑπεροχὴν , ὡς τοὺς μὲν , τὸ οἰκετικὸν οὐχ ὑπερβαίνοντας μέτρον , τὸ “ τάδε λέγει Κύρος ” ἀναφωνεῖν · τὸν δὲ τὸ δεσποτικὸν ἀξίωμα φοροῦντα λέγειν ὡς Υἱὸν “ ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις οὐ μοι - “ χεύσεις , ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν . ” πῶς οὖν ἐν κτίσμασιν , ὁ κατὰ φύσιν Υἱός ; ἣ πῶς ἐν δούλοις ὁ πάντων δεσπότης τετάξεται ; καὶ εἰ πάντων ἐστὶ κληρονόμος , ἕτερος ἐστὶ παρὰ πάντα , ὦν καὶ ἐστὶ κληρονόμος · καὶ εἰ δι’ αὐτοῦ πεποίηκε τοὺς αἰῶνας , οὐκ ἃν εἴη τῶν γενητῶν ὁ ὑπάρχων πρὸ τῶν αἰώνων . ἐπειδή περ οὐδὲν τῶν κτισμάτων προγενεστέραν τοῦ αἰῶνος ἔχει τὴν γένεσιν , ἀλλ’ ἐν χρόνῳ πεποίηται · μόνῳ δὲ πρόσεστι τῷ Υἱῷ τὸ ἀχρόνως εἶναι μετὰ Πατρός . Τοσαύτην δὲ ὁ Ἀπόστολος τὴν Χριστοῦ ὑπεροχὴν καὶ πρὸς Ἀγγέλους δείκνυσιν , ὡς τὸν μὲν Υἱὸν προσκυνεῖσθαι , λειτουργεῖν δὲ αὐτῶ τοὺς Ἀγγέλους . καὶ τὸν μὲν ἐν τάξει βασιλέως καὶ Υἱοῦ καὶ δεσπότου καθέζεσθαι , τοὺς δὲ ἀποστέλλεσθαι εἰς διακονίαν . πῶς οὖν οὐκ ἔσται Θεὸς , ὁ καὶ ὑπὸ τῶν Ἀγγέλων ὡς τοῦτο ὣν κατὰ φύσιν γινωσκόμενος ; εἰ γὰρ ποίημα ἐστὶ κατὰ τὴν τῶν ἑτεροδοξούντων ἀβουλίαν , ὥρα λέγειν οὐ μόνον ἡμᾶς ἀλλ’ ἤδη καὶ αὐτὰς τὰς ἐν τοῖς οὐρανοῖς πεπλανῆσθαι δυνάμεις , ὡς λατρεύειν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα · εἰ δὲ τοῦτο ἄτοπον , οὐ γάρ τις πλανᾶσθαι φήσειεν ἂν τοὺς ἁγίους Ἀγγέλους , ἀληθὴς δὲ μᾶλλον ἐν αὐτοῖς ἡ περὶ Θεοῦ γνῶσις , καὶ προσκυνοῦσιν ὡς τούτῳ κατὰ φύσιν ὄντα τὸν Υἱὸν , οὐκ ἄρα κτίσμα ἐστὶν οὐδὲ ποίημα · τὸ γὰρ ὅλως ποιηθὲν οὐκ ἃν εἴη φύσει Θεός . ἔτι Ἄγγελοι διακονοῦσι τὸν νόμον , καὶ λαλεῖται δι’ αὐτῶν , ἀλλ’ οὐδὲν ἐτελείωσεν ὁ νόμος · ὁ δὲ Υἱὸς ἐτελείωσε τὸ ἔργον τοῦ Πατρός . τέλειος γὰρ εἰς εὐσέβειαν ὁ τοῖς αὐτοῦ νόμοις παιδαγωγούμενος . ἐβασίλευσεν ὁ θάνατος καὶ κατὰ τὸν τοῦ νόμου καιρόν . “ ἀπὸ γὰρ Ἀδὰμ , ” φησὶ , “ καὶ μέχρι “ Μωσέως ” λέλυται θάνατος διὰ Χριστοῦ · οὐκέτι γὰρ ἐν Ἀδὰμ ἀποθνήσκομεν , ἀλλ’ ἐν Χριστῷ ζωοποιούμεθα . ἦν ἐν μόνῃ τῇ ᾿Ιουδαίᾳ γνωστὸς ὁ Θεὸς , νῦν δὲ γεγόνασι πάντες διδακτοὶ Θεοῦ , οὐκ Ἀγγέλων ἀλλὰ Θεοῦ . Θεοῦ μὲν γὰρ καὶ ὁ νόμος , ἀλλὰ δι’ ᾿Αγγέλων . ὁ δὲ Υἱὸς φησὶν , αὐτὸς ὁ λαλῶν πάρειμι . Οὐκοῦν κατὰ τὴν τοῦ Παύλου φωνὴν , ὅσῳ διαφορωτέρας τετύχηκε λειτουργίας , καὶ ὅσῳ κρείττονος διαθήκης γέγονεν ἔγγυος , τοσοῦτον ὑπερέξει τοὺς Ἀγγέλους . οὐχ ὡς πρὸς αὐτοὺς συγκρινόμενος κατὰ τὴν φύσιν , ἀλλὰ τοσοῦτον ὑπεραίρων , ὅσον ἀπῴκισται τῶν γενητῶν ὁ Θεὸς , κατὰ τὸν τῆς οὐσίας λόγον . τοῖς μὲν οὖν Ἀγγέλοις ὡς δούλοις ὁ Παῦλος ἀπονέμει διακονίαν τὴν ἐλάττονα , τῷ δὲ Υἱῷ τὴν Υἱῷ πρέπουσαν καὶ δεσποτείαν . ἐπὶ γὰρ κρείττοσι φησὶν ἐπ’ Ἀγγέλων νενομοθέτηται . εἰ δὲ κατὰ τοὺς χριστομάχους ὁμοιογενὴς τοῖς Ἀγγέλοις ὁ Υἱὸς , καλείσθωσαν καὶ αὐτοὶ Υἱοὶ ὥσπερ ἐκεῖνος , ἣ αὐτὸς ὥσπερ ἐκεῖνοι Ἄγγελος · καθέσθωσαν δὲ καὶ ἐν δεξιᾷ τοῦ Πατρὸς , καὶ λεγέτωσαν διατάττοντες ὥσπερ ὁ Υἱὸς , “ ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν · ” ἀλλ’ οὐ τοῦτο φασὶν , ἀλλὰ μᾶλλον “ ἀπεστάλην πρὸς σὲ , ” καὶ οἱ μὲν διακονοῦσιν , ὁ δὲ διακονεῖται · ἰδοὺ γάρ φησιν , “ Ἄγγελοι προσῆλθον , καὶ διηκόνουν “ αὐτῷ · ” καὶ οἱ μὲν προσκυνοῦσιν , ὁ δὲ προσκυνεῖται · καὶ οἱ μὲν τὰς τῶν οὐρανῶν πύλας αἴρειν προστάττονται , ὁ δὲ εἰσέρχεται ὡς Κύριος τῶν δυνάμεων , ὡς βασιλεὺς τῆς δόξης · καὶ οἱ μὲν , ζωῆς μετέχουσι τῆς παρὰ Θεοῦ , ὁ δὲ τῆς ζωῆς χορηγός · κἂν “ ἐν τῷ “ ὀνόματι τοῦ Υἱοῦ προσευξώμεθα , ὅσα περ ἃν αἰτήσωμεν ληψό - “ μεθα · ” ἐν ὀνόματι δὲ Ἀγγέλων , οὐκ ἄν τις προσεύξαιτο . καὶ τῷ μὲν Υἱῷ , σὺν τῷ Πατρὶ καὶ μετὰ Πατρὸς ἡ δόξα · Ἄγγελοι δὲ οὐ δοξάζονται , ἀλλὰ μᾶλλον δοξάζουσι μετὰ τοῦ Πατρὸς τὸν Υἱόν . πῶς οὖν τοσαύτης κειμένης διαφορᾶς μεταξὺ τῶν Ἀγγέλων καὶ τοῦ Υἱοῦ , τῆς αὐτῆς οὐσίας εἶναι νομισθήσονται , οὐδενὸς συγχωροῦντος λόγου ; κἀνταῦθα δὲ σαφῶς ἐκ τῆς τῶν προσώπων διαφορᾶς πόσην ἔχει τὴν ὑπεροχὴν τὰ εύαγγελικὰ κηρυγματα ὡς πρὸς τὰς τοῦ νόμου σκιὰς ἀποδεικνύειν ὁ Παῦλος πειρᾶται . εἰ γὰρ τοῖς δι’ Αγγέλων , φησὶ , διατεταγμένοις , προσῆν οὕτω τὸ ἀξιόπιστον , ὡς τοῖς παραβαίνειν ἐπιχειροῦσι τὴν χαλεπωτάτην ἐπηρτῆσθαι κόλασιν , πῶς οὐ μᾶλλον τοσούτῳ μειζόνως εἰς τὸ κολάζεσθαι δικαιότερος , ὁ τὰ δι’ Υἱοῦ παραβαίνων φανεῖται , ὅσῳ περ ἃν εἴη τῆς εἰς Ἀγγέλους τιμῆς ἀξιολογώτερος ὁ Υἱός ; εἰ δὲ χρὴ καὶ τὸ ἑκάστου μέτρον συνιδεῖν , οἱ μὲν παρεστῶτες ὑμνοῦσι , λειτουργικά τε εἰσὶ πνεύματα , ὁ δὲ ὑμνολογεῖται μετὰ Πατρὸς , σύνθρονός τε ὣν καὶ βασιλεύων αὐτῷ , καὶ ὑπὸ τῶν Ἀγγέλων διακονούμενος . πῶς οὑν ο τοσοῦτον ὑπερέχων ἐν τοῖς τοσοῦτον ὑποβεβηκόσιν ὡς ὁμογενὴς εὑρεθήσεται ; Θεοδρήτου . Ὁ μέν τοι Παῦλος ταῦτα μεταξὺ παρενθεὶς , ἀναλαμβάνει τὸν περὶ τῆς συγκρίσεως τῶν Ἀγγέλων λόγον . καὶ πάλιν οὐχ ὡς Θεῷ τῷ δεσπότῃ Χριστῷ , ἀλλ’ ὡς ἀνθρώπῳ τοὺς Αγγέλους παρεξετάζει , καὶ δείκνυσιν οὐ τοὺς Ἀγγέλους ἀλλ’ αὐτὸν τὴν τῶν ὅλων ἀναδεξάμενον δεσποτείαν , λέγων , οὐ γὰρ Αγγέλοις ὑπέταξε τὴν οἰκουμένην τὴν μέλλουσαν περὶ ἧς λαλοῦμεν . Χρυσοστόμου . Ἄρα μὴ περὶ ἑτέρας τινὸς διαλέγεται οὐκ ἔστιν · ἀλλὰ περὶ ταύτης . διὰ γὰρ τοῦτο προστέθεικε περὶ ἧς λαλοῦμεν , ἵνα μὴ ἀφῇ τὸν νοῦν πλανηθέντα , ἑτέραν τινὰ ἐπιζητεῖν . πῶς οὖν αὐτὴν μέλλουσαν καλεῖ , ὥσπερ καὶ ἐτόρωθι φησὶν , “ ὅ ἐστι τύπος τοῦ μέλλοντος ; ” περὶ τοῦ Ἀδὰμ καὶ τοῦ Χριστοῦ λέγων ἐν τῇ πρὸς Ρωμαίους Ἐπιστολῇ πρὸς τοὺς χρόνους τοῦ Ἀδὰμ , μέλλοντα τὸν κατὰ σάρκα Χριστὸν καλῶν . καὶ γὰρ ἔμελλεν οὕτω καὶ νῦν , ἐπειδὴ εἶπεν , “ ὅταν δὲ εἰσαγάγῃ τὸν “ πρωτότοκον εἰς τὴν οἰκουμένην , ” ἵνα μὴ νομίσῃς ἑτέραν οἰκουμένην λέγειν αὐτὸν , πολλαχόθεν μὲν αὐτὸ καὶ ἄλλοθεν βεβαιοῦται , καὶ ἀπ’ αὐτοῦ δὲ τοῦ εἰπεῖν μέλλουσαν , ἔμελλε γὰρ ἡ οἰκουμένη , ὁ δὲ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἦν ἀεί . ταύτην οὖν τὴν μέλλουσαν ἔσεσθαι , οὐκ Ἀγγέλοις ὑπέταξεν ἀλλὰ τῷ Χριστῷ . Θεοδρήτου . Ἤ μέλλουσαν οἰκουμένην τὸν μέλλοντα βίον ἐκάλεσε , τὸν ἐσόμενον κόσμον , περὶ οὗ φησι , πᾶς ὁ λόγος ἡμῖν . αὐτὸς γὰρ κριτὴς ὁ Χριστὸς , ἐκεῖνος καθεδεῖται τῆς οἰκουμένης , οἱ δὲ Ἄγγελοι , ὡς λειτουργοὶ καὶ δοῦλοι παρίστανται . εἶτα καὶ ἑτέραν παράγει μαρτυρίαν , καί φησιν , Διεμαρτύρατο δέ που τίς λέγων · τί ἐστιν ἄνθρωπος ὅτι μιμνήσκῃ αὐτοῦ , ἢ Υἱὸς ἀνθρώπου , ὅτι ἐπισκέπτῃ αὐτόν ; ἠλάττωσας αὐτὸν βραχύ τι παρ’ Ἀγγέλους , δόξῃ καὶ τιμῇ , ἐστεφάνωσας αὐτὸν , πάντα ὑπέταξας ὑποκάτω τῶν ποδῶν αὐτοῦ . Χρυσοστόμου . Διατὶ μὴ τὸ ὄνομα τοῦ προφήτου εἶπεν , ἀλλ’ ἔκρυψεν αὐτό ; καὶ ἐν ἑτέραις μαρτυρίαις τοῦτο ποιεῖ , ὡς ὅταν λέγῃ ἀπὸ τοῦ Δευτερονομίου καὶ τῆς μεγάλης ᾠδῆς , “ προσκυ - “ νησάτωσαν αὐτῷ πάντες Ἄγγελοι Θεοῦ . καὶ πάλιν ἀπὸ τῆς τῶν βασιλειῶν δευτέρας , “ ἐγὼ ἔσομαι αὐτῷ εἰς Πατέρα , ” καὶ ἀπὸ τῆς βίβλου τῶν ψαλμῶν , “ ὁ ποιῶν τοὺς Ἀγγέλους αὐτοῦ “ Πνεύματα . ” Κυρίλλου . Πῶς ἠλάττωται παρὰ τοὺς Ἀγγέλους ὁ πρὸς αὐτῶν προσκυνούμενος ; ἣ ὅτι καθίκετο ἐν τοῖς τῆς ἀνθρωπότητος μέτροις , καὶ τὸ ἀποθνήσκειν πεφυκὸς σῶμα λαβὼν ἐν αὐτῷ πέπονθεν ἑκὼν , καὶ ταῖς ἀνωτάτω δόξαις στεφανοῦται διὰ τὸ πάθος , ὡς δι’ αὐτοῦ καταργήσας τὸν θάνατον · καὶ ἄπρακτον ἀποφήνας τὴν φθορὰν , ἅτε ἀφθαρσία ὣν καὶ ζωή . τὰ δὲ τῆς ὑπεροχῆς τοῖς Ἀγγέλοις , ὅτι καὶ ἔξω σαρκὸς καὶ τοῦ τεθνάναι κρείττους εἰσί . γεγονότος ἐν τούτοις τοῦ Υἱοῦ διὰ τὴν ἑκούσιον κένωσιν · ἀλλ᾿ ὁ βραχὺ παρ’ Ἀγγέλους ἠλαττωμένος διὰ τὸ τῆς ἀνθρωπότητος μέτρον , ἐν ὑπεροχῇ θεότητος ὣν προσκυνεῖται παρ’ αὐτῶν καὶ ένίδρυται θάκοις οὓς περιεστῶσιν ἐκεῖνοι δοξολογοῦντες ἀεὶ , καὶ τῶν δυνάμεων αὐτὸν ὀνομάζοντες Κύριον . “ καὶ σὺ κατ’ ἀρχὰς , Κύριε , “ τὴν γῆν ἐθεμελίωσας . ” οὕτω καὶ ἐνταῦθα φησὶ “ διεμαρτύρατό “ τις . ” τοῦτο δὲ αὐτὸ οἶμαι τὸ κρύπτειν καὶ μὴ τιθέναι τὸν εἰρηκότα τὴν μαρτυρίαν , ἀλλ’ ὡς περιφερομένην καὶ κατάδηλον οὖσαν εἰσάγειν , δεικνύντος ἐστὶ σφόδρα ἐμπείρους εἶναι τῶν γραφῶν . τὸ δὲ “ τί ἐστιν ἄνθρωπος ” καὶ τὰ ἑξῆς , εἰ καὶ εἰς τὴν κοινὴν ἀνθρωπότητα εἴρηται , ἀλλ’ ὅμως κυριώτερον ἁρμόσειεν ἃν τῷ Χριστῷ κατὰ σάρκα . τὸ γὰρ “ πάντα ὑπέταξας ὑποκάτω τῶν “ ποδῶν αὐτοῦ , ” ἐκείνου μᾶλλον ἐστὶν ἣ ἡμῶν . ὁ γὰρ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ οὐδὲν ἡμᾶς ὄντας ἐπεσκέψατο , καὶ τὸ ἐξ ἡμῶν ἀναλαβὼν καὶ ἑνώσας ἑαυτῷ , πάντων ἀνώτερον γέγονεν . Κυρίλλου . Ἐστεφάνωσε δὲ ἡμᾶς δόξῃ καὶ τιμῇ , δι’ ὦν ὑπάρχων Θεὸς κατὰ φύσιν ἠλάττωται δι’ ἡμᾶς , ὡς ἂν ἡμεῖς ὑπὲρ φύσιν πλουτήσωμεν ἐν αὐτῷ . “ συνήγειρε γὰρ ἡμᾶς καὶ συνεκά - “ θισεν ἐν τοῖς ἐπουρανίοις ἐν Χριστῷ . ” συνεδρεύοντος γὰρ αὐτοῦ , ἐφ’ ὅλην τὴν ἀνθρώπου φύσιν δραμεῖται τὸ καύχημα . οὕτω γὰρ τῇ αὐτοῦ πτωχείᾳ πεπλουτήκαμεν , δι’ οὓς καὶ δόξῃ καὶ τιμῇ ἐστεφάνωται , καὶ τοι τῆς δόξης Κύριος ὣν ὡς Θεός . ἄτιμοι γὰρ ἐν τῇ τοῦ Ἀδὰμ παραβάσει γεγενημένοι , ἐν τῇ ὑπὲρ ἡμῶν ὑπακοῇ τοῦ Χριστοῦ δεδοξάσμεθα . Χρυσοστόμου . Τί γὰρ ἶσον ταύτης τῆς δόξης , ὅταν ρεύωμεν Ἀγγέλοις , ὅταν εἰς υἱοθεσίαν ἀγώμεθα ; τὸ δὲ “ τί ἐστιν ἄνθρωπος ; ” ἀντὶ οὐδέν ἐστιν , εὐτελές τι ἐστί . πρὸς γὰρ τὴν πρόνοιαν ἧς ἠξίωσεν αὐτὸν ὁ Θεὸς , ἀφορῶν ὁ προφήτης , καὶ τὰς πραγματείας ἃς ἐπραγματεύσατο διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ τῶν ἀνθρώπων γένους , σφόδρα ἐκπληττόμενος θαυμάζει . Βασιδείου . Βραχὺ μέν τοι ὑποβέβηκε τὴν τῶν Ἀγγέλων ἀξίαν ὁ ἄνθρωπος , διὰ τὴν πρὸς τὸ γεῶδες σῶμα συνάφειαν . Χρυσοστόμου . Καὶ τοῦτο δὲ αὐτὸ τὸ βραχὺ ἡ τῆς ἁμαρτία εἰσήγαγε · μετὰ γὰρ τὴν παρακοὴν τοῦτο ὁ προφήτης ἐφθέγξατο . οὐ μὴν ἐπειδὴ ἠλαττώθη διά τὴν παράβασιν θανάτῳ καταδικασθεὶς ἐγυμνώθη , καὶ τῆς δωρεᾶς ἣ τῆς ἀρχῆς παρελύθη , ἀλλὰ τῇ δόξῃ ταύτῃ ἐστεφάνωται . Θεοδρήτου . Πλὴν ὅπερ ἔφημεν , εἴρηται μὲν ταῦτα τῆς κοινῆς φύσεως , ἁρμόττει δὲ τῇ ἐξ ἡμῶν ἀπαρχῇ , ὡς οἰκειουμένη τὰ πάσης τῆς φύσεως . οὕτως ἐκ προσώπου πάντων ἡμῶν εἴρηκε , “ μακρὰν ἀπὸ τῆς σωτηρίας μου οἱ λόγοι τῶν παραπτω - “ μάτων μου . ” αὐτὸς μὲν γὰρ καὶ κατὰ τὸ ἀνθρώπινον , ἁμαρτίας ἀμύητος ἦν . τὰ δὲ ἡμέτερα οἰκειούμενος , στόμα τῆς φύσεως γέγονεν . “ αὐτὸς γὰρ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἔλαβε , καὶ τὰς νόσους “ ἐβάστασε , ” καὶ τὴν φύσιν ἡμῶν ἐπεσκέψατο . ταῦτα τοίνυν τοῦ Παύλου σαφῶς ἐπὶ τὸν Σωτῆρα ἡμῶν ἐξειληφότος , ἀρκεῖσθαι τῇ ἐκδόσει χρὴ , εἶτα τῇ προφητικῇ μαρτυρίᾳ τὴν ἑρμηνείαν προσάγων ἐπάγει , Ἐν γὰρ τῷ ὑποτάξαι αὐτῷ τὰ πάντα , οὐδὲν ἀφῆκεν αὐτῶ ἀνυπότακτον . Καὶ ἐπειδὴ εἰκὸς ἦν εἰπεῖν τινὰς , καὶ μὴν πλείστους ὁρῶμεν ἀντιλέγοντας , καὶ προσκυνεῖν αὐτὸν οὐκ ἐθέλοντας , ἐπήγαγε , Νῦν δὲ οὔπω ὁρῶμεν αὐτῷ τὰ πάντα ὑποτεταγμένα . Τοῦτο δὲ καὶ ἤδη εἴρηκεν , οὐ γὰρ Ἀγγέλοις ὑπέταξε τὴν οἰκουμένην τὴν μέλλουσαν · ἀντὶ τοῦ ἐν ἐκείνῳ τῷ βίῳ πάντων κρατήσει · ὑποταγήσονται γὰρ τότε καὶ οἱ νυν ἀντιλέγοντες . Χρυσοστόμου . Ὃ δὲ λέγει τοιοῦτον ἐστίν · ἐπειδὴ εἶπεν “ ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου , ” εἰκὸς δὲ ἦν τοὺς ἐξ Ἑβραίων πιστεύσαντας ἔτι ἀσχάλλειν · εἶτα μετὰ ταῦτα ὀλίγα τινὰ παρενέθηκε , ταύτην τὴν μαρτυρίαν παρήγαγεν , ἵνα βεβαιώσῃ ἐκεῖνο . ἵνα γὰρ μὴ λέγωσι , τοὺς ἐχθροὺς ἔθηκεν ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ , τοσαῦτα παθόντων ἡμῶν ; ἱκανῶς μὲν καὶ ἐν τῷ προτέρῳ ἠνίξατο . τὸ γὰρ ἕως οὔτε εὐθέως ἐδήλου γινόμενον , ἀλλὰ τὸ ἐν χρόνῳ . ἐνταῦθα δὲ αὐτὸ ἐπεξέρχεται καὶ φησὶν , μὴ ἐπειδὴ οὐδέπω ὑπετάγησαν νομίσῃς μηδὲ ὑποτάττεσθαι . ὅτι μὲν γὰρ δέον ὑποταγῆναι , δῆλον . καὶ γὰρ ἡ προφητεία διὰ τοῦτο εἴρηται . “ ἐν γὰρ τῷ ὑποτάξαι αὐτῷ , ” φησὶ , “ τὰ πάντα , οὐδὲν ἀφῆκεν αὐτῷ “ ἀνυπότακτον . ” πῶς οὖν οὔπω πάντα ὑποτέτακται ; ὅτι μέλλει ὑποτάσσεσθαι . εἰ τοίνυν πάντα μὲν ὑποταγῆναι ὀφείλει , οὔπω δὲ ὑποτέτακται , μὴ ἄσχαλλε , μηδὲ θορυβοῦ . εἰ μὲν γὰρ τοῦ τέλους παραγενομένου , καὶ πάντων ὑποταγέντων ταύτα ἔπασχεν , εἰκότως ἤλγεις . “ νῦν δὲ οὔπω ὁρῶμεν αὐτῷ τὰ πάντα ὑποτεταγμένα . οὔπω ἐκράτησεν ὁ βασιλεὺς καθαρῶς . τι τοίνυν θορυβῇ πάσχων κακῶς ; οὔπω πάντων περιγέγονε τὸ κήρυγμα , οὔπω καιρὸς τέλεον υποταγηναι . Κύριλλου . Σὺ δέ μοι πάλιν ὅρα ὅτι εἰς Χριστὸν ἀναφέρων ὁ μακάριος Παῦλος τὸ ἐν ὀγδόῳ Ψαλμῷ λέγει , “ τί ἐστιν ἄνθρω - “ πος ” καὶ τὰ ἑξῆς . εἶτα τούτοις ἐπισυνάπτει , “ ἐν γὰρ τῷ ὑπο - “ τάξαι αὐτῶ τὰ πάντα οὐδὲν ἀφῆκεν αὐτῶ ἀνυπότακτον . ἤ οὑν οὐχὶ καὶ βασιλέα καὶ κύριον , καὶ τὴν θεοπρεπῆ περικεῖσθαι δόξαν ὁμολογήσαιμεν ’τον ᾧ τὰ πάντα ὑποτέτακται ; πως οὑν ο Θεὸς ; πῶς δὲ ἐν τοῖς πᾶσιν ὁ ὑπὲρ πάντα καὶ τοσοῦτον τῶν γεννητῶν τὴν φύσιν ὑπερκείμενος , ὡς τὰ μὲν ὑποτετάχθαι καὶ τῷ τῆς δουλείας ἐνέχεσθαι ζυγῷ , τὸν δὲ αὖ πάλιν περικεῖσθαι μὲν τῆς κυριότητος τὸ ἐλεύθερον ἀξίωμα , πάντα δὲ ἔχειν ὑπὸ πόδας , ὡς καὶ αὐτός που φησὶ δι’ ἑνὸς τῶν προφητῶν , “ ὁ οὐρανός μοι θρόνος , ἡ δὲ γῆ ὑπο - “ πόδιον τῶν ποδῶν μου ; ” Θεοδωρήτου . τέλος γε μὴν , ἐπειδὴ τῶν Ἀγγέλων αὐτῶν ὁ Παῦλος καὶ ποιητὴν εἴρηκε καὶ δεσπότην , ἀπίθανον δὲ εἶναι τοῦτο πὼς ἐδόκει τοῖς ἀθάνατον μὲν διδασκομένοις τὴν φύσιν , τὸ δὲ τοῦ δεσπότου Χριστοῦ μανθάνουσι πάθος , ἀναγκαίως καὶ τὴν περὶ τούτου διδασκαλίαν προσφέρει λέγων , Τὸν δὲ βραχύ τι παρ’ Ἀγγέλους ἠλαττωμένον βλέπομεν Ἰησοῦν διὰ τὸ πάθημα τοῦ θανάτου , δόξη καὶ τιμῇ ἐστεφανωμένον , ὅπως χάριτι Θεοῦ ὑπὲρ παντὸς γένηται θανάτου . Χρτσοστόμου . τοῦτο πάλιν ἑτέρα παράκλησις . εἰ δὴ ὁ μέλλων πάντας ἔχειν ὑποτεταγμένους καὶ αὐτὸς ἀπέθανε , καὶ μυρία πέπονθεν . εἶτα χρηστὰ πάλιν , τουτέστι δόξα καὶ στέφανος . εἶδες πὼς ἀυτῶ πάντα ἥρμοσε ; τί γὰρ βραχὺ αὐτῷ ἀν’ ἁρμόσειε , μᾶλλον τὸ τρεῖ ; ἡμέρας ἐν ἅδῃ γενομένῳ μόνας , ἀλλ’ οὐχ ἡμῖν τοῖς ἐπὶ πολὺ φθειρομένοις · ὁμοίως καὶ τὸ δόξῃ καὶ τιμῇ ἐστεφανῶσθαι , ἐκείνῳ πολλῷ πλέον ἢ ἡμῖν ἁρμόσει . πάλιν μέν τοι αὐτοὺς ἀναμιμνήσκει τοῦ σταυροῦ · δύο ταῦτα κατορθῶσαι σπουδάζων , καὶ τὴν κηδεμονίαν αὐτοῦ δεῖξαι , καὶ πεῖσαι αὐτοὺς πάντα φέρειν γενναίως , εἰς τὸν διδάσκαλον ἀφορῶντας . εἰ γὰρ ὁ προσκυνούμενος ὑπ’ Ἀγγέλων φησὶν , ἠνέσχετο βραχύ τι παρ’ Ἀγγέλους ἔχειν διὰ σὲ , πολλῷ μᾶλλον σὺ ὁ τῶν Ἀγγέλων ἐλάττων πάντα φέρειν ὀφείλεις δι’ αὐτόν . εἶτα δείκνυσιν ὅτι δόξα καὶ τιμὴ ὁ σταυρός ἐστιν · ὥσπερ οὖν καὶ αὐτὸς δόξαν αὐτὸν καλεῖ λέγων , “ ἐλήλυθεν ἡ ὥρα ἵνα δοξασθῇ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου . ” εἰ οὖν ἐκεῖνος τὰ διὰ τοὺς δούλους δόξαν καλεῖ , πολλῷ μᾶλλον σὺ τὰ διὰ τὸν δεσπότην . ὁρᾷς τοῦ σταυροῦ τὸν καρπὸν ὅσος ; μὴ φοβηθῇς τὸ πρᾶγμα · σκυθρωπὸν μὲν γὰρ εἶναι δοκεῖ , μυρία δὲ τίκτει ἀγαθά . τί δέ ἐστιν , “ ὅπως χάριτι Θεοῦ ὑπὲρ παντὸς γεύσηται “ θανάτου ; δείκνυσιν ἐκ τούτων τοῦ πειρασμοῦ τὸ ὄφελος , καὶ ὅτι κἀκεῖ διὰ χάριν τοῦ Θεοῦ τὴν εἰς ἡμᾶς ταῦτα πέπονθεν . “ ὅς γε τοῦ ἰδίου Υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο , φησὶν , ἀλλ’ ὑπὲρ ἡμῶν “ πάντων παρέδωκεν αὐτόν . ” τίνος δὲ ἕνεκεν οὕτως εἶπε ; δεικνὺς ὅτι οὐκ ὤφειλε τοῦτο , εἶπεν , ἀλλὰ χάριτι πεποίηκεν . οὕτω καὶ ἐν τῇ πρὸς Ῥωμαίους Ἐπιστολῇ φησίν · “ πολλῷ μᾶλλον ἡ χάρις “ τοῦ Θεοῦ ἐν χάριτι , τῇ τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς τοὺς πολλοὺς ἐπερίσσευσε . τὸ δὲ ὑπὲρ παντὸς είπε , τουτέστιν οὐχὶ τῶν ποιητῶν μόνον , ἀλλὰ τῆς οἰκουμένης ἁπάσης . αὐτὸς μὲν γὰρ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανε . τι δὲ εἰ μὴ πάντες ἐπίστευσαν ; αὐτὸς τὸ ἑαυτοῦ πεπλήρωκε · καὶ κυρίως εἰπε τὸ “ γεύσηται “ θανάτου , ” ἀλλ’ οὐκ εἶπεν ἀποθάνῃ · ὥσπερ γὰρ ὄντως γευσάμενος , οὕτω μικρὸν ἐν αὐτῷ ποιήσας διάστημα , εὐθέως ἀνέστη · καθάπερ γὰρ ἰατρὸς οὐκ ἔχων ἀνάγκην τῶν τῷ ἀρρώστῳ παρεσκευασμένων μένων σιτίων ἀπογεύσασθαι , διὰ τὴν περὶ ἐκεῖνον κηδεμονίαν , πρότερος αὐτὸς ἀπογεύεται , ἵνα πείσῃ τὸν ἄρρωστον θαρροῦντα κατατολμῆσαι τῆς βρώσεως · οὕτως ἐπειδὴ πάντες ἄνθρωποι τὸν θάνατον ἐδεδοίκεσαν , πείθων αὐτοὺς κατατολμᾷν τοῦ θανάτου , καὶ αὐτὸς ἀπεγεύσατο αὐτοῦ , οὐκ ἔχων ἀνάγκην , ὅτι μηδὲ ἥμαρτεν . “ ἔρχεται “ γάρ , ” φησιν , “ ὁ τοῦ κόσμου ἄρχων , καὶ ἐν ἐμοὶ εὑρήσει οὐδέν . ” τῷ μὲν οὖν εἰπεῖν “ διὰ τὸ πάθημα τοῦ θανάτου , ” τὸν ὄντως θάνατον ἐσήμανεν · τῷ δὲ “ Ἀγγέλων κρείττων , ” τὴν ἀνάπαυσιν ἐδήλωσεν . Θεοδρήτου . Τὸ δὲ συναγόμενον τοιοῦτον ἐστὶν , ὅτι οὐ φύσει τῆς θεότητος ἠλάττωται τῶν Ἀγγέλων ὁ μονογενὴς , ἀλλὰ τῷ πάθει τῆς ἀνθρωπότητος · καὶ αὐτὴ δὲ μετὰ τὴν ἀνάστασιν τῆς θείας μετέλαχε δόξης . τὸ μέντοι πάθος ὑπὲρ ἁπάντων ὑπέμεινεν , οὐ κατὰ ὀφειλὴν , ἀλλὰ κατὰ χάριν Θεοῦ . Οἰκουμενίου . Οἱ δὲ Νεστοριανοὶ τὴν γραφὴν περιξέοντες , τοῦ “ χάριτι χάριτι Θεοῦ ” “ χωρὶς Θεοῦ ” ἀναγινώσκουσιν . οὕτως αὐτὸ δεξόμεθα , ὅτι χωρὶς Θεοῦ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν ὁ Χριστὸς , οὐ μόνον ὑπὲρ ἀνθρώπων , ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τῶν ἄνω δυνάμεων , ἵνα λύσῃ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ , καὶ ἑνώσῃ τὰ κάτω τοῖς ἄνω . Θεοδρήτου . Μόνη , φησὶν , ἡ θεία φύσις ἀνενδεὴς , τἆλλα πάντα τοῦ τῆς ἐνανθρωπήσεως ἐδεῖτο φαρμάκου · ἐνανθρωπήσας γὰρ ὁ Θεὸς Λόγος , κατέλυσε τοῦ θανάτου τὸ κράτος . καταλύσας δὲ , ἐπηγγείλατο ἡμῖν τὴν ἀνάστασιν . τῇ δὲ ἀναστάσει ἀφθαρσία καὶ ἀθανασία συνέζευκται . τῆς δὲ ἀφθαρσίας μεθέξει καὶ τὰ ὁρώμενα · τοῦτο γὰρ καὶ ἐν τῇ πρὸς Ῥωμαίους ἔφη · “ ὅτι καὶ αὐτὴ “ ἡ κτίσις ἐλευθερωθήσεται ἀπὸ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς εἰς τὴν “ ἐλευθερίαν τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ . ” καὶ οἱ Ἄγγελοι δὲ ἐν θυμηδίᾳ διατελοῦσι , τὴν τῶν ἀνθρώπων θεώμενοι σωτηρίαν . εἰ γὰρ ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι χαίρουσι , πολλῷ μᾶλλον τοσαύτας ὁρῶντες μυριάδας τῆς σωτηρίας ἀξιουμένας , θυμηδίας πλησθήσονται . ὑπὲρ ἁπάντων τοίνυν τὸ σωτήριον ὑπέμεινε πάθος , χωρὶς Θεοῦ . μόνη γὰρ ἡ θεία φύσις , τῆς ἐντεῦθεν γενομένης θεραπείας πείας ἀνενδεής . Κυρίλλου . Σὺ δέ μοι λογίζου ὡς εἰ διὰ τὸ πάθημα τοῦ βλέπομεν ἠλαττωμένον τὸν Κύριον , κατὰ τὴν τοῦ Παύλου φωνὴν , πρὸ τοῦ πάθους ἀρα τὸ ἔλαττον οὐκ ἦν ἐν αὐτῷ . ἀπόντος δὲ τούτου , τὸ εἶναι τέλειον αὐτὸν εἰσβαίνειν ἀνάγκη . τέλειος δὲ ὣν ὁ Υἱὸς , καὶ τῇ τοῦ Πατρὸς τελειότητι παρισούμενος , οὐκ ἐπιδέξεται δηλονότι τῶν ἀνομοίων τὸ ἔλαττον . Θεοδρήτου . Ὄρα δὲ πῶς δείκνυσιν ὁ Παῦλος τοῦ ληφθέντος ἀνθρώπου τὸ τέλειον , “ Κύριε , ” γάρ φησι , “ τί ἐστιν “ ἄνθρωπος ; ” οὐκ εἶπε τί ἐστι σάρξ ; ὅτι ἐστι σῶμα , ἀλλὰ τί ἐστιν ἄνθρωπος ; πᾶσαν ὁμοῦ τὴν φύσιν περιλαβὼν , καὶ Κύριον μὲν προσαγορεύσας τὸν ἐνοικίσαντα Θεὸν Λόγον , ἄνθρωπον δὲ τὸν ἐξ ἡμῶν ἀναληφθέντα ναὸν , ὃν ἐπεσκέψατο τῆ παρουσίᾳ , καὶ ἑαυτὸν συνῆψε , καὶ τῇ ἑνώσει τὴν σωτηρίαν εἰργάσατο · καὶ τοῦτο ἑρμηνεύων ἔφη , “ τὸν δὲ βραχύ τι παρ’ Ἀγγέλους ἠλαττωμένον Ιησοῦν , διὰ τὸ πάθημα τοῦ θανάτου . ” ἀπέθανε δὲ οὐχ ὁ ἀθάνατος Θεὸς Λόγος , ἀλλ’ ἡ θνητὴ φύσις · διὸ καὶ ἠλαττοῦτο βραχύ τι παρ’ Ἀγγέλους , τῷ τοὺς μὲν ἀθανάτους εἶναι , τὴν δὲ θνητήν . ὁ δὲ Θεὸς Λόγος , οὐκ ἐλάττων Ἀγγέλων , ἀλλὰ δεσπότης Ἀγγέλων . “ ἐν αὐτῷ γὰρ ἐκτίσθη τὰ πάντα , εἴτε ὁρατὰ , εἴτε ἀόρατα . ” Ἔπρεπε γὰρ αὐτῷ δι’ ὃν τὰ πάντα , καὶ δι’ οὗ τὰ πάντα , πολλοὺς υἱοὺς εἰς δόξαν ἀγαγόντα , τὸν ἀρχηγὸν τῆς σωτηρίας αὐτῶν , διὰ παθημάτων τελειῶσαι . Χρυσοστόμου . Περὶ τοῦ Πατρὸς ἐνταῦθα λέγει · ὁρᾷς πάλιν τὸ δι’ οὗ αὐτῷ ἁρμόζει , οὐκ ἃν τοῦτο ποιήσας , εἴγε ἐλαττώσεως ἦν καὶ τῷ Υἱῷ προσῆκον μόνῳ . Κυρίλλου . Ἔπρεπε τῷ δι’ οὗ τὰ πάντα Πατρὶ , διὰ παθημάτων τελειῶσαι ἐνανθρωπήσαντα τὸν Υἱόν . ὑπέμεινε γὰρ σταυρὸν , αἰσχύνης καταφρονήσας , ἐν εὐδοκίᾳ πάντως τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς , ἴνα καὶ ἡμᾶς τοῖς ἴχνεσιν αὐτοῦ ἀκολουθοῦντας νεανικοὺς ἀποφήνῃ , λέγων · “ μὴ φοβεῖσθε ἀπὸ τῶν ἀποκτενόντων τὸ σῶμα . ” ἐλάσας γὰρ αὐτὸς διὰ παθημάτων , καὶ ἡμᾶς ἐκδυσωπεῖ λέγων , “ οὐκ ἔστι “ μαθητὴς ὑπὲρ τὸν διδάσκαλον . ” αὐτὸς οὖν ἆρα ἐστὶν ὁ σαρκὶ τελειούμενος δι’ ἡμᾶς ἀνθρωπίνως · τελειῶν δὲ ἡμᾶς θεικῶς διὰ τοῦ καταργῆσαι τοῦ θανάτου τὸ κράτος . ἐλείπετο γὰρ τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει τὸ ἄφθαρτον y , οὕτω γενομένη καὶ ἐν ἀρχῇ , ὁ γὰρ Θεὸς θάνατον οὐκ ἐποίησεν · οὕτως ἡμᾶς τελειώσας , ἔλεγε πρὸς τὸν Πατέρα · “ ἐγώ σε ἐδόξασα , τὸ ἔργον τελειώσας ὃ δέδωκάς μοι , ἴνα ποιήσω αὐτό . δόξα γὰρ τῷ Πατρὶ διὰ τοῦ ἰδίου γεννήματος καταργῆσαι τὸν θάνατον . οὐκοῦν ἡ μὲν τελείωσις αὐτῷ διὰ παθημάτων , ἡμῖν δὲ προσθήκη τοῦ λείποντος τὸ γεγενημένον . “ καινὴ γὰρ κτίσις τὰ ἐν Χριστῷ . ” ὅτι δὲ οὐκ ἄνθρωπον ἁπλῶς ἐξηρημένου τοῦ λόγου τετελειῶσθαι φησὶν ὑπὲρ ἡμῶν , ἐν ἀνθρωπείᾳ δὲ μᾶλλον μορφῇ πεφηνότα τὸν μονογενῆ ἐπάγει · ὁ τε γὰρ ἁγιάξων Υἱὸς , ἅγιος ὣν κατὰ φύσιν ὡς Θεὸς , καὶ ἡμεῖς ἐξ ἑνὸς ὡς ποιητοῦ καὶ δημιουργοῦ · ὥστε καὶ ἐντεῦθεν ἡμᾶς πρὸς ἀλλήλους ἔχειν τὴν ἀδελφότητα . γενητῷ γὰρ πρὸς γενητὸν , καθὸ γενητὰ , φυσική τις ἡ ἀδελφότης . Βασιλείου . Ἔστι γάρ τι τοῖς Εὐνομιανοῖς παλαιὸν ὑπὸ Ἀετίου τοῦ προστάτου τῆς αἱρέσεως ταύτης ἐξευρεθὲν , ὃς ἔγραψέ που τῶν αὐτοῦ Ἐπιστολῶν λέγων , “ τὰ ἀνόμοια κατὰ τὴν “ φύσιν ἀνομοίως ἐκφέρεσθαι , καὶ ἀνάπαλιν τὰ ἀνομοίως φερό - “ μένα , ἀνόμοια εἶναι κατὰ τὴν φύσιν · ” καὶ εἰς μαρτυρίαν τοῦ λόγου , τὸν ἀπόστολον ἀπεσπάσατο λέγοντα · “ εἷς Θεὸς ὁ Πατὴρ ἐξ οὗ τὰ πάντα , καὶ εἶς Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς , δι’ οὗ τὰ πάντα . “ ὡς οὖν ἔχουσιν αἱ φωναὶ πρὸς ἀλλήλας , οὕτως ἕξουσι , φησὶ , καὶ “ αἱ δι’ αὐτῶν σημαινόμεναι φύσεις , ἀνόμοιον δὲ τὸ ἐξ οὗ τὸ δι’ “ οὗ . ἀνόμοιος ἆρα καὶ τῷ Πατρὶ ὁ Υἱός . ” ἐντεῦθεν οὗτοι ὁρμώμενοι , τῷ μὲν Θεῷ καὶ Πατρὶ ὧσπέρ τινα κλῆρον ἐξαίρετον προσνέμουσι τὸ ἐξ οὗ , τῷ δὲ Υἱῷ καὶ Θεῷ ἀφιέρωσαν τὸ δι’ οὗ , τῷ δὲ Ἁγίῳ Πνεύματι τὸ ἐν ᾧτ’ , καὶ φασὶ , μηδέποτε τὴν χρῆσιν ταύτην τῶν συλλαβῶν ἐπαμείβεσθαι · ἵν ὥσπερ ἔφην , τῷ παρηλλαγμένῳ τῆς ἐκφωνήσεως καὶ ἡ τῆς φύσεως παραλλαγὴ συνεκφαίνηται . βούλονται δὲ , τὸ μὲν ἐξ οὗ , τὸν δημιουργὸν σημαίνειν , τὸ δὲ δι’ οὗ , τὸν ὑπουργὸν , ἣ τὸ ὄργανον , τὸ δὲ ἐν ᾧτ’ τὸν χρόνον δηλοῦν , καὶ τὸν τόπον . ἵνα μηδὲν μὲν ὀργάνου σεμνότερος ὁ δημιουργὸς τῶν ὅλων νοῆται , μηδὲν δὲ τῆς ἀπὸ τόπου ἢ χρόνου συνεισφορᾶς εἰς τὰ ὄντα πλεῖον φαίνηται τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον παρεχόμενον . τῷ μὲν γὰρ Υἱῷ τὴν τοῦ ὀργάνου προσηγορίαν ἐπέθηκαν · τῷ δὲ Πνεύματι , τὴν τοῦ τόπου , τῷ δὲ Πατρὶ , τὴν τοῦ αἰτίου . τί οὖν αὐτοῖς ἐντεῦθεν τὸ συναγόμενον ; ἄλλη φύσις αἰτίου , καὶ ἄλλη ὀργάνου , καὶ ἄλλη τόπου · ἀλλότριος ἄρα κατὰ τὴν φύσιν ὁ Υἱὸς τῷ Πατρὶ , ἐπειδὴ καὶ τὸ ὄργανον τῷ τεχνίτῃ · ἀλλότριον δὲ καὶ τὸ Πνεῦμα , καθόσον κεχώρισται τόπος καὶ χρόνος τῆς τῶν ὀργάνων φύσεως , ἣ τῆς τῶν μεταχειριζομένων αὐτά . Τὰ μὲν δὴ ἐκείνων τοιαῦτα . ἡμεῖς δὲ εὑρίσκομεν τὸν Ἀπόστολον τὰ τρία συναγαγόντα , τουτέστιν ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ , καὶ εἰπόντα · ἐξ αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν τὰ πάντα . ” ἐξ αὐτοῦ γὰρ τοῖς οὖσιν , ἡ αἰτία τοῦ εἶναι , “ δι’ αὐτοῦ ” τοῖς πᾶσιν ἡ διαμονὴ καὶ ἡ σύστασις . διὸ δὴ καὶ “ εἰς αὐτὸν ” ἐπέστραπται ἀρρήτῳ στοργῇ , πρὸς τὸν χορηγὸν τῆς ζωῆς ἀποβλέποντα . ἔστι δὲ πολλαχοῦ εὑρεῖν καὶ περὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ περὶ τοῦ Πνεύματος τὸ ἐξ οὗ κείμενον , ὡς τὸ “ ἐξ οὗ πᾶν τὸ σῶμα ἐπιχορηγούμενον αὔξει “ τὴν αὔξησιν τοῦ Θεοῦ . ” καὶ πάλιν , “ ἐκ τοῦ ἐμοῦ λήψεται,’ καὶ αὖθις “ ἔγνων δύναμιν ἐξελθοῦσαν ἐξ ἐμοῦ , καὶ ἐκ τοῦ “ Πνεύματος θερίσει ζωὴν,’ καὶ “ ἐκ Πνεύματος ἐστὶν Ἁγίου · ” ὁμοίως καὶ τὴν δι’ οὗ φωνὴν , οὐ μόνον ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ Πατρὸς κειμένην εὑρήσομεν , ὡς τὸ “ Παῦλος Ἀπόστολος “ Ἰησοῦ Χριστοῦ , διὰ θελήματος Θεοῦ . ” καὶ “ πιστὸς ὁ Θεὸς , δι’ “ οὗ ἐκλήθετε εἰς κοινωνίαν τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ . ” καὶ “ ἡμῖν ὁ Θεὸς “ ἀπεκάλυψε διὰ τοῦ Πνεύματος · ” καὶ ἑτέρωθι “ τὴν καλὴν παρα - “ θήκην φύλαξον διὰ Πνεύματος Ἁγίου . ” τὰ αὐτὰ καὶ περὶ τῆς ἓν συλλαβῆς ἔχομεν εἰπεῖν , ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ Πατρὸς εὕρηται , οἷον , ἐν τῷ Θεῷ ποιήσομεν δύναμιν , ἐν σοὶ ἡ ὕμνησίς μου . ἐν “ τῷ ὀνόματι σου ἀγαλλιάσομαι . ” “ ἐν τῷ Θεῷ τῷ τὰ πάντα “ κτίσαντι · ” ἤδη δὲ καὶ ἀντ’ ἀλλήλων παραλαμβάνονται , οἷον “ ἐκτισάμην ἄνθρωπον διὰ τοῦ Θεοῦ , ” ἀντὶ τοῦ ἐκ τοῦ Θεοῦ . ἀνάπαλιν δὲ , τῇ ἐξ οὗ λέξει , ἀντὶ τῆς δι’ οὗ ὁ Παῦλος κέχρηται , ὡς ὅταν λέγῃ “ γενόμενος ἐκ γυναικὸς , ” ἀντὶ τοῦ διὰ γυναικός . οὕτω ῥαδίως ἀλλήλαις ἀντεπιχωριάζουσιν αἱ φωναί . ὁπότε τοίνυν καὶ ἐφ’ ὧν διωρίσθη τὸ δι’ οὗ κυρίως λέγεται , ἐπὶ τῶν αὐτῶν τούτων , τὸ ἐξ οὗ μετελήφθη , τίνα ἃν ἔχῃ λόγον ἐπὶ συκοφαντίᾳ τῆς εὐσεβείας πάντη ἀλλήλων ἀφορίζειν τὰς λέξεις ; ἀλλὰ γὰρ πρὸς ἑαυτὸν ἡμᾶς καλεῖ ὁ Ἀπόστολος ἐμβοῶν , Ἔπρεπε γὰρ αὐτῷ , δἰ ὃν τὰ πάντα , καὶ δἰ οὗ τὰ πάντα , πολλοὺς υἱοὺς εἰς δόξαν ἀγαγόντα , τὸν ἀρχηγὸν τῆς σωτηρίας αὐτῶν διὰ παθημάτων τελειῶσαι . Χρυσοστόμου . Ὃ δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν · ἄξιον , φησὶ , τῆς φιλανθρωπίας αὐτοῦ πεποίηκε , τὸ τὸν πρωτότοκον λαμπρότερον ἀποδεῖξαι πάντων , καὶ ὥσπερ ἀθλητὴν γενναῖον καὶ τοὺς ἄλλους ὑπερβαίνοντα , τοῖς ἑτέροις ὑπόδημα θεῖναι , τὸν ἀρχηγὸν τῆς σωτηρίας αὐτῶν , τουτέστι τὸν αἴτιον . ὁρᾷς ὅσον τὸ μέσον ; καὶ οὗτος Υἱὸς , καὶ ἡμεῖς υἱοί · ἀλλ’ ὁ μὲν σώζει , ἡμεῖς δὲ σωζόμεθα . εἶδες πῶς ἡμᾶς συνάγει , καὶ διΐστησι , “ πολλούς , ” φησιν , “ υἱοὺς εἰς δόξαν ἀγαγόντα . ” ἐνταῦθα συνήγαγε τὸν ἀρχηγὸν τῆς σωτηρίας αὐτῶν , πάλιν διέστησε , “ διὰ παθημάτων τελειῶσαι . ” ἰδοὺ τὰ παθήματα τελείωσις καὶ αἰτία τῆς σωτηρίας . ὁρᾷς ὅτι τὸ παθεῖν κακῶς , οὐκ ἔστιν ἐγκαταλελειμμένων , εἰ δὴ τούτῳ πρῶτον τετίμηκε τὸν Υἱὸν ὁ Θεὸς , τῷ διὰ παθημάτων αὐτὸν ἀγαγεῖν · καὶ ὄντως του του κόσμον ποίησαι , καὶ ἐκ μὴ ὄντων παραγαγεῖν , τὸ σάρκα ἀναλαβόντα παθεῖν ἅπερ ἔπαθε , πολλῷ μεῖζον ἐστί . καὶ τοῦτο μὲν γὰρ φιλανθρωπίας , ἐκεῖνο δὲ πολλῷ πλέον , ὃ καὶ αὐτὸς δείκνυσιν ἐν οἷς φησιν · “ ἵνα ἐνδείξηται ἐν τοῖς αἰῶσι τοῖς ἐπερ - “ χομένοις τὸν ὑπερβάλλοντα πλοῦτον τῆς χρηστότητος αὐτοῦ , “ καὶ συνήγειρε , καὶ συνεκάθισεν ἡμᾶς ἐν τοῖς ἐπουρανίοις ἐν “ Χριστῷ , ” ἔπρεπε τοίνυν αὐτῷ , φησι , τῷ κηδεμόνι καὶ πάντα εἰς τὸ εἶναι παραγαγόντι , ἐκδοῦναι τὸν Υἱὸν ὑπὲρ τῆς τῶν λοιπῶν σωτηρίας , τὸν ἕνα ὑπὲρ τῶν πολλῶν . ἀλλ’ οὐκ εἶπεν οὕτως , ἀλλὰ “ διὰ διὰ παθημάτων τελειῶσαι , ” ἵνα δείξῃ ὅτι ὁ παθὼν ὑπέρ τινος , οὐκ ἐκεῖνον ὠφελεῖ μόνον , ἀλλὰ καὶ αὐτὸς λαμπρότερος γίνεται καὶ τελειότερος . καὶ τοῦτο δὲ πρὸς τοὺς πιστοὺς φησὶ παραθαρρύνων αὐτούς . καὶ γὰρ ὁ Χριστὸς τότε ἐδοξάσθη , ὅτε ἔπαθεν . ὅταν δὲ εἴπω ὅτι ἐδοξάσθη , μὴ νομίσῃς δόξης πρόσληψιν αὐτῷ γίνεσθαι . ἐκείνην γὰρ τὴν τῆς φύσεως εἶχεν ἀεὶ , καὶ οὐδὲν προσέλαβεν . Θεοδρήτου . Οὐκοῦν ἔδειξε τὸν Θεὸν Λόγον ἣν ἀνέλαβε τελειώσαντα φύσιν . ἀρχηγὸς γὰρ τῆς ἡμετέρας σωτηρίας ἡ ληφθεῖσα φύσις · ἐκείνη γὰρ ἐκ νεκρῶν ἀναστᾶσα , πᾶσιν ἡμῖν ἐπραγματεύσατο τὴν ἀνάστασιν . Κυρίλλου . Καὶ τοῦτο ἐστὶ τὸ διὰ παθημάτων τὸν Χριστὸν τελειῶσαι , τουτέστι τὸ ἐλλεῖπον αὐτῷ ἀναπληρῶσαι . τι δὲ ἐνέλειπε τῷ Χριστῷ , καθὸ νοεῖται ἄνθρωπος ; τὸ ἀθάνατον δηλαδὴ , ἵνα τὸ κατ’ εἰκόνα ἔχῃ ἀνελλειπῶς . ἀνεπλήρωσεν οὖν αὐτῷ τὸ λεῖπον ὁ Πατὴρ , διὰ τῆν’ ἀναστάσεως · διὰ μέσου αὐτοῦ πάντας ἀνθρώπους ἀναπληρῶν , καθὼς καὶ ἀλλαχοῦ φησὶν ὁ Ἀπόστολος , “ καὶ τελειωθεὶς γέγονε τοῖς εἰς αὐτὸν ἐλπίζουσι πρόξενος ζωῆς “ ἀκαταλυτου . ” Ὁμιλίαι . Ὁ πολλοὺς υἱοὺς εἰς δόξαν ἀγαγὼν , οὐκ ἃν ἀλισθήσειε τοῦ εἶναι κατὰ ἀλήθειαν Υἱός . οὐ γὰρ ἠμέλησε τοῦ εἰναι ὁ ἐστιν , ὅπερ οὐκ ἦν γεγονώς . μένει δὲ Κύριος ἐν τῇ τοῦ δούλου μορφῇ . Ἀθανασίου . Εἰ μὴ ἦλθε καὶ ἐφόρεσε τὸ ἡμέτερον σῶμα , οὐδεὶς ἃν ἐτελειώθη , ἀλλ’ ἔμενον οἱ πάντες φθαρτοί . νῦν δὲ λυτρωθέντες ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας , οὐκέτι μένουσι νεκροί . καὶ αὕτη ἡ αἰτία τοῦ μὴ ἄλλον ἀλλ’ αὐτὸν τὸν Θεὸν Λόγον ἐνανθρωπίσαι · ὅτι οὐκ ἄλλου ἦν ἀπὸ τῆς γενομένης φθορᾶς τοὺς ἀνθρώπους ἀνενεγκεῖν , ἣ τοῦ Θεοῦ ογου , του καὶ τὴν ἄρχην πεποιηκότος αὐτοὺς . ἄλλα πὼς του Ἀπόστολου λέγοντος , περὶ τοῦ Υἱοῦ , “ δι’ ὃν τὰ πάντα , ” Ἀρειανοι φασιν , οὐχ ἡμεῖς δι’ αὐτὸν , ἀλλ’ ἐκεῖνος δι’ ἡμᾶς γέγονεν ; ἔδει γὰρ εἴπερ οὕτως ἦν , εἰπεῖν αὐτὸν , δι’ οὓς γέγονεν ὁ Λόγος . νῦν δὲ μὴ τοῦτο λέγων , ἀλλὰ “ δι’ ὃν τὰ πάντα , ” δείκνυσι τούτους αἱρετικοὺς καὶ συκοφάντας , οἳ πλέον ἡμῖν ἣ τῷ Υἱῷ χαρίζονται . οὐ γὰρ ἡμεῖς δι’ ἐκεῖνον φησὶν , ἀλλ’ ἐκεῖνος δι’ ἡμᾶς γέγονεν . εἴγε διὰ τοῦτο ὑπέστη , ἵνα δι’ αὐτοῦ κτίσῃ ἡμᾶς ὁ Θεός . Ὅ τε γὰρ ἁγιάζων καὶ οἱ ἁγιαζόμενοι , ἐξ ἑνὸς πάντες . τοῦτο κατὰ τὸ ἀνθρώπινον τέθεικε · κτιστὴ γὰρ ἡ ληφθεῖσα φύσις , εἷς δέ γε καὶ ἡμῶν καὶ αὐτῆς ποιητής . ἀλλὰ δι’ ἐκείνης ἁγιαζόμεθα . εἰ δὲ καὶ κατὰ τὴν θείαν φύσιν οἱ αἱρετικοὶ τοῦτο νοῆσαι θελήσαιεν , οὐδὲ οὕτω λυμανοῦνται τῇ τοῦ μονογενοῦς δόξῃ . ἕνα γάρ , φησιν , ἔχομεν πατέρα καὶ ἡμεῖς καὶ αὐτὸς , ἀλλ’ εὔδηλον ὡς ὁ μέν ἐστι φύσει Υἱὸς , ἡμεῖς δὲ χάριτι . ταύτην γὰρ ἡμᾶς διδάσκει τὴν διαφορὰν τὸ τὸν μὲν ἁγιάζειν , ἡμᾶς δὲ ἁγιάζεσθαι . ἄμεινον δὲ κατὰ τὸ ἀνθρώπινον τοῦτο νοεῖν . Χρυσοστόμου . ἰδοὺ τοίνυν πάλιν συνάγει , τιμῶν αὐτοὺς καὶ παραμυθούμενος , καὶ ἀδελφοὺς αὐτοὺς ποιῶν τοῦ Χριστοῦ κατὰ τοῦτο , ἐξ ἑνὸς εἶναι . “ εἷς γὰρ Θεὸς ἐξ οὗ τὰ πάντα . ” εἶτα πάλιν ἀσφαλιζόμενος καὶ δεικνὺς τὸ κατὰ σάρκα , ἐπήγαγε τὸ “ ὁ ἁγιά - “ ζων καὶ οἱ ἁγιαζόμενοι . ” ὁ μὲν οὖν ἁγιάζων ἐστὶν ὁ Χριστὸς , ἡμεῖς δὲ οἱ ἁγιαζόμενοι . ὁρᾷς ὅσον τὸ μέσον ; ὁ μὲν ἁγιάζει , ἡμεῖς δὲ ἁγιαζόμεθα . καὶ ἀνωτέρω ἔφη , “ τὸν ἀρχηγὸν τῆς σωτη - “ ριας αὐτῶν . ” Κυρίλλου . Λέγεται δὲ καὶ ἡγιάσθαι μεθ’ ἡμῶν ὁ ὑπὲρ πᾶσαν τὴν κτίσιν , ὅτε κεκένωκε , ἑαυτὸν , καὶ γέγονε σάρξ . ἐπεὶ δὲ κατὰ πολλοὺς τρόπους ἡ Γραφὴ τὸ ἡγίασε δέχεται , χρὴ μαθεῖν τὴν διαφοράν . ἁγιάζεσθαι γὰρ λέγονται τινες ὡς ἐν προγνώσει Θεοῦ , προαναθροῦντος ὅτι τὴν εὐδόκιμον κατωρθωκότες ζωὴν ἐπιτηδείως ἕξουσιν εἰς τὸ μεταλαχεῖν Ἄγ’ ἴου Πνεύματος . ὁποῖοι τινὲς εἰεν ἃν περὶ ὧν ὁ σοφὸς ἐπιστέλλει Παῦλος , “ ὅτι οὓς προέγνω καὶ “ προώρισε συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ εἶναι “ αὐτὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς . ἔφη δὲ Θεὸς καὶ πρὸς τὸν σοφώτατον Ἱερεμίαν , “ πρὸ τοῦ με πλάσαι ἐν κοιλίᾳ ἐπίσταμαί “ σε , καὶ πρὸ τοῦ σε ἐξελθεῖν ἐκ μήτρας ἡγίακά σε . ” ἁγιάζονται δὲ ἕτεροι τινες , καὶ τοι τὸν φύσει Θεὸν οὐκ ἐπεγνωκότες , ἀλλ’ οὐ σχέσιν τινὰ καὶ οἰκειότητα τὴν πρὸς τὸ Ἅγιον Πνεῦμα κατασημήνειεν ὁ ἐν τούτοις ἁγιασμὸς , ἀλλ’ οἱονεί πὼς ἀνάδειξιν καὶ παραγωγὴν τὴν εἰς τὸ πληροῦν ἅπερ ἃν βούλοιτο Θεός . καὶ γοῦν Κύρου τε καὶ Μηδῶν κατακράτος αἱρήσειν τὴν Βαβυλῶνα μελλόντων , καὶ ὑπὸ θείας εἰς τοῦτο παρενηνεγμένων ὀργῆς , φησὶ , “ γίγαντες ἔρχονται πληρῶσαι τὸν θυμόν μου , χαίροντες ἅμα καὶ “ ὑβρίζοντες · ἡγιασμένοι εἰσὶ , καὶ ἐγὼ ἄγω αὐτούς . ” Ἀγγαίῳ δὲ τῷ προφήτῃ φησὶν ὁ Θεός · “ ἐὰν δὲ λάβῃ ἄνθρωπος κρέας ἅγιον , ” τὸ προσκομισθὲν οἶμαι ἄμωμον θῦμα , καὶ εἰς ὀσμὴν εὐωδίας ἀνατεθειμένον τῷ Θεῷ , κρέας ἅγιον ὀνομάζων . φαμὲν δὲ ἁγίους καὶ τοὺς ἀληθῶς διὰ Πνεύματος Ἁγίου ἡγιασμένους , οὕτω τὲ θείας φύσεως κοινωνοὺς ἀναδεδειγμένους . Ἐπεὶ οὖν ἁγιάζεσθαι λέγεται καὶ τὸ ἀνατεθειμένον τῷ Θεῷ κατὰ τὸ πρὸς Μωσέα εἰρημένον · “ ἁγίασόν μοι πᾶν πρωτότοκον “ διανοῖγον μήτραν , τὰ ἀρσενικὰ τῷ Κυρίῳ · ” ἁγιάζεται δὲ πάλιν τὸ προχειρισθὲν παρὰ Θεοῦ πρὸς τὸ πράξαι τι τῶν κατὰ γνώμην αὐτῷ , ὡς Μῆδοι καὶ Κῦρος · ἁγιάζεται δὲ καὶ τὸ ἐν μεθέξει γεγονὼς τοῦ Ἄγ’ ἴου Πνεύματος · τίνα δὴ τρόπον ἡγιάσθαι ὑπονοήσομεν τὸν Υἱὸν , ὧδε γὰρ αὐτὸς ἔφη , “ ὃν ὁ Πατὴρ ἡγίασε καὶ ἀπέστει - “ λεν εἰς τὸν κόσμον · ” συμπαρέζευκται γὰρ τὸ ἡγιάσθαι , καὶ ἡ εἰς τόνδε ’τον κόσμον ἀποστολή . εἰ μὲν οὑν πρὸ τῆς σαρκώσεως καὶ τῆς ἀποστολῆς ἐν μεθέξει Πνεύματος ἢ , ὁ Λόγος , τί πάλιν αὐτὸ καὶ μετὰ σαρκὸς ἐδέχετο ; εἰ δὲ ἐπεί τοι πέφηνε καθ’ ἡμᾶς , καὶ ἀπεστάλει μετὰ σαρκὸς , ἐν τῷδε τῷ κόσμῳ τὸ Πνεῦμα πλουτεῖ , καινὴν δὲ ὧσπέρ τινα τὴν ὧδε λαμπρὰν κεκέρδακε χάριν , ποῦ κεκένωκεν ἑαυτόν ; πῶς δὲ ἀφῖκται εἰς ὑποβιβασμὸν καὶ ταπείνωσιν γεγονὼς ἐν ἀμείνοσιν ; εἰ μὴ ἄρα φήσομεν ὡς ἦν ἐν αἰσχίοσι τὸ Πνεῦμα λαβὼν , καὶ τὸ ἁγιάζειν πεφυκὼς κατωθεῖ πρὸς τὸ χεῖρον τοὺς ἐν οἶς ἂν γένοιτο . ἀλλὰ τοῦτο μὲν οὐ φήσομεν . Ἀναμετρεῖν δὲ δεῖ τὸν τοῦ ἡγιάσθαι χρόνον · οὐ γάρ τοι πρὸ τῆς ἐπιδημίας ἡγιάζετο Θεὸς ὢν ὁ Λάγος , ἀλλ’ ὅτε γέγονε καθ’ ἡμᾶς , οἷς οὐ φύσεως καρπὸς ἰδίας , ἀλλ’ ἔξωθέν τε καὶ ἐπακτὸς ὁ ἁγιασμός . πεπλούτηκε μὲν γὰρ ἐν ἀρχαῖς ἡ ἀνθρώπου φύσις τὸ καὶ θείου μεταλαχεῖν Πνεύματος , καὶ τὸν δι’ ἁγιασμοῦ πρὸς Θεὸν ἐξεικονισμόν · ἀπεμπολήσας δὲ τῇ παραβάσει τὸ δῶρον , θανάτῳ κατεδικάζετο , καὶ τὸν τῆς ἁμαρτίας ὑπέδυ ζυγόν . ἔδει τοίνυν ἐπείπερ ἐξ ἡμερότητος τὸ διολισθῆσαν γένος ἀναστοιχειοῦν εἰς τὸ ἐν ἀρχαῖς ἐβούλετο Θεὸς , δευτέραν ὥσπερ τοῦ γένους ἀρχὴν ἀναφῦναι Χριστὸν , καὶ ἀπότεξιν μὲν ἀνατλῆναι τὴν διὰ τῆς ἁγίας παρθένου · μὴ μὴν ἔτι καὶ πατέρα σαρκικὸν ἀνασχέσθαι λαβεῖν , ἵνα καὶ σὺν αὐτῷ Θεὸν ἔχωμεν οἱ πάντες πατέρα , δι’ αὐτοῦ τε καὶ ἐν αὐτῷ τῆς τοιαύτης δόξης εἰς ἀρχὰς ἀναβαίνοντες , ἔδει γενόμενον ἄνθρωπον τὸ νεῦμα λαβεῖν , ἵν ἐπείπερ ἐστὶν οὐκ εἰδὼς ἁμαρτίαν , ἐμφιλοχωροίη λοιπὸν ἐν αὐτῷ τὸ Πνεῦμα καὶ ἀναπαύηται . ὥσπερ δὲ ὑπάρχων ἀεὶ βασιλεὺς καὶ ὁμόθρονος τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ , κεχειροτονεῖσθαι λέγεται βασιλεὺς , ὅτι καθ’ ἡμᾶς γέγονεν ἄνθρωπος , ᾧ καὶ δοτὸν ἄνωθεν τὸ βασιλεύειν ἐστὶ , καὶ ὥσπερ ἀεὶ συνυπάρχων τῷ Πατρὶ , εἰς υἱὸν ὁρίζεται διὰ Πνεύματος , διὰ τὸ τοῖς κατὰ θέσιν υἱοῖς ἐξωμοιῶσθαι κατὰ τὴν σάρκα , καὶ ὥσπερ ἡμῖν τοῖς ὑπὸ Θεὸν συμμορφούμενος , Θεὸν ἑαυτοῦ τὸν Πατέρα ἐκάλει . καί τοι Θεὸς ὑπάρχων αὐτὸς , οὕτω καὶ ἡγιάσθαι λέγεται , χωροῦντος εἰς τὸ ἀνθρώπινον , ἤτοι περὶ τήνδε τὴν σάρκα τοῦ ἁγιασμοῦ , διὰ τὸ μὴ οἴκοθεν ἔχειν δύνασθαι τὴν ἀνθρώπου φύσιν τὸν ἁγιασμόν . ἔνεστι γὰρ τοῦτο μόνῃ τῇ θείᾳ καὶ ὑπὲρ πάντα φύσει , ἧς ἐπείπερ ἐστὶ καρπὸς ὁ Λόγος , ἕξει δὴ πάντως ὡς ἴδιον ἑαυτῷ τῆς τεκούσης αὐτὸν φύσεως τὸν ἁγιασμόν . Ἀνακθκλήσας δὴ οὖν ὅπερ ἔφην ἀρτίως , καὶ αὖθις ἐρῶ . εἰ μὲν γὰρ καθὸ ἄνθρωπος ὡς ἄνθρωπον ἡγιάσθαι φαμὲν , ἀδιαφορήσειεν ἃν ὁ Λόγος ὡς ἔν γε δὴ τούτῳ , τὸ βλάβος οὐδέν . εἰ δὲ παρέντες τὸ ἀληθὲς αὐτὸν ἡγιάσθαι φήσομεν τὸν ἐκ Θεοῦ Πατρὸς πεφηνότα Λόγον , ἀτοπίας ὁ λόγος ἐπέκεινα . σκόπει δὲ ὧδε . εἰ προχεῖται μὲν οἷα περ ἀπὸ πηγῆς τοῦ Πατρὸς τὸ Πνεῦμα , ἔστι γεμὴν οὐκ ἀλλότριον τοῦ Υἱοῦ , πῶς ἂν νοοῖτο γυμνὸς τῶν τῆς θεότητος ἀγαθῶν ; ἴδιον δὲ θεότητος ὁ ἁγιασμός · πῶς δ᾿ ἃν τὸν ἐκ Θεοῦ Πατρὸς διὰ Πνεύματος ἁγιασμὸν εἰσκεκρίσθαι τε φῶμεν , καὶ δοτὸν ὡς οὐκ ἔχον τι γενέσθαι ποτὲ , καθάπερ τῇ κτίσει οἴκοθεν αὐτὸν οὐκ ἐχούσῃ , καὶ διὰ τοῦτο πασχούσῃ τὴν παρατροπήν ; οὐκοῦν κατὰ φύσιν ἅγιος ὣν ὡς Θεὸς , ἡγιάζετο μεθ’ ἡμῶν καθὸ ἄνθρωπος , τῷ δίῳ Πνεύματι τὸν οἰκεῖον αὐτὸς καταχρίων ναόν . πῶς οὖν ὁ Πατὴρ αὐτὸν ἁγιάσαι λέγεται ; ὅτι πάντα παρὰ Πατρὸς δι’ Υἱοῦ ἐν Πνεύματι ἁγιάζοντα δὲ καὶ ἁγιαζόμενον τὸν φύσει τε καὶ ἀληθῶς Υἱὸν ὅτε γέγονεν ἄνθρωπος , εἰσκεκόμικεν ἡμῖν ὁ τοῦ Παύλου λόγος · “ ὅ τε γὰρ ἁγιάζων , ” φησὶ , “ καὶ οἱ ἁγιαζόμενοι ἐξ ἑνὸς πάντες . ” ἁγιάζει μὲν γὰρ αὐτὸς ἅγιος ὣν κατὰ φύσιν ὡς Θεὸς , ἁγιάζεται δὲ μεθ’ ἡμῶν κατὰ τὸ ἀνθρώπινον , ὅτε τὴν πιὸν ἡμᾶς ὁμοίωσιν ὑπελθὼν , καὶ κατ’ αὐτὸ δὴ τοῦτο ἡγιάσθαι φημὶ , καὶ τοι τῶν ὅλων κατεξουσιάζων ὡς Θεὸς , ἀδελφοὺς ἡμᾶς οὐκ ἐπαισχύνεται καλεῖν . ναί φησιν , οὐκ ἃν διαψεύσεται λέγων , ἡγιάσθαι παρὰ τοῦ Πατρὸς , καὶ τῆς καθ’ ἡμᾶς οἰκονομίας ἐξηρημένης . καὶ γὰρ ἐν ἐσχάτοις μὲν τοῦ αἰῶνος καιροῖς πέφηνεν ἄνθρωπος · ἀλλ’ ἦν καὶ πρὸ τούτου τοῖς εἰς τὸ εἶναι κεκλημένοις ὁμογενὴς , καὶ ἀδελφὸς τῶν πεποιημένων , καθὸ καὶ αὐτὸς οὐκ ἀγένητός ἐστι τῇ φύσει , πεποίηται δὲ παρὰ τοῦ Πατρός . ἀληθεύει δὴ οὖν καὶ ἀδελφοὺς ἡμᾶς ἀποκαλῶν , καὶ συνηγιάσθαι λέγων . Ἄλλ᾿ ὦτ’ πρὸς πάντα ἰόντες ἑτοίμως , καὶ τὰ πέρα λόγου καὶ τοῦ καθήκοντος λογισμοῦ , ποῖ ποτε ἄρα ὁ θρασὺς ὑμῖν οὑτοσὶ καὶ ἀπόπληκτος ἐκτελευτήσει λόγος , ἐννοεῖν οὐκ ἔχω · ὅτι μὲν γὰρ οὐ γενητὸς ὁ Υἱὸς , οὐ τοῖς ὑμῶν μαντεύμασιν , ἀλλὰ τοῖς ἱεροῖς πιστευω μυσταγωγοῖς . ἔφη τοίνυν ο Ἰωάννης ἡμῖν ἐναργῶς περὶ τοῦ Ἰησοῦ ὅτι Θεοῦ Υἱός ἐστι , καὶ Θεὸς ἀληθινὸς , Θεὸς δὲ ἀληθινὸς , τοῖς κτίσμασιν οὐχ ὁμογενής . ὅτε τοίνυν κατά γε τὸ τοῖς αἱρετι - κοῖς ἀβουλότατα δοκοῦν , ἐν μεθέξει γέγονεν ἁγιασμοῦ , καί τοι Θεὸς ἀληθινὸς ὣν ὁ Λόγος , καὶ εἰ νοοῖτο καθ’ ἑαυτὸν καὶ δίχα σαρκὸς , ἡκέτωσαν εἰς μέσον , καὶ Θεὸν ἡμῖν τὸν ἀληθινὸν ἐπακτὸν ἔχοντα τὸν ἁγιασμὸν , οἶσπερ ἃν βούλοιντο λόγοις , καταδεικνύτωσαν . εἰ δὲ ἔστιν ἐν Υἰῷ , τὸ ἡγιάσθαι δοτὸν Θεῷ κατὰ φύσιν ὄντι καὶ ἀληθινῷ , οὐδὲν ἔτι τὸ ἀπεῖργον καὶ αὐτὸν ἡγιάσθαι ὑπονοεῖν τὸν ἐξ οὗ πάρεστι Πατέρα , καὶ εἰ Θεὸς ἀληθινὸς εἶναι πεπίστευται . ἵνα πανταχόθεν τὸ ἀνόσιον αὐτῶν ἐκπολιορκῆται θράσος , οὐ παραιτήσομαι καί τι τῶν εἰς ἀτοπίαν ἡκόντων εἰπεῖν . ἣ γὰρ οὐ μόνῳ καὶ ἐξαιρέτως ἀνακείσεται τὸ ἁγιάζειν δύνασθαι τῷ κατὰ φύσιν Θεῷ , καθάπερ καὶ τὸ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι τὰ ὄντα καλεῖν ; φαίης ἄν . Οὐκοῦν εἰ τοῖς κτίσμασιν ἐναρίθμιος ὑπάρχων ὁ Υἱὸς , κατά γε τὸν παρ’ ἐκείνοις λόγον , τὰ τῆς κατὰ φύσιν θεότητος ἴδια καὶ ἐξαίρετα διαπεραίνεται , καὶ φύσεως τῆς ἰδίας ποιεῖται δόξαν · ἑαυτὸν γὰρ ἁγιάσαι φησὶ λέγων , “ ὑπὲρ αὐτῶν ἐγὼ ἁγιάζω ἐμαυ - “ τὸν , κατεκομίσθη μὲν ὡς ἔοικε τὰ τῆς ἐπέκεινα πασῶν οὐσίας ἐπὶ τὴν κτίσιν . οὐκ ἀπίθανον δὲ οἶμαι τὸ καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς ἁγιάζειν δύνασθαι κατατολμᾶν εἰπεῖν , καθ’ ὁμοιότητα τοῦ Υἱοῦ . εἰ γὰρ γενητὸς ὑπάρχων αὐτὸς , τὰ τῆς τοσοῦτον ἀνῳκισμένης οὐσίας ἴδια ποιεῖται πλεονεκτήματα , τί τὸ ἐμποδὼν εἰς τὸ καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς τὰ αὐτοῦ δύνασθαι πληροῦν ; ἅτε δὴ καὶ ἀγχοῦ καὶ οὔτι που διεστηκότας τῆς πρὸς αὐτὸν οἰκειότητος · εἴπερ ἐστί τις παντὶ γενητῷ πρὸς γενητὸν συγγένειά τε καὶ σχέσις . κατ’ αὐτὸ δὴ τοῦτο γεγενῆσθαι φημί . εἴη δ᾿ ἃν καὶ ἑτέρως δυσεβὲς τὸ ἡγιάσθαι πιστευειν αὐτὸν τινα τρόπον τὸ ἁγιαζόμενον , ἀρ’ οὔχι τῳ υπερκειμένῳ καὶ ἀμείνονι τῆς ἰδίας φύσεως ἁγιάζεται ; οὐ γάρ που τῷ αἰσχίονι φαῖεν ἃν , εἴπερ εἴς τι τῶν τελούντων εἰς ὄνησιν ἀναβιβάζει τὸ ἁγιάζεσθαι . Οὐκοῦν εἴπερ ἐστιν ἀληθὲς ὡς ἡγίασται κατ’ ἐκείνους διὰ τοῦ Πνεύματος ὁ Υἱὸς , ὡς ἀμείνονι πάντως που κατεχρίετο καὶ τὴν φύσιν ἔχοντι παρ’ αὐτὸν ἑτέραν . μετάσχοι γὰρ ἀν’ ἑαυτοῦ τῶν ὄντων οὐδὲν , ἀλλ’ ἕτερον ἐν ἑτέρῳ τὸ μετεχόμενον , κατά γε τὸν τοῦ πῶς εἶναι λόγον . εἶτα πῶς ἡμῖν ὁ Υἱὸς διὰ τοῦ Πνεύματος ἐναυλίζεται ; πῶς δὲ τὸ ἄμεινον κατὰ φύσιν τὴν τοῦ χείρονος ἐμποιήσει μέθεξιν δι’ ἑαυτοῦ ; ἡμεῖς δὲ τὸ μακροὺς ἀντεξάγειν λόγους ὡς περιττὸν ἀφέντες , φαμὲν ὅτι ἐπειδὴ τὸ ἀμετρήτως διεστηκὸς τῆς θείας αὐτοῦ καὶ ὑπερτάτης οὐσίας ἴδιον ἐποιήσατο , φημὶ δὴ τὴν σάρκα , τότε δὴ τότε καὶ ἡγιάσθαι λέγεται σοφῶς τὲ καὶ πρεπωδέστερον ἐπὶ τὸ ἀνθρώπινον τοῦ ἡγιάσθαι διάττοντος . τήν γε μὴν τοῦ ἡγιάσθαι πλήρωσιν ἤτοι τὴν ἐνέργειαν , ὡς ἐν προσώπῳ Πατρὸς τῇ τῆς θεότητος ἀνετέθει φύσει . μόνῃ γὰρ αὐτῇ τὸ ἁγιάζειν οἰκεῖον . ὁ μέν τοι Ἀπόστολος δεικνὺς ὅτι ἅμα τὲ τὴν σάρκα ἥνωσεν ἑαυτῷ ὁ Λόγος , καὶ τὴν ἀδελφότητα ἐνεδύσατο , ἐπάγει , Δἰ ἢν αἰτίαν οὐκ ἐπαισχύνεται ἀδελφοὺς αὐτοὺς καλεῖν , λέγων · ἀπαγγελῶ τὸ ὄνομά σου τοῖς ἀδελφοῖς μου , ἐν μέσῳ ἐκκλησίας ὑμνήσω σε . Χρυσοστόμου . Ὁρᾷς πῶς δείκνυσι πάλιν τὴν ὑπεροχήν ; γὰρ εἰπεῖν “ οὐκ ἐπαισχύνεται ” δείκνυσιν οὐ τῆς τοῦ πράγματος φύσεως , ἀλλὰ τῆς φιλοστοργίας τοῦ μὴ ἐπαισχυνομένου τὸ πᾶν ὃν , τῆς ταπεινοφροσύνης τῆς πολλῆς . εἰ γὰρ καὶ ἐξ ἑνὸς , ἀλλ’ ὁ μὲ , ἁγιάζει , ἡμεῖς δὲ ἁγιαζόμεθα · πολὺ δὲ τὸ μέσον . καὶ ὁ μὲν ἐκ τοῦ Πατρὸς ὡς Υἱὸς γνήσιος , τουτέστιν ἐκ τῆς οὐσίας αὐτοῦ · ἡμεῖς δὲ ὡς κτίσμα , τουτέστιν ἐξ οὐκ ὄντων . ὥστε πολὺ τὸ μέσον . τὴν σάρκα μέν τοι ἐνδυσάμενος , ἐνεδύσατο καὶ τὴν ἀδελφότητα , καὶ συνῆλθεν ὁμοῦ τῇ προσλήψει τῆς σαρκὸς καὶ ἡ ἀδελφότης , ἀλλὰ τὸ μὲν “ ἀπαγγελῶ τὸ ὄνομά σου τοῖς ἀδελφοῖς “ μου , ” καὶ τὸ ἰδοὺ ἐγὼ καὶ τὰ παιδία ἅ μοι ἔδωκεν ὁ Θεὸς , εἰκότως παράγει . ὥσπερ γὰρ ἐνταῦθα πατέρα δείκνυσιν ἑαυτὸν , οὕτως ἐκεῖ ἀδελφόν . Φωτίου . Τὸ δὲ “ ἐγὼ ἔσομαι πεποιθὼς ἐπ’ αὐτῷ , τί βούλεται ; ἣ τάχα ἐπειδὴ ἄνω είπεν αὐτὸν ἀδελφὸν καὶ κάτω πατέρα , ἐν μέσῳ ἐσήμανεν , ὅτι ταῦτα μὲν φιλανθρωπίας ὀνόματα καὶ χάριτος τῆς αὐτοῦ . τὸ δὲ φύσει καὶ ἀληθῶς Θεὸς ἔστη φησί . τίς γὰρ πέποιθεν ἐπὶ ἑτέρῳ τινὶ , εἰ μὴ ἐπὶ μόνῳ Θεῷ , ὡσεὶ ἔλεγε , μὴ ἀκούοντες αὐτὸν ἀδελφὸν καὶ πατέρα , νομίσητε ἕνα εἶναι τῶν πολλῶν , Θεός ἐστιν ἐφ’ ὃν γέγραπται πεποιθέναι χρεών . Ἀθανασίου . Ἀπόχρη μὲν οὖν καὶ τὸ “ οὐκ δεῖξαι τὴν διαφορὰν τῆς υἱότητος . περὶ δεσπότου γὰρ καὶ δούλων διαλεγόμενοι καὶ τὴν τῶν δεσποτῶν ταπεινοφροσύνην διδάσκοντα εἰώθαμεν λέγειν , οὐκ ἐπαισχύνεται μετὰ τῶν οἰκετῶν ἐσθίων καὶ πίνων καὶ συγκαθήμενος , καὶ τοὺς τούτων ἀρρώστους δι’ ἑαυτοῦ θεραπεύων . τοῦτο τοίνυν κἀνταῦθα αἰνίττεται , ὡς ὁ τὸ ὑπὲρ ἡμῶν καταδεξάμενος πάθος , οὐκ ἐπαισχύνεται καλεῖν ἀδελφοὺς , τούτους ὑπὲρ ὧν τὸ πάθος ὑπέμεινε , λέγων πρὸς τὸν πατέρα ἐν Ψαλμοῖς , “ διηγήσομαι τὸ ὄνομά σου τοῖς ἀδελφοῖς μου . ” Κυρίλλου . Ὄνομα δὲ ἐνταῦθα τὴν δόξαν λέγει , κατὰ τὸ “ νέρωσά σὸν τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις . κατέστησε γὰρ ἐναργῆ τὴν δόξαν αὐτοῦ , οὐχ ὅτι μόνον Πατήρ ἐστιν εἰπὼν καὶ διδάξας , ἀλλ’ ἐμφανῆ καθιστὰς τήν τε ἡμερότητα καὶ τὴν δόξαν αὐτοῦ ἡμῖν τοῖς γενομένοις αὐτοῦ ἀδελφοῖς , καθὸ γέγονε καθ’ ἡμᾶς · ἔφη γὰρ , ὅτι “ οὕτως ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον , ὥστε τὸν Υἱὸν αὐτοῦ “ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν , ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται , “ ἀλλ’ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον . ” πεφανέρωκε δὲ καὶ ἑτέρως ἡμῖν τὴν τοῦ Πατρὸς δόξαν . ὅσοι γὰρ τεθέανται τὸν Υἱὸν τοῖς τῆς διανοίας ὄμμασι , θεοπρεπεστάτην ἔχοντα τὴν ἐξουσίαν καὶ τὸ ἐφ’ ἅπασι παναλκὲς , τεθέανται τὸν Πατέρα , καὶ ἐγνώκασιν αὐτόν . ἔφη γοῦν καὶ αὐτὸς ὅτι “ ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ , ἑώρακε τὸν Πατέρα , ” ἀλλὰ καὶ “ ἐν μέσῳ , ” φησὶν , “ ἐκκλησίας ὑμνήσω σε . ” ἐκκλησίας δὲ ποίας ἣ ἐκείνης πάντως , ἣν αὐτὸς ἑαυτῷ παρέστησεν ὁ Υἱὸς , “ μὴ ἔχουσαν “ σπῖλον ἣ ῥυτίδα , ἁγίαν δὲ καὶ ἄμωμον ; ” ὑμνεῖ γε μὴν τὸν Πατέρα , τὴν δόξαν αὐτοῦ καθιστὰς φανερὰν · τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ ὄνομα . Γρηγορίου Νύσσησ . ἰδοὺ ἐκ τῆς Μάριας ὁ δὲ μονογενὴς , ἀδελφοὺς οὐκ ἔχει . πῶς γὰρ ἃν ἀδελφοῖς τὸ μονογενὲς διασώζοιτο ; ἀλλ’ ἐπειδὴ γέγονεν ὁ Λόγος ὅπερ ἡμεῖς , δι’ ἑαυτοῦ πάλιν συνῆψε Θεῷ τὸ ἀνθρώπινον · καὶ τὸν καινὸν ἐκεῖνον ἄνθρωπον τὸν κατὰ Θεὸν κτισθέντα , τοῦτον διὰ καθαρότητα τῇ συγγενείᾳ τοῦ Πατρὸς τῆς φύσεως ἡμῶν προσοικειώσας , πᾶσαν τὴν κοινωνὸν τοῦ σώματος αὐτοῦ καὶ συγγενῆ φύσιν , πρὸς τὴν αὐτὴν χάριν συνεφειλκύσατο · ὥστε οὐκέτι ἐν ἀποκηρύκτοις ὁ ἄνθρωπος , οὐδὲ τῆς τοῦ Θεοῦ βασιλείας ἀπόβλητος , ἀλλὰ πάλιν υἱὸς , πάλιν ὑπὸ τὸν Θεὸν τετιμένος , τῇ ἀπαρχῇ τῆς ἀνθρωπότητος συναγι - ᾀσθέντος καὶ τοῦ φυράματος . ὅθεν γὰρ ἀπεφοιτήσαμεν , σάρκες διὰ τὴν ἁμαρτίαν γενόμενοι , ἐκεῖ πάλιν ἡμᾶς ἀναλαβὼν , ἐπανήγαγεν ὁ δἰ ἡμᾶς κεκοινωνηκὼς σαρκός τε καὶ αἵματος . καὶ οὕτω γέγονε καὶ ἡμέτερος Πατὴρ ὁ Θεὸς , ἐπειδὴ καὶ τῆς ἡμετέρας ἀπαρχῆς . Θεοδρήτου . Καὶ πάλιν “ ἐγὼ ἔσομαι πεποιθὼς ἐπ’ ἔδειξε τὰ ταπεινῶς εἰρημένα , οἰκονομικῶς εἰρημένα . τῷ γὰρ “ οὐκ “ ἐπαισχύνεται ” συνέζευξε τὸ “ ἐγὼ ἔσομαι πεποιθὼς ἐπ’ αὐτῷ . ” οὐκ ἐπαισχύνεται γὰρ διὰ τὴν τῶν ἀνθρώπων σωτηρίαν , καὶ ταπεινοῖς παρὰ τὴν οἰκείαν ἀξία , κεχρῆσθαι λόγοις . Καὶ πάλιν ἰδοὺ ἐγὼ καὶ τὰ παιδία ἅ μοι ἔδωκεν ὁ Θεός . Βασιλείου . Ἐκ προσώπου τοῦ Χριστοῦ καὶ οὗτος ἐστὶν λόγος · ἀπὸ γὰρ τοῦ ἰδίου προσώπου διαλεγόμενος , λέγει ἐν Ἡσαΐᾳ , ὅτι ἐγὼ τοὺς εἰς ἐμὲ πεπιστευκότας ἄρτι ἀναγεννηθέντας ἐν τῷ ἀποθέσθαι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον , καὶ ἀναλαβεῖν τὸν νέον , οἱονεὶ παῖδας ἀρτιγενεῖς , ἁπαλοὺς τὸν τρόπον καὶ ἀπειροκάκους , ἀπογεγαλακτισμένους λοιπὸν ἀπὸ τῶν εἰσαγωγικῶν λόγων , καὶ ἐπὶ τὴν τελεωτέραν τροφὴν τῶν μυστηρίων χωροῦντας , τούτους προσλαβόμενος , καὶ θάλπων τῷ κόλπῳ τῆς εὐσπλαγχνίας , προσάγει τῷ Πατρί . δι’ ἐμοῦ γὰρ ἡ ὁδὸς τῆς πρὸς αὐτὸν ἐπιγνώσεως . Θεοδρήτου . Εἶτα τῆς περὶ τῶν παιδίων μαρτυρίας ἐξυφαίνει τὸν λόγον ὁ Παῦλος . Ἐπεὶ οὖν τὰ παιδία κεκοινώνηκε σαρκὸς καὶ αἵματος , παραπλησίως μετέσχε τῶν αὐτῶν , ἵνα διὰ τοῦ θα · νάτου καταργήσῃ τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου , τουτέστι τὸν διάβολον , καὶ ἀπαλλάξῃ τούτους ὅσοι φόβῳ θανάτου διὰ παντὸς τοῦ ζῆν ἔνοχοι ἦσαν δου - λείας . Κυρίλλου . Τὰ παιδία , φησὶν , ἐν τούτοις , ἡμᾶς δηλονότι τοὺς ὄντας ἐπὶ τῆς γῆς , κατὰ τὸ “ ἐγὼ εἶπα , θεοί ἐστε καὶ υἱοὶ ὑψί - “ στου . ” ὅσον γὰρ ἧκεν εἰς τὸ Θεῷ δοκοῦν , πάντες ἃν ἦμεν τέκνα . νῦν δὲ ὡς ἄνθρωποι ἀποθνήσκομεν , καὶ πίπτομεν τοῖς τῆς σαρκὸς πάθεσι τὸν νοῦν ὑποφέροντες . πῶς οὖν ἄρα κεκοινώνηκεν αἵματος καὶ σαρκός ; ψυχὴ γὰρ ἡ ἀνθρωπίνη φύσιν ἑτέραν ἔχουσα , τὴν σάρκα τῇ πρὸς αὐτὴν συνθέσει καθ’ ἕνωσιν , τὸ ἕν τε καὶ λογικὸν ἀποτετέλεκε ζῶον , τουτέστιν τὸν ἄνθρωπον · οὕτω καὶ ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος ἐψυχωμένῃ σαρκὶ ἑαυτὸν ἑνώσας , μετέσχεν αἵματος καὶ σαρκὸς παραπλήσιος ἰὸς ἡμῖν , διὰ γεννήσεως δηλονότι τῆς ἐκ γυναικός . εἰς οὖν Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς , ὡς ἑνώσαντος μὲν ἑαυτῷ τοῦ Θεοῦ Λόγου τὸ ἀνθρώπινον , μεμενηκότος δὲ καὶ οὕτως ὅπερ Θεός . εἰ δὲ αὐτὸς κατήργηκε τοῦ θανάτου τὸ κράτος ὡς ζωὴ καὶ Θεὸς , ἴδιον αὐτοῦ νοεῖσθαι πρέπει τὸ πεπονθὸς τὸν θάνατον · ἵν ὡς αὐτὸς ἀναστὰς καταργῆσαι λέγοιτο τὴν φθορὰν , καὶ εἰς ἅπαν ἡμῶν παραπέμψῃ τὸ νέον τῆς ἀφθαρσίας τὴν χάριν . ἐπειδὴ δέ ἐστι τῶν τῆς καθ’ ἡμᾶς ἀνθρωπότητος μέτρων ἐπέκεινα τὸ πατῆσαι θάνατον , ἑνώσει φαμὲν ἤγουν κοινωνίᾳ τῇ πρὸς σάρκα τε καὶ αἷμα τὸν Λόγον γενέσθαι καθ’ ἡμᾶς ἄνθρωπον . ἀπομεμενηκέναι δὲ καὶ οὕτω θανάτου κρείττω · Θεὸς γὰρ ἦν ἐν σαρκί . Πῶς οἷόν τε ἦν φησὶν , ἢ ἀδελφὸν ἡμῶν αὐτὸν χρηματίσαι , ἣ παῖδας ἡμᾶς γνησίως καλέσαι , μὴ τὴν αὐτὴν περικείμενον φύσιν ; οὗ δὴ χάριν ταύτην ἀναλαβὼν , τὴν τοῦ θανάτου κατέλυσε δυναστείαν , καὶ τὸ ἐπικείμενον ἡμῖν διέλυσε δέος . δειμαίνοντες γὰρ ἀεὶ διετελοῦμεν τὸν θάνατον · ἐπειδή περ ἕλκειν ἠναγκαζόμεθα τῆς θνητότητος τὸν ζυγόν . σφόδρα δὲ ἀναγκαίως καὶ τὸ “ παραπλησίως τέθεικεν , ἵνα τὴν τῆς φαντασίας διελέγξῃ συκοφαντίαν . ταῦτα δὲ ἅπαντα διεξῆλθε διδάσκων τοὺς ἐλάττονα τῶν Ἀγγέλων τὸν Υἱὸν διὰ τὸ πάθος ὑπολαμβάνοντας , ὡς ἀναγκαίως τὸ πάθος ὑπέμεινε . τοῦτο δὲ καὶ διὰ τῶν ἑξῆς ἐκπαιδεύει σαφέστερον . Χρυσοστόμου . Ἀλλ᾿ ἐγκαλυπτέσθωσαν οἱ δοκήσει αὐτὸν παραγεγενῆσθαι καὶ οὐκ ἀληθείᾳ . οὐ γὰρ εἶπεν ὅτι μετέσχε τούτων μόνον , καὶ ἐσίγησε · καὶ τοι καὶ εἰ οὕτως εἶπεν , ἵκανον ἢν , ἀλλ’ ἕτερόν τι μεῖζον ἔθηκε , τὸ “ παραπλησίως ” προσθεὶς , οὐ φαντασίᾳ , οὐδὲ εἰκόνι φησὶν , ἐπεὶ τὸ παραπλησίως οὐ σώζεται , ἀλλ’ ἀληθεία δεικνὺς τὴν ἀδελφότητα · εἶτα καὶ τὴν αἰτίαν τίθησι τῆς οἰκονομίας , “ ὅπως διὰ τοῦ θανάτου , ” φησὶ , “ καταργήσῃ τὸν τὸ “ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου , τουτέστι τὸν διάβολον . ” ἐνταῦθα τὸ θαυμαστὸν δείκνυσιν , ὅτι δι’ οὗ ἐκράτησεν ὁ διάβολος , διὰ τούτου ἡττήθη , καὶ ὅπερ ἰσχυρὸν ἦν αὐτῷ ὅπλον κατὰ τῆς οἰκουμένης ὁ θάνατος , τούτω αὐτὸν ἔπληξεν ὁ Χριστός . ἐνταῦθα τὸ πολὺ τῆς δυνάμεως τοῦ νικήσαντος ἐμφαίνει · ὁρᾷς ὅσον ὁ θάνατος εἰργάσατο καλόν ; “ καὶ ἀπαλλάξῃ , ” φησὶ , “ τούτους , ὅσοι φόβῳ θανάτου διὰ “ παντὸς τοῦ ζῆν , ὄι ἦσαν δουλείας . ” τίνος ἕνεκεν φρίττετε φησίν ; τί δεδοίκετε ἕτε τὸν καταργηθέντα ; οὐκέτι φοβερός ἐστιν , ἀλλὰ πεπάτηται , καταπεφρόνηται · εὐτελής ἐστι καὶ οὐδενὸς ἄξιος . τι δέ ἐστι , “ φόβῳ θανάτου διὰ παντὸς τοῦ ζῆν ἔνοχοι ἦσαν δουλείας ; ” ἣ τοῦτο φησὶν , ὅτι ὁ τὸν θάνατον δεδοικὼς , δοῦλος ἐστὶ καὶ πάντα ὑφίσταται ὑπὲρ τοῦ μὴ ἀποθανεῖν · ἣ ἐκεῖνο , ὅτι πάντες δοῦλοι ἦσαν τοῦ θανάτου , καὶ τῶ μηδέπω αὐτὸν λελύσθαι , ἐκρατοῦντο · ἣ ὅτι φόβῳ διηνεκεῖ συνέζων οἱ ἄνθρωποι , ἀεὶ ἀποτεθνήξεσθαι προσδοκῶντες , καὶ τὸν θάνατον δεδοικότες , οὐδεμιᾶς ἡδονῆς αἴσθησιν λαβεῖν ἠδύναντο , τοῦ φόβου τούτου παρόντος αὐτοῖς . τοῦτο γὰρ ἠνίξατο εἰπὼν “ διὰ παντὸς τοῦ ζῇν . ” δείκνυσι δὲ ἐνταῦθα τοὺς θλιβομένους , τοὺς ἐλαυνομένους , τοὺς καὶ πατρίδος καὶ οὐσίας καὶ τῶν ἄλλων ἀποστερουμένους ἤδη y διάγοντας καὶ ἐλευθεριώτερον ἐκείνων , τῶν ἐν τρυφῇ τὸ πάλαι διαγόντων , τῶν μηδὲν τοιοῦτον παθόντων , τῶν εὐθηνουμένων . εἴγε ἐκεῖνοι μὲν διὰ παντὸς τοῦ ζῆν ὑπὸ τῶ φόβω τούτω ἦσαν καὶ δοῦλοι · αὐτοὶ δὲ τούτου εἰσὶν ἀπηλλαγμένοι , καὶ γελῶντες τοῦτο ὅπερ ἐκεῖνοι πεφρίκεσαν . ταὐτὸν γάρ ἐστιν νῦν , ὥσπερ ἂν εἴ τις μέλλοντα μέλλοντα τὴν ἐπὶ θάνατον ἄγεσθαι καὶ ἀεὶ τοῦτο προσδοκῶντα λιπαίνοι πολλῇ τῇ τρυφῇ . τοιοῦτόν τι ἦν τὸ παλαιὸν ὁ θάνατος . νῦν δὲ ὥσπερ ἃν εἴ τις τὸν φόβον ἐκεῖνον ἐκβαλὼν , μετὰ τῆς τρυφῆς ἐπαγγέλοιτο ἀθλεῖν , καὶ προτιθείη τὸν ἀγῶνα ὥστε μηκέτι εἰς θάνατον , ἀλλ’ εἰς βασιλείαν ἀγαγεῖν . τίνων ἃν ἠθέλησας γενέσθαι , τῶν ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ λιπαινομένων μετὰ τοῦ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν τὴν ἀπόφασιν προσδοκᾷν , ἢ τῶν ἀθλούντων καὶ πονούντων ἑκοντὶ ὥστε τὸ διάδημα τῆς βασιλείας ἀναδήσασθαι ; ὁρᾷς πῶς αὐτῶν ἦρι τὴν ψυχὴν , καὶ μετεώρους εἰργάσατο ; δείκνυσι δὲ , οὐ τὸν θάνατον πεπαυμένον μόνον , ἀλλὰ διὰ τούτου κἀκεῖνον τὸν ἄσπονδον , τὸν διάβολον λέγω καταργηθέντα . ὁ γὰρ θάνατον μὴ δεδοικὼς , ἔξω τῆς τυραννίδος ἐστὶ τοῦ διαβόλου . εἰ γὰρ δέρμα ὑπὲρ δέρματος καὶ πάντα δώσει τίς ὑπὲρ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ , ὅταν καὶ ταύτης τίς κρίνει καταφρο - νεῖν , τίνος ἔσται δοῦλος λοιπὸν , ὁ τοιοῦτος πάντων ἐστὶν ἀνώτερος , καὶ πάντων ἐλευθεριώτερος ; πάντα γὰρ μικρὰ τῳ μηδὲ τὴν ψυχὴν τιμίαν τιθεμένῳ κατὰ τὸν μακάριον Παῦλον . ὅταν δὲ εὕρῃ ψυχὴν τοιαύτην ὁ διάβολος , οὐδὲν ἐργάσασθαι δυνήσεται ἐν αὐτῇ τῶν αὐτοῦ . ὁρᾷς ὅτι τοῦ θανάτου τὴν τυραννίδα ἐκβαλὼν , κατέλυσε καὶ τοῦ διαβόλου τὴν ἰσχύν . ὁ γὰρ περὶ ἀναστάσεως μυρία φιλοσοφεῖν εἰδὼς , πῶς δέδοικε λοιπὸν θάνατον ; Ἰσιδώρου . Εἰ δὲ πυνθάνῃ τί ἐστι , “ καὶ ἀπαλλάξῃ αὐτοὺς “ ὅσοι φόβῳ θανάτου διὰ παντὸς τοῦ ζῆν ἦσαν ἔνοχοι δουλείας , ” ἄκουε . οὐχ ὁ θάνατος , ὦ βέλτιστε , ἀλλὰ τὸ δικαστήριον τὸ μετὰ τὸν θάνατον , ἀποτρέπει τῶν ἁμαρτημάτων . οἱ γὰρ ἀσεβεῖς σπινθῆρα νομίσαντες εἶναι τὴν ψυχὴν , οὗ ἀποσβεσθέντος , ὡς ἔφασαν , τέφρα ἀποβήσεται , τὸ σῶμα μόνον τεθνάναι νομίζοντες , μὴ κρίνεσθαι δὲ , ταῦτα γάρ ἐν τῇ ἐπιγεγραμμένῃ σοφίᾳ Σολομῶντος εἰρήκασιν , οὐδὲν ἄπρακτον εἴασαν . ὡς γὰρ μηκέτι ὄντες μετὰ θάνατον πάντα δρᾷν τὰ αἰσχύνης καὶ θανάτων καὶ κολάσεων ἄξια ἐπεχείρουν , λέγοντες , “ αὕτη ἡ μερὶς ἡμῶν καὶ ὁ κλῆρος οὗτος . ” ἦλθε τοίνυν ὁ Σωτῆρ’ μετὰ τῶν ἄλλων ὧν κατώρθωσε , καὶ ταύτης ἀπαλλάξων τοὺς ἀνθρώπους τῆς ἐπινοίας τὴν γὰρ τῆς ψυχῆς ἀθανασίαν ὁρισάμενος ἐν τῷ φάναι , “ τὴν δὲ ψυχὴν μὴ δυναμένων “ ἀποκτεῖναι , ” καὶ τὴν τῶν σωμάτων ἀνάστασιν εὐαγγελισάμενος διὰ τοῦ εἰπεῖν ὅτι “ ἐν τῆ ἀναστάσει οὐκέτι γάμος , ἀλλ’ ἔσονται ὡς “ Ἄγγελοι , ” τήν τε κρίσιν καὶ τὴν κόλασιν προμηνύσας , διὰ πολλῶν μὲν ἄλλων καὶ ἐν τῷ φράσαι δὲ , “ φοβήθητε τὸν δυνάμενον “ καὶ ψυχὴν καὶ σῶμα ἀπολέσαι ἐν γεέννῃ , ” πάσης ἐκείνης ἠλευθέρωσεν ἅπαντας τῆς ὑπονοίας , μᾶλλον δὲ ἀληθέστερον εἰπεῖν τῆς δουλείας . τὸ γὰρ θεῖον δεκαστήριον ἐν νῷ λαμβάνοντες , καὶ ὡς πρὸς σκοπὸν τὸ ὄμμα τείνοντες , οὐδὲν φαῦλον πράξαι τολμήσειαν . οἶμαι μὲν οὖν σεσαφηνίσθαι τὸ ῥητόν . εἰ δὲ καὶ μεταφρασθήναι αὐτῶι βούλει , φήσαιμι . ἐπειδὴ ὡς μέλλοντες ἀποθνήσκειν ἐδούλευον ἀφειδῶς ταῖς ἁμαρτίαις , ὁ γὰρ τοῦ θανάτου φόβος βλοσυρὸν αὐτοῖς ἐνορῶν , καὶ τὴν τοῦ μηκέτ’ εἶναι ἔννοιαν τίκτον , εἰς πᾶσαν αὐτοὺς δουλείαν ἁμαρτίας ἀπέπεμπε . διὰ τοῦτ’ ἦλθεν ὁ Χριστὸς καὶ ταύτης αὐτοὺς ἀπαλλάξων τῆς δουλείας . εἰ δὲ μηδ’ οὕτως νενόηται , σαφέστερον εἰρήσεται . πολλοῖς γὰρ ἁλώσιμον οὐκ ἔστι τὸ νόημα τὸ ἀποστολικόν . ἀπαλλάξῃ , φησὶ , τούτους τοῦ φόβου τοῦ θανάτου , τοῦ ἀνυπαρξίαν αὐτοῖς ἀπειλοῦντος , καὶ ἀγάγοι εἰς ἔννοια , τοῦ μετὰ τὴν ἐντεῦθεν τελευτὴν ἀδεκάστου κριτηρίου . οὕτω γὰρ ἄσμενοι τὴν ἐπὶ τὴν ἀρετὴν φέρουσαν ὁδὸν τρέχοιεν , τῇ ἐλπίδι τῶν στεφάνων πτερούμενοι · καὶ τὴν ἁμαρτίαν φεύγοιεν τῷ φόβῳ τῶν ἐσομένων τιμωριῶν . εἰ δὲ καὶ εἰς ἄλλο ἐνθύμημα βλέπει ὁ νοῦς ὁ ἀποστολικὸς , τῆς συνέσεως τῆς σῆς ἐστὶ κρῖναι . εἰκὸς γὰρ καί τι τοιοῦτον αὐτὸν ἐμφαίνειν . ἐπειδὴ πολλοὶ τὸν θάνατον δεδιότες ὡς εἰς ἀνυπαρξίαν παραπέμποντα , πολλὰ καὶ παρὰ γνώμην καὶ δρᾶσαι καὶ παθεῖν αἰσχρὰ ὑπέμενον . ἵνα μὴ μόνον τιμωρηθεῖεν παρὰ τῶν δυνατωτέρων . ἐρῶντες γὰρ καὶ μὴ τυγχάνοντες τοῦ σκοποῦ , δόλους καὶ ἐπιβουλὰς θάνατον τίκτοντας κατεσκεύαζον , ὡς δηλοῦσιν , εἴτε κατὰ τὸν Ἰωσὴφ , εἴτε κατὰ τὴν Σωσάνναν ἱστορίαι . ἧκε παιδεύσων τοὺς ἀνθρώπους ὅτι ὁ θάνατος αἱρετώτερός ἐστι τῆς κακίας , καὶ χρὴ μᾶλλον τοῦτον καταδέχεσθαι , ἤ τι τῶν αἰσχίστων δράσαι τὲ καὶ παθεῖν . ὁ μὲν γὰρ ὑπὸ τῆς ἀναστάσεως σβεσθήσεται , τὰ δὲ , εἰς κολάσεις κατα - λήξουσιν . Ἀθανασίου . Ἄνωθεν δὲ πάλιν περὶ τοῦ αὐτοῦ ῥητέον πλατύτερον . ὁ Θεὸς ἀγαθὸς ὣν , οὐδενὶ τοῦ εἶναι φθονήσας , ἐξ οὐκ ὄντων τὰ πάντα πεποίηκε διὰ τοῦ ἰδίου Λόγου αὐτοῦ . ἐν οἷς πάντων μάλιστα τῶν ἐπὶ γῆς , τὸ ἀνθρώπινον γένος ἐλεήσας , καὶ θεωρήσας ὡς οὐχ ἱκανὸν εἴη κατὰ τὸν τῆς ἰδίας γενέσεως λόγον διαμένειν , ἀεὶ πλέον τί χαριζόμενος αὐτοῖς , οὐχ ἁπλῶς ὡς τὰ ἄλογα ζῷα ἔκτισε τοὺς ἀνθρώπους , ἀλλὰ κατὰ τὴν ἑαυτοῦ εἰκόνα ἐποίησεν αὐτοὺς , μεταδοὺς αὐτοῖς καὶ τῆς τοῦ δίου λόγου δυνάμεως , ἵνα ὡσπερ σκιάς τινας ἔχοντες τοῦ λόγου καὶ γενόμενοι λογικοὶ , διαμένειν ἐν μακαριότητι δυνηθῶσι , ζῶντες τὸν ἀληθινὸν καὶ ὄντως τῶν ἁγίων ἐν παραδείσῳ βίον . εἰδὼς δὲ πάλιν τὴν ἀνθρώπων εἰς ἀμφότερα νεύειν δυναμένην προαίρεσιν , προλαβὼν ἠσφαλίσατο νόμῳ , τὴν δοθεῖσαν αὐτοῖς χάριν . εἰς τὸν ἑαυτοῦ γὰρ παράδεισον αὐτοὺς εἰσαγαγὼν , ἔδωκεν αὐτοῖς νόμον ἵνα εἰ μὲν φυλάξαιεν τὴν χάριν , καὶ μένοιεν καλοὶ , ἔχωσι τὴν ἐν παραδείσῳ ἄλυπον ζωὴν , πρὸς τὸ καὶ τῆς ἐν οὐρανοῖς ἀφθαρσίας αὐτοὺς τὴν ἐπαγγελίαν ἔχειν . εἰ δὲ παραβαῖεν καὶ στραφέντες γένοιντο φαῦλοι , γινώσκοιεν ἑαυτοὺς τὴν ἐν θανάτῳ κατὰ φύσιν φθορὰν ὑπομένειν , καὶ μένειν ἐν τῷ θανάτῳ . τὸ γὰρ “ θανάτῳ ἀποθανεῖσθε , ” τί ἃν ἄλλο εἴη ἣ τὸ μὴ μόνον ἀποθνήσκειν , ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ τοῦ θανάτου φθορᾷ διαμένειν ; Οὕτω μὲν οὖν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον πεποίηκε , καὶ μένειν ἠθέλησεν ἐν ἀφθαρσίᾳ . ἄνθρωποι δὲ ἀποστραφέντες τὴν πρὸς τὸν Θεὸν κατανόησιν , ἐπινοήσαντες δὲ ἑαυτοῖς τὴν κακίαν , ἔσχον τὴν προαπειληθεῖσαν τοῦ θανάτου κατάκρισιν , καὶ ὁ θάνατος αὐτῶν ἐκράτει βασιλεύων . ἡ μὲν γὰρ παράβασις τῆς ἐντολῆς , εἰς τὸ κατὰ φύσιν αὐτοὺς ἐπέστρεφεν , ἵνα ὥσπερ οὐκ ὄντες γεγόνασιν , οὕτως καὶ τὴν εἰς τὸ μὴ εἶναι φθορὰν ὑπομείνωσιν εἰ γὰρ φύσιν ἔχοντες τὸ μὴ εἶναι ποτε τῇ τοῦ Λόγου παρουσίᾳ καὶ φιλανθρωπίᾳ εἰς τὸ εἶναι ἐκλήθησαν , ἀκόλουθον ἦν κενωθέντας τῆς περὶ Θεοῦ ἐννοίας καὶ εἰς τὰ οὐκ ὄντα αποστραφεντας · οὐκ ὄντα γάρ ἐστι τὰ κακὰ , ὄντα δὲ τὰ καλά ἐπειδή περ ἀπὸ τοῦ ὄντως Θεοῦ γεγονασιν , κενωθῆναι καὶ τοῦ εἶναι ἀεί · τοῦτο δέ ἐστι τὸ διαλυθέντας μένειν ἐν τῷ θανάτῳ καὶ τῇ φθορᾷ . ἔστι μὲν δὴ κατὰ φύσιν ὁ ἄνθρωπος θνητὸς , ἅτε δὴ ἐξ οὐκ ὄντων γεγονὼς , διὰ δὲ τὴν πρὸς τὸν ὄντα ὁμοιότητα , ἣν διεφύλαττε διὰ τῆς πρὸς αὐτὸν κατανοήσεως , ἤμβλυνεν ἃν τὴν κατὰ φύσιν φθορὰν , καὶ ἔμεινεν ἄφθαρτος · διὰ γὰρ τὸν συνόντα Λόγον καὶ ἡ κατὰ φύσιν φθορὰ τούτῳ οὐκ ἤγγιζεν . ἐπεὶ δὲ φθόνῳ διαβόλου εἰς τὰ τῆς φθορᾶς ἀπεστράφησαν , ἀπέθνησκον . ἡ δὲ φθορὰ λοιπὸν κατ’ αὐτῶν ἤκμαζεν , ὅσω καὶ τὰ τῆς κακίας ἐπετείνετο καὶ νόμῳ ἴσχυε καθ’ ἤμων ο θάνατος , καὶ οὐχ οἷόν τε ἦν τὸν νόμον ἐκφυγεῖν , διὰ τὸ ὑπὸ Θεοῦ τεθεῖσθαι τοῦτον , τῆς παραβάσεως χάριν . καὶ ἦν ἄτοπον ὁμοῦ καὶ ἀπρεπὲς εν τοῖς γινομένοις . ἄτοπον μὲν γὰρ ἢν εἰπόντα ’τον Θέον ψευσασθαι , ἀπρεπὲς δὲ τὰ ἅπαξ γενόμενα λογικὰ καὶ τοῦ λόγου αὐτοῦ μετασχόντα , παραπόλλυσθαι , καὶ τὴν τοῦ Θεοῦ τέχνην ἐν τοῖς ἀνθρώποις ἀφανίζεσθαι , ἣ διὰ τὴν αὐτῶν ἀτέλειαν , ἣ διὰ τὴν τῶν δαιμόνων ἀπάτην . φθειρομένων τοίνυν τῶν λογικῶν , τι ἔδει τὸν Θεὸν ποιεῖν ἀγαθὸν ὄντα ; ἀφεῖναι τὴν φθορὰν κατ’ αὐτῶν ἰσχύειν ; καὶ τίς ἡ χρεία τοῦ καὶ ἐξ ἀρχῆς αὐτὰ γενέσθαι ; ἔδει γὰρ αὐτὰ μὴ γενέσθαι , ἣ γενόμενα , παραμεληθῆναι καὶ ἀπολέσθαι · ἀσθένεια γὰρ μᾶλλον καὶ οὐκ ἀγαθότης ἐκ τῆς ἀμελείας γινώσκεται τοῦ Θεοῦ . οὐκοῦν ἔδει τοὺς ἀνθρώπους μὴ ἀφιέναι φέρεσθαι τῇ φθορᾷ . ἀλλὰ πάλιν ἀντίκειται τὸ δεῖν ἀληθῆ φανῆναι τὸν Θεὸν ἐν τῇ περὶ τοῦ θανάτου νομοθεσίᾳ . τί οὖν ἔδει καὶ ἐν τούτῳ ποιῆσαι τὸν Θεόν ; μετάνοιαν ἐπὶ τῇ παραβάσει τοὺς ἀνθρώπους ἀπαιτῆσαι , ἵν ὥσπερ ἐκ τῆς παραβάσεως εἰς φθορὰν , οὕτως ἐκ τῆς μετανοίας εἰς ἀφθαρσιαν γένοιντο . ἀλλ’ ἡ μετάνοια οὔτε τὸ εὔλογον τὸ πρὸς Θέον ἐφύλαττεν . ἔμενε γὰρ πάλιν οὐκ ἀληθὴς , μὴ κρατουμένων ἐν τῷ θανάτῳ τῶν ἀνθρώπων . οὔτε δὲ ἡ μετάνοια ἀπὸ τῶν κατὰ φύσιν ἀνακαλεῖται , ἀλλὰ μόνον παύει τῶν ἁμαρτημάτων . Εἰ μὲν οὖν μόνον ἦν πλημμέλημα , καὶ μὴ φθορᾶς ἐπακολούθησις , καλῶς ἃν ἦν ἡ μετάνοια . εἰ δὲ ἅπαξ προλαβούσης τῆς παραβάσεως εἰς τὴν κατὰ φύσιν φθορὰν ἐκρατοῦντο οἱ ἄνθρωποι , καὶ τὴν τοῦ κατ’ εἰκόνα χάριν ἀφαιρεθέντες ἦσαν , τί ἄλλο ἔδει γενέσθαι ; ἣ τίνος ἦν χρεία πρὸς τὴν τοιαύτην χάριν καὶ ἀνάκλησιν , ἣ τοῦ καὶ κατὰ τὴν ἀρχὴν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι πάντα πεποιηκότος , τοῦ Θεοῦ Λόγου ; αὐτοῦ γὰρ ἦν πάλιν καὶ τὸ φθαρτὸν εἰς ἀφθαρσίαν ἐνεγκεῖν , καὶ τὸ ὑπὲρ πάντων εὔλογον ἀποσῶσαι πρὸς τὸν Πατέρα . τούτου δὴ ἕνεκεν ὁ ἄφθαρτος τοῦ Θεοῦ Λόγος παραγίνεται εἰς τὴν ἡμετέραν χώραν · οὔτε γε μακρὰν ὢν πρότερον · οὐδὲν γὰρ αὐτοῦ καινὸν ὑπολέλειπται τῆς κτίσεως μέρος , ἀλλὰ παραγίνεται συγκαταβαίνων τῇ εἰς ἡμᾶς αὐτοῦ φιλανθρωπίᾳ καὶ ἐπ’ ἐπιφανείᾳ · καὶ ἰδὼν τὸ λογικὸν ἀπολλύμενον γένος , καὶ τὸν θάνατον κατ’ αὐτῶν βασιλεύοντα τῆ φθορᾷ , ὁρῶν δὲ καὶ τὴν ἀπειλὴν τῆς παραβάσεως διακρατοῦσαν τὴν καθ’ ἡμῶν φθορὰν , καὶ ὅτι ἄτοπον ἦν πρὸ τοῦ πληρωθῆναι τὸν νόμον λυθῆναι · ὁρῶν δὲ καὶ τὸ ἀπρεπὲς ἐν τῷ συμβεβηκότι , ὅτι ὥν αὐτὸς ἦν δημιουργὸς ταῦτα παρηφανίζετο · ὁρῶν δὲ καὶ τὴν ὑπερβάλλουσαν τῶν ἀνθρώπων κακίαν , καὶ τὸ ὑπεύθυνον πάντων πρὸς τὸν θάνατον · ἐλεήσας ἡμῶν τὴν ἀσθένειαν , καὶ τῆ φθορᾷ ἡμῶν συγκαταβὰς , καὶ τὴν τοῦ θανάτου κράτησιν κατενέγκας , ἵνα μὴ τὸ γενόμενον ἀπόληται , λαμβάνει ἑαυτῷ σῶμα , καὶ τοῦτο οὐκ ἀλλότριον τοῦ ἡμετέρου , ἀλλὰ τὸ ἡμέτερον · καὶ τοῦτο οὐχ ἁπλῶς , ἀλλ’ ἐν ἀχοάντῳ παρθένῳ κατασκευάζει ἑαυτῷ ναὸν τὸ σῶμα , καὶ ἰδιοποιεῖται αὐτὸ , καὶ οὕτως ἀπὸ τῶν ἡμετέρων τὸ ὅμοιον λαβὼν διὰ τὸ πάντας ὑπευθύνους εἶναι τῇ τοῦ θανάτου ᾇ , ἀντὶ πάντων αὐτὸ θανάτῳ παραδοὺς , προσῆγε τῷ Πατρί . καὶ τοῦτο φιλανθρώπως ποιῶν , ἵνα ὡς μὲν πάντων ἀποθανόντων , ἐν αὐτῷ λυθῇ ὁ κατὰ τῆς φθορᾶς τῶν ἀνθρώπων νόμος , ἅτε δὴ πληρωθείσης τῆς ἐξουσίας ἐν τῷ Κυριακῷ σώματι , καὶ μηκέτι χώραν ἔχοντος κατὰ τῶν ὁμοίων ἀνθρώπων , ὡς δὲ εἰς φθορὰν ἀναστρέψαντας τοὺς ἀνθρώπους , πάλιν εἰς τὴν ἀφθαρσίαν ἐπιστρέψει , καὶ ζωοποιήσει τούτους ἀπὸ τοῦ θανάτου τῇ τοῦ σώματος ζωοποιήσει , καὶ τῇ τῆς ἀναστάσεως χάριτι τὸν θάνατον ἀπ’ αὐτῶν ὡς καλάμην ἀπὸ πυρὸς ἐξαφανίζων . συνιδὼν γὰρ ὁ Λόγος ὅτι ἄλλως οὐκ ἃν λυθείη τῶν ἀνθρώπων ἡ φθορὰ , εἰ μὴ διὰ τοῦ πάντως ἀποθανεῖν , οὐχ οἷον τε δὲ ἢν τὸν Λόγον ἀποθανεῖν ἀθάνατον ὄντα , τούτου ἕνεκεν τὸ δυνάμενον ἀποθανεῖν ἑαυτῷ λαμβάνει σῶμα , ἵνα τοῦτο τοῦ Λόγου μεταλαβὸν , ἀντὶ πάντων ἱκανὸν γένηται τῷ θανάτῳ , καὶ διὰ τὸν ἐνοικήσαντα Λόγον ἄφθαρτον διαμείνῃ , καὶ λοιπὸν ἀπὸ πάντων ἡ φθορὰ παύσηται τῇ τῆς ἀναστάσεως χάριτι . Ὅθεν ὡς ἱερεῖον καὶ θῦμα παντὸς ἐλεύθερον σπίλου ὃ αὐτὸς ἑαυτῷ ἔλαβε σῶμα προσάγων εἰς θάνατον , ἀπὸ πάντων εὐθὺς τῶν ὁμοίων ἠφάνιζε τὸν θάνατον τῇ προσφορᾷ τοῦ καταλλήλου . ὑπὲρ πάντας γὰρ ὣν ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ , εἰκότως τὸν ἑαυτοῦ ναὸν καὶ τὸ σωματικὸν ὄργανον προσάγων ἀντίψυχον , ὑπὲρ τοῦ Δαβὶδ καὶ τοῦ Ἀβραὰμ καὶ τοῦ Ἀδὰμ ὡς γέγραπται · εἶτα καὶ τῆς ἐνανθρωπήσεως λέγει τὴν αἰτίαν , ὅτι τῆς ἐκείνου ἐνσωματώσεως ἡμεῖς γεγόναμεν ὑπόθεσις , καἰ διὰ τὴν ἡμῶν σωτηρίαν ἐφιλανθρωπεύσατο καὶ ἐν ἀνθρωπίνῳ γενέσθαι καὶ φανῆναι σώματι , ἵνα διὰ τοῦ θανάτου αὐτοῦ καταλυθῇ , ὁ τῆς ἁμαρτίας ἄρχων διάβολος , ἥτις ἐστὶ κράτος καὶ ἰσχὺς τοῦ θανάτου . δι’ αὐτῆς γὰρ ὁ θάνατος εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθε . τῇ γὰρ τοῦ ἰδίου σώματος θυσίᾳ , καὶ τέλος ἐπέθηκε τῷ καθ’ ἡμᾶς νόμῳ , καὶ ἀρχὴν ζωῆς ἡμῖν ἀνεκαίνησεν , ἐλπίδα τῆς ἀναστάσεως δεδωκώς . οὐκέτι γὰρ νῦν ὡς κατακρινόμενοι ἀποθνήσκομεν , ἀλλ’ ὡς ἐγειρόμενοι περιμένομεν τὴν κοινὴν πάντων ἀνάστασιν . Κυρίλλου . Νοοῖτο δ᾿ ἃν πρὸς ἡμῶν ὁ παραπλησίως ἡμῖν μετεσχηκως αιματος καὶ σαρκὸς , ὡς ἕτερος ὣν παρ’ ἡμᾶς κάτα φύσιν οὐ γάρ τοι φαίη τίς ἃν ἀνθρώπῳ βλέπειν τὸ ἀνθρωπότητος μετασχεῖν · ὃ γάρ ἐστι κατὰ φύσιν , πῶς ἄν τις νοοῖτο λαβὼν ὡς ἕτερον ὄντι πη ὅπερ ἐστί ; τι δέ ἐστι “ παραπλησίως μετέσχε τῶν “ αὐτῶν ; ” ἣ ἐκεῖνό που πάντως , ὅτι γέγονε καθ’ ἡμᾶς ἐν αἵματι καὶ σαρκὶ , σῶμα λαβὼν ἐκ τῆς ἁγίας παρθένου , οὐκ ἄψυχον , καθάπερ ἔδοξέ τισι τῶν αἱρετικῶν , ἐμψυχωμένον δὲ ψυχῇ λογικῇ · καὶ οὕτω προῆλθεν ἄνθρωπος ἐκ γυναικὸς , οὐκ ὀλιγωρήσας τοῦ εἶναι Θεὸς , ἀλλὰ καὶ ἐν προσλήψει σαρκὸς , μεμενηκὼς ὅπερ ἦν ἀεί . ἐπειδὴ δὲ βαθὺς ὁ λόγος , πρόσεχε διεγηγερμένῳ ( ?? ) πῶς ἡμεῖς κεκοινωνήκαμεν αἵματος καὶ σαρκὸς , ἑτεροφυὴς γὰρ ἡ ψυχὴ πρὸς αἷμα καὶ σάρκα . ἀλλ’ εἰς ἄνθρωπον ἕνα δι’ ἀμφοῖν συντεθείμεθα , ταῖς τοῦ πλάσαντος ἡμᾶς εὐτεχνίαις , εἰς ἄφραστόν τινα συνδεδραμηκότων ἑνότητα τῶν ἀλλήλοις ἐναντίων κατὰ τὴν φύσιν . “ βούλῃ , ” καθά φησιν Ἡσαΐας , “ μετρήσωμεν τῇ χειρὶ τὸ ὕδωρ , “ καὶ τὸν οὐρανὸν σπιθαμῇ , καὶ πᾶσαν τὴν γῆν δρακί ; ” βούλῃ τὰ ὑπὲρ ἡμᾶς ἴδωμεν ἐκ τῶν καθ’ ἡμᾶς ; οὐκοῦν παραθέντες εἰς παράδειγμα βραχὺ τὸν ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος ἄνθρωπον , ἀναπηδήσωμεν εἰς ἐννοίας τὰς ἐπὶ Χριστῷ . ἕνωσιν ἀληθῆ γενέσθαι φαμὲν προσλαβόντος τοῦ Λόγου τὸ ἀνθρώπινον . ἴδιον γὰρ ἐποιήσατο σῶμα τὸ ἐκ τῆς ἁγίας παρθένου , ἴδιον δὲ ὡσὰν εἰ λέγοιτο τυχὸν καὶ ἡμῶν ἑκάστου τὸ αὐτοῦ · καὶ τοῦτο οἶμαι δηλοῦν τὸ γενέσθαι σάρκα αὐτὸν , οὐ κατὰ τροπὴν ἣ μετάστασιν · ἄτρεπτος γὰρ ἡ θεία φύσις · ἀλλ’ ὅτι τῇ θείᾳ γραφῇ σύνηθές πώς ἀεὶ καὶ ὅλον ἔσθ’ ὅτε τὸν ἄνθρωπον , τὸν ἐκ ψυχῆς δὴ λέγω καὶ σώματος , καὶ ὡς ἀπὸ μόνης καταδηλοῦν τῆς σαρκὸς , οἷον ἐστὶ τὸ “ ἐκχεῶ “ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα . ” ἕνα τοίνυν ὁμολογοῦμεν Υἱὸν , γεννηθέντα μὲν θεικῶς ἐκ Πατρὸς , καθὸ νοεῖται καὶ ἔστι Λόγος , ἀποτεχθέντα δὲ αὐτὸν ἐκ γυναικὸς κατὰ σάρκα · νοηθήσεται γὰρ οὕτω , κεκοινωνηκὼς αἵματος καὶ σαρκὸς παραπλησίως ἡμῖν , ἵνα διὰ τοῦ οἰκείου θανάτου καταργήσῃ τὸν διάβολον , οὗ φθόνῳ θάνατος εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθε · ῥίζα γὰρ ὥσπερ ζωῆς ὁ Χριστοῦ γέγονε θάνατος , καὶ φθορᾶς ἀναίρεσις , καὶ ἁμαρτίας ἀποτροπὴ καὶ πέρας ὀργῆς . γεγόναμεν ἐπάρατοι , καὶ ὑπὸ θανάτου δίκην ἐν Ἀδὰμ , ἀλλὰ κεχρημάτικεν ὁ Λόγος , ὁ μὴ εἰδὼς ἁμαρτίαν , υἱὸς Ἀδὰμ , καὶ λέλυται δι’ αὐτοῦ τῆς τοῦ πρώτου παραβάσεως τὰ ἐγκλήματα · ὤφθη γὰρ ἡ ἀνθρώπου φύσις ἐν Χριστῷ ὑγιῶς ἔχουσα , τὸ ἀπλημμελὲς τοῦτο σέσωκε τοὺς ἐπὶ γῆς . Οὐ γὰρ δήπου ἀγγέλων ἐπιλαμβάνεται , ἀλλὰ σπέρματος Ἀβραὰμ ἐπιλαμβάνεται . Κυρίλλου . Σπέρματος Ἀβραὰμ ἐπιλαβέσθαι φαμὲν τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον · ἀνέφυ γὰρ ἐξ Ἰούδα τὸ κατὰ σάρκα . τὴν πολλὴν τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν ὁ Παῦλος δεῖξαι βουλόμενος , καὶ τὴν ἀγάπην ἣν περὶ τὸ γένος ἔσχε τὸ ἀνθρώπινον , μετὰ τὸ εἰπεῖν ἔπει οὑν τὰ παίδια κεκοινώνηκεν αἵματος καὶ σαρκὸς , καὶ αὐτὸς “ παραπλησίως μετέσχε τῶν αὐτῶν , ” ἐπεξέρχεται τούτῳ τῷ χωρίῳ · μὴ γὰρ ἁπλῶς πρόσχῃς τῷ λεχθέντι , μηδὲ ψιλόν τι μόνον τοῦτο εἶναι νομίσῃς , τὸ τὴν ἐξ ἡμῶν σάρκα ἀναλαβεῖν αὐτόν · Ἀγγέλοις τοῦτο οὐκ ἐχαρίσατο . οὐ γὰρ δὴ Ἀγγέλου φύσιν ἀνεδέξατο , ἀλλ’ ἀνθρώπου . τι δέ ἐστιν “ ἐπιλαμβάνεται ; ” οὐκ ἐκείνης φησὶ τῆς φύσεως ἐδράξατο τῶν Ἀγγέλων , ἀλλὰ τῆς ἡμετέρας . διατὶ δὲ οὐκ εἶπεν ἀνέλαβεν , ἀλλὰ ταύτῃ τῇ λέξει ἐχρήσατο , τῇ “ ἐπιλαμβάνεται ; ” ἀπὸ μεταφορᾶς τῶν διωκόντων τοὺς ἀποστρεφομένους αὐτοὺς καὶ πάντα ποιούντων ὥστε καταλαβεῖν φεύγοντας , καὶ ἐπιλαβέσθαι ἀποπηδώντων · φεύγουσαν γὰρ ἀπ’ αὐτοῦ τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν , καὶ πόρρω φεύγουσαν , ἦμεν γὰρ μακρὰν , καταδιώξας κατέλαβεν . ἔδειξε δὲ ὅτι τοῦτο ἀγάπῃ μόνῃ καὶ κηδεμονίᾳ πεποίηκε . καὶ ὥσπερ ὅταν λέγῃ , οὐχὶ πάντες εἰσὶ λειτουργικὰ “ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας “ κληρονομεῖν σωτηρίαν , ” τὸ περισπούδαστον αὐτῷ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως δείκνυσι , καὶ ὅτι πολὺς τῷ Θεῷ Λόγος αὐτῆς , οὕτω καὶ ἐνταῦθα τὸ πολὺ μεῖζον τίθησιν ἀπὸ συγκρίσεως . “ οὐ γὰρ Ἀγ - “ γέλων , ” φησὶν , “ ἐπιλαμβάνεται . ” καὶ γὰρ ὄντως μέγα καὶ θαυμαστὸν καὶ ἐκπλήξεως γέμον , τὴν ἐξ ἡμῶν σάρκα ἄνω καθῆσθαι , καὶ προσκυνεῖσθαι ὑπ’ Ἀγγέλων καὶ τῶν Ἀρχαγγέλων καὶ τῶν Χερουβὶμ καὶ τῶν Σεραφίμ . τοῦτο πολλάκις ἐγὼ εἰς νοῦν λαβὼν ἐξίσταμαι , καὶ μεγάλα περὶ τοῦ γένους τοῦ ἀνθρωπίνου φαντάζομαι . μεγάλα γὰρ ὁρῶ καὶ λαμπρὰ τὰ προοίμια , και πολλὴν τῷ Θεῷ τὴν σπουδὴν ὑπὲρ τῆς φύσεως τῆς ἡμετέρας . ὅρα δὲ οὐκ εἶπεν ἀνθρώπων ἁπλῶς ἐπιλαμβάνεται , ἀλλὰ βουλόμενος τοὺς ἐξ Ἑβραίων πιστοὺς ἐπᾶραι , καὶ δεῖξαι μέγα καὶ τίμιον τὸ γένος αὐτῶν φησὶν , “ ἀλλὰ σπέρματος Ἀβραὰμ ἐπιλαμβάνεται . ” Θεοδωρήτου . Εἰ γὰρ Ἀγγέλων ἀνειλήφει φύσιν , κρείττων ἃν ἐγεγόνει θανάτου . ἐπειδὴ δὲ ἀνθρώπειον ἦν ὃ ἀνέλαβε , διὰ μὲν τοῦ πάθους τὸ τῶν ἀνθρώπων ἀπέδωκε χρέος , διὰ δὲ τῆς τοῦ πεπονθότος σώματος ἀναστάσεως , τὴν οἰκείαν ἐπέδειξε δύναμιν . ἄγαν δὲ σοφῶς ὁ θεῖος Ἀπόστολος ἀντὶ τοῦ γενικοῦ ὀνόματος τὸ ἴδιον τέθεικεν · οὐ γὰρ εἶπε σπέρματος ἀνθρώπου ἐπιλαμβάνεται , ἀλλὰ “ σπέρματος Ἁβραὰμ , ” ἀναμιμνήσκων αὐτοὺς καὶ τῆς πρὸς τὸν Ἁβραὰμ γεγενημένης ἐπαγγελίας . Ἰσιδώρου . Διὰ τοῦτο καὶ Ἁβραὰμ τελευτῶν ἐνετείλατο τῷ οἰκέτῃ , “ ὑπόθες τὴν χεῖρα σου ὑπὸ τὸν μηρόν μου , καὶ ἐξορκιῶ “ σε Κύριον τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ , ” τὸν ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ μέλλοντα σαρκοῦσθαι Θεὸν , τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς τὸν Κύριον καὶ δεσπότην Χριστὸν , καθαρότητι διανοίας ὁρῶν μέλλοντα τοῦ σπέρματος Ἁβραὰμ ἐπιλαμβάνεσθαι , ὡς προφήτης καὶ βλέπων τὰ ἔμπροσθεν . Κυρίλλου . Ἀλλ᾿ ἴδωμεν καὶ τὰ πη ἑκάστῳ τῶν αἱρετικῶν μυθάρια . οἱ μὲν γάρ φασιν , ὅτι πέφηνεν ἄνθρωπος , ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγος , οὐ μὴν ὅτι πεφόρηκε τὴν ἐκ τῆς ἁγίας παρθένου καὶ θεοτόκου σάρκα . ἕτεροι δὲ , νόθον νοσοῦντες εὐλάβειαν , ἵνα μὴ δοκοῖεν ἀνθρώπῳ προσκυνεῖν , καὶ τὴν ἀπὸ γῆς σάρκα ταῖς ἀνωτάτω δόξαις στεφανοῦν , προτετράφθαι φασὶν τὸν ἐκ Θεοῦ Πατρὸς φύντα Λόγον , εἰς ὀστέων καὶ νεύρων καὶ σαρκὸς φύσιν , τὴν ἐκ παρθένου γέννησιν πλατὺ γελῶντες οἱ τάλανες . οἱ δὲ καὶ ὀψιγενῆ τὸν συναΐδιον τῷ Πατρὶ εἶναι πεπιστεύκασι , καὶ εἰς τὸ μόλις ὑπάρξαι διακεκλῆσθαι τότε , ὅτε καὶ τῆς κατὰ σάρκα γεννήσεως ἔλαχε τὴν ἀρχήν . εἰσὶ δὲ οἳ καὶ ἀνυπόστατον τὸν ἐκ Θεοῦ φασι Λόγον εἶναι , ῥῆμα δὲ ἁπλῶς τὸ κατὰ μόνην νοούμενον προφορὰν ἐν ἀνθρώπῳ γενέσθαι . Μάρκελλος δὲ οὗτοι καὶ Φωτεινός . δοκεῖ γε μὴν ἑτέροις ἐνανθρωπῆσαι μὲν ἀληθῶς τὸν μονογενῆ καὶ ἐν σαρκὶ γενέσθαι πιστεύειν , μὴ μὴν ἔτι καὶ ἐμψυχῶσθαι τελείως τὴν ἀναληφθεῖσαν σάρκα , ψυχῇ λογικῇ καὶ νοῦν ἐχούσῃ τὸν καθ’ ἡμᾶς , εἰς ἑνότητα δὲ τὴν εἰς ἅπαν . ὥσπερ οὖν οἴονται κατασφίγγοντες τόν τε ἐκ Θεοῦ Λόγον , καὶ τὸν ἐκ τῆς ἁγίας παρθένου ναὸν , κατοικῆσαι φασὶν ἐν αὐτῷ τὸν Λόγον , καὶ ἴδιον μὲν ποιῆσαι σῶμα τὸ ἀναληφθὲν , ψυχῆς δὲ αὐτὸν τῆς νοερᾶς τε καὶ λογικῆς ἀποπληροῦν τὸν τόπον . ἕτεροι δὲ τούτοις μὲν ἀντιφέρονται ἔκ τε Θεοῦ Λόγου καὶ ψυχῆς τῆς λογικῆς καὶ σώματος ἤτοι τελείας ἀνθρωπότητος συνεστάναι , καὶ ἀναπεπλέχθαι διαβεβαιούμενοι τὸν Ἐμμανουήλ , οὐ μὴν ἔτι καὶ ὑγιᾶ πάντη τὴν ἐπ’ αὐτῷ τετηρήκασι δόξαν . καταδιιστᾶσι γὰρ εἰς δύο τὸν ἕνα Χριστὸν , καὶ παχεῖαν αὐτοῖς ὥσπερ ἐνιέντες τὴν διατομὴν , ἀνὰ μέρος ἑκάτερον μονονουχὶ καὶ ἑστῶτα παραδεικνύουσιν · ἕτερον μὲν ε-ι’ναι διατεινόμενοι τὸν ἐκ παρθένου τεχθέντα τελείως ἄνθρωπον · ἕτερον δὲ αὖ τὸν ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγον , οὐχ ὅτι ποτε ἐστὶν ἡ τοῦ Αόγου φύσις καὶ τῆς σαρκὸς διακρίνοντες , οὐδὲ μόναις ταῖς εἰς τοῦτο διαφοραῖς ἐμφιλοχωρεῖν ἐθέλοντο · οὐ γὰρ ἃν ἐννοίας τῆς ἀληθοῦς εἰς τοῦτο διή - μαρτον , ἐπεὶ μὴ φύσις ἡ αὐτὴ σαρκός τε καὶ θεότητος , ἀλλὰ τὸν μὲν ὡς ἄνθρωπον ἰδίᾳ τιθέντες καὶ ἀνὰ μέρος · τὸν δὲ , ὡς Θεὸν φύσει τὲ καὶ ἀληθῶς Υἱὸν ὀνομάζουσι , καὶ τοι θέλοντες ει-’ναι Χριστιανοὶ , καὶ γράφειν τετολμήκασιν ὧδε . ὁ μὲν γὰρ φύσει καὶ ἀληθῶς Υἱὸς , ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγος ἐστὶν , ὁ δὲ , ὁμωνύμως τῷ Υἱῶ υἱός . ἀλλὰ ταυτὶ μὲν ἐκεῖνοι . ἡμεῖς δὲ ὀλίγην κομιδῆ τὴν βάσανον ἐπιρριπτοῦντες ἑκάστῳ φέρε λέγωμεν καὶ πρό γε τῶν ἄλλων τοῖς Δοκήταις πλανᾶσθαι , μὴ εἰδότες τὰς γραφὰς μήτε μὴν τὸ μέγα τῆς εὐσεβείας μυστήριον τουτέστι Χριστὸν , ὃς γεν - νηθεὶς ἐκ παρθένου , ἐφανερώθη ἐν σαρκὶ , ὤφθη τὲ καὶ Ἀγγέλοις . οὗ δὲ τόκος ὁ διὰ παρθένου καὶ φανέρωσις ἐν σαρκὶ , πῶς οὐ μανία τὸ τῆς δοκήσεως ὄνομα τῆς οὕτως ἐναργοῦς καταγράφειν οἰκονο - μίας ; ἡ γὰρ σκιὰ καὶ δόκησις ἦν , καὶ οὔτε σάρκωσις ἀληθῶς , οὔτε μὴν τέτοκεν ἡ παρθένος , οὐκ ἐπελάβετο σπέρματος Ἁμ ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγος , οὐχ ὡμοιώθη τοῖς ἀδελφοῖς · σκιὰ γὰρ οὔτι πὼς τὰ κἄ ἡμᾶς ἣ δόκησις , ἀλλὰ ἐσμὲν ἐν σώμασιν αὐτοῖς τε καὶ ὁρατοῖς , καὶ τὴν γηγενῆ δὴ ταύτην σάρκα κατημφιεσμένοι , καὶ φθορᾶς καὶ παθῶν ἡττώμεθα . Οὐκοῦν εἰ μὴ γέγονε σὰρξ ὁ Λόγος , οὐδὲ ἐν ᾧ πέπονθεν αὐτὸς πειρασθεὶς δύναται τοῖς πειραζομένοις βοηθεῖν . οὐδὲ γὰρ ἄν τι πάθοι σκιά . οἴχεται δὴ οὖν τὸ σύμπαν ἡμῶν εἰς τὸ μηδὲν ἀληθῶς . ποῖον γὰρ ἔτι νῶτον δέδωκεν ὑπὲρ ἡμῶν ; ἣ ποίαν τοῖς πταίουσι παρειὰν ὑποστρώσας πρὸς τὰς ἐκ τῶν Iουδαίων διεκαρτέρει πλη - γάς ; ἥλοις δὲ διαπεπάρθαι χεῖράς τε καὶ πόδας τὸν οὐκ ἐν σαρκὶ πεφηνότα τίνα δὴ τρόπον οἰηθείη τις ἄν ; ἣ ποίαν πλευρὰν διανύττοιτο ; καὶ εἰ χρὴ τούτων τὸ ἐπέκεινα λέγειν , οὔτε ἀπέθανεν ὑπὲρ ἡμῶν , οὔτε μὴν ἠγέρθη Χριστός . οὗ παραδεχθέντος , ἡ πίστις κεκένωται . τεθναίη γὰρ ἃν εἰπέ μοι τίνα δὴ τρόπον ἡ σκιά ; πῶς οὖν ἀνέστησεν τὸν Χριστὸν ὁ Πατὴρ σκιὰν ὄντα καὶ δόκησιν , καὶ τοῖς τοῦ θανάτου δεσμοῖς οὐχ ἁλώσιμον ; οἰχέσθω δὴ οὖν ἐκείνων εμετος . Τὸ δὲ δὴ καὶ ἑτέρους οἴεσθαι γέννησιν μὲν ἀνήνασθαι τὴν διὰ τῆς ἁγίας παρθένου τὸν ἐκ Θεοῦ φύντα Λόγον , παρατετράφθαι δὲ αὐτὸν εἰς τὴν ἀπὸ γῆς σάρκα , δυσφημούντων ἐστὶ τὴν οἰκονομίαν , καὶ τοῖς θείοις ἐπιτιμώντων σκέμμασιν . ὁ μὲν γὰρ πολὺς εἰς ἔλεον κεκένωκεν ἑαυτὸν δι’ ἡμᾶς , γενόμενος ἄνθρωπος ἐκ γυναικὸς , ἵν᾿ “ ἐπείπερ αἵματος καὶ σαρκὸς κεκοινώνηκε τὰ παιδία ” τουτέστιν ἡμεῖς , παραπλησίως μετάσχῃ τῶν αὐτῶν , “ ἵνα διὰ θανάτου “ καταργήσῃ τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου . ” οἱ δὲ τῆς οὕτω παγκάλης βουλῆς τὸ ἀπρεπὲς καθορίζουσι . καὶ ὥσπερ ἐνὸν αὐτοῖς τὰ ἀμείνω φρονεῖν , μὴ χρῆναι λέγουσιν ὠδῖνα καὶ τόκον ἐκ γυναικὸς καταγράφειν ἡμᾶς τοῦ μονογενοῦς , οἴεσθαι δὲ μᾶλλον τὴν τοῦ Λόγου φύσιν εἰς τὸ σαθρὸν δὴ τοῦτο καὶ γηγενὲς μετεστοιχειῶσθαι σῶμα , καὶ τροπὴν φαντάζονται , τοῦ τροπὴν οὐκ εἰδότος . τὸ μὲν γὰρ ἀρχὴν τοῦ εἶναι λαχὸν , οἱονεί πω , ἤδη καὶ συνεσπαρμένον ἔχει τὸ ἀλλοιοῦσθαι . Θεὸς δὲ ὁ παντὸς ἐπέκεινα νοῦ γενέσεως καὶ φθορᾶς τὴν ὕπαρξιν ἔχων ἐξηρημένην , ἀμείνων ἔσται καὶ τροπῆς . διὸ ψάλλει πρὸς αὐτὸν ὁ Δαβὶδ , “ σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ . ” ποῦ τοιγαροῦν ἔτι μεμένηκεν ὁ αὐτὸς , εἰ μεταπεποίηται εἰς σαρκὸς φύσιν ; οὐκ ἔστι δὲ κατ’ αὐτοὺς ἀπεικὸς καὶ τὴν ἀπὸ γῆς σάρκα πρὸς τὴν τῆς θεότητος φύσιν ἀναφοιτᾷν δύνασθαι . εἰ γὰρ ἡ τῆς θεότητος φύσις εἰς τὴν τῆς σαρκὸς μετακεχώρηκε φύσιν , οὐδέν ἐστι τὸ ἀπεῖργον , ὑπερπέτεσθαι μὲν τὴν ἰδίαν φύσιν τὴν σάρκα , μεταπλάττεσθαι δὲ πρὸς θεότητα καὶ εἰς οὐσίαν τὴν ἀνωτάτω . Ἡμεῖς δὲ ταῖς θείαις μᾶλλον γραφαῖς ἑπόμενοι , ἐκ γυναικὸς γεγεννῆσθαι πιστεύομεν τὸν Ἐμμανουήλ , καὶ τὸ ἀξιάγαστον τῆς ἑαυτῶν φύσεως οὐ διωσόμεθα καύχημα φρονοῦντες ὀρθῶς . ἐπεδράξατο γὰρ ὁ μονογενὴς οὐχὶ τῆς ἰδίας φύσεως , ἣν γὰρ ἃν οὐδέν τι μᾶλλον τὰ καθ᾽ ἡμᾶς ἐναμείνωσιν · ἀλλ᾽ οὐδὲ τῆς ἀγγελικῆς , ἀλλὰ σπέρματος Ἁβραάμ · ἦν γὰρ οὕτως καὶ οὐχ ἑτέρως , τὸ διολισθῆσαν εἰς φθορὰν ἀνασώσασθαι γένος . τὸ δὲ οἴεσθαι τινὰς τὸν τῶν αἰώνων δημιουργὸν τῇ τῆς σαρκὸς γενέσει συμπαρομαρτοῦσαν ἔχειν τὴν ἀρχὴν τῆς ὑπάρξεως , ὡς ἐν ἐσχάτοις μόλις καιροῖς τοῖς τῆς ἐνανθρωπήσεως , πατέρα μὲν γενέσθαι τὸν Θεὸν , συνεισβαλεῖν δὲ ὥσπερ εἰς τὸ εἶναί τε καὶ ὑφεστάναι τῷ ἐκ τῆς παρθένου ναῷ τὸν " δι᾽ οὗ τὰ πάντα καὶ ἐν ᾧ τὰ πάντα , " ἆρ᾽ οὐ μῦθος γραώδης καὶ βδελυρός ; τὶ δὲ δὴ καὶ δρῶεν ἂν , Ἰωάννου μὲν γράφοντος , " ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος , καὶ πάντα δι᾽ αὐτοῦ ἐγένετο , " καὶ πάλιν , " ὃ ἦν ἀπ᾽ ἀρχῆς · " αὐτοῦ δὲ Χριστοῦ τῆς ἰδίας ὑπάρξεως τὴν ἄποπτον ἀρχαιότητα τοῖς Ἰουδαίοις κατασημαίνοντος , " πρὶν γάρ , " φησιν , " Ἀβραὰμ γενέσθαι , ἐγώ εἰμι ; " οὗ δὲ τὸ ἦν ἐστιν ἐπενηνεγμένου μηδαμῶς τινὸς , καὶ μὴν καὶ τὸ " εἰμὶ " τέτακται σαφῶς , τίνα τῆς γενέσεως κατίδοι τις ἂν τὴν ἀρχήν ; ἢ τίνα δὴ τρόπον ὁ ὢν ἐν ἀρχῇ παραδέξαιτο ἂν τὸ ἐν καιρῷ κεκλῆσθαι πρὸς ὕπαρξιν ; Τίνα δ᾽ ἂν εἴποιμεν πρὸς τοὺς ἀνύπαρκτον καὶ ἰδικῶς οὐχ ὑφεστῶτα φανταζομένους τὸν μονογενῆ ; καὶ οὐκ εἶναι μὲν ἐν ὑποστάσει τῇ καθ᾽ ἑαυτὸν , ῥῆμα δὲ ἁπλῶς καὶ λόγον , τὸν κατὰμόνην τὴν προφορὰν γενέσθαι παρὰ Θεῷ καὶ ἐν ἀνθρώπῳ κατοικῆσαι φάσκοντας ; οἵ τινες συνθέντες οὕτω τὸν Ἰησοῦν , ἁγίων μὲν εἶναι φασὶν ἁγιώτερον , οὐ μὴν ἔτι καὶ Θεὸν , οὗτοι ἀρνοῦνται καὶ τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱόν . εἰ γάρ ἐστιν ἀνύπαρκτος ὁ Υἱὸς , οὐδὲ τὸν Πατέρα , πατέρα κατὰ τὸ ἀληθὲς νοῆσαι μὲν ἄν . ποῦ γάρ ἐστι πατὴρ , εἰ μὴ τέτοκεν ἀληθῶς ; ἢ εἴπερ γεγέννηκε τὸ μὴ ὑφεστὼς ἐν ἴσῳ τῷ μηδενὶ , παντελῶς δὲ μᾶλλον μηδὲν , εἶτα τοῦ μηδενὸς ἔσται πατὴρ ὁ Θεός . καὶ εἰ δέδωκεν ὑπὲρ ἡμῶν τὸν Υἱὸν , τὸν καθ᾽ ὑμᾶς οὐχ ὑφεστηκότα , τὸ μηδὲν ἄρα δέδωκεν ὑπὲρ ἡμῶν . καὶ οὔτε γέγονε σὰρξ ὁ Λόγος , οὔτε τὸν τίμιον ὑπέστη σταυρὸν , οὔτε κατήργηκε τοῦ θανάτου τὸ κράτος , οὔτε μὴν ἀνεβίω πάλιν . εἰ γάρ ἐστι τὸ μηδὲν καὶ ἀνύπαρκτος καθ᾽ ὑμᾶς , πῶς ἐν τούτοις γένοιτ᾽ ἄν ; πεφενάκικεν οὖν ἄρα τῆς ἁγίας Γραφῆς ὁ λόγος τοὺς πεπιστευκότας . τί δὲ οὐκ ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχειν τὸν Υἱὸν τὸ ἱερὸν ἡμῖν κατεσήμηνε γράμμα ; εἰκόνα τε αὐτὸν καὶ χαρακτῆρα φησὶ τοῦ γεγεννηκότος ; αἱ δὲ εἰκόνες ὡς τὰ ἀρχέτυπα . οὐκοῦν εἰ μὴ ἐνυπόστατος ἦν ἡ εἰκὼν , μήτε μὴν ἐν ὑπάρξει τῇ καθ’ ἑαυτὸν ὁ χαρακτὴρ , ἀνυπόστατον εἶναι δώσουσιν ὡς ἐξ ἀναγκαίου λόγου καὶ τὸν οὗπερ ἐστὶ χαρακτὴρ , καὶ τὸ τῆς εἰκόνος ἀκαλλὲς ἀναδραμεῖται πάντως ἐπὶ τὸ ἀρχέτυπον . πῶς δὲ ἐν τῷ Υἱῷ τῷ μὴ λαχόντι τὸ εἶναι τὰ ὄντα πεποίηκεν ὁ Πατήρ ; πῶς δὲ οὐκ ἐν ἀμείνοσιν ἡ κτίσις , ἄπερ y ὁ δι’ οὗ τὰ πάντα παρήχθη πρὸς γένεσιν ; ὁ μὲν γὰρ οὐχ ὑφεστηκέναι λέγεται , τὰ δὲ ὑφέστηκέ τε καὶ ἐν τῷ εἶναι νοεῖται . ἄπαγε τῆς δυσφημίας . ζῶν γὰρ ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ καὶ ἐνεργὴς , καθὰ γέγραπται , διὸ καὶ ἔλεγεν “ ἐγὼ εἰμὶ ἡ ζωὴ , ” ἀλλ’ οὐκ ἃν νοοῖτο ζωὴ , μὴ ὑφεστηκώς · καὶ τῷ Μώσῃ πάλι ,, “ ἐγώ εἰμι ὁ ὢν , ” τὸ δὲ ὣν ἀληθῶς , πῶς ἃν νοοῖτο οὐκ ἐν ὑποστάσει τῇ κἀς ἑαυτὸν σωζόμενον ; Οὐ μὴν οὐδὲ ἐκείνους ἐπαινέσομεν ἃν οἱ τητᾶσθαι λέγουσι ψυχῆς λογικῆς τὴν ἑνωθεῖσαν τῷ Λάγῳ σάρκα . σαρκὶ γάρ που μόνῃ τὴν ζωτικήν τε καὶ αἰσθητικὴν λαχοῦσι κίνησιν ἀμφιεννύντες τὸν Λόγον παραφέρουσιν εἰς τὸν κόσμον τὴν νοῦ καὶ ψυχῆς ἐνέργειαν , ἀπονέμοντες τὸν μονογενῆ . καταπεφρίκασι γῆ οὐκ ὄῃ ὅπως ψυχωθείσῃ ψυχῇ λογικῇ τῇ ἀνθρωπίνῃ σαρκὶ κατὰ φύσιν ἡνῶσθαι τῷ Λόγῳ ὁμολογεῖν . καὶ τίς ὁ λόγος αὐτοῖς τοῦ τοιοῦδε δόγματος , ἐγὼ φράσω · τὸν Θεοῦ μεσίτην καὶ ἀνθρώπων κατὰ τὰς γραφὰς , συγκεῖσθαι φαμὲν ἔκ τε τῆς καθ’ ἡμᾶς ἀνθρωπότητος τελείως ἐχούσης κατὰ τὸν ἴδιον λόγον , καὶ ἐκ τοῦ πεφηνότος ἐκ Θεοῦ κατὰ φύσιν Υἱοῦ , τουτέστι τοῦ μονογενοῦς · διαβεβαιούμεθα δὲ σύνοδον μέν τινα καὶ τὴν ὑπὲρ λόγον συνδρομὴν εἰς ἕνωσιν ἀνίσων τε καὶ ἀνομοίων πεπρᾶχθαι φύσεων . ἕνα δ᾿ οὖν ὅμως Χριστὸν καὶ Κύριον καὶ Υἱὸν ἐπιγινώσκομεν , ἐν ταὐτῷ καὶ ὑπάρχοντα καὶ νοούμενον , Θεόν τε ὁμοῦ καὶ ἄνθρωπον . οἱ δὲ ἕνα μὲν ὁμολογουμένως παραδέχονται καὶ αὐτοὶ Χριστὸν Ἰησοῦν , καὶ οὐ διιστῶσιν εἰς δύο τὸν Ἐμμανουήλ . ψυχῆς δ᾿ οὖν ὅμως τῆς ἀνθρωπίνης καὶ λογικῆς τὴν σάρκα γυμνώσαντες , ἡνῶσθαι φασὶν αὐτῇ τὸν ἐκ Θεοῦ Λόγον . Ἐξεύρηται δέ τις αὐτοῖς πιθανὸς ὡς οἴονται πρὸς τοῦτο λόγος . τὰ γάρ τοι φασὶν κατὰ σύνθεσιν πρὸς ἑνὸς τελείου σύστασιν δεδραμηκότα μέρη τε καὶ ἐξαντλῶν ὁρᾶσθαι φιλεῖ , τοῦ τελείως ἔχοντος καθ’ ἑαυτὸ καὶ ὡς ἐν ἰδίᾳ φύσει τῆς ἐκ μερῶν συνθέσεως οὐ δεδεημένου . τοιγάρτοι φασὶ παραιτητέον εἰκότως ἄνθρωπον δοῦναι τέλειον , τὸν συνενωθέντα τῷ λόγῳ ναὸν , ἵνα καὶ ἡ ἕνωσις , ἥπερ ἃν ἐπὶ Χριστῷ νοοῖτο τυχὸν , ἀκριβῆ καὶ ἀδιάβλητον ἐπ’ αὐτῆς ἀποσώζει λόγον . καὶ μὴν κἀκεῖνο προσθεῖεν ἄν . εἰ γὰρ ἐξ ἀνθρώπου τελείου φασὶ καὶ τοῦ ἐκ τοῦ Πατρὸς ὄντος Λόγου φήσομεν εἶναι τὸν Ἐμμανουὴλ , ἀδιάφυκτον φανεῖται τὸ καὶ ἀβουλήτως δύο μὲν υἱοὺς , Χριστοὺς δὲ αὖ δύο φρονεῖν τε καὶ λέγειν . εἶτά τι τούτοις ἀντεροῦμεν ἡμεῖς . πρῶτον μὲν ὅτι τῆς πίστεως τὴν οὕτω ἀρχαιοτάτην παράδοσιν , οὐ ταῖς ὑπερμέτροις ἀκριβείαις καταλύειν ἄξιον . ἔπειτα ὅτι που δύο υἱοὺς προσκυνήσομεν , κἂν ἐμψυχῶσθαι πιστεύωμεν ψυχῇ λογικῇ τὸν ἑνωθέντα τῷ Λόγῳ ναόν . ὥσπερ γὰρ κἂν εἰ ἐκ μόνης λέγοιτο τῆς σαρκὸς καὶ τοῦ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς πεφηνότος Λόγου , οὐδεὶς αὐτοὺς ἀναπείσει τρόπος , ἀνὰ μέρος τὴν σάρκα τιθέντας καὶ ἀνὰ μέρος αὖ τὸν μονογενῆ δυάδα Χριστῶν ὁμολογεῖν . Οὕτως κἀν τῇ καθ’ ἡμᾶς ἀνθρωπότητι τελείως ἐχούσῃ κατά γε τὸν τῆς ἰδίας φύσεως λόγον οἱονεὶ συνενηνέχθαι τε καὶ ἡνῶσθαι λέγομεν τὸν ἐκ Θεοῦ Λόγον , οὐχ υἱῶν δυάδα νοήσομεν , ἀλλ’ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν , φύσει μὲν ὄντα Θεὸν , καὶ ἐξ αὐτῆς πεφηνότα τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς , ἐν ἐσχάτοις δὲ τοῦ αἰῶνος καιροῖς γενόμενον ἄνθρωπον , καὶ διὰ τῆς ἁγίας θεοτόκου γεγεννημένον . εἰ δὲ φαῖεν ὅτι κόσμος μὲν ἐδεῖτο τὰ καθ’ ἡμᾶς τῆς τοῦ μονογενοῦς ἐπιδημίας , ἐθελήσας δὲ ὀφθῆναι τοῖς ἐπὶ γῆς , παραδεῖξαι τε ἡμῖν τῆς ἀγγελικῆς πολιτείας τὴν ὁδὸν οἰκονομικῶς ἠμπίσχετο τὴν ὁμοίαν ἡμῖν σάρκα . τὸ γάρ τοι θεῖον κατὰ φύσιν θείαν οὐχ ὁρατὸν ἠγνοηκότες , ἁλώσονται τῆς ἐνανθρωπήσεως τὸν σκοπόν . εἰ γὰρ δὴ μόνην ἔχει τὴν ἀφορμὴν τὸ ὀφθῆναι τοῖς ἐπὶ τῆς γῆς τοῦ μονογενοῦς ἡ σάρκωσις , προσετέθει γεμὴν ἕτερον οὐδὲν τῇ ἀνθρώπου φύσει , πῶς οὐκ ἄμεινον τῷ τῶν Δοκητῶν συμφέρεσθαι δόξῃ καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς , οἳ σαρκός τε ὁμοῦ καὶ γηίνου σώματος ἀπαμφιεννῦντες τὸν Λόγον , ὦφθαι μὲν ἐπὶ γῆς ὡς ἄνθρωπον μυθοπλαστοῦσιν οἱ δείλαιοι , ἡμαρτηκότες δὲ τἀληθοῦς ἁλῷεν ; ἣ οὐκ ἄμεινον ἐροῦσιν , εἰ μηδὲν ὀνίνησι τὴν ἀνθρώπου φύσιν ὁ Λόγος , εἰ καὶ γέγονε σὰρξ , ἀπαλλάττεσθαι μὲν ἀκαθαρσίας σαρκικῆς , δόξαι δ’ οὖν ἅπαξ τῷ γηΐνῳ προσκεχρῆσθαι σώματι , διαπεράναι τε οὕτω τὸν προτεθέντα σκοπόν . τίς οὖν ὁ λόγος τῆς ἐπιδημίας , πύθου τοῦ Παύλου , καὶ ἀκούση ὅτι “ ἐπειδὴ τὰ παιδία κεκοινώνηκεν αἵματος καὶ σαρκὸς , καὶ “ αὐτὸς παραπλησίως μετέσχε τῶν αὐτῶν , ἵνα διὰ θανάτου καταρ - “ γήσῃ τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου , ” καὶ τὰ ἑξῆς . ἦ οὐχὶ πρόδηλον ὅτι καθ’ ἡμᾶς γέγονεν ὁ μονογενής ; τουτέστι τέλειος ἄνθρωπος , ἵνα τῆς μὲν ἐπεισάκτου φθορᾶς τὸ γήινον ἡμῶν ἀπαλλάξῃ σῶμα , τῆ καθ’ ἕνωσιν οἰκονομίᾳ τὴν ἰδίαν αὐτῶ ζωὴν ἐνιεὶς , ψυχὴν δὲ ἰδίαν τὴν ἀνθρωπίνην ποιούμενος , ἁμαρτίας αὐτὴν ἀποφήνῃ κρείττονα , τῆς ἰδίας φύσεως τὸ πεπηγός τε καὶ ἄτρεπτον · οἵα περ ἐρίῳ βαφὴν ἐγκαταχρώσας αὐτῇ . ὥσπερ οὖν ἐπειδὴ γέγονε σὰρξ τοῦ ζωοποιοῦντος τὰ πάντα Λόγου τὸ θανάτου καὶ φθορᾶς ὑποφέρεται κράτος · κατὰ τὸν αὐτὸν οἶμαι τρόπον ἐπείτοι γέγονε ψυχὴ τοῦ πλημμελεῖν οὐκ εἰδότος , ἐρηρεισμένην ἔχει λοιπὸν τὴν ἐφ’ ἅπασιν τοῖς ἀγαθοῖς ἀμεταποίητον στάσιν , καὶ τῆς πάλαι καθ’ ἡμῶν τυραννούσης ἁμαρτίας ἀσυγκρίτως ἀσθενεστέραν . πρῶτος τὲ γὰρ καὶ μόνος ἄνθρωπος ἐπὶ γῆς ὁ Χριστὸς ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν . ῥίζα δὲ ὥσπερ καὶ ἀπαρχὴ τεθειμένος τῶν εἰς καινότητα ζώων ἀναμορφουμένων ἐν Πνεύματι , καὶ τὴν τοῦ σώματος ἀφθαρσίαν καὶ τὸ τῆς θεότητος ἀσφαλὲς ὡς ἐν μεθέξει καὶ κατὰ χάριν , εἰς ἅπαν εἴδη ( sic ) τὸ ἀνθρώπινον παρέπεμψε γένος . Ὅλον οὖν ὅλῃ συνηνῶσθαι φαμὲν τῇ καθ’ ἡμᾶς ἀνθρωπότητι τὸν ἐκ Θεοῦ Λόγον . οὐ γάρ που τὸ ἄμεινον ἐν ἡμῖν τουτέστι τὴν ψυχὴν οὐδενὸς ἃν ἠξίωσε λόγου , μόνῃ δωρούμενος τῇ σαρκὶ τῆς ἐπιδημίας τὴν χάριν . ἐπράττετο δὲ δι’ ἄμφω καλῶς τῆς οἰκονομίας τὸ μυστήριον . προσεχρήσατο δὲ καθάπερ ὀργάνῳ , τῇ μὲν ἰδίᾳ σαρκὶ πρὸς τὰ σαρκὸς ἔργα , καὶ ἀρρωστήματα φυσικὰ , καὶ ὅσα μώμου μακράν · ψυχὴ δὲ αὐτῇ ἰδίᾳ πρὸς τὰ ἀνθρώπινά τε καὶ ἀνυπαίτια πάθη . πεινῆσαι γὰρ λέγεται , κόπους τὲ ὑπενεγκεῖν τοὺς ἐκ μακρῶν ὁδοιποριῶν , πτοίας τε καὶ φόβους καὶ λύπας καὶ ἀγωνίας , καὶ τὸν ἐπὶ τῷ σταυρῷ θάνατον . ἐπαναγκάζοντος γὰρ οὐδενὸς , τέθεικεν ἀφ’ ἑαυτοῦ τὴν ἰδίαν ψυχὴν ὑπὲρ ἡμῶν , ἵνα καὶ νεκρῶν καὶ ζώντων κυριεύσῃ , σάρκα μὲν τὴν ἰδίαν τῆς ἁπάντων σαρκὸς ἀνταποτιννὺς δῶρον ἀληθῶς ἀντάξιον , ψυχὴν δὲ ψυχῆς ἀντίλυτρον τῆς ἁπάντων ποιούμενος · καὶ ἀνεβίω πάλιν , ζωὴ κατὰ φύσιν ὑπάρχων ὡς Θεός · καὶ ἵνα τὸν λόγον ἀνακεφαλαιώσωμαι , Θεὸς ὑπάρχων ὁ μονογενὴς , ἐπέλαμψε τοῖς ἐν σκότει γενόμενος ἄνθρωπος , οὐ δοκήσει , μὴ γένοιτο , μανία γὰρ τὸ οὕτω φρονεῖν , οὔτε μὴν εἰς σάρκα παρενεχθεὶς κατὰ μετάστασιν ἣ τροπήν · ἀναλλοίωτος γὰρ καὶ ἀεὶ κατὰ τὸ αὐτὸ ὡσαύτως ἔχων ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος . ἀλλ’ οὐδὲ ὁμόχρονον τῇ σαρκὶ τὴν ὕπαρξιν ἔχων , αὐτὸς γάρ ἐστι τῶν αἰώνων ὁ ποιητής · οὔτε μὴν ὡς Λόγος ἀνυπόστατος οὐδὲ ὡς ῥῆμα ψιλὸν ἐν ἀνθρώπῳ γεγονὼς , ὁ γάρ τοι καλῶν τὰ οὐκ ὄντα ποτε πρὸς ὕπαρξιν καὶ γένεσιν , προυφέστηκεν ἀναγκαίως · ἀλλ’ οὐδὲ μόνην ἠμπέσχετο σάρκα ψυχῆς ἐρήμην τῆς λογικῆς , γεγέννηται δὲ κατὰ ἀλήθειαν ἐκ γυναικὸς μορφὴν δούλου λαβὼν , καὶ ἐστιν ὡσπερ ἐν θεότητι τέλειος , οὐτῶ καὶ ἐν ἀνθρωπότητι τελειος · οὐκ ἐκ μόνης θεότητος καὶ σαρκὸς εἰς ἕνα Χριστὸν καὶ Κύριον καὶ υἱὸν συγκείμενος , ἀλλ’ ἐκ δυοῖν τελείων , ἀνθρωπότητος δὴ λέγω καὶ θεότητος , εἰς ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν παραδόξως συνδεόμενος . σφαλερὸν γὰρ τὸ διατέμνειν εἰς δύο καὶ ἀνὰ μέρος ἱστᾷν ἄνθρωπόν τε καὶ Λάγον , ἕνα Χριστὸν βοώσης τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς . ἐχρῆν γὰρ μήτε τὸν ἐκ Θεοῦ Λόγον ἀνθρωπότητος δίχα , μήτε μὴν τὸν ἐκ γυναικὸς ἀποτεχθέντα ναὸν ὡς ἑνωθέντα τῷ Λόγῳ Χριστὸν Ἰησοῦν ὀνομάζεσθαι · ἀνθρωπότητα γὰρ καθ’ ἕνωσιν οἰκονομικὴν ἀπορρήτως συνενηνεγμένος ὁ ἐκ Θεοῦ Λόγος νοεῖται Χριστὸς , ἀνώτερος μὲν ἀνθρωπότητος ὡς φύσει Θεὸς καὶ Υἱὸς , οὐκ ἀτιμάζων δὲ τὸ ἐν ὑφέσει γενέσθαι δοκεῖν διὰ τὸ ἀνθρώπινον . Θεοδωρήτου Ἐρανιστῆι Ζ . Εἰ δὲ τὴν σάρκα τροπὴν ὁ Θεὸς Λόγος ὑπομεμένηκε , μὴ καλείσθω Θεὸς ἀλλὰ σάρξ . ἁρμόττει γὰρ τῇ ἀλλοιώσει τῆς φύσεως ἡ τῆς προσηγορίας ἐναλλαγή . εἰ γὰρ ἔνθα τὰ μεταβαλλόμενα ἔχει τινὰ πρὸς ἃ πρότερον ἢν συγγένεια , πελάζει γάρ πὼς καὶ τὸ ὄξος τῷ οἴνῳ , καὶ ὁ οἶνος τῷ τῆς ἀμπέλου καρπῷ , καὶ τῇ ψάμμῳ ὁ ὕελος , ἑτέρας ταῦτα μετὰ τὴν ἀλλοίωσιν μεταλαγχάνει προσηγορίας , ὅπου τὸ διάφορον ἄπειρον καὶ τοσοῦτον , ὅσον ἐμπίδος πρὸς τὴν κτίσιν ἅπασαν · τοσοῦτο γὰρ μᾶλλον δὲ καὶ πολλῷ πλέον τὸ μέσον φύσεως σαρκὸς καὶ θεότητος , πῶς οἷόν τε μετὰ τὴν τροπὴν τὴν προτέραν μεῖναι προσηγορίαν ; ἄκουε δὲ καὶ τοῦ Ἀποστόλου , “ οὐκ εἶπε σπέρμα Ἁβραὰμ “ ἐγένετο , ἀλλὰ σπέρματος Ἁβραὰμ ἐπιλαμβάνεται . σπέρμα δὲ τοῦ Ἁβραάμ . οὐκοῦν ὅπερ εἶχε κατὰ φύσιν ὁ Ἁβραὰμ , εἶχε καὶ τὸ σπέρμα τοῦ Ἁβραὰμ , τουτέστι σῶμα καὶ ψυχὴν λογικήν . οὐκ ἐναντίον γεμὴν τὸ “ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο , ” τοῦ “ σπέρματος “ Ἀβραὰμ ἐπελάβετο . ” διδάσκει γὰρ ὁ θεῖος Ἀπόστολος , ὡς οὐ τραπεὶς ὁ Θεὸς Λόγος σὰρξ ἐγένετο . ἀλλὰ σπέρματος Ἁβραὰμ ἐπιλαβόμενος . κατὰ ταὐτὸν δὲ καὶ τῆς πρὸς τὸν Ἁβραὰμ γεγενημένης ἐπαγγελίας ἀναμιμνήσκει . ἔφη γὰρ πρὸς αὐτὸν ὁ Θεὸς , “ ἐν τῷ σπέρματι σου εὐλογηθήσεται πάντα τὰ ἔθνη . ταύτην οὖν πεπερασμένην ἐπιδεικνὺς ὁ Παῦλος , τὴν θαυμασίαν ταύτην ἀφῆκε φωνήν · “ οὐ γὰρ δή που ἀγγέλων ἐπιλαμβάνεται · ” μονονουχὶ λέγων , ἀψευδὴς ἡ ὑπόσχεσις ἐπέθηκε ταῖς ἐπαγγελίαις ὁ δεσπότης τὸ πέρας , ἀνεώγη τοῖς ἔθνεσιν ἡ τῆς εὐλογίας πηγή . τοῦ Ἁβραμιαίου σπέρματος ὁ Θεὸς Λόγος ἐπείληπται , διὰ τούτου τὴν ἄνωθεν ἐπηγγελμένην πραγματεύεται σωτηρίαν · διὰ τούτου τὴν ἐθνῶν ἀπεδοῖ a προσδοκίαν . οὕτως οὖν δείξας τῆς σαρκὸς τὴν συγγένειαν ἐπάγει , Ὅθεν ὤφειλε κατὰ πάντα τοῖς ἀδελφοῖς ὁμοιωθῆναι . Κυρίλλου . Ὡμοιώθη κατὰ πάντα τοῖς ἀδελφοῖς , κατά γε τὸ ἀνασχέσθαι λαβεῖν τὴν τοῦ δούλου μορφήν . κεχρημάτικε γὰρ οὕτω καὶ υἱὸς ἀνθρώπου , καὶ γέγονεν ἀδελφὸς τοῖς ἐκ σπέρματος Ἁβραὰμ , ἤγουν τοῖς ἐν αἵματι καὶ σαρκί . Χρυσοστόμου . Τί ἐστι “ κατὰ πάντα ; ” ἅπερ ἐχρῆν , τέλος ἀπέθανε . τοῦτό ἐστι κατὰ πάντα τοῖς ἀδελφοῖς ὁμοιωθῆναι . ἐπειδὴ γὰρ πολλὰ διηλέχθη περὶ τῆς μεγαλειότητος αὐτοῦ καὶ τῆς ἄνω δόξης , λοιπὸν τὸν περὶ τῆς οἰκονομίας λόγον κινεῖ . καὶ θέα πῶς αὐτὸν δείκνυσι , πολλὴν τὴν σπουδὴν τιθέμενος ὥστε ἡμῖν ὁμοιωθῆναι , ὅπερ κηδεμονίας ἦν πολλῆς · μονονουχὶ λέγων , ὁ οὕτω μέγας , ὁ ὣν ἀπαύγασμα τῆς δόξης , ὁ ὣν χαρακτὴρ τῆς ὑποστά - σεως , ὁ τοὺς αἰῶνας πεποιηκὼς , ὁ ἐν δεξιᾷ τοῦ Πατρὸς καθήμενος , οὕτως ἠθέλησε καὶ ἐσπούδασεν ἀδελφὸς ἡμῶν ἐν ἅπασι γενέσθαι . καὶ διὰ τοῦτο Ἀγγέλους ἀφῆκε , καὶ τὰς ἄλλας δυνάμεις , καὶ πρὸς ἡμᾶς κατῆλθε , καὶ ἡμῶν ἐπελάβετο , καὶ μυρία εἰργάσατο ἀγαθὰ , θάνατον ἔλυσε , τὸν διάβολον τῆς τυραννίδος ἐξέβαλεν , ἡμᾶς δουλείας ἀπήλλαξεν , οὐ τῇ ἀδελφότητι μόνον τετίμηκεν , ἀλλὰ καὶ ἑτέροις μυρίοις . Θεοδωρήτου . Ὁμοίως ἡμῖν τροφῆς μετέλαβε , καὶ πόνους ὑπέμεινε καὶ ἠθύμησε , καὶ ἐδάκρυσε , καὶ θάνατον κατεδέξατο . Κλήμεντοσ . Μεγαλόδωρος οὖν ὁ τὸ μέγιστον ὑπὲρ ἡμῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐπιδιδοὺς , καὶ μεγαλωφελὴς καὶ φιλάνθρωπος , ὅτι καὶ ἄνθρωπος · ἐξὸν εἶναι κύριον , ἀδελφὸς εἶναι βεβούληται . ὁ δὲ καὶ εἰς τοσοῦτον ἀγαθὸς , ὥστε καὶ ἡμῶν ὑπεραποθανεῖν , καὶ τὸ κατὰ τοῦ θανάτου ἐπιδείξασθαι τρόπαιον . Εὐσεβίου Εὐλγγελικῆσ Ἀποδείξεωσ . Ἦν μὲν γὰρ πάλαι πρότερον φοβερὸς τοῖς πᾶσιν ὁ τοῦ θνητοῦ γένους ὀλετὴρ θάνατος , καὶ λύμη ἐνομίζετο τῆς ὅλης ἀνθρώπου φύσεως , ψυχῆς ὁμοῦ καὶ σώματος ἡ τούτου δυναστεία · οὐδέ τις ἦν τῶν ἐξ αἰῶνος οἷός τε τουτὶ τὸ φόβητρον ἐξ ἀνθρώπων ἀνελεῖν , πάντες δ’ ἐπτήχεσαν φόβῳ μικροὶ καὶ μεγάλοι τὸν θάνατον . οὐκ ἦν τε τοῦ κακοῦ παραμύθιον ἀνθρώποις , οὐ λόγος , οὐ τρόπος , οὐ βίος , οὐ σοφῶν λογισμὸς , οὐ παλαιῶν συγγράμματα , οὐ προφητῶν θεσπίσματα , οὐκ Ἀγγέλων ἐπιφάνεια . πάντων δὲ κρείττων καὶ ἀνώτερος τὴν κατὰ πάντων νίκην ἐπεῖχεν ὁ θάνατος , ὑψηλὸς , μεγάλαυχος , ὑπερήφανος , ᾧ δὴ καταδεδουλωμένον τὸ θνητὸν γένος , παντοίαις ἐκαλινδεῖτο παρανομίαις , μιαιφονίαις , ἀθεμιτουργίαις , δυσσεβείαις , πολυπλόκῳ πλάνῃ . τούτων γὰρ ἦν ἁπάντων θάνατος αἴτιος . ὡς γὰρ μηκέτι ὄντες μετὰ θάνατον , τὰ μυρία θανάτων ἄξια δρῶντες διῆγον · καὶ ὡς εὐθύναις οὐδαμῶς ὑποκείμενοι διὰ τὴν ἐκ τοῦ θανάτου λύσιν , βίον ἔζων ἀβίωτον . οὓς δὴ κατελεήσας ὁ παμβασιλεὺς τοῦ Θεοῦ Λόγος , ἐπὶ τὴν ἄμυναν ἔσπευσε , καὶ τὸν κατὰ τοῦ θανάτου ἔλεγχον δι’ ἀνθρώπου φύσεως ἐμηχανᾶτο . ζωὴ μὲν αὐτὸς τυγχάνων καὶ Θεοῦ Λόγος καὶ Θεοῦ δύναμις , ἀλλ’ οὐ δίχα τοῦ βοηθουμένου , τὸ τῶν ἀνθρώπων φόβητρον διελέγξαι κρίνας . διὸ δὴ ὅπλῳ χρησάμενος ἀνθρωπείῳ καὶ θνητῷ ὁ ἀσώματος , τὸν θάνατον διὰ τοῦ θνητοῦ κατηγωνίσατο , καὶ μέγα θαῦμα τοῖς πᾶσιν ἀπέδειξε . θνητῷ γὰρ ὅπλῳ κεχρημένος , τρόπαιον ἀθανασίας κατὰ τοῦ θανάτου ἔστησεν . Κυρίλλου ὅτι εἷσ Κύριοσ . Ἀλλ᾿ εἰπάτωσαν ἡμῖν οἱ αἰρετικοὶ , τίνα τρόπον ὡμοιῶσθαι φασὶν αὐτὸν κατὰ πάντα τοῖς ἀδελφοῖς , τουτέστιν ἡμῖν . ἣ καὶ τίς ἃν ὅλως νοοῖτο ὁ τὴν ὁμοίωσιν ὑπελθὼν , εἰ μὴ κατὰ φύσιν ἕτερος ἦν , καὶ οὐκ ἐν τοῖς καθ’ ἡμᾶς ; τὸ γάρ τοι τισὶν ὁμοιούμενον εἶναί που πάντως ἀνάγκη διάφορον πη αὐτοὺς , καὶ οὐκ ἐοικὸς αὐτοῖς , ἑτεροειδὲς δὲ μᾶλλον εἴτουν ἑτεροφυές . ἀνόμοιος τοίνυν ὑπάρχων ἡμῖν κατὰ φύσιν ὁ μονογενὴς , ὡμοιῶσθαι λέγεται , γεγονὼς καθ’ ἡμᾶς , τουτέστιν ἄνθρωπος . ἡ δὲ κατὰ πάντα ὁμοίωσις ἀρχὴν ὧσπέρ τινα καὶ παρεισβολὴν τοῦ πράγματος τὴν ἐκ γυναικὸς ἔχει ἀπόταξιν , καὶ τὴν ἐν σαρκὶ φανέρωσιν ἰδίαν , οὐχ ὁρατοῦ , καὶ τὴν ἐν τοῖς καθ’ ἡμᾶς κάθεσιν οἰκονομικὴν , τοῦ ἐν ὑπερτάτοις ὄντος ὑψώμασιν , καὶ τὸ ἐν ἀνθρωπότητι ταπεινὸν , τοῦ τοῖς ἀνωτάτω θρόνοις ἐμπρέποντος , καὶ τὸ ἐν μέτροις γενέσθαι τοῖς ἱκετικοῖς , τὸν ἐν κυριότητι φυσικῇ . τὸ μὲν οὖν ὡμοιῶσθαι γένοιτ’ ἃν καὶ μάλα ὀρθῶς ἐν ἀποτάξει τῇ καθ’ ἡμᾶς , εἰ καὶ παραδόξως ἐπ’ αὐτοῦ . Θεὸς γὰρ ἦν ὁ σαρκούμενος . ὁμολογείσθω γεμὴν , ὡς ἐψύχωτο νοερῶς τὸ ἑνωθὲν αὐτῷ σῶμα . οὐ γάρ τοι τὸ κρεῖττον τῶν ἐν ἡμῖν ἀφεὶς , τουτέστι ψυχὴν , μόνου πεποίηται φειδὼ γηΐνου σώματος , ἀλλ’ ὁμοῦ ψυχῆς καὶ σώματος προενόησεν . εἲτα δείκνυσιν ὁ Ἀπόστολος ὅτι καὶ ἀρχιερεὺς ἡμῶν πρὸς τὸν Πατέρα ὁ Υἱὸς γενέσθαι ἠθέλησεν , ἐπάγει γὰρ , Ἵνα ἐλεήμων γένηται καὶ πιστὸς ἀρχιερεὺς τὰ πρὸς τὸν Θεὸν , εἰς τὸ ἱλάσκεσθαι τὰς ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ . Χρυσοστόμου . Διὰ τοῦτο φησὶ , τὴν σάρκα ἀνέλαβε τὴν ἡμετέραν διὰ φιλανθρωπίαν μόνον , ἵνα ἐλεήσῃ ἡμᾶς . οὐδὲ γάρ ἐστιν ἄλλη τις αἰτία τῆς οἰκονομίας , ἣ αὕτη μόνη . εἶδε γὰρ χαμαὶ ἐρριμμένους , ἀπολλυμένους , ὑπὸ τοῦ θανάτου τυραννουμένους , καὶ ἠλέησε . τί δέ ἐστι πιστός ; ἀληθὴς , δυνάμενος · ἁρχιερεὺς γάρ ἐστι πιστὸς ὁ Υἱὸς , δυνάμενος τοὺς ὧν ἐστιν ἀρχιερεὺς ἀπαλλάξαι τῶν ἁμαρτημάτων . ἵν οὖν προσενέγκῃ θυσίαν δυνα - μένην ἡμᾶς καθαρίσαι , διὰ τοῦτο γέγονεν ἄνθρωπος · ἐπήγαγε γοῦν τὰ πρὸς τὸν Θεὸν , τουτέστι τῶν πρὸς τὸν Θεὸν ἕνεκεν , ἐκπεπολεμωμένοι ἦμεν φησὶ τῷ Θεῷ , κατεγνωσμένοι , ἠτιμωμένοι , οὐδεὶς ἦν ὁ προσοίσων ὑπὲρ ἡμῶν θυσίαν . εἶδεν ἡμᾶς ἐν τούτοις καὶ ἠλέησεν , οὐ καταστήσας ἡμῖν ἀρχιερέα , ἀλλ’ αὐτὸς γενόμενος ἡμῖν ἀρχιερεύς . πῶς δὲ πιστὸς , ἐπήγαγεν “ εἰς τὸ ἱλάσκεσθαι τὰς “ ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ . ” Κυρίλλου . Αὐτὸς γενόμενος ἀρχιερεὺς κατὰ τὸ ἀνθρώπινον . καί τοι παρὰ πάντων τὰς θυσίας δεχόμενος θεικῶς , αὐτὸς τὸ θῦμα κατὰ τὴν σάρκα · αὐτὸς ὁ ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν ἱλασκόμενος , κατά γε τὴν τῆς θεότητος ἐξουσίαν . εἷς οὖν ἄρα Κύριος Ἰησοῦς Χριστός , Θεπδωρύτου . Ἔδειξεν ἐν τούτοις προσφορὰν γεγενημένον αὐτοῦ τὸν σωτήριον θάνατον · ὑπὲρ ἁπάσης γὰρ τῆς κτίσεως ὃ ἀνέλαβε προσενήνοχε σῶμα . Κυρίλλου Ὁμιλία . Οὐκ αὐτῇ μέντοι τῇ τοῦ Λόγου φύσει , τὸ ἀρχιερέα κεκλῆσθαι καὶ τὰ τοιάδε τῶν ὀνομάτων , ἀλλὰ τῇ μετὰ σαρκὸς οἰκονομίᾳ καὶ μέτροις τοῖς καθ’ ἡμᾶς . καὶ φέρε πρῶτον ἐκεῖνο ζητήσωμεν . τίς ἦν ὁ δυνάμενος μὲν καὶ ἐξουσίαν ἔχων ἐπιλαβέσθαι Ἀγγέλων , εἰ τοῦτο χρήσιμον ἦν , οὐκ ἐπιλαβόμενος δὲ μᾶλλον ἐκείνων , ἀλλὰ σπέρματος Ἁβραάμ . εἰ μὲν οἴονται τινες περὶ ἀνθρώπου ταῦτα λέγεσθαι κοινοῦ , πῶς ἀνεδέχετο τὸν οὔπω γεγεννημένον μηδὲ ὑπάρχοντα , φύσεως ἐπιλαμβάνεσθαι τῆς τῶν ἁγίων Ἀγγέλων , εἴπερ ἤθελε τοῦτο δρᾷν , ἀλλ’ ἐκεῖνο μὲν οὐ πεποιηκότα , ἐπιλαβόμενον δὲ μᾶλλον σπέρματος Ἁβραάμ . ἄλλως τε , κἀκεῖνο γὰρ οἶμαι κατιδεῖν ἀναγκαῖον , τὸ λέγειν ἄνθρωπον ἀνθρωπότητος ἐπιλαβέσθαι , ἀσύνετον παντελῶς . οὐκοῦν ὁ ἔξω τῆς ἀνθρώπου φύσεως ὣν ὡς Θεὸς , ἐπιλαμβάνεται σπέρματος Ἁβραάμ . σῶμα γὰρ οὕτω λαβὼν ἔμψυχόν τε καὶ ἔννουν ἐκ τῆς ἁγίας καὶ θεοτόκου Μάριας , ὡμοιώθη τε τοῖς ἀδελφοῖς κατὰ πάντα , τουτέστιν ἡμῖν . τότε γέγονεν ἐφ’ ἡμᾶς ἀρχιερεὺς ἐλεήμων , καὶ πρός γε τούτῳ πιστός . πῶς οὖν γέγονεν , ἀκόλουθον ἰδεῖν . οὐ γὰρ ἦν ἐλεήμων καὶ πρὶν γένηται καθ’ ἡμᾶς · οὐκ ἦν ἀγαθὸς ὡς ἐξ ἀγαθοῦ Πατρὸς , ἀλλ’ ὅτε γέγονεν ἄνθρωπος , τότε καὶ ἐλεήμων · προέκοψεν οὐν ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγος , καὶ κρείττων εαυτοῦ γέγονεν , ὅτε σπέρματος Ἁβραὰμ ἐπελάβετο . οὐκοῦν ὅπερ οὐκ ἢν , ἐγένετο , καὶ ὠφέληται μᾶλλον γενόμενος ἄνθρωπος . πῶς οὑν ἄτρεπτος ἔτι κατὰ φύσιν εἰ γέγονεν ὅπερ οὐκ ἠν ; πῶς μεμένηκεν ὁ αὐτός ; πῶς δὲ κεκένωκε καὶ καθῆκεν ἑαυτὸν εἰς ταπείνωσιν , εἰ γέγονεν ἑαυτοῦ καλλίων ; ἀλλ’ οὐχ οὕτω ταῦτ’ ἔχει , μὴ γένοιτο · ἦν γὰρ ἐλεήμων καὶ ἔστιν ἀεί · καὶ ἐπειδὴ τοῦτό ἐστιν , ἐπελάβετο σπέρματος Ἁβραὰμ , ἵν εἰς ἡμᾶς ἱερεὺς ἐλεήμων γένηται · καὶ τίνα τρόπον ἐρῶ . οὐκ ἦν ἐν νόμῳ δικαιωθῆναι τὸν ἄνθρωπον · οὐκ ἦν παραβῆναι τὴν δοθεῖσαν ἐντολὴν , καὶ μὴ δίκας ὑποσχεῖν παραχρῆμα καὶ μέχρι θανάτου . πιστώσεται δὲ γράφων ὁ Παῦλος , “ ἀθετήσας τίς νόμον Μώσεως , χωρὶς οἰκτιρμῶν ἐπὶ δυσὶν ἣ “ τρισὶν μάρτυσιν ἀποθνήσκει . ” ἀρχιερεὺς εἰς ἡμᾶς γέγονεν ὁ Χριστὸς , οὐκέτι ταῖς νομικαῖς ἀποτομίαις κρατεῖν ἐπιτρέπων , ἀνιεὶς δὲ μᾶλλον τῶν ἀρχαίων αἰτιαμάτων τοὺς ἠσθενηκότας . πιστὸς δὲ ὅτι μόνιμος καὶ διηνεκὲς , καὶ ἀξιόχρεως εἰς πίστιν τῶν ἐπηγγελμένων , καὶ ἀπαράβατον ἔχων τὴν ἱερωσύνην . ἐλεήμων , ἵνα τοίνυν ἀπαλλάξῃ ἡμᾶς τῆς ἐν νόμῳ δίκης καὶ ἀρᾶς καὶ ἀποτομίας · κεχρημάτικεν ἡμῶν ἱερεὺς , οὐ δίκας αἰτῶν τῶν ἡμαρτημένων , οὐκ ἐνόχους τῇ κρίσει καθιστὰς τοὺς ἐξ ἀσθενείας ἀνθρωπίνης πεπλημμεληκότας . δικαιῶν δὲ μᾶλλον τῇ πίστει καὶ ἐγκλημάτων ἀνιεὶς καὶ ἁγίους ἀποφαίνων , καὶ τῆς ἑαυτοῦ φύσεως κοινωνοὺς , οὕτω τὲ συνάπτων δι’ ἑαυτοῦ τῷ Θεῷ καὶ Πατρί . ἐλεήμων γὰρ τοίνυν καὶ πιστὸς , τουτεστιν ἀεὶ μένων γέγονεν ἱερεὺς ὅτε σπερματος Ἁβραὰμ ἐπελάβετο , Θεὸς ὣν ὁ Λόγος , καὶ ἐν μορφῇ καὶ ἰσότητι τοῦ Πατρός . τι τοίνυν συκοφαντοῦσι τὴν ἀλήθειαν ; τί παραιτοῦνται τὸν Υἱὸν τοῦ εἶναι ὅ ἐστι , διὰ τὴν εἰς ἡμᾶς ἀγάπην ; Ἀθλνλσίυ κατὰ Ἀρειλνῶν , τίς δὲ τὴν περικοπὴν ταύτην , οὐ τῶν μὲν Ἀρειανῶν καταγινώσκει , τὸν δὲ μακάριον Ἀπόστολον θαυμάζει καλῶς εἰρηκότα ; πότε γὰρ πεποίηται καὶ πότε ἀπόστολος γέγονεν , εἰ μὴ ὅτε παραπλησίως ἡμῖν μετέσχεν αὐτὸς αἵματος καὶ σαρκὸς . κα ποτε γέγονεν ἐλεήμων καὶ πιστὸς αρχιερεὺς ἣ ὅτε κατὰ πάντα τοῖς ἀδελφοῖς ὡμοιώθη ; ὡμοιώθη δὲ τότε , ὅτε γέγονεν ἄνθρωπος , ἐνδυσάμενος τὴν ἡμετέραν σάρκα . οὐκοῦν περὶ τῆς κατὰ ἄνθρωπον οἰκονομίας τοῦ Λόγου γράφων ὁ Παῦλος ἔλεγε . μηκέτι τοίνυν μαίνεσθε , ποίημα εἶναι λέγοντες τὸν Λόγον . ἔστι γὰρ αὐτὸς Υἱὸς φύσει μονογενὴς , τότε δὲ ἔσχεν ἀδελφοὺς , ὅτε τὴν ὁμοίαν ἡμῖν ἐνεδύσατο σάρκα , ἣν καὶ προσφέρων αὐτὸς δι᾽ ἑαυτοῦ ἀρχιερεὺς ὠνομάσθη , καὶ γέγονεν ἐλεήμων καὶ πιστός · ἐλεήμων μὲν , ὅτι περὶ ἡμῶν προσενέγκας ἠλέησεν ἡμᾶς · πιστὸς δὲ , οὐ πίστεως μετέχων , οὐδὲ εἴς τινα πιστεύων ὥσπερ ἡμεῖς , ἀλλὰ πιστεύεσθαι ὀφείλει περὶ ὧν ἂν λέγει καὶποιεῖ , καὶ ὅτι πιστὴν θυσίαν προσφέρει , τὴν μένουσαν καὶ μὴ διαπίπτουσαν . " αἱ μὲν γὰρ κατὰ νόμον προσφερόμεναι , οὐκ εἶχον τὸ πιστὸν καθ᾽ ἡμέραν παρεχόμεναι , καὶ δεόμεναι πάλιν καθαρσίου , " ἡ δὲ τοῦ Σωτῆρος θυσία ἅπαξ γενομένη τετελείωκε τὸ πᾶν , καὶ πιστὴ γέγονε , μένουσα διὰ παντός . καὶ Ἀαρὼν μὲν ἔσχε τοὺς διαδεχομένους · καὶ ὄντως ἡ κατὰ νόμον ἱερατεία χρόνῳ καὶ θανάτῳ παρήμειβε τοὺς προτέρους , ὁ δὲ Κύριος ἀπαράβατον καὶ ἀδιάδοχον ἔχων τὴν ἀρχιερωσύνην , πιστὸς γέγονεν ἀρχιερεὺς , παραμένων ἀεὶ , καὶ τῇ ἐπαγγελίᾳ πιστὸς γενόμενος εἰς τὸ ἐπακούειν καὶ μὴ πλανᾷν τοὺς προσερχομένους · πιστὸς γάρ ἐστιν , οὐκ ἀλλασσόμενος , ἀλλὰ διαμένων , καὶ ἀποδιδοὺς ἃ ἐπηγγείλατο . Ἑλλήνων μὲν οὖν οἱ λεγόμενοι παρ᾽ αὐτοῖς ψευδώνυμοι θεοὶ , οὔτε τὸ εἶναι οὔτε τὸ ἐπαγγέλλεσθαι εἰσὶ πιστοί · οὔτε γὰρ οἱ αὐτοὶ εἰσὶ πανταχοῦ , ἀλλὰ καὶ οἱ κατὰ τόπους τῷ χρόνῳ διαφθείρονται καὶ περὶ ἑαυτοὺς καταρρέουσι . διὸ καὶ κατ᾽ αὐτῶν ὁ λόγος βοᾷ , ὅτι πίστις οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς . ὁ δὲ τῶν ὅλων καὶ μόνος τῷ ὄντι καὶ ἀληθινὸς Θεὸς , πιστός ἐστιν ὁ αὐτὸς ὢν καὶ λέγων , " ἴδετε ὅτι ἐγώ εἰμι καὶ οὐκ ἠλλοίωμαι · " διὸ καὶ ὁ τούτου Υἱὸς πιστός ἐστιν ἀεὶ καὶ οὐκ ἀλλοιούμενος , οὐδὲ διαψευδόμενος , οὔτε ἐν τῷ εἶναι , οὔτε ἐν τῷ ἐπαγγέλλεσθαι · τοιοῦτον τὸ " πιστὸς ὁ καλῶν ἡμᾶς , ὃς καὶ ποιήσει . " ἐν γὰρ τῷ ποιεῖν ἃ ἐπαγγέλλεται , πιστός ἐστι λαλῶν . καὶ πάλιν τὸ ἀναλλοίωτον τῇ λέξει ταύτῃ σημαίνων , " εἰ ἀπιστήσομεν , " φησὶν , " ἐκεῖνος πιστὸς μένει . " Κυρίλλου . Ἄθρει δὲ ὅπως οὐκ εἰς κατάκρισιν τῶν ἡμαρτηκότων γέγονεν ἱερεὺς , εἰς τὸ ἱλάσκεσθαι δὲ μᾶλλον τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν . ὁ δέ γε τοῦ πειρασμοῦ καὶ τῆς θυσίας , ὁποῖος ἂν εἴη τρόπος ; διεκαρτέρησε φησὶ πειραζόμενος , καὶ ὑπέμεινε σταυρὸν . πλὴν ἑαυτὸν ὁ Υἱὸς ὡς ἄμωμον ἱερεῖον προσεκόμισε τῷ Πατρὶ , ἵνα διὰ τῆς ἑαυτοῦ σαρκὸς βοηθήσῃ τοῖς κάμνουσι καὶ πειραζομένοις . μιᾷ γὰρ προσφορᾷ τετελείωκεν εἰς τὸ διηνεκὲς τοὺς ἁγιαζο - μένους . Κυρίλλου Γρᾶ . Ἐξιλάσεται δὲ Χριστὸς ἥκιστα μὲν ὑπὲρ ἑαυτοῦ · καὶ ἀληθὴς ὁ λόγος , οὐ γὰρ ἐποίησεν ἁμαρτίαν , ὑπὲρ ἡμῶν δὲ μᾶλλον · προσέθετο γὰρ αὐτὸν ὁ Θεὸς ἱλαστήριον διὰ πίστεως . Ἐν ᾧ γὰρ πέπονθεν αὐτὸς πειρασθεὶς , δύναται τοῖς πειραζομένοις βοηθεῖν . Χρυσοστόμου . Πάνυ ταπεινὸν τοῦτο καὶ εὐτελὲς καὶ ἀνάξιον Θεοῦ . περὶ τοῦ σαρκωθέντος μέντοι ἐνταῦθα φησὶ , καὶ πρὸς πληροφορίαν τῶν ἀκουόντων εἴρηται , καὶ διὰ τὴν αὐτῶν ἀσθένειαν . δι’ αὐτῆς φησὶ τῆς πείρας ὣν ἐπάθομεν ἦλθεν . οὐκ ἀγνοεῖ οὖν τὰ πάθη τὰ ἡμέτερα . οὐχ ὡς Θεὸς μόνον οἶδεν , ἀλλὰ καὶ ὡς ἄνθρωπος ἔγνω διὰ τῆς πείρας ἧς ἐπειράσθη · ἔπαθε πολλὰ , οἶδε συμπάσχειν · καὶ τοι γε ἀπαθὴς ὁ Θεός ἐστιν , ἀλλὰ τὰ τῆς σαρκώσεως ἐνταῦθα διηγεῖται , ὡς ἃν εἰ ἔλεγε , καὶ αὐτὴ ἡ σὰρξ τοῦ Χριστοῦ πολλὰ δεινὰ ἔπαθεν . οἶδε τί ἐστι θλίψις , οἶδε τί ἐστι πειρασμὸς τῶν παθόντων οὐχ ἧττον ἡμῶν . καὶ γὰρ καὶ αὐτὸς ἔπαθεν . τι οὖν ἐστι τὸ δύναται τοῖς πειραζομένοις βοηθῆσαι ; ὡς ἄν τις εἴποι μετὰ πολλῆς προθυμίας ὀρέξει χεῖρα , συμπαθὴς ἔσται . ἐπειδὴ γὰρ ἐβούλοντο μέγα τι καὶ πλέον ἔχειν τῶν ἐξ ἐθνῶν , δείκνυσιν ἐν τούτῳ πλέον ἔχοντας , ἔνθα οὐδὲν κατέβλαπται τοὺς ἐξ ἐθνῶν . ἐν ποίῳ δὴ τούτῳ ; ὅτι ἐξ αὐτῶν ἐστὶν ἡ σωτηρία ; ὅτι ἐκείνων ἐπελάβετο πρῶτον , ὅτι ἐκεῖθεν ἀνέλαβε σάρκα . σπέρματος γάρ φησιν Ἀβραὰμ ἐπιλαμβάνεσθαι . τιμᾷ καὶ τὸν πατριάρχην διὰ τούτου , ἀναμιμνήσκει αὐτοὺς καὶ τῆς πρὸς αὐτὸν ἐπαγγελίας τῆς λεγούσης , “ σοὶ καὶ τῷ σπέρματι σου δώσω τὴν γῆν “ ταύτην . ” διὰ τοῦ μικροτάτου δείκνυσι τὴν ἐγγύτητα , τῷ ἐξ ἑνὸς εἶναι πάντας . ἀλλ’ οὐ πολλὴ ἐκείνη ἠν ἐγγύτης . ἔρχεται πάλιν ἐπὶ ταύτην καὶ ἐνδιατρίβει λοιπὸν τῇ κατὰ σάρκα οἰκονομία , καὶ φησὶν , ἢν μὲν καὶ αὐτὸ τὸ θελῆσαι γενέσθαι ἄνθρωπον , πολλῆς κηδεμονίας καὶ ἀγάπης . νῦν δὲ οὐ τοῦτο μόνον ἐστὶν , ἀλλὰ καὶ τὰ ἀθάνατα ἀγαθὰ τὰ δι’ αὐτοῦ ἡμῖν παραχθέντα · “ εἰς τὸ ἱλά - “ σκεσθαι , ” γάρ φησι , “ τὰς ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ . ” διατὶ μὴ εἶπε τῆς οἰκουμένης ἁλλὰ τοῦ λαοῦ ; τὰς γὰρ πάντων ἁμαρτίας ἀνήνεγκεν , ὅτι τέως περὶ αὐτῶν ἦν ὁ λόγος αὐτῷ , ἐπεὶ καὶ ὁ Ἄγγελος πρὸς τὸν Ἰωσὴφ ἔλεγε , “ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν · αὐτὸς “ γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ . τοῦτο γὰρ καὶ πρῶτον ἔδει γενέσθαι . καὶ διὰ τοῦτο ἦλθεν , ὥστε τούτους σῶσαι , καὶ τότε διὰ τούτων ἐκείνους , εἰ καὶ τοὐναντίον γέγονεν . τοῦτο καὶ οἱ Αποστολοι ελεγον , “ ὑμῖν ἀναστήσας τὸν παῖδα αὐτοῦ ἀπέστειλεν εὐλογοῦντα “ ὑμᾶς . ” καὶ πάλιν · “ ὁ λόγος τῆς σωτηρίας ὑμῖν ἀπεστάλει . ” οὐκοῦν τὴν εὐγένειαν ἐνταῦθα δείκνυσι τὴν Ἰουδαϊκὴν λέγων , “ εἰς τὸ “ ἱλάσκεσθαι τὰς ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ.’ καὶ τέως μὲν οὕτω φησὶν , ὅτι γὰρ αὐτός ἐστιν ὁ τὰς ἁμαρτίας πάντων ἀφιεὶς , ἐδήλωσε καὶ ἐν τῷ παραλυτικῷ καὶ ἐν τῷ βαπτίσματι . τὸ δὲ “ πειρασθεὶς δύνα - “ ται βοηθεῖν , ταπεινὸν σφόδρα , πλὴν οὐκ ἔξω τῶν τῆς σαρκώσεως μέτρων . ἔπειτα καὶ διὰ τὸ νηπιῶδες τῶν ἀκουόντων εἴρηται εἰς ψυχαγωγίαν ἐκείνων . ἐπειδὴ γάρ φησι , πέπονθεν αὐτὸς εἰς τὸ οἰκεῖον σῶμα πειρασθεὶς , προθυμότερον βοηθήσει τοῖς πειραζο - μενοις . Θεοδωρητου . Ὡσεὶ ἔλεγε , πείρᾳ μαθὼν τι ἐστι τὸ πειρασμοῖς περιπεσεῖν , καὶ αὐτοπαθῶς πειράσας τῆς ἀνθρωπείας φύσεως τὴν ἀσθένειαν , ἅτε δὴ καὶ κατὰ νόμον καὶ κατὰ χάριν πολιτευσάμενος , τοῖς πολεμουμένοις ἐπικουρίαν ὀρέγει . καὶ ταῦτα δὲ κατὰ τὸ ἀνθρώπειον εἴρηται . οὔτε γὰρ ἀρχιερεὺς ἡμῶν ὡς Θεὸς ἀλλ’ ὡς ἄνθρωπος · οὔτε ὡς Θεὸς πέπονθεν , ἀλλ’ ὡς ἄνθρωπος · οὔτε διὰ τῆς πείρας μεμάθηκε τὰ ἡμέτερα , ἀλλ’ καὶ Θεὸς καὶ δημιουργὸς γινώσκει πάντα καλῶς . Χρυσοστόμου . Πλὴν εἰ περὶ τοῦ Πατρὸς τοῦ μὴ σαρκωθέντος φησὶν ἡ γραφὴ , “ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ διέκυψεν ὁ Κύριος , εἶδε πάντας “ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων , ” τουτέστιν ἀκριβῶς πάντα κατέμαθε . καὶ πάλιν , “ καταβὰς ὄψομαι εἰ κατὰ τὴν κραυγὴν αὐτῶν συντε - “ λεῖται , ” πολλῷ μᾶλλον περὶ τοῦ Χριστοῦ , τοῦ καὶ παθόντος ἐν σαρκὶ λέγεται ταῦτα . ἐπειδὴ γὰρ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων τὴν πείραν πάντων πιστοτέραν εἶναι νομίζουσι πρὸς γνῶσιν , βούλεται δεῖξαι ὅτι ὁ παθὼν οἶδε τί πάσχει ἡ ἀνθρωπίνη φύσις . Θεοδωρήτου . Οὕτω τὴν πρὸς τοὺς Ἀγγέλους παρεξέτασιν συμπεράνας , τὸν μείζονα τῶν προφητῶν Μωϋσῆν τὸν μέγαν ἐκ παραλλήλου τίθησιν , ἵνα δείξας ἄπειρον τὸ διάφορον , δείξῃ κατὰ ταὐτὸν καὶ τῶν διαθηκῶν καὶ τῶν ἐπαγγελιῶν , καὶ μέν τοι καὶ τῶν ἱερέων τὸ μέσον . πάλιν δὲ τῇ συγκρίσει παραίνεσιν ἀναμίγνυσιν , ἵνα μὴ δόξη ὥσπερ ἐξεπίτηδες τοῦτο ποιεῖν , ἀλλ’ ὑπό τινος ἀνάγκης ὠθούμενος . Χρυσοστόμου . Ὅταν δὲ τῆς σαρκὸς ἐπιλάβηται ὁ Παῦλος , πάντα ταπεινὰ φθέγγεται οὐδὲν δεδοικώς . ὅρα γὰρ λοιπὸν τί φησι , Ὅθεν , ἀδελφοὶ ἅγιοι , κλήσεως ἐπουρανίου μέτοχοι , κατανοήσατε τὸν ἀπόστολον καὶ ἀρχιερέα τῆς ὁμολογίας ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν · πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτὸν , ὡς καὶ Μωϋσῆς ἐν ὅλω τῶ οἴκῳ αὐτοῦ . Χρυσοστόμου . Μέλλων αὐτὸν προτιθέναι τοῦ Μωϋσέως , κατὰ σύγκρισιν εἰς τὸν ἀρχιερωσύνης νόμον τὸν λόγον ἐδέξατο . οὐ γὰρ μικρὰν περὶ Μώσεως δόξαν εἶχον ἅπαντες , καὶ προκαταβάλλεται ἤδη τὰ σπέρματα τῆς ὑπεροχῆς . καὶ ἄρχεται μὲν ἀπὸ τῆς σαρκὸς , ἄνεισι δὲ εἰς τὴν θεότητα , ἔνθα οὐκέτι σύγκρισις ἦν . ἤρξατο δὲ ἀπὸ τῆς σαρκὸς τέως τὸ ἶσον τιθέναι καὶ φησίν · “ ὡς καὶ “ Μωϋσῆς ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ . ” καὶ οὐ παρὰ τὴν ἀρχὴν δείκνυσι τὴν ὑπεροχὴν , ἵνα μὴ ἀποπηδήσῃ ὁ ἀκροατὴς , καὶ εὐθέως ἐμφράξῃ τὰς ἀκοάς . εἰ γὰρ καὶ πιστοὶ ἦσαν , ἀλλ’ ὅμως πολὺ ἔτι τὸ συνειδὸς εἶχον πρὸς Μωϋσέα . “ πιστὸν ὄντα , ” φησὶ , “ τῷ “ ποιήσαντι αὐτόν . τι ποιήσαντι ; ἀπόστολον καὶ ἀρχιερέα · οὐδὲν γὰρ ἐνταῦθα περὶ οὐσίας φησὶν , οὐδὲ περὶ τῆς θεότητος , ἀλλὰ τέως περὶ ἀξιωμάτων ἀνθρωπίνων · “ ὡς καὶ Μωϋσῆς ἐν ὅλῳ τῷ “ οἴκῳ αὐτοῦ , ” τουτέστιν ἐν τῷ λαῷ ἣ ἐν τῷ ἱερῷ . ἐνταῦθα δὲ τὸ ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ φησὶν , ὡσανεὶ τις εἴποι περὶ τῶν ἐν τῇ οἰκίᾳ , καθάπερ τίς ἐπίτροπος καὶ οἰκονόμος οἰκίας , οὕτως ἦν ὁ Μωϋσῆς ἐν τῷ λαῷ . ὅτι γὰρ οἶκον τὸν λαὸν φησὶν , ἐπήγαγεν , “ οὗ οἶκος ἐσμὲν ἡμεῖς , ” τουτέστιν ἐν τῆ κτίσει αὐτοῦ ἐσμέν . Θεοδωρήτου . πάλιν μέντοι ἀρχιερέα καὶ ἀπόστολον αὐτὸν , ὡς ἄνθρωπον κέκληκεν . εἰ γὰρ ὡς Θεὸς ἀρχιερεύς ἐστιν , καὶ πρὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦτο ἃν ἦν . ὅτι δὲ καὶ ἀπόστολος τῆς ὁμολογίας ἡμῶν μετὰ τὴν ἐνανθρώπησιν γέγονεν , ἐν τῇ πρὸς Γαλάτας ἐδίδαξεν · “ ὅτε γὰρ ἦλθε , ” φησὶ , “ τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου , ἐξα - “ πέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν Υἱὸν αὐτοῦ , γενόμενον ἐκ γυναικὸς , ” οὐκ εἰπεν ἀπέστειλεν αὐτὸν γενέσθαι ἐκ γυναικὸς , ἀλλὰ γενόμενον ἐκ γυναικὸς , ἀπέστειλεν . ὡς εἶναι δῆλον ὅτι τῇ ἐνανθρωπίσει πρόσφορον τὸ τῆς ἀποστολῆς ὄνομα . ὁμολογίαν δὲ ἡμῶν τὴν πίστιν ἐκάλεσε . ποίησιν δὲ οὐ τὴν δημιουργίαν ἀλλὰ τὴν χειροτονίαν κέκληκε . πιστὸν γὰρ ὄντα φησὶ τῷ ποιήσαντι αὐτὸν ἀρχιερέα · εἰτα καὶ τῶν περὶ τοῦ Μώσεως ὑπὸ τοῦ Θεοῦ ἐἰρημένων ἀναμιμνήσας , τοῦ γὰρ Θεοῦ ἐστι φωνὴ , “ ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳ μου πιστός “ ἐστι , ” δείκνυσιν ἐν τοῖς ἑξῆς τὸ διάφορον καὶ τὴν ὑπεροχήν . Πλείονος γὰρ δόξης οὗτος παρὰ Μωϋσῆν ἠξίωται , καθ’ ὅσον πλείονα τιμὴν ἔχει τοῦ οἴκου ὁ κατασκευάσας αὐτόν . Θεοδωρήτου . Ὅση , φησὶ , ποιήματος πρὸς ποιητὴν διαφορὰ , τοσαύτη Μωϋσέως πρὸς τὸν Χριστόν . τοῦτο γὰρ καὶ τὰ ἑξῆς διδάσκει σαφέστερον . Πᾶς γὰρ οἶκος κατασκευάζεται ὑπό τινος · ὁ δὲ πάντα κατασκευάσας , Θεός . Χρυσοστόμου . Καὶ αὐτός φησι τῆς οἰκίας ἦν , καὶ οὐκ εἶπεν , οὗτος μὲν γὰρ δοῦλος ἦν , ἐκεῖνος δὲ δεσπότης , ἀλλὰ τοῦτο λανθανόντως ἔφηνεν . εἰ γὰρ οἶκος ἦν ὁ λαὸς , καὶ αὐτὸς δὲ τοῦ λαοῦ ἦν , καὶ αὐτὸς ἄρα τῆς οἰκίας ἦν . οὕτω καὶ ἡμῖν ἔθος λέγειν , ὁ δεῖνα τῆς οἰκίας ἐστὶ τῆς τοῦ δεῖνος · ἐνταῦθα γὰρ οἶκον , καὶ τὸν ναὸν λέγει · οὐ γὰρ ὁ Θεὸς αὐτὸν κατεσκεύασεν , ἀλλ’ ἄνθρωποι . ὁ δὲ ποιήσας αὐτὸν ὁ Θεὸς , τὸν Μωϋσέα φησί . καὶ ἅ πῶς δείκνυσι τὴν ὑπεροχὴν λανθανόντως . “ πιστὸς , ” φησὶν , “ ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳ “ αὐτοῦ . ” καὶ αὐτὸς ὢν τοῦ οἴκου , τουτέστι τοῦ λαοῦ . πλείονα τιμὴν ἔχει τῶν ἔργων ὁ τεχνίτης ἀλλὰ καὶ τοῦ οἴκου ὁ κατασκευάσας αὐτόν . “ ὁ δὲ πάντα κατασκευάσας Θεός . ” ὁρᾷς ὅτι οὐ περὶ τοῦ ναοῦ λέγει , ἀλλὰ περὶ παντὸς τοῦ λαοῦ . Θεοδωρήτου . Εἰδέναι μέντοι χρὴ , ὡς τὴν μὲν ὑπεροχὴν ἀπὸ τῆς θείας ἔδειξε φύσεως , πλείονος δὲ αὐτὸν ἠξιῶσθαι δόξης κατὰ τὸ ἀνθρώπειον εἴρηκεν . ἐπειδὴ γὰρ καὶ Θεὸς καὶ ἄνθρωπος ὁ δεσπότης Χριστὸς , ἀμφότερα δὲ τῷ ἑνὶ θεωρεῖται προσώπῳ , ἀνάγκη καὶ τὰ ταπεινὰ καὶ τὰ ὑψηλὰ περὶ αὐτοῦ λέγειν εἰς δήλωσιν τῶν δύο φύσεων . Κυρίλλου . Ἀλλὰ γὰρ οἱ χριστομάχοι τὰ ἐκ πανουργίας εὑρήματα πανταχόθεν ἑαυτοῖς συλλέγοντες εἰς ἐπικουρίαν , καὶ αὐτὰς τὰς θείας συκοφαντοῦσι γραφάς . καὶ δὴ φασὶ τὸν μακάριον Παῦλον Ἁπόστολον καὶ ἀρχιερέα καλέσαι τὸν Ἰησοῦν · ἀποστολὴ δέ φασι καὶ ἱερωσύνη , λειτουργίας εἰσὶ τρόποι . καὶ γοῦν ἀπεστάλησαν μὲν οἱ μαθηταὶ , ἱερατεύσαι δὲ Ἀαρὼν καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ . καὶ εἴπερ ἐν τούτοις ἐστι φασι τὸ τοῦ υἱοῦ μέτρον , πῶς ὁμοούσιος εἶναι δύναται τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ ; ὣ πολλῆς δυστροπίας . ἀπαπροσποιοῦνται τὸ εἰδέναι τὴν ἀλήθειαν , καὶ σκοπὸς αὐτοῖς μηδὲν ὑγιὲς φρονεῖν ἣ λέγειν . ὁμολογοῦντες γὰρ μεθ’ ἡμῶν , ὅτι καί περ ὑπάρχων ἐν μορφῇ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ὁ Υἱὸς , κεκένωκεν ἑαυτὸν ἑκὼν , οὐκ ἐπαινοῦσι τῆς μετὰ σαρκὸς οἰκονομίας μυστήριον . ἀκούοντες δὲ τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος , “ ἀρχιερέα καὶ ἀπόστολον “ Ἰησοῦν , ” οὐκ εἰσδέχονται κατὰ νοῦν ὅτι γεγονὼς καθ’ ἡμᾶς ὁ μονογενὴς , ὠνόμασται τότε καὶ Ἰησοῦς , διὰ τῆς τοῦ Ἀγγέλου φωνῆς . τότε κεχρημάτικε καὶ Ἀπόστολος καὶ ἱερεύς . οὐκοῦν ἢ ἀρνείσθωσαν ἐναργῶς , ὅτι γέγονε σὰρξ ὁ Λόγος , τουτέστιν ἄνθρωπος , ἐμψυχωμένον τε καὶ ἔννουν σῶμα λαβὼν , καὶ τότε πάντα τὰ περὶ αὐτοῦ γεγραμμένα περιαγέτωσαν εἰς τὸν οἰκεῖον σκοπόν . ἣ εἰ φοβοῦνται τὸ ἀρνεῖσθαι τὸ μυστήριον , θαυμαζέτωσαν μεθ’ ἡμῶν , τὸν δι’ ἡμᾶς ἐν τοῖς καθ’ ἡμᾶς γεγονότα , μεμενηκότα δὲ καὶ οὕτω ἔον . τότε γὰρ τὸ τῆς κενώσεως πολυπραγμονοῦντες μέτρον , τὸν αὐτὸν εὑρήσουσι καὶ Ἀπόστολον ἀνθρωπίνως , καὶ κηρυσσόμενον θεικῶς παρὰ τῶν ἀπεσταλμένων . τίνα γὰρ ἐκήρυττον τοῖς ἔθνεσιν οἱ μακάριοι μαθηταὶ , καὶ τοῦτο ὡς Θεὸν ἀληθινόν ; ἆρ’ οὐχὶ τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν τὸν Χριστόν ; οὐκ ἀπόστολον διὰ τὸ ἀνθρώπινον ; οὐκ αὐτὸν ὄντα Θεὸν , ὅτι Λόγος ἦν τοῦ Πατρός ; πῶς αὐτὸν ἀρχιερέα γεγονότα θεωρήσομεν ; ἆρα κατὰ τὸν Ἀαρών ; ἆρα κατὰ τὸν Μώσεως νόμον , τοὺς ἐξ ἀγέλης ἀμνοὺς καταθύοντα τῷ Θεῷ ; τρυγόνας προσάγοντα καὶ περιστερὰς , καὶ σεμίδαλιν ἐλαίῳ βραχεῖ ; καίτοι τῶν τοιούτων οὐδὲν πέπραχεν ὁ Ἐμμανουήλ · ἱερατεύει γὰρ ὑπὲρ νόμον · αὐτὸς ἦν τὸ θῦμα , ὁ ἀμνὸς ὁ ἀληθινὸς , ὁ αὐτὸς ὁ ἄμωμός τε καὶ ἄκακος ἀρχιερεὺς , οὐχ ὑπὲρ ἰδίων πλημμελημάτων ἱερουργῶν , κρείσσων γὰρ ἦν ἁμαρτίας ὡς Θεὸς , ἀλλ᾿ ἵνα λύσῃ τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου . γέγονε τοίνυν αὐτὸς τῆς ἰδίας προσρορᾶς ἱερουργός . οὐ γὰρ ἔδει κοινὸν ἄνθρωπον τὴν ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς θυσίαν προσενεγκεῖν . ῎Αλλωσ . Τί φησιν ὁ μακάριος Παῦλος , δοκιμάσωμεν ἀκριβέστερον . “ κατανοήσατε τὸν Ἀπόστολον καὶ ἀρχιερέα τῆς ὁμολο - “ γίας ἡμῶν . ” τουτέστι τὸ ῥῆμα τῆς πίστεως ὃ κηρύσσομεν · τί τοίνυν ἱερουργεί ἑαυτῷ καὶ τῷ Πατρὶ , “ πιστεύομεν γὰρ εἰς ἕνα “ Θεὸν Πατέρα παντοκράτορα , πάντων ὁράτων τε καὶ ἀοράτων “ ποιητὴν , καὶ εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Υἱὸν αὐτοῦ . ” οὐκοῦν οἱ λέγοντες ὅτι γέγονεν ἱερεὺς , διά τε τοῦτο σκανδαλιζόμενοι , διδασκέτωσαν ἡμᾶς ποῖος ἱερεὺς ἑαυτῷ ποιεῖται τὴν ἱερουργίαν , ἑαυτῷ προσφέρει τὴν θυσίαν · ποῖος ἱερεὺς ἐν ἴσῃ τάξει καὶ ἐν δόξῃ φαίνεται τῷ παρ᾿ αὐτοῦ δεχομένῳ τὴν λειτουργίαν . ἀλλὰ καίτοι γεγονὼς ἀρχιερεὺς ὁ Υἱὸς διὰ τὸ ἀνθρώπινον , ἑαυτῷ προσκεκόμικε , καὶ δἰ ἑαυτοῦ τῷ Πατρὶ τὴν ὁμολογίαν ἡμῶν , καὶ ἐν τοῖς τῆς θεότητος ὁράται θρόνοις . καὶ πιστώσεται γράφων ὁ Παῦλος , “ κεφάλαιον δὲ ἐπὶ τοῖς εἰρημένοις . τοιοῦτον ἔχομεν “ ἀρχιερέα ὃς ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τοῦ θρόνου τῆς μεγαλωσύνης ἐν “ τοῖς οὐρανοῖς τῶν ἁγίων λειτουργὸς , καὶ τῆς σκηνῆς τῆς ἀληθι - “ νῆς ἣν ἔπηξεν ὁ Κύριος καὶ οὐκ ἄνθρωπος . ” οὐκοῦν ἱερατεύει μὲν ἀνθρωπίνως ὅτι γέγονεν ἄνθρωπος , συνεδρεύει δὲ θεϊκῶς ὅτι μεμένηκε Λόγος . Ἀυανασίου κατὰ ἀρειανῦν . Εἰδ᾿ ὅτι γέγραπται “ πιστὸν “ ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτὸν , ” ταράτει πάλιν αὐτοὺς νομίζοντας ὡς ἐπὶ πάντων λέγεσθαι καὶ ἐπ᾿ αὐτοῦ τὸ πιστὸν , ὅτι πιστεύων ἐκδέχεται τῆς πίστεως τὸν μισθὸν , ὥρα δὲ καὶ διὰ τοῦτο πάλιν αὐτοὺς ἐγκαλεῖν Μωϋσεῖ μὲν λέγοντι , “ Θεὸς πιστὸς καὶ ἀληθινός · ” Παύλῳ δὲ γράφοντι , “ πιστὸς ὁ Θεὸς , ὃς οὐκ ἐάσει ὑμᾶς πειρα - “ θῆναι ὑπὲρ ὃ δύνασθε . ” ἀλλὰ ταῦτα λέγοντες οἱ ἅγιοι , οὐκ ἀνθρώπινα περὶ Θεοῦ διενοοῦντο , ἀλλ᾿ ἐγίνωσκον διπλοῦν εἶναι τὸν νοῦν ἐν τῇ Γραφῇ ῥαφῇ περὶ τοῦ πιστοῦ τὸ μὲν ὡς πιστεύοντος , τὸ ’δε , ὡς ἀξιοπίστου . καὶ τὸ μὲν , ἐπ’ ἀνθρώπων · τὸ δὲ , ἐπὶ Θεοῦ ἁρμόζειν . πιστὸς γοῦν ὁ Ἁβραὰμ ὅτι τῶ λαλοῦντι πεπίστευκε Θεῷ . πιστὸς δὲ ὁ Θεὸς , ὅτι καθὼς ψάλλει Δαβὶδ , πιστός ἐστιν ἐν τοῖς λόγοις αὐτοῦ ὁ Κύριος , καὶ ἀξιόπιστος , καὶ ἀδύνατον αὐτὸν ψεύσασθαι . καὶ πιστὸς ὁ λόγος , ὅτι ὃ εἴρηκεν ὀφείλει πιστεύεσθαι . ἀληθὲς γάρ ἐστι καὶ οὐκ ἔστιν ἄλλως . καὶ τὸ γεγράφθαι τοίνυν πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτὸν , οὐ πρὸς ἄλλους ἔχει τὴν ὁμοιότητα , οὐδ’ ὅτι πιστεύων εὐάρεστος γέγονεν · ἀλλ’ ὅτι Υἱὸς ὣν τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ , πιστός ἐστι , καὶ αὐτὸς ὀφείλων πιστεύεσθαι ἐν οἱς ἃν λέγῃ καὶ ποιῇ , αὐτὸς ἄτρεπτος μένων καὶ μὴ ἀλλοιούμενος ἐν τῇ ἀνθρωπίνῃ οἰκονομίᾳ καὶ τῇ ἐνσάρκῳ οἰκονομίᾳ καὶ τῇ ἐνσάρκῳ παρουσίᾳ . Οὕτως μὲν οὖν ἄντις πρὸς τὴν ἀναίδειαν χωρῶν , δύναται καὶ ἐκ μόνης τῆς “ ἐποίησε ” λέξεως διελέγχειν αὐτοὺς πλανωμένους καὶ νομίζοντας ποίημα εἶναι τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον . ἐπειδὴ δὲ καὶ ἡ διάνοια τῶν γεγραμμένων ἐστὶν ὀρθὴ δεικνύουσα τὴν “ ἐποίησε ” λέξιν πότε καὶ πρὸς τίνα λεγομένη σημαίνεται , ἀναγκαῖον καὶ ἐξ αὐτῆς δεῖξαι τῶν αἱρετικῶν τὴν ἀλογίαν , ἐὰν μάλιστα κἀνταῦθα τὸν καιρὸν καὶ τὴν χρείαν λάβωμεν . οὐ τοίνυν τὰ πρὸ τῆς κτίσεως διηγούμενος ὁ Ἀπόστολος ταῦτα εἴρηκεν , ἀλλ’ ὅτε ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο . “ κατανοήσατε ” γάρ φησι , ” τὸν Ἀπόστολον καὶ ἀρχιερέα “ τῆς ὁμολογίας ἡμῶν Ἰησοῦν , πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτόν . ” πότε οὖν ἀπεστάλη , ἢ ὁπηνίκα τὴν ἡμετέραν ἐνεδύσατο σάρκα ; πότε δὲ ἀρχιερεὺς τῆς ὁμολογίας ἡμῶν γέγονεν , ἢ ὅτε προσενέγκας ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν , ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν τὸ σῶμα ; καὶ νῦν αὐτὸς τοὺς προσερχομένους αὐτὸν τῇ πίστει προάγει , καὶ προσφέρει τῷ Πατρὶ , λυτρούμενος πάντας , καὶ ὑπὲρ πάντων ἱλασκόμενος τὰ πρὸς τὸν Θεόν ; οὐ τὴν οὐσίαν ἄρα τοῦ Λόγου , οὐδὲ τὴν ἐκ τοῦ Πατρὸς αὐ - τοῦ φύσιν , γέννησιν σημαίνειν θέλων ὁ Ἀπόστολος εἴρηκε , “ πιστὸν “ ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτὸν , ” μὴ γένοιτο · ποιῶν , γάρ ἐστιν ὁ λόγος , οὐ ποιούμενος αὐτὸς , ἀλλὰ τὴν εἰς ἀνθρώπους αὐτοῦ κάθοδον καὶ ἀρχιερωσύνην γενομένην , ἣν καλῶς ἄν τις ἴδοι ἐκ τῆς κατὰ τὸν νόμον καὶ τὸν Ἀαρὼν ἱστορίας · οὕτως ὁ Ἀαρὼν οὐ γεγένηται ἀρχιερεὺς , ἀλλὰ καὶ ἄνθρωπος καὶ μετὰ χρόνον , ὅτε ὁ Θεὸς ἠθέλησε , γέγονεν ἀρχιερεὺς , καὶ γέγονεν οὐχ ἁπλῶς , οὐδὲ ἐκ τῶν συνήθων ἱματίων γνωριζόμενος , ἀλλ’ ἐπενδυδισκόμενος τὴν ἐπωμίδα , τὸ λογεῖον , τὸν ποδήρη , ἃ αἱ γυναῖκες μὲν εἰργάσαντο προστάξει τοῦ Θεοῦ · ἐν τούτοις δὲ εἰσερχόμενος εἰς τὰ ἅγια , τὴν ὑπὲρ τοῦ λαοῦ θυσίαν προσέφερε , καὶ ἐν τούτοις ὥσπερ ἐμεσίτευε τῇ ὀπτασίᾳ τοῦ Θεοῦ καὶ ταῖς τῶν ἀνθρώπων θυσίαις . Οὕτω τοίνυν καὶ ὁ Κύριος , ἐν ἀρχῇ μὲν ἦν ὁ Λόγος , ὅτε δὲ ἠθέλησεν ὁ Πατὴρ ὑπὲρ πάντων λύτρα δοθῆναι , καὶ πᾶσι χαρίσασθαι , τότε δὴ ὁ Λόγος ὡς Ἀαρὼν τὸν ποδήρη , οὕτω καὶ αὐτὸς ἔλαβε τὴν ἀπὸ γῆς σάρκα · Μαρίαν ἀντὶ τῆς ἀνεργάτου γῆς ἐσχηκὼς μητέρα τοῦ σώματος , ἵνα ἔχων τὸ προσφερόμενον , αὐτὸς ὡς ἀρχιερεὺς ἑαυτὸν προσενέγκῃ τῷ Πατρὶ , καὶ τῳ ιδιῳ αἵματι πάντας ἡμᾶς ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν καθαρίσῃ , καὶ ἀπὸ τῶν νεκρῶν ἀναστήσῃ . τούτου γὰρ αὖ τὰ παλαιὰ σκιά . καὶ ὅπερ ἐλθὼν πεποίηκεν ὁ Σωτῆρ’ , τοῦτο κατὰ τὸν νόμον σκιαγραφεῖ ὁ Ἀαρών . ὁ αὐτὸς γὰρ ὣν οὐκ ἠλλάσσετο περιτιθέμενος τὴν ἱερατικὴν ἐσθῆτα , ἀλλὰ μένων ὁ αὐτὸς , ἐκαλύπτετο μόνον . καὶ εἰ ἔλεγέ τις ἑωρακὼς αὐτὸν προσφέροντα , ἰδοὺ γέγονε σήμερον ὁ Ἀαρὼν ἀρχιερεὺς , οὐκ ἐσήμαινεν αὐτὸν ἄνθρωπον τότε γεγενῆσθαι , ἦν γὰρ καὶ πρὸ τοῦ ἀρχιερέα γενέσθαι ἄνθρωπος , ἀλλ’ ὅτι τῇ λειτουργίᾳ πεποίηται ἀρχιερεὺς περιθέμενος τὰ πεποιημένα καὶ κατασκευασθέντα ἱμάτια τῇ ἱερατείᾳ · τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἐπὶ τοῦ Κυρίου δυνατόν ἐστι καλῶς νοεῖν , ὡς οὐκ ἄλλως γέγονε τὴν σάρκα λαβὼν , ἀλλ’ ὁ αὐτὸς ὢν , ἐκαλύπτετο ταύτῃ . καὶ τὸ γέγονε καὶ τὸ πεποίηται , οὐχ ὅτι ὁ Λόγος ᾗ Λόγος ἐστὶ , πεποίηται νοεῖν θέμις , ἀλλ’ ὅτι Λόγος ὣν δημιουργὸς , ὕστερον πεποίηται ἀρχιερεὺς , ἐνδυσάμενος σῶμα τὸ γεννητὸν καὶ ποιητὸν , ὅπερ καὶ προσενεγκεῖν ὕπερ ἤμων δύναται . διὸ καὶ λέγεται πεποιῆσθαι . τίς γοῦν ἰδὼν τὸν Κύριον ἄνθρωπον περιπατοῦντα , καὶ Θεὸν ἐκ τῶν ἔργων δεικνύμενον , οὐκ ἃν ἠρώτησε , τίς ἐποίησε τοῦτον ἄνθρωπον , καὶ ἀπέστειλεν ἡμῖν ἀρχιερέα ; τὴν δὲ τοιαύτην διάνοιαν καὶ τὸν καιρὸν καὶ τὸ πρόσωπον , αὐτὸς ὁ Ἀπόστολος ὁ καὶ γράψας “ πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι “ αὐτὸν , ” δηλῶσαι μᾶλλον ἱκανός ἐστιν . εἰπὼν γὰρ ὅτι παρπλησίως ἡμῖν μετέσχεν αἵματος καὶ σαρκὸς , καὶ σπέρματος Ἁβραὰμ ἐπελάβετο , μετὰ ταῦτα ἐπήγαγεν , ὅτι Ἀπόστολος γέγονε καὶ ἀρχιερεύς . οὐκοῦν εἰκότως τὴν σωματικὴν τοῦ Λόγου παρουσίαν διηγούμενος , ἔφησεν “ ἀπόστολον καὶ πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι “ αὐτόν · ” δεικνὺς ὅτι καὶ ἄνθρωπος γενόμενος Ἰησοῦς Χριστὸς χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας , ἀναλλοίωτός ἐστι . Διὸ καὶ ὡς περὶ τῆς ἐνανθρωπήσεως αὐτοῦ , διὰ τῆς ἀρχιερω - συνῆς μνημονεύει γράφων οὐτῶ πάλιν οὐκ ἐσιώπησε μάκραν , ἀλλ’ εὐθὺς , περὶ τῆς θεότητος αὐτοῦ μνημονεύει πανταχοῦ τῆς ἀσφαλείας γινόμενος , ἔνθα μάλιστα τὸ ταπεινὸν ὀνομάζει , ἱν εὐθὺς αὐτοῦ τὴν ὑψηλότητα καὶ τὴν πατρικὴν μεγαλειότητα γινώσκωμεν . φησὶ γοῦν ὅτι ὁ μὲν Μωϋσῆς θεράπων , ὁ δὲ Χριστὸς Υἱός · κἀκεῖνος μὲν πιστὸς εἰς τὸν οἶκον , οὗτος δὲ ἐπὶ τὸν οἶκον · ὡς αὐτὸς αὐτὸν κατασκευάσας , καὶ Κύριος αὐτοῦ καὶ δημιουργὸς ὑπάρχων , καὶ ὡς Θεὸς ἁγιάζων αὐτόν . ὁ μὲν γὰρ Μώσης , ἄνθρωπος φύσει ὣν , πιστὸς ἐγένετο · πιστεύων τῷ διὰ τοῦ λόγου λαλοῦντι αὐτῷ Θεῷ · ὁ δὲ Λόγος , οὐχ ὥσπερ τις τῶν γενητῶν ἦν ἐν σώματι , οὐδὲ ὡς κτίσμα ἐν κτίσματι , ἀλλὰ Θεὸς ἐν σαρκὶ , καὶ δημιουργὸς καὶ κατασκευαστὴς ἐν τῷ κατασκευασθέντι ὑπ’ αὐτοῦ . καὶ οἱ μὲν ἄνθρωποι ἕνεκα τοῦ εἶναι καὶ ὑφεστάναι σάρκα περιβέβληνται , ὁ δὲ τοῦ Θεοῦ Λόγος ἕνεκεν τοῦ ἁγιάζειν τὴν σάρκα γενόμενος ἄνθρωπος καὶ Κύριος ὣν , ἐν τῇ μορφῇ τοῦ δούλου ἦν . δούλη γὰρ τοῦ Λόγου πᾶσα ἡ κτίσις δι’ αὐτοῦ γενομένη καὶ ποιηθεῖσα . ἐκ δὲ τούτου συνέστηκεν ὅτι καὶ τὸ λεγόμενον παρὰ τῷ Ἀποστόλῳ “ ἐποίησεν , ” οὐ ποιούμενον δείκνυσι τὸν Λόγον , ἀλλ’ ὅπερ ἔλαβεν ὅμοιον ἡμῶν σῶμα · διὸ καὶ ἀδελφὸς ἡμῶν ἐχρημάτισε γενόμενος . εἰ δὲ δέδεικται ὅτι κἂν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ Λόγου τίς λέγῃ τὸ “ ἐποίησεν , ἀντὶ τοῦ ἐγέννησε λέγει , ποίαν ἄρα παρεξευρεῖν ἐπίνοιαν εἰς τοῦτο δυνήσονται , ὅπου γε πανταχόθεν ὁ λόγος τὸ ῥητὸν διακαθάρας , ἔδειξε μὴ εἶναι ποίημα τὸν Υἱὸν , ἀλλὰ τῇ μὲν οὐσίᾳ γέννημα τοῦ Πατρὸς , τῇ δὲ οἰκονομίᾳ , κατ’ εὐδοκίαν τοῦ Πατρὸς ἐποιήθη δι’ ἡμᾶς ἄνθρωπος . Κυρίλλου Θησαυρικῶν κά . Δέδεικται τοίνυν ὅτι οὐ τοῦ Λόγου φύσιν ὁ Ἀπόστολος ἐξηγούμενος τοιαῦτα φησὶν , ἀλλὰ μέτα τὴν τῆς σαρκὸς οἰκονομίαν · ποτε γὰρ γέγονεν ἀρχιερεὺς καὶ Ἀπόστολος τῆς ὁμολογίας ἡμῶν καὶ πιστὸς τῶ ποιήσαντι αὐτὸν , ἣ ὅτε δι’ ἡμᾶς καὶ ὑπὲρ ἡμῶν γέγονεν ἄνθρωπος ; τότε τῷ ποιή - σαντι αὐτὸν ὡς ἄνθρωπος καὶ πιστὸς ἐγένετο , πληρῶν αὐτοῦ τὸ ἔργον καθάπερ αὐτὸς ἔλεγε · τότε γέγονεν Ἀπόστολος ὑπὲρ ἡμῶν καὶ δι’ ἡμᾶς ἀποσταλείς · τότε γέγονε τῆς ὁμολογίας ἡμῶν ἀρχιερεὺς προσφέρων τῆς πίστεως ἡμῶν τὴν ὁμολογίαν τῷ Πατρὶ , καὶ τὸ ἴδιον σῶμα καθάπερ τι θῦμα προσάγων ἄμωμον , ἵνα πάντας ἡμᾶς δι’ αὐτοῦ καθαρίσῃ . ἃν τοίνυν λέγηται περὶ αὐτοῦ τοῦ Υἱοῦ ὅτι γέγονε πιστὸς , καὶ Ἀπόστολος καὶ ἀρχιερεὺς , μὴ κατὰ τῆς οὐσίας αὐτοῦ φερέσθω τὸ ῥῆμα , ἀλλὰ κατὰ τῆς τῶν πραγμάτων ποιότητος · ἐπειδὴ καὶ Παῦλος ἄνθρωπος ὢν , καὶ ὑπάρχων ἤδη , γέγονεν Ἀπόστολος , καὶ Μώσης ὡσαύτως γέγονε πιστὸς ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ , καὶ Ἀαρὼν ὡσαύτως γέγονεν ἀρχιερεὺς ἐν ἑαυτῷ , καὶ πάλιν τὸν Σωτῆρα μορφῶν . ὅν περ γὰρ τρόπον ὁ Ἀαρὼν , οὐκ ἐγεννήθη μὲν ἀρχιερεὺς , πολλοῖς δὲ ὕστερον χρόνοις τοῦτο γέγονε , τὸν ποδήρη περιβαλλόμενος , καὶ τὴν ἐπωμίδα , καὶ τὰ ἄλλα τῆς ἱερατικῆς ἐσθῆτος σχήματα , ἅπερ ἢν ἔργα γυναικῶν ’τον αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ ἐπὶ Χριστοῦ . ἦν μὲν γὰρ ὁ Λόγος ἐν ἀρχῇ , πολλῷ δὲ ὕστερον χρόνῳ γέγονεν ὑπὲρ ἡμῶν ἀρχιερεὺς , ὥσπέρ τινα ποδήρη , τὸν ἐκ γυναικὸς ἄνθρωπον ἤτοι ναὸν ἀναλαβὼν , ἵνα τῷ ἰδίῳ αἵματι καθαρίσῃ τὸν λαὸν , ἑαυτὸν προσενεγκὼν ὡς ἀμνὸν ἄμωμον τῷ Θεῷ · “ οὐ γὰρ ἐποίησεν ἁμαρτίαν , οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ “ στόματι αὐτοῦ . ” Γρηγορίου Νύσσοσ κατὰ Εὐνομίου . Ὥσπερ ἐνταῦθα τῷ ἰδίῳ αἵματι περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν ἱερατικῶς ἱλεωσάμενον ἀρχιερέα κατονομάσας ὁ Παῦλος τὸν Κύριον , οὐ τὴν πρώτην τοῦ μονογενοῦς ὑπόστασιν διὰ τῆς “ ἐποίησε ” λέξεως καταγγέλλει , ἀλλὰ τὴν συνήθως ἐπὶ τῆς τῶν ἱερέων ἀναδείξεως ὀνομαζομένην χάριν παραστῆσαι θέλων , φησὶ τὸ “ ἐποίησεν · ” Ἰησοῦς γὰρ , καθώς φησι Ζαχαρίας , ὁ ἱερεὺς ὁ μέγας , ὁ τὸν ἴδιον ἀμνὸν , τουτέστι τὸ ἴδιον σῶμα ὑπὲρ τῆς κοσμικῆς ἁμαρτίας ἱερουργήσας , ο δια τα παιοια τὰ κεκοινωνηκότα σαρκὸς καὶ αἵματος καὶ αὐτὸς παραπλησίως συμμετασχὼν τοῦ αἵματος , οὐ καθὸ ἦν ἐν ἀρχῇ , ἀλλὰ καθὸ ἐκένωσεν ἑαυτὸν ἐν τῇ τοῦ δούλου μορφῇ , καὶ προσήγαγε προσφορὰν καὶ θυσίαν ὑπὲρ ἡμῶν , οὗτος ἐγένετο ἱερεὺς πολλαῖς ὕστερον γενεαῖς κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ . Κυρίλλου Θησαυρικῶν λβ' . Ἀλλ’ ἀκουέτωσαν οἱ Χριστομά - χοὶ , ὅτι ὁ μακάριος Ἀπόστολος οὐκ ἐν ἴσῳ μέτρῳ τὸν ποιηθέντα τῷ πεποιηκότι τιμᾶσθαι δεῖν ἐκδιδάσκων , δῆλος ἃν εἴη δήπουθεν οὐκ ἐπιτρέπων ἐν ποιήμασι κατατάττεσθαι τὸν Υἱόν . “ πλείονα “ γὰρ , ” φησι , “ τιμὴν ἔχει τοῦ οἴκου ὁ κατασκευάσας αὐτόν . ” καὶ τίς ὁ τόδε τὸ σύμπαν τεχνησάμενος , λεγέτω πάλιν αὐτὸς πέρι τοῦ Υἱοῦ , ὅτι δι’ αὐτοῦ ἐκτίσθη τὰ πάντα , τὰ ὁρατὰ καὶ “ τὰ ἀόρατα . ” πῶς οὖν ἐν ποιήμασιν ὁ ποιητής ; καὶ εἰ ἐν τοῖς πᾶσι καὶ αὐτὸς ὁ χρόνος ἐστὶ καὶ ἓν τῶν πάντων · ἔστι δὲ πρὸ πάντων αὐτὸς δηλονότι καὶ τοῦ χρόνου πρεσβύτερος ὁ Υἱός . “ δι “ αὐτοῦ , ” γάρ φησιν , “ ἐποίησε τοὺς αἰῶνας . ” πῶς οὖν ὁ πρὸ αἰώνων ἐν τοῖς ἐν χρόνῳ γενομένοις συναριθμεῖται ; ἐπεὶ καὶ πᾶν ὅπερ ἃν εἴη ποιηθὲν ὡς ἐν γενέσει , τοῦτο πάντως ἔσται καὶ ἐν χρόνῳ τοῦ εἶναι ἀρξάμενον , εἴπερ μόνῃ σώζεται τὸ ἀίδιον τῇ θείᾳ καὶ ἀκηράτῳ φύσει . Καὶ Μώσης μὲν πιστὸς ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ , ὡς θεράπων , εἰς μαρτύριον τῶν λαληθησομένων · Χριστὸς δὲ ὡς υἱὸς ἐπὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ , οὗ οἶκος ἐσμὲν ἡμεῖς ἐάν περ τὴν παρρησίαν καὶ τὸ καύχημα τῆς ἐλπίδος μέχρι τέλους βεβαίαν κατάσχωμεν . Χρυσοστόμου . Εἰρηκὼς ἀδελφοὶ κλήσεως οὐρανίου μέτοχοι , καὶ παιδεύσας μηδὲν ἐνταῦθα ζητεῖν , εἰ ἐκεῖ κέκληνται , ἐκεῖ ὁ μισθὸς , ἐκεῖ ἡ ἀνταπόδοσις . εἶτα προτρεψάμενος κατανοῆσαι Χριστὸν πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτὸν ἀρχιερέα , τουτέστιν εὐνοικὸν , προιστάμενον τῶν αὐτοῦ , οὐκ ἐῶντα φέρεσθαι ἁπλῶς , καὶ μονονουχὶ φήσας , γνῶτε τίς ἐστιν ἀρχιερεὺς καὶ ποταπὸς , καὶ οὐ δεήσεσθε παραμυθίας ἑτέρας οὐδὲ παρακλήσεως · καὶ ἀρχιερέα καλέσας αὐτὸν τῆς πίστεως ἡμῶν , καὶ ἀπόστολον διὰ τὸ ἀπεστάλθαι ὑπὲρ ἡμῶν , ὑπερτίθησι νῦν αὐτὸν τοῦ Μώσεως , τοσαύτην δεικνὺς τὴν ὑπεροχὴν , ὅσον υἱοῦ πρὸς δοῦλον . γνησιότητα δὲ πάλιν διὰ τῆς υἱοῦ προσηγορίας αἰνίττεται . εἶδες πῶς ποιήματα καὶ ποιητὴν διίστησι , πῶς δοῦλον καὶ υἱόν · ἐκεῖνος μέν φησιν , εἰς τὰ πατρῷα ὡς δεσπότης εἰσέρχεται , οὗτος δὲ ὡς δοῦλος . καὶ οὗτος φησὶ λαὸν ἐγχειρίζεται , καθάπερ ἐκεῖνος προστασίαν λαοῦ , ἀλλὰ μείζων καὶ ἐπὶ μείζονι . καὶ ὁ μὲν , ὡς θεράπων , ὁ δὲ , ὡς Υἱός . ὁ μὲν γὰρ ἀλλοτρίων κήδεται , οὗτος δὲ τῶν αὐτοῦ . εἶτα προτρέπεται πάλιν αὐτοὺς ἑστάναι γενναίως , καὶ μὴ καταπίπτειν · οἶκος γάρ , φησιν , ἐσόμεθα τοῦ Θεοῦ , ὅπερ ἦν Μωϋσῆς , ἐὰν τὸ καύχημα τέλους φυλάξωμεν . ὁ μέν τοι ἀλγῶν φησιν ἐν τοῖς πειρασμοῖς καὶ καταπίπτων , οὐ καυχᾶται · ὁ αἰσχυνόμενος , ὁ κρυπτόμενος , παρρησίαν οὐκ ἔχει , ὁ ἀλύων , οὐ καυχᾶται · οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἐγκωμιάζει αὐτούς . εἰπὼν γὰρ “ ἐὰν βεβαίαν κατάσχωμεν τὴν παρρησίαν , ἔδειξεν ὅτι ἤρξαντο . δεῖ δὲ τοῦ τέλους , καὶ οὐχ ἁπλῶς ἐστι , ἀλλὰ βεβαίαν ἔχειν τὴν ἐλπίδα , οὐ πληροφορίᾳ πίστεως , μὴ σαλευομένους ὑπὸ τῶν πειρασμῶν . Καλῶς εἶπε “ τὸ καύχημα τῆς ἐλπίδος · ” ἐπειδὴ γὰρ πάντα ἐν ἐλπίσιν ἦν τὰ ἀγαθὰ , οὕτω δὲ αὐτὴν δεῖ κατέχειν ὡς ἤδη καυχᾶσθαι ἐπιγεγενημένην , διὰ τοῦτο φησὶ “ τὸ καύχημα τῆς “ ἐλπίδος . ” τῇ γὰρ ἐλπίδι ἐσώθημεν . οὐκοῦν μὴ ἀσχάλλωμεν ἐπὶ τοῖς παροῦσι , μηδὲ ἤδη ζητῶμεν τὰ μετὰ ταῦτα ἐπαγγελθέντα . ἐλπὶς γὰρ βλεπομένη , οὐκ ἔστιν ἐλπίς · ἐπειδὴ γὰρ μεγάλα ἐστὶ τὰ ἀγαθὰ , ἐνταῦθα λαβεῖν αὐτὰ οὐ δυνάμεθα , ἐν τῷ ἐπικήρῳ τούτῳ βίῳ . τίνος οὖν ἕνεκεν καὶ προεῖπεν ἡμῖν ; οὐ μέλλων αὐτὰ ἐνταῦθα διδόναι , ἵνα τῇ ἐπαγγελίᾳ τὰς ψυχὰς ἀνακτήσηται . τί δέ ἐστιν “ εἰς μαρτύριον τῶν λαληθησομένων ; τουτέστιν ἵνα ὦσι μάρτυρες ὅταν ἀναισχυντῶσιν αὐτοί . τί λέγεις ; μαρτυρίαν ἀνθρώπου λαμβάνει ὁ Θεός ; καὶ πάνυ . εἰ γὰρ οὐρανὸν μαρτύρεται καὶ γῆν , καὶ βουνοὺς , λέγων διὰ τοῦ προφήτου , “ ἄκουε οὐρανὲ , καὶ ἐνωτίζου “ ἡ γῆ , ὅτι Κύριος ἐλάλησε , ” καὶ “ ἀκούσατε φάραγγες , θεμέλια “ τῆς γῆς , ὅτι κρίσις τῷ Κυρίῳ πρὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ , ” πολλῷ μᾶλλον ἀνθρώπους . Θεοδωρίτου . Σὺ δέ μοι ἐπισήμηναι , ὅτι ἀπὸ τῆς γραφῆς τὰ ὀνόματα τέθεικε . καὶ γὰρ τὸν Μωϋσῆν θεράποντα κέκληκεν ὁ Θεός . “ Μωϋσῆς , ” γάρ φησιν , “ ὁ θεράπων μου τετε - “ λεύτηκε , ” καὶ πάλιν , “ οὐχ οὕτως ὡς ὁ θεράπων μου Μωϋσῆς . ” καὶ αὐτὸν δὲ τὸν δεσπότην Χριστὸν Υἱὸν ἡ παλαιὰ καλεῖ γραφή . “ τί ὄνομα αὐτῷ , ἣ τί ὄνομα τῷ Υἱῷ αὐτοῦ ; ” καὶ “ Υἱός μου εἶ “ σὺ , ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε . ” γινώσκετε τοίνυν φησὶν τούτου κἀκείνου τὸ μέσον . ὁ μὲν γὰρ θεράπων , ὁ δὲ Υἱὸς , καὶ ἐκεῖνος μὲν πιστὸς ἐκλήθη , ἵνα δειχθῇ ἀξιόχρεως νομοθέτης . τοῦτο γὰρ εἶπεν εἰς μαρτύριον τῶν λαληθησομένων . ὁ δὲ Χριστὸς , ὡς Υἱὸς καλεῖται πιστός . εἰ δὲ εὐτελείας τήνδε τὴν προσηγορίαν οἱ αἱρετικοὶ σημαντικὴν εἶναι νομίζουσιν , ἀκουέτωσαν τοῦ Ἀποστόλου περὶ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς λέγοντος . “ πιστὸς ὁ Θεὸς , δι’ οὗ ἐκλήθητε εἰς “ κοινωνίαν τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ · ” καὶ τοῦ Δαβὶδ , “ πιστὸς Κύριος ἐν “ πᾶσι τοῖς λόγοις αὐτοῦ . καὶ πάλιν · “ καὶ ὁ μάρτυς ἐν οὐρανῷ “ πιστός . καὶ ὁ Μώσης δὲ οὕτω λέγει · “ Θεὸς πιστὸς , καὶ οὐκ “ ἔστιν ἀδικία ἐν αὐτῷ . ” οἶκον δὲ τοῦ Θεοῦ κέκληκε τοὺς πιστεύοντας κατὰ τὴν προφητείαν τὴν λέγουσαν , “ ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς “ καὶ ἐμπεριπατήσω . ” ταύτης δέ φησιν ἀπολαυσόμεθα τῆς τιμῆς , ἐὰν τὴν παρρησίαν ἧς τετυχήκαμεν , καὶ τὴν ἀξιέραστον ἐλπίδα διὰ τῶν τῆς ἀρετῆς κατορθωμάτων διατηρήσωμεν . Κυρίλλου Θησαυρικῶν λβ΄ . Ἀκουέτωσαν δὲ πάλιν Ἀρειανοὶ , ὡς ὁ θεῖος Παῦλος ἀπὸ τῶν ὀνομάτων καὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ὑπεροχῆς ποιεῖται τὴν σύγκρισιν , καὶ τῆς οὐσιώδους , ἱν οὕτως εἴπω , ποιότητος τὴν διαφορὰν δεικνύει , ἣν ἔχει Χριστὸς καὶ πρὸς Μωσέα , καὶ δι’ αὐτοῦ πρὸς πάντα τὰ πεποιημένα . τρέχει γὰρ ὁ λόγος εἰς τουτὶ τὸ συμπέρασμα . εἰ τοίνυν ὁ μὲν , ὡς θεράπων καὶ ὑπὸ ζυγὸν δουλείας καὶ δοῦλος , ὁ δὲ ὡς Υἱὸς καὶ κατὰ φύσιν ἐλεύθερος ὡς Θεὸς , καὶ ὁ μὲν ὡς οἰκέτης ἐν τῷ οἴκῳ πιστὸς , ὁ δὲ ὡς κληρονόμος , οὐκ ἐν τῷ οἴκῳ ἀλλ’ ἐπὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ , τουτέστιν ἡμᾶς . καὶ ὁ μὲν ἐν τοῖς κατεσκευασμένοις , καὶ ἐν ποιήμασιν , ὁ δὲ τῶν ὅλων κατασκευαστής . πῶς ὁ Θεὸς ἀληθινὸς ἀνενδοιάστως ἐστί ; πῶς δὲ ἔσται ὁμογενὴς , ὁ τοσοῦτον αὐτοῦ διενεγκών ; ὁ δὲ Μωσεῖ μήτε ὁμογενὴς ὑπάρχων γενητῆς ὄντι φύσεως , μήτε μὴ , ἄλλως ὁμόδουλος , οὐκ ἃν ἑτέρῳ τινὶ κατὰ τὸν τῆς φύσεως λόγον ὡς ὁμοφυὴς συντάττοιτο . πρὸς γὰρ τὰ πεποιημένα καὶ οὐ πρὸς Μωσέα πάντως ἡ σύγκρισις , εἰ καὶ τὸ Μώσεως πρόσωπον ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐξετάζεται . ἔτι εἰ ὁ Θεός ἐστιν ὁ ἐν προφήταις εἰπὼν , “ ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω καὶ ἔσομαι αὐτῶν “ Θεὸς , καὶ αὐτοὶ ἔσονται μου λαὸς , ” πῶς νῦν ἡμεῖς οἶκος ἐσμὲν τοῦ Υἱοῦ , εἴπερ μὴ ἔστι φύσει Θεός ; ἀλλ’ εὐχόμεθα , καθά φησιν ὁ Παῦλος , κατοικῆσαι τὸν Χριστὸν εἰς τὸν ἔσω ἄνθρωπον , καὶ οἶκος τοῦ Θεοῦ ἐσμέν τε καὶ χρηματίζομεν . Θεὸς ἄρα ὁ Χριστός . εἰ δὲ τοῦτο , οὐ ποίημα . ἀλλὰ ταῦτα μὲν πρὸς τοὺς Χριστομαχους . Χρυσοστόμου . Ὁ μέν τοι Παῦλος διαλεχθεὶς περὶ καὶ εἰπὼν ὅτι “ οἶκος αὐτοῦ ἐσμὲν , ἐὰν τὴν ἐλπίδα βεβαίαν κατά - “ σχωμεν , ” δείκνυσι λοιπὸν ὅτι βεβαίως χρὴ προσδοκᾷν , καὶ τοῦτο πιστοῦται ἀπὸ τῶν γραφῶν . προσέχετε δὲ , δυσκολώτερον γάρ πὼς αὐτὸ ἔφρασε . διὸ χρὴ τὰ παρ’ ἡμῶν εἰπόντας καὶ συντομώτερον τὴν πᾶσαν ὑμᾶς ὑπόθεσιν διδάξαντας , οὕτως ἐπαφεῖναι τὸν λόγον τοῖς γεγραμμένοις · οὐκέτι γὰρ ἡμῶν δεηθήσεσθε , ἐὰν τὸν ἀποστολικὸν σκοπὸν μάθητε . περὶ ἐλπίδος ἦν αὐτῷ ὁ λόγος , καὶ ὅτι χρὴ ἐλπίζειν τὰ μέλλοντα , καὶ ὅτι ἔσται τοῖς ἐνταῦθα πονήσασι , μισθός τις καὶ καρπὸς καὶ ἀνάπαυσις . τοῦτο οὖν ἀπὸ τοῦ προφήτου δείκνυσι , καὶ τί φησιν ; Διὸ καθὼς λέγει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , σήμερον , ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε , μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν , ὡς ἐν τῷ παραπικρασμῷ , ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ πειρασμοῦ ἐν τῇ ἐρήμῳ , οὗ ἐπείρασάν με οἱ πατέρες ὑμῶν , ἐδοκίμασάν με καὶ εἶδον τὰ ἔργα μου τεσσαράκοντα ἔτη . διὸ προσώχθισα τῆ γενεᾷ ἐκείνη , καὶ εἶπον , ἀεὶ πλανῶνται τῆ καρδίᾳ · αὐτοὶ δὲ οὐκ ἔγνωσαν τὰς ὁδούς μου · ὡς ὤμοσα ἐν ὀργῇ μου , εἰ εἰσελεύσονται εἰς τὴν κατάπαυσιν μου . Θεοδωρίτου . Ἐπειδὴ τῆς ἐλπίδος ἐμνήσθη , ἐλπὶς δὲ οὐκ ἔστιν ἐλπὶς , ὃ γὰρ βλέπει τις , τι καὶ ἐλπίζει ; ὑπέσχετο δὲ ἡμῖν ὁ δεσπότης τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν , σύγκρισιν πάλιν ποιεῖται τῶν Ἰουδαίοις δεδομένων , καὶ τῶν ἡμῖν ἐπηγγελμένων . καὶ τέθηκε μὲν τὴν μαρτυρίαν δεδιττόμενος δῆθεν αὐτοὺς , ἵνα φυλάξωσι διὰ σπουδῆς τὴν δεδομένην ἐλπίδα . πλὴν ἕτερον κατασκευάζει ἀνυπόπτως πάλιν μεθοδεύων τὸν λόγον , ἐπιμένει δὲ τῇ παραινέσει . Χρυσοστόμου . Τρεῖς μέν τοι φησὶ καταπαύσεις εἶναι , τὴν τοῦ σαββάτου , ἐν ἧ ὁ Θεὸς κατέπαυσεν ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ · δευτέραν τὴν τῆς Παλαιστίνης εἰς ἢν εἰσελθόντες οἱ Ἰουδαῖοι , ἔμελλον ἀναπαύεσθαι ἀπὸ τῆς πολλῆς ταλαιπωρίας καὶ τῶν πόνων · τρίτην , τὴν ὄντως ἀνάπαυσιν τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανων , ἧς οἱ τυχόντες ἀναπαύονται ὄντως τῶν πόνων καὶ τῶν μόχθων . τῶν τριῶν τοίνυν ἐνταῦθα μέμνηται , καὶ τίνος ἕνεκεν περὶ τῆς μιᾶς διαλεγόμενος τῶν τριῶν ἐμνημόνευσεν ; ἵνα δείξῃ τὸν προφήτην περὶ ταύτης λέγοντα . περὶ μὲν γὰρ τῆς πρώτης , οὐκ εἶπε φησὶ , πῶς γὰρ τῆς πάλαι γεγενημένης ; ἀλλ’ οὐδὲ περὶ τῆς δευτέρας τῆς ἐν Παλαιστίνῃ . ἴνη . πῶς γάρ ; “ οὐ γὰρ εἰσελεύσονται , ” φησὶν , “ εἰς τὴν κατάπαυσίν μου . ” λείπεται δὴ τὴν τρίτην εἶναι ταύτην λοιπόν . ἀναγκαῖον δὲ καὶ τὴν ἱστορίαν ἀναπτύξαι , ὥστε σαφέ - στερον ποιῆσαι ’τον λόγον . Ἐπειδὴ γὰρ ἀπὸ τῆς Αἰγύπτου ἐξελθόντες Ἑβραῖοι , πολλὴν ὁδὸν διανύσαντες , καὶ μυρία τῆς τοῦ Θεοῦ δυνάμεως λαβόντες τεκμήρια , ἔν τε τῇ Αἰγύπτῳ , ἔν τε τῇ ἐρυθρᾷ , ἔν τε τῇ ἐρήμῳ , ἐβουλεύσαντο πέμψαι κατασκόπους τοὺς διασκεψομένους τὴν φύσιν τῆς ἐπηγγελμένης γῆς · οἱ δὲ ἀπελθόντες ἐπα - νῆλθον , τὴν μὲν χώραν θαυμάζοντες , καὶ γενναίων καρπῶν εὔφορον εἶναι λέγοντες · ἀνθρώπων μέν τοι ἀκαταμαχήτων εἶναι χώραν . καὶ ἰσχυρῶν . οἱ δὲ ἀγνώμονες Ἰουδαῖοι καὶ ἀναίσθητοι , δέον αὐτοὺς τῶν προτέρων εὐεργεσιῶν τοῦ Θεοῦ ἀναμνησθῆναι , καὶ πῶς αὐτοὺς εἰς μέσον ἀπειλημμένους στρατοπέδων τοσούτων Αἰγυπτιακῶν , ἐξήρπασε τῶν κινδύνων , καὶ τῶν λαφύρων αὐτῶν ἐποίησε κυρίους , καὶ πάλιν ἐν τῇ ἐρήμῳ πέτρας ἔρρηξε , καὶ τῶν ὑδάτων τὴν ἀφθονίαν ἐχαρίσατο , καὶ τὸ μάννα παρέσχε , καὶ τὰ ἄλλα εἰργάσατο θαυμάσια , καὶ πιστεῦσαι τῷ Θεῷ · τούτων μὲν οὐδὲν ἐνενόησαν , ὡς μηδενὸς δὲ γενομένου οὕτω καταπλαγέντες , πάλιν εἰς Αἴγυπτον εἰσιέναι ἐβούλοντο . “ ἐξήγαγε γάρ , ” φησιν , “ ὧδε “ ὁ Θεὸς καὶ ἡμᾶς , ὥστε ἀνελεῖν ἡμᾶς μετὰ παίδων καὶ γυναι - “ κῶν . ” ὁ τοίνυν Θεὸς ὀργιζόμενος ὅτι οὕτω ταχέως ἐξέβαλον τὴν μνήμην τῶν γεγενημένων , ὤμοσε μὴ εἰσελθεῖν τὴν γενεὰν ἐκείνη , τὴν ταῦτα εἰρηκυῖαν εἰς τὴν κατάπαυσιν . καὶ πάντες ἀπώλοντο ἐν τῇ ἐρήμῳ . ἐπεὶ οὖν ὁ Δαβὶδ φησὶν ὕστερον καὶ μετὰ ταῦτα , μετὰ τὴν ἐκείνων γενεὰν διαλεγόμενος ἔλεγεν , “ ὅτι σήμερον ἐὰν “ τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε , μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν , ” ἵνα μὴ τὰ αὐτὰ πάθητε ἅπερ οἱ πρόγονοι οἱ ἡμέτεροι , καὶ ἀπο - στερηθῆτε τῆς καταπαύσεως , δηλονότι ὡς οὔσης ἄλλης τινὸς καταπαύσεως ταῦτα λέγει . ἐπεὶ εἰ ἀπειληφότες ἤσαν τὴν κατά - κατάπαυσιν φησὶν , τίνος ἕνεκεν αὐτοῖς πάλιν λέγει , τὸ “ σήμερον ἐὰν “ τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε , μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν “ ὡς οἱ πατέρες ὑμῶν ; ” τίς οὖν ἐστιν ἄλλη κατάπαυσις , ἀλλ’ ἣ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν , ἧς εἰκών ἐστι καὶ τύπος τὸ σάββατον ; Γρηγορίου Νύσσησ Ψαλμῶν . Καταφορικωτέραν δὲ ἀπειλὴν ὁ ψαλμὸς κατὰ τῶν ἀπιστούντων ἔχει , τῶν τὴν αὐτὴν ἐπιδειξαμένων κακόνοιαν , ἔν τε τοῖς τεσσαράκοντα ἔτεσι τῆς ἐν ἐρήμῳ διαγωγῆς , ἐν οἷς τὸν εὐεργέτην παρώξυναν , καὶ μετὰ ταῦτα τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν διὰ τοῦ εὐαγγελίου κατάπαυσιν τῆς ἁμαρτίας μὴ προσδεχόμενοι , οἷς ἐξῆν σήμερον ἀκούσασι τῆς φωνῆς τοῦ δι’ ἡμᾶς εἰς τὸ σήμερον ἐλθόντος , καὶ ἐκ τῆς προαιωνίου τε καὶ ἀιδίου μεγαλειότητος εἰς χρονικὴν γένεσιν καταβάντος , ἀνοῖξαι αὐτοῖς τὴν εἴσοδον τῆς ἀναπαύσεως · ἀλλ’ ἀεὶ τὴν πλάνην καὶ τὴν ἀπι - στίαν ὁδηγὸν ἑαυτῶν προβαλλόμενοι ἔν τε τοῖς πρώτοις καὶ ἐν τοῖς μετὰ ταῦτα χρόνοις , ὅρκῳ τῆς εἰσόδου τῆς εἰς τὴν κατά - κατάπαυσιν τοῦ Θεοῦ ἀπεκλείσθησαν . πῶς γὰρ ἂν εἰσέλθοιεν εἰς τὴν κατάπαυσιν οἱ ἑκουσίως ἑαυτοὺς τῆς εὐλογίας ἀλλοτριώσαντες ; Χρυσοστόμου . Ο μέν τοι Παῦλος θεὶς τὴν μαρτυρίαν πᾶσαν , αὕτη δέ ἐστιν , “ σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε , μὴ “ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν ” καὶ τὰ ἑξῆς , τότε ἐπάγει , βλέπετε ἀδελφοὶ , μή ποτε ἔσται ἔν τινι ὑμῶν καρδία πονηρὰ ἀπιστίας , ἐν τῷ ἀποστῆναι ἀπὸ Θεοῦ ζῶντος . Τοῦ αὐτοῦ . Πόλλης φησὶν , ἐπιμελείας ὑμῖν δεῖ καὶ σπουδῆς , ὥστε φυλάξαι τὴν πίστιν , καὶ μὴ τὴν λώβην τῆς ἀπιστίας εἰσδέξασθαι . αὕτη γὰρ χωρίζει τοῦ ζῶντος Θεοῦ . Τοῦ αὐτοῦ . Ἀπὸ δὲ σκληρότητος ἡ ἀπιστία γίνεται . καὶ καθάπερ τὰ πεπωρωμένα τῶν σωμάτων καὶ σκληρὰ , οὐκ εἴκει ταῖς τῶν ἰατρῶν χερσὶν , οὕτω καὶ αἱ ψυχαὶ αἱ σκληρυνθεῖσαι οὐκ εἴκουσι τῷ λόγῳ τοῦ Θεοῦ · εἰκὸς γάρ τινας καὶ ἀπιστεῖν λοιπὸν ὡς οὐκ ὄντων ἀληθῶν τῶν γενομένων . διὰ τοῦτο φησὶν , βλέπετε μὴ ἀπιστήσητε . ἐπειδὴ γὰρ ὁ τῶν μελλόντων λόγος οὐκ ἔστιν οὕτω πιθανὸς ὡς ὁ τῶν παρελθόντων , ἀναμιμνήσκει αὐτοὺς ἱστο - ρίας ἐν ᾗ πίστεως ἐδεήθησαν . εἰ γὰρ οἱ πατέρες ὑμῶν φησιν , ἐπειδὴ οὐκ ἤλπισαν ὥσπερ ἐχρῆν ἐλπίσαι , ταῦτα ἔπαθον , πολλῷ μᾶλλον ὑμεῖς . Κυρίλλου Ὁμιλία , καὶ Θησυρικῶν λβ΄ . Θεὸν μέν ζῶντα φησὶ τὸν Χριστὸν , οὗ πάντη τε καὶ πάντως ἀφίστανται τῶν τῆς ἀληθείας δογμάτων ἀποπηδῶντες τινές . ἀλλὰ τι φησιν ὁ αὐτοῦ μαθητής ; “ ὡς οὖν παρελάβετε τὸν Χριστὸν Ἰησοῦν Κύριον , “ ἐν αὐτῷ περιπατεῖτε . ” παρελάβομεν δὲ ζῶντα Θεὸν καὶ Κύριον ἀληθῶς τὸν Χριστόν . καί γε εἰς Χριστὸν ἡ πίστις , καὶ ἐπ’ αὐτῇ τοῖς ἁγίοις τὰ γέρα καὶ ἡ ἀπέραντος χρεωστεῖται ζωή . τοῦτο γὰρ ἐκδιδάσκων ἡμᾶς αὐτός που φησίν · “ ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν , “ ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ ἔχει ζωὴν αἰώνιον . ” εἴπερ οὖν ὁ τὴν πίστιν τὴν εἰς αὐτὸν ἀρνούμενος , καὶ καρδίαν ἀναλαβὼν πονηρὰν Θεοῦ ζῶντος ἀποστατεῖ , πῶς οὐ κατὰ φύσιν Θεὸς ὁ Υἱός ; πῶς δὲ κτίσμα ἢ ποίημα τοῦτο ὑπάρχων ; ὅπερ ἃν εἴη καὶ ὁ Πατὴρ , οὗ καὶ ἔστιν Υἱὸς , πάντα φέρων τὰ τοῦ γεννήσαντος ἴδια καὶ ἐξαίρετα . ζῶν γοῦν Θεὸς ὁ Πατὴρ , ζῶν δὲ ὁμοίως καὶ ὁ Υἱός . Ἀλλὰ παρακαλεῖτε ἑαυτοὺς καθ’ ἑκάστην ἡμέραν , ἄχρις οὗ τὸ σήμερον καλῆται , ἵνα μὴ σκληρυνθῇ ἐξ ὑμῶν τίς ἀπάτη τῆς ἁμαρτίας . Τοῦ αὐτοῦ . καθ’ ἑκάστην γὰρ ἡμέραν τοὺς ἔτι ζῶντας προσήκει πᾶσαν ἑαυτῶν ποιεῖσθαι φροντίδα , ἵνα μὴ χώραν ἡ ἁμαρτία λαβοῦσα , ἀντίτυπον τὴν ἡμετέραν καρδίαν ἐργάσηται . σήμερον δὲ τὸν παρόντα κέκληκε βίον , καὶ ἀεὶ ἐστι τὸ σήμερον , ἕως ἃν συνεστήκῃ ὁ κόσμος . παρακαλεῖτε οὖν αὐτοὺς , τουτέστι , οἰκοδομεῖτε ἀλλήλους , ἀνορθώσατε ἑαυτοὺς ἵνα μὴ τὰ αὐτὰ γένηται , “ ἵνα μὴ σκληρυνθῇ τίς ἐξ ὑμῶν ἀπάτῃ τῆς ἁμαρτίας . ” ὁρᾷς ὅτι τὴν ἀπιστίαν ἡ ἁμαρτία ποιεῖ . ὥσπερ γὰρ ἡ ἀπιστία βίον τίκτει πονηρὸν , οὕτω καὶ ψυχὴ , ὅταν εἰς βάθος ἔλθῃ κακῶν , καταφρονεῖ . καταφρονήσασα δὲ , οὐδὲ πιστεύειν ἀνέχεται , ὥστε ἀπαλλάξαι φόβου ἑαυτήν . “ εἶπον γάρ , ” φησιν , “ οὐκ ὄψεται Κύριος , οὐδὲ “ συνήσει ὁ Θεὸς τοῦ Ἰακώβ . ” καὶ πάλιν , “ τὰ χείλη ἡμῶν παρ’ “ ἡμῖν ἐστι , τίς ἡμῶν Κύριος ἐστί ; ” καὶ πάλιν , “ ἕνεκεν τίνος “ παρώργισεν ὁ ἀσεβὴς τὸν Θεὸν , εἶπε γὰρ ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ οὐκ ἐκζητήσει . ” καὶ πάλιν , “ εἶπεν ἄφρων ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ , οὐκ ἔστι Θεός . ” “ διεφθάρησαν καὶ ἐβδελύχθησαν ἐν ἐπιτηδεύμασιν , ” “ οὐκ ἔστι φόβος Θεοῦ ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ . ὅτι ἐδόλωσεν ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ εὑρεῖν τὴν ἀνομίαν αὐτοῦ καὶ μισῆσαι . ” καὶ ὁ Χριστὸς δὲ , τοῦτο αὐτό φησι · “ πᾶς ὁ φαῦλα πράσσων μισεῖ τὸ φῶς , καὶ οὐκ ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς . ” “ οὐκοῦν κἄν τις ἡμαρτηκὼς ᾖ , μηδέποτε ἀπελπιζέτω ἕως ἃν ζῇ . ἕως γὰρ ἃν ᾖ τὸ σήμερον , ἐλπίδας ἔχει . μάλιστα μὲν οὖν , φησὶν , μηδὲ ἔστω καρδία πονηρὰ ἀπιστίας · εἰ δὲ καὶ γένοιτο , μηδεὶς ἀπογινωσκέτω ἀλλὰ ἀναλαμβανέτω ἑαυτόν · ἕως γὰρ ἐσμὲν ἐν τῷδε τῷ κόσμῳ , τὸ σήμερον ἔχει καιρόν . ἐνταῦθα δὲ οὐ τὴν ἀπιστίαν μόνον λέγει ἀλλὰ καὶ τοὺς γογγυσμούς . ἀπάτην δὲ ἁμαρτίας ἣ τὴν ἀπάτην τοῦ διαβόλου φησὶν , ἀπάτη γάρ ἐστιν ὄντως τὸ μηδὲν περὶ τῶν μελλόντων προσδοκᾶν , τὸ νομίζειν ὅτι ἀνεύθυνα ἔσται τὰ ἡμέτερα , καὶ ὅτι τῶν πεπραγμένων ἡμῖν ἐνταῦθα , οὐ δώσομεν δίκην , οὐδὲ ἔσται ἀνάστασις · ἢ ἑτέρως ἀπάτη ἐστὶν ἡ ἀναλγησία , ἡ ἀπόγνωσις · τὸ γὰρ λέγειν , τι λοιπόν ; ἅπαξ ἥμαρτον , οὐκ ἔχω ἐλπίδα τοῦ ἀνακτήσασθαι ἐμαυτὸν , ἀπάτη ἐστί . καθάπερ δὲ οἱ τύλοι τοῦ σώματος νεκροῦνται λοιπὸν , καὶ οὐδεμίαν αἴσθησιν ἔχουσιν , οὕτω καὶ ψυχὴ ὅταν πολλοῖς κατασχέθῃ πάθεσιν , νεκροῦται πρὸς τὴν ἀρετήν . κἂν ὁτιοῦν προσενέγκῃς , οὐ λαμβάνει τοῦ πράγματος αἴσθησιν , ἀλλὰ κἂν κόλασιν , κἂν ὁτιοῦν ἀπειλήσῃς , ἀνάλγητος μένει . “ διὰ τοῦτο , ” φησὶ , “ παρακαλεῖτε “ ἑαυτούς · ὅρα τὸ ἥμερον καὶ προσηνὲς , οὐκ εἶπεν ἐπιτιμᾶτε , ἀλλὰ “ παρακαλεῖτε . ” οὕτως ἡμᾶς χρὴ τοῖς ἀπὸ θλίψεως στενοχωρουμένοις προσφέρεσθαι . τοῦτο καὶ Θεσσαλονικεῦσι γράφων φησὶ , “ νουθετεῖτε τοὺς ἀτάκτους . ” περὶ δὲ τῶν ὀλιγοψύχων οὐχ οὕτως , ἀλλὰ τί ; “ παραμυθεῖτε τοὺς ὀλιγοψύχους , ἀντέχεσθε “ ἀσθενούντων , μακροθυμεῖτε πρὸς πάντας , ” τουτέστι μὴ ἀπελπίσητε , μὴ ἀπογνῶτε . τὸν γὰρ ἀπὸ θλίψεως στενοχωρούμενον ὁ μὴ παρακαλῶν σκληρότερον ποιεῖ . ὲἶτα ἐλπίδας αὐτοῖς ἐντίθησι λέγων , Μέτοχοι γὰρ γεγόναμεν τοῦ Χριστοῦ . Μονονουχὶ λέγων , ὁ οὕτως ἡμᾶς ἀγαπήσας , ὁ τοσούτων καταξιώσας , ὥστε αὐτοῦ σῶμα ποιῆσαι , οὐ περιόψεται ἀπολλυμένους . ἐννοήσωμεν τίνων κατηξιώθημεν , ἡμεῖς καὶ ὁ Χριστὸς ἓν ἐσμὲν , μετέχομεν αὐτοῦ , ἓν ἐγενόμεθα ἡμεῖς καὶ αὐτὸς , εἴπερ αὐτὸς μὲν κεφαλὴ , ἡμεῖς δὲ σῶμα , συγκληρονόμοι καὶ σύσσωμοι ἐκ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ καὶ ἐκ τῶν ὀστῶν αὐτοῦ . μὴ τοίνυν ἀποστῶμεν αὐτοῦ . κἀκεῖνο δὲ αἰνίττεται τὸ εἰρημένον ἑτέρωθι , ὅτι εἰ ὑπομένωμεν , καὶ συμβουλεύσομεν z . τοῦτο γάρ ἐστι μέτοχοι γεγόναμεν , των ἀυτῶν μετέχομεν · Ἐάν περ τὴν ἀρχὴν τῆς ὑποστάσεως μέχρι τέλους βεβαίαν κατάσχωμεν . “ Ἀρχὴν ὑποστάσεως ” τὴν πίστιν λέγει . δι’ ἧς ὑπέστημεν καὶ γεγεννήμεθα καὶ συνουσιώθημεν ὡσάν τις εἴποι · ἣ καὶ οὕτω κεκοινωνήκαμεν τῷ δεσπότῃ Χριστῷ διὰ τοῦ παναγίου βαπτίσματος τοῦ θανάτου , καὶ συνταφέντες αὐτῶ ἐν τῶ τύπω τῆς ἀναστάσεως γεγεννήμεθα . εἴ περ ἄρα βεβαίαν τὴν πίστιν φυλάξαιμεν , δι’ ἧς ἐνεουργήθημεν καὶ συνήφθημεν τῷ δεσπότῃ Χριστῷ , καὶ τῆς τοῦ παναγίου Πνεύματος μετειλήφαμεν χάριτος . εἶτα πάλιν τὸν προφητικὸν ἀναλαμβάνει λόγον , καὶ φοβεῖ ἀπὸ τῶν σκυθρωποτέρων λέγων , Ἐν τῷ λέγεσθαι , σήμερον , ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε , μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν , ὡς ἐν τῷ παραπικρασμῷ . τίνες γὰρ ἀκούσαντες παρεπίκραναν ; ἀλλ’ οὐ πάντες οἱ ἐξ Αἰγύπτου ἐξελθόντες διὰ Μώσεως . τίσι δὲ προσώχθησε τεσσαράκοντα ἔτη ; οὐχὶ τοῖς ἀπειθήσασιν , ὧν τὰ κῶλα ἔπεσον ἐν τῇ ἐρήμῳ ; τίσι δὲ ὤμοσε μὴ εἰσελεύσεσθαι εἰς τὴν κατάπαυσιν αὐτοῦ , εἰ μὴ τοῖς ἀπειθήσασι ; καὶ βλέπομεν ὅτι οὐκ ἠδυνήθησαν εἰσελθεῖν δι’ ἀπιστίαν . φοβηθῶμεν οὖν μή ποτε καταλειπομένης ἐπαγγελίας εἰσελθὼν εἰς τὴν κατάβασιν αὐτοῦ , δοκῇ τίς ἐξ ὑμῶν ὑστερηκέναι . Χρυσοστόμου . Καθ᾿ ὑπερβατόν ἐστι τοῦτο , τὸ ἀκόλουθον δὲ οὕτως ἔχει , ἐν τῷ λέγεσθαι “ σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ “ ἀκούσητε μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν . φοβηθῶμεν μή “ ποτε καταλειπομένης ἐπαγγελίας εἰσελθεῖν εἰς τὴν κατάπαυ - “ σιν αὐτοῦ , δοκῆ τις ἐς ὑμῶν ὑστερηκέναι . ” τὰ δὲ λοιπὰ μεταξὺ ἔγκειται . εἰπὼν γὰρ πάλιν τὴν μαρτυρίαν , εἶτα βουλόμενος αὐτοὺς φοβῆσαι , δείκνυσι τοῦτο αὐτὸ δι’ ὧν φησὶ , “ τίνες γὰρ “ παρεπίκραναν ” καὶ τὰ ἑξῆς . ἐπάγει δὲ τὴν ἐρώτησιν ὅπερ ποιεῖ τὸν λόγον σαφῆ . εἶπε , γάρ φησι , “ σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ “ ἀκούσητε , μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν ὡς ἐν τῷ παραπι - “ κρασμῷ . ” τίνων , φησὶ , μέμνηται σκληρυνθέντων ; τίνων δὲ ἀπειθησάντων ; οὐ τῶν Ἰουδαίων ; Θεοδωρίτου . Ὥστε τὸ μέν “ τινες ἀκούσαντες παρεπίκρα - “ ναν , ” κατ’ ἐρώτησιν ἀναγνωστέον , τὸ δὲ “ ἀλλ᾿ οὐ πάντες , ” μὴ ἀποφαντικῶς ἀλλὰ καθ’ ὑπόκρισιν . οὕτω γὰρ νοεῖν τὰ ἑξῆς παρασκευάζει . πλὴν γὰρ Χαλὲβ τοῦ ’Iεφονῆ , καὶ Ἰησοῦ τοῦ Ναβῆ , ἑξακόσιαι διεφθάρησαν χιλιάδες . τούτους γὰρ εἶπεν ἐξεληλυθότας ἐξ Αἰγύπτου , ἀπειθήσαντας δὲ πάλιν ὠνόμασε , τοὺς μὴ πιστεύσαντας ταῖς θείαις ἐπαγγελίαις . τοῦ γὰρ Θεοῦ παρεγγυήσαντος εἰς τὴν ἐπηγγελμένην ἀπᾶραι γῆν , ἀντεῖπον ἐκεῖνοι προβαλλόμενοι τὸ χρέως καὶ τῶν πολεμίων τὸ μέγεθος . οὗ δὴ χάριν ὁ τῶν ὅλων Θεὸς ἅπαντας κατὰ μέρος ἐν τῇ ἐρήμῳ καταναλώσας , τοὺς ἐκείνων παῖδας ἀντ’ ἐκείνων εἰσήγαγε . ταῦτα παρενθεὶς ὁ Παῦλος , ὥστε διὰ τούτων δειδίξασθαι καὶ παρασκευάσαι προσμεῖναι τὰς δεδομένας ἐλπίδας , περὶ τῆς καταπαύσεως λοιπὸν ποιεῖται τὸν λόγον , διδάσκων ὡς ἄνωθεν ὁ προφήτης Δαβὶδ ταύτην ἡμῖν προεθέσπισεν , ἐπηγγείλατό φησιν ἡμῖν ὁ Δαβὶδ ὡς ἑτέρα ἐστὶ κατάπαυσις . σπουδάσωμεν τοίνυν ταύτης τυχεῖν , ἵνα μὴ ἐκείνοις τὰ ὅμοια πάθωμεν . “ καὶ γὰρ ἐσμὲν εὐηγγελι - “ σμένοι καθάπερ ἐκεῖνοι . ” ἐν τῷ λέγεσθαι , “ σήμερον , ἐὰν τῆς “ φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε,’ τὸ γὰρ σήμερον ἀεί ἐστιν . Χρυσοστόμου . Εἶτα δεικνὺς ὅτι οὐκ ἀπόχρη εἰς σωτηρίαν τῶν λόγων ἀκρόασις , ἀλλὰ προσήκει ταύτην καὶ μετὰ πίστεως δέξασθαι , καὶ βεβαίως φυλάξαι , ἐπάγει , Ἀλλ’ οὐκ ὠφέλησεν ὁ λόγος τῆς ἀκοῆς ἐκείνους μὴ συγκεκραμμένους τῆ πίστει τοῖς ἀκούσασι . Θεοδωρίτου . Τί γὰρ ὤνησεν ἡ τοῦ Θεοῦ ἐπαγγελία τοὺς ταύτην δεξαμένους μὴ πιστῶς δεξαμένους , καὶ τῆ τοῦ Θεοῦ δυνάμει τεθαρρηκότας , καὶ οἷον τοῖς τοῦ Θεοῦ λόγοις ἀνακραθέντας ; Χρυσοστόμου . Ἐνταῦθα δείκνυσιν πῶς ὁ λόγος οὐκ ὠφέλησεν , ὅτι ἐκ τοῦ μὴ συγκραθῆναι αὐτοὺς τῇ πίστει τοῖς ἀκούσασιν . ὃ δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν , ἤκουσαν κἀκεῖνοι ὥσπερ ἡμεῖς ἠκούσαμεν · ἀλλ’ οὐδὲν ὄφελος αὐτοῖς γέγονε . μὴ τοίνυν νομίσητε ὅτι ἀπὸ τοῦ ἀκούειν τοῦ κηρύγματος ὠφεληθήσεσθε . ἐπεὶ κἀκεῖνοι ἤκουσαν , ἀλλ’ οὐδὲν ἀπώναντο , ἐπειδὴ μὴ ἐπίστευσαν · οἱ δὲ περὶ Χαλὲβ καὶ Ἰησοῦν , ἐπειδὴ μὴ συνεκράθησαν τοῖς ἀπιστήσασι , τουτέστιν συνεφώνησαν , διέφυγον τὴν κατ’ ἐκείνων ἐναχθεῖσαν τιμωρίαν . ὅρα τὸ θαυμαστὸν , οὐκ εἶπεν οὐ συνεφώνησαν , ἀλλ’ “ οὐ συνεκράθησαν , ” δηλῶν ἐντεῦθεν ὅτι ἀστασιάστως διέστησαν , ἐκείνων πάντων μίαν καὶ τὴν αὐτὴν γνώμην ἐσχηκότων . ἐνταῦθά μοι δοκεῖ καὶ στάσιν αἰνίττεσθαι , εἰσερχόμεθα γὰρ εἰς τὴν κατάπαυσιν οἱ πιστεύσαντες , εἶτα τοῦτο βεβαιῶν ἐπήγαγε , Καθὼς εἴρηκεν , ὡς ὤμοσα ἐν τῇ ὀργῇ μου , εἰ εἰσελεύσονται εἰς τὴν κατάπαυσίν μου . Ἐπεὶ δὲ εἰκὸς ἦν εἰπεῖν τινα , καὶ μὴν τοῦτο οὐ τοῦ ἡμᾶς εἰσελεύσεσθαι δηλωτικόν ἐστιν , ἀλλὰ τοῦ ἐκείνους μὴ εἰσεληλυθέναι , τί ποιεῖ ; σπουδάζει δεῖξαι τέως ὅτι ὥσπερ ἡ κατάπαυσις ἐκείνη οὐ κωλύει ἑτέραν κατάπαυσιν λέγεσθαι , οὕτως οὐδὲ αὕτη τὴν τῶν οὐράνων . Θεοδωρίτου . Τρεῖςγὰρ Θεοδωρίτου . Τρεῖς γὰρ δεῖξαι βούλεται καταπαύσεις ἐν θείᾳ γραφῇ . καὶ πρῶτον μὲν , τὴν ἑβδόμην ἡμέραν ἐν ᾗ τὴν κτίσιν πεπλήρωκεν ὁ Θεὸς , δευτέραν δὲ , τῆς ἐπαγγελίας τὴν γῆν , τρίτην δέ γε τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν . κατασκευάζει δὲ τὴν ταύτης ἀπόδειξιν , ἀπὸ τῆς προφητικῆς μαρτυρίας , εἰ γὰρ μὴ ἀληθῶς φησὶν , ἐστὶν ἑτέρα κατάπαυσις . τί δήποτε τοὺς τὴν δευτέραν δεξαμένους · καὶ παρεγγυᾷ μὴ σκληρύναι τὴν καρδίαν , καὶ ἀπειλεῖ τιμωρίαν , καὶ τῶν τῆς δευτέρας καταπαύσεως καταπεφρονηκότων ποιεῖται τὴν μνήμην . κατὰ τάξιν δὲ ταύτας τίθησι , καὶ πρώτην μὲν τῆς δευτέρας ἡμέρας . Καίτοι τῶν ἔργων ἀπὸ καταβολῆς κόσμου γενηθέντων . εἴρηκε γάρ που περὶ τῆς ἑβδόμης οὕτως · καὶ κατέπαυσεν ὁ Θεὸς ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆ ἑβδόμη ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ . Ὅτι , φησὶν , οὐ περὶ ἐκείνης ὁ μακάριος λέγει Δαβὶδ , δῆλον . πρὸ πολλῶν γὰρ γενεῶν ἐκείνη γεγένηται τοῦ Δαβίδ . ἐν γὰρ τῇ ἑβδόμῃ ἡμέρᾳ πεπλήρωκε τὴν φύσιν ὁ τῶν ὅλων Θεός . Χρυσοστόμου . Τέως οὖν δείκνυσιν ὅτι οὐκ ἔτυχον ἐκεῖνοι καταπαύσεως , ὅτι γὰρ τοῦτο λέγει , δῆλον ἐξ ὧν ἐπάγει , Καὶ ἐν τούτῳ πάλιν , εἰ εἰσελεύσονται εἰς τὴν κατάπαυσίν μου . Θεοδωρίτου . Ὁρᾷς ὅπως οὐ κωλύει ἐκείνη , ταύτην κατάπαυσιν . Ἀλλ᾿ ὁμώς καὶ ταῦτα σαφῶς ἐπιστάμενος ὁ προφήτης , οὐδὲν ἧττον ἑτέραν κατάπαυσιν ἐπαγγέλλεται , Ἐπεὶ οὖν ὑπολείπεταί τινας εἰσελθεῖν εἰς αὐτὴν , καὶ οἱ πρότερον εὐαγγελισθέντες οὐκ εἰσῆλθον δι’ ἀπείθειαν , πάλιν τινὰ ὁρίζει ἡμέραν , σήμερον ἐν Δαβὶδ λέγων , μετὰ τοσοῦτον χρόνον , καθὼς εἴρηται . Χρυσοστόμου . Τί ἐστιν ὁ φησιν ; ἐπεὶ ὀφείλουσι τινὲς εἰσελθεῖν πάντως , ἐκεῖνοι δὲ οὐκ εἰσῆλθον , πάλιν ὁρίζει τρίτην ἄλλην κατάπαυσιν . ὅτι δὲ εἰσελθεῖν χρὴ , καὶ δεῖ τινὰς εἰσελθεῖν , ἀκούσομεν πόθεν τοῦτο κατασκευάζει , ὅτι μετὰ τοσαῦτα ἔτη φησὶν λέγει πάλιν ὁ Δαβὶδ , “ σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ “ ἀκούσητε , μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν . ” Θεοδωρίτου . Εἶτα διδάσκων ὡς οὐ περὶ τῆς Παλαιστίνης ταῦτα φησὶν ὁ προφήτης , ἐπισυλλογίζεται , Εἰ γὰρ αὐτοὺς Ἰησοῦς κατέπαυσεν , οὐκ ἃν περὶ ἄλλης ἐλάλει μετὰ ταῦτα ἡμέρας . Οὐκ ἄν , φησι , περὶ ἐκείνης εἶπε τῆς γῆς . εἰς ἐκείνην γὰρ αὐτοὺς εἰσήγαγεν Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναβῆ . ἐν αὐτῇ δὲ ἦν καὶ ὁ θεῖος Δαβὶδ ὅτε ταύτην ἐπηγγέλλετο τὴν κατάπαυσιν . δῆλον οὖν ὡς μελλόντων τινῶν τεύξεσθαι τινος ἀμοιβῆς , ταῦτα λέγει , εἶτα συλλογιστικῶς , Ἄρα οὖν ἀπολείπεται σαββατισμὸς τῷ λαῷ τοῦ Θεοῦ . Οὐ κατ’ ἐρώτησιν τὸ ἄρα , ἀλλὰ κατὰ ἀπόφασιν ἀναγνωστέον . σαββατισμὸν δὲ τὴν κατάπαυσιν κέκληκεν . ἐπειδὴ ἐν τῇ ἑβδόμῃ ἡμέρᾳ κατέπαυσεν ὁ Θεὸς ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων ὣν ἐποίησεν , ἐν τῷ μέλλοντι δὲ βίῳ ἄλυπος ἔσται ζωὴ καὶ πόνων ἐλευθέρα καὶ φροντίδων ἀπηλλαγμένη , σαββατισμὸν τοίνυν ὠνόμασε τὴν τῶν σωματικῶν ἔργων ἀπαλλαγήν · τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὰ ἑξῆς , Ὁ γὰρ εἰσελθὼν εἰς τὴν κατάπαυσιν αὐτοῦ καὶ αὐτὸς κατέπαυσεν ἀπὸ τῶν ἔργων αἰτοῦ , ὥσπερ ἀπὸ τῶν ἰδίων ὁ Θεός . Καὶ πῶς ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ φησὶν , “ ὁ Πατήρ μου ἕως ἄρτι “ ἐργάζεται , κἀγὼ ἐργάζομαι ; ” οὐκ ἐναντία λέγων , ἄπαγε . ἐνταῦθα μὲν γὰρ τὸ κατέπαυσε δηλοῖ , ὅτι τοῦ παράγειν εἰς τὸ εἶναι ἐπαύσατο , ἐκεῖ δὲ τὴν διηνεκῆ αὐτοῦ δηλοῖ πρόνοιαν , καὶ τὸ διακρατεῖν τὰ γεγενημένα . ὥσπερ οὖν ὁ τῶν ὅλων Θεὸς ἐν τῇ ἕκτῃ ἡμέρᾳ πᾶσαν τὴν κτίσιν πεπληρωκὼς , ἐν τῇ ἑβδόμῃ ἐπαύσατο τοῦ δημιουργεῖν , οὕτως οἱ τόνδε τὸν βίον ὑπεξελθόντες καὶ εἰς ἐκεῖνον μεταβάντες , τῶν παρόντων ἀπαλλαγήσονται πόνων . καὶ Ἰουδαίοις δὲ ὁ νόμος ἐκέλευσε τῷ σαββάτῳ τῶν μὲν σωματικῶν ἔργων ἀπέχεσθαι , μόναις δὲ προσφέρειν ταῖς ψυχαῖς ἐπιμέλειαν . Χρυσοστόμου . Καλῶς οὑν συνεπέρανε τὸν λόγον · οὐ γὰρ κατάπαυσις , ἀλλὰ “ σαββατισμὸς , ” τὸ οἰκεῖον ὄνομα , καὶ ᾦ ἔχαιρον καὶ ἐπέτρεχον , σαββατισμὸν τὴν βασιλείαν καλῶν . ὥσπερ γὰρ ἐν τῷ σαββάτῳ πάντων μὲν τῶν πονηρῶν ἀπέχεσθαι κελεύει , ἐκεῖνα δὲ μόνα γίνεσθαι τὰ πρὸς λατρείαν τοῦ Θεοῦ , ἅπερ οἱ ἱερεῖς ἐπετέλουν , καὶ ὅσα ψυχὴν ὠφελεῖ καὶ μηδὲν ἕτερον , οὕτω καὶ τότε . ἀλλ’ αὐτὸς οὐχ οὕτως εἶπεν , ἀλλὰ τί ; ὥσπερ ὁ Θεός , φησι , κατέπαυσεν ἀπὸ τῶν ἔργων αὐτοῦ , οὕτως ὁ εἰσελθὼν εἰς τὴν κατάπαυσιν αὐτοῦ . ἐπειδὴ γὰρ περὶ ἀναπαύσεως αὐτοῖς ὁ λόγος ἦν , καὶ τοῦτο ἐπεθύμουν ἀκοῦσαι πότε ἔσται , εἰς τοῦτο τὸν λόγον κατέκλεισεν . ὅρα δὲ πῶς ὅλον τὸν λόγον συνελογίσατο . ὤμοσε φησὶ τοῖς προτέροις μὴ εἰσελθεῖν αὐτοὺς εἰς τὴν κατάπαυσιν , καὶ οὐκ εἰσῆλθον , εἶτα μετ’ ἐκείνους χρόνῳ πολλῷ ὕστερον διαλεγόμενος τοῖς Ἰουδαίοις φησὶ , μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν ὡς οἱ πατέρες ὑμῶν , δηλονότι ἔστιν ἄλλη κατάπαυσις . περὶ μὲν γὰρ τῆς Παλαιστίνης οὐκ ἔχομεν εἰπεῖν · εἶχον γὰρ αὐτὴν , περὶ δὲ τῆς ἑβδόμης , οὐκ ἔστιν εἰπεῖν . οὐ γὰρ δή που περὶ ταύτης διελέγετο τῆς πάλαι γεγενημένης . ἄρα ἑτέραν τινὰ αἰνίττεται τὴν ὄντως ἀνάπαυσιν , ἔνθα ἀπέδρα ὀδύνη , καὶ λύπη καὶ στεναγμός · ἔνθα οὐ φροντίδες , οὐ πόνος , οὐκ ἀγωνία , ἀλλ’ εἰρήνη , χαρὰ , εὐφροσύνη , ἀγαθοσύνη . οὐκ ἔστιν ἐκεῖ ζηλοτυπία , οὐ βασκανία , οὐ θάνατος οὕτος ὁ τοῦ σώματος , οὐκ ἐκεῖνος ὁ τῆς ψυχῆς , οὐ σκότος , οὐ νὺξ , ἀλλὰ πάντα ἡμέρα λαμπρὰ , πάντα φῶς · οὐκ ἔστι καμεῖν , οὐκ ἔστι κόρον λαβεῖν , ἀεὶ ἐν ἐπιθυμίᾳ τῶν ἀγαθῶν διατελέσομεν . Ἰσιδώρου καὶ Χρυσοστόμου . Οὐ τοίνυν περὶ τῆς καταπαύσεως τῶν Ἐβραίων τῆς γενομένης ἐν τῇ Παλαιστίνῃ , διὰ τῆς Ιησοῦ τοῦ υἱοῦ Ναυῆ στρατηγίας , τῷ θεσπεσίῳ Παύλῳ ὁ λόγος . ἐκείνης γὰρ οὐδεὶς λόγος αὐτῷ . εἰς δὲ τὴν προσδοκωμένην ἔσεσθαι βλέπει , καὶ κατ’ ἐκείνης ὁ τῶν νοημάτων σκοπὸς συντείνεται . ὅτι δὲ τοῦτ’ ἔστιν ἀληθὲς , αὐτὸς ἑαυτὸν ἑρμηνεύει λέγων , “ εἰ γάρ “ αὐτοὺς Ἰησοῦς , ” δηλονότι ὁ τοῦ Ναυῆ , “ κατέπαυσεν , οὐκ ἃν “ περὶ ἄλλης ἐλάλει μετὰ ταῦτα ἡμέρας . ἄρα ἀπολείπεται σαβ - “ βατισμὸς τῷ λαῷ τοῦ Θεοῦ . ” εἰ γὰρ αὐτοὺς φησὶν ἐκεῖνος κατέπαυσεν , οὐκ ἂν ὁ Δαβὶδ μετὰ τοσαύτας γενεὰς γενόμενος , περὶ τῆς καταπαύσεως διαλεγόμενος ἔλεγε , “ σήμερον ἐὰν τῆς “ φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε , μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν ὡς ἐν “ τῷ παραπικρασμῷ . ” οὐκοῦν φησὶν ἡ ἀληθινὴ ἀνάπαυσις τῷ λαῷ τοῦ Θεοῦ , τουτέστι τοῖς εὐδοκίμως μετὰ τὴν πίστιν πολιτευσαμένοις , ἀπόκειται , οὐκ ἐν τῇ Παλαιστίνῃ , ἀλλ’ ἐν τῇ ὐπερκοσμίῳ Ἱερουσαλὴμ εὐτρεπισθεῖσα . Βασιλείου ἐν Ἰσαΐαι . Σάββατα γὰρ ἀληθινὰ ἡ προκειμένη ἀνάπαυσις τῷ λαῷ τοῦ Θεοῦ , καὶ φθάνει γε ἐπ’ ἐκεῖνα τὰ σάββατα τὰ τῆς ἀναπαύσεως , παρ’ ᾧ ὁ κόσμος ἐσταύρωται . ὁ ἀποστὰς δηλονότι τῶν κοσμικῶν , καὶ ἐπὶ τὸν ἴδιον τόπον τῆς πνευματικῆς ἀναπαύσεως καταντήσας , ἐν οἷς ὁ γενόμενος οὐκέτι κινηθή - σεται ἀπὸ τοῦ ἰδίου τόπου , ἡσυχίας καὶ ἀπραξίας περὶ τὴν κάτω στάσιν ἐκείνην ὑπαρχούσης · καὶ πῦρ οὐ καύσει ἐν τῇ αἰωνίᾳ καὶ οἰκείᾳ κατοικήσει , διὰ τὸ μὴ ἐπικομίζεσθαι ὕλην πῦρ ἀνάπτουσαν , ξύλον , χόρτον , καλάμην · καὶ βάσταγμα οὐκ ἀρεῖ ὁ μὴ ἔχων τὸ βαρὺ φορτίον τῆς ἀνομίας αὐτῷ ἐπικείμενον , ἀλλ’ ὄντως σάββατα τρυφερὰ ἀναπαύσεται . Καήμεντοσ πρὸσ Ἕλληνασ . Ἀλλὰ γὰρ βοᾷ καὶ νῦν ὁ Κύριος , “ σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς μου ἀκούσητέ , μὴ σκληρύνητε “ τὰς καρδίας ὑμῶν , ” μὴ οὖν περιφρονείτω τίς τοῦ λόγου , μὴ λάθῃ καταφρονῶν ἑαυτοῦ , ὡς οἱ πειράσοντες τὸν Θεὸν ἐν δοκιμασίᾳ . εἰ δὲ δοκιμασία τίς ἐστιν , εἰ θέλεις μαθεῖν , τὸ Ἅγιόν σοι Πνεῦμα ἐξηγήσεται . “ εἶδον γὰρ ἔργα μου , ” φησὶν , “ τεσσαράκοντα ἔτη , καὶ “ οὐκ ἔγνωσαν τὰς ὁδούς μου , διὸ οὐκ εἰσελεύσονται εἰς τὴν κατά - “ παισίν μου . ὁρᾶτε τὴν ἀπειλὴν , ὁρᾶτε τὴν προτροπήν · μεγάλη τῆς ἐπαγγελίας αὐτοῦ ἡ χάρις . ἐὰν σήμερον τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσωμεν . τὸ δὲ σήμερον καθ’ ἑκάστην αὔξεται τὴν ἡμέραν , ἔστ’ ἃν ἡ σήμερον ὀνομάζεται . μέχρι δὲ συντελείας ἡ σήμερον διαμένει , καὶ τότε ἡ ὄντως σήμερον , ἡ ἀνελλιπὴς τοῦ Θεοῦ ἡμέρα τοῖς αἰῶσι συνεκτείνεται . ἀεὶ οὖν τῆς φωνῆς ὑπακούσωμεν τοῦ θείου λόγου . ἡ σήμερον γὰρ ἀΐδιος αἰών ἐστι . καί γε πιστεύσασι μὲν καὶ ὑπακούουσιν , ἡ χάρις ὑπερπλεονάσει , ἀπειθήσασι δὲ καὶ πλανωμένοις κατὰ καρδίαν , ὁδούς τε τὰς κυριακὰς μὴ ἐγνωκόσιν , ἃς εὐθείας ποιεῖν καὶ εὐτρεπίζειν παρήγγειλεν ὁ Ἰωάννης , τούτοις προσώχθισεν ὁ ἕ καὶ ἀπειλεῖ . καὶ δὴ καὶ τὸ τέλος τῆς ἀπειλῆς αἰνιγματωδῶς ἀπειλήν φασιν οἱ παλαιοὶ τῶν Ἑβραίων πλανῆται . οὐ γὰρ εἰσελθεῖν εἰς τὴν κατάπαυσιν λέγονται διὰ τὴν ἀπιστίαν , πρὶν ἣ σφᾶς αὐτοὺς κατακολουθήσαντας τῷ Μωσέως διαδόχῳ , ὀψέ ποτε ἔργῳ μαθεῖν , οὐκ ἃν ἄλλως σωθῆναι μὴ οὐχὶ ὡς Ιησους πεπιστευκότας . Χρυσοστόμου . “ Ἐδοκίμασάν με , ” φησὶ , “ καὶ εἶδον τὰ “ ἔργα μου τεσσαράκοντα ἔτη . ” ὁρᾷς ὅτι οὐ δεῖ τὸν Θεὸν ἀπαιτεῖν εὐθύνας ἀλλ’ ἀντιπροίστασθαι , ἄν τε μὴ , πιστεύειν αὐτῶ . ἐκείνοις γὰρ τοῦτο ἐγκαλεῖ νῦν , ὅτι ἐπείρασαν τὸν Θεόν . ὁ γὰρ βουλόμενος ἀποδείξεις λαβεῖν τῆς δυνάμεως ἣ τῆς προνοίας ἣ τῆς κηδεμονίας αὐτοῦ , οὔπω πιστεύει , οὔτε δυνατὸν αὐτὸν εἶναι οὔτε φιλάνθρωπον . Τοῦτο καὶ πρὸς τοὺς ἐξ Ἑβραίων πιστοὺς γράφων ὁ Παῦλος αἰνίττεται , βουλομένους ἴσως ἤδη τῆς δυνάμεως αὐτοῦ καὶ τῆς ὑπὲρ αὐτῶν προνοίας τὴν ἐξέτασιν καὶ τὸν ἔλεγχον λαβεῖν ἐν τοῖς πειρασμοῖς . προετρέψατο μὲν οὑν αὐτοὺς ἀπὸ τῶν χρηστῶν εἰπὼν , “ μέτοχοι ἐσμὲν τοῦ Χριστοῦ , ” εἶτα πάλιν ἀπὸ τῶν σκυθρωπῶν φήσας , “ φοβηθῶμεν μήποτε καταλειπομένης ἐπαγγελίας , εἰσελ - “ θεῖν εἰς τὴν κατάπαυσιν αὐτοῦ ὑστερήσωμεν . ” ὅτι γὰρ ἐπήγγελται τίς κατάπαυσις , δῆλον καὶ ὁμολογούμενόν ἐστι . τὸ δὲ σήμερον φησὶν , ὥστε μηδέποτε ἀπελπίζειν αὐτούς · ἀεὶ δέ ἐστι τὸ σήμερον . Βασιλείου . Τοῦτο δὲ ἀποσυλᾷ καθ’ ἑκάστην ὁ πονηρός . ἣ γὰρ οὐχὶ τὴν ἁμαρτίαν σήμερον ποιεῖν ὑποβάλλει , τὴν δὲ δικαιοσύνην εἰς τὴν αὔριον πείθει ἡμᾶς ταμιεύσασθαι ; διὰ τοῦτο ὁ Κύριος ἀναλύων αὐτοῦ τὰς πονηρὰς συμβουλίας , “ σήμερον , ” φησὶν , “ ἐὰν τῆς φωνῆς μου ἀκούσητε , μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας “ ὑμῶν . ” ἐκεῖνος λέγει , σήμερον ἐμοὶ , καὶ τὴν αὔριον τῷ Κυρίῳ . ὁ Κύριος ἀντιβοᾷ , σήμερον τῆς ἐμῆς φωνῆς ἀκούσατε . νόησον τὸν ἐχθρὸν , οὐ τολμᾷ συμβουλεῦσαι καθόλου ἀποστῆναι Θεοῦ , οἶδεν ὅτι βαρὺ ἀκοῦσαι τοῦτο Χριστιανοῖς , ἀλλὰ τέχναις ἀπατηλαῖς μεθοδεύει τὴν ἐπιχείρησιν . σοφός ἐστι τοῦ κακοποιῆσαι . συνορᾷ , ὅτι κατὰ τὸ παρὸν ζῶμεν οἱ ἄνθρωποι , καὶ πᾶσα πρᾶξις κατὰ τὸ ἐνεστὼς ἐνεργεῖται . τὰ οὖν σήμερον κλέπτει ἡμῶν διὰ τῆς μεθοδείας , εἰς τὴν αὔριον ἡμῖν τὰς ἐλπίδας περιαφίησιν . εἶτα , ἐπειδὰν ἡ αὔριον ἔλθῃ , πάλιν ἔρχεται ὁ κακὸς συμμεριστὴς ἡμῶν , ἀξιῶν τὴν σήμερον ἑαυτῷ , τὴν δὲ αὔριον τῷ Κυρίῳ . καὶ οὕτως ἀεὶ τὸ μὲν παρὸν δι’ ἡδονῆς , τὸ δὲ μέλλον ταῖς ἐλπίσιν ἡμῶν προσαφιεὶς , λανθάνει ἡμᾶς ἀποβουκολῶν τῆς ζωῆς . ἀλλ’ ἡμεῖς αὐτοῦ μὴ ἀγνοήσωμεν τὰ νοήματα , ἀλλὰ τὸν θεῖον ζηλῶ μὲν Ἀντώνιον . ἦν ἐκείνῳ παράδοξος οὗτος ὁ λογισμός · οὐ γὰρ ἠξίου χρόνῳ μετρεῖν τὴν τῆς ἀρετῆς ὁδὸν , ἀλλὰ πόθῳ καὶ τῇ προαιρέσει · αὐτὸς οὖν οὐκ ἐμνημόνευε τοῦ παρελθόντος χρόνου , ἀλλὰ κα ἡμέραν ὡς ἀρχὴν ἔχων τῆς ἀσκήσεως , μείζω τὸν πόνον εἶχεν εἰς προκοπὴν , ἐπιλέγων ἑαυτῷ τῶν ὄπισθεν ἐπιλανθανόμενοι , καὶ τὸ τοῦ Ἡλιοῦ , “ ζῇ Κύ - “ ριος ᾧ παρέστην ἐνώπιον αὐτοῦ σήμερον . ” παρετηρείτω γὰρ ὅτι σήμερον λέγων , οὐκ ἐμέτρει τὸν παρελθόντα χρόνον , ἀλλ’ ὡς ἀεὶ ἀρχὴν καταβαλλόμενος , καθημέραν ἐσπούδαζεν ἑαυτῷ τῷ Θεῷ παρεστάνειν τοιοῦτον οἷον χρὴ φαίνεσθαι τῷ Θεῷ . Σπουδάσωμεν οὖν εἰσελθεῖν εἰς ἐκείνην τὴν κατάπαυσιν , ἵνα μὴ ἐν τῷ αὐτῷ τις ὑποδείγματι πώη τῆς ἀπειθείας . Χρυσοστόμου . Μέγα μὲν πίστις καὶ σωτήριον , καὶ ἄνευ οὐκ ἔνι σωθῆναι ποτέ . ἀλλ’ οὐκ ἀρκεῖ κἄ ἑαυτὴν τοῦτο ἐργάσασθαι , ἀλλὰ δεῖ καὶ πολιτείας ὀρθῆς . ὥστε διὰ τοῦτο καὶ Παῦλος τοῖς ἤδη μυστηρίων καταξιωθεῖσι παραινεῖ λέγων , “ σπουδάσωμεν εἰσελθεῖν εἰς ἐκείνην τὴν κατάπαυσιν . ” σπουδάσωμεν φησὶν , ὡς οὐκ ἀρκούσης τῆς πίστεως , ἀλλ’ ὀφείλοντος προστεθῆναι καὶ τοῦ βίου . δεῖ γὰρ ὄντως πολλῆς σπουδῆς ὥστε ἀνελθεῖν εἰς τὸν οὐρανόν . εἰ γὰρ γῆς οὐκ ἠξιώθησαν οἱ τοσαῦτα ταλαιπωρηθέντες ἐν τῇ ἐρήμῳ , ἐπειδὴ ἐγόγγυσαν καὶ ἐπόρνευσαν , πῶς τῶν οὐρανῶν ἡμεῖς καταξιωθησόμεθα , ἀδιαφόρως ζῶντες καὶ ῥαθύμως . ὅρα δὲ τὴν ζημίαν . οὐ μόνον μέχρι τοῦ μὴ εἰσελθεῖν , οὐ γὰρ εἶπε σπουδάσωμεν εἰσελθεῖν εἰς τὴν κατάπαυσιν , ἵνα μὴ ἐκπέσωμεν τοσούτων ἀγαθῶν , ἀλλ’ ὃ μάλιστα τοὺς ἀνθρώπους διεγείρει , τοῦτο προσέθηκε . ποῖον δὴ τοῦτο ; τὸ “ ἵνα μὴ ἐν τῷ “ αὐτῷ τις ὑποδείγματι πέσῃ τῆς ἀπειθείας . ” τί ἐστι τοῦτο ; τουτέστιν ἵνα τὸν νοῦ ἔχωμεν ἐκεῖ , τὴν ἐλπίδα , τὴν προσδοκίαν , ἵνα μὴ ὁμοίως ἐκπέσωμεν . ὅτι γὰρ ἐκπεσούμεθα , τὸ ὑπόδειγμα δηλοῖ . Θεοδωρίτου . Ὁ γὰρ ῥᾳστώνῃ συζῶν , καὶ μὴ ποθῶν τῶν ἀγαθῶν ἀπολαῦσαι , ταῖς ἐκείνων τῶν ἀπειθησάντων ὑπεύθυνος ἔσται κατηγορίαις . Τί δέ ἐστιν ἐν τῷ αὐτῷ ὑποδείγματι τῆς ἀπειθείας ; ὡς ἄν τις εἴποι διατί οὐκ εἶδον ἐκεῖνοι τὴν γῆν , ἔλαβον ἀρραβῶνα τῆς θείας δυνάμεως , δέον πιστεῦσαι , πλέον τῷ φόβῳ ὀδόντες , καὶ μηδὲν μέγα περὶ τοῦ Θεοῦ φαντασθέντες , καὶ ὀλιγοψυχήσαντες , οὕτως ἀπώλοντο . ἐστι δὲ καὶ ἕτερόν τι ἐρεῖν , οἷον ὅτι τὸ πλέον ἀνύσαντες τῆς ὁδοῦ , ὅτε πρὸς αὐταῖς ταῖς θύραις ἐγένοντο , πρὸς αὐτῷ τῷ λιμένι κατεποντίσθησαν , τοῦτο καὶ περὶ ὑμῶν δέδοικά φησιν . ὅτι γὰρ καὶ οὗτοι πολλὰ ἔπαθον , ὕστερον αὐτοῖς μαρτυρεῖ λέγων , “ ἀναμνήσθητε τὰς πρότερον ἡμέρας , ἐν αἷς φωτισθέντες πολλὴν ἄθλησιν ὑπομείναντες παθημάτων . ” μηδεὶς οὖν ὀλιγοψυχείτω , μηδὲ πρὸς τὸ τέλος ἀπαγορεύων καταπιπτέτω . εἰσὶ γὰρ εἰσὶν οἳ παρὰ τὴν ἀρχὴν μὲν , μετὰ ἀκμαζούσης προθυμίας προσβάλλουσιν , ὕστερον δὲ , μικρὸν τῷ παντὶ προσθῆναι μὴ βουληθέντες , τὸ πᾶν ἀπώλεσαν . ἱκάνοι φησιν οἱ πρόγονοι παιδεῦσαι ὑμᾶς μὴ τοῖς αὐτοῖς περιπεσεῖν , μὴ τὰ αὐτὰ παθεῖν . τοῦτό ἐστιν , “ ἐν τῷ “ αὐτῷ ὑποδείγματι τῆς ἀπειθείας . ” μὴ ἐκλυώμεθα φησὶν ὃ καὶ πρὸς τῷ τέλει λέγει , “ τὰς παρειμένας χεῖρας , καὶ τὰ παραλε - “ λυμένα γόνατα ἀνορθώσατε . ” κάλλιστα δὲ εἴρηται καὶ τὸ πέση , τοῦτο γὰρ πεσεῖν ὄντως ἐστιν . εἶτα ἴνα μὴ ἄκουσας “ ἐν τῷ αὐτῷ ὑποδείγματι πέσῃ ” τὸν αὐτὸν θάνατον ὑπολάβῃς ὅν περ κἀκεῖνοι ὑπέμειναν , μηδὲ νομίσῃς ὅτι ἁπλῶς τῆς ἀναστάσεως ἀποστερηθήσονται μόνον , ἐπάγει καὶ κόλασιν , καὶ τὸ φρίκης γέμον ἐπιδείκνυσι μυστήριον , καὶ ὅρα τί φησιν , Σῶν γὰρ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ , καὶ ἐνεργὴς καὶ τομώτερος ὑπὲρ πᾶσαν μάχαιραν δίστομον . Χρυσοστόμου . Δείκνυσιν ἐνταῦθα ὅτι κἀκεῖνα αὐτὸς ὁ τοῦ Θεοῦ λόγος , καὶ ζῇ , καὶ οὐκ ἐσβέσθη . μὴ τοίνυν ἐπειδὴ λόγον ἤκουσας , ἁπλῶς νομίσῃς μαχαίρας γάρ ἐστι φησι τομώτερος . ὅρα τὴν συγκατάβασιν , καὶ ἐνταῦθα σκόπει τίνος ἕνεκεν ἐδεήθησαν καὶ οἱ προφῆται εἰπεῖν , τόξον καὶ ῥομφαίαν καὶ μάχαιραν , λέγοντες , “ ἐὰν μὴ ἐπιστραφῆτε , τὴν ῥομφαίαν αὐτοῦ στιλβώσει , τὸ τόξον “ αὐτοῦ ἐνέτεινε καὶ ἡτοίμασεν αὐτό . ” εἰ γὰρ νῦν μετὰ τοσοῦτον χρόνον οὐ δύναται τὸ τοῦ λόγου ὀνόματι καταπλῆξαι μόνον , ἀλλὰ δεῖται τούτων τῶν ῥητῶν ἵνα δείξῃ τὴν ὑπεροχὴν τῆς συγκρίσεως , πολλῷ μᾶλλον τότε . πάσης οὖν φησι μαχαίρας χαλεπώτερον εἰς τὰς τούτων ψυχὰς ἐμπίπτει ὁ λόγος , χαλεπὰς πληγὰς ἐργαζόμενος , καὶ καιρίας δίδωσι τομὰς , καὶ τούτων ἀπόδειξιν οὐ δεῖται παρασχεῖν , οὐδὲ κατασκευάσαι , ἔχων οὕτω τὴν διήγησιν φοβεράν . ποῖος γὰρ πόλεμος ἐκείνους ἀπώλεσε φησὶ , ποῖα μάχαιρα · καὶ οὐχ ἁπλῶς αὐτόματοι κατέπιπτον , μηδὲ γὰρ ἐπειδὴ μὴ ἐπάθωμεν τὰ αὐτὰ , ἀμεριμνήσωμεν , μέχρις οὗ τὸ σήμερον λέγεται , ἔξεστιν ἡμῖν ἀνακτήσασθαι . Ἰσιδώρου . Ὁ θειότατος μέν τοι καὶ ἄρρητος τοῦ Πατρὸς ὁ παρ’ ἡμῶν προσκυνούμενος , εἰκότως Λόγος προσαγορεύεται · οὐχ ὅτι Λόγος μόνον ἐστὶ , καὶ τοῦ Πατρὸς ἑρμηνευτὴς , ὥς τινες οἴονται , ἀλλ’ ὅτι καὶ θᾶττον ἢ λόγος δημιουργεῖ , καὶ ἀπαθῶς ἐτέχθη . Λόγος δὲ ὣν ἐνυπόστατός ἐστι , καὶ οἰκείαν ἰδιότητα ἔχει . ὅτι δὲ οὐκ ἔστιν ἀνυπόστατος , αὐτὸς ὁ Λόγος λόγους ἔχειν φράζει , λέγων , “ ὁ ἀκούων μου τοὺς λόγους καὶ ποιῶν αὐτούς . ” εἰ οὖν ὁ λόγος λόγους ἔχει , οὐκ ἔστιν ἀνυπόστατος , ἀλλ’ ἐνυπόστατος ὣν , διὰ τὸ ἀπαθῶς προεληλυθέναι Λόγος προσαγορεύεται . Ἀοανασίου κατὰ εἰδώλων . Λόγον γάρ φαμεν Θεοῦ , οὐ ἐν ἑκάστῳ τῶν γινομένων συμπεπλεγμένον καὶ συμπεφυκότα , ὃν δὴ καὶ σπερματικὸν τινὲς εἰώθασι καλεῖν , ἄψυχον ὄντα καὶ μηδὲν ληιζόμενον , μήτε νοοῦντα , ἀλλὰ τῇ ἔξωθεν τέχνῃ μόνον ἐνεργοῦντα , κατὰ τὴν τοῦ ἐπιβάλλοντος αὐτῷ ἐπιστήμην . οὐδὲ οἷον ἔχει τὸ λογικὸν γόος λόγον τὸν ἐκ συλλαβῶν συγκείμενον , καὶ ἐν ἀέρι σημαινόμενον , ἀλλὰ τὸν τοῦ ἀγαθοῦ καὶ Θεοῦ τῶν ὅλων ζῶντα καὶ ἐνεργῆ Θεὸν , αὐτολόγον λέγω , ὃς ἄλλος μέν ἐστι τῶν γενητῶν καὶ πάσης τῆς κτίσεως , ἴδιος δὲ καὶ μόνος τοῦ ἀγαθοῦ Πατρὸς ὑπάρχει Λόγος , ὃς τόδε τὸ πᾶν διεκόσμησε · Λόγος δὲ ὣν , οὐ κατὰ τὴν τῶν ἀνθρώπων ὁμοιότητα , ὥσπερ εἶπον , συγκείμενός ἐστιν ἐκ συλλαβῶν , ἀλλὰ τοῦ ἑαυτοῦ Πατρὸς εἰκών ἐστιν ἀπαράλλακτος . ἄνθρωποι μὲν γὰρ ἐκ μερῶν συγκείμενοι , καὶ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος γενόμενοι , συγκείμενον ἔχουσι καὶ διαλυόμενον τὸν ἑαυτῶν λόγον · ὁ δὲ Θεὸς ὤν ἐστιν καὶ οὐ σύνθετος · διὸ καὶ ὁ τούτου Υἱὸς , ὤν ἐστι καὶ οὐ σύνθετος , ἀλλ’ εἰς καὶ μονογενὴς Θεὸς ἐκ Πατρὸς οἷα πηγῆς ἀγαθῆς ἀγαθὸς προελθὼν , τὰ πάντα διακοσμεῖ καὶ συνέχει . Εὐσεβίου Εὐαγγελικὰ Θεοφάνεια . Ὥσπερ δὲ ἐπὶ τοῦ ἡμᾶς παραδείγματος , ὁ μὲν ἀόρατος καὶ ἀφανὴς ἐν ἡμῖν νοῦς , ὃν ὅστις ποτε καὶ ὁποῖος ὣν τὴν οὐσίαν ὑπάρχει , οὐδεὶς πώποτε ἀνθρώπων ἔρω , βασιλεὺς δ᾿ οἷα ἐν ἀπορρήτοις εἴσω τοῖς αὐτοῦ ταμείοις καθιδρυμένος τὰ πρακταῖα βούλεται · λόγος δ’ ἐξ αὐτοῦ πρόεισι μονογενὴς , οἷα πατρὸς ἐξ ἀδύτων μυχῶν γεγεννημένος , ὃς δὴ καὶ πρῶτος τῶν πατρικῶν τοῖς πᾶσι καθίσταται νοημάτων ἄγγελος , εἰς φανερόν τις κηρύττει τὰ ἐν ἀπορρήτοις τῷ πατρὶ βεβουλευμένα , ἔργοις τε ἐπιτελεῖ τὰ βουλεύματα , προιὼν εἰς τὰς πάντων ἀκοάς · εἶθ᾿ οἱ μὲν τῆς ἐκ τοῦ λόγου μεταλαμβάνουσιν ὠφελείας , τὸν δ᾿ ἀφανῆ καὶ ἀόρατον νοῦν τὸν τοῦ λόγου πατέρα , οὐδεὶς πώποτε ὀφθαλμῶν εἶδε · κατὰ ταῦτα δὴ , μᾶλλον δ ἐπέκεινα πάσης εἰκόνος καὶ παραδείγματος , ὁ τοῦ παμβασιλέως Θεοῦ τέλειος Λόγος , οἷα μονογενὴς , οὐ προφορικῇ δυνάμει συνεστὼς , οὐδ᾿ ἐκ συλλαβῶν ὀνομάτων τε καὶ ῥημάτων τὴν φύσιν κατεσκευασμένος , οὐδ’ ἐν φωνῇ δι’ ἀέρος πληττομένη σημαινόμενος , Θεοῦ δὲ τοῦ ἐπὶ πάντων ζῶν καὶ ἐνεργὴς ὑπάρχων Υἱὸς Λόγος , κατ’ οὐσίαν τε ὑφεστὼς οἷα Θεοῦ δύναμις καὶ Θεοῦ σοφία , πρόεισι μὲν τῆς πατρικῆς θεότητος , ἀγαθοῦ δὲ Πατρὸς ἀγαθὸν τυγχάνει γέννημα , αὐτοζωὴ , αὐτοφῶς , γέννημα νοερὸν φωτὸς ἀλήκτου , διὰ πάντων χωρῶν , ἐν πᾶσι τε ὣν καὶ πάντα ἐπιπορευομενος . Γρηγορίου Νύσσησ κατηχητικόν . Ἀλλαμὴν καὶ ὁ ὁμωνύμως λέγεται λόγος , οὐκοῦν εἴτις λέγοι καθ’ ὁμοιότητα τὴν παρ’ ἡμῖν , καὶ τὸν τοῦ Θεοῦ λόγον ὑπονοεῖν , οὕτω μεταχθήσεται πρὸς τὴν ὑψηλοτέραν ὑπόληψιν . ἀνάγκη γὰρ πᾶσα κατάλληλον εἶναι πιστεύειν τῇ φύσει τὸν Λόγον ὡς καὶ τὰ ἄλλα πάντα . καὶ γὰρ δύναμίς τε καὶ ζωὴ καὶ σοφία περὶ τὸ ἀνθρώπινον βλέπεται , ἀλλ’ οὐκ ἄν τις ἐκ τῆς ὁμωνυμίας τοιαύτην καὶ ἐπὶ τοῦ Θεοῦ τὴν ζωὴν καὶ τὴν δύναμιν ἣ τὴν σοφίαν ὑπονοήσειεν . ἀλλὰ πρὸς τὸ τῆς φύσεως τῆς ἡμετέρας μέτρον συνταπεινοῦνται καὶ αἱ τῶν τοιούτων ὀνομάτων ἐμφάσεις . ἐπειδὴ γὰρ φθαρτὴ καὶ ἀσθενὴς ἡμῶν ἡ φύσις , διὰ τοῦτο ὠκύμορος ἡ ζωὴ , ἀνυπόστατος ἡ δύναμις , ἀπαγὴς ὁ λόγος . ἐπὶ δὲ τῆς ὑπερκειμένης φύσεως τῷ μεγαλείῳ τοῦ θεωρουμένου πᾶν τὸ περὶ αὐτῆς λεγόμενον συνεπαίρεται . οὐκοῦν κάη Λόγος Θεοῦ λέγηται , οὐκ ἐν τῇ ὁρμῇ τοῦ φθεγγομένου τὴν ὑπόστασιν ἔχειν νομισθήσεται , καθ’ ὁμοιότητα τοῦ ἡμετέρου μεταχωρῶν εἰς ἀνύπαρκτον . ἀλλ’ ὥσπερ ἡ ἡμετέρα φύσις ἐπίκοπος οὖσα καὶ τὸν λόγον ἐπίκηρον ἔχει , οὕτως ἡ ἄφθαρτος καὶ ἀεὶ ἑστῶσα φύσις , ἀίδιον ἔχει καὶ ὑφεστῶτα τὸν Λόγον . Εἰ δὴ τοῦτο κατὰ τὸ ἀκόλουθον ὁμολογηθείη τὸ ὑφεστάναι τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ’ς , ἀνάγκη πᾶσα ἐν ζωῇ τὴν ὑπόστασιν τοῦ Λόγου ὁμολογεῖν . οὐ γὰρ καθ’ ὁμοιότητα τῶν λίθων ἀψύχως ὑφεστάναι τὸν λόγον εὐαγές ἐστιν οἴεσθαι . ἀλλ’ εἰ ὑφέστηκε νοερόν τι χρῆμα καὶ ἀσώματον ὣν , ζῇ πάντως . εἰ δὲ τοῦ ζῇν κεχώρισται , οὐδὲν ἐν ὑποστάσει πάντως ἐστίν . ἀλλαμὴν ἀσεβὲς ἀπεδείχθη τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἀνυπόστατον εἶναι · οὐκοῦν συναπεδείχθη κατὰ τὸ ἀκόλουθον ἐν ζωῇ τοῦτον θεωρεῖσθαι τὸν Λόγον . ἁπλῶς δὲ τῆς τοὐ Λόγου φύσεως κατὰ τὸ εἰκὸς εἶναι πιστευομένης , καὶ οὐδὲ μίαν διπλόην καὶ σύνθεσιν ἐν ἑαυτῇ δεικνυούσης , οὐκέτ’ ἄν τις κατὰ μετουσίαν ζωῆς τὸν Λόγον ἐν ζωῇ θεωροίη . οὐ γὰρ ἃν ἐκτὸς εἴη συνθέσεως ἡ τοιαύτη ὑπόληψις τὸ ἕτερον ἐν ἑτέρῳ λέγειν εἶναι , ἀλλ’ ἀνάγκη πᾶσα τῆς ἁπλότητος ὁμολογουμένης , αὐτοζωὴν εἶναι τὸν Λόγον οἴεσθαι , οὐ ζωῆς μετουσίαν . εἰ οὖν ζῇ ὁ Λόγος ὡς ζωὴ ὣν , καὶ προαιρετικὴν πάντως δύναμιν ἔχει , οὐδὲν γὰρ ἀπροαίρετον τῶν ζώντων ἐστι . τὴν δὲ προαίρεσιν ταύτην καὶ δυνατὴν εἶναι κατὰ τὸ ἀκόλουθον , ἐσεβές ἐστι λογίζεσθαι · εἰ γὰρ μή τις τὸ δυνατόν ὁμολογοίη , τὸ ἀδύνατον πάντως κατασκευάσει . ἀλλαμὴν πόρρω πάντως τῆς περὶ τὸ θεῖον ὑπολήψεως ἐστὶ τὸ ἀδύνατον · οὐδὲν γὰρ τῶν ἀπεμφαινόντων περὶ τὴν θείαν θεωρεῖται φύσιν . ἀνάγκη δὲ πᾶσα τοσαύτην εἶναι ὁμολογεῖν τοῦ Λόγου τὴν δύναμιν , ὅση ἐστὶ καὶ ἡ πρόθεσις , ἵνα μή τις μίξις τῶν ἐναντίων καὶ συνδρομὴ περὶ τὸ ἁπλοῦν θεωροῖτο , ἀδυναμίας τε καὶ δυνάμεως ἐν τῇ αὐτῇ προθέσει θεωρουμένων , εἴπερ τὸ μέν τι δύναιτο , πρὸς δ᾿ ἔτι ἀδυνάτως ἔχει , πάντα δὲ δυναμένην τὴν τοῦ Λόγου προαίρεσιν , πρὸς οὐδὲν τῶν κακῶν τὴν ῥοπὴν ἔχειν . ἀλλοτρία γὰρ τῆς θείας φύσεως ἡ πρὸς κακίαν ὀδμὴ , ἀλλὰ πᾶν ὅτι πέρ ἐστιν ἀγαθὸν , τοῦτο καὶ βούλεσθαι , βουλομένην δὲ πάντως καὶ δύνασθαι , δυναμένην δὲ μὴ ἀνενέργητον εἶναι , ἀλλὰ πᾶσαν ἀγαθοῦ πρόθεσιν εἰς ἐνέργειαν ἀγαγεῖν . ἀγαθὸν δὲ ὁ κόσμος , καὶ τὰ ἐν αὐτῷ πάντα , σοφῶς τε καὶ τεχνικῶς θεωρούμενα . τοῦ Λόγου ἄρα ἔργα τὰ πάντα , τοῦ ζῶντος μὲν καὶ ὑφεστῶτος , ὅτι Θεοῦ Λόγος ἐστί . προαιραμένου δὲ ὅτι ζῆ , δυναμένου δὲ πᾶν ὅτι περ ἃν ἕληται . αἰρουμένου δὲ πᾶν εἴτι τῆς κρείττονος όνος σημασίας ἐστίν . Ἐπεὶ δὲ ὁ Λόγος οὗτος ἕτερος ἔστι παρὰ τὸ οὗ ἐστι Λόγος , τρόπον γάρ τινα τῶν πρός τι λεγομένων καὶ τοῦτο ἐστί . χρὴ γὰρ πάντως τῷ Λόγῳ καὶ τὸν Πατέρα συνυπακούεσθαι . οὐ γὰρ ἃν εἴη Λόγος , μή τινος ὣν Λόγος . εἰ οὖν διακρίνει τῷ σχετικῷ τῆς σημασίας ἡ τῶν ἀκουόντων διάνοια , αὐτόν τε τὸν Λόγον καὶ τὸν ὅθεν ἐστὶν , οὐκέτ’ ἃν ἡμῖν κινδυνεύει τὸ μυστήριον ταῖς Ἑλληνικαῖς μαχόμενον ὑπολήψεσι , τοῖς τὰ τῶν Ἰουδαίων πρεσβεύουσι συνενεχθῆναι . ἀλλ’ ἐπίσης ἑκατέρων τὴν ἀτοπίαν ἐκφεύξεται , τόν τε ζῶντα τοῦ Θεοῦ Λόγον καὶ ἐνεργὸν καὶ ποιητικὸν ὁμολογῶν · ὅπερ ὁ Ἰουδαῖος οὐ δέχεται , καὶ τὸ διαφέρειν κατὰ τὴν φύσιν αὐτόν τε τὸν Λόγον καὶ τὸν ὅθεν ἐστιν . ὥσπερ γὰρ ἐφ’ ἡμῶν ἐκ τοῦ νοῦ φαμὲν εἶναι τὸν λόγον , οὔτε δι’ ὅλου τὸν αὐτὸν εἶναι τῷ νῷ , οὔτε παντάπασιν ἕτερον . τῷ μὲν γὰρ ἐξ ἐκείνου εἶναι , ἀλλ’ ὅτι καὶ οὐκ ἐκείνῳ ἐστί . τῷ δὲ αὐτὸν τὸν νοῦν εἰς τὸ ἐμφανὲς ἄγειν , οὐκέτ’ ἃν ἕτερόν τι παρ’ ἐκείνων ὑπονοοῖτο , ἀλλὰ κατὰ τὴν φύσιν ἓν ὣν , ἕτερον τῷ ὑποκειμένῳ ἐστὶν , οὕτω καὶ ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος τῷ μὲν ὑφεστάναι καθ’ ἑαυτὸν , διήρηται πρὸς ἐκεῖνον παρ’ οὗ τὴν ὑπόστασιν ἔχει , τῷ δὲ ταῦτα δεικνύειν ἐν ἑαυτῷ , ἃ περὶ τὸν Θεὸν καθορᾶται , ὁ αὐτός ἐστι κατὰ τὴν φύσιν ἐκείνῳ τῷ διὰ τῶν αὐτῶν γνωρισματων εὑρισκομένῳ . Κυρίλλου Θησαγρικῶν ιθ΄ . Ἀλλ᾿ εὑρίσκομεν , φησὶν , ἐν Εὐαγγελίοις λέγοντα τὸν Υἱὸν ὡς πρὸς τὸν Πατέρα , “ Πάτερ δόξασον σου τον Τιον , ” ἀντακούοντα παρ’ αὐτοῦ , “ καὶ “ καὶ πάλιν δοξάσω , ” καὶ πῶς ἃν εἶναι δύναιτο Λόγος τοῦ Πατρὸς κατὰ ἀλήθειαν ὁ Υἱὸς , ὅπου φαίνεται πρὸς αὐτὸν διαλεγόμενος ὁ Πατὴρ , διάλεξις δὲ λόγου χωρὶς , οὐκ ἃν γένοιτο ; ἣ τοίνυν αὐτὸς ἑαυτῷ ἔσται διαλεγόμενος ὁ Υἱὸς έστὶν ] , εἴπερ a ὄντως λέγει τι πρὸς αὐτὸν ὁ Πατὴρ , ἕτερος ἐστὶ παρὰ τὸν ἐνδιάθετον καἰ ἐνυπάρχοντα τῷ Θεῷ κατὰ φύσιν λόγον , ὃς καὶ λαλεῖ πρὸς αὐτὸν κατὰ βούλησιν τοῦ Πατρός . Οὐ παύσῃ συκοφαντῶν τὴν ἀσώματον οὐσίαν , Εὐνόμιε , λόγον ἐξ αὐτῆς ἀποτελεῖσθαι πιστεύων τοιοῦτον , ὁποῖος ἃν εἴη καὶ ὁ ἀνθρώπινος , διὰ χειλέων καὶ γλώττης ἀποκτυπούμενος , καὶ τὴν τοῦ πέλας προσράσσων ἀκοήν ; ἵνα δὴ καὶ γένοιτο σαφὴς τοῦ λαλοῦντος ἡ βούλησις . εἰ γὰρ ἐθελήσαις ἀποσώζειν τῇ ἀσωμάτῳ φύσει τὸν αὐτὴ κατάλληλον λόγον , οὐ τοιαύτην εἶναι νομιεῖς τοῦ Πατρὸς τὴν φωνὴν ὡς εἰς ἀκοὴν φέρεσθαι σωματικήν . οὐ γὰρ μόνος ὁ Κύριος ἠκροάσατο τοῦ Πατρὸς λέγοντος “ καὶ ἐδόξασα καὶ “ πάλιν δοξάσω , ” ἀλλὰ γὰρ καὶ οἱ συνόντες αὐτῷ . διδάσκων δὲ σοφῶς ὁ Χριστὸς , ὅτι κυρίως καὶ φυσικῶς οὐκ ἐκείνη τοῦ Πατρὸς ἦν ἡ φωνὴ , ἀλλά τις κτύπος φωνῇ προσεοικὼς , ἐξήγγειλε τοῦ Πατρὸς τὴν ἐφ’ Υἱῷ βούλησιν , καὶ ὅτι περ εἴη τίμιος πη αὐτῷ , λέγει πρὸς τοὺς ἀκροωμένους , “ οὐ δι’ ἐμὲ ἡ φωνὴ αὕτη γέγονεν , “ ἀλλὰ δι’ ὑμᾶς . ” πρόσχες , οὐκ εἶπε λελάληκεν ὁ πατὴρ , ἣ ἐβόησεν , ἣ ἕτερόν τι τοιοῦτον , ἀλλὰ “ δι’ ὑμᾶς γέγονεν ἡ φωνή,’ οὓς ἀμήχανον ἦν ἀνθρώπους ὄντας ἑτέρως δύνασθαι μαθεῖν τοῦ Πατρὸς τὴν βούλησιν , εἰ μὴ ἀνθρωπεία πρὸς αὐτοὺς ἐγένετο φωνὴ , διά τινος θείας ἐνεργείας . τί τοίνυν μάτην τὰ οἰκονομικῶς γεγονότα δι’ ἡμᾶς ἀναφέρεις ἐπὶ τὴν ἀσώματον οὐσίαν , τὰ τῇ γενητῇ πρέποντα ῥιψοκινδύνως καὶ ἐπὶ τὴν ἀγένητον ἀνατιθείς ; Εἰ δὲ καὶ διὰ ταύτην ὑπειλήφασι τὴν αἰτίαν οἱ Χριστομάχοι , μὴ εἶναι τὸν Υἱὸν ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ , ἐπεὶ μήτε ὁ Πατὴρ Λόγος ἐστι , μήτε ὁ Λόγος Πατὴρ , καὶ τὴν ἑνότητα τῆς φύσεως , τῷ διαφόρῳ τῶν ὀνομάτων διατέμνειν δύνασθαι πεπιστεύκασι , λεγέτωσαν ἡμῖν πῶς ὁ προπάτωρ Ἀδὰμ ὁμοούσιος ἔσται πρὸς τὸν ἐξ αὐτοῦ γεγονότα , οὔτε αὐτὸς Ἄβελ εἶναι δυνάμενος , οὔτε μὴν τοῦ Ἄβελ ἐσομένου ποτὲ Ἀδάμ · ἀλλ’ οὐκ ἐκβάλλει τῆς οὐσίας τὴν ταὐτότητα ἡ τῶν ὀνομάτων διαφορά . εἰ δὲ πάλιν κἄ ὑμᾶς ἕτερός ἐστιν ὁ ἐνυπάρχων τῷ Πατρὶ κατὰ φύσιν Θεὸς Λόγος , παρὰ τὸν ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς σημαινόμενον , καὶ κεῖται μέν τις ἐν Πατρὶ κεκρυμμένος καὶ ἐνδιάθετος , ἕτερος δέ τις ἐστὶν ἐξαγγελτικος τῶν παρ’ αὐτοῦ λεγομένων , ὃν καὶ Ἰωαννης Θεὸν Λόγον εἶναι φησὶν , πῶς ἔτι τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ , τὸ ἁπλοῦν καὶ ἀσύνθετον σωθήσεται , εἴπερ ἀναγκαίως ὁ κεκρυμμένον τι καὶ ἐμφανὲς ἔχων , ἁπλοῦς οὐκ ἃν εἴη , σύνθετος δὲ μᾶλλον καὶ ἐκ δύο συγκείμενος ; ἔστι δὲ ἁπλοῦς κατὰ φύσιν ὁ Θεὸς , καὶ οὐδὲν αὐτῶ σύνθετον . εἷς ἄρα Λόγος ἐν αὐτῷ φυσικός τε καὶ ἐνδιάθετος ὁ Υἱός . καὶ πῶς ἃν δύναιτό φησιν Λόγος εἶναι τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱὸς , εἴπερ ὁ μὲν Λόγος ῥήματός ἐστιν ἀργὴ προφορὰ , ὁ δὲ υἱὸς ζωὸν ἐστί ; σκανδαλίζῃ μάτην οὐκ ἀναβαίνων τὰ ἀνθρώπινα . ἣ οὐκ οἶσθα ὅτι τοῖς καθ’ ἡμᾶς ὀνόμασι τὸ θεῖον ἀποκαλεῖται · πάντα δὲ ἑτέρως ἐστὶν ἣ καθάπερ ἡμεῖς ; οὐ γὰρ ἐπειδή περ ὁ τοῦ ἀνθρώπου Λόγος ἀνυπόστατος , καὶ γλώττης ἐξήχημα πρὸς ἀέρα πεμπόμενον . διὰ τοῦτο καὶ ὁ θεῖος ὡσαύτως ἕξει λόγος , ἀλλὰ ζῶν ἐκ ζῶντος , καὶ ὑφεστηκὼς ἐξ ὑφεστηκότος ἐστίν . εἰ δὲ Λόγος ἐκλήθη , κατὰ τὴν σὴν δυσφημίαν , οὐχ ὅτι κατὰ φύσιν τοῦτο ἐστὶν ἐκ Πατρὸς προελθὼν , καὶ τῆς τοῦ τεκόντος οὐσίας ἐμφαντικὸς , ἀλλ’ ὅτι τὸν παρὰ Πατρὸς ἀκούσας λόγον , ἐξαγγέλλει τοῦτον εἰς ἡμᾶς , τήρει καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις τὴν ἴοην ἀκολουθίαν , ἵνα καὶ μειζόνως ἀσχημονήσῃς . εἰ γὰρ λόγος ἐστὶν ὅτι λόγον ἀκήκοεν , ἀναγκαίως εἰπεῖν ὅτι καὶ δικαιοσύνη καὶ ἁγιασμός ἐστιν , ὡς δικαιοσύνης καὶ ἁγιασμου μέτοχος , καὶ οὐ κατὰ φύσιν ταῦτα ὑπάρχων τὰ δὲ μὴ κατὰ φύσιν , ῥαδίως ἀποσυμβήσεται , καὶ ποτὲ δικαιοσύνης καὶ ἁγιασμοῦ ἔρημος καθ᾿ ὑμᾶς ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος φανεῖται . εἰ οὖν διὰ τοῦτο κεκλῆσθαι φησὶν ἑαυτὸν λόγον , ἐπειδή περ ἀκούσας παρὰ τοῦ Πατρὸς τοῦτον εἰς ἡμᾶς ἐξήγγειλεν , οὐκέτι Λόγος ἐστὶν , ἀλλὰ λόγου μέτοχος . οὐκοῦν μηδὲ Λόγος ὀνομαζέσθω , ἣ εἰ Λόγος , μὴ μέτοχος λόγου . Ἀθανασίου . Ἀλλ᾿ ἡμεῖς τούτοις ἐρρῶσθαι φράσαντες , ὅτι οὐκ ἔστιν ὁ Υἱὸς Λόγος ἐν καρδίᾳ τοῦ Πατρὸς , ἀλλὰ Λόγος ζῶν , ἀπὸ ζῶντος Θεοῦ ἐκλάμψας , ἀνάρχως τῷ Πατρὶ συνὼν , ὡς μηδέποτε μόνον ἐπινοεῖσθαι τὸν Πατέρα . περὶ τούτου καὶ Παῦλος φησὶ , “ ζῶν γὰρ ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος καὶ ἐνεργής . ἵνα δὲ μὴ λόγον ἀκούσαντες , μηδὲν φοβερὸν ὑποπτεύσωσιν , ἐπεξηγεῖται τὸ εἰρημένον , τῶν παρ’ ἡμῖν δεηθεὶς ὑποδειγμάτων · ἐπάγει γοῦν , “ καὶ “ τομώτερος ὑπὲρ πᾶσαν μάχαιραν δίστομον , καὶ διικνούμενος “ ἄχρι μερισμοῦ ψυχῆς καὶ πνεύματος , ἁρμῶν τε καὶ μυελῶν , “ καὶ κριτικὸς ἐνθυμήσεων καὶ ἐννοιῶν καρδίας . ” Χρυσοστόμου . Ἐνταῦθα φοβερόν τι ἠνίξατο , ἣ ὅτι τὸ διαιρεῖ ἀπὸ τῆ , ψυχῆς , ὅπερ ἐστιν ἡ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις ἀπειλουμένη διχοτομία , ἡ τελεία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἐγκατάλειψις · οὑ γενομένου λοιπὸν πάντα ἕψεται τὰ χαλεπά . ἣ οἶ καὶ αὐτῶν τῶν ἀσωμάτων διϊκνεῖται , οὐ καθὼς ἡ μάχαιρα μόνον τῶν σωμάτων . δείκνυσιν ἐνταῦθα ὅτι καὶ ψυχὴ κολάζεται , καὶ ὅτι τὰ ἐνδότατα διερευνᾶται , ὅλον δι᾿ ὅλου διϊκνουμένη τὸν ἄνθρωπον . καἰ ἵνα μὴ τὰ τῆς ψυχῆς ἀκούσαντες ῥαθυμήσωσι , προστίθησι καὶ τὰ τοῦ σώματος . τότε γὰρ οὕτω γίνεται , καθάπερ τίς βασιλεὺς ἄρχοντας ἁμαρτῶντας μεγάλα πρότερον ἀπογυμνοῖ οἷον τῆς στρατείας , καὶ τὴν ζώνην ἀφελόμενος καὶ τὸ ἀξίωμα , καὶ τὸν κήρυκα τότε κολάζει , οὕτω καὶ ἐνταῦθα τοῦ Πνεύματος ἡ μάχαιρα ἐργάζεται . εἰπὼν δὲ “ κριτικὸς ἐνθυμήσεων καὶ ἐννοιῶν καρδίας , ” μάλιστα αὐτοὺς ἐφόβησε . μὴ γὰρ εἰ ἔτι , φησὶν , ἐν τῇ πίστει ἑστήκατε , μὴ μετὰ πληροφορίας δὲ θαρρεῖτε , αὐτὸς τὰ ἐγκάρδια κρίνει , ἐκεῖ γὰρ διαβαίνει καὶ κολάζων καὶ ἐξετάζων . Καὶ οὐκ ἔστι κτίσις ἀφανὴς ἐνώπιον αὐτοῦ . Τοῦ αὐτοῦ . Τί λέγω περὶ ἀνθρώπων φησὶν , κἂν γὰρ Ἄγγελους εἴπῃς , κἂν Ἀρχαγγέλους , κἂν τὰ Χερουβὶμ καὶ τὰ Σεραφὶμ , κἂν οἱανδήποτε κτίσιν , πάντα ἐκκεκάλυπται τῷ ὀφθαλμῷ ἐκείνῳ , πάντα δῆλα ἐστὶ καὶ φανερά . Θεοδωρίτου . Οὐδέν ἐστι τὸ λαθεῖν αὐτὸν δυνατὸν τὸν δικαστὴν , πάντα δὲ ἀκριβῶς ἐπίσταται καὶ αὐτῶν τῶν λογισμῶν τὰ κινήματα . οἶδε τὰ ἐν τῷ σκότει γινόμενα . οἶδε τὰ κρύβδην τολμώμενα . οὐ λέληθεν αὐτὸν τὰ πονηρὰ βουλεύματα τῆς ψυχῆς · ἀσώματος γὰρ ὣν , μέσος καὶ ψιθυρισμῶν καὶ βλεμματων και νοημάτων ἔστηκεν . Πάντα δὲ γυμνὰ καὶ τετραχηλισμένα τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ , πρὸς ὃν ἡμῖν ὁ λόγος . Χρυσοστόμου . Τὸ τετραχηλισμένα εἴρηται ἀπὸ μεταφορᾶς τῶν δερμάτων τῶν ἀπὸ τῶν ἱερείων ἐξελκομένων . ὥσπερ γὰρ ἐκεῖνα ἐπειδάν τις σφάξας ἀπὸ τῆς σαρκὸς παρελκύσει τὸ δέρμα , πάντα τὰ ἔνδον ἀποκαλύπτει , καὶ δῆλα ποιεῖ τοῖ ; ἡμετέροις ὀφθαλμοῖς , οὕτω καὶ τῷ Θεῷ δῆλα πρόκειται πάντα . “ πρὸς ὅν , ” φησιν , “ ἡμῖν ὁ λόγος , ” τουτέστι , ᾧ μέλλομεν δοῦναι εὐθύνας τῶν πεπραγμένων · ἡ γὰρ ἡμέρα δηλώσει ἐκείνη , ὅταν ὁ ζῶν τοῦ Θεοῦ Λόγος τὰ κρυπτὰ τῶν ἀνθρώπων εἰς μέσον ἄγων , καὶ τοῖς λάθρα γινομένοις παρὼν , πάντα γυμνὰ καὶ τετραχηλισμένα πρὸ τῶν ἁπάντων ὀφθαλμῶν θῇ . σὺ δέ μοι θέα πῶς ἀεὶ τῶν σωματικῶν εἰκόνων δεῖται , ὅπερ ἦν τῆς ἀσθενείας τῶν ἀκουόντων . ὅτι γὰρ ἀσθενεῖς ἦσαν , ἐδήλωσεν εἰπὼν νωθροὺς αὐτοὺς εἶναι , καὶ χρείαν ἔχοντας γάλακτος οὐ στερεᾶς τροφῆς . Ἰσιδώρου . Διὰ τοῦτο τὸ γυμνὰ καὶ τετραχηλισμένα εἴρηται , ἐκ μεταφορᾶς τῶν ἱερείων τῶν εἰς θυσίαν προσαγομένων . ὥσπερ γὰρ ἐκεῖνα τῶν δορῶν ἀφαιρούμενα , πάσης τῆς φαινομένης ἀπογυμνοῦνται περιβολῆς , καὶ τῶν κεκρυμμένων ἔνδοθεν ἐπιδείκνυται τὴν διάθεσιν , καὶ τραχηλίζεται εἰς ἔρευναν παντὸς ὀστέου καὶ μέλους πρὸς τὸ πάντα ἐκκαθαρθῆναι διὰ τὴν τοῦ αἵματος τῷ προσάγοντι καθαρότητα , οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς μεγάλης τοῦ Κυρίου ἡμέρας ἡ τῶν ἀδήλων καὶ ἀφανῶν πράξεων ἀνακάλυψις , ἀναγνώσει καὶ τραχηλισμῷ εἰκυῖα φανήσεται , οὐδενὸς λαθεῖν δυναμένου , ἀλλὰ πάντων εἰς τοὐμφανὲς ἀγομένων . Θεοδωρίτου . Γυμνὰ γὰρ αὐτῷ καὶ τὰ κεκρυμμένα . τὸ τετραχηλισμένα τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ , ἐκ μεταφορᾶς τέθεικε τῶν θυομένων ζώων , ἃ παντελῶς ἄφωνα κεῖται , τῆς σφαγῆς τὴν ζωὴν ἀφελομένης , καὶ μετὰ τῆς ζωῆς τὴν φωνὴν , οὕτω φησὶ καὶ ἡμεῖς κρινόμενοι θεώμεθα μὲν ἅπαντα , δυσσεβῶς παρ’ ἡμῶν ἣ παρανόμως γεγενημένα , σιγῶντες δὲ τῆς τιμωρίας δεχόμεθα τὴν ψῆφον , ἅτε δὴ τὸ δίκαιον αὐτῆς ἐπιστάμενοι . Κυρίλλου Θησαυρικῶν λβ΄ . Ἐνταῦθα μέν τοι πάλιν ὁρᾷν τὰ τοῦ Πατρὸς ἴδια φέροντα τὸν Υἱὸν , καὶ τοιούτοις ἐπαγλαϊζόμενον ἀγαθοῖς οἷς περ ἃν φαίνοιτο καὶ ὁ γεννήσας αὐτόν . τοῦ Θεοῦ τοιγαροῦν καὶ Πατρὸς πάντα φέροντος ἑτοίμως , καὶ πᾶσιν ἀκωλύτως ἐνατενίζοντος , εἰδότος τε ἔτι καρδίας καὶ νεφροὺς , καὶ διὰ τοῦτο λέγοντος ποτὲ μὲν , “ τίς οὗτος ὁ κρύπτων με βου - “ λήν ; ” ποτὲ δὲ “ Θεὸς ἐγγίζων ἐγώ εἰμι , καὶ οὐχὶ Θεὸς πόρρωθεν . “ μὴ ἀπ’ ἐμοῦ κρυβήσεταί τι ; ” τοῦτο προσεῖναι καὶ τῷ Υἱῷ δι’ ὧν ἔφησεν ὁ Παῦλος ἐπιμαρτυρεῖ . εἶτα ζῶντος τοῦ Πατρὸς διὰ τὸ εἶναι ζωὴν ζῶντα καὶ τὸν λόγον ἀποκαλεῖ , διὰ τὸ εἶναι καὶ αὐτὸν κατὰ φύσιν ζωήν . πάντων οὖν ὅσα πρόσεστι τῷ Πατρὶ κατὰ φύσιν , καὶ ἐν Υἱῷ κειμένων φυσικῶς τε καὶ οὐσιωδῶς , τίς ποίημα λέγων αὐτὸν , οὐκ ἃν εἴη τοῖς ἀφύκτοις τῆς δυσφημίας ἐγκλήμασιν ἔνοχος ; πῶς γὰρ οὐκ ἃν εἴη ἀλλήλοις ὁμοφυῆ τὰ τῆς αὐτῆς ὄντα φύσεως τε καὶ οὐσιώδους ἐνεργείας ; ὅρα δὲ ὅτι τῶν πάντων αὐτὸν ὁ Παῦλος διαστέλλων τρανότατα λέγει , ὅτι πάντα τετραχήλισται τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ . εἰ τοίνυν πάντων ἐστὶ ποιητὴς , καὶ πάντα ἐνώπιον αὐτοῦ τετραχήλισται , οὐκ ἃν εἴη τῶν πάντων εἷς ποιητής ; καὶ ᾧ τὰ πάντα γυμνὰ καὶ τετραχηλισμένα ἐστὶν , οὐκ ἃν εὐλόγως νοοῖτο εἷς ὑπάρχειν τῶν τετραχηλισμένων . ἐν γὰρ τῷ λέγειν τὰ πάντα , οὐδὲν ἀφεῖκεν ἐκτός . καὶ εἰ ἐν μόνοις τοῖς κτίσμασι πληροῦται τὰ πάντα , ἕτερος ἃν εἴη παρ’ αὐτὰ ὁ μὴ ἐν αὐτοῖς ἀριθμούμενος . οὕτω καὶ ὁ μακάριος Παῦλος τοῦ πάντα νοεῖ τὴν δύναμιν . ἑρμηνεύων γὰρ τὸ “ πάντα ὑπέταξας ὑπὸ τοὺς “ πόδας αὐτοῦ , ” ἐπιφέρει σοφῶς , “ ἐν δὲ τῷ λέγειν τὰ πάντα , “ οὐδὲν ἀφῆκεν αὐτῶ ἀνυπότακτον . ” εἰ τοίνυν τὸ πάντα τῶν ὅλων ἐστὶ περιεκτικὸν , τὰ πάντα δὲ τῷ Υἱῷ τετραχήλισται , οὐκ ἃν εἴη τῶν πάντων εἷς , ἀλλ’ ἕτερος παρ’ αὐτά . Κυρίλλου . Τὸ γε μὴν “ διϊκνούμενος ἄχρι μερισμοῦ ψυχῆς “ καὶ πνεύματος , ” ἔστι καὶ οὕτως νοῆσαι , ὅτι τὸ παρὰ Θεοῦ κήρυγμα διαιρεῖ καὶ μερίζει τὰ τῆς ψυχῆς μέρη , δεκτικὴν ποιοῦν κα χωρητικὴν τῶν ἀκουομένων . Ἔχοντες οὖν ἀρχιερέα μέγαν , διεληλυθότα τοὺς οὐρανοὺς , Ἰησοῦν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ , κρατῶμεν τῆς ὁμολογίας . Θεοδωρίτου . Ἐν μὲν τοῖς πρόσθεν εἰρημένοις μᾶλλον ἑρμηνευμένοις , τῶν καταπαύσεων τὴν σύγκρισιν ἐποιήσατο , καὶ ἔδειξε τὴν ἡμῖν ἐπηγγελμένην ἀμείνω τοῖς Ἰουδαίοις ὑπεσχημένης . ἐκείνοις γὰρ , τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας ὑπέσχετο , ἡμῖν δὲ τὸν οὐρανόν . ἐντεῦθεν δὲ λοιπὸν τῆς ἀρχιερωσύνης ποιεῖται τὴν παρεξέτασιν , καὶ δείκνυσι πολλῷ μείζονά τε καὶ κρείττονα τῆς Λευιτικῆς τὴν κατὰ τάξιν Μελχισεδέκ · τῷ παραινετικῷ δὲ πάλιν σχήματι κεχρημένος ποιεῖται τὴν σύγκρισιν , ἵνα μὴ δόξῃ τοῖς ἔτι τὴν κατὰ νόμον πολιτείαν ἀσπαζομένοις τῷ νόμῳ πολεμεῖν , ἀλλ’ οὐ τῆ ἀληθείᾳ συνηγορεῖν . Ἀρχιερέα δὲ τὸν Κύριον Ἰησοῦν προσηγόρευσεν ὡς τὴν ὑπὲρ ἡμῶν προσενηνοχότα θυσίαν , καὶ ἄραντα τοῦ κόσμου τὴν ἁμαρτίαν . τούτου δὴ χάριν καὶ ἀμνὸς ὠνομάσθη . “ ἴδε ” γάρ φησιν , “ ὁ “ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ , ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου . ” δῆλον δὲ καὶ τοῖς ἄγαν φιλονείκοις , ὡς ἀνθρώπεια τὰ ὀνόματα . εἰ δὲ τῆς θεότητος ταῦτα τινὲς ὑπειλήφασι , καλείτωσαν αὐτὴν καὶ κατάραν , καὶ δούλου μορφὴν , καὶ ὅσα τοιαῦτα . εἰ δὲ οὐδὲν τούτων τῆς θείας φύσεως ἴδιον , λείπεται νοεῖν ταῦτα τῆς οἰκονομίας ὀνόματα . ὥσπερ γὰρ ἄνθρωπος λέγεται γεγενῆσθαι φύσιν ἀνθρωπείαν ἀνειληφὼς , οὕτως ἀρχιερεὺς ἡμῶν ὡς ἄνθρωπος κέκληται . τοῦτο δὲ καὶ τὰ ἀποστολικὰ ἡμᾶς διδάσκει ῥητά · δείκνυσι γὰρ αὐτὸν τοὺς οὐρανοὺς διεληλυθότα . ἡ δὲ τοῦ δεσπότου Χριστοῦ θεότης , ἀπερίγραφον ἔχει τὴν φύσιν , πανταχοῦ πάρεστι καὶ τοῖς πᾶσι παρίσταται . τοῦτο καὶ αὐτὸς ἡμᾶς ὁ δεσπότης ἐδίδαξεν . οὐδεὶς γάρ , φησιν , “ ἀναβέβηκεν εἰς τὸν οὐρανὸν , εἰ μὴ ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ “ καταβὰς , ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου , ὁ ὣν ἐν τῷ οὐρανῷ . ” κάτω γὰρ ὢν , καὶ τοῖς ἀνθρώποις διαλεγόμενος , ἔλεγεν εἶναι καὶ ἄνω . χρὴ τοίνυν ἡμᾶς εἰδέναι τίνα μὲν τῆς θεολογίας , τίνα δὲ τῆς οἰκονομίας ὀνόματα . ὁ μέν τοι θεῖος Ἀπόστολος ὑποδείξας ἡμῖν τὸν μέγαν τοῦτον ἀρχιερέα , πρῶτον εἰς τὴν ἀληθινὴν εἰσεληλυθότα κατάπαυσιν , καὶ τῶν οὐράνων γεγενημένον ὑπέρτερον , τὴν ὁμολογίαν κατεχειν παρεγγυᾷ . ὁμολογίαν δὲ ἡμῶν τὴν πίστιν ὠνόμασεν . ὁμολογοῦμεν γὰρ πιστεύειν οὐ μόνον εἰς Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ Ἅγιον Πνεῦμα , ἀλλὰ καὶ εἰς ἀνάστασιν νεκρῶν , καὶ εἰς ζωὴν αἰώνιον , καὶ εἰς οὐρανῶν βασιλείαν . Χρυσοστόμου . Ὅρα δὲ ὅτι οὐ τὸ πᾶν τῷ ἱερεῖ δίδωσιν , ἀλλὰ καὶ τὰ παρ’ ἡμῶν ζητεῖ , λέγω δὴ τὴν ὁμολογίαν . ποίαν δὴ ταύτην ; ὅτι ἀνάστασις ἐστὶν , ὅτι ἀνταπόδοσις , ὅτι μυρία ἀγαθὰ , ὅτι ὁ Χριστὸς Θεός ἐστιν , ὅτι ἡ πίστις ὀρθὴ , ταῦτα ὁμολογήσωμεν , ταῦτα κατέχωμεν . ὅτι γὰρ ταῦτα ἀληθῆ , δῆλον ἐκ τοῦ τὸν ἀρχιερέα ἔνδον εἶναι · εἰ καὶ μὴ πάρεστι τὰ πράγματα , ἀλλ’ ἡμεῖς ὁμολογήσωμεν , εἰ ἄρτι παρῆν , ψεῦδος ἢν , ὥστε καὶ τοῦτο ἀληθὲς , τὸ ὑπερτίθεσθαι . καί γὰρ ὁ ἀρχιερεὺς ἡμῶν μέγας , “ Μωσῆς μὲν “ γάρ ” φησιν , “ οὐκ εἰσῆλθεν εἰς τὴν κατάπαυσιν , αὐτὸς δὲ “ εἰσῆλθε . ” καὶ πῶς τοῦτο οὐδαμοῦ τέθεικεν ; ἵνα μὴ δόξωσιν ἀπολογίαν εὑρίσκειν . συμπεριέλαβε δὲ αὐτὸ , καὶ ἵνα μὴ δόξῃ κατηγορεῖν τοῦ ἀνδρὸς , φανερῶς αὐτὸ οὐκ εἶπεν . εἰ γὰρ οὐδενὸς τούτων λεχθέντος ταῦτα προέφερον λέγοντες , κατὰ Μωσέως καὶ κατὰ τοῦ νόμου οὗτος εἴρηκε , πολλῷ μᾶλλον εἰ εἰπεν οὐκ ἔστι Παλαιστίνη , ἀλλ’ οὐρανὸς , μεῖζον ἃν τοῦτον εἶπον . ὅρα δὲ τὴν ἀκολουθίαν . ἐπειδὴ εἶπεν ἄνωθεν , “ παρακαλεῖτε ἀλλήλους , ” ὥς τινος εἰπόντος . τί οὖν ποιήσομεν ἵνα μὴ πέσωμεν , μηδὲ ὀλιγοψυχήσωμεν ; ἱκανὰ μὲν κακεῖνα παιδεῦσαι φησὶν , ἔχομεν δὲ καὶ ἀρχιερέα μέγαν ὃς διῆλθε τοὺς οὐρανοὺς καὶ ἐκάθισεν ἐπὶ τὸν πατρικὸν θρόνον . τοιγαροῦν καὶ ἡμᾶς ἰσχύει εἰσαγαγεῖν , ἀλλ’ οὐχ ὥσπερ Μωϋσῆς , οὔτε αὐτὸς ἴσχυσεν εἰσελθεῖν εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας , οὔτε τὸν λαὸν εἰσήγαγεν . ἐπειδὴ μέν τοι εἶπεν , “ οὐκ ἔστι κτίσις ἀφανὴς “ ἐνώπιον αὐτοῦ , ” τὴν θεότητα αἰνιττόμενος , πάλιν ἐπειδὴ τῆς σαρκὸς ἐπελάβετο , συγκαταβατικώτερον διαλέγεται , καὶ ἀρχιερέα λαλεῖ τὸν Κύριον , καὶ μείζονα δείκνυσι τὴν κηδεμονίαν , καὶ ὅτι ὥσπερ οἰκείων προιστᾶται , καὶ οὐ θέλει αὐτοὺς ἐκπεσεῖν · διὰ τοῦτο ἐπήγαγεν , Οὐ γὰρ ἔχομεν ἀρχιερέα μὴ δυνάμενον συμπαθῆσαι ταῖς ἀσθενείαις ἡμῶν , πεπειραμένον δὲ κατὰ πάντα καθ᾿ ὁμοιότητα χωρὶς ἁμαρτίας . Χρυσοστόμου . Τοῦτο καὶ ἀνωτέρω ἔλεγεν , “ ὅτι ἐν ᾧ πέπονθεν “ αὐτὸς πειρασθεὶς δύναται τοῖς πειραζομένοις , βοηθῆσαι . ” τὸ αὐτὸ κἀνταῦθα ποιεῖ . ὃ δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν . ἦλθε , φησὶν , ὁδὸν ἣν καὶ ἡμεῖς νῦν , μᾶλλον δὲ καὶ τραχυτέραν , πάντων γὰρ ἔλαβε τῶν ἀνθρωπίνων πεῖραν . οὐκ ἔστιν ἀγνοῶν τὰ ἡμέτερα , ὡς πολλοὶ τῶν ἀρχιερέων , ὣ τοὺς ἐν θλίψεσιν οὐκ ἴσασιν , οὐδὲ ὅτι ποτέ ἐστι θλίψις . ἐπὶ γὰρ ἀνθρώπων ἀδύνατον εἰδέναι τὴν κάκωσιν τοῦ κακουμένου , τὸν μὴ πεῖραν λαβόντα , καὶ διὰ τῶν αἰσθητῶν ἐλθόντα . ὁ δὲ ἡμέτερος ἀρχιερεὺς , διὰ τοῦτο πρῶτον πάντα ὑπέστη , καὶ τότε ἀνέβη , ἵνα δύνηται συμπαθεῖν . θεοδωρίτου . Ἀλλὰ τί βούλεται ταῦτα τῷ Ἀποστόλῳ ; πολλὰς κατ’ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν οἱ πεπιστευκότες ἐδέχοντο πειρασμῶν τρικυμίας . ψυχαγωγεῖ τοίνυν αὐτοὺς διδάσκων ὡς ὁ ἡμέτερος ἀρχιερεὺς , οὐ μόνον ὡς Θεὸς οἰδε τῆς ἡμετέρας φύσεως τὴν ἀσθένειαν , ἀλλὰ καὶ ὡς ἄνθρωπος , πεῖραν τῶν ἡμετέρων ἔλαβε παθημάτων , μόνης τῆς ἁμαρτίας διαμείνας ἀμύητος . ταύτην δέ φησιν ἡμῶν τὴν ἀσθένειαν ἐπιστάμενος , καὶ τὴν ἁρμόττουσαν ὀρέγει βοήθειαν , καὶ δικάζων ἡμῖν πρὸς τὴν ἀσθένειαν ἐξοίσει τὴν ψῆφον . Χρυσοστόμου . Πεπειραμένον δὲ κατὰ πάντα καθ’ ὁμοιότητα , ὅρα πῶς καὶ ἄνω τὸ παραπλησίως τέθεικεν , εἰπὼν “ παραπλησίως “ μετέσχε τῶν αὐτῶν , ” καὶ ἐνταῦθα τὸ καθ’ ὁμοιότητα , τουτέστιν ἐδιώχθη , ἐνεπτύσθη , ἐσκώφθη , ἀπηλάθη , τὸ τέλος ἐσταυρώθη . προσθεὶς δὲ ὅτι χωρὶς ἁμαρτίας καὶ ἄλλο αἰνίττεται , ἐν θλίψεσιν ὄντα διενεγκεῖν . ὥστε καὶ ὅταν λέγῃ “ ἐν ὁμοιώματι σαρκὸς , ” οὐ τοῦτο φησὶν ὅτι ὁμοίωμα εἶχε σαρκὸς , ἀλλ’ ὅτι σάρκα ἀνέλαβε . διατὶ οὖν εἶπεν “ ἐν ὁμοιώματι ; ” ὅτι περὶ ἁμαρτωλοῦ σαρκὸς ἔλεγεν . ὁμοία γὰρ ἦν τῇ σαρκὶ τῇ ἡμετέρᾳ . τῇ μὲν γὰρ φύσει , ἡ αὐτὴ ἦν ἡμῖν · τῇ δὲ ἁμαρτίᾳ οὐκέτι ἡ αὐτή . Κυρίλλου . Εἰ καὶ μὴ γέγονεν ἄνθρωπος , φησὶν , ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος , ᾔδη μὲν καὶ οὕτω τὴν ἀνθρωπίνην ἀσθένειαν ὡς δημιουργός . αὐτὸς γὰρ ἔγνω τὸ πλάσμα ἡμῶν . ἐπειδὴ δὲ τὴν ἡμῶν ἠμπέσχετο σάρκα , πεπείραται κατὰ πάντα , καὶ οὐ δήπου φαμὲν ὡς ἠγνοηκὼς , ἀλλ’ ὅτι τῇ γνώσει τῇ θεοπρεπεῖ προυποκειμένῃ , καὶ τὸ διὰ πείρας αὐτῆς συνέβη μαθεῖν . γέγονε δὲ συμπαθὴς οὐκ ἀπό γε τοῦ πεπειρᾶσθαι . πόθεν δέ ; ἦν γὰρ ἐλεήμων φύσει καὶ ἔστιν ὡς Θεός . ἐπειδὴ δὲ μετὰ τοῦ εἶναι ὁ ἐστι καὶ γέγονε καθ’ ἡμᾶς ἀνθρωποπρεπῶς , καὶ ταῦτα λέγεται περὶ αὐτοῦ . Ἀθανασίου Περὶ τῆσ σωτηριώλουσ ἐπιφανείασ . Πάντα γὰρ ἔλαβεν ἐκ παρθένου ὅσα ἀρχῆθεν ὁ Θεὸς εἰς σύστασιν ἔπλασεν ἀνθρώπου , καὶ ἐποίησε χωρὶς ἁμαρτίας , οὐ τῆς θεότητος μεταποίησιν ἐνδειξάμενος , ἀλλὰ τῆς ἀνθρωπότητος καινοποίησιν ἐργασάμενος , οὐχὶ ἀνθρώπου πρὸς τὸν Θεὸν ὄντως , κατὰ τοὺς περὶ Ἀπολινάριον , ἀλλὰ Θεοῦ τοῦ μονογενοῦς εὐδοκήσαντος τῷ πληρώματι τῆς θεότητος αὐτοῦ , τὴν τοῦ ἀρχετύπου πλάσιν ἀνθρώπου καὶ ποίησιν καινὴν ἐκ μήτρας παρθένου ἀναστήσασθαι ἑαυτῷ φυσικῇ γεννήσει καὶ ἀλύτῳ ἑνώσει , ἵνα τὴν ὑπὲρ ἀνθρώπων σωτήριον πραγματείαν ποιήσηται , τῷ πάθει καὶ θανάτῳ καὶ ἀναστάσει ἀπολύτρωσιν τῶν ἀνθρώπων κατεργαζόμενος · ἀλλὰ λέγετε ὅτι εἰ πάντα ἔλαβε , πάντως δήπου καὶ τοὺς ἀνθρωπίνους λογισμοὺς εἶχεν . ἀδύνατον δέ ἐστιν ἐν λογισμοῖς ἀνθρωπίνοις ἁμαρτίαν μὴ εἶναι . καὶ πῶς ἐστὶ χωρὶς ἁμαρτίας ὁ Χριστός ; εἴπατε τοίνυν εἰ τῶν ἁμαρτητικῶν λογισμῶν δημιουργὸς ὁ Θεὸς , προσακτέον τῷ Θεῷ τὴν ἰδίαν δημιουργίαν . ἦλθε γὰρ προσαγαγέσθαι τὴν ἰδίαν ποίησιν · ἀλλ’ ἄδικος ἔσται πάλιν ἡ κρίσις καταδικάζουσα τὸν ἁμαρτήσαντα . εἰ γὰρ ἁμαρτητικοὺς λογισμοὺς ἐδημιούργησεν ὁ Θεὸς , πῶς καταδικάζει τὸν ἁμαρτήσαντα ; καὶ πῶς οἷόν τε παρὰ Θεοῦ τοιαύτην κρίσιν γενέσθαι ; εἰ δὲ καὶ ὁ Ἀδὰμ ὑπέκειτο τοῖς τοιούτοις λογισμοῖς , πρὶν ἣ παρακούσαι τῆς τοῦ Θεοῦ ἐντολῆς , πῶς οὐκ ἐγίνωσκε καλὸν καὶ πονηρόν ; λογικὸς μὲν ὣν τῇ φύσει , ἐλεύθερος δὲ τῶν λογισμῶν , πείραν κακοῦ οὐκ εἰδὼς , μόνον δὲ τὸ καλὸν γινώσκων , καὶ ὥσπερ τίς μονότροπος ὣν , παρακούσας δὲ τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ ὑποπέπτωκε τοῖς ἁμαρτητικοῖς λογισμοῖς , οὐ τοῦ Θεοῦ δημιουργήσαντος τοὺς αἰχμαλωτίζοντας ἵζοντας λογισμοὺς , ἀλλὰ τοῦ διαβόλου ἐξ ἀπάτης ἐπισπείραντος . Γρηγορίου Νύσσησ Κατ᾿ Εὐνομίου Λόγ . Β΄ . Διὰ τοῦτο μετέσχε τῆς φύσεως ἡμῶν ὁ μονογενὴς , κατὰ πάντα καθ’ ὁμοιότητα · καθ’ ὁμοιότητα δὲ τῷ μετὰ ψυχῆς καὶ σώματος ἀναλαβεῖν ὅλον τὸν ἄνθρωπον . Προσερχώμεθα οὖν μετὰ παρρησίας τῷ θρόνῳ τῆς χάριτος , ἵνα λάβωμεν ἔλεος , καὶ χάριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν . Χρυσοστόμου . Θρόνον χάριτος τίνα φησί ; τὸν θρόνον τὸν βασιλικὸν , περὶ οὗ φησὶν “ εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου , Κάθου “ ἐκ δεξιῶν μου . ” ἵνα γὰρ μὴ ἀκούων ἀρχιερέα , νομίσῃς ἑστάναι αὐτὸν , εὐθέως ἐπὶ τὸν θρόνον ἄγει . ὁ δὲ ἱερεὺς οὐ κάθηται , ἀλλ’ ἕστηκεν . ὁρᾷς ὅτι τὸ γενέσθαι ἀρχιερέα , οὐ φύσεως ἐστιν , ἀλλὰ χάριτ’ ὃς καὶ συγκαταβάσεως καὶ κενώσεως . θεοδωρίτου . Τάχα δὲ ἐπεὶ ὡς Θεὴ ὁ δεσπότης Χριστὸς , φυσικὴν ἔχει τὴν βασιλείαν καὶ αἰώνιον τὸν θρόνον , “ ὁ θρόνος σου , γάρ φησιν , ὁ Θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος , ” ὡς δὲ ἄνθρωπος καὶ ἀρχιερεὺς καὶ Ἀπόστολος τῆς ὁμολογίας ἡμῶν , ἀκούει “ κάθου ἐκ δεξιῶν μου , ” τοῦτον χάριτος κέκληκε θρόνον ὁ θεῖο , Ἀπόστολος . οἶμαι δὲ αὐτὸν καὶ τὴν φιλανθρωπίαν αἰνίττεσθαι , ᾗ κεχρημένος δικάσει . τοῦτο γὰρ προστέθεικεν , “ ἵνα λά - “ βωμεν ἔλεον , καὶ χάριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν . ” κατὰ γὰρ τὸν παρόντα προσιόντες βίον , καὶ τὴν ἀκραιφνῆ καὶ εἱλικρινῆ πίστιν ἐπιδεικνύμενοι , ἐν τῇ τῆς κρίσεως ἡμέρᾳ τῆς φιλανθρωπίας τευξόμεθα . Χρυσοστόμου . Tί δέ ἐστι “ προσερχώμεθα μετὰ παρρησίας ; ” ὅτι ἀναμάρτητον ἔχομεν ἀρχιερέα καταγωνιζόμενον τὴν οἰκουμένην . “ θαρσεῖτε , γάρ φησιν , ” ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον . ” τὸ γὰρ πάντα μὲν παθεῖν , καθαρὸν δὲ εἶναι ἁμαρτημάτων , τοῦτό ἐστιν . εἰ καὶ ἡμεῖς ὑπὸ ἁμαρτίας ἐσμέν φτσιν , ἀλλ’ αὐτὸς ἀναμάρτητος . πῶς προσερχώμεθα μετὰ παρρησίας ; ὅτι θρόνος χάριτος , οὐ θρόνος κρίσεως νῦν . διὰ τοῦ μετὰ παρρησίας , ἵνα λάβωμεν ἔλεον οἷον ζητοῦμεν · φιλοτιμία γὰρ τὸ πρᾶγμα ἐστὶ , δωρεὰ βασιλική · ἣ τὸ μετὰ παρρησίας , ἀντὶ τοῦ μηδὲν ἔχοντος συνειδὸς πονηρόν , τουττουτέστι μὴ διστάζοντω οὐ γὰρ δύναται μετὰ παρρησίας ὁ τοιοῦτος προσελθεῖν . “ καὶ χάριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν . ” ἃν νῦν προσέλθῃς φησὶ , λήψῃ καὶ χάριν καὶ ἔλεον , εὐκαίρως γὰρ προσέρχῃ · ἃν δὲ τότε προσέλθῃς , οὐκέτι · ἄκαιρος γὰρ τότε ἡ πρόσοδος . οὐ γάρ ἐστι τότε θρόνος χάριτος , ἀλλὰ κρίσεως · ἕως τότε κάθηται χαριζόμενος , ὅταν δὲ ἡ συντέλεια ἐπιστῇ , τότε ἐγείρεται εἰς κρίσιν . “ ἀνάστα , ” γάρ φησιν , “ ὁ Θεὸς κρίνων τὴν γῆν . ” διὰ τοῦτο λέγει , “ καιρῷ δεκτῷ ἐπήκουσά σου , καὶ ἐν ἡμέρᾳ σωτηρίας ἐβοή - “ θησά σοι . ” ἐπεὶ καὶ νῦν τὸ μετὰ τὸ λουτρὸν ἁμαρτάνοντας εὑρίσκειν μετάνοιαν , χάριτος ἐστιν . Θεοδωρίτου . Εἶτα τῆς ἱερωσύνης τὴν αἰτίαν διδάσκει , καὶ τίνος ἕνεκεν ταύτης ἀξιοῦνται τινὲς , καὶ τι ποιεῖν προσήκει τὸν ἀρχιερέα , ὅθεν ἐπάγει , Πᾶς γὰρ ἀρχιερεὺς ἐξ ἀνθρώπων λαμβανόμενος , ὑπὲρ ἀνθρώπων καθίσταται τὰ πρὸς τὸν Θεὸν , ἵνα προσφέρῃ δῶρα τε καὶ θυσίας ὑπὲρ ἁμαρτιῶν , μετριοπαθεῖν δυνά - δυνάμενος τοῖς ἀγνοοῦσι καὶ πλανωμένοις , ἐπεὶ καὶ αὐτὸς περίκειται ἀσθένειαν · καὶ διὰ ταύτην ὀφείλει , καθὼς περὶ τοῦ λαοῦ , οὕτως καὶ ὑπὲρ ἑαυτοῦ προσφέρειν ὑπὲρ ἁμαρτιῶν . Εἶπεν ἄνω ὅτι “ οὐκ ἔχομεν ἀρχιερέα μὴ δυνάμενον συμπαθῆσαι “ ταῖς ἀσθενείαις ἡμῶν , ἀλλὰ πεπειραμένον κατὰ πάντα καθ’ ὁμοιό - “ τητα χωρὶς ἁμαρτίας . ” ἀναγκαίως τοίνυν καὶ ταῦτα προστέθεικε διδάσκων , ὡς καὶ ἐν τῷ νόμῳ οὐκ Ἄγγελος ὑπὲρ ἀνθρώπων ἱερατεύειν ἐτάχθη , ἀλλ’ ἄνθρωπος ὑπὲρ ἀνθρώπων , τὴν αὐτὴν φύσιν ἔχων , τὰ αὐτὰ περικείμενος πάθη , τῆς φύσεως τὴν ἀσθένειαν ἐπιστάμενος , συγγνώμην νέμων τοῖς ὀλισθαίνουσιν , ὀρέγων χεῖρα τοῖς ἁμαρτάνουσιν , ἐκ τῶν οἰκείων καὶ τὰ τοῦ πέλας σκοπῶν · οὑ δὴ χάριν καὶ τὰς θυσίας οὐχ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ μόνον ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ ἑαυτοῦ προσφέρειν νομοθετεῖται . Χρυσοστόμου . Θέλει τοίνυν δεῖξαι λοιπὸν ὁ μακάριος Παῦλος , λος , ὅτι πολλῶ βελτίων ἡ διαθήκη αὕτη τῆς παλαιᾶς . ποιεῖ οὖν τοῦτο πόρρωθεν προκαταβάλλων τοὺς λογισμούς . ἐπειδὴ γὰρ οὐδὲν ἦν σωματικὸν , ἣ φανταστικὸν , οἷον οὐ ναὸς , οὐχ ἅγια ἁγίων , οὐχ ἱερεὺς τοσαύτην ἔχων σκευὴν , οὐ παρατηρήσεις νομικαὶ , ἀλλ’ ὑψηλότερα καὶ τελειότερα πάντα , καὶ οὐδὲν τῶν σωματικῶν , τὸ δὲ πᾶν ἐν τοῖς πνευματικοῖς ἦν · οὐχ οὕτω δὲ τὰ πνευματικὰ τοὺς ἀσθενεστέρους ἐπήγετο ὡς τὰ σωματικὰ , τοῦτον ὅλον ἀνακινεῖ τὸν λόγον · καὶ θέα τὴν σύνεσιν , ἀπὸ τοῦ ἱερέως πρώτου ποιεῖται τὴν ἀρχὴν , καὶ συνεχῶς αὐτὸν ἀρχιερέα καλεῖ , καὶ ἀπ’ αὐτοῦ πρώτου δείκνυσι τὴν διαφοράν · διὰ τοῦτο ὁρίζεται πρῶτον τί ἐστιν ἱερεὺς , καὶ δείκνυσιν εἴ τινα ἔχει ἱερέως , καὶ εἴ τινα σύμβολα γίνεται ἱερωσύνης . ἀντέπιπτε δὲ αὐτῷ ὅτι οὐδὲ εὐγενὴς ἦν , οὔτε ἐκ φυλῆς ἱερατικῆς , οὔτε ἐπὶ τῆς γῆς ἱερεὺς , πῶς οὑν ἱερεύς φησιν , καὶ ὥσπερ ἐν τῇ πρὸς Ῥωμαίους Ἐπιστολῇ , ἀπίθανον λόγον λαβὼν ἡ πίστις ἐργάζεται τοῦτο , ὅπερ οὐκ ἴσχυσεν ὁ πόνος ὁ τοῦ νόμου καὶ ὁ τῆς πολιτείας ἱδρὼς , κατέφυγεν ἐπὶ τὸν πατριάρχην , καὶ εἰς ἐκεῖνον τὸν χρόνον τὸ πᾶν ἀνήγαγεν , οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα , πρῶτον ἀπὸ τῶν παρόντων τοῦτο βεβαιοῦται . ἔδει μὲν γὰρ ἀπὸ τῶν οὐρανίων τὰ ἐπίγεια πιστοῦσθαι , ἀλλ’ ὅταν ἀσθενεῖς ὦσιν οἱ ἀκούοντες , τὸ ἐναντίον γίνεται . τέως οὖν ἃ κοινά ἐστι τίθησι πρῶτα , καὶ τότε δείκνυσιν ὅτι ὑπερέχει . ἡ γὰρ κατὰ σύγκρισιν ὑπεροχὴ οὕτως γίνεται · ὅταν ἐν μὲν τοῖς , κοινωνῇ · ἐν δὲ τοῖς , ὑπερέχει , εἰ δὲ μὴ , οὐκέτι κατὰ σύγκρισιν γίνεται . “ πᾶς , ” φησὶν , “ ἀρχιερεὺς ἐξ “ ἀνθρώπων λαμβανόμενος , ” τοῦτο κοινὸν τῷ Χριστῷ , “ ὑπὲρ ἀν - “ θρώπων καθίσταται τὰ πρὸς τὸν Θεὸν , ” καὶ τοῦτο οὐχ ὅλον , τὰ δὲ λειπόμενα οὐκέτι , “ μετριοπαθεῖν δυνάμενος τοῖς ἀγνοοῦσι καὶ “ πλανωμένοις . ” ἐνταῦθα λοιπὸν ἡ ὑπεροχή . οὐ γὰρ δὴ καὶ ὁδεύει ὁ Κύριος περίκειται ἀσθένειαν , ἀλλὰ τοῦτο ὅλον ἡμέτερον . Ὁμιαία . Διὰ τοῦτο ἴσμεν συγγινώσκειν , ὅτι καὶ αὐτοὶ ἁμαρτήμασιν ὄντες ὑπεύθυνοι . διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὁ Θεὸς οὐκ Ἀγγέλους ἔδωκεν ἡμῖν διδασκάλους , οὐδὲ τὸν Γαβριὴλ ἄνωθεν κατενεγκὼν ἐπέστησεν αὐτοῦ ταῖς ἀγέλαις , ἀλλ᾿ ἀπ᾿ αὐτοῦ τοῦ ποιμνίου ἀναλαμβάνων , ποιεῖ ποιμένας , ἀπ᾿ αὐτῶν τῶν προβάτων τὸν ἀγελάρχην , ἵνα συγγνωμονικὸς ᾖ τοῖς ἀρχομένοις , καὶ τὴν οἰκείαν ἀσθένειαν ἐννοῶν , μὴ ἐπαίρηται κατὰ τῶν ποιμαινομένων , ἀλλ᾿ ἔχῃ χαλινὸν καὶ ταπεινοφροσύνης ὑπόθεσιν , τοῦ οἰκείου συνειδότος τὴν ἀνάγκην . ταῦτα νῦν ὁ Παῦλος φιλοσοφεῖ , καὶ τὴν αἰτίαν ἡμῖν ἄριστα λέγει , δἰ ἣν οὐκ Ἄγγελοι οὐδὲ Ἀρχάγγελοι , ἀλλ᾿ ἄνθρωποι ταῖς ἐκκλησίαις ἐφεστήκασιν , ἵνα δύνωνται συναλγεῖν τοῖς ὁμογενέσι , τὸ τῶν οἰκείων ἁμαρτημάτων συνειδὸς , μέγιστον διδασκαλίαν ταπεινοφροσύνης ἔχοντες . καὶ γὰρ καὶ αὐτὸς περίκειται , ” φησὶν , “ ἀσθένειαν , καὶ διὰ ταύτην ὀφείλει καθὼς περὶ τοῦ λαοῦ “ οὕτως καὶ περὶ ἑαυτοῦ προσφέρειν περὶ ἁμαρτιῶν . ” τοῦτο γοῦν καὶ νῦν γίνεται . καὶ γὰρ τῇ ἱερᾷ ταύτῃ τραπέζῃ παρεστῶτες , καὶ τὴν φρικτὴν θυσίαν ἀναφέροντες , ὥσπερ ὑπὲρ τῶν τοῦ λαοῦ πλημμελημάτων , αἰτοῦμεν γενέσθαι συγχώρησιν , οὕτω καὶ ὑπὲρ τῶν ἡμετέρων αὐτὸν παρακαλοῦμεν , καὶ ὑπὲρ ἁπάντων τὴν θυσίαν ἀναφέρομεν ἐκείνην , καὶ ὑμῶν καὶ ἡμῶν τῶν ἀναφερόντων . διά τοι τοῦτο καὶ τοὺς μέλλοντας δήμους ἐγχειρίζεσθαι , καὶ πόλεις καὶ ἔθνη καὶ δημαγωγοὺς γίνεσθαι καὶ διδασκάλους , πρὸ τῆς χειροτονίας ἀφῆκε τῆς οἰκείας ἀσθενείας καταμαθεῖν τὴν ὑπερβολὴν , γυμνώσας αὐτοὺς τῆς παρ᾿ αὐτοῦ βοηθείας , ἵνα ἐν τοῖς οἰκείοις πάθεσι μαθόντες αὐτῶν τὸ εὐπερίτρεπτον , ἡνίκα ἂν ἑτέροις δικάζωσι , μετὰ πολλὰ τοῦ ἐλέου καὶ τῆς συγγνώμης τὴν ψῆφον ἐκφέρωσι , τῆς οἰκείας ἀναμιμνησκόμενοι συνεχῶς οὐδενείας · καὶ τοῦτο ἴδοι τις ἂν καὶ ἐν τῇ καινῇ καὶ ἐν τῇ παλαιᾷ γενόμενον . Μωσῆς μὲν γὰρ Αἰγυπτίου ἑνὸς , Ἠλίας δὲ πόρνης μιᾶς ἀπειλὴν δείσαντες , ἐφυγαδεύθησαν . Πέτρος δὲ , οὐδὲ βγασιλίδος , οὐδὲ ἀνδρὸς , ἀλλὰ θυρωροῦ κόρης ἀπειλὴν ἔδεισε , καὶ πτῶμα ἔπεσε χαλεπώτατον . ἐπειδὴ γὰρ ἐγυμνώθη τῆς χάριτος , ἐδείχθη καὶ ἡ τούτου ἀσθένεια ἐρήμη γενομένη τῆς τοῦ Θεοῦ κηδεμονίας · ἀφῆκε δὲ αὐτὸν ὁ Θεὸς πεσεῖν , ἐπειδὴ καὶ τοῦτον ἔμελλεν ἄρχοντα ποιεῖν τῆς οἰκουμένης ἁπάσης , ἵνα τῶν οἰκείων ἀναμιμνησκόμενος πτωμάτων , τῶν ἐφεξῆς γινομένων , συγγινώσκῃ τοῖς ὑποσκελιζομένοις · καὶ Μωσῆν δὲ καὶ Ἡλίαν καὶ Παῦλον , γυμνοὺς ὁ Θεὸς τῆς αὐτοῦ ἠφίει χάριτος · ἵνα ὅταν διδαχθῶσιν αὐτῶν τὴν ἀσθένειαν , καὶ πῶς οὐδὲν ἄνθρωπος ἀμοιρῶν τῆς ἄνωθεν ῥοπῆς , ἐπὶ τὸν δικαστικὸν ἀναβάντες θρόνον , καὶ δημαγωγοὶ γενόμενοι καὶ ἄρχοντες , πολλὴν τὴν φιλανθρωπίαν , πολλὴν τὴν συγκατάβασιν , πολλὴν τὴν συγγνώμην περὶ τοὺς ἀρχομένους ἐπιδεικνύωνται . Οὐχ ἑαυτῷ τίς λαμβάνει τὴν τιμὴν , ἀλλ’ ὁ καλούμενος ὑπὸ τοῦ Θεοῦ καθάπερ καὶ Ἀαρών . Ὕστερον , φησὶ , γίνεται καὶ οὐκ αὐτὸς ἐπιπηδᾷ . καὶ τοῦτο δὲ κοινὸν τῷ Χριστῷ . ἐνταῦθα δὲ πάλιν καὶ ἕτερόν τι θεραπεύει , ὅτι ἀπὸ Θεοῦ ἀπέσταλται · ὅπερ ἄνω καὶ κάτω διαλεγόμενος Ἰουδαίοις ἔλεγεν ὁ Χριστὸς , “ ὁ πέμψας με μείζων μού ἐστι . ” καὶ “ ἀπ’ ἐμαυτοῦ οὐκ ἐλήλυθα . ἐνταῦθά μοι δοκεῖ καὶ Ἰουδαίων αίνιττεσθαι τοὺς ἱερέας τοὺς ἐπιπηδῶντας , καὶ τὸν νόμον τῆς ἱερωσύνης παραφθείροντας . Θεοδωρίτου . Ἀρχιερεὺς γὰρ ἔννομος ὁ παρὰ Θεοῦ τὴν χειροτονίαν δεχόμενος . οὕτω γοῦν καὶ Ἀαρὼν ὁ πρῶτος ἀρχιερεὺς τὴν ἀξίαν ταύτην ἐδέξατο . Γρηγορίου Νύσσησ Εἰσ Τὸν Βίον Μωσέδσ . Οἱ μὲν γὰρ περὶ Κορὲ καὶ Δαθὰν ταπεινὸν εἶναι κρίνοντες τὸ φυλάσσειν ἐφ’ ἑαυτῶν τὴν τάξιν ἐφ’ ἧς ἐτάχθησαν , εἰσώθουν ἑαυτοὺς εἰς τὸ τῆς ἱερωσύνης ἀξίωμα , παρώσασθαι τοὺς παρὰ Θεοῦ τὴν λειτουργίαν ταύτην λαχόντας φιλονεικοῦντες · ἀλλ’ οἱ μὲν χάσματι ὑπολειφθέντες καὶ κεραυνοῖς καταπρησθέντες , ἐξηφανίσθησαν . ὁ δὲ Θεὸς ἐδίδαξεν ὅτι θεῖον χρῆμά ἐστιν ἡ ἱερωσύνη , καὶ οὐκ ἀνθρώπινον . ἐδίδαξε δὲ οὕτως , ῥάβδους πη ἑκάστης φυλῆς ἐπὶ τῷ ὀνόματι τῶν δεδωκότων σημάνας ὁ Μώσης , προτίθησι τῷ θυσιαστηρίῳ , ὥστε τῆς ἄνωθεν χειροτονίας μαρτυρίαν γενέσθαι τὴν ῥάβδον θαύματι θείῳ παρὰ τὰς ἄλλας γινομένην ἐπίσημον . καὶ γενομένου τούτου , αἱ μὲν τῶν ἄλλων ῥάβδοι , ὅπερ ἦσαν διέμειναν , ἡ δὲ τοῦ ἱερέως αὐτὴ ἑαυτῇ ῥιζωθεῖσα , οὐ διά τινος ἀλλοτρίας ἰκμάδος , ἀλλὰ τῆς θεόθεν αὐτῇ ἐντεθείσης , κλάδον καὶ καρπὸν ἀνεβλάστησε , καὶ προῆλθεν ὁ καρπὸς εἰς τελείωσιν . κάρυον δὲ ἦν ὁ καρπός . οὗ γενομένου , πρὸς εὐταξίαν ἐπαιδεύθη πᾶν τὸ ὑπήκοον . Νοεῖν δὲ προσήκει διὰ τοῦ καρποῦ , οὗ ἡ ῥάβδος ἐβλάστησε τοῦ ἱερέως , οἷον χρὴ εἶναι τὸν ἐν ἱερωσύνῃ βίον , ἐγκρατῆ , περιεσκληκότα τῇ φαινομένῃ ζωῇ , ἔνδοθεν τὸ ἐδώδιμον ἐν τῷ κρυπτῷ καὶ ἀφανεῖ περιέχοντα , ὃ τότε ἀνακαλύπτεται ὅταν πεπανθῇ τῷ χρόνῳ ἡ βρῶσις , καὶ περιρραγῇ τὸ στῦφον περιβόλαιον , καὶ περιτριβῇ τὸ ξυλῶδες ἐκεῖνο τοῦ ἐδωδίμου προκάλυμμα . εἰ δέ τινος ἱερέως λεγομένου καταμάθῃς τὸν βίον μηλοειδῆ καὶ εὔπνουν καὶ ῥοδόχροον , οἷοι τῶν πολλῶν εἰσι βύσσῳ καὶ πορφύρᾳ διανθιζόμενοι , καὶ ταῖς λιπαραῖς τραπέζαις ἐμπεπαινόμενοι , οἱ τὸν διυλισμένον πίνοντες οἶνον , καὶ τὰ πρῶτα μῦρα χριόμενοι , καὶ ὅσα ἄλλα γλυκέα δοκεῖ κατὰ τὴν πρόχειρον γεῦσιν τοῖς τὸν ἀπολαυστικὸν πορίζουσι βίον , καλῶς ἃν ἐπὶ τούτου τὸ εὐαγγελικὸν εἴποις , ὅτι τὸν καρπὸν βλέπων οὐκ ἐπιγινώσκω δοιὰ τοῦ καρποῦ τὸ ἱερατικὸν δένδρον . ἄλλος τῆς ἱερωσύνης καρπὸς , οὗτος ἕτερος , ἐκεῖνος ὁ καρπὸς ἐγκράτεια ἦν , τρυφῆς δὲ οὗτος . ἐκεῖνος οὐκ ἀπὸ γηίνης ἰκμάδος ὑπεπιαίνετο , τούτῳ δὲ πολλοὶ κάτωθεν ἐπιρρέουσιν οἱ τῶν ἡδονῶν ὀχετοὶ , δι’ ὧν πρὸς τὴν τοιαύτην ὥραν ἡ τοῦ βίου ὀπώρα ὑπερυθαίνεται . ἀλλὰ ταῦτα μὲν εἴρηται ὥστε γνωρίσαι τὸ τῆς ἱερωσύνης σεβάσμιον . Κυρίλλου . Εἰδέναι δὲ χρὴ ὡς οὐδ’ ἂν αὐτὸς ὁ Υἱὸς ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγος ἱερατεύειν λέγοιτο , καὶ ἐν τάξει γενέσθαι τῇ λειτουργικῇ , εἰ μὴ νοοῖτο καθ’ ἡμᾶς δι’ ἡμᾶς γεγονὼς , καὶ ὥσπερ κέκληται προφήτης καὶ μὴν καὶ Ἀπόστολος διὰ τὸ ἀνθρώπινον , οὕτω καὶ ἱερεύς . πρέποι γὰρ ἃν τῷ τῆς δουλείας σχήματι τὰ δουλοπρεπῆ · καὶ τοῦτο ἐστὶν ἡ καίνωσις . ὁ γὰρ ὑπάρχων ἐν μορφῇ καὶ ἰσότητι τοῦ Πατρὸς , ᾧ καὶ αὐτὰ τὰ ἄνω παρέστηκε Σεραφὶμ , ᾧ λειτουργοῦσι χίλιαι χιλιάδες Ἀγγέλων , ἐπειδὴ κεκένωκεν ἑαυτὸν , τότε δὴ τῶν ἁγίων λειτουργὸς ἀναδειχθῆναι λέγεται . καὶ ἔστι τὸ ἱερατεύειν τῆς μέτα σαρκὸς οἰκονομίας . Ταῦτα μέντοι ὁ θεῖος Ἀπόστολος εἴρηκεν , οὐ τῆς ἀρχιερωσύνης ἡμῖν τοὺς κανόνας νῦν ἐπιδεῖξαι βουλόμενος , ἀλλὰ τὰ περὶ τῆς δεσποτικῆς ἀρχιερωσύνης προκατασκευάζων . σαφῶς αὐτίκα τοίνυν ἐπήγαγεν , Οὕτως καὶ ὁ Χριστὸς , οὐχ ἑαυτὸν ἐδόξασε γενηθῆναι ἀρχιερέα , ἀλλ’ ὁ λαλήσας πρὸς αὐτὸν , Υἱός μου εἶ σὺ , ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε , καθὼς καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει , σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ . Χρυσοστόμου . Ποῦ οὖν ἐχειροτονήθη φησίν ; ὁ γὰρ Ἀαρὼν πολλάκις ἐχειροτονήθη , ὡς ἐπὶ τῆς ῥάβδου , καὶ ὅτε τὸ πῦρ κατῆλθε , καὶ ἠφάνισε τοὺς ἐπιπηδῆσαι τὴν ἱερωσύνην βουλομένους . ἐνταῦθα δὲ τοὐναντίον , οὐ μόνον οὐδὲν ἔπαθον , ἀλλὰ καὶ εὐδοκιμοῦσι · πόθεν οὖν τοῦτο δείκνυσιν ; οὐδὲν ἔχει αἰσθητὸν , οὐδὲν ὁρατόν . διὰ τοῦτο ἀπὸ προφητείας ἰσχυρίζεται λέγων , “ ἀλλ’ ὁ λαλήσας πρὸς αὐτὸν , Υἱός “ μου εἶ σὺ , ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε , ” καὶ τί πρὸς τὸν Υἱὸν τοῦτο ; ναί , φησι , προκατασκευή ἐστι τοῦ ὑπὸ Θεοῦ χειροτονηθῆναι , καθὼς καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει · “ σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ “ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ . ” πρὸς τίνα δὲ εἴρηκε τοῦτο ; τίς ἐστι κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ; οὐδεὶς ἕτερος , πάντες γὰρ ὑπὸ νόμον ἦσαν , πάντες ἐσαββάτιζον , πάντες περιετέμνοντο , οὐδένα ἃν ἔχοι τις ἕτερον δεῖξαι . Κυρίλλου . Ὁ καθεὶς ἑαυτὸν εἰς κένωσιν περιμένει κλῆσιν τὴν ἐκ Πατρὸς ἀποφέρουσαν εἰς ἱερωσύνην τὴν πρεπωδεστάτην , οὐ τῇ ἑαυτοῦ φύσει , ἀλλὰ τῇ καθ’ ἡμᾶς · ἧς ἐπείπερ ἐν ἴσῳ γέγονεν , ὑπομένει τὰ αὐτῆς ἀδικούμενος ἐντεῦθεν οὐδὲν , ἀτεχνῶς δὲ μᾶλλον τῇ μετὰ σαρκὸς οἰκονομίᾳ χρώμενος . ὥσπερ γὰρ καί τοι φύσει κύριος ὣν , μεμένηκεν ὅπερ ἦν , κάη δὲ γέγονεν ἐν τῇ τοῦ δούλου μορφῇ , οὕτω φαμὲν , ὅτι καὶ τοι μυρίους ἔχων ἐν οὐρανῷ τοὺς ἱερουργοῦντας , αὐτὰς τὰς νοητὰς δηλονότι καὶ ἀναιμάκτους θυσίας , ὕμνους καὶ δοξολογίας καὶ τὴν καθ’ ἡμᾶς ἱερωσύνην ποιεῖται δεκτὴν , ἀποσώζων πανταχοῦ τοῖς τῆς ἀνθρωπότητος μέτροις τὰ πρέποντα . κέκληται τοίνυν καθὸ καὶ Ἀαρὼν οὐκ ἐν ἴσω τρόπῳ . ὁ μὲν γὰρ ἐχρίετο πρὸς ἱερουργίαν , καὶ ἦν οἰκέτης , ὁ δὲ ὡς Υἱὸς καλεῖται , καὶ κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ἱερουργεῖ τῷ Πατρί . ὡς μὲν γὰρ φύσει Θεὸς καὶ Λόγος κατὰ τὴν πρὸ αἰώνων γέννησιν Υἱὸς ὣν , ὡς δὲ ἄνθρωπος κατὰ τὴν * * * * καὶ ἐν σαρκὶ ἧς ἃν εἴη δεκτικὸν καὶ τὸ σήμερον καῖρον γὰρ ἥμιν σημαίνει ’τον ένεστηκότα . οἰκειοῦται δὴ οὖν καὶ τὴν σαρκικὴν αὐτοῦ γέννησιν ὁ Πατήρ . οἶδεν γὰρ ἴδιον ὄντα Υἱὸν τὸν ἐξ αὐτοῦ θεικῶς , καὶ ἐκ γυναικὸς ἀνθρωπίνως . Θεοδωρίτου . Ἐπειδὴ τοίνυν ἐξ ἑτέρας ὑπῆρχε φυλῆς ὁ Χριστὸς , ἐκ τοῦ Δαυϊτικοῦ γὰρ κατὰ τὴν ἀνθρωπείαν φύσιν ἐβλάστησε γένους , εἰδὼς ὁ Ἀπόστολος τῶν ἀπιστούντων Ἰουδαίων τὸ τῆς γνώμης ἀντίτυπον , εἰς τὰς προφητικὰς κατέφυγε μαρτυρίας . καὶ σοφῶς μὲν διὰ τούτων τὸν οἰκεῖον ἐβεβαίωσε λόγον · σοφῶς δὲ αὐτὸν ἔ δεῖξεν , οὐκ ἀρχιερέα μόνον ἀλλὰ καὶ Υιον προσαγορευόμενον , καὶ καινήν τινα καὶ παράδοξον ἀρχιερωσύνην δεξάμενον τὴν κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ . Ἀθανασίου Ψαλμοῖσ . Ὅτι οὐ δι’ ἐλαίου ἐχρίσθη ὁ Μελχισεδὲκ ὡς Ἀαρὼν , οὐ τὰς δι’ αἱμάτων θυσίας προσήγαγε , ὅτι τῶν ἐθνῶν ἦν ἀρχιερεὺς , ὅτι δι’ ἄρτου καὶ οἴνου εὐλόγησε τὸν Ἀβραὰμ , τὰ μυστήρια αἰνιττόμενος . Χρυσοστόμου . Καὶ διὰ τοῦτο ἐλευθέραν εἶναι τοῦ νόμου τὴν ἱερωσύνην καὶ διὰ τὸ ἀτελεύτητον καὶ ἄναρχον . ὅπερ γὰρ ἐκεῖνος εἶχεν ἐν ταῖς σκιαῖς , τοῦτο ἐν τῇ ἀληθείᾳ ἐπὶ τοῦ Ἰησοῦ . Θεοδωρίτου . Ἐπειδὴ δὲ εἶπεν ὁ Παῦλος , ὡς τούτου χάριν “ ἄνθρωπος ὑπὲρ ἀνθρώπων ἀρχιερεὺς προβάλλεται , ὥστε συμ - “ πάσχειν τοῖς ἀγνοοῦσι καὶ πλανωμένοις , ἐπεὶ καὶ αὐτὸς περί - “ κεῖται ἀσθένειαν ” δείκνυσι καὶ τὸν δεσπότην Χριστὸν , πλὴν ἁμαρτίας , πάντα τῆς ἀνθρωπείας φύσεως δεξάμενον τὰ παθήματα , ἐπάγει γὰρ , Ὃς ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς σαρκὸς αὐτοῦ , δεήσεις τὲ καὶ ἱκετηρίας πρὸς τὸν δυνάμενον σώζειν αὐτὸν ἐκ θανάτου , μετὰ κραυγῆς ἰσχυρᾶς καὶ δακρύων προσενέγκας , καὶ εἰσακουσθεὶς , ἀπὸ τῆς εὐλαβείας , καί περ υἱὸς ὢν ἔμαθεν ἀφ’ ὧν ἔπαθεν , τὴν ὑπακοήν . Σκόπη τῷ μονογενεῖ τὴν πρὸς ἡμᾶς ὁμοίωσιν ἔχοντι παθεῖν ἀνθρωπίνως , καὶ διδάξαι τοὺς αὐτοῦ γνωρίμους , τίνα δὴ τρόπον ταῖς τῶν πειρασμῶν ἐφόδοις προσέρχεσθαι χρὴ , καὶ προσέτι καταδεῖξαι τῆς ὑπακοῆς εὐκλεὲς τὸ τέλος . προσίει τοίνυν μετὰ κραυγῆς ἰσχυρᾶς καὶ ἱκετηρίας ὡς καθ’ ἡμᾶς . εἰσηκούσθη δὲ , ὡς φύσει Υἱὸς , οὐ παρακουόμενος . ἐγὼ γὰρ ᾔδειν , φησὶν , “ ὅτι “ πάντοτέ μου ἀκούεις . ” ἵνα γὰρ καὶ τὰς ἡμῶν προσευχὰς δεκτὰς γενέσθαι παρασκευάσῃ , αὐτὸς ἀπάρχεται τῷ πράξαι μονονουχὶ κατευρυμένον τῇ ἀνθρώπου φύσει τὴν τοῦ Πατρὸς ἀκοὴν , καὶ οἷον ἑτοιμοτάτην παρατιθεὶς ταῖς τῶν δι’ αὐτὸν κινδυνευόντων ψυχαῖς . οὐκοῦν ἡμεῖς ἦμεν αὐτῷ , καθάπερ ἐν ἀπαρχῇ δεύτεροι τοῦ γένους , οἳ οὐκ ἀδακρυτὶ προσευχόμενοι , καὶ τὸ τοῦ θανάτου κράτος καταργηθῆναι παρακαλοῦντες , ἰσχύσει δὲ τὴν ζωὴν τὴν καὶ πάλαι τῇ φύσει δεδωρημένην . ὅτι δὲ τὸ ὑπακοῦσαι Θεῷ ἀπόβλεπτον ἔχει τὸ πέρας , ἐν αὐτῷ πάλιν ὀψόμεθα , “ ἀφ’ ὧν γὰρ ἔπαθε , ” φησὶν , “ ἔμαθε τὴν ὑπακοὴν , ” ὡσεὶ λέγοι , τεταπείνωκεν ἑαυτὸν , ἀλλ’ οὐ μεμένηκε ταπεινός . ὑπερυψώθη γὰρ , ὅτι ὄνομα λαβὼν τὸ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα , καὶ ἀνθρωπίνως μὲν τοῦ λόγου τὸ σχῆμα · ἄριστος γεμὴν εἰς ἡμᾶς ὁ τοῦ γράμματος τύπος , τοῦ παντὸς πρόξενον ἀγαθοῦ τὴν ὑπακοὴν ἡμῖν ἀποφαίνων . ὑπογραμμὸς οὖν εἰς ἡμᾶς τὸ μετὰ κραυγῆς καὶ δακρύων εὔχεσθαι πειραζόμενον τὸν Ἐμμανουὴλ , οὐ πρὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως ἀλλ’ ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς σαρκὸς αὐτοῦ ἐφιείσης αὐτῷ , τοῦ δρᾶν τῆς μετὰ σαρκὸς οἰκονομίας , οὐδὲν εἰς τὴν τῆς θεότητος δόξαν ἀδικουμένης . ἐπεὶ τίνα τρόπον κατεπτοήθη θάνατον ἡ ζωή · ὁ δὲ καὶ ἡμᾶς εὐτολμωτέρους ἀποφαίνων , καὶ λέγων “ μὴ φοβεῖσθε ἀπὸ τῶν ἀποκτενόντων τὸ “ σῶμα , ” πῶς ἃν ἥλω παθεῖν τὴν δειλίαν ; ἣ πῶς ἃν ἠτόνησε τῆς ἰδίας σαρκὸς ἀποσοβῆσαι τὸν θάνατον , ὁ πάντων αὐτὸν ἀφιστάς ; παναλκὴς γάρ ἐστιν ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος , καὶ θανάτου κρείττων καὶ παθῶν ἐπέκεινα , ἀνθρωποπρεπῶς · ἀλλαμὴν οὕτω φύσεως πέπονθεν ὑπὲρ ἡμῶν . οὐκοῦν οὔτε ψιλὸς ἄνθρωπος ὁ Χριστὸς , οὔτε ἄσαρκος ὁ Λόγος . ἑνωθεὶς δὲ μᾶλλον τῇ καθ’ ἡμᾶς ἀνθρωπότητι , ἔπαθεν ἀπαθῶς σαρκὶ τῇ ἰδίᾳ τὰ ἀνθρώπινα , καὶ γέγονε ταῦτα εἰς ὑποτύπωσιν εἰς ἡμᾶς ἀνθρωπίνως , ἵνα τοῖς ἴχνεσιν αὐτοῦ ἀκολουθήσωμεν . Χρυσοστόμου . Ὁρᾷς ὅτι οὐδὲν ἄλλο ποιεῖ , ἣ τὸ κηδεμονικὸν παρίστησι καὶ τῆς ἀγάπης τὴν ὑπερβολή ; τί γὰρ βούλεται τὸ “ μετὰ κραυγῆς ἰσχυρᾶς ; ” καὶ μὴν οὐδαμοῦ τοῦτο τὸ εὐαγγέλιον φησὶν , οὐδ’ ὅτι ἐδάκρυσεν εὐχόμενος , οὐδ’ ὅτι κραυγὴν ἐποιήσατο . ὁρᾷς ὅτι συγκατάβασις ἦν , οὐ γὰρ ἐνῆν εἰπεῖν ὅτι ηὔξατο , ἀλλὰ καὶ μετὰ κραυγῆς . ἔστω “ μετὰ κραυγῆς , ” διατί καὶ “ ἰσχυρᾶς , “ καὶ δακρύων ; ” αἰσχυνέσθωσαν οἱ αἱρετικοὶ ἀθετοῦντες τὴν σάρκα . τί λέγεις ; ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἀπὸ εὐλαβείας ἠκούετο ; καὶ τι περὶ τῶν προφητῶν πλέον ἃν εἴποι τις . ποία δὲ καὶ ἀκολουθία εἰπεῖν “ εἰσακουσθεὶς ἀπὸ τῆς εὐλαβείας ἔμαθεν ἀφ’ ὧν ἔπαθεν τὴν “ ὑπακοήν ; ” ποίαν δὲ ὑπακοὴν ὁ μέχρι θανάτου πρὸ τούτου ὑπακούσας , ὡς πατρὶ υἱός ; πῶς ὕστερον ἔμαθε ; ταῦτα περὶ Θεοῦ ἄν τις εἴποι ; καὶ τίς οὕτω μέμηνεν ; ὁρᾷς ὅτι περὶ τῆς σαρκώσεως εἴρηται . ὃ δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν , ὅτι εἰσακούεται εὐκόλως . ἐπειδὴ γὰρ οὐδέπω περὶ αὐτοῦ δόξαν εἶχον τὴν προσήκουσαν , εἶπεν ὅτι εἰσηκούσθη , ὥσπερ καὶ αὐτὸς τοὺς μαθητὰς παραμυθούμενος ἔλεγεν , “ εἰ ἠγαπᾶτε με , ἐχάρητε ἃν ὅτι πρὸς τὸν Πατέρα μου “ πορεύομαι , καὶ ὁ Πατήρ μου μείζων μου ἐστί . ” πῶς δὲ οὐχ ἑαυτὸν ἐδόξασεν , ὁ ἑαυτὸν κενώσας , ὁ παραδοὺς ἑαυτόν ; “ παρέδωκε “ γάρ , ” φησιν , “ ἑαυτὸν περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν . ” καὶ πάλιν , “ δοὺς ἑαυτὸν ἀντίλυτρον ὑπὲρ πάντων ἡμῶν . ” εἰπὲ δή μοι , τοῦ Πατρὸς ἐδεῖτο ἵνα σωθῇ ἀπὸ τοῦ θανάτου ; καὶ διὰ τοῦτο περίλυπος ἦν , καὶ ἔλεγεν “ εἰ δυνατὸν παρελθέτω τὸ ποτήριον τοῦτο ἀπ’ “ ἐμοῦ ; ” οὐδαμοῦ δὲ περὶ ἀναστάσεως ἐδεήθη τοῦ Πατρὸς , ἀλλὰ τοὐναντίον αὐτὸς ἀποφαίνεται λέγων , “ λύσατε τὸν ναὸν τοῦτον , “ καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερῶ αὐτόν . ” καὶ “ ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι “ τὴν ψυχήν μου , καὶ πάλιν λαβεῖν αὐτήν · οὐδεὶς αἴρει αὐτὴν ἀπ’ “ ἐμοῦ , ἐγὼ τίθημι αὐτὴν ἀπ’ ἐμαυτοῦ · ” καὶ πάλιν “ τῇ τρίτῃ “ ἡμέρᾳ ἀναστήσομαι . ” καὶ οὐκ εἶπεν ὅτι ἀναστήσει με ὁ Πατήρ · πῶς οὖν περὶ τούτου ἐδεήθη , καὶ τίνος ἕνεκεν ; ἀλλὰ περὶ τίνων ἐδεῖτο , περὶ τῶν πιστευσάντων εἰς αὐτόν . ὁρᾷς ὅτι διὰ τὴν σάρκα ταπεινὰ φθέγγεται περὶ ἑαυτοῦ , οὕτω καὶ ἐνταῦθα “ ἀπὸ τῆς “ εὐλαβείας εἰσηκούσθη ” φησίν . βούλεται αὐτοῦ δεῖξαι τὸ κατόρθωμα ὃν μᾶλλον ἣ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ . τοσαύτη φησὶν ἦν αὐτοῦ ἡ εὐλάβεια , ὡς καὶ ἀπὸ τούτου αἰδεῖσθαι αὐτὸν τὸν Θεόν . ὁρᾷς ὅσα περὶ ὑπακοῆς διαλέγεται , ὥστε πείθεσθαι αὐτούς · δοκοῦσι γάρ μοι ἀφηνιάζειν . δείκνυσιν οὖν τῶν παθημάτων τὸ κέρδος , καὶ φησὶν , εἰ ἐκεῖνος υἱὸς ὣν ἐκέρδισεν ἀπὸ τῶν παθημάτων τὴν ὑπακοὴν , πολλῷ μᾶλλον ἡμεῖς . Θεοδωρίτου . Τίς ἃν μὴ κομιδὴ παραπαίων ταῦτα περὶ τῆς θείας φύσεως εἴπῃ εἰρῆσθαι ; εἰ γὰρ ὁ μακάριος Παῦλος , οὐκ ἐδεδίει τὸν θάνατον , ἀλλὰ ἐπιθυμίαν εἶχεν ἀναλύσαι καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι , καὶ τοῖς προειρηκόσι τὰ ἐν Ἰεροσολύμοις αὐτῷ συμβησόμενα , καὶ πειραθεῖσιν ἐπισχεῖν ἔφη , “ τί κλαίετε “ συνθρύπτετέ μου τὴν καρδίαν ; ἐγὼ γὰρ οὐ μόνον δεηθῆναι , “ ἀλλὰ καὶ ἀποθανεῖν ἕτοιμός εἰμι , ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρίου “ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ” πῶς ὁ Θεὸς Λόγος , ὁ τῶν αἰώνων δημιουργὸς , ὁ ἀναλλοίωτός τε καὶ ἄτρεπτος , καὶ πάθους ἐλεύθερος ἐδεδίει τὸν θάνατον ; ἀλλὰ γὰρ ἴσως καὶ τὸ μηκύνειν περὶ τούτων ἀνοίας ἐσχάτης · ἡ γὰρ τῆς ταπεινότητος τῶν μέτρων ὑπερβολὴ καὶ αὐτοὺς ἀναγκάζει τοὺς τὴν θεότητα βλασφημοῦντας , μηδὲν τούτων τῇ θεότητι προσαρμόσαι . καὶ γὰρ τὴν ἀνθρωπότητα τοῦτο παθεῖν ἡ θεότης συνεχώρησεν , ἵνα μάθωμεν ὡς ἀληθῶς ἐνηνθρώπησε , καὶ φύσιν ἀνθρωπείαν ἀνέλαβε , καὶ οὐ φαντασίᾳ καὶ δοκήσει τὸ τῆς οἰκονομίας ἐτελέσθη μυστήριον . εἰ γὰρ καὶ τούτων οὕτω γενομένων , καὶ Σίμων καὶ Μένανδρος καὶ Κερδῶν καὶ Μαρκίων καὶ Βαλεντῖνος καὶ Βαρδισάνης καὶ Βασιλείδης καὶ Μάνης , τοὺς οἰκείους ἐδίδαξαν θιασώτας ὡς οὐδὲν τῆς ἀνθρωπείας ἀνείληφε φύσεως , δηλονότι πλείους ἃν τὴν πλάνην ταύτην ὑπέμειναν , εἰ μὴ τῶν ἀνθρωπείων πλὴν ἁμαρτίας ἠνέσχετο παθημάτων . ἡμέρας δὲ σαρκὸς , τὸν τῆς θνητότητος ἔφη καιρὸν , τουτέστιν ἡνίκα θνητὸν εἶχε τὸ σῶμα · λέγει δὲ τὴν εὐχὴν ἣν περὶ τὸ πάθος προσηύξατο , “ πατέρ’ εἰπὼν , “ εἰ δυνατὸν παρελθέτω τὸ ποτήριον τοῦτο ἀπ’ “ ἐμοῦ . ” τὸ δὲ “ ἔμαθεν ἀφ’ ὧν ἔπαθε τὴν ὑπακοὴν , ” ὑπερβολικῶς ὁ Ἀπόστολος τέθεικε . τὴν γὰρ ὑπακοὴν , οὐ μετὰ τὸ πάθος , ἀλλὰ πρὸ τοῦ πάθους ἐπεδείξατο . Γρηγορίου Θεοδόγου Περὶ Υίου . Τυποῖ δὲ ἐν αὐτῶ πολλαχοῦ καὶ τὸ ἡμέτερον . τῆς αὐτῆς οὑν ἔχεται θεωρίας καὶ τὸ “ μα - “ θεῖν αὐτὸν τὴν ὑπακοὴν ἐξ ὧν ἔπαθεν . ” ἥτε κραυγὴ καὶ τὰ δάκρυα καὶ τὸ ἱκετεύσαι καὶ τὸ εἰσακουσθῆναι , καὶ τὸ εὐλαβὲς , ἃ δραματουργεῖται καὶ πλέκεται θαυμασίως ὑπὲρ ἡμῶν . ὡς μὲν γὰρ λόγος οὔτε ὑπήκοος ἢν , οὔτε ἀνήκοος , τῶν γὰρ ὑπὸ χεῖρα ταῦτα · ὡς δὲ δούλου μορφῇ , συγκαταβαίνει τοῖς ὁμοδούλοις καὶ δούλοις , καὶ μορφοῦται τὸ ἀλλότριον , ὅλον ἐν ἑαυτῷ ἐμὲ φέρων μετὰ τῶν ἔμων ἱν ἐν ἑαυτῷ δαπανήσῃ τὸ χεῖρον ὡς κηρὸν πῦρ , ἣ ὡς ἀτμίδα γῆς ἥλιος , κἀγὼ μεταλάβω τῶν ἐκείνου διὰ τὴν σύγκρασιν · διὰ τοῦτο ἔργῳ τιμᾷ τὴν ὑπακοὴν , καὶ πειρᾶται ταύτης ἐκ τοῦ παθεῖν · οὐ γὰρ ἱκανὸν ἡ διάθεσις , ὥσπερ οὐδὲ ἡμῖν , εἰ μὴ καὶ διὰ τῶν πραγμάτων χωρήσαιμεν · ἔργον γὰρ ἀπόδειξις διαθέσεως · οὐ χεῖρον δὲ ἴσως κἀκείνῳ ὑπολαβεῖν , ὅτι δοκιμάζει τὴν ἡμετέρα , ὑπακοὴν , καὶ πάντα μετρεῖ τοῖς ἑαυτοῦ πάθεσι , τέχνῃ Φιλανθρωπίας , ὥστ’ ἔχειν εἰδέναι τοῖς ἑαυτοῦ τὰ ἡμέτερα , καὶ πόσον μὲν ἀπαιτούμεθα , πόσον δὲ συγχωρούμεθα , λογιζομένης μετὰ τοῦ πάσχειν καὶ τῆς ἀσθενείας . εἰ γὰρ τὸ φῶς ἐδιώχθη διὰ τὸ πρόβλημα ὑπὸ τοῦ πειραστοῦ , τὸ σκότος πόσον ἀσθενέστερον . Ὅταν οὖν γράφῃ ταῦτα περὶ Χριστοῦ Παῦλος , κάτιθι βραχὺ , καὶ τὸ τῆς ἀνθρωπότητος ἀναλογίζου μέτρον . ἐπειδὴ δὲ καὶ ἐν ταῖς τῆς σαρκὸς ἡμέραις ἡ ἱκετηρία , σαρκὸς ἃν εἴη τὸ δεῖμα , καὶ τῆς ἀνθρωπότητος ἰδικῶς τὸ κατορρωδῆσαι θάνατον . κατατέθηπε τοίνυν · τὸ μυστήριον ο πνευματοφόρος , καὶ τὴν πέρι ἧμᾶς τοῦ Θεοῦ οἰκονομίαν , ὅτι καὶ περ ὣν Υἱὸς ταῦτα ὑπέμεινε τῇ ἡμετέρᾳ φύσει , ἵνα νευρώσῃ αὐτὴν κατὰ τῶν παθῶν , καὶ διδάξῃ ἡμᾶς πρὸς Θεὸν ἐν τοῖς πειρασμοῖς βλέπειν , καὶ αὐτὸν πρὸς ἐπικουρίαν καλεῖν , καὶ ὅσον πρὸς τελείωσιν καὶ πρὸς ποῖα γέρα καταλήγειν ἡ τῶν παθῶν ὑπομονὴ καὶ ὑπακοή . ὥσπερ δὲ ὁ θάνατος οὐκ ἃν κατηργήθη , μὴ ἀποθανόντος αὐτοῦ , οὕτως ἐφ’ ἑκάστου τῶν τῆς σαρκὸς παθῶν . εἰ μὴ γὰρ ἐδειλίασεν , οὐκ ἃν ἐλευθέρα τοῦ δειλιᾶν ἡ φύσις ἐγένετο · εἰ μὴ ἐλυπήθη , οὐκ ἃν ἀπηλλάγη τοῦ λυπεῖσθαι ποτέ · εἰ μὴ ἐταράχθη , οὐκ ἃν ἔξω ποτὲ τούτων ἐγένετο . καὶ ἐφ’ ἑκάστου τῶν ἀνθρωπίνως γεγονότων τὸν αὐτὸν ἐφαρμόζων λόγον , εὑρήσεις ἐν Χριστῷ τὰ τῆς σαρκὸς ἡμῶν πάθη κεκινημένα , οὐχ ἵνα κρατήσῃ ὥσπερ καὶ ἐν ἡμῖν , ἀλλ’ ἵνα κινηθέντα καταργηθῇ τῇ δυνάμει τοῦ ἐνοικήσαντος τῇ σαρκὶ Λόγου , πρὸς τὸ ἄμεινον μεταποιούμενος τῆς φύσεως . Θεοδωρίτου . Οὐ μὴν τὴν τοῦ Θεοῦ σοφίαν καὶ δύναμιν ἀσθενείας εἰς τοῦτο καθικέσθαι δώσομεν , ὡς δεδιέναι μὲν θάνατον , ἐξαιτεῖν δὲ τὸ σώζεσθαι παρὰ τοῦ Πατρός . οὐδὲ τοῦ κατὰ φύσιν εἶναι ζωὴν ἐκπέμψωμεν τὸν Ἐμμανουὴλ , ἀλλ’ εἰς τὴν ἀνθρωπότητα καὶ εἰς μέτρον φύσεως τῆς καθ’ ἡμᾶς , τὸ ὡς ἐν Λόγῳ μικροπρεπὲς περιτρέψομεν , καὶ οὔτε τῆς πρὸς τὸν Πατέρα ἀκριβοῦς ἐμφερείας διὰ τὸ τῆς οἰκονομίας μικροπρεπὲς ἐξώσομεν , οὔτε ψιλὸν ἄνθρωπον αὐτὸν λογιούμεθα . οἶμαι γὰρ δεῖν οὔτε τῶν ἀνθρωπίνων ἀπαλλάττειν παντελῶς τὸν ἐκ Θεοῦ Θεὸν Λόγον μετὰ τὴν πρὸς σάρκα σύνοδον , οὔτε μὴν δόξης τῆς θεοπρεποῦς ἀποστερεῖν τὸ ἀνθρώπινον , εἰ ἐν Χριστῷ νοοῖτο καὶ λέγοιτο . Καὶ τελειωθεὶς ἐγένετο τοῖς ὑπακούουσιν αὐτὸν πᾶσιν αἴτιος σωτηρίας αἰωνίου . Χρυσοστόμου . Τοῦτο ἐστὶν ἄρα τελείωσις , καὶ διὰ τῶν παθημάτων ἐλθεῖν εἰς τελείωσιν χρή . οὐ μόνον γὰρ αὐτὸς ἐσώθη , ἀλλὰ καὶ ἑτέροις τοῦτο γέγονε περιουσία σωτηρίας . Θεοδωρίτου . Ἴσως δὲ τελείωσιν τὴν ἀνάστασιν καὶ τὴν ἀθανασίαν ἐκάλεσε · τοῦτο γὰρ τῆς οἰκονομίας τὸ πέρας . ὑπερβολικῶς δὲ ἅπαντα τέθεικε τὰ παθήματα . οὐ μόνον δεῖξαι βουλόμενος τὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως ἀληθὲς , ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνον βεβαιῶν τὸν λόγον , ὂν ἤδη προείρηκεν · “ οὐ γὰρ ἔχομεν ἀρχιερέα μὴ δυνάμενον συμ - “ παθῆσαι ταῖς ἀσθενείαις ἡμῶν , πεπειραμένον δὲ κατὰ πάντα “ καθ’ ὁμοιότητα χωρὶς ἁμαρτίας , ” ἵνα καὶ ταύτῃ προτρέψῃ τούτους οἶς ἔγραφεν ἐπιμεῖναι τῇ πίστει , καὶ θαρρῆσαι τῇ ἀρχιερέως συμπαθείᾳ τε καὶ φιλανθρωπίᾳ . τῶν μέν τοι ταπεινῶν τούτων ῥημάτων , δύο τὰ αἴτια , ἥτε σὰρξ καὶ ἡ ἀσθένεια τῶν ἀκουόντων , οὔπη μεγάλην ἐχόντων περὶ Χριστοῦ δόξαν . οὐ τοσοῦτον οὖν φησι χάριν ἀπὸ τοῦ Πατρὸς , ὅσον ἀπὸ τῆς οἰκείας εὐλαβείας ἠκούσθη . τοσαύτη γὰρ ἢν , ὅτι καὶ ᾐδέσθη αὐτὴν ὁ Πατὴρ , καὶ ᾔδει μὲν ὁ Υἰὸς τις ὁ θάνατος Θεὸς ὤν . τι γὰρ λέληθε Θεόν ; ἔμαθε δὲ πείρᾳ , καθὸ γέγονεν ἄνθρωπος . Προσαγορευθεὶς ὑπὸ Θεοῦ ἀρχιερεὺς , κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ , περὶ οὗ πολὺς ἡμῖν ὁ λόγος , καὶ δυσερμήνευτος λέγειν , ἐπεὶ νωθροὶ γεγόνατε ταῖς ἀκοαῖς . Θεοδωρίτου . πάλιν τοῦ Μελχισεδὲκ μνημονεύσας , βούλεται μὲν τὴν τούτου ἱερωσύνην δεῖξαι τῆς Λευιτικῆς μείζονα , ἀναβάλλεσθαι δὲ τέως οὐ δοκεῖ διὰ τὴν τῶν διδασκομένων ἀσθένειαν . Χρυσοστόμου . Καὶ ὅρα πῶς μέλλων καθιέναι τὸν λόγον εἰς τὴν διαφορὰν τῆς ἱερωσύνης , πρότερον αὐτοῖς ἐπιτιμᾷ , δεικνὺς ὅτι καὶ η τοσαύτη συγκατάβασις γάλα ἢν , καὶ δία τὸ νηπίους εἶναι , πλέον ἐνδιέτριψε τῷ ταπεινῷ λόγῳ τῷ κατὰ σάρκα , καὶ ὡς περί τινος δικαίου διαλέγεται · καὶ θέα , οὔτε ἀπεσιώπησε τὸν λόγον πάντῃ , οὔτε εἶπε · τὸ μὲν γὰρ πεποίηκεν , ἵνα ἀναγάγῃ αὐτῶν τὴν διάνοιαν , καὶ πείσῃ τελείους εἶναι , καὶ μὴ ἀποστερεῖσθαι τῶν μεγάλων δογμάτων , τὸ δὲ ἵνα μὴ καταχώσῃ αὐτῶν τὸν νοῦν . ὅρα δὲ αὐτὸν συνεχῶς ὠδίνοντα τὸν περὶ τοῦ ἀρχιερέως εἰσάγειν λόγον , καὶ ἀεὶ ἀναβαλλόμενον . ἄκουε γὰρ ὅπως ἤρξατο , “ ἔχοντες ἀρχιε - “ ῥέα μέγαν , διεληλυθότα τοὺς οὐρανοὺς , ” καὶ παρεὶς εἰπεῖν πῶς μέγαν , πάλιν φησὶν , “ πᾶς γὰρ ἀρχιερεὺς ἐξ ἀνθρώπων λαμβα - “ νόμενος , ὑπὲρ ἀνθρώπων καθίσταται τὰ πρὸς τὸν Θεόν . καὶ πάλιν · “ οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς οὐχ ἑαυτὸν ἐδόξασε γενηθῆναι ἀρχ - “ ιερέα , ” καὶ πάλιν εἰπὼν , “ σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν “ τάξιν Μελχισεδὲκ , ” πάλιν ἀναβάλλεται λέγων , “ ὃς ἐν ταῖς “ ἡμέραις τῆς σαρκὸς αὐτοῦ δεήσεις προσήνεγκεν . ” ἐπεὶ οὖν τοσαυτάκις ἐκρούσθη ὡσανεὶ ἀπολογούμενος φησὶν , ἡ αἰτία παρ’ ὑμᾶς . ἐπειδὴ γὰρ οὐκ ἀκούεται , διὰ τοῦτο δυσερμήνευτος ὁ λόγος · ὅταν γάρ τις πρὸς ἀνθρώπους ἔχῃ μὴ παρακολουθοῦντας μηδὲ τὰ λεγόμενα νοοῦντας , ἑρμηνεῦσαι καλῶς αὐτοῖς οὐ δύναται . Χρυσοστόμου . Ὅρα δὲ πῶς μέχρις ἀκοῆς τὴν νωθρότητα ἔστησεν . ἔστι γὰρ ἀσθένεια καὶ ἀκοῆς , καὶ καθάπερ στόμαχος οὐκ ἃν δέξαιτο ὑγιεινὰ σῖτα καὶ δυσκατέργαστα ἀσθενὴς ὢν , οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ ὀγκωθεῖσα , φλεγμαίνουσα , ἄτονος γενομένη καὶ ἔκλυτος , οὐκ ἃν δυνηθείη δέξασθαι πνευματικὸν λόγον . ἄκουε τῶν μαθητῶν λεγόντων , “ σκληρός ἐστιν ὁ λόγος οὗτος , τίς δύναται “ αὐτοῦ ἀκούειν ; ” ἃν δὲ ἰσχυρὰ ᾖ καὶ ὑγιεινὴ , πάντα ῥᾷστα καὶ εὔκολα . Κατὰ Ἰωάννην ἠθικὸν Β΄ . Καὶ καθάπερ τὸ ὄμμα , ὅταν μὲν καθαρὸν ᾖ καὶ διαυγὲς , ὀξυδερκές τέ ἐστι , καὶ οὐκ ἃν ἀποκάμῃ ῥαδίως καὶ τὰ λεπτότατα σώματα καταλαμβάνειν · ἐπειδὰν δὲ χυμοῦ τινος ἀπὸ τῆς κεφαλῆς ἐπιρρεύσαντος πονηροῦ , ἣ κάτωθεν λιγνύος καπνώδους ἀνενεχθείσης , πυκνή τις γίνεται νεφέλη πρὸ τῆς κόρης , οὐδὲν οὐδὲ τῶν παχυτέρων σαφῶς ἀφίησι συνιδεῖν , οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς ψυχῆς γίνεσθαι πέφυκεν . ὅταν μὲν ἐκκεκαθαρμένη τυγχάνῃ καὶ μηδὲν ἔχῃ πάθος ἐνοχλοῦν , ἀτενὲς ἐνορᾷ πρὸς ἅπερ ἐνορᾶν χρὴ , ὅταν δὲ πολλοῖς ἐπιθολωθεῖσα πάθεσιν ἀπολέσῃ τὴν ἑαυτῆς ἀρετὴν , πρὸς οὐδὲν τῶν ὑψηλῶν ἀρκέσαι δύναται ῥαδίως , ἀλλ’ ἀποκάμνει ταχέως καὶ ἀναπίπτει , καὶ εἰς ὕπνον ἀποκλίνασα καὶ ῥαθυμίαν , καὶ τὰ πρὸς ἀρετὴν καὶ τὴν ζωὴν καὶ τὴν ἐκ ταύτης αὐτῇ διαφέροντα παραπέμπεται , καὶ οὐ προσίεται μετὰ προθυμίας πολλῆς . τοῦτο καὶ οἱ ἄπιστοι τῶν Ἑβραίων παρὰ Παύλου ἀκούουσι . καὶ γὰρ πολὺν αὐτοῖς ἔφησε τὸν λόγον γεγενῆσθαι καὶ δυσερμήνευτον . οὐκ ἐπειδὴ φύσει τοιοῦτος ἦν , ἀλλ’ ἐπειδὴ , φησὶν , ὑμεῖς νωθροὶ γεγόνατε ταῖς ἀκοαῖς · ὁ γὰρ ἀσθενὴς καὶ ἄρρωστος καὶ ὑπὸ τῆς βραχυλογίας ὡς ὑπὸ μακρηγορίας ἐνοχλεῖσθαι πέφυκε , καὶ τὰ σαφῆ καὶ τὰ εὐδιάληπτα , δυσκατάληπτα εἶναι νομίζει . ἆρ’ οὖν τέλεον ἀπεσιώπησε διὰ τὸ ἀσθενεῖς ἔτι εἶναι πρὸς οὓς ὁ λόγος , καὶ μὴ δύνασθαι τῶν τελειοτέρων ἀκούειν δογμάτων ; οὐμενοῦν , ἀλλὰ πάλιν τὸν λόγον ἀνέλαβεν ἐν τοῖς ἐφεξῆς , καὶ ταὐτὸν ἐποίησεν , οἶον ἐν τῇ πρὸς Ῥωμαίους Ἐπιστολῇ . καὶ γὰρ ἐκεῖ πρότερον ἐπιστομήσας τοὺς ἀντιλέγοντας , καὶ εἰπὼν , μενοῦν γε , ὢ ἄνθρωπε , σὺ τίς εἰ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ Θεῷ , τότε τὴν λύσιν ἐπάγει . ἐγὼ δὲ αὐτὸν οὐδὲ πάντῃ σεσιγηκέναι , οὐδὲ εἰρηκέναι οἶμαι , ἵνα εἰς πόθον ἀγάγῃ τοὺς ἀκροατάς . μνημονεύσας γὰρ καὶ εἰπὼν μεγάλα τινὰ ἐναποκεῖσθαι τῷ λόγω , ορα πως μετ’ ἐγκωμίου ποιεῖται τὴν ἐπιτίμησιν . τοῦτο γὰρ ἀεὶ τῆς σοφίας Παύλου , τὰ δυσχερῆ τοῖς χρηστοῖς ἀναμιγνύναι . ὃ καὶ ἐν τῇ πρὸς Γαλάτας ποιεῖ λέγων · “ ἐτρέχετε καλῶς , τίς ὑμᾶς “ ἐνέκοψε , καὶ τοσαῦτα ἐπάθετε , εἰ μὴ εἴγε καὶ εἰκῆ , καὶ πέποιθα “ εἰς ὑμᾶς ἐν Κυρίῳ , ” ὃ καὶ τούτοις φησι . πεπείσμεθα δὲ περὶ ὑμῶν τὰ κρείττονα , καὶ ἐχόμεθα σωτηρίας . Δύο γὰρ ταῦτα ποιεῖ , οὔτε ἐπιτείνει οὔτε ἀφίησιν αὐτοὺς ἀναπεσεῖν . εἰκότως . εἰ γὰρ τὰ ἑτέρων παραδείγματα ἱκανὰ τὸν ἀκούοντα ἀναστῆσαι καὶ εἰς ζῆλον ἀγαγεῖν , ὅταν τις παρ᾿ ἑαυτοῦ τὸ ὑπόδειγμα ἔχῃ , καὶ ἑαυτὸν κελεύηται ζηλοῦν , ἤδη τὸ δυνατὸν συνεισάγεται . καὶ τοῦτο οὖν δείκνυσι , καὶ οὐκ ἀφίησιν ὡς σφόδρα κατεγνωσμένους ἀναπεσεῖν , οὐδὲ ὡς ἀεὶ ὄντας κακοὺς , ἀλλ’ ὅτι ποτε ἐγένοντο καὶ χρηστοὶ . ὄρα τοίνυν ὅπως καὶ μετρίαν ἀυτῶν ποιεῖται κατηγορίαν , καὶ εὐφημίᾳ ταύτην κεράννυσιν , ἵνα διὰ ταῦτης τὴν ὠφέλειαν εἰσδέξωνται . τὸ γὰρ εἰπεῖν , “ ἐπεὶ νωθροὶ γεγό - “ νατε ταῖς ἀκοαῖς , ” δηλοῦντος ἦν ὅτι πάλαι ὑγίαινον καὶ ἦσαν ἰσχυροὶ , τῇ προθυμίᾳ ζέοντες , ὃ καὶ ὕστερον αὐτοῖς μαρτυρεῖ . τὴν δὲ νωθρότητα ταύτην τί κατεργάζεται , ἐν τῇ πρὸς Κορινθίους τοῦτο μάλιστα ἐσήμανεν Ἐπιστολῇ , εἰπών · “ ὅπου γὰρ ἐν ὑμῖν ζῆλος καὶ “ ἔρις καὶ διχοστασίαι , οὐχὶ σαρκικοὶ ἔστε ; ” θέα δέ μοι , τὴν σύνεσιν αὐτοῦ τὴν πολλὴν , πῶς καταλλήλως ἀεὶ τοῖς ὑποκειμένοις πάθεσι προσφέρεται . ἐκεῖ μὲν γὰρ ἡ ἀσθένεια ἀπὸ ἁμαρτημάτων τὸ πλέον ἐγένετο , ἐνταῦθα δὲ ἀπὸ τῶν συνεχῶν θλίψεων . διὸ καὶ λέξεσι δείξασθαι δυναμέναις τὴν διαφορὰν , κέχρηται , οὐ λέγων σαρκικοὶ γεγόνατε , ἀλλὰ νωθροί . ἐκεῖ σαρκικοὶ , ἐνταῦθα δὲ μείζων ἡ ὀδύνη . κἀκεῖνοι μὲν οὐκ ἠδυνήθησαν ἀνενεγκεῖν ἅτε σαρκικοὶ ὄντες , οὗτοι δὲ ἠδυνήθησαν . καὶ ὅτι μὲν νωθροὶ γεγόνασιν , εἶπε · πόθεν δὲ , οὐκέτι προσέθηκεν , αὐτοῖς ἀφιεὶς εἰδέναι , καὶ μὴ βουλόμενος ἐπαχθῆ τὸν λόγον ἐργάσασθαι . ἐπὶ δὲ τῶν Γαλάτων , καὶ ἐθαύμασε καὶ ἠπόρησεν , ὃ πολλῷ μεῖζον πρὸς παραμυθίαν ἐστὶν , ὡς οὐκ ἃν προσδοκήσαντος ποτὲ τοῦτο γενέσθαι . τοῦτο γάρ ἐστιν ἡ διαπόρησις . εἶτα δείκνυσιν αὐτοὺς πρὸ πολλοῦ χρόνου πεπιστευκότας , καὶ ὅτι καὶ ἄλλους ὀφείλει κατηχεῖν λέγων , Καὶ γὰρ ὀφείλοντες εἶναι διδάσκαλοι διὰ τὸν χρόνον , πάλιν χρείαν ἔχετε τοῦ διδάσκειν ὑμᾶς , τίνα τὰ στοιχεῖα τῆς ἀρχῆς τῶν λογίων τοῦ Θεοῦ . Κυρίλλου . βαβαὶ πόση διαφορά . ὀφείλοντες ἄλλους διδάσκειν , οὐδὲ ἁπλῶς μαθηταὶ εἰσιν , ἀλλὰ μαθηταὶ ἔσχατοι , καί τοι δι’ ὃ μάλιστα ἐξελύθητε , καὶ ὕπτιοι γεγόνατε , διὰ τοῦτο μάλιστα ὀφείλετε εἶναι ἰσχυροὶ , διὰ τὸν χρόνον . οἱ διδασκόμενοι οὐ διὰ παντὸς ἐπὶ τὸ μαθεῖν διατρίβουσιν , ἐπεὶ οὐ διδάσκονται . ἃν ἀεὶ μανθάνῃς , οὐδέποτε μαθήσῃ · μὴ οὕτως ἔρχου ὡς ἀεὶ μαθησόμενος , ἐπεὶ οὐδέποτε εἴσῃ , ἀλλὰ καὶ ὡς διδάξων ἕτερον . ἃν δὲ ἀεὶ μανθάνῃς , τεκμήριόν ἐστι , τοῦ μηδὲν μαθεῖν . τοῦτο τοῖς Ἰουδαίοις ὁ Θεὸς ὀνειδίζων , εἶπεν “ αἰρόμενοι ἐκ κοιλίας καὶ παιδευόμενοι ἕως “ γήρους . ” ὅρα γοῦν καὶ Παῦλον διὰ τοῦτο δυσανασχετοῦντα ὅτι πολὺν χρόνον τοῖς προτέροις ἐνδιέτριβον μαθήμασιν οἱ ἀκροαταὶ , καὶ ἔτι τῶν πρώτων εἴχοντο στοιχείων , ὅπερ ἱκανὸν τῷ διδάσκοντι πολὺν ἐνθεῖναι τὸν ὄκνον . στοιχεῖα δὲ ἐνταῦθα τοὺς περὶ τῆς ἀνθρωπότητος τοῦ Χριστοῦ λόγους φησίν . ὥσπερ γὰρ ἐπὶ τῶν ἔξωθεν γραμμάτων , πρῶτα τὰ στοιχεῖα δεῖ μαθεῖν , οὕτω καὶ ἐνταῦθα πρῶτον περὶ τῆς ἀνθρωπότητος ἐδιδάσκοντο , καὶ τοὺς ταπεινοτέρους περὶ τοῦ Χριστοῦ λόγους . Κυ * * * Λατί a . ἰναι φαμὲν τὰ πάλαι τοῖς ἀρχαιοτέροις διὰ Μώσεως τεθεσπισμένα , στοιχεῖα τῆς ἀρχῆς τῶν λογίων τοῦ Θεοῦ . εἰ οὑν παραιτοίμεθα τὸ μαθεῖν τὰ στοιχεῖα , πῶς ἃν ἔτι λοιπὸν ἀφιξόμεθα πρὸς τὸ τέλος ; ἣ γὰρ οὐχὶ κατὰ τὰς Γραφὰς πλήρωμα νόμου καὶ προφητῶν ο Χριστός ; Θεοδωρίτου . Τοῖς γὰρ μηδέπω τὴν πίστιν ἐσχηκόσι τελείαν , τὰ περὶ τῆς ἀνθρωπότητος ἔφερον μόνα τῆς ἀληθείας οἱ κήρυκες . οὕτως ὁ μακάριος Πέτρος ἐν Ἰουδαίᾳ δημηγορῶν ἐμέτρησε τὴν διδασκαλίαν τῇ ἀσθενείᾳ τῶν ἀκουόντων , “ ’Iησοῦν , ” γὰρ ἔφη , “ τὸν “ Ναζωραῖον , ἄνδρα ἀπὸ τοῦ Θεοῦ δεδειγμένον εἰς ὑμᾶς , ” καὶ τὰ τούτων ἑξῆς τῷ λόγῳ τούτῳ συμβαίνοντα . καὶ ὁ θεσπέσιος δὲ Παῦλος προφέρων Ἀθηναίοις τὸ κήρυγμα , οὐ Θεὸν , ἀλλὰ ἄνδρα τὸν δεσπότην Χριστὸν προσηγόρευσεν , εἰπὼν , “ τοὺς μὲν οὖν χρόνους “ τῆς ἀγνοίας ὑπεριδὼν ὁ Θεὸς , τανῦν παραγγέλλει τοῖς ἀνθρώποις “ πᾶσι πανταχοῦ μετανοεῖν , καθότι ἔστησεν ἡμέραν ἐν ᾗ μέλλει “ κρίνειν τὴν οἰκουμένην ἐν δικαιοσύνῃ , ἐν ἀνδρὶ ᾧ ὥρισε , πίστιν “ παρασχὼν , ἀναστήσας αὐτὸν ἐκ νεκρῶν . ” Χρυσοστόμου . Ὁρᾷς τίς κἀνταῦθα ἡ αἰτία τοῦ ταπεινὰ φθέγγεσθαι . διὰ τοῦτο εἰ μέν τοι ὑψηλὸν λέγοι , ἐν βραχεῖ τοῦτο φησὶν , τὰ δὲ πετεινὰ πολλαχοῦ διέσπαρται τῆς ἐπιστολῆς . καὶ οὕτως δὲ τὸ ὑψηλὸν δείκνυται · τὸ γὰρ σφόδρα ταπεινὸν , οὐκ ἀφίησι περὶ τῆς θεότητος ταῦτα ὑποπτεύεσθαι . Κυρίλλου Τῆσ ἐν Πηεύματι Λατρείασ . Καὶ τὰ πάλαι διὰ Μώσεως τοῖς ἀρχαίοις τεθεσπισμένα , εἶναι φαμὲν στοιχεῖα τῆς ἀρχῆς τῶν λογίων τοῦ Θεοῦ . εἰ οὑν παραιτοίμεθα τὸ μαθεῖν ταῦτα , πῶς ἃν ἔτι λοιπὸν ἣ πόθεν ἀφιξόμεθα πρὸς τὸ τέλος ; καὶ εἰ τὸν παιδαγωγὸν παρωσόμεθα , τίς ἡμᾶς ἔτι διακομιεῖ πρὸς τὸ τοῦ Χριστοῦ μυστήριον ; πλήρωμα γὰρ νόμου καὶ προφητῶν εἴη ἃν ὁ Χριστὸς , ὡς εἰς αὐτὸν ὁρῶντος καὶ τετραμμένου παντὸς προφητικοῦ τε καὶ νομικοῦ θεσπίσματος . καὶ τὸ “ οὐκ ἦλθον καταλύσων , ἀπο - “ περᾷν δὲ μᾶλλον τὸν νόμον , ” μὴ τὴν εἰς ἅπαν ἀνατροπὴν τῶν πάλαι θεσπισμένων εἰργάσθαι διανοοῦ , μᾶλλον δὲ μεταπλασμὸν ὧσπέρ τινα , καὶ ἱν οὕτως εἴπω , μεταχάραξιν τῶν ἐν τύποις ἐπὶ τὸ ἀληθὲς καὶ τῆς οἷον σκιαγραφίας εἰς εἶδος τὸ ἐμφανές . Καὶ γεγόνατε χρείαν ἔχοντες γάλακτος οὐ στερεᾶς τροφῆς . Τὰ ταπεινότερα λέγειν ὑμῖν , φησι , περὶ τοῦ δεσπότου Χριστοῦ ἀναγκαζόμεθα · τοῖς γὰρ μηδὲ ταῦτα δεχομένοις , πῶς οἷόν τε τὰ μείζονα προσενεγκεῖν ; οὕτω καὶ Κορινθίοις γράφων ἔφη , “ γάλα “ ὑμᾶς ἐπότισα , οὐ βρῶμα · οὔπω γὰρ ἠδύνασθε . ” ἐν δὲ τοῖς πρὸ τούτων γεγραμμένοις , ἐδήλωσε τι προσηγόρευσε γάλα · “ οὐ γὰρ “ ἔκρινα , ” φησὶ , “ τοῦ εἰδέναι τί ἐν ὑμῖν , εἰ μὴ Ἰησοῦν Χριστὸν , “ καὶ τοῦτον ἐσταυρωμένον . ” τοῦτο καὶ ἐνταῦθα λέγει . Χρυσοστόμου . Ἀεὶ δὲ γάλα τὸν ταπεινὸν λόγον καλεῖ , καὶ ἐνταῦθα κἀκεῖ . γάλα δὲ καλεῖ διὰ τὸ τοῖς ἀφελεστέροις ἁρμόζειν · τοῦτο δὲ ἐναντίον τοῖς τελειοτέροις , καὶ βλαβερὸν τὸ ἐν τούτοις διατρίβειν · ὥστε οὐκέτι τὰ νομικὰ ἐπιφέρεσθαι νῦν , οὐδὲ ἀπὸ τούτων τὴν σύγκρισιν γίνεσθαι , ὅτι ἀρχιερεὺς καὶ ἔθυσε καὶ ἐδεήθη κραυγῆς καὶ ἱκετηρίας . ὅρα γοῦν πῶς ὑμῖν ταῦτα προσίσταται . ἀλλ’ ἐκείνους τότε ἔτρεφεν οὐδαμοῦ προσιστάμενα αὐτοῖς . ἄρα οὖν τροφὴ ἀληθὴς τὰ λόγια τοῦ Θεοῦ . “ δώσω γὰρ αὐτοῖς , ” φησὶν , “ οὐ λιμὸν ἄρτου , οὐδὲ δίψαν ὕδατος , ἀλλὰ λιμὸν τοῦ ἀκοῦ - “ σαι λόγον Κυρίου . ” τοῖς δὲ Κορινθίοις γράφει Παῦλος “ γάλα “ ὑμᾶς ἐπότισα , οὐ βρῶμα . ” οὐκ εἶπεν ἔθρεψα , δεικνὺς ὅτι οὐκ ἔστι τὸ τοιοῦτον τροφή . ἀλλ’ ὡσπερ ἐπὶ τῶν παιδίων τῶν μικρῶν τῶν μὴ δυναμένων ἄρτῳ τρέφεσθαι . τὰ γὰρ τοιαῦτα , οὐ ποτίζεται , ἀλλ’ ἡ τροφὴ αὐτοῖς ἀντὶ ποτοῦ γίνεται . κἀνταῦθα οὐκ εἶπε χρείαν ἔχετε , ἀλλὰ “ γεγόνατε χρείαν ἔχοντες γάλακτος , ” τουτέστιν ὑμεῖς ἠθελήσατε . ὑμεῖς ἑαυτοὺς εἰς τοῦτο κατεστήσατε , εἰς ταύτην τὴν χρείαν . Ἰσιδώρου . Ἀλλὰ πῶς φησιν , εἰ ὁ νόμος νηπιώδης ὡς νηπίοις δεδομένος , ἡ κατὰ Χριστὸν στοιχείωσις , πάλιν τυγχάνει νηπιότης , τοῦ Ἀποστόλου φάσκοντος " γάλα ὑμᾶς ἐπότισα καὶ οὐ βρῶμα . ” ἄκουε τοίνυν νηπίους ἐκ τοῦ νόμου ὁ εὐαγγελικὸς νόμος δεξάμενος , καὶ τῆς ἀκραιφνοῦς καὶ τελεωτάτης γνώσεως μεταδοῦναι αὐτοῖς οὐ δυνάμενος , καὶ ἀθρόως ὑποδεῖξαι τῶν ὑπὲρ νοῦν μυστηρίων τὴν διὰ ταύτης φανερωθεῖσαν ἀλήθειαν , οἷον τὴν θείαν οὐσίαν ἐν τριάδι ὑφεστῶσαν , ἐν μονάδι δὲ καθεστῶσαν τοῖς μίαν καὶ ὑπόστασιν Θεοῦ ὥσπερ οὐσίαν φανταζομένοις , πάλιν τῷ νόμῳ χρῆται πρὸς σύστασιν καὶ πειθὼ τῶν ὑπ’ αὐτοῦ παιδαγωγηθέντων , ἐξ αὐτοῦ τὰς τῶν τελείων δογμάτων μαρτυρίας ἐπιφερόμενος . οὕτως γάλα ποτίζει Παῦλος τὸν νεογνὸν τοῦ Κυρίου λαὸν , σαφῶς αὐτὸν διὰ τῆς τοῦ νόμου νηπιότητος παιδεύων τὴν τελειότητα . Διονυσίου Ἀρεοπαγίτου . Δρόσῳ μέν τοι καὶ ὕδατι καὶ νοητὰ λόγια καὶ γάλακτι καὶ οἴνῳ καὶ μέλιτι παρεικάζεται , διὰ τὴν ζωογόνον αὐτῶν ὡς ἐν ὕδατι δύναμιν , καὶ αὐξητικὴν ὡς ἐν γάλακτι , καὶ ἀναζωτικὴν ὡς ἐν οἴνῳ , καὶ καθαρτικὴν ἅμα καὶ φρουρητικὴν , ὡς ἐν μέλιτι . ταῦτα γὰρ ἡ θεία σοφία δωρεῖται τοῖς προσιοῦσιν , ἀφθόνων αὐτοῖς καὶ ἀνεκλείπτων εὐωχιῶν ἐπίρροιαν χορηγοῦσα , καὶ ὑπερβλύζουσα · τοῦτο δὴ τὸ ἀληθῶς εὖ ἔχειν , καὶ διὰ ταῦτα ζωοποιεῖν , ἅμα καὶ κουροτρόφος καὶ ἀνανεωτικὴ καὶ τελεσιουργὸς ὑμνουμένη . B . ἐν ΣΑ Α . Φάγεται δέ τις βούτυρον καὶ μέλι , τὰ φημι εἰς τὴν θείαν διδασκαλίαν διδάγματα . διότι πρῶτον ἀνθρώπου τροφὴ , βούτυρον καὶ μέλι ἐπινενόηται . ὅταν δὲ τούτοις αὐταρκῶς τραφῇ μετὰ τὸ στοιχειωθῆναι , τότε ὑπερβὰς τὰ ἐπὶ τῆς γῆς , στερεωτέρας καὶ μείζονος καὶ ἀνδράσι πρεπούσης τροφῆι μεταλήψεται , τοῖς πνευματικοῖς μαθήμασιν ἑαυτὸν ἐπιδούς . Γρηγορίου Θεολόγου ἐκ τοῦ μεγάλου ἀπολογητικοῦ . Οἱ μὲν γὰρ δέονται γάλακτι τρέφεσθαι , τοῖς ἁπλουστέροις καὶ στοιχειωδεστέροις τῶν διδαγμάτων , ὅσοι τὴν ἕξιν νήπιοι καὶ ἀρτιπα - γεῖς ὡς ἃν εἴποι τις τὴν ἀνδρείαν τοῦ λόγου τροφὴν οὐ φέροντα . ἣν εἰ προσάγοι τις παρὰ δύναμιν , τάχα ἃν καταβιασθέντες καὶ βαρηθέντες οὐκ ἐξαρκούσης τῆς διανοίας , ὥσπερ ἐκεῖ τῆς ὕλης τὸ ἐπεισελθὸν ἑλκύσαι καὶ οἰκειώσασθαι , ζημιωθεῖεν ἃν λαὶ εἰς τὴν ἀρχαίαν δύναμιν . οἱ δὲ τῆς ἐν τοῖς τελείοις λαλουμένης σοφἱας φίας χρήζοντες , καὶ τροφῆς τῆς ὑψηλοτέρας καὶ στερροτέρας , τὸ πρὸς διάκρισιν ἀληθοῦς τε καὶ ἀψευδοῦς ἱκανῶς γεγυμνάσθαι τὰ αἰσθητήρια , εἰ γάλα ποτίζοιντο καὶ τρέφοιντο λαχάνοις , ἀσθενῶν βρώματι , δυσχεραίνοιεν ἂν , καὶ μάλα εἰκότως , οὐ δυναμούμενοι κατὰ Χριστὸν , οὐδὲ αὔξοντες τὴν ἐπαινετὴν αὔξησιν , ἣν ἐργάζεται λόγος , τελειῶν εἰς ἄνδρα καὶ εἰς μέτρον ἄγων ἡλικίας πνευματικῆς τὸν καλῶς τρεφόμενον . Ἐκ τοῦ Εὐν . Φιλοσοφητέον ἄρα ὅσα ἡμῖν ἐφικτὰ , ὅσον ἡ τοῦ ἀκούοντος ἐξικνεῖται ἕξις καὶ δύναμις · ἵνα μὴ καθάπερ αἱ ὑπερβάλλουσαι τῶν φωνῶν ἣ τῶν τροφῶν τὴν ἀκοὴν βλάπτωσιν ἢ τὰ σώματα εἰ βούλει δὲ τῶν φορτίων τὰ ὑπὲρ δύναμιν τοὺς ὑποβαίνοντας ἣ τὴν γῆν τῶν ὑετῶν οἱ σφοδρότεροι , οὕτω δὲ καὶ οὗτοι τοῖς στερροῖς ἵν οὕτως εἴπω τῶν λόγων καταπιεσθέντες καὶ βαρυνθέντες , ζημιωθεῖεν καὶ εἰς τὴν ἀρχαίαν δύναμιν . Περὶ . . . ἐν Τ Δ ΑΛΕ ἐν T Ξίο . Καὶ σὺ τοίνυν , εἰ μὲν ἀνὴρ εἶ κατὰ Χριστὸν , καὶ γεγύμνασται σοι τὰ αἰσθητήρια , καὶ λαμπρόν σοι τὸ φῶς τῆς γνώσεως , λάλει Θεοῦ σοφίαν τὴν λαλουμένην ἐν τοῖς τελείοις , καὶ τὴν ἀποκεκρυμμένην ἐν μυστηρίῳ , καὶ ταύτην ὅταν καιρὸν λάβῃς καὶ πιστευθῇς . τι γὰρ ἔχεις παρὰ σεαυτοῦ ὃ μὴ δέδοται , μηδὲ εἴληφας ; εἰ δὲ ἔτι νήπιος εἶ , καὶ χαμερπὴς τὴν διάνοιαν , καὶ τοῖς ὑψηλοτέροις προσβαίνειν οὐχ ἱκανὸς , γενοῦ Κορίνθιος , γάλακτι τράφηθι , τι χρήζεις στερεωτέρας τροφῆς , ἣν οὐκ ἀναλίσκει τὰ μέλη , καὶ ποιεῖ τροφὴν δι’ ἀσθένειαν ; ἴσως δὲ οὐ παρέλκον καὶ περὶ τῆς τοῦ γάλακτος βραχεία φιλοσοφῆσαι γενέσεως . Κλήμεντοσ Παιδαγνγένσ a . Πρωτόγονον τὸ αἷμα εὑρίσκεται ἐν ἀνθρώπῳ , τοῦτο δὴ τὸ αἷμα φυσικῇ τρεπόμενον πέψει , κυησάσης τῆς μητρὸς , φιλοστοργίᾳ συμπαθεῖ , ἐξανθεῖ καὶ γηράσκει πρὸς τὸ ἄφοβον τοῦ παιδίου . καὶ ἐστὶ μὲν τῆς σαρκὸς ὑγρότερον τὸ αἷμα , οἷον ὑγρά τις οὖσα σὰρξ , τοῦ δὲ αἵματος νοστιμώτερον τὸ γάλα καὶ λεπτομερέστερον . εἴτε γὰρ τὸ ἐπιχορηγούμενον αἷμα τῷ ἐμβρύῳ , καὶ διὰ μητρῴου ἐστὶ πρότερον πεμπόμενον ὀμφαλοῦ , εἴτε αὖ τὸ καταμήνιον αὐτὸ ἀποκλεισθὲν τῆς οἰκείας φορᾶς κατὰ φυσικὴν ἀνάχυσιν χωρεῖν κελεύεται πρὸς τοῦ παντρόφου καὶ γενεσιουργοῦ ἐπὶ τοὺς φλεγμαίνοντας ἤδη μαστοὺς , καὶ ὑπὸ πνεύ - μάτος ἀλλοιούμενον θερμοῦ , ποθεινὴ σκευάζεται τῷ νηπίῳ τροφὴ , αἷμα τὸ μεταβάλλον ἐστί . μάλιστα γὰρ πάντων μελῶν μαστοὶ συμπαθεῖς μήτρᾳ . ἐπὰν οὖν κατὰ τοὺς τόκους ἀποκοπὴν λάβῃ τὸ ἀγγεῖον , δι’ οὗ πρὸς τὸ ἔμβρυον τὸ αἷμα ἐφέρετο , μύσις μὲν γίνεται τοῦ πόρου , τὴν δὲ ὁρμὴν ἐπὶ τοὺς μαστοὺς τὸ αἱμα λαμβάνει , καὶ πολλῆς τῆς ἐπιφορᾶς γενομένης , διατείνονται , καὶ μεταβάλλει τὸ αἷμα εἰς γάλα , ἀναλόγως τῇ ἐπὶ τῆς ἑλκώσεως εἰς πύον τοῦ αἵματος μεταβολῆ . εἴτε αὖ ἀπὸ τῶν ἐν μαστοῖς παρακειμένων φλεβῶν ἀναστομουμένων κατὰ τὰς διαστάσεις τῆς κύησεως τὸ αἷμα μεταχεῖται εἰς τὰς φυσικὰς τῶν μαστῶν σύριγγας · τούτων δὲ ἀνακιρνάμενον τὸ ἀπὸ τῶν γειτνιαζουσῶν καταπεμπομενον ἀρτηριῶν πνεῦμα , μενούσης ἔτι τῆς ὑποκειμένης ἀκεραίου τοῦ αἵματος οὐσίας , ἐκκυμαινόμενον λευκαίνεται , καὶ τῇ τοιαύτῃ ἀνακοπῇ κατ’ ἐξαφρισμὸν μεταβάλλεται , παραπλήσιόν τι πεπονθὼς τῆ θαλάττῃ , ἣν δὴ κατὰ τὰς ἐμβολὰς τῶν πνευμάτων οἱ ποιῆται φασιν , ἀποπτύειν ἁλὸς ἄχνην · πλὴν ἀλλὰ αἷμα ἔχει τὴν οὐσίαν · τούτῳ τῷ τρόπῳ , καὶ οἱ ποταμοὶ ῥόθῳ φερόμενοι , τῇ ἐπιλήψει τοῦ περικεχυμένου ἀέρος ξενόμενοι , ἀφρὸν μορμύρουσι , καὶ τὸ ἐνστόμιον ἡμῶν ὑγρὸν τῷ πνεύματι ἐκλευκαίνεται . τίς οὖν ἡ ἀποκλήρωσις , μὴ οὐχὶ καὶ τὸ αἷμα ἐπὶ τὸ φωτεινότατον καὶ λευκότατον ὑπὸ τοῦ πνεύματος τρέπεσθαι ὁμολογεῖν . πάσχει δὲ τὴν μεταβολὴν κατὰ ποιότητα οὐ κατ’ οὐσίαν . ἀμέλει γοῦν οὐ τροφιμώτερον ἄλλο τι οὐδὲ μὴν γλυκύτερον ἀλλ’ οὐδὲ λευκότερον εὕροις ἃν γάλακτος . πάντῃ δὲ ἔοικε τοῦτο τῇ πνευματικῇ τροφῇ , ἥτις ἐστὶ γλυκεῖα μὲν , διὰ τὴν χάριν , τρόφιμος δὲ ὡς ζωὴ , λευκὴ δὲ ὡς ἡμέρα Χριστοῦ . ταύτῃ τοίνυν περὶ τὴν ἀποκύησιν οἰκονομούμενον τῷ βρέφει τὸ γάλα χορηγεῖται . καὶ οἱ μαστοὶ οἱ τέως τὸν ἄνδρα περιβλεπόμενοι ὀρθοὶ , ἤδη κατανεύουσι πρὸς τὸ παιδίον , τὴν ὑπὸ τῆς φύσεως πεπονημένην , εὔληπτον παρέχειν διδασκόμενοι τροφὴν εἰς ἀνατροφὴν σωτηρίας · οὐ γὰρ ὡς αἱ πηγαὶ πλήρεις εἰσὶν οἱ μαστοὶ ἐπεισρέοντος ἑτοίμου γάλακτος , ἀλλὰ μεταβάλλοντες τὴν τροφὴν , ἐν ἑαυτοῖς ἐργάζονται γάλα καὶ διαπνέουσιν . ἡ τροφὴ δὲ ἡ κατάλληλος αὕτη καὶ πρόσφορος νεοπαγεῖ καὶ νεοφυεῖ παιδίῳ πρὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ τροφέως καὶ πατρὸς τῶν γεννωμένων καὶ ἀναγεννωμένων πονουμένη , οἷον τὸ μάννα οὐρανόθεν ἐπερρέετο τοῖς παλαιοῖς Ἑβραίοις ἡ τῶν Ἀγγέλων ἐπουράνιος τροφὴ , ἀμέλει καὶ νῦν αἱ τίτθαι τὸ πρωτόχυτον τοῦ γάλακτος πόμα ὁμωνύμως ἐκείνῃ τῇ τροφῇ γάλα κεκλήκασι . χρὴ δὲ κατανοῆσαι τὴν φύσιν . ἡ γάρ τοι τροφὴ χειμῶνος μὲν πυκνοῦντος τοῦ περιέχοντος καὶ πάροδον οὐ διδόντος , ἐντὸς κατακλειομένη , τῷ θερμῷ ἑψομένη καὶ πεττομένη εἰς τὰς φλέβας ἐξαιματουμένη ἐκχωρεῖ . αἱ δὲ διὰ πνοῆς οὐ τυγχάνουσαι , πεπληρωμέναι μάλιστα συντείνονται καὶ σφύζουσι · διὸ καὶ αἱ τίτθαι περιπληθεῖς τότε μάλιστα γίνονται τῷ γάλακτι . ἀποδέδεικται δὲ ἡμῖν μικρῷ πρόσθεν τὸ αἷμα εἰς γάλα ταῖς κυούσαις κατὰ μεταβολὴν οὐ κατ’ οὐσίαν χωρεῖν . ὥσπερ ἀμέλει καὶ αἱ τρίχες αἱ ξανθαὶ τοῖς γηρῶσιν εἰς πολιὰς μεταβάλλουσιν . θέρους δὲ ἔμπαλιν ἀραιότερον ὃν τὸ σῶμα , τὴν τροφὴν εὐδιαφορωτέραν παρέχει , καὶ ἥκιστα πλεονάζει τὸ γάλα , ἐπεὶ μήτε τὸ αἷμα · οὐδὲ γὰρ πᾶσα κατέχεται ἡ τροφή . εἰ τοίνυν ἡ μὲν κατεργασία τῆς τροφῆς ἐξαιματοῦται , τὸ δὲ αἷμα ἐκγαλακτοῦται , παρασκευὴ γίνεται τὸ αἷμα τοῦ γάλακτος ὥσπερ αἷμα ἀνθρώπου , καὶ γίγαρτον ἀμπέλου . Ἀλληγορῶν τοίνυν τὸν λόγον ὁ Παῦλος , καὶ γάλα αὐτὸν ὀνομάζων , “ ἐπότισα ” ἐπιφέρει . πίνεται γὰρ ὁ λόγος , ἡ τροφὴ τῆς ἀληθείας , ἀμέλει καὶ τὸ ποτὸν , ὑγρὰ καλεῖται τροφή . δυνατὸν δὲ τὸ αὐτὸ καὶ βρῶμα εἶναί πὼς ἔχον καὶ ποτὸν , πρὸς ἄλλο καὶ ἄλλο νοούμενον , καθάπερ καὶ ὁ τυρὸς , γάλακτος ἐστὶ πῆξις , ἣ γάλα πεπηγὸς , οὐ γάρ μοι τῆς λεξιθηρίας μέλλει τανῦν , πλὴν ὅτι τὰς τροφὰς ἄμφω μία διακονεῖται οὐσία . ἀλλὰ καὶ τοῖς ὑποτιτθίοις παιδίοις , ἀρκεῖ μόνον τὸ γάλα καὶ ποτὸν εἶναι καὶ τροφήν . πολλαχῶς δὲ ὁ λόγος ἀλληγορεῖται , καὶ βρῶμα , καὶ σὰρξ , καὶ τροφὴ , καὶ ἄρτος , καὶ αἷμα , καὶ γάλα , ἅπαντα ὁ Κύριος εἰς ἀπόλαυσιν ἡμῶν τῶν εἰς αὐτὸν πεπιστευκότων . πλὴν ἀλλὰ καὶ ἡ σὰρξ , αὐτὴ αἷμα τῷ γάλακτι , οἷον ἀντιπελαργούμενον ἄρδεται τε καὶ αὔξεται . καὶ δὴ καὶ ἡ διαμόρφωσις τοῦ συλληφθέντος τῷ τῆς ἐπὶ μῆνα καθάρσεως ὑπολελειμμένῳ καθαρῷ περιττώματι , κιρναμένου τοῦ σπέρματος γίνεται . ἡ γὰρ ἐν τούτῳ δύναμις θρομβοῦσα τοῦ αἴματος τὴν φύσιν , ὃν τρόπον ἡ πυτεία συνίστησι , τὸ γάλα οὐσίαν ἐργάζεται μορφώσεως · εὐθαλεῖ γὰρ ἡ κράσις , σφαλερὰ δὲ ἡ ἀκρότης εἰς ἀτεκνίαν . καὶ γὰρ αὐτῆς ἤδη τῆς γῆς ὑπὸ μὲν ἐπομβρίας κατακλυσθὲν ἀποσύρεται τὸ σπέρμα · διὰ δὲ αὐχμὸν νοτίδος ἀποξηραίνεται . κολλώδης δὲ ὁ χυμὸς ὣν συνέχει τὸ σπέρμα καὶ φύει . τινὲς δὲ καὶ τὸ σπέρμα τοῦ ζώου ἀφρὸν εἶναι τοῦ αἵματος κατ’ οὐσίαν ὑποτίθενται · ὃ δὴ τῇ ἐμφύτῳ τοῦ ἄρρενος θέρμῃ παρὰ τὰς συμπλοκὰς ἐκταραχθὲν , ἐκραπιζόμενον ἐξαφροῦται , κἀν ταῖς σπερματίσι παρατίθεται φλεψὶν , ἐντεῦθεν καὶ τὰ ἀφροδήσια κέκληται . συμφανὲς τοίνυν ἐκ τούτων ἁπάντων , αἷμα εἶναι τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος τὴν οὐσίαν , ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ἀποκύησιν αὖθις ἐκτρέφεται τὸ παιδίον αἵματι τῷ αὐτῷ . ὅς γὰρ φύσις τοῦ γάλακτος ἡ ῥύσις , καὶ πηγὴ τροφῆς τὸ γάλα , ᾧτ’ δὴ καὶ γυνὴ δήλη τεκοῦσα ἀληθῶς καὶ μήτηρ δι’ οὗ καὶ φίλτρον εὐνοίας προσλαμβάνει . Διὰ τοῦτο ἄρα μυστικῶς τὸ ἐν τῷ Ἀποστόλῳ ἅγιον Πνεῦμα , τῇ τοῦ Κυρίου ἀποχρώμενον φωνῇ , “ γάλα ὑμᾶς ἐπότισα ” λέγει . εἰ γὰρ ἀνεγεννήθημεν εἰς Χριστὸν , ὁ ἀναγεννήσας ἡμᾶς ἐκτρέφει τῷ ἰδίῳ γάλακτι τῷ λόγῳ · πᾶν γὰρ τὸ γεννῆσαν , ἔοικεν εὐθὺς παρέχειν τῷ γεννωμένῳ τροφήν . καθάπερ δὲ ἡ ἀναγέννησις ἀναλόγως , οὕτω καὶ ἡ τροφὴ γέγονε τῷ ἀνθρώπῳ πνευματικὴ πάντῃ . τοίνυν καὶ ἡμεῖς τὰ πάντα Χριστῷ προσοικειούμεθα , καὶ εἰς συγγένειαν διὰ τὸ αἱμα αὐτοῦ ᾧ λυτρούμεθα , καὶ εἰς συμπάθειαν διὰ τὴν ἀνατροφὴν τὴν ἐκ τοῦ λόγου , καὶ εἰς ἀφθαρσίαν διὰ τὴν ἀγωγὴν τοῦ αὐτοῦ . τὸ θρέψαι δ’ ἐν βροτοῖσι πολλάκις , πλείω πορίζεται φίλτρα τοῦ φύσαι τέκνα . ὅτι τοίνυν ἐξ αἵματος γάλα , κατὰ μεταβολὴν γίνεται , ἤδη μὲν σαφὲς , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶ , ποιμνίων , ἔκ τε τῶν βουκολίων ἔξεστι μαθεῖν . τὰ γὰρ ζῷα ταῦτα τοῦ ἔτους κατὰ τὴν ὥραν ἣν ἔαρ καλοῦσιν , ὑγροτέρου τοῦ περιέχοντος γεγονότος , ἀλλὰ καὶ τῆς πόας καὶ τῶν νομῶν εὐχύλων τὸ τηνικαῦτα οὐσῶν καὶ ἐνίκμων , αἵματος πίμπλαται πρότερον , ὡς ἐκ τῆς διατάσεως τῶν φλεβῶν κυρτουμένων τῶν ἀγγείων δείκνυται . ἐκ δὲ τοῦ αἵματος δαψιλέστερον χεῖται τὸ γάλα . θέρους δ’ ἔμπαλιν ὑπὸ τοῦ καύματος συγκαιόμενον καὶ ἀναξηραινόμενον , ἵστησι τὴν μεταβολὴν τὸ αἷμα , καὶ ταύτῃ ἔλαττον ἀμέλγονται . ναὶ μὴν καὶ συγγένειάν τινα πρὸς τὸ ὕδωρ φυσικωτάτην ἔχει τό γάλα , καθάπερ ἀμέλει πρὸς τὴν πνευματικὴν τὸ λουτρὸν τὸ πνευματικόν . οἱ γοῦν ἐπιρροφῶντες τὸ γάλακτι ψυχροῦ ὀλίγον ὕδατος , ὠφελοῦνται παραχρῆμα . οὐ γὰρ ἀποξύνεσθαι τὸ γάλα ἐᾷ ἡ πρὸς τὸ ὕδωρ κοινωνία , οὐκ ἀντιπαθίᾳ τινὶ , προσπεπαινομένου δὲ , προσπαθείᾳ . καὶ ἣν ὁ λόγος ἔχει πρὸς τὸ βάπτισμα κοινωνίαν , ταύτην ἔχει τὸ γάλα τὴν συναλλαγὴν πρὸς τὸ ὕδωρ . δέχεται γὰρ μόνον τῶν ὑγρῶν τοῦτο καὶ τὴν πρὸς τὸ ὕδωρ μίξιν ἐπικάθαρσιν παραλαμβανόμενον , καθάπερ τὸ βάπτισμα ἐπὶ ἀφέσεως ἁμαρτιῶν . μίγνυται δὲ καὶ μέλιτι προσφυῶς , καὶ τοῦτο ἐπὶ καθάρσει πάλιν μετὰ γλυκείας τῆς τρυφῆς · μιγνύμενος γὰρ ὁ λόγος φιλανθρωπίᾳ , ἰᾶται γε ἅμα τὰ πάθη καὶ ἀνακαθαίρει τὰς ἁμαρτίας . ἐπιμίγνυται δὲ τὸ γάλα καὶ οἴνῳ γλυκεῖ . ἐπωφελὴς δὲ ἡ μίξις , ἀνακιρναμένου τοῦ πάθους εἰς ἀφθαρσίαν . εξοννοῦται γὰρ ὑπὸ τοῦ οἴνου τὸ γάλα καὶ σχίζεται · καὶ ὅτι περ αὐτοῦ νόθον , τοῦτο ἀποχετεύεται . κατὰ τὰ αὐτὰ δὲ τῆς πίστεως ἡ κοινωνία ἡ πνευματικὴ πρὸς τὸν παθητὸν ἄνθρωπον τὰς σαρκικὰς ἐπιθυμίας εξορροῦσα εἰς ἀιδιότητα συστέλλει τὸν ἄνθρωπον , τοῖς θείοις ἀπαθανατίζουσα . οἱ πολλοὶ δὲ καὶ τὸ λιπαρὸν τοῦ γάλακτος , ὃ δὴ βούτυρον καλοῦσι , καταχρῶνται εἰς λύχνον , τὸ πολυέλαιον τοῦ λόγου δι’ αἰνίγματος ἀριδήλως σαφηνίσαντες , ὡς μόνου τοῦδε ἐνδίκως καὶ τρέφοντος καὶ αὔξοντος , καὶ φωτίζοντος τοὺς νηπίους . τοσαῦτα περὶ γάλακτος καὶ τῆς τούτου ἀλληγορίας . Θεοδωρήτου . Ὁ μέν τοι Ἀπόστολος γάλα τὴν ἁπλουστέραν καλέσας διδασκαλίαν , ἐφεξῆς δείκνυσιν ἀτελοῦς καὶ τελείου διαφορὰν λέγων , “ πᾶς γὰρ ὁ μετέχων γάλακτος ἄπειρος λόγου δικαι - “ οσύνης , νήπιος γὰρ , ἐπιτελειῶν δ᾿ ἐστὶν ἡ στερεὰ τροφὴ , τῶν διὰ “ τὴν ἕξιν τὰ αἰσθητήρια γεγυμνασμένα ἐχόντων πρὸς διάκρισιν “ καλοῦ τε καὶ κακοῦ . ” ἀπὸ τῶν ἡλικιῶν ἔδειξε τὴν διαφοράν . καθάπερ γὰρ τοῖς μὲν εὐθυγενέσι βρέφεσι τὸ γάλα προσφέρειν εἰώθαμεν , τοῖς δὲ στεγανωτέροις ἐσχηκόσιν ὀδόντας , πάσης λοιπὸν ἀπολαύειν τροφῆς ἐπιτρέπομεν , οὕτω τοῖς ἀτελῆ πίστιν ἔχουσι σύμμετρον τῆς ἀσθενείας τὴν διδασκαλίαν προσφέρομεν , τοὺς δὲ τελείαν εἰσδεξαμένους τῶν τελειοτέρων δογμάτων μεταλαγχάνειν παρασκευάζομεν . Γρηγορίου Νύσσησ . Μαλλὸν δὲ καθάπερ τις μήτηρ καταλλήλως τιθηνουμένη τὸ νήπιον , τέως μὲν ἁπαλῷ καὶ ὑγρῷ τῷ στόματι τὸ γάλα διὰ τῆς θηλῆς ἐντίθησιν . ὀδοντοφυοῦντι δὲ ἤδη καὶ αὐξ,ανομένῳ προσάγει τὸν ἄρτον , οὐ τραχύν τε καὶ ἀκατέργαστον , ὡς ἃν μὴ περιξανθείη τῷ σκληρῷ τῆς τροφῆς τὸ τούτων ἁπαλόν τε καὶ ἀγύμναστον , ἀλλὰ τοῖς ἰδίοις ὀδοῦσι καταλειάνασα σύμμετρόν τε καὶ κατάλληλον τῇ δυνάμει τοῦ προσφερομένου ἐποίησεν . εἶτα κατὰ προσθήκην τῆς δυνάμεως ἐπιδηλούσης προσεθισθὲν τοῖς ἁπαλωτέροις ἡμέρα τὸ νήπιον προσάγει τῇ στερεω - τέρᾳ τροφῇ . οὕτω τοὺς μαθητὰς ὁ Παῦλος , τοὺς μὲν οἷόν τι νήπιον ἀτελὲς τοῖς στοιχειωδεστέροις τρέφει λόγοις καὶ τιθηνεῖται , τοὺς δὲ οἵα τελείους τοῖς ὑψηλοτέροις . Βασιλείου ἐν Ἡσαΐαι . τέλος δέ ἐστι τοῦ γεγυμνασμένα ἔχοντος τὰ αἰσθητήρια διακρίνειν δύνασθαι τὴν τοῦ καλοῦ φύσιν ἀπὸ τοῦ πονηροῦ , καὶ δοκίμου τραπεζίτου τὸ καλὸν κατέχειν , ἀπὸ δὲ παντὸς εἴδους πονηροῦ ἀπέχεσθαι · διεφθαρμένον δὲ ἔχοντος τῆς ψυχῆς τὸ κριτήριον ἐνηλλαγμένας τὰς μαρτυρίας περὶ τῆς ἑκάστου ἀξίας ἀποδιδόναι . καὶ ἔοικε πολλή τις εὐχέρεια εἶναι τῇ ἀνθρωπείᾳ φύσει πρὸς τὸ τὰ ἐναντία δοξάζειν τῇ περὶ ἕκαστόν ἀληθείᾳ ἑκάστου φιλονείκως τῷ ἰδίῳ δόγματι παρισταμένου , μένου , καὶ μετὰ διατάσεως σφοδροτάτης τὰ τοῦ ἑτέρου ἀνατρέπειν διελέγχειν βιαζομένου . τὸ μὲν οὖν ἀληθινῶς καλὸν , τὸ ἐν τῆ ψυχῇ σύμμετρόν ἐστι κατ’ ἀρετὴν διακειμένῃ . μεσότης γὰρ καὶ συμμετρία τίς ἡ ἀρετή . αἱ δὲ ἐφ’ ἑκάτερα τὴν ἀρετὴν ἐκβαίνουσαι ὑπερβολαὶ καὶ ἐλλείψεις , ἀμετρία καὶ αἶσχος . οἱ δὲ πολλοὶ τὴν μὲν κακίαν , ὡς ἀγαθὸν αἱροῦνται · τὴν δὲ ἀρετὴν , ὡς πονηρίαν ἀποφεύγουσι . Χρυσοστόμου . Τί δέ ἐστιν ὁ λόγος τῆς δικαιοσύνης ; ἐνταῦθα καὶ βίον αἰνίττεσθαι , ὅπερ καὶ ὁ Χριστὸς ἔλεγεν , “ ἐὰν μὴ “ περισσεύῃ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν πλέον τῶν γραμματέων , ” τοῦτο καὶ αὐτὸς φησὶν , ἄπειρος λόγου δικαιοσύνης , τουτέστι τῆς ἄνω φιλοσοφίας ἄπειρος οὐ δύναται παραδέξασθαι βίον ἄκρον καὶ ἠκριβωμένον μένον . ἣ δικαιοσύνην ἐνταῦθα τὸν Χριστόν φησι , καὶ τὸν ὑψηλὸν περὶ αὐτοῦ λόγον . ὁρᾷς νηπιότητα ἑτέραν οὖσαν , καὶ αὖ τελειότητα . γενώμεθα τέλειοι ταύτην τὴν τελειότητα . ἔνεστι καὶ παῖδας ὄντας καὶ νέους πρὸς ἐκείνην ἐλθεῖν τὴν τελειότητα . οὐ γάρ ἐστι φύσεως ἀλλ’ ἀρετῆς . οὐκ εἶχον ἐκεῖνοι τὰ αἰσθητήρια γεγυμνασμένα , οὐδὲ ᾔδεισαν καλὸν καὶ κακόν . νῦν οὐ περὶ βίου τῷ Ἀποστόλῳ ὁ λόγος , ὅταν λέγει “ πρὸς διάκρισιν καλοῦ καὶ κακοῦ . ” τοῦτο γὰρ παντὶ ἀνθρώπῳ δυνατὸν εἰδέναι καὶ εὔλογον , ἀλλὰ περὶ δογμάτων ὑψηλῶν καὶ ὑγιῶν διεφθαρμένων καὶ ταπεινῶν . τὸ παιδίον οὐκ τὴν τὴν φαύλην καὶ τὴν δόκιμον τροφὴν διαιρεῖν . πολλάκις γοῦν καὶ χοῦν ἐνέβαλεν εἰς τὸ στόμα καὶ τὸ βλαβερὸν ἐδέξατο , καὶ πάντα ἀδιακρίτως ποιεῖ , ἀλλ’ οὐ τὸ τέλειον . τοιοῦτοι εἰσὶν οἱ πᾶσι προσέχοντες ἁπλῶς καὶ ἀδιακρίτως τὰς ἀκοὰς ἐκδιδόντες ἀδοκίμοις , τούτους αἰτιᾶται ὡς ἁπλῶς περιφερομένους , καὶ νῦν μὲν τούτοις , νῦν δὲ ἐκείνοις διδόντας ἑαυτοὺς , ὃ καὶ πρὸς τῷ τέλει ἠνίξατο λέγων διδαχαῖς ποικίλαις καὶ ξέναις μὴ παραφέρεσθε . τοῦτο ἐστι πρὸς διάκρισιν καλοῦ καὶ κακοῦ . λάρυγξ μὲν γὰρ , σῖτα γεύεται · ψυχὴ δὲ δοκιμάζει λόγους . εἶτα σαφέστερον διδάσκων τί προσηγόρευσε γάλα , ἐπήγαγε , Διὸ ἀφέντες τὸν τῆς ἀρχῆς τοῦ Χριστοῦ λόγον , ἐπὶ τὴν τελειότητα φερώμεθα · μὴ πάλιν θεμέλιον καταβαλλόμενοι βαλλόμενοι μετανοίας ἀπὸ τῶν νεκρῶν ἔργων καὶ πίστεως ἐπὶ Θεὸν , βαπτισμῶν διδαχῆς ἐπιθέσεως τε χειρῶν , ἀναστάσεως τε νεκρῶν , καὶ κρίματος αἰωνίου , καὶ τοῦτο ποιήσωμεν ἐάν περ ἐπιτρέπῃ ὁ Θεός . Θεοδωρήτου . Μεμψάμενος αὐτοῖς τὸ περὶ τὴν πίστιν τοῦτο γὰρ ἐκάλεσε γάλα , τῆς τελειότητος ἔχεσθαι παραινεῖ , καὶ τοῖς ἤδη καταβληθεῖσι θεμελίοις ἐποικοδομεῖν τὰ λοιπὰ , μὴ ἄλλον ἄνωθεν πηγνύειν θεμέλιον . θεμέλια δὲ τὴν πίστιν ἐκάλεσεν · ἔργα δὲ νεκρὰ , τὴν πονηρίαν . οἱ γὰρ πεπιστευκότες , τὴν τούτων βδελυσσόμενοι δυσοσμίαν καὶ μεταμελείᾳ χρώμενοι , προσίασι τῷ θείῳ βαπτίσματι , καὶ διὰ τῆς ἱερατικῆς χειρὸς , ὑποδέχονται τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος , καὶ ἐν τῷ θείῳ βαπτίσματι τὸν τῆς ἀναστάσεως δεχόμενοι τύπον , προσμένουσι τὴν κοινὴν πάντων ἀνάστασιν καὶ τὸ μέλλον κριτήριον . ταῦτα στοιχεῖα ἐκάλεσε τῶν λογίων τοῦ Θεοῦ . καθάπερ γὰρ τοῖς μειρακίοις ὁ γραμματιστὴς , πρῶτον ὑποδείκνυσι τῶν στοιχείων τοὺς χαρακτῆρας , οὕτως οἱ τῆς εὐσεβείας διδάσκαλοι ταῦτα πρῶτα τοὺς τῆς πίστεως προσιόντας παιδεύουσι . λέγει τοίνυν ὁ θεῖος Ἀπόστολος ὅτι τῶν τελειοτέρων ἀφίεσθαι χρὴ , καὶ μὴ πάλιν ἄνωθεν μανθάνειν τὰ τῆς εὐσεβείας στοιχεῖα . τὸ μέν τοι “ καὶ τοῦτο ποιήσωμεν , ἐάν περ ὁ Θεὸς ἐπι - “ τρέπῃ , ” τοῖς ἄνω προσήρμοσεν , ὡς εἶναι τὸ ἀκόλουθον οὕτως . " διὸ " ἀφέντες τὸν τῆς ἀρχῆς τοῦ Χριστοῦ λόγον , ἐπὶ τὴν τελειότητα “ φερώμεθα , καὶ τοῦτο ποιήσωμεν ἐάν περ ἐπιτρέπῃ ὁ Θεὸς , ” ἀντὶ τῶ σπουδάσωμεν , ἐπιθυμήσωμεν , πάντα πόνον ὑπὲρ τῆς τελειότητος ἀσπασώμεθα . εἴωθεν δὲ ὁ Ἀπόστολος πάντα ἐξαρτᾶν τῆς θείας προμηθείας . διὰ τοῦτο προστέθεικεν “ ἐάν περ ἐπιτρέπῃ ὁ “ Θεὸς , ” οὕτω καὶ Κορινθίοις ἐπιστέλλων ἔλεγε ,, " ἐλεύσομαι πρὸς " ὑμᾶς ἐὰν ὁ Κύριος θελήσῃ . ” πληθυντικῶς “ βαπτισμῶν ” τέθεικεν , οὐ πολλὰ εἶναι διδάσκων βαπτίσματα , ἀλλ’ ἐπειδὴ πολλοὶ τῆς τοῦ βαπτίσματος ἀπολαύουσι χάριτος . ὅτι γὰρ ἓν ἐκήρυττε βάπτισμα , τὰ ἑξῆς διδάσκει . Ἀθανασίου . Ἀλλ’ ἄνωθεν πάλιν ἔδωκεν τίς ἐστιν ἡ ἀρχὴ λόγου , αὐτὸς ἐφεξῆς τίθησι λέγων , " μὴ πάλιν θεμέλιον κατα - " βαλλόμενοι μετανοίας , ” καὶ τὰ ἑξῆς . εἰ δὲ τοῦτο ἀρχὴ , τι ἄλλο ἐστι τὸ δόγμα τὸ ἡμέτερον , ἣ τὸ μετανοῆσαι ἀπὸ νεκρῶν ἔργων , καὶ διὰ τοῦ Πνεύματος λαβεῖν τὴν πίστιν εἰς ἀνάστασιν νεκρῶν καὶ κρίματος αἰωνίου ; τί δέ ἐστιν ἀρχή ; οὐδὲν ἄλλο ἣ τοῦτο . ἠχή φησιν , ὅταν μὴ βίος ἀκριβὴς παρῇ . καθάπερ γὰρ τὸν εἰς τὴν μάθησιν τῶν γραμμάτων εἰσερχόμενον τὰ στοιχεῖα δεῖ πρῶτον ἀκοῦσαι , οὕτω καὶ τὸν Χριστιανὸν ταῦτα εἰδέναι ἀκριβῶς πρῶτον χρὴ καὶ μηδὲν ἀμφιβάλλειν περὶ αὐτῶν . εἰ δὲ δέοιτο πάλιν διδασκαλίαν , σκαλίαν , οὔπω τὸν θεμέλιον ἔχει . τὸν γὰρ ἑδραῖον , πεπηγέναι χρὴ καὶ ἑστάναι καὶ μὴ μετακινεῖσθαι . εἰ δὲ μέλλοι τις κατηχηθεὶς καὶ βαπτισθεὶς μετὰ ἔτη δέκα περὶ πίστεως πάλιν ἀκούειν καὶ ὅτι πιστεῦσαι χρὴ εἰς ἀνάστασιν νεκρῶν , οὔπω τὸν θεμέλιον ἔχει , πάλιν τὴν ἀρχὴν τοῦ χριστιανισμοῦ ζητεῖ . ὅτι γὰρ ἡ πίστις θεμέλιος , τὸ δὲ λοιπὸν οἰκοδομὴ , ἄκουε αὐτοῦ λέγοντος , " ἐγὼ “ θεμέλιον τέθεικα , ἄλλος ἐποικοδομεῖ . ” τί δέ ἐστιν “ ἐπὶ τὴν “ τελειότητα φερώμεθα ; " πρὸς αὐτὴν χωρῶμεν λοιπόν , φησι , τὴν ὀροφὴν , τουτέστι βίον ἄριστον ἔχωμεν . ὥσπερ γὰρ ἐπὶ τῶν στοιχείων χείων τὸ πᾶν τὸ ἄλφα συνέχει , καὶ ὁ θεμέλιος τὴν πᾶσαν οἰκοδο - μὴν , οὕτω καὶ τοῦ βίου τὴν καθαρότητα , ἡ περὶ τὴν πίστιν πληροφορια . φορία . ταύτης δὲ ἄνευ , οὐκ ἔστιν εἶναι Χριστιανὸν , ὥσπερ οὐδὲ θεμελίων ἄνευ οἰκοδομὴν , οὐδὲ στοιχείων χωρὶς ἔμπειρον γραμμάτων γενέσθαι , ἀλλ’ ἐάν τις ἀεὶ περὶ τὰ στοιχεῖα στρέφηται , ἣ εἴτις περὶ τὸν θεμέλιον , οὐδέπω ἔσται αὐτῷ τι πλέον , οὕτω καὶ ἐφ’ ἡμῶν . ἃν γὰρ ἀεὶ ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς πίστεως μένωμεν , οὐδέποτε πρὸς τῷ τέλει ταύτης ἀναβησόμεθα . Σὺ δὲ μὴ νομίσῃς ἠλαττῶσθαι τὴν πίστιν διὰ τὸ στοιχεῖον κληθῆναι · ἡ γὰρ πᾶσα δύναμις αὕτη ἐστίν . ὅταν γοῦν λέγῃ , " πᾶς γὰρ ὁ μετέχων γάλακτος ἄπειρος λόγου δικαιοσύνης · νή - " πῖος γάρ ἐστιν , ” οὐ γάλα ταύτην καλεῖ , ἀλλὰ τὸ ἀμφιβάλ λειν ἔτι περὶ τούτων , τοῦτό ἐστιν ἀσθενοῦς διανοίας , καὶ λόγων δεομένης πολλῶν . τὰ γὰρ δόγματα ταῦτα ἐστὶ τὰ ὑγιῆ . τέλειον γὰρ ἐκεῖνον καλοῦμεν τὸν μετὰ τῆς πίστεως βίον ἔχοντα ὀρθόν . ἐὰν δέ τις πίστιν μὲν ἔχῃ , πράττῃ δὲ πονηρὰ , καὶ περὶ αὐτῆς δὲ ταύτης ἀμφιβάλλει καὶ ὑβρίζει τὴν διδασκαλίαν , εἰκότως αὐτὸν φήσομεν νήπιον ἐπὶ τὴν ἀρχὴν ἀναδραμόντα . ὥστε κἂν μυρία ἔτη ἐν τῇ πίστει ἔχωμεν καὶ μὴ βέβαιοι ἐμεν , ἐν αὐτῇ νήπιοι ἐσμέν · ὅταν βίον αὐτῇ μὴ συμβαίνοντα ἐπιδεικνύμεθα , ὅταν ἔτι θεμέλιον καταβαλλώμεθα . τούτοις δὲ μετὰ τοῦ βίου καὶ ἄλλα ἐγκαλεῖ , ὡς παρασαλευθεῖσι καὶ δεομένοις θεμέλιον καταβαλεῖν μετανοίας ἀπὸ νεκρῶν ἔργων . τὸν γὰρ ἀπό τινος εἰς ἕτερον μετατιθέμενον , καὶ τὸ μὲν ἀφιέντα , τὸν δὲ αἱρούμενον , πρότερον αὐτοῦ καταγνῦναι χρὴ , καὶ ἀποστῆναι τῇ διαθέσει , καὶ τότε ἐλθεῖν ἐφ’ ἕτερον . εἰ δὲ τοῦ προτέρου πάλιν ἔχεσθαι μέλλοι , πῶς τοῦ δευτέρου ἅψεται ; τί φής ; κατέγνωμεν τοῦ νόμου , καὶ πάλιν ἐπ’ αὐτὸν ἀνατρέχειν κελεύεις ; τοῦτο οὐκ ἔστι μετάθεσις · καὶ γὰρ ἐνταῦθα ἔχομεν νόμον . νόμον οὖν , φησι , καταργοῦμεν διὰ τῆς πίστεως ; μὴ γένοιτο , ἀλλὰ νόμον ἱστῶμεν . ἐγὼ δὲ περὶ πονηρῶν εἶπον πραγμάτων , ἀλλ’ οὐ περὶ νόμου . ὁ γὰρ μέλλων ἐπ’ ἀρετὴν μετιέναι , πρότερον τῆς κακίας καταγνῶναι ὀφείλει , καὶ τότε αὐτὴν μετελθεῖν . καλῶς δὲ τῇ μετανοίᾳ καὶ τὸ βάπτισμα προσέθεικεν · οὐ γὰρ ἴσχυεν ἡ μετάνοια καθαροὺς αὐτοὺς δεῖξαι · διὰ τοῦτο εὐθέως ἐβαπτίζοντο , ἵν ὅπερ ἀδυνάτως εἶχον ἐργάσασθαι δι’ ἑαυτῶν , τοῦτο διὰ τῆς τοῦ Χριστοῦ γένοιτο χάριτος . οὔτε οὖν μετάνοια ἀρκεῖ πρὸς τὸν καθαρισμὸν , ἀλλὰ δεῖ τὸ βάπτισμα παραλαβεῖν . ἐπὶ γοῦν τὸ βάπτισμα ἔδει ἔρχεσθαι , πρότερον καταγνόντα τῶν ἡμαρτημένων αὐτῶ καὶ καταψηφισάμενον . Τί δέ ἐστι “ βαπτισμῶν διδαχῆς ; " οὐχ ὡς πολλῶν ὄντων τῶν βαπτισμῶν ἀλλ’ ἑνός . τί οὖν αὐτὸ πληθυντικῶς εἶπε ; διὰ τὸ εἰπεῖν " μὴ πάλιν θεμέλιον καταβαλλόμενοι μετανοίας . ” εἰ γὰρ πάλιν αὐτοὺς ἐβάπτιζε , καὶ ἄνωθεν κατήχησε , καὶ πάλιν ἐξ ἀρχῆς βαπτισθέντες ἐδιδάσκοντο τὰ πρακτέα , καὶ τὰ μὴ πρακτέα , διηνεκῶς ἔμελλον ἀδιόρθωτοι μένειν . ἐπιθέσεως δὲ χειρῶν εἶπεν · οὕτω γὰρ τὸ Πνεῦμα ἐλάμβανον , ἐπιθέντος αὐτοῖς τὰς χεῖρας τοῦ Παύλου φησίν · ἀναστάσεως τε νεκρῶν . τοῦτο γὰρ ἔν τε τῷ βαπτίσματι γίνεται , καὶ ἐν τῇ ὁμολογίᾳ βεβαιοῦται · καὶ κρίματος αἰωνίου . διατί δὲ ταῦτα φησίν ; ἐπειδὴ εἰκὸς ἦν αὐτοὺς ἣ περι - σαλεύεσθαι ἤδη πεπιστευκότας , ἣ κακῶς βιοῦν καὶ ῥαθύμως , νήψατέ φησιν . οὐκ ἔνι εἰπεῖν ἐὰν ῥαθύμως ζήσωμεν πάλιν βαπτισθησόμεθα , πάλιν κατηχησόμεθα , πάλιν ληψόμεθα Πνεῦμα . κἂν νῦν τῆς πίστεως ἐκπέσωμεν , πάλιν δυνησόμεθα βαπτιζόμενοι τὰ ἁμαρτήματα ἀπολούσασθαι καὶ τῶν αὐτῶν τυχεῖν , ὣν περ καὶ πρότερον . θεμέλιον , φησὶ , κατεβαλόμεθα ἐν τῷ βαπτίζεσθαι , τουτέστιν ἀποταγὴν τῶν ἔργων τοῦ Σατανᾶ . ἅπαξ γὰρ μετανοήσαντες ἐπ’ αὐτοῖς ἐβαπτίσθημεν . Οὐκέτι οὖν δεῖ b ταῦτα ἐξ ἀρχῆς ποιεῖν , " διὸ ἀφέντες τὸν τῆς “ ἀρχῆς τοῦ Χριστοῦ λόγον τὸ περὶ βαπτίσματος λέγειν καὶ χει “ ρῶν ἐπιθέσεως δι’ ἣν τὸ Πνεῦμα ἐλάβετε , καὶ νεκρῶν ἀναστάσεως “ καὶ κρίσεως , ἐπὶ τὴν τελειότητα φεοώμεθα . ” οὐ δεῖ γὰρ ἀεὶ τὰ αὐτὰ λέγεσθαι · εἴρηται γὰρ ἅπαξ καὶ γεγένηται . ἀλλὰ δεῖ καὶ τὰ παρ’ ἡμῶν εἰσφέρεσθαι , τουτέστι χρηστὴν πολιτείαν καὶ τῆς πίστεως ἀξίαν . αὕτη γὰρ ἡ τελειότης τὸ ἀμφιδέξιον εἶναι τὴν ἀρετὴν , ὡσεὶ ἔλεγε , νήψατε , οὐκ ἔνι γὰρ ζῆσαι ῥαθύμως καὶ πάλιν βαπτισθῆναι , καὶ δι’ ἐπιθέσεως χειρῶν λαβεῖν Πνεύματος Ἁγίου ἐπιφοίτησιν . τάχα δὲ οὗτοι Ἰουδαϊκώτερον φρονοῦντες , διὰ τὸ διαφόρως ἐν τῷ νόμῳ εἶναι , βαπτισμοὺς ἐβούλοντο καὶ τὸ τῆς νέας βάπτισμα τὸ τὴν παλιγγενεσίαν δωρούμενον , πολλάκις βα - πτίζεσθαι , διὰ τὸ ἀφέσεως ἁμαρτιῶν πολλάκις ἐθέλειν ἀξιοῦσθαι · διὸ ἐπάγει , Ἀδύνατον γὰρ τοὺς ἅπαξ φωτισθέντας , γευσαμένους τε τῆς δωρεᾶς τῆς ἐπουρανίου , καὶ μετόχους γενηθέντας Πνεύματος Ἁγίου , καὶ καλὸν γευσαμένους Θεοῦ ῥῆμα , δυνάμεις τε μέλλοντος αἰῶνος , καὶ παραπεσόντας , πάλιν ἀνακαινίζειν εἰς μετάνοιαν , ἀνασταυροῦντας ἑαυτοὺς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ παραδειγματίζοντας . Θεοδωρήτου . τῶν ἄγαν ἀδυνάτων φησι , τοὺς τῷ παναγίῳ προσεληλυθότας βαπτίσματι , καὶ τῆς τοῦ θείου Πνεύματος χάριτος μετειληφότας , καὶ τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν δεξαμένους τὸν τύπον , αὖθις προσελθεῖν καὶ τυχεῖν ἑτέρου βαπτίσματος . τοῦτο γὰρ οὐδέν ἐστιν ἕτερον , ἣ πάλιν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τῷ σταυρῷ προσηλῶσαι , καὶ τὴν γεγενημένην ἀτιμίαν πάλιν αὐτῷ προσάψαι . ὥσπερ γὰρ ἅπαξ αὐτὸς τὸ πάθος ὑπέμεινεν , οὕτω καὶ ἡμᾶς ἅπαξ αὐτῷ προσήκει κοινωνῆσαι τοῦ πάθους · συνθαπτόμεθα δὲ αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος καὶ συνανιστάμεθα . οὐχ οἷόν τε οὖν ἡμᾶς πάλιν ἀπολαῦσαι τῆς τοῦ βαπτίσματος δωρεᾶς · Χριστὸς γὰρ ἀναστὰς ἐκ νεκρῶν , οὐκέτι ἀποθνήσκει . θάνατος αὐτοῦ οὐκέτι κυριεύσει . ” ὃ γὰρ ἀπέθανε τῇ ἁμαρτίᾳ ἀπέθανεν ἐφάπαξ · ” ὃ δὲ ζῇ , ζῇ τῷ Θεῷ . ” καὶ ἡμῶν δὲ ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος συνεσταυρώθη ἐν τῷ βαπτίσματι τοῦ θανάτου τὸν τύπον δεξάμενος . ” καλὸν ” δὲ Θεοῦ ῥῆμα , ” τὴν ὑπόσχεσιν ἔφη τῶν ἀγαθῶν . ” δυνάμεις δὲ ” μέλλοντος αἰῶνος ” τὸ βάπτισμα προσηγόρευσε , καὶ τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος . διὰ τούτων γὰρ δυνατὸν τῶν ἐπηγγελμένων τυχεῖν ἀγαθῶν . ταῦτα δὲ ὁ Ἀπόστολος εἴρηκε τοὺς ἐξ Ἰουδαίων πεπιστευκότας διδάσκων , μὴ νομίζειν τὸ πανάγιον βάπτισμα τοῖς Ἰουδαϊκοῖς ἐοικέναι βαπτίσμασιν . ἐκεῖνα μὲν γὰρ οὐχ ἁμαρτήματα ἔλυεν , ἀλλὰ τὸν δοκοῦντα τοῦ σώματος ἐκάθαιρε μολυσμὸν , οὗ δὴ χάριν καὶ πολλάκις καὶ συνεχῶς προσεφέρετο . τοῦτο δέ γε ἔνεστιν , ἅτε δὴ τοῦ σωτηρίου πάθους καὶ τῆς ἀναστάσεως ἔχων τὸν τύπον , καὶ προδιαγράφων ἡμῖν τὴν ἐσομένην ἀνάστασιν · ταῦτα οἱ Ναυάτου κατὰ τῆς ἀληθείας ὁπλίζουσι τὰ ῥητὰ , μὴ συνιέντες ὡς ὁ θεῖος Ἀπόστολος , οὐ τὰ τῆς μετανοίας ἀπηγόρευσε φάρμακα , ἀλλὰ τοῦ θείου βαπτίσματος τὸν ὅρον ἐδίδαξεν · ὅθεν ἐπήγαγεν , “ ἀνασταυροῦντας ἑαυτοῖς τὸν υἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ παραδειγματίζον - “ τας . ” παραδειγματίσαι γάρ ἐστι τὸ θεῖον μυστήριον τὸ δὶς · τούτου μεταλαχεῖν . ὅτι γὰρ πανταχοῦ κηρύττει μετάνοιαν , μαρτυρεῖ μὲν τὰ πρὸς Κορινθίους αὐτῷ γεγραμμένα , μσρτυρεῖ δὲ τὰ πρὸς Γαλάτας , καὶ πανταχοῦ δὲ τούτους κατασπείρει τοὺς λόγους . Ἀθανασίου . Εἰ γὰρ τοῖς μετὰ τὸ λουτρὸν ἁμαρτάνουσιν , ἀσύγγνωστος ἐστὶν ἡ τῶν πλημμελημάτων δίκη , πῶς τῷ μὲν ἐν Κορινθίῳ μετανοοῦντι κυροῖ τὴν αὐτὴν ἀγάπην ὁ Ἀπόστολος , τοὺς δὲ Γαλάτας παλινδρομήσαντας ὠδίνει , ἄχρις οὗ πάλιν μορφωθῇ Χριστὸς ἐν αὐτοῖς ; ἐν δὲ τῷ λέγειν πάλιν , δείκνυσιν αὐτῷ τὴν προτέραν ἐν τῷ Πνεύματι τελειότητα . τὸ γοῦν ἐν τῇ πρὸς Ἑβραίους εἰρημένον , οὐκ ἐκκλεῖον ἐστὶν τῶν ἁμαρτανόντων τὴν μετάνοιαν , ἀλλὰ δεικνύον ἓν εἶναι τὸ τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας βάπτισμα , καὶ μὴ δεύτερον . Ἑβραίοις γὰρ ἔγραφε , καὶ ἵνα μὴ νομίσωσι κατὰ τὴν ἐν τῷ νόμῳ συνήθειαν προφάσει μετανοίας πολλὰ καὶ καθημέραν βαπτίσματα , διὰ τοῦτο μετανοεῖν μὲν παραινεῖ , μίαν δὲ εἶναι τὴν ἀνακαίνισιν διὰ τοῦ βαπτίσματος , καὶ μὴ δευτέραν ἀποφαίνεται , ὡς καὶ ἐν ἑτέρᾳ Ἐπιστολῇ φησὶ , “ μία πίστις , ὃ βάπτισμα . ” οὐδὲ γὰρ εἶπεν ἀδύνατον μετανοεῖν , ἀλλ’ ἀδύνατον προφάσει μετανοίας ἀνακαινίζειν ὑμᾶς . ἔχει δὲ πολλὴν τὴν διαφοράν · ὁ μὲν γὰρ μετανοῶν , παύεται μὲν τοῦ ἁμαρτάνειν , ἔχει δὲ τῶν τραυμάτων τὰς οὐλάς . ὁ δὲ βαπτιζόμενος , τὸν μὲν παλαιὸν ἀπεκδιδύσκεται ἄνθρωπον , ἀνακαινίζεται δὲ ἄνωθεν γεννηθεὶς τῇ τοῦ Πνεύματος χάριτι . Χρυσοστόμου . Ὅρα δὲ πῶς ἐντρεπτικῶς καὶ ἀπαγορευτικῶς ἄρχεται λέγων , “ ἀδύνατον · ” μηκέτι φησὶν προσδόκα τὸ μὴ δυνατόν . οὐ γὰρ εἶπεν οὐ πρέπει οὐδὲ συμφέρει οὐδὲ ἔξεστιν , ἀλλὰ “ ἀδύνα - “ τον , ” ὥστε ἀπόγνωσιν ἐμβαλεῖν · εἰ ὅλως ἐφωτίσθητε ἅπαξ . δωρεὰν δὲ ἐπουράνιον τὴν ἄφεσιν λέγει , ῥῆμα δὲ καλὸν , τὴν διδασκαλίαν , δυνάμεις δὲ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος , ἣ τὸ θαύματα ἐπιτελεῖν , ἣ τὸν ἀρραβῶνα τοῦ Πνεύματος . ἀνακαινίζειν δὲ φησὶν εἰς μετάνοιαν , τουτέστι διὰ μετανοίας · οὐκ ἐκβέβληται δὲ ἡ μετάνοια , μὴ γένοιτο , ἀλλ’ ὁ διὰ τοῦ λουτροῦ πάλιν ἀνακαινισμός · οὐ γὰρ εἶπεν ἀνακαινισθῆναι πάλιν εἰς μετάνοιαν , καὶ ἐσίγησεν , ἀλλ’ ἐπήγαγεν , ἀδύνατον ἀνασταυροῦντας ἀνακαινισθῆναι , τουτέστι καινοὺς γενέσθαι . τὸ γὰρ καινοὺς ποιῆσαι , τοῦ λουτροῦ μόνον ἐστίν . “ ἀνα - “ καινισθήσεται ” γάρ φησιν “ ὡς ἀετοῦ ἡ νεότης σου . ” τῆς δὲ μετανοιας εστι το καινοὺς γενομένους , εἰτα παλαιωθέντας ἀπὸ τῶν ἁμαρτημάτων , ἀπαλλάξαι τῆς παλαιότητος , καὶ στερροὺς ἐργάσασθαι . εἰς ἐκείνην μέν τοι τὴν λαμπρότητα ἀγαγεῖν οὐκ ἔνι . ἐκεῖ γὰρ τὸ ὅλον ἡ χάρις ἦν . “ Ἀνασταυροῦντας ἑαυτοῖς , φησὶ , τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ πα - “ ραδειγματίζοντας . ” ὃ δὲ λέγει , τοιοῦτόν ἐστι · τὸ βάπτισμα σταυρός ἐστι . καὶ συνεσταυρώθη ὁ παλαιὸς ἡμῶν ἄνθρωπος . σύμμορφοι γὰρ γεγόναμεν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου αὐτοῦ , ” καὶ πάλιν “ συνετάφημεν οὖν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς “ τὸν θάνατον . ” ὥσπερ οὖν οὐκ ἔνι δεύτερον σταυρωθῆναι τὸν Χριστὸν , τοῦτο γὰρ παραδειγματίσαι αὐτόν ἐστιν · εἰ γὰρ θάνατος αὐτῷ οὐκέτι κυριεύσει , εἰ ἀνέστη , τῇ ἀναστάσει κρείττων γενόμενος τοῦ θανάτου , εἰ διὰ τοῦ θανάτου τὸν θάνατον κατεπάλαισεν , εἰτα πάλιν σταυροῦται , μῦθος πάντα ἐκεῖνα καὶ παραδειγματισμός . οὕτως οὐκ ἔνι οὐδὲ δεύτερον βαπτισθῆναι . ὁ τοίνυν δεύτερον βαπτίζων , πάλιν αὐτῷ σταυροῖ · τοῦτο γάρ ἐστιν ἀνασταυροῦντας , ἄνωθεν πάλιν σταυροῦντας . ὥσπερ γὰρ ἀπέθανεν ὁ Χριστὸς ἐν τῷ σταυρῷ , οὕτως ἡμεῖς ἐν τῷ βαπτίσματι , οὐ τῇ σαρκὶ , ἀλλὰ τῇ ἁμαρτίᾳ . ὅρα θάνατον καὶ θάνατον . ἐκεῖνος ἀπέθανε τῇ σαρκὶ , ἡμῶν ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος ἐτάφη , καὶ ἀνέστη ὁ καινός . ὁ σύμμορφος γενόμενος τῷ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου αὐτοῦ . εἰ τοίνυν ἀνάγκη δὶς βαπτισθῆναι , ἀνάγκη πάλιν αὐτὸν ἀποθανεῖν . τὸ γὰρ βάπτισμα οὐδέν ἐστιν ἄλλο , ἢ ἀναίρεσις τοῦ βαπτιζομένου , καὶ ἔγερσις ἐκείνου . καὶ καλῶς εἶπεν ἑαυτοῖς ἀνασταυροῦντας . ὁ γὰρ τοῦτο ποιῶν , ὡς τῆς προτέρας χάριτος ἐπιλαθόμενος , καὶ ῥαθύμως τὸν ἑαυτοῦ βίον οἰκονομῶν ὡς ὄντος ἑτέρου βαπτίσματος , οὕτω πάντα διαπράττεται . διόπερ προσέχειν χρὴ καὶ ἀσφαλίζεσθαι . Τί δέ ἐστι “ γευσαμένους τῆς δωρεᾶς τῆς ἐπουρανίου ; ” τουτέστι τῆς ἀφέσεως τῶν ἁμαρτημάτων . τοῦτο γὰρ Θεοῦ μόνον χαρίζεσθαι . καὶ ἡ χάρις ἅπαξ ἐστὶ χάρις . “ τί οὖν ; ἐπιμενοῦμεν “ τῇ ἁμαρτίᾳ , ἵνα ἡ χάρις πλεονάσῃ ; μὴ γένοιτο . ” εἰ δὲ ἀεὶ μέλλοιμεν χάριτι σώζεσθαι , οὐδέποτε ἐσόμεθα ἀγαθοί · ὅπου γὰρ μία ἐστὶ χάρις καὶ οὕτω ῥαθυμοῦμεν . εἰ ᾔδημεν ὅτι πάλιν ἐστὶν ἀπολούσασθαι τὰ ἁμαρτήματα , ἆρα ἃν ἐπαυσάμεθα ἁμαρτάνοντες ; οὐκ ἔγωγε οἶμαι . πολλὰ δὲ ἐνταῦθα δείκνυσι τὰ δῶρα . καὶ ἵνα μάθῃς , “ κατηξιώθητε , ” φησιν , “ τοσαύτης ἀφέσεως . ” ὁ γὰρ ἐν σκότῳ καθεζόμενος , ὁ ἐχθρὸς , ὁ πολέμιος , ὁ θεοστυγὴς , ὁ ἀπολύμενος , οὗτος ἐξαίφνης φωτισθεὶς , Πνεύματος ἀξιωθεὶς , δωρεᾶς ἐπουρανίου , υἱοθεσίας , βασιλείας οὐρανῶν , τῶν ἄλλω , ἀγαθῶ ,, μυστηρίων ἀπορρήτων , καὶ οὐδὲ οὕτω βελτίων γενόμενος , ἀλλ’ ἄξιος ὣν ἀπωλείας , τυχὼν δὲ σωτηρίας καὶ τιμῆς , ὡς τὰ μεγάλα κατωρθωκὼς , πῶς ἃν δύναιτο βαπτισθῆναι πάλιν ; δύο τοίνυν τρόποις τὸ πρᾶγμα ἔφησεν ἀδύνατον εἶναι , καὶ τὸν ἰσχυρότερον ὕστερον ἔθεικεν , ἑνὶ μὲν , ὅτι οὐκ ἄξιος ὁ τοιούτων καταξιωθεὶς , καὶ πάντα προδοὺς τὰ δωρηθέντα αὐτῷ , πάλιν ἀνακαινισθῆναι · δευτέρῳ δὲ , ὅτι οὐ δυνατόν ἐστιν πάλιν αὐτὸν ἀνασταυροῦσθαι . τοῦτο γάρ ἐστι παραδειγματισαι . Οὐκ ἔστι τοίνυν δεύτερον λουτρὸν , οὐκ ἔστιν . εἰ δέ ἐστιν , καὶ τρίτον κα τέταρτον ἐστιν , Τί γὰρ πρότερον νπο του υστερου ἀεὶ καταλύεται , καὶ τοῦτο ἀεὶ ὑπὸ ἄλλου , καὶ τοῦτο εἰς ἄπειρον . εἰπὼν δὲ , “ καὶ καλὸν γευσαμένους Θεοῦ ῥῆμα , ” οὐκ ἀποκαλύπτει αὐτῷ , ἀλλ’ αἰνίττεται . “ δυνάμεις τε μέλλοντος “ αἰῶνος , ” μονονουχὶ τοῦτο λέγει ὅτι τὸ ζῆν ὡς Ἀγγέλους τὸ μηδενὸς δεῖσθαι τῶν ἐνταῦθα , τὸ εἰδέναι ὅτι τῆς τῶν μελλόντων αἰώνων ἀπολαύσεως , πρόξενος ἡμῖν υἱοθεσίας γίνεται . τὸ εἰς τὰ ἄδυτα ἐκεῖνα εἰσελθεῖν προσδοκᾷν , διὰ τοῦ Πνεύματος ἐστὶ ταῦτα μαθεῖν · τι ἐστι “ δυνάμεις τε μέλλοντος αἰῶνος ; ” ἡ ζωὴ ἡ αἰώνιος , ἡ ἀγγελικὴ διαγωγή . τοῦτον ἤδη τὸν ἀρραβῶνα ἐλάβομεν διὰ τῆς πίστεως παρὰ τοῦ Πνεύματος . εἰπέ μοι τοίνυν , εἰ εἰς βασίλεια εἰσαχθεὶς , καὶ πάντα ἐμπιστευθεὶς τὰ ἐκεῖ , εἶτα προὔδωκας ἀπάντα , ἄρα ἃν ἐνεπιστεύθης πάλιν ; τί οὐν ; οὐκ ἔστι μετάνοια ; φησὶν , ἐστι μετάνοια , ἀλλὰ βάπτισμα οὐκ ἔστι δεύτερον . μετάνοια δέ ἐστιν , καὶ πολλὴν ἔχει τὴν ἰσχὺν , καὶ τὸν σφόδρα τοῖς ἁμαρτήμασι βεβαπτισμένον , εἰ βουληθείη , δυναμένη ἀπαλλάξαι τοῦ τῶν ἁμαρτημάτων φόρτου , καὶ τὸν κινδυνεύοντα καταστῆσαι ἐν ἀσφαλείᾳ , κάν πρὸς αὐτὸν ἔλθῃ τῆς κακίας τὸν πυθμένα . καὶ τοῦτο πολλαχόθεν δῆλον · “ μὴ ὁ πίπτων γάρ , ” φησιν , “ οὐκ ἀνίσταται ; ” ἔστιν ἐὰν βουλώμεθα μορφωθῆναι τὸν Χριστὸν ἐν ἡμῖν πάλιν . πόθεν δὲ κατασκευάζεται τὸ τῆς μετανοίας φάρμακον , πρῶτον ἀπὸ καταγνώσεως τῶν οἰκείων ἁμαρτημάτων · δεύτερον ἀπὸ ταπεινοφροσύνης πολλῆς , ἀπὸ εὐχῶν καὶ δακρύων , ἀπὸ ἐλεημοσύνης μάλιστα , ἀπὸ τοῦ μηδενὶ ὀργίζεσθαι , μηδὲ μνησικακεῖν , ἀλλ’ ἀφιέναι πᾶσι τὰ ἁμαρτήματα · ἀπὸ τοῦ ἀποστρέφειν ἀδελφοὺς ἀπὸ τῆς πλάνης , ἀπὸ τοῦ πρὸς τοὺς ἱερεῖς ἔχειν οἰκείως , ἀπὸ τοῦ προίστασθαι τῶν ἀδικουμένων . διὰ τοσούτων ἡ μετάνοια καὶ ἡ ἄφεσις κατορθοῦται . ὁ μέν τοι Παῦλος εἰπὼν “ παραπεσόντας ἀδύ - “ νατον βαπτισθῆναι δεύτερον , ” καὶ τὴν διὰ λουτροῦ ἄφεσιν λαβεῖν , καὶ δείξας τὸ φρικτὸν τοῦ πράγματος , εἴγε οἱ ἅπαξ εἰς μετάληψιν τῆς οὐρανίου καὶ θείας ἐνηνεγμένοι χάριτος , διὰ τοῦ βαπτίσματος , ἀναστάσεως τε πέρι καὶ Χριστοῦ βασιλείας τὸν ἀληθῆ παραδεξάμενοι λόγον , εἰ παλινδρομεῖν ἕλοιντο πρὸς τὸ ἐν ἀρχῇ , οὐκ ἀνακαινισθήσονται πρὸς καθαρισμὸν διὰ δευτέρου βαπτίσματος , ἐπάγει , Γῆ γὰρ ἡ πιοῦσα τὸν ἐπ’ αὐτῆς πολλάκις ἐρχόμενον ὑετὸν , καὶ τίκτουσα βοτάνην εὔθετον ἐκείνοις δι’ οὓς καὶ νεωρηεῖται , μεταλαμβάνει εὐλογίαν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ , ἐκφέρουσα δὲ ἀκάνθας καὶ τριβόλους , ἀδόκιμος καὶ κατάρας ἐγγὺς , ἧς τὸ τέλος εἰς καῦσιν . Χρυσοστόμου . Ἐνταῦθα δηλοῖ ὅτι καὶ ἐδέξαντο καὶ συνέπιον τὸν λόγον , καὶ πολλάκις τούτου ἔτυχον , καὶ οὐδὲ οὕτως ἀπώναντο . ὅπερ δὲ ἀνωτέρω ἔλεγεν , “ ὀφείλοντες εἶναι διδάσκαλοι διὰ τὸν χρό - “ νον , ” τοῦτο καὶ ἐνταῦθα φησίν . ὅτι πολλάκις ἔπιον τὸν ὑετὸν , τουτέστι τὴν διδασκαλίαν . πολλαχοῦ γὰρ ἡ Γραφὴ ὑετὸν τὴν διδασκαλίαν λέγει . “ ἐντελοῦμαι γάρ , ” φησι , “ ταῖς νεφέλαις τοῦ μὴ “ βρέξαι εἰς αὐτὸν ὑετόν . ” περὶ τοῦ ἀμπελῶνος λέγουσα , ὅπερ ἀλλαχοῦ , λιμὸν ἄρτου καὶ δίψαν ὕδατος καλεῖ . καὶ πάλιν , “ ὁ ποταμὸς “ τοῦ Θεοῦ ἐπληρώθη ὑδάτων · ” οὐδὲν μέν τοι οὕτως εὔθετον ὡς βίου καθαρότης , οὐδὲν οὕτως εὔρυθμον ὡς βίος ἄριστος , εἰπὼν δὲ μεταλαμβάνει εὐλογίας ἀπὸ τοῦ Θεοῦ , τὸν Θεόν φησιν αἴτιον τῶν ἁπάντων γίνεσθαι , ἠρέμα πλήττων τοὺς Ἔλληνας , τοὺς τῇ δυνάμει τῆς γῆς τῶν καρπῶν τὴν γένεσιν ἐπιγράφοντας · οὐδὲ γὰρ γεωργικαὶ φησιν χεῖρες εἰσὶν , αἱ τὴν γῆν πρὸς τὴν τῶν καρπῶν φορὰν διεγείρουσαι , ἀλλὰ τὸ παρὰ τοῦ Θεοῦ πρόσταγμα . Κυρίλλου . Ἥ γε μὴν ῥάθυμος ψυχὴ παρεικάζοιτο ἃν εἰκότως γῇ πονηρᾷ καὶ ἁλμάδι , δεχομένῃ μὲν πολλάκις παρὰ τῶν γηπονεῖν εἰωθότων τὰς τῶν σπερμάτων καταβολὰς , τικτούσῃ δὲ τὸ σύμπαν οὐδέν . εἰς ποῖον δὲ αὐτῇ τέλος ἡ ῥαθυμία ἐκβήσεται ἄπρακτον , ἀποφηνάσῃ τὴν δοθεῖσαν αὐτῇ παρὰ τοῦ Θεοῦ δωρεὰν , διδάξει λέγων ὁ Παῦλος , ὅτι τὸ τέλος αὐτῆς εἰς καῦσιν . βούλει καὶ διὰ πραγμάτων τὸ εἰρημένον ἰδεῖν ἀληθές ; γέγονε ποτὲ γῆ καρποφόρος ὁ Ἰσραὴλ , ἄμπελος εὐκληματοῦσα κατὰ τὸ γεγραμμένον . ταύτῃ γεγόνασιν ἐν τάξει νεφῶν οἱ μακάριοι προφῆται , καὶ θείοις αὐτὴν κατάρδοντες λόγοις , ὠφελεῖν ἐσπούδαζον , ἀλλ’ ἐποίησεν ἀκάνθας · ἀγρία γέγονε καὶ ὑλομανής . δέδοται τοίνυν εἰς καῦσιν , τουτέστι , ἠχρειώθη παντελῶς , καὶ τῷ πυρὶ τεταμιευται . Χρυσοστόμου . Εἰ μὴ ἑγεωρηήθης , φησὶν , εἰ μὴ ἀπήλαυσας ὑετοῦ , οὐκ ἦν τοσοῦτον τὸ κακόν . “ εἰ γὰρ μὴ ηλθον , ” φησὶ , “ καὶ “ ἐλάλησα αὐτοῖς , ἁμαρτίαν οὐκ εἶχον . ” νῦν δὲ πολλάκις ἔπιες καὶ ἐδέξω . τίνος ἕνεκεν ἀντὶ καρπῶν ἕτερα ἐξήγαγες ; “ ἔμεινα γάρ , φησιν , “ ἵνα ποιήση σταφυλὴν , ἐποίησε δὲ ἀκάνθας . ” ὁρᾷς ὅτι πανταχοῦ ἡ γραφὴ ἀκάνθας καλεῖ τὰ ἁμαρτήματα . καὶ ὁ Δαβὶδ , “ ἐστράφην εἰς ταλαιπωρίαν ἐν τῷ ἐμπαγῆναι μοι ἄκανθαν . οὐ γὰρ ἁπλῶς ἐπέρχεται , ἀλλ’ ἐμπήγνυται . κἂν μικρὸν αὐτῆς ἐναπομείνῃ , κἂν μὴ πᾶσαν αὐτὴν ἐξέλωμαι , τὸ μικρὸν ὀδυνᾷ ὁμοίως , καθάπερ ἐπὶ τῆς ἀκάνθης . καὶ τι λέγω ; αὐτὸ τὸ μικρὸν καὶ μέτα τὸ ἐξαιρεθῆναι , ἐπὶ πολὺ τῆς πληγῆς τὴν ὀδύνην ἐναφίησι , καὶ δεῖ θεραπείας πολλῆς καὶ ἰατρείας , ὥστε τέλεον αὐτῆς ἐλευθερωθῆναι . οὐδὲ γὰρ ἀρκεῖ τὸ ἐξελεῖν μόνον τὴν ἁμαρτίαν , ἀλλὰ δεῖ καὶ τοῦ τὸν πληγέντα θεραπεῦσαι τόπον . τίνες δὲ αἱ ἄκανθαι ἀκούσωμεν τοῦ Χριστοῦ λέγοντος , “ ὅτι ἡ μέριμνα τοῦ αἰῶνος τού - “ του καὶ ἡ ἀπάτη τοῦ πλούτου συμπνίγει τὸν λόγον , καὶ ἄκαρπος “ γίνεται . ” εἰκότως δὲ τὴν ἁμαρτίαν τρίβολον ἐκάλεσεν . ὅθεν γὰρ αὐτὴν κατάσχῃς , πλήττει καὶ δάκνει . ὅρα δὲ πῶς ἐπὶ τῶν ἀκανθῶν οὐκ εἰπε τίκτουσα , οὐδὲ τῷ χρησίμῳ τούτῳ ὀνόματι ἐχρήσατο , ἀλλὰ τί ; “ ἐκφέρουσα ἀκάνθας , ” ὡς ἃν εἴποι τις ἐκβράσσουσα , ἐκβάλλουσα · “ καὶ κατάρας ἐγγὺς , βαβαὶ πόσην παραμυθίαν ἔχει ὁ λόγος · κατάρας γὰρ εἶπεν ἐγγὺς , οὐ κατάρα , ὁ δὲ μήπω εἰς τὴν κατάραν ἐμπεσὼν , ἀλλ’ ἐγγὺς γενόμενος , καὶ μακρὰν γενέσθαι δυνήσηται . καὶ οὐ τούτῳ μόνῳ παρεμυθήσατο , ἀλλὰ καὶ τὸ ἑξῆς . οὐ γὰρ εἶπεν ἡ κτίσις καήσεται , ἀλλὰ τί ; “ ἧς τὸ τέλος εἰς καῦσιν . ” ἐὰν μέχρι τέλους ἐπιμείνῃς , φησὶν , ὥστε ἐὰν ἐκτέμωμεν καὶ κατακαύσωμεν τὰς ἀκάνθας , δυνησώμεθα τῶν μυρίων ἀπολαῦσαι ἀγαθῶν , καὶ γενέσθαι δόκιμοι καὶ εὐλογίας μετασχεῖν . νῦν δὲ δέδοικα μὴ πρὸς ἡμᾶς εἴη τὰ λεγόμενα μᾶλλον ἣ πρὸς ἑτέρους . ἀεὶ γὰρ πίνομεν , ἀεὶ ἀκούομεν , ἀλλ’ εὐθέως τὴν νοτίδα ἀπόλλυμεν , τοῦ ἡλίου ἀνατέλλοντος , καὶ διὰ τοῦτο ἀκάνθας ἐκφέρομεν . ἄρα τίς ἐστιν ὁ τούτων τῶν ἀκανθῶν καθαρός ; εἰ δὲ καὶ ἦμεν καθαροὶ , οὐδὲ οὕτω θαρρεῖν ἐχρῆν , ἀλλὰ δεδοικέναι καὶ τρέμειν μή ποτε ἄκανθαι βλαστήσωσιν ἐν ἡμῖν . ὅταν δὲ ὅλοι δι’ ὅλων ἄκανθαι ὠμεν , καὶ τρίβολοι , πόθεν θαρροῦμεν εἰπέ μοι , καὶ ὕπτιοι γενόμεθα , τί τὸ ποιοῦν ἡμᾶς ῥαθυμεῖν ; εἰ ὁ δοκῶν ἑστάναι ὀφείλει δεδοικέναι μὴ πέσῃ , ὁ πεσὼν πῶς ὀφείλει μεριμνᾷν ὥστε ἀναστῆναι ; εἰ Παῦλος φοβεῖται , μή πὼς ἄλλοις κηρύξας αὐτὸς ἀδόκιμος γένηται , ὁ οὕτω δόκιμος , ἡμεῖς οἱ γενόμενοι ἤδη ἀδόκιμοι , τίνα ἕξομεν συγγνώμην , οὐδένα φόβον ἔχοντες , ἀλλ’ ὡς συνήθειαν οὕτως πληροῦντες τὸν Χροστοαμοσμὸν , καὶ ἀφοσιούμενοι ; φοβηθῶμεν οὖν , οὐκ ἔστι Παύλου αὕτη ἡ ἀπειλὴ , οὐκ ἔστιν ἀνθρώπου τὰ ῥήματα , τοῦ Πνεύματος εἰσὶ τοῦ Ἁγίου , τοῦ Χριστοῦ τοῦ λαλοῦντος ἐν Παύλῳ . Θεοδωρήτου . Πλὴν ἀπὸ τῆς εἰκόνος δείξας τίνων μὲν ἀγαθῶν ἀπολαύσουσιν οἱ τοὺς ὡρίμους φέροντες τῆς εὐσεβείας καρποὺς , τίνα δὲ πείσονται οἱ τὰς ἀκάνθας βλαστάνοντες , ἐπειδὴ αὐστηροτέροις ἐχρήσατο λόγοις , ἀκανθῶν καὶ πυρὸς μνημονεύσας , τὴν ἀπὸ τῆς εὐφημίας ψυχαγωγίαν προσφέρει λέγων , Πεπείσμεθα δὲ περὶ ὑμῶν , ἀγαπητοὶ , τὰ κρείττονα ἐχόμενα σωτηρίας , εἰ καὶ οὕτως λαλοῦμεν . Χρυσοστόμου . Καθαψάμενος αὐτῶν ἱκανῶς , καὶ φοβήσας καὶ πλήξας , θεραπεύει πάλιν , ὥστε μὴ πλέον καταβαλεῖν καὶ ὑπτίους ἐργάσασθαι . τὸν γὰρ νωθρὸν ὁ πλήττων , νωθρότερον ἐργάζεται . οὕτως οὖν πάντῃ κολακεύει ὥστε μὴ ὑπτινεστέρους ποιῆσαι , οὔτε πάντη πλήττει , ἀλλ’ ὁ λόγος γὰρ ἐμβαλὼν τὸ πληκτικὸν , πολὺ τὸ θεραπευτικὸν προσφέρει διὰ τῶν ἐπαγομένων . τί γάρ φησιν ; οὐχ ὡς κατεγνωκότες ὑμῶν ταῦτα λέγομεν , οὐδὲ ὡς νομίζοντες ὑμᾶς ἀκανθῶν πλήρεις , ἀλλὰ δεδοικότες μὴ τοῦτο γένηται . βέλτιον γὰρ ὑμᾶς τοῖς ῥήμασι φοβῆσαι , ἵνα μὴ τοῖς πράγμασιν ἀλγήσητε . καὶ τοῦτο τῆς συνέσεως Παύλου μάλιστα . καὶ οὐκ εἶπε νομίζομεν , οὐδὲ στοχαζόμεθα , οὐδὲ προσδοκῶμεν , οὐδὲ ἐλπίζομεν , ἀλλὰ τί ; “ πεπείσμεθα περὶ ὑμῶν τὰ κρείττονα , ” ὃ καὶ Γαλάταις γράφων ἔλεγε , “ πέποιθα δὲ εἰς ὑμᾶς ἐν Κυρίῳ , ὅτι οὐδὲν ἄλλο “ φρονήσετε . ” ἀλλ’ ἐκεῖ μὲν , ἐπειδὴ κατεγνωσμένοι ἦσαν , καὶ οὐκ εἶχεν αὐτοὺς ἀπὸ τῶν παρόντων ἐπαινέσαι , ἀπὸ τῶν μελλόντων τοῦτο ποιεῖ . “ ὅτι οὐδὲν ἄλλο , ” φησὶ , “ φρονήσετε · ” οὐκ εἶπε φρονεῖτε , ἀλλὰ “ φρονήσετε . ” ἐνταῦθα δὲ ἀπὸ τῶν πω , οὐ τοσαῦτα εἶχεν εἰπεῖν , ἀπὸ τῶν παρελθόντων κατασκευάζει τὴν παραμυθίαν καὶ φησίν , Οὐ γὰρ ἄδικος ὁ Θεὸς ἐπιλαθέσθαι τοῦ ἔργου ὑμῶν , καὶ τοῦ κόπου τῆς ἀγάπης , ἧς ἐνεδείξασθε εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ , διακονήσαντες τοῖς ἁγίοις καὶ διακονοῦντες . Θεοδωρήτου . Ἵνα μὴ δόξῃ κολακείᾳ μᾶλλον ἣ ἀληθείᾳ κεχρῆσθαι , τῶν ἤδη κατωρθωμένων αὐτοῖς ἀναμιμνήσκει , προθυμοτέρους ταύτῃ περὶ τὰ θεῖα ποιῶν . βαβαὶ πῶς αὐτῶν ἀνεκτήσατο τὴν ψυχὴν καὶ ἐνέρρωσε , τῶν παλαιῶν ἀναμνήσας πραγμάτων , καὶ εἰς ἀνάγκην καταστήσας τοῦ μὴ προσδοκᾷν ἐπιλελῆσθαι τὸν Θεόν . ἀνάγκη γὰρ ἐκεῖνον ἁμαρτάνειν , τὸν μὴ πεπληροφορημένον περὶ τῆς ἐλπίδος , καὶ λέγειν ὅτι ἄδικος ὁ Θεός . ὥστε συνηνάγκασεν αὐτοὺς πάντως προσδοκᾶν ἐκεῖνα τὰ μέλλοντα . τὸν γὰρ ἀπεγνωκότα ἀπὸ τῶν παρόντων , καὶ ἀπαγορεύσαντα , ἀπὸ τῶν μελλόντων ἀναρρῶσαι δυνήσεταί τις , ὡς καὶ αὐτὸς Γαλάταις γράφων ἔλεγεν · “ ἐτρέχετε καλῶς , ” καὶ πάλιν , “ τοσαῦτα ἐπάθετε εἰκῆ , εἴγε καὶ εἰκῆ . ” ὥσπερ δὲ ἐνταῦθα μετ’ ἐκπλήξεως τίθησι τὸ ἐγκώμιον λέγων , “ ὀφείλοντες εἶναι διδά - “ σκαλοι διὰ τὸν χρόνον , ” οὕτω κἀκεῖ , “ θαυμάζω ὅτι οὕτω ταχέως “ μετατίθεσθε , ” μετ’ ἐκπλήξεως τὸ ἐγκώμιον . περὶ γὰρ μεγάλων ὅταν ἐκπέσωσι , θαυμάζομεν . ὁρᾷς ἐγκεκρυμμένον τὸν ἔπαινον τῇ κατηγορίᾳ καὶ τῇ διαβολῇ , καὶ οὐ περὶ ἑαυτοῦ τοῦτο μόνον φησὶν , ἀλλὰ καὶ περὶ πάντων . οὐ γὰρ εἶπε πέπεισμαι , “ ἀλλὰ πεπείσμεθα , ” “ περὶ ὑμῶν , ” φησὶ , “ τὰ κρείττονα καὶ χρηστὰ , ” ἤτοι περὶ πολιτείας ἣ περὶ ἀντιδόσεως ταῦτα λέγων . ἐπειδὴ γὰρ εἶπεν ἀνωτέρω , ὅτι ἀδόκιμος καὶ κατάρας ἐγγὺς , καὶ ὅτι εἰς καῦσιν ἔσται , οὐ πάντως , φησὶ , περὶ ὑμῶν τοῦτο λέγομεν . “ οὐ γὰρ ἄδικος ὁ Θεὸς ἐπιλα - “ θέσθαι τοῦ ἔργου ὑμῶν καὶ τοῦ κόπου τῆς ἀγάπης . κόπον γὰρ ὄντως ἔχει τὸ ὡς δεῖ ἀγαπᾷν · μεγάλα δὲ αὐτοῖς μαρτυρεῖ , οὐκ ἔργα μόνον , ἁλλὰ μετὰ προθυμίας ἔργα , ὃ καὶ ἀλλαχοῦ φησὶν , “ οὐ “ μόνον δὲ , ἀλλὰ καὶ ἑαυτοὺς ἐδώκατε τῷ Κυρίῳ καὶ ἡμῖν , ἧς ἐνεδεί - “ ξασθέ , ” φησιν , “ εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ , διακονήσαντες τοῖς ἁγίοις καὶ “ διακονοῦντες . ” ὁρᾷς πῶς πάλιν αὐτοὺς θεραπεύει , ἐπαγαγὼν “ καὶ “ διακονοῦντες . ” καὶ διανίστησιν αὐτοὺς , δεικνὺς ὅτι οὐκ ἐκείνοις πεποιήκασιν ἀλλὰ τῷ Θεῷ , “ σἣν ἐνεδείξασθέ , ” φησι , καὶ οὐκ εἶπεν εἰς τοὺς ἁγίους , ἀλλ’ εἰς τὸν Θεόν · τοῦτο γάρ ἐστιν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ . δία τὸ ὄνομα αὐτοῦ , φησι , πάντα πεποιήκατε . ο τοίνυν τοσαύτης παρ’ ἡμῶν ἀπολαύων σπουδῆς καὶ ἀγάπης , οὐ καταφρονήσει ποτὲ ὑμῶν , οὐδὲ ἐπιλήσεται . ἁγίους δὲ τοὺς πιστοὺς ὁ Παῦλος καλεῖ . πᾶς γὰρ πιστὸς , ἅγιος , καθὸ πιστός ἐστιν . “ ἡγία - “ σται γάρ , φησιν , “ ὁ ἀνὴρ ὁ ἄπιστος παρὰ τῇ γυναικί . ” ὅρα πῶς ἡ πίστις τὸν ἁγιασμὸν ποιεῖ . ταῦτα τοίνυν αὐτοῖς συνειδὼς , ὦ Παῦλε , τι δή ποτε νωθροὺς καλεῖς , καὶ νηπίους καὶ ἀτελεῖς ; τίνος δὲ ἕνεκεν ταῦτα λέγεις ; Ἐπιθυμοῦμεν δὲ ἕκαστον ὑμῶν τὴν αὐτὴν ἐνδείκνυσθαι σπουδὴν πρὸς τὴν πληροφορίαν τῆς ἐλπίδος ἄχρι τέλους · ἵνα μὴ νωθροὶ γένοισθε , μιμηταὶ δὲ τῶν διὰ πίστεως καὶ μακροθυμίας κληρονομούντων τὰς ἐπαγγελίας . Θεοδωρήτου . Αἰνίττεται διὰ τῶν λόγων ὡς πολλὴν μὲν ἐξ ἀρχῆς ἐπεδείξαντο προθυμίαν , ἤμβλυνε δὲ ταύτην τὰ συνεχῆ καὶ ἐπάλληλα τῶν ἐναντίων κύματα . καὶ τὴν οἰκείαν δὲ φιλοστοργίαν ὑπέφηνεν . ἐφίεμαι γάρ , φησι , καὶ λίαν ποθῶ μετ’ ἐκείνης ὑμᾶς τῆς προθυμίας ὁρᾶν ἀεί · ἔσται δὲ τοῦτο , εἰ δίχα πάσης ἀμφιβολίας τὰς δεομένας ὑμῖν τῶν μελλόντων ἐλπίδας κατάσχητε ; εἰς τοὺς διὰ πίστεως περιφανεῖς γεγενημένους ἀφορῶντες ἁγίους , οἳ διὰ πολλῆς καρτερίας τῶν ἐπηγγελμένων ἀπήλαυσαν ἀγαθῶν . Χρυσοστόμου . “ Ἐπιθυμοῦμεν , ” φησὶν , οὐκ ἄρα σπουδάζομεν μόνον , οὐδὲ μέχρι ῥημάτων τοῦτο βουλόμεθα , ἀλλὰ τί ; ἐπιθυμοῦμεν τῆς ἀρετῆς ὑμᾶς ἔχεσθαι , οὐχ ὡς τῶν προτέρων καταγινώσκοντές , φησιν , ἀλλ’ ὑπὲρ τῶν μελλόντων δεδοικότες . καὶ οὐκ εἶπεν οὐχ ὡς τῶν προτέρων καταγινώσκοντες , ἀλλὰ τῶν παρόντων , ἐξελύθητε γὰρ , ῥᾳθυμότεροι γεγόνατε · ἀλλ’ ὅρα πῶς προσηνῶς ἐνέφηνε καὶ οὐκ ἔπληξε · τί γάρ φησιν ; “ ἐπιθυμοῦμεν δὲ ἕκαστον “ ὑμῶν τὴν αὐτὴν ἐνδείκνυσθαι σπουδὴν ἄχρι τέλους · ” τοῦτο γὰρ τὸ θαυμαστόν ἐστι τῆς Παύλου συνέσεως , ὅτι οὐκ ἐνδείκνυται ὅτι ἐνέδωκαν , ὅτι καθυφῆκαν · τὸ γὰρ εἰπεῖν “ ἐπιθυμοῦμεν ἕκαστον ὑμῶν τὴν “ αὐτὴν ἐνδείκνυσθαι σπουδὴν ἄχρι τέλους , ” τοῦτό ἐστιν , ὡς ἃν εἴποι τις , θέλω σε σπουδάζειν ἀεὶ , καὶ οἷος εἶς πρότερον , τοιοῦτον εἶναι καὶ νῦν , καὶ εἰς τὸ μέλλον . τοῦτο γὰρ τὸν ἔλεγχον προσηνέστερον καὶ εὐπαράδεκτον εἰργάζετο . καὶ οὐκ εἶπε θέλω , ὅπερ ἦν διδασκαλικῆς αὐθεντίας , ἀλλ’ ὃ πατρικῆς φιλοστοργίας ἦν , τὸ πλέον τοῦ θέλειν , “ ἐπιθυμοῦμεν·’ μόνον οὐχὶ λέγων , σύγγνωτε κἂν φορτικόν τι φθεγξώμεθα . “ ἐπιθυμοῦμεν ἕκαστον ὑμῶν , τὴν αὐτὴν ἐνδείκνυσθαι σπου - “ δὴν πρὸς τὴν πληροφορίαν τῆς ἐλπίδος ὑμῶν ἄχρι τέλους . τι ἐστι τοῦτο ; ἡ ἐλπὶς διαβαστάζει , αὕτη ἀνακτᾶται πάλιν , μὴ σκυλληθῆτε , μὴ ἀπελπίσητε , ἵνα μὴ περιττὴ ὑμῶν ἡ ἐλπὶς ᾖ ὁ γὰρ ἀγαθὰ ἐργαζόμενος καὶ ἀγαθὰ ἐλπίζει , καὶ οὐδέποτε ἀπελπίζει . “ ἵνα μὴ νωθροί , ” φησι , “ γένησθε . ” ἀκμὴν γένησθε , καὶ μὴν ἀνωτέρω ἔλεγεν · “ ἐπεὶ νωθροὶ γεγόνατε ταῖς ἀκοαῖς . ” ἀλλ’ ὅρα πῶς ἐκεῖ μέχρι τῆς ἀκοῆς τὴν νωθρότητα ἔστησεν , ἐνταῦθα δὲ εἰ καὶ τὸ αὐτὸ τοῦτο φθέγγεται , ἀλλ’ ἕτερόν τι αἰνίττεται · ἀντὶ γὰρ τοῦ μὴ ἐναπομείνητε τῇ ῥαθυμίᾳ “ μὴ νωθροὶ γένησθε ” εἶπε . πάλιν δὲ αὐτὸ εἰς τὸν μέλλοντα ἐξάγει καιρὸν τὸν ἀνεύθυνον , εἰπὼν , “ ἵνα μὴ “ νωθροὶ γένησθε · ” ἐκείνου γὰρ μήπω παρόντος , οὐκ ἃν εἴημεν ὑπεύθυνοι · ὁ μὲν γὰρ εἰς τὸ παρὸν παρακαλούμενος σπουδάζειν ὡς ῥαθυμῶν , ἴσως καὶ ὀκνηρότερος ἔσται . ὁ δὲ εἰς τὸ μέλλον , οὐχ οὕτως . “ ἐπιθυμοῦμεν δέ , ” φησιν , “ ἕκαστον ὑμῶν · ” πολλὴ ἡ φιλοστοργία , καὶ μεγάλων καὶ μικρῶν ὁμοίως κήδεται , καὶ πάντας οἶδε , καὶ οὐδένα παρορᾷ , ἀλλὰ τὴν αὐτὴν περὶ ἕκαστον κηδεμονίαν ἐπιδείκνυται , καὶ τὴν ἰσοτιμίαν πρὸς πάντας , ὅθεν καὶ μᾶλλον ἔπειθε δέξασθαι τὸ φορτικὸν τῶν ῥημάτων , “ ἵνα μὴ νωθροὶ γένησθέ , ” φησιν . καθάπερ γὰρ ἡ ἀργία τὸ σῶμα βλάπτει , οὕτω καὶ τὴν ψυχὴν ἡ ἀργία τῶν ἀγαθῶν ὑπτιωτέραν ἐργάζεται καὶ ἀσθενῆ . “ μιμηταὶ δέ , ” φησι , “ τῶν διὰ πίστεως καὶ μακροθυμίας κληρο - “ νομοῦντων τὰς ἐπαγγελίας ” καὶ τίνες οὗτοί εἰσιν , ἑξῆς λέγει . Θεοδωρήτου . Καὶ τῶν μὲν πλειόνων μετὰ τὴν παρεξέτασιν ποιεῖται τὴν μνήμην , τέως δὲ τὸν πατριάρχην Ἁβραὰμ εἰς μέσον ἄγει , καὶ δείκνυσι τὰς μὲν θείας ἐπαγγελίας δεξάμενον , μετὰ πλεῖστον δὲ χρόνον τὸ τούτων θεασάμενον πέρας . Χρυσοστόμου . Ὅρα δὲ οἰκονομίαν λόγου , πρότερον εἴρηκε , μιμήσασθε τὰ πρότερον ὑμῶν κατορθώματα , εἶτα ἵνα μὴ λέγωσι ποῖα , ἀνάγει αὐτοὺς ἐπὶ τὸν πατριάρχην , τῶν μὲν κατορθωμάτων οἴκοθεν αὐτοῖς φέρων τὰ ὑποδείγματα , τοῦ δὲ νομίζειν ἐγκαταλελεῖφθαι ἀπὸ τοῦ πατριάρχου , ἵνα μὴ νομίσωσιν ὥστε ὡς οὐδενὸς ἄξιοι λόγου καταφρονηθέντες ἐγκατελείφθησαν , ἀλλ’ εἰδέναι ἔχωσιν ὅτι τῶν μάλιστα γενναίων ἀνδρῶν τοῦτό ἐστι τὸ διὰ πειρασμῶν ὁδεύειν τὸν βίον , καὶ ὅτι τοῖς θαυμαστοῖς καὶ μεγάλοις ἀνδράσιν οὕτω κέχρηται ὁ Θεός . δεῖ δέ φησι , μετὰ μακροθυμίας ἅπαντα φέρειν . τοῦτο γάρ ἐστι καὶ πιστεῦσαι . ἐὰν δὲ εἴπῃ , ὅτι δίδωσι καὶ λάβῃς εὐθέως , τί καὶ ἐπίστευσας ; οὐκέτι γὰρ τῆς πίστεως ἐστι τοῦτο τῆς σῆς , ἀλλ’ ἐμοῦ φησὶ τοῦ δεδωκότος . ἐὰν δὲ εἴπω ὅτι δίδωμι , καὶ μετὰ ἑκατὸν ἔτη δώσω , σὺ δὲ μὴ άπελπίσῃς , τότε με ἐνόμισας ἀξιόπιστον , τότε τὴν προσήκουσαν περὶ ἐμοῦ δόξαν ἔχεις . ὁρᾷς ὅτι πολλάκις ἡ ἀπιστία οὐκ ἐξ ἀνελπιστίας γίνεται μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ ὀλιγοψυχεῖν καὶ μὴ μακροθυμεῖν , οὐκ ἐκ τοῦ καταγνῶναι τοῦ ἐπαγγειλαμένου . τῷ γὰρ Ἁβραὰμ ἐπαγγειλάμενος ὁ Θεὸς , ἐπεὶ κατ’ οὐδενὸς εἶχε μείζονος ὀμόσαι , ὤμοσε καθ’ ἑαυτοῦ λέγων , ἦ μὴν εὐλογῶν εὐλογήσω σε , καὶ πληθύνων πληθυνῶ σε . καὶ οὕτως μακροθυμήσας , ἐπέτυχε τῆς ἐπαγγελίας . Χρυσοστόμου . Καθαψάμενος γενναίως τῶν Ἑβραίων , καὶ φοβήσας αὐτοὺς ἱκανῶς , πρῶτον μὲν τοῖς ἐγκωμίοις παραμυθεῖται · δεύτερον δὲ , ὃ καὶ ἰσχυρότερόν ἐστι , τὸ πάντως ἐπιτεύξασθαι αὐτοὺς τῶν ἐλπιζομένων , καὶ τὴν παράκλησιν οὐκ ἀπὸ τῶν μελλόντων ποιεῖται , ἀλλὰ πάλιν ἀπὸ τῶν παρελθόντων · ὃ δὴ μᾶλλον αὐτοὺς ἔπειθεν . ὥσπερ γὰρ ἐν τῇ κολάσει δι’ ἐκείνων μᾶλλον φοβεῖ , οὕτω καὶ ἐν τοῖς ἐπάθλοις , διὰ τούτων παρακαλεῖ , τὸ τοῦ Θεοῦ δεικνὺς ἔθος . τοῦτο δέ ἐστι τὸ μὴ ταχέως ἐπάγειν τὰ ἐπηγγελμένα , ἀλλὰ διὰ μακροῦ τοῦ χρόνου . ποιεῖ δὲ τοῦτο , τῆς τε αὐτοῦ δυνάμεως μέγιστον τεκμήριον ἐκφέρων , καὶ ἡμᾶς εἰς πίστιν ἄγων , ἵνα οἱ ἐν θλίψει ζῶντες , καὶ τὰς ἐπαγγελίας μὴ λαμβάνοντες , μηδὲ τοὺς μισθοὺς , μὴ ἀπαγορεύσωσι πρὸς τοὺς καμάτους · καὶ πάντας ἀφεὶς , καί τοι γε ἔχων πολλοὺς εἰπεῖν , τὸν Ἁβραὰμ εἰς μέσον ἤγαγε , διά τε τὸ ἀξίωμα τοῦ προσώπου , καὶ διὰ τὸ μάλιστα ἐπ’ αὐτοῦ τοῦτο συμβῆναι . καί τοι γε ἐν τῷ τέλει τῆς Ἐπιστολῆς φησὶν , “ ὅτι οὗτοι πάντες οὐκ ἐκομίσαντο τὰς “ ἐπαγγελίας , πόρρωθεν αὐτὰς καὶ ἰδόντες καὶ ἀσπασάμενοι . ” νῦν δέ φησιν , “ ὅτι μακροθυμήσας ἐπέτυχε τῆς ἐπαγγελίας . ” εἰ οὖν οὐκ ἔλαβε , πῶς ἐπέτυχεν ; οὐ περὶ τῶν αὐτῶν ἐνταῦθα λέγει κἀκεῖ , ἀλλὰ διπλὴν ποιεῖται τὴν παράκλησιν · ἐπηγγείλατο τῷ Ἁβραὰμ , καὶ τὰ μὲν ἐνταῦθα , μετὰ μακρὸν χρόνον ἔδωκε , τὰ δὲ ἐκεῖ , οὐδέπω , “ καὶ οὕτω μακροθυμήσας ἐπέτυχε τῆς ἐπαγγελίας . ” ὁρᾷς ὅτι οὐχ ἡ ἐπαγγελία μόνη τὸ πᾶν εἰργάσατο , ἀλλὰ καὶ ἡ μακροθυμία . ἐνταῦθα μέν τοι φοβεῖ αὐτοὺς , δεικνὺς ὅτι πολλάκις ἐγκόπτεται ἐπαγγελία δι’ ὀλιγοψυχίας . καὶ τοῦτο ἔδειξε μὲν διὰ τοῦ λαοῦ . ἐπειδὴ γὰρ ὠλιγοψύχησαν , διατί τῶν τῆς ἐπαγγελίας οὐκ ἔτυχον , τὸ δὲ ἐναντίον δείκνυσι διὰ τοῦ Ἁβραάμ · εἶτα πρὸς τῷ τέλει καὶ πλεῖον τί ποιεῖ , ὅτι καὶ μακροθυμήσαντες οὐκ ἔτυχον , καὶ οὐδὲ οὕτω ; ἀσχάλλουσιν . ἐγὼ δὲ ἡδέως ἃν πυθοίμην τῶν αἱρετικῶν , τίς ἐστιν ὁ ὀμόσας τῷ Ἁβραὰμ , οὐχὶ ὁ Υἱὸς , οὔ φησιν , μάλιστα μὲν αὐτὸς , ἀλλ’ οὐκ ἀμφισβητῶ · ὅταν οὖν αὐτὸς ὀμνύῃ , “ ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν , ” τὸν αὐτὸν ὅρκον , οὐ δῆλον ὅτι ἐκ τοῦ μὴ ἔχειν κατὰ μείζονος ὀμόσαι ; ὥσπερ γὰρ ὁ Πατὴρ ὤμοσεν , οὕτω λαὶ ὁ Υἱὸς ὀμνύει κἄ ἑαυτοῦ λέγων , “ ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν . ” ἐνταῦθα αὐτοὺς ἀναμιμνήσκει καὶ τῶν ὅρκων τοῦ Χριστοῦ , ὧν συνεχῶς ἔλεγεν , “ ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι , ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ , οὐ μὴ “ ἀποθάνῃ εἰς τὸν αἰῶνα τὸ γὰρ ἀμὴν , ὅρκου τύπον ἐπέχει . Κυρίλλου Κατὰ Ἰουλιανοῦ . Εἰ δὲ δὴ καὶ ὀμνύναι λέγεταί τισι Θεὸς , ἐγκαλείσθωσαν οἱ ἀπιστήσαντες , ἵνα καὶ ὅρκου γένηται χρεία . ἐμπεδῶν γὰρ πρὸς πίστιν τῶν ἁγίων τινὰς , ὅτι πρὸς πέρας αὐτοῖς ἐκβήσεται τὰ ἐπηγγελμένα , καὶ ἐνώμοτον ἐσθ’ ὅτε ’τον ἤ αὐτοὺς ἐποιεῖτο λόγον . ὄμνυσι γε μὴν κατὰ τῆς οἰκείας δόξης . “ ὀμοῦμαι γάρ , ” φησι , “ τὴν δεξιάν μου · ” καὶ πάλιν , “ κατ’ ἐμαυ - “ τοῦ ὤμοσα . ” οὐ γὰρ ἦν ὡμόσαι καθ’ ἑτέρου τινὸς ὡς ὑπερκειμένου καὶ τῆς αὐτοῦ δόξης ἐπέκεινα . ὅτι δὲ οὐχ ἕτερος παρ’ αὐτὸν ὁ ἐξ αὐτοῦ τε καὶ ἐν αὐτῷ κατὰ φύσιν Υἱὸς , πιστώσεται λέγων · “ κατ “ ἐμαυτοῦ ὤμοσα λέγει Κύριος . ” ὀμνὺς γὰρ κατὰ τῆς ἑαυτοῦ δεξιᾶς , ἥτις ἐστιν ὁ Υἱὸς , ὄμνυσι που πάντως καθ’ ἑαυτοῦ . μεσολαβεῖ γὰρ ὅλως τὸ σύμπαν οὐδὲν τό γε ἧκον εἰς ἑνότητα καὶ ταὐτότητα φυσικὴν τὴν ἐπ’ ἀμφοῖν νοουμένην · πλὴν ὅτι μόνον , ὁ μέν ἐστι Πατὴρ καὶ γεγέννηκεν · ὁ δὲ πέφηνεν ἐξ αὐτοῦ γεννητῶς . Γρηγορίου Νύσσησ . Ἐπειδὴ δὲ εἰκὸς ἄγνωστα εἶναι τοῖς πολλοῖς τίνα τῷ Ἁβραὰμ ὁ Θεὸς ἐπηγγείλατο καὶ ἐπὶ τίσιν , δι’ ὀλίγων ὑμῖν τὴν ἱστορίαν διηγήσομαι . ἀποικίζει τὸν Ἁβραὰμ τῶν οἰκείων συγγενῶν τε καὶ τόπων , διὰ προστάγματος ὁ Θεός . καὶ ἦν ἐπὶ τῆς ἀλλοδαπῆς ὁ πατριάρχης ἐγκαρτερῶν τῇ ἐλπίδι τῆς ὑποσχέσεως . βάσανος προσάγεται τῷ ἀνδρὶ τῆς πρὸς τὸν Θεὸν βεβαιότητος ἡ χρονία τῶν ἐλπιζομένων παράτασις . ἡ δὲ ὑπόσχεσις ἦν πατέρα ἔθνους γενέσθαι τὸν Ἁβραάμ . χρόνος διέβη πολὺς , καὶ ἡ φύσις τὸ ἴδιον ἔπασχεν . ἤδη πρὸς τὸ γηραιὸν αὐτῷ τῆς ἡλικίας ἐκικλιθείσης , καὶ ἔτι ἡ ἐλπὶς παρετείνετο . ἀπέσβη κατὰ τὸ εἰκὸς ἐν τῷ γηραιῷ τῆς ἡλικίας αὐτῷ τε καὶ τῇ ὁμοζύγῳ ἡ πρὸς παιδοποιίαν ἰσχὺς , καὶ τοῦτο ἀνεπαισχύντως ἡ ἱστορία παρασημαίνεται , ἐκλελοιπέναι φάσκουσα τῆς Σάρρας τὰ γυναικεῖα , δι’ ὣν ἐνεργεῖται ἡ σύλληψις · καὶ τὸ μὲν σῶμα τῇ φύσει ὑπήκουε , τῆς νεότητος ὑπαναλωθείσης , καὶ τὸ γήρα ἐκάμπτετο . ἡ δὲ πρὸς τὸν Θεὸν ἐλπὶς ἀγήρως τις ἦν ἐν αὐτοῖς καὶ ἀκμάζουσα . ἐν τούτῳ τίκτεται αὐτοῖς ὁ Ἰσαὰκ , ἵνα φανῇ οὐχὶ φύσεως ἔργον ὁ τόκος , ἀλλὰ θείας δυνάμεως ἀποτέλεσμα · εἶτα ἱδρύνετο τὸ νήπιον κατ’ ὀλίγον , καὶ εἰς τὴν τῶν μειρακίων ἡλικίαν ἀνέτρεχεν , καὶ ἤδη παῖς ἦν ἐν ἄνθει τῆς ἡλικίας , ἐν ἀκμῇ τῆς ὥρας . ἐν τούτοις πείρα προσάγεται τῷ πατριάρχῃ , τίνι τὸ πλέον νέμει , τῇ πρὸς τὸν Θεὸν ἀγάπῃ , ἣ τῇ περὶ τὴν φύσιν ῥοπῇ . χρηματίζει γὰρ αὐτῷ ὁ Θεὸς ἀνενεγκεῖν τὸν μονογενῆ εἰς ὁλοκάρπωσιν · ὁ δὲ πείθεται , καὶ ἐπειδὴ ἔμελλε τὴν δεξιὰν καθωπλισμένην μένην τῷ ξίφει ἤδη πρὸς τὴν σφαγὴν κατευθύνειν , τότε γίνεται αὐτῷ θεόθεν φωνὴ τὸ ἔργον κωλύουσα . ἐφώνησε γὰρ αὐτὸν Ἄγγελος Κυρίου καὶ εἶπεν , “ ὅτι ἀνθ’ ὣν “ ἐποίησας τὸ ῥῆμα τοῦτο , καὶ οὐκ ἐφείσω τοῦ υἱοῦ σου τοῦ ἀγα - “ πητοῦ , κατ’ ἐμαυτοῦ ὤμοσα ” ποιῆσαι ἅπερ ἐν τῇ ἐπαγγελίᾳ τοῦ λόγου ἐστι μαθεῖν . τίς οὖν ἐστιν ὁ χρηματίσας τῷ Ἁβραὰμ , ἆρα ὁ Πατήρ ; ἀλλ’ οὐκ ἂν εἴποις Ἄγγελον τινὸς εἶναι τὸν Πατερα . οὔκουν πάρα του μονογενους η ενορκος ἀυτὴ ὑπόσχεσις , περ οὗ φησιν ὁ προφήτης , “ ὅτι καλεῖται τὸ ὄνομα αὐτοῦ μεγάλης “ βουλῆς Ἄγγελος ; ” εἰ οὖν οὗτος , ἐπεὶ οὐκ εἶχε κατ’ οὐδενὸς μείζονος ὀμόσαι , ὤμοσε καθ’ ἑαυτοῦ , πῶς λέγουσιν οἱ χριστομάχοι μείζονα τοῦ Υἱοῦ τὸν Πατέρα ; τοῦ Παύλου λέγοντος ὅτι οὐκ ἔχει τὸ μεῖζον . ( ?? ) Ἀλλ’ εἰ οὐκ ἔχει τί μεῖζον ὁ Θεὸς , οὐδ’ ἃν ὀμνύῃ ποτε . πῶς οὖν αἱ γραφαὶ φασὶν ὅτι ὀμνύει ; λέγει τοι , “ τοῦτο “ ὅρκος ἐστι τοῦ Θεοῦ . ” πῶς δὲ καθ’ ἑαυτοῦ λέγεται ὀμνύειν ; ὅτι οὐδ᾿ ἃν εἴη παντελῶς , εἰ ψεύδεται . φύσις γάρ ἐστι καὶ τὸ ἀψευδεῖν Θεοῦ . Θεοδωρίτου . Ἐνταῦθα μέντοι ὁ Παῦλος ἔδειξε τοῦ ἐπαγγειλαμένου τὴν ἀλήθειαν . Θεὸς γάρ φησιν ἦν , οὐδὲν ὑπερκείμενον ἔχων · καὶ μάρτυς ὁ ὅρκος , καθ’ ἑαυτοῦ γὰρ ὀμώμοκεν . ἀλλ’ ὅμως καὶ ὑποσχόμενος καὶ μεθ’ ὅρκων τοῦτο ποιησάμενος , οὐκ εὐθὺς τὰς ἐπαγγελίας ἐπλήρωσεν , ἀλλ’ ἐδεήθη καρτερίας ὁ πατριάρχης πολλῆς , καὶ πλείστου χρόνου διεληλυθότος , οὕτως εἶδε τὴν τῆς ἐπαγγελίας ἀλήθειαν . διδάσκει δὲ καὶ τίνος χάριν ὀμώμοκε , καὶ τι δήποτε καθ’ ἑαυτοῦ τοῦτο πεποίηκε . φησὶ γοῦν , Ἄνθρωποι μὲν γὰρ κατὰ τοῦ μείζονος ὀμνύουσι , καὶ πόσης αὐτοῖς ἀντιλογίας πέρας εἰς βεβαίωσιν ὁ ὅρκος · ἐν ᾧ περισσότερον ὁ Θεὸς βουλόμενος ἐπιδεῖξαι τοῖς κληρονόμοις τῆς ἐπαγγελίας τὸ ἀμετάθετον τῆς βουλῆς αὐτοῦ , ἐμεσίτευσεν ὅρκῳ . Χρυσοστόμου . Ὅ λέγει τοῦτο ἐστίν · ἔθος τοῖς ἀνθρώποις ὅρκῳ βεβαιοῦν τοὺς λόγους . ἔθος δὲ αὐτοῖς καὶ κατὰ τῶν μειζόνων ὀμνύναι . τούτου χάριν ὅρκον τῷ λόγῳ προστέθεικεν ὁ Θεὸς , δεῖξαι βουλόμενος τῆς ἐπαγγελίας τὸ ἂψ ἀψευδὲς , καὶ ὡς ἀδύνατον ἄλλο τι μετὰ τὸν ὅρκον βουλεύσασθαι . Χρυσοστόμου . Τί δέ ἐστι “ καὶ πάσης αὐτοῖς ἀντιλογίας πέ - “ ρας εἰς βεβαίωσιν ὁ ὅρκος ; ” ἀντὶ τοῦ ἐκ τούτου λύεται πάσης ἀντιλογίας ἀμφισβήτησις , οὐ τῆσδε ἣ τῆσδε , ἀλλὰ πάσης . ἔδει μὲν οὖν καὶ χωρὶς ὅρκου πιστεύεσθαι τὸν Υἱὸν , πλὴν καὶ ὅρκῳ ἐμεσίτευσε . πάλιν ἐνταῦθα τὸν Υἱόν φησι μεταξὺ ἀνθρώπων καὶ Θεοῦ μεσίτην γεγονέναι . εἰπὼν δὲ “ τοῖς κληρονόμοις τῆς ἐπαγγε - “ λίας , ” καὶ τοὺς πιστοὺς περιλαμβάνει . διὰ τοῦτο καὶ ταύτης μέμνηται τῆς ἐπαγγελίας τῆς πρὸς ἡμᾶς κοινῶς γενομένης . Ἵνα διὰ δύο πραγμάτων ἀμεταθέτων , ἐν οἷς ἀδύνατον ψεύσασθαι Θεὸν , ἰσχυρὰν παράκλησιν ἔχωμεν οἱ καταφυγόντες κρατῆσαι τῆς προκειμένης ἐλπίδος . Θεοδωρίτου . Δύο πράγματα τὸν λόγον καὶ τὸν ὅρκον εἴρηκε . καὶ μόνῳ γὰρ λόγῳ χρώμενος ὁ Θεὸς πληροῖ τὴν ὑπόσχεσιν , πολλῷ δὲ μᾶλλον ὅρκον συνάπτων τῷ λόγῳ . τοῦτο δέ φησι πεποίηκεν , ἡμᾶς παραθαρρύνων , καὶ προσμένειν τῆς θείας ἐπαγγελίας παρασκευάζων , καὶ μὴ ἀπιστεῖν , ἐπειδή περ οὐχ ὁρῶμεν τὰς ὑποσχέσεις . ἐλπὶς γὰρ βλεπομένη οὐκ ἔστιν ἐλπίς . Χρυσοστόμου . Ἵνα διὰ δύο πραγμάτων , ποίου καὶ ποίου ; τοῦ τε εἰπεῖν καὶ ὑποσχέσθαι , τοῦ τε ὅρκον προσθεῖναι τῇ ὑποσχέσει . ἐπειδὴ γὰρ παρὰ ἀνθρώποις τοῦτο δοκεῖ πιστότερον εἶναι τὸ τοῦ ὅρκου , διὰ τοῦτο καὶ αὐτὸ προσέθηκεν . ὁρᾷς ὅτι οὐ τὴν ἀξίαν τὴν ἑαυτοῦ σκοπεῖ , ἀλλ’ ὅπως τοὺς ἀνθρώπους πείσῃ · καὶ ἀνάξια περὶ ἑαυτοῦ ἀνέχεται λέγεσθαι · “ ἑνοῖς ἀδύνατον ψεύσασθαι Θεὸν , ” τουτέστι πληροφορῆσαι θέλων . ὁρᾷς ὅτι οὐ πρὸς τὸν Ἁβραὰμ μᾶλλον ἣ πρὸς ἡμᾶς τοῦτο εἴρηται , “ ἵνα ” γάρ , φησιν , “ ἰσχυρὰν παράκλησιν “ ἔχωμεν οἱ καταφυγόντες κρατῆσαι τῆς προκειμένης ἐλπίδος , ” τουτέστιν ἀπὸ τούτων τὰ μέλλοντα στοχαζόμεθα . εἰ γὰρ ταῦτα μετὰ τοσοῦτον ἐξέβη χρόνον , πάντως κἀκεῖνα . ὥστε τὰ πρὸς τὸν Ἁβραὰμ γεγενημένα πιστοῦται ἡμᾶς καὶ περὶ τῶν μελλόντων . ἐπὶ μὲν οὖν τοῦ Ἀβραὰμ , δείκνυσι τοῦ Θεοῦ ὂν τὸ πᾶν , οὐ τῆς μακροθυμίας ἐκείνου , εἴγε καὶ ὅρκον ἠνέσχετο προσθεῖναι , εἰ καθ’ οὗ ὀμνύουσιν ἄνθρωποι , καὶ ὁ Θεὸς κατ’ αὐτοῦ ὤμοσε , τουτέστι κακ’ ἑαυτοῦ . ἀλλ’ ἐκεῖνοι μὲν ὡς μείζονος , οὗτος δὲ οὐχ ὡς μείζονος , καὶ ὅμως ἐποίησεν · οὐ γὰρ ἴσον ἄνθρωπον καθ’ ἑαυτοῦ ὀμόσαι , καὶ Θεόν . ὁ γὰρ ἄνθρωπος ἐξουσίαν ἑαυτοῦ οὐκ ἔχει . ἐνταῦθα δὲ πάλι , φησὶν , ὅτι “ μακροθυμήσας ἐπέτυχε τῆς ἐπαγγελίας , ” καὶ οὐκ εἶπεν ὅτι ἐπειδὴ ὤμοσεν . ὅρκος δὲ τί ἐστιν ἐδήλωσεν εἰπὼν , ὅτι τὸ κατὰ τοῦ μείζονος ὀμόσαι · καὶ ἐπειδὴ ἄπιστόν ἐστι τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος , συγκάτεισιν εἰς τὰ αὐτὰ ἡμῖν . ὥσπερ οὖν ὄμνυσι δι’ ἡμᾶς , καὶ τοι ἀνάξιον αὐτοῦ τὸ μὴ πιστεύεσθαι , οὕτω καὶ τὸ “ ἔμαθεν ἐξ ὧν ἔπαθεν , ” εἴρηται . ἐπειδὴ οἱ ὄι τοῦτο νομίζουσι μᾶλλον ἀξιοπιστότερον , τὸ διὰ τῆς πείρας ἐλθεῖν . Θεοδωρίτου . Ἐπειδὴ δὲ ὁ μὲν γενναῖος Ἰὼβ φησὶν πρὸς Θεὸν “ οἶδα ὅτι πάντα δύνασαι , ” ὁ δὲ Ἀπόστολος ἀδύνατον λέγει τὸν Θεὸν ψεύσασθαι , δοκεῖ δὲ ταῦτα ἐναντία ἀλλήλοις , φαμὲν , πρῶτον μὲν ὅτι ὁ Θεὸς οὐδὲν ὧν μὴ πέφυκε βούλεται · πάντα δὲ ὅσα βούλεται δύναται , βούλεται δὲ τὰ τῇ οἰκείᾳ φύσει πρόσφορά τε καὶ πρέποντα . ὁ δὲ ἀορίστως ἀποφαινόμενος ἅπαντα δυνατὰ εἶναι τῳ Θεῷ , συμπεριλαμβάνει τῷ λόγῳ καὶ ὅσα προσήκει τῇ τοῦ διαβόλου μερίδι . ὁ γε μὴν πολύτλας Ἰὼβ οὐκ ἀπολύτως εἴρηκεν ὀἶδα ὅτι πάντα δύνασαι , ἀδυνατεῖ δέ σοι οὐδὲν , ἀλλ’ εἰπὼν “ μνήσθητι “ ὅτι πηλόν με ἔπλασας , εἰς δὲ γῆν με πάλιν ἀποστρέφεις · ἣ οὐχ “ ὡς γάλα με ἤμελξας , ἔπηξας δὲ ἴσα τυρῷ , δέρμα καὶ κρέας ἐνέ - “ δῦσάς με , ὀστέοις δὲ καὶ νεύροις ἐνεῖράς με , ζωὴν δὲ καὶ ἔλεον “ ἔθου παρ᾿ ἐμοὶ , ἡ δὲ ἐπισκοπή σου ἐφύλαττέ μου τὸ πνεῦμα , ” τούτοις ἐπάγει · “ ταῦτα ἔχων ἐν ἐμαυτῷ , οἶδα ὅτι πάντα δύνασαι . ” οὐκοῦν ὅσα τούτοις συμβαίνει , καὶ τῇ ἀκηράτῳ φύσει πρέπει , δύνασθαι ἔφη τὸν τῶν ὅλων Θεόν . ὅταν δὲ λέγηται μὴ δυνηθῆναι τι τῶν ἀπεμφαινόντων , ἀπείρου τοῦτο δυνάμεως , οὐκ ἀσθενείας τεκμήριον · τὸ δέ γε δυνηθῆναι , ἀδυναμίας δήπουθεν οὐ δυνάμεως . πῶς τοῦτο φημί ; ὅτι τούτων ἕκαστον τὸ ἄτρεπτον τοῦ Θεοῦ κηρύττει καὶ ἀναλλοίωτον · τὸ γὰρ μὴ δυνηθῆναι τὸν ἀγαθὸν γενέσθαι κακὸν , τὴν ὑπερβολὴν σημαίνει τῆς ἀγαθότητος · καὶ τὸ τὸν δίκαιον μηδέπω ἃν γενέσθαι ἄδικον , μηδὲ τὸν ἀληθῆ ψεύστην , τὸ ἐν ἀληθεία καὶ δικαιοσύνῃ σταθηρόν τε καὶ βέβαιον δείκνυσιν . οὕτω τἄλλα ὅσα τοιαῦτα σκεψάμενος , εὑρήσεις τὸ μὴ δύνασθαι δυνάμεως τῆς ἄκρας ἐμφαντικόν . οὕτως ἐπὶ τοῦ Θεοῦ τὰ τοιαῦτα μὴ δύνασθαι καὶ ὁ θεῖος Ἀπόστολος νενόηκέ τε καὶ ἔθεικεν · ἔφη γὰρ ἀδύνατον ψεύσασθαι Θεόν · οὐκ ἀσθενὲς τὸ ἀδύνατον , ἀλλ’ ἄγαν αὐτὸ δεικνὺς δυνατόν . οὕτω γάρ φησιν ἐστὶν ἀληθὴς , ὡς ἀδύνατον εἶναι ψεῦδος ἐν αὐτῷ γενέσθαι ποτε . τὸ δυνατὸν οὖν ἄρα τῆς ἀληθείας , διὰ τοῦ ἀδυνάτως σημαίνεται . Τιμοθέῳ δὲ γράφων καὶ τάδε προστέθεικεν · “ εἰ ἀπιστοῦμεν , ἐκεῖνος πιστὸς μένει . ἀρνήσασθαι γὰρ ἑαυτὸν οὐ “ δύναται . ” πάλιν οὖν τὸ οὐ δύναται τῆς ἀπείρου δυνάμεως ὑπάρχει δηλωτικόν . καὶ γὰρ ἃν πάντες ἄνθρωποι αὐτὸν ἀρνηθῶσι φησὶν , αὐτὸς Θεός ἐστιν , καὶ τῆς οἰκείας οὐκ ἐξίσταται φύσεως . ἀνώλεθρον γὰρ ἔχει τὸ εἶναι · τοῦτο γὰρ δηλοῖ , τὸ “ ἀρνήσασθαι ἑαυτὸν “ οὐ δύναται . ” οὐκοῦν περιουσίαν ἐμφαίνει δυνάμεως , τῆς ἐπὶ τὸ χεῖρον τροπῆς τὸ ἀδύνατον . Γρηγορίου . Ἔπειτα δὲ καὶ πολύσημόν ἐστι τὸ μὴ δύνασθαι . τὸ μὲν γὰρ λέγεται κατὰ δυνάμεως ἔλλειψιν καὶ ποτὲ καὶ πρός τι , ὡς τὸ μὴ δύνασθαι τὸ παιδίον ἀθλεῖν . τὸ δὲ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον , ὡς τὸ “ οὐ δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπάνω ὄρους κειμένη . ” τάχα γὰρ ἃν καὶ κρυφθείη τίς , τὸ δὲ ὡς οὐκ εὔλογον · “ οὐ δύνανται γὰρ οἱ “ υἱοὶ τοῦ νυμφῶνος νηστεύειν , ἐφ’ ὅσον ἔνδημος ὁ νυμφίος . ” τὸ δὲ ὡς ἀβούλητον , ὡς τὸ μὴ δύνασθαι σημεῖα ἐκεῖ ποιῆσαι διὰ τὴν ἀπιστίαν τῶν δεχομένων . ἔστι δέ τι καὶ τοιοῦτον ἐν τοῖς λεγομένοις , ὃ τῇ φύσει μὲν ἀδύνατον · Θεῷ δὲ δυνατὸν βουληθέντι , ὡς τὸ μὴ δύνασθαι τὸν αὐτὸν γεννηθῆναι δεύτερον , καὶ ῥαφὶς οὐκ εἰσδεχομένη κάμηλον . τούτων δὲ πάντων ἐκτὸς τὸ παντελῶς ἀδύνατον καὶ ἀνεπίδεκτον , ὡς ὃ νῦν ἐξετάζομεν . ἀδύνατον γὰρ πονηρὸν εἶναι Θεόν . τοῦτο γὰρ ἀδυναμίας ἃν εἴη Θεοῦ μᾶλλον , ἤπερ δυνάμεως . Ἀθανασίου . Καὶ ἀδύνατον ψεύσασθαι Θεὸν , τῶν μὲν γὰρ γενητῶν ἡ φύσις ἴδιον ἔχει τὸ τρέπεσθαι καὶ κινεῖσθαι ποικίλαις μεταβολαῖς . ἐπειδή περ καὶ μὴ ὄντα ποτὲ μεταβολὴν ἔσχεν εἰς τὸ εἶναι , τῇ τοῦ πεποιηκότος χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ , καθὼς ὁ Παῦλος φησὶν , “ ὁ καλῶν τὰ μὴ ὄντα ὡς ὄντα · ” Θεὸς δὲ ὁ πάντων διὰ τοῦ Λόγου ποιητὴς τυγχάνων , ὄντος c ὣν ἀμετάβλητον ἔχει σὺν τῷ Λόγῳ τὴν φύσιν . καὶ τοῦτο διὰ τοῦ προφήτου διδάσκει λέγων , ἴδετε ὅτι ἐγώ εἰμι , καὶ οὐκ ἠλλοίωμαι . διὸ πέρι μὲν τῶν ἀνθρώπων ἐν ψαλμοῖς ᾄδεται · “ ἐγὼ εἶπα ἐν τῇ ἐκστάσει “ μου , πᾶς ἄνθρωπος ψεύστης . ” περὶ δὲ τοῦ Θεοῦ , Μώσης ἐν τῷ νομῷ μαρτυρεῖ , ὅτι ὁ Θεὸς πιστός ἐστι καὶ ἀληθινός · καὶ ὁ Παῦλος ὡς ἐξ ἀμφοτέρων τούτων παιδευθεὶς , καὶ αὐτὸς τὴν τοῦ Θεοῦ πρὸς τὰ γενητὰ διαφορὰν ἐξηγούμενος , γράφει · “ γινέσθω “ δὲ ὁ Θεὸς ἀληθινὸς , πᾶς δὲ ἄνθρωπος ψεύστης . ” ἀληθὴς δέ ἐστιν ὁ Θεὸς , οὐχ ὡς μὴ ψευδόμενος · οὐδὲν γάρ ἐστιν ἐναντίον αὐτῷ · οὐδὲ ὡς ἄνθρωπος ἑτέρῳ μαρτυρῶν τὸ ἀληθές · οὐδενὶ γὰρ ὑπεύθυνος ἐστιν · ἀλλ’ ὡς αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν γεννῶν , τὸν Κύριον ἀληθείας δὲ φίλον τὸ ψεῦδος , οὐκ ἄν ποτε γένοιτο . ὅθεν ἀληθείας μὲν , κατὰ τὸν ψαλμῳδὸν , ἐκζητεῖ Κύριος , τὸ δὲ ψεῦδος ἀφ’ ἑαυτοῦ ῥίπτει , καὶ ἀλλότριον ποιεῖ , λέγων , “ υἱοὶ ἀλλότριοι ἐψεύσαντό μοι . ἐψεύσαντο γὰρ Ἰουδαῖοι κατὰ τοῦ Σωτῆρος , καὶ τὸν νόμον ἐπαγγειλάμενοι φυλάττειν οὐκ ἠλήθευσαν , ἀλλὰ παρηνόμουν κατὰ τοῦ δεδωκότος αὐτὸν , θάνατον ἀντὶ χάριτος μηχανώμενοι τῷ Κυρίῳ . Παῦλος δὲ αὐτός τε οὐκ ἐψεύσατο ἐφ’ οἷς ἐπηγγείλατο , ἁλλὰ τὸν δρόμον τετέλεκε , καὶ τὴν πίστιν τετήρηκε . καὶ ἡμῖν δὲ παραινεῖ λέγων , “ μὴ ψεύδεσθε εἰς ἀλλήλους . ” θέλει γὰρ ἡμᾶς ἑαυτοῦ μιμητὰς γίνεσθαι , γράφων , “ ἀλήθειαν λέγω οὐ ψεύδομαι , ” ἐπειδὴ καὶ εὐαγγελικόν ἐστι τοῦ Κυρίου ῥητὸν εἶναι ἡμῶν τὸ “ ναὶ ναὶ , καὶ τὸ οὔ οὔ . ” μέχρι τούτων οἱ ἐν Χριστῷ βεβαιοῦντες ἑαυτῶν τοὺς λόγους ; καὶ μὴ περαιτέρω βαίνοντες εἰς ὅρκους καταφεύγομεν , ἄλλως τε καὶ Μώσεως νομοθετοῦντος , “ οὐ λήψῃ τὸ “ ὄνομα Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ἐπὶ ματαίῳ . ” εἰ γὰρ ὅλως ἄξιος τυγχάνει τίς ὀνομάσαι τὸν Θεὸν , ἀξιόπιστός ἐστι καὶ χωρὶς ὅρκου πιστευθῆναι · ὁ γὰρ πρὸς τὸ μεῖζον ἱκανὸς γινόμενος , πολλῷ πλέον τὸ ἔλαττον . εἰ δὲ μὴ ἔστιν ἀξιόπιστος χωρὶς ὅρκου πιστευθῆναι , οὐκ ἔστιν ἄρα ἄξιος οὐδὲ ὀνομάσαι τὸ ὄνομα Κυρίου , οὐκ ἔστι πιστὸς ἐν λόγῳ . πῶς γὰρ ὅλως τοῦτο μαρτυρήσει Θεὸς ὀμνύοντι , μὴ ἔχοντι πίστιν εἰς ἣν ὁ Κύριος ἐπιβλέπει , τὸ πνεῦμα μαρτυρεῖ ἐν ψαλμοῖς , “ ἐγγὺς Κύριος πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις “ αὐτὸν ἐν ἀληθείᾳ . ” τι τοίνυν τὸν Θεὸν καλοῦσι μάρτυρα ; τί δὲ καὶ ὀμνύουσιν αὐτὸν , οἱ μηδὲ ἐν τοῖς μικροῖς πίστιν καὶ ἀλήθειαν ἔχοντες ; ἄλλως τε καὶ ὁ ὅρκος ἀληθείας ἐστὶ μάρτυς , καὶ οὐ τῶν χρημάτων σημαντικός . ὀμνύουσι γὰρ ἄνθρωποι , οὐχ ἵνα τὰ πράγματα σημάνωσιν , ἀλλ’ ἵνα τὴν ἀλήθειαν πιστώσωνται , καὶ ὅτι λέγοντες οὐ ψεύδονται . εἰ μὲν οὖν ἔστι τῷ ὀμνύοντι πίστις καὶ ἀλήθεια , τίς ἡ χρεία τοῦ ὅρκου ; εἰ δὲ μὴ ἔστιν ἐν αὐτῷ πίστις , διατὶ τοσοῦτον ἀσεβοῦμεν , ὥστε δι’ ἀνθρώπινα καὶ θνητὰ τὸν ὑπὲρ ἄνθρωπον Θεὸν καλεῖν μάρτυρα ; εἰ γὰρ τὸν βασιλέα τὸν ἐπὶ γῆς εἰς τὰ ἔξω δικαστήρια καλεῖν μάρτυρα οὐ θέμις , ὡς κρείττονα καὶ τῶν καλούντων καὶ τῶν δικαζόντων , τί τὸν ἀγένητον εἰς τὰ γενητὰ καλοῦμεν , καὶ τὸν Θεὸν ὑπὸ ἀνθρώπων ποιοῦμεν καταφρονεῖσθαι ; ἄπαγε · τοῦτο πᾶσαν ὑπερβαίνει παρανομίαν καὶ τόλμαν . τι οὖν δεῖ ποιεῖν ; οὐδὲν πλέον ἣ εἶναι ἡμῶν τὸ ναὶ ναὶ , καὶ τὸ οὐ οὔ , καὶ καθ’ ὅλου μὴ ψεύδεσθαι . οὕτως γὰρ ἡμεῖς ἀληθεύοντες , δόξαιμεν καὶ ἐν τούτῳ μιμεῖσθαι τὸν ἀληθῆ Θεόν . Ἴσως δέ τις ἐπὶ τούτοις εὐλόγως ἀντιθήσει λέγων , εἰ ὁ ὅρκος ἀπὸ ἀνθρώπων κεκώλυται , καὶ ἐν τῷ μὴ ὀμνύναι τίς μιμεῖται τὸ θεῖον , πῶς αὐτὸς ὁ Θεὸς ὀμνύναι λέγεται ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς ; καὶ γὰρ τῷ Ἀβραὰμ ὤμοσεν , ὥσπερ καὶ Μώσης μαρτυρεῖ καὶ ἐν ὕμνοις δὲ γέγραπται , “ ὤμοσε Κύριος , καὶ οὐ μεταμεληθήσεται . ” δόξει γὰρ ἣ ταῦτα μάχεσθαι τοῖς προλεχθεῖσιν , ἣ ἐκ τούτων ἐπιτρίβεσθαι ταχέως τοὺς ἀνθρώπους εἰς ὅρκους · ἀλλ’ οὐκ ἔστιν οὕτως · μὴ ταῦτα τίς νομιζέτω . Θεὸς γὰρ κατ’ οὐδενὸς ὀμνύει . πῶς γὰρ , αὐτὸς Κύριος καὶ ποιητὴς ἁπάντων ὑπάρχων ; ἀλλ’ εἰ χρὴ τἀληθῆ λέγειν , ὁ λόγος ὅρκος αὐτοῦ ἐστὶν , πληροφορῶν τοὺς ἀκούοντας , καὶ πίστιν ἑκάστῳ παρέχων · ὅτι ὃ ἐπηγγείλατο , καὶ λαλεῖ , πάντως καὶ γενήσεται . οὐ γὰρ ὡς ἄνθρωπος ὀμνύει Θεὸς , ἀλλ’ ἡμῖν ὁ λόγος αὐτοῦ ἀντὶ ὅρκου πρὸς ἀλήθειαν γίνεται . ἀνθρώποις δὲ λαλῶν ὀμνύναι λέγεται . καὶ τοῦτο ἀνθρωπικώτερον λαλούντων τῶν ἁγίων , ἵνα ἀφ’ ὧν αὐτοὶ λέγοντες ἀξιοῦσι πιστεύεσθαι , ἀπὸ τούτων αὐτοὶ πιστεύσωσι τῷ λαλοῦντι Θεῷ . ὡς γὰρ ἀνθρώπων τὸν λόγον ὅτκοε βεβαιοῖ , οὕτως ἃ λέγει Θεὸς , ἀνθ᾿ ὅρκου λογιζέσθω , διὰ τὸ βέβαιον καὶ ἀμετάθετον τῆς βουλῆς αὐτοῦ . μαρτυρεῖ δὲ τῷ λεγομένῳ καὶ αὐτὸς ὁ γεγραμμένος ὅρκος · “ ὤμοσε “ γὰρ Κύριος , καὶ οὐ μεταμεληθήσεται , ” ὡς τοῦ ἀμεταμελήτου καὶ πάντως ἐσομένου κατὰ τὴν ἐπαγγελίαν ὅρκου τυγχάνοντος · τοῦτο καὶ αὐτὸς ὁ Κύριος ἐν τῇ Γενέσει λέγων σημαίνει , “ κατ’ ἑμαυ - “ τοῦ ὤμοσα . ” τοῦτο δὲ οὐχ ὅρκος ἐστίν . ” οὐδὲ γὰρ κατά τινος ὤμοσεν , ὅπερ ἴδιον ἐστὶν ὅρκου , ἀλλὰ καθ’ ἑαυτοῦ , ὅπερ τὴν τοῦ ὅρκου ὑπόνοιαν ἐκφεύγει , καὶ ἐν ᾧ σημαίνει τὸ βέβαιον τῆς ἐπαγγελίας , καὶ τὸ χρῆναι πάντως πιστεῦσαι τὸν ἀκούοντα . ἔστω δὲ ὁ ὑμνῳδὸς μάρτυς τῶν λεγομένων , ἀναμιμνήσκων τὸν Θεὸν , ψάλλων καὶ λέγων , “ ποῦ εἰσὶ τὰ ἐλεή σου τὰ ἀρχαῖα , ἃ ὤμοσας τῷ Δαβὶδ ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου ; ” οὐκ ὀμνύει Θεὸς , ἀλλά περ ἀληθεύων λαλεῖ , ὡς ὅρκος ἐστὶν τοῖς ἀνθρώποις πρὸς πίστιν . οὔτε οὖν Θεὸς κατὰ τοὺς ἀνθρώπους ὀμνύει , οὔτε ἡμᾶς ἐκ τούτων εἰς ὅρκους ἐπιτρίβεσθαι χρή . ἀλλὰ τοιαῦτα λέγομεν καὶ πράττομεν , ὡς μὴ ὅρκου δεῖσθαι τοὺς ἀκούοντας , ἀλλ’ ἀφ’ ἑαυτῶ , ἔχειν τὰ λεγόμενα τῆς ἀληθείας τὴν μαρτυρίαν . ἐν τούτῳ γὰρ ὄντως μιμησόμεθα τὸ θεῖον . Ἀλλ᾿ ἴσως ἄν τις καὶ τὸ κατὰ τοὺς Νινευΐτας ἐπερωτήσειεν · εἰ ὁ λόγος ὅρκος ἐστὶ τοῦ Θεοῦ , ὅτι λέγων ἀληθεύει καὶ οὐ ψεύδεται , πῶς εἰρηκὼς “ ἔτι τρεῖς ἡμέραι , καὶ Νινευῒ “ καταστραφήσεται , ” οὐ πεπλήρωκε τὸν λόγον ; δόξει γὰρ καὶ τοῦτο μάχεσθαι πρὸς τὰ πρῶτα · ἀλλ’ οὐ ψεύδεται ὁ Θεός . μὴ γένοιτο · οὐδὲ ὁ λόγος ἀπλήρωτος ἔμεινεν αὐτοῦ . τῇ γὰρ φιλανθρωπίᾳ τὴν ὀργὴν ἤμβλυνε , καὶ τῇ μετανοίᾳ τῶν Νινευϊτῶν μᾶλλον ἔβλεψεν , ἣ τῇ πρὸ ταύτης ἁμαρτίᾳ . καὶ ὁ λόγος δὲ τοῦ Θεοῦ , οὐχ οὕτως ἢν , ὥστε μετὰ τρεῖς ἡμέρας κατασκαφῆναι τὴν Νινευῒ , ἀλλ’ ὅτι τρεῖς ἡμέρας ὑμῶν ἀνέξομαι , ἵνα ἐν τῇ ἀνοχῇ τῶν τριῶν ἡμερῶν ἐξουσίαν ἔχωσι μετανοῆσαι , ἣ τὴν μετὰ ταῦτα ὀργὴν ἐκλέξασθαι . τι γάρ φησιν ὁ προφήτης ; “ ἔτι τρεῖς ἡμέραι “ καὶ Νινευῒ καταστραφήσεται · ” οὐκ εἶπε μετὰ τρεῖς ἡμέρας κατασκαφήσεται · οὐ γὰρ ἐγεγόνει πάντως · ἀλλ’ ἔτι τρεῖς ἡμέραι καὶ καταστραφήσεται . ἱν ἐν μὲν τῷ “ ἔτι ” λέγεσθαι , τὴν ἀνοχὴν ἐννοῶμεν τοῦ Θεοῦ , ἐν δὲ τῆ κατασκαφῇ τὴν μετὰ τὴν ἀνοχὴν , εἰ μὴ μετανοήσῃ , ἐγγινομένην ὀργή , . ἐπεὶ εἰ μὴ τοῦτον εἶχε τὸν τρόπον , καὶ μετανοίας χάριν τῶν ἀνθρώπων ὑπερέθετο τὰς τρεῖς ἡμέρας , τί τὸν Θεὸν ἐκώλυε καὶ παραυτὰ τὴν πόλιν ἀπολέσαι ; ἀσθενεία ; ἄπαγε . μηδὲ εἰς νοῦν ποτε τοῦτο τὸν ἡμέτερον ἔλθοι · κόριος γὰρ τῶν δυνάμεων , καὶ ἰσχυρὸς , καὶ δυνατὸς ἐστὶν ὁ Θεός . ἀλλ’ ἄγνοια τῶν πράξεων ἐκείνων ; μηδὲ τοῦτο λεγέσθω · οἶδε γὰρ τὰ πάντα πρὶν γενέσεως αὐτῶν . τι οὖν ὑπολείπεται νοεῖν , ἣ μακροθυμίαν καὶ φιλανθρωπίαν τοῦ δεσπότου , ἣν καὶ ὁ προφήτης ἐπιστάμενος ἔφευγε μὲν ἀποστελλόμενος τὸ πρῶτον , τὸ δεύτερον δὲ ἀπολογούμενος , φησὶν , “ ὦ Κύριε οὐχ οὗτοι οἱ λόγοι μου , ἔτι “ ὄντος μου ἐν τῇ γῇ μου ; διὰ τοῦτο προέφθασα τοῦ φυγεῖν εἰς “ Θαρσεῖς , διότι ἔγνων , ὅτι σὺ ἐλεήμων , μακρόθυμος καὶ πολυέ - “ λεος μετανοῶν ἐπὶ ταῖς κακίαις . ” Ἔφυγε δὲ Ἰωνᾶς , οὐχ ὡς ἀντιλέγων τῷ Θεῷ , καὶ ἐλυπεῖτο , οὐχ ὡς ἐπὶ τῇ ἀπωλείᾳ τῶν Νινευϊτῶν χαίρων , ἀλλὰ τοῦτο ἐποίει διὰ τὴν τῶν Νινευϊτῶν κηδεμονίαν . ἐφοβεῖτο γὰρ μὴ ἀβέβαιος παρ’ αὐτοῖς νομισθῇ , καὶ λοιπὸν ἄρξονται μηκέτι προφήταις πιστεύειν , ἀλλ’ ἄπιστος παρ’ αὐτοῖς ὁ προφητικὸς λόγος γένηται . διὰ τοῦτο γοῦν καὶ ἠθύμησεν , ἵνα ἐλεγχθῇ παρὰ τοῦ δεσπότου , καὶ φανερὸν τοῖς Νινευΐταις γένηται , ὅτι οὐ διὰ τὸ ψεύσασθαι τὸν προφήτην , ἀλλὰ διὰ φιλανθρωπίαν τοῦ Θεοῦ αὐτοῖς συγκεχύρηται . δεῖ γὰρ τὴν ἐν τῇ “ ἔτι ” λέξει σημαινομένην μακροθυμίαν λογίζεσθαι . ὅταν γὰρ τὴν ἑαυτοῦ μακροθυμίαν σημαίνειν ἐθέλῃ ὁ Θεὸς , διὰ τῆς λέξεως τῆς “ ἔτι ” ταύτην ἀπαγγέλλει . ὡς ὅταν λέγῃ διὰ τοῦ Ἡσαΐου , “ τὶ ἔτι ποιήσω τῷ ἀμπελῶνι μου , καὶ οὐκ ἐποίησα ; διὰ δὲ τοῦ Ἱερεμίου , “ διὰ τοῦτο ἔτι κριθήσομαι πρὸς ὑμᾶς , λέγει Κύριος . ἐν δὲ τῷ λέγειν ἔτι , δείκνυσι τὴν ἑαυτοῦ ἀγαθότητα καὶ ἀνοχήν · ἀμέλει , ὅταν μηκέτι μακροθυμίαν , ἀλλ’ ὀργὴν ἡ πράξις ἑκάστου προσκαλῆται , λοιπὸν ἀποφαίνεται λέγων , “ οὐκέτι ἀνήσω τὰς ἁμαρτίας ὑμῶν . διὰ γὰρ τοῦ ὧδε οὐκέτι δείκνυσι φανερῶς τὴν περὶ τῶν Νινευϊτῶν ἐκεῖ δηλουμένην μακροθυμίαν , καὶ τοῦ λόγου τὴν ἀλήθειαν . ἀδύνατον γὰρ ἦν μὴ ἀληθεῦσαι τὸν Θεὸν λέγοντα , καὶ μόνον βουλόμενον . διὰ τοῦτο τῷ Ἁβραὰμ ἐπαγγειλάμενος οὐκ ἐψεύσατο , ἀλλὰ καὶ τὸν υἱὸν ἐχαρίζετο , καὶ τὸν λαὸν ἐξήγαγεν ἐκ τῆς Αἰγύπτου διὰ Μώσεως . καὶ τὸν μὲν Ἱσαὰκ ἐπληροφόρει τῇ ὑποσχέσει , καὶ πατέρα τοῦτον ἐποίει τῶν δύο λαῶν . τῷ δὲ Ἱακὼβ ἐπαγγειλάμενος ἐδείκνυε τὸν Ἰωσὴφ , καὶ τῷ μὲν πιστοτάτῳ Μωσεῖ , ἐδίδου τῶν λεγομένων τὴν πίστιν , διὰ τῶν συμβαινόντων τῷ Φαραῶ . τῷ δὲ Δαβίδ ἐπαγγειλάμενος , ἀπεδίδου τὴν ὑπόσχεσιν διὰ Σολομῶντος , λέγω δὴ τὴν τοῦ ναοῦ οἰκοδομήν . καὶ τί μοι χρεία πολλῶν ; οὐδέν ἐστιν ὃ λέγει ὁ Θεὸς , καὶ ἀπλήρωτον τοῦτο μένει . κάη παραυτίκα τίς ὀλιγωρῇ ζητῶν λόγον , ἀλλὰ τῷ χρόνῳ τὴν ἀπόδοσιν ἡ ὑπόσχεσις ἔχει , καὶ ἡ έπαγγελία πάντως πληροῦται . Κυρίλλου Γλαφυρῶη . Οἰκονομικώτατα τοίνυν κἀνταῦθα ἐνώμοτον τὴν ἐπαγγελίαν ἐποιεῖτο Θεὸς , καίτοι ψευδειπεῖν οὐκ εἰδώς . ἵνα , ὡς ὁ θεσπέσιος γράφει Παῦλος , ἰσχυρὰν ἔχωμεν τὴν παράκλησιν , ὅτι πρὸς πέρας ἐκβήσεται τὰ ἐπηγγελμένα , οὐκ ἐνδοιάζοντες ἔτι , ἀλλὰ τῇ ἐλπίδι ἀραρότως βεβαιούμενοι . Ἥν ὡς ἄγκυραν ἔχομεν τῆς ψυχῆς , τουτέστι τὴν ἐλπίδα ἀσφαλῆ καὶ βεβαίαν , καὶ εἰσερχομένην εἰς τὸ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος . Θεοδωρήτου . καταπέτασμα τὸν οὐρανὸν ἐκάλεσε , τὴν γὰρ · τῶν οὐρανῶν βασιλείαν ὑπέσχετο δώσειν τοῖς εἰς αὐτὸν πεπιστευκόσιν ὁ Κύριος · ἐκεῖνα , φησὶν , ἐλπίζομεν τὰ ἀγαθὰ , ταύτην κατέχομεν τὴν ἐλπίδα , καθάπερ ἄγκυραν ἱεράν . καὶ γὰρ ἡ ἄγκυρα ἐνταῦθα κεκρυμμένη κατέχει τὸ σκάφος , οὕτως τῶν ἀγαθῶν ἡ ἐλπὶς ἔτι κεκρυμμένη οὐκ ἐᾷ κλονεῖσθαι τὰς ἡμετέρας ψυχάς . Χρυσοστόμου . Καὶ θέα μοι σύνεσιν ἀποστολικὴν , ὅτι ὄντας ἐνταῦθα καὶ οὐδέπω μεταστάντας τοῦ βίου , δείκνυσιν ἤδη ὄντας ἐν τοῖς ἐπηγγελμένοις . διὰ γὰρ τῆς ἐλπίδος ἤδη ἐν τῷ οὐρανῷ ἐσμὲν , εἶπεν , ἀναμείνατε , πάντως γὰρ ἔσται . εἶτα πληροφορῶν λέγει , μᾶλλον δὲ τῇ ἐλπίδι ἐκεῖ ἐσμέν . καὶ οὐκ εἶπεν ἡμεῖς ἐσμὲν ἔνδον , ἀλλ’ αὐτὴ εἰσῆλθεν ἔνδον , ὃ καὶ ἀληθέστερον ἦν καὶ πιθανώτερον . ὥσπερ γὰρ ἡ ἄγκυρα ἐξαρτιθεῖσα ἑδραῖον ποιεῖ τὸ σκάφος , οὕτω καὶ ἡ ἐλπίς . καὶ ὅρα τί σφόδρα ἁρμόδιον εὗρεν εἰκόνα · οὐ γὰρ εἰπε θεμέλιον , ἀλλ’ ἄγκυραν . τὸ γὰρ ἐν σάλῳ ὃν καὶ ἐπὶ τῆς ὑγρᾶς , οὐ σφόδρα δοκεῖ ἡδρᾶσθαι , οὐδ’ ὥσπερ ἐπὶ τῆς γῆς ἕστηκεν ἀλλὰ σαλεύεται . ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν σφόδρα στερρῶν καὶ φιλοσόφων εἰκότως τὴν τοῦ θεμελίου εἰκόνα τέθεικεν ὁ Χριστὸς , λέγων περὶ τοῦ φρονίμου , “ ὅστις ᾠκοδόμησε τὴν οἰκίαν αὐτοῦ ἐπὶ τὴν “ πέτραν . ” ἐπὶ δὲ τῶν ἀπαγορευόντων καὶ ὀφειλόντων διὰ τῆς ἐλπίδος διαβαστάζεσθαι , οἰκείως τοῦτο τέθεικεν ὁ Παῦλος . ἡ μὲν γὰρ ζάλη καὶ ὁ πολὺς χειμὼν σαλεύει τὸ σκάφος , ἡ δὲ ἐλπὶς οὐκ ἀφίησι περιφέρεσθαι , κα ; μυρίοι παρασαλεύσωσιν ἄνεμοι . ὥστε εἰ μὴ ταύτην ἔχομεν , πάλαι ἃν κατεποντίσθημεν . οὐκ ἐν τοῖς πνευματικοῖς δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς βιωτικοῖς , πολλὴν ταύτης εὕροι τίς ἃν τὴν ἰσχύν · οἷον ἐπὶ ἐμπορίας , ἐπὶ γεωργίας , ἐπὶ στρατείας . ἐὰν γὰρ μὴ ταύτην εὐθέως τις πρόθηται , οὐδ’ ἃν ἅψαιτο ἔργου . ἄγκυραν δὲ οὐχ ἁπλῶς εἶπεν , ἀλλ’ “ ἀσφαλῆ καὶ “ βεβαίαν , ” οὐ σαλευομένην , ἵνα δείξη τὸ ἀσφαλὲς τῶν αὐτὴ ἐπερειδομένων · διὸ ἐπάγει , Εἰσερχομένην εἰς τὸ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος . τουτέστι διικνουμένην εἰς τὸν οὐρανόν · ἴνα γὰρ ἀκούσας ἄγκυραν , μὴ νομίσῃς κάτω καθέλκεσθαι , δείκνυσιν ὅτι καινή τις αὕτη τῆς ἀγκύρας ἡ φύσις · οὐ κάτω πιέζουσα , ἀλλ’ ἄνω κουφίζουσα τὴν διάνοιαν , πρὸς ’τον οὐρανὸν καθιστῶσα , καὶ εἰς τὸ ἐσώτερον του καταπετάσ μάτος χειραγωγοῦσα . καταπέτασμα δὲ ἐνταῦθα τὸν οὐρανὸν ἐκάλεσε , τίνος ἕνεκα καὶ διατί ; ὅτι καθάπερ τὸ καταπέτασμα ἄπο τῆς ἔξω σκηνῆς διεῖργε τὰ ἅγ ία τῶν ἁγών , οὕτω δὴ καὶ ο οὐρανὸς οὕτος ὡσπερ καταπέτασμα μέσος τῆς κτήσεως παρεμβεβλημένος ἀπὸ τῆς ἔξω σκηνῆς , τουτέστι τοῦ κόσμου τούτου τοῦ βλεπομένου , διείργει τὰ ἅγια τῶν ἁγίων , τὰ ἄνω φημί · εἶτα καὶ τὴν πίστιν ἐπήγαγεν , ἵνα μὴ μόνον ἐλπὶς ᾖ , ἀλλὰ καὶ ἀληθὴς σφόδρα . μετὰ γὰρ τὸν ὅρκον , καὶ ἕτερον τίθησι τὴν διὰ τῶν πραγμάτων ἀπόδειξιν , καὶ δείκνυσιν ἀναντίρρητον τῶν ἀγαθῶν τὴν ἐλπίδα , λέγων , Ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλθεν Ἰησοῦς . Χρυσοστόμου . Ὁ δὲ πρόδρομος , τίνων ἐστὶ πρόδρομος , ὥσπερ Ἰωάννης τοῦ Χριστοῦ . καὶ οὐκ εἶπεν ἁπλῶς εἰσῆλθεν , ἀλλὰ “ πρό - “ δρομος ὑπὲρ ἡμῶν , ” ὡς ἡμῶν ὀφειλόντων καταλαβεῖν . οὐ πολὺν γὰρ τοῦ προδρόμου καὶ τῶν ἑπομένων τὸ μέσον , ἐπεὶ οὐδ’ ἃν εἴη πρόδρομος . τὸν γὰρ πρόδρομον καὶ τοὺς ἑπομένους ἐν τῇ αὐτῇ εἶναι χρὴ ὁδῷ · καὶ τὸν μὲν προοδεύειν , τοὺς δὲ ἐπικαταλαμβάνειν . ὃ δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν . ἐκεῖ μετεωρίζει τὴν ἡμετέραν ἡ φύσις πίστιν , οὐκ ἀφιεῖσα οὐδενὶ τῶν παρόντων δεινῶν ταπεινωθῆναι , ἀλλ’ ἀνακουφίζουσα τοὺς πόνους τῆ τῶν μελλόντων ἐλπίδι . ὁ γὰρ πρὸς τὰ μέλλοντα ἀφορῶν , καὶ τὴν ἐκ τῶν οὐρανῶν ἀναμένων ἐλπίδα , καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς διανοίας ἐκεῖ μετάγων , οὐδὲ αἰσθάνεται τῆς ὀδύνης τῶν ἐν τῷ παρόντι δεινῶν . Θεοδωρήτου . Ηὔξησε δὲ ὁ Ἀπόστολος τὸ θάρσος τῇ τοῦ προδρόμου προσηγορίᾳ · εἰ γὰρ πρόδρομος ἡμῶν ἐστὶν , καὶ ὑπὲρ ἡμῶν εἰς οὐρανοὺς ἀνελήλυθε καταλύσας τὸν θάνατον , καὶ ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων γενόμενος , ἀνάγκη καὶ ἡμᾶς ἀκολουθῆσαι καὶ τῆς ἀνόδου τυχεῖν · τοῦτο καὶ ὁ Κύριος τοῖς Ἀποστόλοις ἔφη . “ πολλαὶ “ μοναὶ παρὰ τῷ Πατρί μου . εἰ δὲ μήγε , εἶπον ἃν ὑμῖν , ὅτι πορεύ - “ σομαι καὶ ἑτοιμάσω τόπον ὑμῖν , ” καὶ τὰ ἑξῆς . οὕτω καὶ ἐνταῦθα , “ ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλθε Ἰησοῦς . ” ἀναλαμβάνει δὲ καὶ τὸν περὶ ἀρχιερωσύνης λόγον λέγων , Κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ἀρχιερεὺς γενόμενος εἰς ’τον αἰῶνα . Ἐκ τῆς προφητικῆς τοῦτο εἴληφε μαρτυρίας . “ σὺ γὰρ εἶ , ” φησιν , “ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ . ” ἀρχιερεὺς δὲ εἰς τὸν αἰῶνά ἐστιν , οὐχ ὡς θυσίας προσφέρων · ἅπαξ γὰρ τὸ ἑαυτοῦ προσενήνοχε σῶμα · ἀλλ’ ὡς μεσίτης προσάγων τῷ Πατρὶ τοὺς πιστεύοντας . “ δι’ αὐτοῦ γὰρ ἐσχήκαμεν , ” φησὶ , “ τὴν “ προσαγωγὴν ἀμφότεροι πρὸς τὸν Πατέρα , ” καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Κύριος ἐν τοῖς ἱεροῖς εὐαγγελίοις φησὶν , “ οὐδεὶς ἔρχεται πρὸς τὸν Πατέρα εἰ μὴ δι’ ἐμοῦ . εἰδέναι μέντοι χρὴ ὡς τῶν πρὸς Ἀβραὰμ ὅρκων Παῦλον ἐμνημόνευσεν , ὥστε δειχθῆναι τὸ τῆς θείας βουλήσεως ἀμετάθετον . προκατασκευάζει γὰρ τῆς κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ἀρχιερωσύνης τὸ βέβαιον , καὶ ἐνταῦθα γοῦν συνέζευκται , ὤμοσε γὰρ , ὅτι “ σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα . Χρυσοστόμου . Ἀλλ’ ἰδοὺ καὶ ἄλλη παράκλησις . εἰ γὰρ ἄνω ἀρχιερεὺς ἡμῶν καὶ πολὺ βελτίων τῶν παρὰ Ἰουδαίοις , οὐ τῷ τρόπῳ μόνον , ἀλλὰ καὶ τῷ τόπῳ καὶ τῇ σκηνῇ , καὶ τῆ διαθήκη , καὶ ἦ προσώπῳ , καὶ τοῦτο δὲ εἰς τὸ κατὰ σάρκα εἴρηται , χρὴ καὶ τοὺς ὧν ἐστιν ἱερεὺς , σφόδρα εἶναι βελτίους · καὶ ὥσπερ πολὺ τὸ μέσον Ἀαρὼν καὶ τοῦ Χριστοῦ , τοσοῦτον ἡμῶν καὶ Ἰουδαίων τὸ μέσον . ὅρα γάρ · ἄνω ἔχομεν τὸ ἱερεῖον , ἄνω τὸν ἱερέα , τοιαύτας ἀναφέρομεν θυσίας , τὰς ἐν ἐκείνῳ δυναμένας τῷ θυσιαστηρίῳ προσφέρεσθαι · λέλυται γὰρ τὰ τοῦ νόμου . ἀντεισενήνεκται δὲ ἡ λογικὴ λατρεία , τὰ διὰ Πνεύματος , ὅσα μὴ δεῖται σώματος , μὴ οροινων , μὴ τόπων . ( ?? ) d Εἰ οὖν δι’ ἡμᾶς ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος οἰκονομικῶς κατῆλθεν εἰς τὰ κατώτερα μέρη τῆς γῆς , καὶ ἀνῆλθεν ὑπεράνω πάντων τῶν οὐρανῶν ὁ πάντῃ κατὰ φύσιν ἀκίνητος , καὶ διὰ τοῦτο γέγονεν ἄνθρωπος καὶ υἱὸς ἀνθρώπου , ἵνα θεοὺς ποιήσῃ , καὶ υἱοὺς Θεοῦ τοὺς ἀνθρώπους , ἐκεῖ γενέσθαι σπεύσωμεν ἔνθα νῦν ἐστὶν ὁ Χριστὸς , ὡς κεφαλὴ τοῦ ὅλου σώματος , καὶ ὑπὲρ ἡμῶν γενόμενος πρόδρομος πρὸς τὸν Πατέρα · ἐν γὰρ συναγωγῇ θεῶν τῶν σωζομένων ἔσται μέσον Θεὸς μέσος ἱστάμενος , διανέμων τὰς ἀξίας τῆς ἐκεῖθεν μακαριότητος , τοπικὴν οὐκ ἔχων ἀπὸ τῶν ἀξίων διάστασιν . Οὗτος γὰρ ὁ Μελχισεδὲκ βασιλεὺς Σαλὴμ , ἱερεὺς τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου . Χρυσοστόμου . βουλόμενος Παῦλος τὸ διάφορον δεῖξαι τῆς καινῆς καὶ τῆς παλαιᾶς , πολλαχοῦ αὐτὸ σπείρει καὶ ἀκροβολίζεται , καὶ διακωδωνίζει τὰς ἀκοὰς τῶν ἀκροατῶν , καὶ προγυμνάζει . εὐθέως γὰρ ἀπὸ τοῦ προοιμίου , τοῦτο κατεβάλετο , εἰπὼν , ὅτι ἐκείνοις μὲν ἐλάλησεν ἐν προφήταις , ἡμῖν δὲ ἐν Υἱῷ . κἀκείνοις μὲν , πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως , ἡμῖν δὲ , διὰ τοῦ Υἱοῦ . εἶτα περὶ τοῦ Υἱοῦ διαλεχθεὶς τίς εἴη , καὶ τι ἐργασάμενος , καὶ παραινέσας αὐτῷ πείθεσθαι , ἵνα μὴ τὰ αὐτὰ πάθωμεν τοῖς Ἰουδαίοις · καὶ εἰπὼν ὅτι ἀρχιερεύς ἐστι κατὰ τὸν Μελχισεδὲκ , καὶ πολλάκις εἰς τὴν διαφορὰν ταύτην ἐμβῆναι βουληθεὶς , καὶ πολλὰ προοικονομήσας , καὶ ἐπιτιμήσας αὐτοῖς ὡς ἀσθενέσι , καὶ πάλιν θεραπεύσας καὶ ἀνακτησάμενος ὥστε θαρρεῖν , τότε λοιπὸν εἰσάγει τὸν τῆς διαφορᾶς λόγον , ἀκμαζούσαις ταῖς ἀκοαῖς . ὁ γὰρ ἀναπεπτωκὼς , οὐκ ἃν εὐκόλως ἀκούσειεν · καὶ ἵνα μάθῃς , ἄκουε τῆς γραφῆς λεγούσης , “ καὶ οὐκ ἤκουσαν Μωϋσῇ διὰ τὴν ὀλιγοψυχίαν . ” διὰ τοῦτο πρότερον καινώσας αὐτῶν τὴν ἀθυμίαν διὰ πολλῶν καὶ διαφόρων , καὶ διὰ χρηστοτέρων , τότε λοιπὸν καθίησιν εἰς τὸν τῆς διαφορᾶς λόγον · καὶ ἣν πολλάκις ὤδινε ποιήσασθαι σύγκρισιν , ἐπὶ τοῦ παρόντος ποιεῖται . Κυρίλλου . Ἀλλὰ περὶ μὲν τῶν τοιούτων ἰσχνῶς τε καὶ διεμιλευμένως ἐν τοῖς ἑξῆς θεωρήσομεν . φιλοπευστήσει δὲ ἴσως ὁ φιλομαθὴς , τίς δὴ ἄρα γέγονεν ὁ Μελχισεδέκ · διαφόροις γὰρ δόξαις ταῖς ἐπ’ αὐτῷ καταμεθύουσί e τινες , ὕθλοις εἰκαίοις ἀσυνέ - τὼς ἐνολισθήσαντες , καὶ τοῖς ἔθεσι τῆς θεοπνεύστου γραφῆς οὐ σφόδρα προσεσχηκότες . οἱ μὲν γὰρ ὡς ἐν φάσματι , καὶ ἐν εἴδει μόνῳ τῷ καθ’ ἡμᾶς , τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ὑπαντῆσαι , καὶ μόνον ’-αι φασὶ , νενικηκότι τῷ Ἁβραάμ . οἱ δὲ , τοῦτο μὲν οὐχί · δεδίασι γὰρ ο7μαί που τὸ πολὺ λίαν ἀπονενευκὸς εἰς τὸ λές · δύναμιν δὲ εἶναι διισχυρίζονται τῆς τῶν Ἀγγέλων πληθύος • nepKpavij τε καὶ ἔγκριτον . παρεκόμισε δὲ αὐτοὺς εἰς τὴν ἔπι τούτῳ δόξαν , ἀδρανὴς ὡς ἔοικε καὶ ἀσύφηλος νοῦς . ἐπειδὴ γάρ φησιν , ἑρμηνεύεται βασιλεὺς Σαλήμ ὁ Μελχισεδὲκ , μὴ ἄνθρωπος νοείσθω , ἀλλ’ ἔστω τὸ Πνεῦμα τὸ δηλούμενον · ἴδιον γὰρ ἡ εἰρήνη Θεοῦ , καὶ αὐτὸς εἰρήνης κατάρχει μόνος . προσεπάγουσι δὲ τού - τούτοις , εἰ μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν μήτε ζωῆς τέλος ἔχε ι , τὸ ἄναρχόν τε καὶ ἀτελεύτητον ἀνθρώπῳ προσνέμειν , πῶς οὐκ ἃν γένοιτο μωρίας γραφή ; νοείσθω δὴ οὖν τὸ Πνεῦμα πάλιν . εἰ γὰρ ἀφωμοίωταί , φησι , τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου , μένει δὲ καὶ ἱερεὺς εἰς τὸ διηνεκὲς , πῶς οὐ διὰ πάντων οἰηθείημεν ἃν οὐκ ἄνθρωπον ε7ναι τὸν Μελχισεδέκ ; εἶτα τούτοις ἑτέρους ἐπισυμπλέκοντες λογισμοὺς , ἐμπεδοῦν οἴονται πρὸς ἀλήθειαν , τὸν οὐκ oi^ ὅθεν αὐτοῖς πορισθέντα λόγον . Ἡμᾶς δὲ ἀνάγκη τὸ εἰς νοῦν ἧκον εἰπεῖν , ταῖς ἐκείνων ὑποψίαις τὸ ὀρθῶς ἔχειν δοκοῦν ὑποφέροντας . πρῶτον μὲν γὰρ εἰ φρονεῖν ἐγνώκασι τὰ εἰκότα , πόλιν εἶναι καὶ αὐτοὶ συνομολογοῦσι τὴν Σάλην , τουτέστι , θανάτου κρείττων καὶ ἀνώτερον , πῶς ἡ ἀθλία διόλωλε διά τοι τὴν εἰς Χριστὸν ἀπιστίαν ; καὶ εἰ νοῦς ὁρῶν Θεὸν ὁ Ίσραὴλ ἑρμηνεύεται , τί μὴ τεθέαται τὴν δόξαν Χριστοῦ , δἰ οὗ καὶ ἐν ᾧ καὶ αὐτὸν ἐγνώκαμεν τὸν Πατέρα ; πῶς δὲ κατελήφθτζ́ ’σαν ὑπὸ σκοτείας ; ἣ πῶς ἐλέγετο περὶ αὐτῶν καὶ τῶν ἡγεῖσθαι λαχόντων , “ ἄφετε αὐτοὺς , τυφλοί εἰσιν ὁδηγοὶ τυφλῶν ; ” ποία γὰρ ἃν ὁρῷτο τυφλότης εἰς νοῦν ὁρῶντα Θεόν ; οὐκοῦν ἀaaθίας ἔμπλεω , τὸ ταῖς τῶν ὀνομάτων ποιότησι πάντῃ τε καὶ πάντως καὶ αὐτὸ τῶν πραγμάτων ἀπονέμειν τὸ κράτος · ἀπείρξει λοιπὸν οὐδὲν ὀρθῶς ὑπονοεῖν ἄνθρωπον ὄντα τὸν Μελχισεδὲκ , βεβασιλευκέναι κατὰ καιροὺς τῆς Σαλήμ , κἂν εἰ ἑρμηνεύοιτο τυχὸν εἰρήνη . προσεπαθρητέον δὲ τοῖς εἰρημένοις καὶ τόδε . βλέπομεν γὰρ δι’ ἐσό - πτρου καὶ αἰνίγματος τὰ θεῖα μόλις μυστήρια · ὁλοκλήρως δὲ τῶν γεγονότων οὐδὲν ἐξομοιοῦν ἔχοντες τῆ θείᾳ τὲ καὶ ἀπορρήτῳ φύσει , ἐκ μυρίων παραδειγμάτων μετρίως ἐρανιζόμεθα τὸ δύνασθαι τι περὶ αὐτῆς νοεῖν ἣ φράσαι κατά γε τὸ ἐφικτόν · οὐδὲν δὲ ἧττον ἀσυμφανές ἐστι τὸ ἐπὶ Χριστῷ μυστήριον , καὶ ὁ τῆς ἐνανθρωπήσεως τρόπος οὐ τοῖς τυχοῦσιν ἁλώσιμος . βαθὺς δὲ λίαν τῆς οἰκονομίας ὁ λόγος · Θεὸς γὰρ ὣν καὶ ἐκ Θεοῦ , κατὰ φύσιν ὁ μονογενὴς , γέγονεν ἄνθρωπος , καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν . κεχρημάτικε δὲ καὶ ἀπόστολος καὶ ἀρχιερεὺς τῆς ὁμολογίας ἡμῶν , καὶ ἀπήλλαξεν ἡμᾶς τοῦ βραδυγλώσσου νόμου , μετατέθεικε δὲ εἰς εὐφωνίαν μαθημάτων εὐαγγελικῶν . καὶ οὐχὶ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ αἰχμαλώτους ὄντας ἀνῆκε , καθελὼν τοὺς ἄρχοντας τοῦ αἰῶνος τούτου , καὶ ἐξ ᾅδου μυχῶν ἐρρύσατο τοὺς κεκοιμημένους , καὶ τεθεμελίωκε μὲν τὴν ἐκκλησίαν , κεχειροτόνηται δὲ καὶ ἄρχων ἐφ’ ἡμᾶς . καὶ διεβίβασε μὲν ἐν πίστει τὸν Ἰορδάνην , δέδωκε δὲ τὴν ἐν Πνεύματι περιτομὴν , καὶ εἰς τὴν τῶν οὐρανῶν εἰσκεκόμικε βασιλείαν . Οτι μὲν οὖν γέγονε καθ’ ἡμᾶς , ἀποχρήσειν οἶμαι λέγοντα τὸν θεσπέσιον εὐαγγελιστὴν , καὶ ὁ λόγος ἧς οὐ πρῶτος τὲ καὶ μόνος βεβασίλευκεν ὁ Μελχισεδὲκ , ἀλλ’ ἦσαν που πάντως πλεῖσται ὅσοι πρὸ αὐτοῦ . γεγόνασι δὲ καὶ ἕτεροι μετ’ αὐτόν . ἣ δεικνύτω τῆς δεῦρο τῆς Σαλήμ βασιλεύοντα τὸν Μελχισεδέκ · καὶ τοι πόλεως οὔσης τῶν κατὰ Ἰουδαίαν μιᾶς . ὠνόμασται δὲ τάχα που καὶ Ἱερουσαλὴμ , ὅρασις δὲ εἰρήνης τοῦτο διερμηνεύεται , ἀλλ’ οὐκ ἃν ἐπιδείξειέ τις . ἀμαθὲς οὖν ἄρα ταῖς τῶν ὀνομάτων ἑρμηνείαις προσεσχηκότας , ἀναιρεῖν ἀποτολμᾶν τὰ σαφῆ τε καὶ ὼμολογημένα . Ὅτι δὲ ἀσυνεσίας ἔμπλεως ὁ ἐπὶ τοῦδε λόγος , ἀπονητὶ ὀψόμεθα , κἀκεῖνο εἰς νοῦν δεχόμενοι . ἑρμηνεύεται μὲν γὰρ ἱερουσαλὴμ ὅρασις εἰρήνης , ἣ μετέωρος θάνατος · Ἰσραὴλ δὲ αὖ νοῦς ὁρῶν Θεὸν , αἶνος δὲ καὶ ὕμνησις Ἰούδας . ἀλλ’ ὅσοι γεγόνασι κατὰ καιροὺς ἀνόσιοί τε καὶ βέβηλοι βασιλεῖς τῆς ἱερουσαλὴμ , ἔπι τε τὸν Ἱούδαν καὶ Ἱσραὴλ , διαβεβόησεν ἐναργῶς τὸ γράμμα τὸ ἱερόν . οὐκοῦν ἐπειδήπερ ὁράσεως εἰρήνης , αἴνου τὲ καὶ ὑμνήσεως καὶ τοῦ Θεὸν βλέποντος , οὐκ ἃν ἐπίγειος γένοιτο βασιλεὺς , ἀλλ’ οὐδ’ ἃν ἀνθρώπῳ τὸ χρῆμα πρέποι . φέρε λέγωμεν ταῖς τῶν ὀνομάτων ἑρμηνείαις προσεσχηκότες , τοὺς κατὰ καιροὺς βεβασιλευκότας , σκιὰς εἶναι καὶ εἴδωλα , καὶ οὐδὲ ἀνθρώπους ὅλως , τὸ πνεῦμα δὲ μᾶλλον καθὰ καὶ ἐπὶ τοῦ Μελχισεδέκ . Ὅτι δὲ καὶ ἡ τῶν ὀνομάτων δύναμις ἤτοι τῶν ἑρμηνειῶν κατ’ οὐδένα τρόπον τὴν τῶν πραγμάτων εἰς ἑαυτὴν καταβιάσεται φύσιν , κἀντεῦθεν ἃν μάνις . ἀρα γὰρ οὐκ οἰήσεται τις ὡς εἴπερ ἐστὶν ὅρασις Ἱερουσαλὴμ , ἐπειδὴ πάντως αὐτὴν μὴ ἀγνοῆσαι Χριστόν f . αὐτὸς γάρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν κατὰ τὰς γραφὰς , ἀλλ’ οὐ τεθέαται τοῖς τῆς διανοίας ὄμμασι τὸν δι’ οὗ τὴν προσαγωγὴν ἐσχήκαμεν , καὶ εἰς ἑνότητα τὴν ἐν Πνεύματι κεκολλήμεθα τῷ Πατρὶ , τὸν ποιήσαντα τὰ ἀμφότερα ἓν , καὶ εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον τοὺς δύο κτίσαντα λαούς . πῶς οὖν ὅρασις εἰρήνης , εἰ μὴ τεθέαται τὸν Χριστόν ; καὶ εἴπερ ἐστι μετέωρος θάνατος , σὰρξ ἐγένετο . ὅτι δὲ κέχρηται καὶ εἰς ἱερέα καὶ ἀπόστολον ἡ τοῦ Ἀαρὼν ἀνάδειξις ὑπεμφήνειεν ἃν καὶ μάλα σαφῶς · κατεχρίετο γὰρ ἐλαίῳ τῷ ἡγιασμένῳ , καὶ εἰς ἄρχοντα τέθειται καὶ ἡγούμενον ἱερέων καὶ λαοῦ . καὶ μὴν καὶ ἐπὶ μετώποις ἄκροις τὸ ψάλιον ἐδέχετο τὸ χρυσοῦν , ἤτοι τὸ πέταλον γραφὴν ἔχον τὸ ὄνομα Κυρίου . τοῦτο δὲ ἢ , ἐναργὲς τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν βασιλείας σύμβολον , καὶ οἱονεὶ διάδημα λαμπρὸν καὶ περίοπτον . Ὅτι δὲ ἀμείνων τῆς νομικῆς λατρείας ἡ διὰ Χριστοῦ , κατίδοι τις ἃν ὡς ἐν Ἀαρών . δεκάτας μὲν γὰρ οἱ Λευῖται παρὰ τῶν υἱῶν Ισραὴλ κατὰ νόμους ἐδέχοντο . πλὴν ἐκέλευε Θεὸς ἐκ τῆς τῶν Λευιτῶν δεκάτης ἀπονέμεσθαι δεκάτην ὡς ἡνουμένῳ τῷ Ἀαρών . συνίης οὖν ὅπως καὶ ὡς ἐν προσώπῳ τοῦ Ἀαρὼν ὁ δεκάτας λαμβάνων Λευὶ δεδεκάτωται . τέθειται γὰρ Ἀαρὼν εἰς τύπον Χριστοῦ . καὶ οἱ μὲν ἄλλοι πάντες Λευῖται καὶ ἱερεῖς τὰς κατὰ νόμον θυσίας ἐτέλουν , στάσιν ἔχοντες ἔτι τὴν πρώτην σκηνήν . μόνος δὲ Ἀαρὼν ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ κατὰ τὸ γεγραμμένον , εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων εισηει , καὶ οὐ χωρις αἵματος κάτα ’τον νόμον . τύπος δ ἀν’ εἴη καὶ τόδε Χριστοῦ τοῦ τεθνεῶτος ἅπαξ ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν κατὰ τὰς γραφά ; εἰσελαύνοντος δὲ καὶ εἰς τὴν ἄνω τε καὶ ἱερωτάτην σκηνὴν , ταύτην γὰρ ἡμῖν ἐνεκαίνησεν ὁδὸν , ἁγιάζοντός τε τῷ αἵματι τῷ ἰδίῳ τὴν ἐκκλησίαν . καὶ ὁ μὲν θεσπέσιος Μώσης , προκεχειρισμένος εἰς ἀποστολὴν , ἐδέετο τοῦ Θεοῦ λέγων · “ δέομαι “ Κύριε , οὐκ εὔλαλος εἰμί . ” προσετίθει δὲ τούτοις , “ προχειρῆσαι “ ἄλλον δυνάμενον ὃν ἀποστελεῖς . ” εἶτα πρὸς αὐτὸν ὁ τῶν ὅλων δεσπότης · “ οὐκ ἰδοὺ Ἀαρὼν ὁ ἀδελφός σου · καὶ δώσεις τὰ ῥά - “ μάτα μου ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ , καὶ λαλήσει αὐτός σοι πρὸς “ τὸν λαὸν , καὶ αὐτὸς ἔσται σου στόμα . ” βραδύγλωσσος μὲν γὰρ ὁμολογουμένως καὶ εὐστομεῖν οὐκ εἰδὼς ὁ πάλαι νόμος , διὰ κύκλου μόλις μακροῦ τοῦ κατὰ τὸ γράμμα φημὶ μονονουχὶ καὶ ὑποψελλίζων ἡμῖν τὸ Θεῷ δοκοῦν · στόμα δὲ Μώσεως τὸ εὐφωνότατον ὁ Χριστὸς , μεθιστὰς τοὺς τύπους εἰς ἀλήθειαν , καὶ προτιθεὶς ἑτοίμην τοῖς ἁπανταχοῦ τῶν ἀναγκαίων τὴν εἴδησιν . Ἀνετυποῦτο δὴ οὖν ὡς ἐν Ἀαρὼν ὁ Χριστὸς , καὶ μὴ θαυμάσῃς , ὁπόταν καὶ ἐν ἀνδρὶ πέφηνεν ἀλλογενεῖ τῷ Κύρῳ αἰχμαλωσίας ἀνιέντι τὸν Ἰσραὴλ , καὶ τὴν ἱερὰν θεμελιοῦντι γῆν , καὶ ἄμαχον ἔχοντι τὴν κατὰ πάντων ἰσχύν . ἄθρει δὲ αὖ ὡς ἐν τύπω καὶ εἰκόνι διπλῇ τὸν Ἐμμανουὴλ , βασιλέα μὲν ὡς ἔν γε τῷ Ζοροβάβελ , ὃς ἦν ἐκ φυλῆς Ἰούδα , ἀρχιερέα δὲ ὡς ἐν ὁμωνύμῳ Ἰησοῦ τῷ τοῦ Ἰωσεδὲκ τῷ ἱερεῖ τῷ μεγάλῳ · καὶ μὴν ἐξάρχοντα τῆς ὁδοῦ τῆς εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν ἐκ γῆς ἀλλοφύλων , φημὶ δὴ τῆς Βαβυ - λωνίων . Επόμενοι γὰρ διὰ πίστεως καθηγητῇ Χριστῷ , ὡς βασιλεῖ καὶ ἀρχιερεῖ , ὥσπερ ἐκ γῆς ἀλλοφύλων ἐξ ἀπάτης διαβολικῆς , εἰς τὴν ἀληθῶς ἁγίαν εἴσιμεν πόλιν , τὴν τῶν πρωτοτόκων ἐκκλησίαν , ἣν αὐτὸς ἐγερεῖ Χριστὸς , ὡς ἔν γε δὴ λίθοις τοῖς νοητοῖς . καὶ ἀνιδρωτὶ μὲν ἄντις συλλέξαιτο τὰ δι’ ὧν ἡμῖν ὡς ἔν γε τοῖς πάλαι Χριστὸς κατεγράφετο . δεήσει δὲ πάντως δυοῖν ἑλέσθαι θάτερον · ἣ γὰρ τοὺς δι’ ὧν ἐκεῖνα γεγόνασιν ὄνασιν ἀναιρήσομεν , ἀναιρήσομεν , καθορίζοντες τὸν τύπον τὸ μὴ λίαν ἀπλημμελὲς , εἰ νοοῖντο δι’ ἀνθρώπων τῶν κἄ ἡμᾶς γεγονότες , κα τοι πολὺ λίαν ἔχοντες τὸ θεοπρεπὲς , ἣ τὸ Πνεῦμα λέγοντες ἀεὶ μορφοῦσθαι πρὸς εἶδος τὸ καθ’ ἡμᾶς , ἐξ ἀνάγκης ὁμολογήσομεν καὶ εἰς Κῦρον αὐτὸ διαπεπλάσθαι ποτὲ τὸν οὐκ ειδοτα Θεόν εἴρηται γὰρ πρὸς αὐτόν σὺ δὲ οὐκ ᾔδεις με . ” Ἀναιρουμένων δὲ τῶν ἐν τύποις , σκιὰ μὲν ἴσως ὁ Ἀαρὼν , Ζοροβάβελ δὲ αὖ ὁ τοῦ Σαλαθιὴλ , καὶ μέν τοι καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ιωσεδεκ ἐν ὀνόμασιν είεν ψιλοῖς τε καὶ μόνοις . ἀλλ’ οίμαι δὴ μᾶλλον ἐκ λογισμοῦ τοῦ εἰκότος ἀναπεπεισμένους συναινεσειν ὀρθῶς , ὡς ἦν ἄνθρωπος μὲν ὁ Μελχισεδὲκ , πόλεως βασιλεύων τῆς Σαλὴμ , τύπον δὲ αὐτὸν ἡμῖν ἐποιεῖτο Χριστοῦ λεπτόνους , εἰς θεωρίας τὰς πνευματικὰς ὁ θεῖος ὑπάρχων Παῦλος , ἐνισταμένοις δὲ μετὰ τοῦτο καὶ οὐδὲν ἧττον λέγουσιν , ὡς ἄνθρωπος μὲν οὐκ ἦν ὁ Μεκχισεδὲκ , τὸ Πνεῦμα δὲ μᾶλλον τὸ Ἅγιον , ἤγουν ἑτέρα τίς δύναμις τῶν ἄνωθεν καὶ ἐξ οὐρανοῦ τὴν λειτουργικὴν ἔχουσα τάξιν · δοκεῖ γὰρ ὧδε φρονεῖν ἑτέροις , ἐκεῖνο φαμὲν ἀναγκαίως , ὅτι πλημμελήσουσι κατὰ δύο τρόπους , καὶ τὴν θείαν καὶ ἄρρητον φύσιν τοῦ νεύματος , εἰς τὸν μὴ πρέποντα τόπον αὐτῇ κατασύροντες , καὶ τὴν γενητὴν καὶ πεποιημένη , κτίσιν εἰς δόξαν ὑπεργενῆ φληνάφως ἀνακομίζοντες · τίνα δὲ τρόπον , ἐρῶ . Γέγραπται περὶ τοῦ Μελχισεδὲκ ὡς ἦν ἱερεὺς τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου . εἰ δὲ δὴ τὸ πνεῦμα ἐστὶν ὁ Μελχισεδὲκ , κατεκομίσθη λοιπὸν ἐν ἱερουργοῖς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον . καὶ λειτουργικὴν ἔχει τὴν ὑπουργίαν . ὑμνήσει δὴ οὖν καὶ αὐτὸ μετὰ τῶ , ἁγίων Ἀγγέλων τὸν ἀνωτάτω Θώ ; γέγραπται γὰρ , “ εὐλογεῖτε τὸν Κύριον πάντες “ Ἆγγελοι αὐτοῦ , λειτουργοὶ αὐτοῦ ποιοῦντες τὸ θέλημα αὐτοῦ . ” εἴη γὰρ ἃν οὐδαμόθεν ἀσυμφανὲς ὡς ἑτέρῳ που πάντως ἱερουργεῖ καὶ οὐχ ἑαυτῷ τὸ ἱερουργοῦν . ἱερουργεῖ δὲ Θεῷ τῷ προὔχοντι . οὐκοῦν εἰ φαμὲν ἱερατεύειν τὸ Πνεῦμα , τὴν θείαν που πάντες ὑποκάθηται φύσιν . τελεῖ δὲ μᾶλλον ἐν γενητοῖς καὶ προσκυνήσει μὲν μεθ᾿ ἡμῶν , ἁγιάσει δὲ πάντως οὐχ ἑαυτό . ἔπει τοι τὸ ἁγιαζόμενον κρείτονί που πάντως ἣ καθ’ ἑαυτὸ τὴν φύσιν ἁγιάζεται . ἁγιασθήσεται δὲ μεθ’ ἡμῶν . πῶς οὖν ἔτι Θεὸς κατὰ φύσιν τὸ ἁγιαζόμενον ; ἣ γὰρ οὐ πᾶς ἱερεὺς ἁγιάζεται , εἰσι τε οὕτω , ἐπὶ τὸ ἱερουργεῖν ; “ οὐ γὰρ ἑαυτῷ τίς λαμβάνει τὴν τιμὴν , ” καθὰ γέγραπται , ἀλλ’ ὁ καλούμενος ὑπὸ τοῦ Θεοῦ , καθὼς καὶ Ἀαρών . προστέθεικε δὲ ὁ Παῦλος , ὅτι “ καὶ αὐτὸς ὁ Χριστὸς οὐχ ἑαυτὸν “ ἐδόξασε γενηθῆναι ἀρχιερέα , ἀλλ’ ὁ λαλήσας πρὸς αὐτὸν , υἱός μου εἰ οὐ . κα σὺ ἱερεὺς εἰς ’τον αἰῶνα . οὐ ου γὰρ αὐτὸς ο μονογενὴς ἱερατεύειν ἃν λέγοιτο , εἰ μὴ νοοῖτο καθ’ ἡμᾶς δι’ ἡμᾶς γεγονώς . εἰ δὲ δὴ τὸ Πνεῦμα μηδαμοῦ τὴν κένωσιν ὑπομεμενηκὸς ἱερατεύειν λέγομεν , δόξης αὐτὸ τῆς θεοπρεποῦς ἐξοίσομεν , καὶ ἐν τοῖς ὑπὸ Θεὸν καταλογιούμεθά που μέτριον αὐτῷ διδόντες τὸ γενητόν · ἣ δεικνύτωσαν ἡμῖν ἐνανθρωπῆσαν τὸ Πνεῦμα , καὶ ὑπόβασιν οἰκονομικὴν ὑπομεῖναν , καθάπερ ἀμέλει καὶ τὸν Υἱόν . οὐ γὰρ ἐπειδή περ ἐστὶν ὁμοούσιος ἡ τριὰς , ταύτῃ τοι καθ’ οὗπερ ἃν ἕλοιτό τις προσώπῳ τὸν τῆς ἑνανθρωπήσεως καθοριεῖ λόγον . γέγονε γὰρ ἄνθρωπος , οὐκ αὐτὸς ὁ Πατὴρ , οὐδὲ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον , μόνος δὲ ὁ Υἱός . οὕτως ἡμᾶς αἱ θεῖαι μυσταγωγήκασι γραφαί . Τί τοίνυν παραβιάζονται τὴν ἀλήθειαν , καὶ τὸ πρόφασιν οὐκ ἔχον τοῦ κενοῦσθαι Πνεῦμα ἐν τοῖς τῆς κενώσεως κατακομίζουσι μέτροις , εἶπέρ ἐστιν ἀληθῶς τοῖς ἱερουργεῖν τεταγμένοις ἐναρίθμιον ; ἱερεὺς γὰρ ἦν ὁ Μελχισεδὲκ , ἀλλ’ εἰς τιμὴν φησὶ τοῦ Υἱοῦ , πρὸς τύπον τῆς κατ’ αὐτὸ ἐσομένης ἱερωσύνης κατὰ καιροὺς , αὐτὸ δι’ ἑαυτοῦ διεμορφοῦτο τὸ Πνεῦμα . οὐκοῦν , ἐρήσομαι γάρ · κατημέλησεν ἄρα τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τῆς εἰς τὸν Υἱὸν τιμῆς καὶ ἀγάπης . καί τοι πῶς οὐ λῆρος ταυτὶ λέγειν ; δοξάζει γὰρ τὸν Υἱὸν ὁ Παράκλητος , καὶ περὶ αὐτοῦ φησὶν , “ ἐκεῖνος ἐμὲ δοξάσει . τὸ τοίνυν τιμᾷν ᾑρημένον , καὶ τοῦτο ἀκαταλήκτως τίμιον μᾶλλον αὐτὸ γέγονεν Ἀαρών . αὐτὸ δὴ καὶ Κῦρος ὁ Περσῶν τε καὶ Μήδων · καὶ μέν τοι καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ἰωσεδὲκ , καὶ Ζοροβάβελ ὁ ἐκ φυλῆς Ἰούδα . αὐτὸ καὶ Μώσης πρὸς ὃν εἴρηται που , “ προφήτην “ ἀναστήσω αὐτοῖς ἐκ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ ὥσπερ σέ . ” τι μὴ γέγονεν αὐτῷ καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ , ὁ μετὰ Μώσεως στρατηγὸς , ὃς διεβίβασε τὸν Ἰορδάνην τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ , καὶ περιέτεμε μαχαίραις πετρίναις , εἰσκεκόμικε δὲ εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας ; ἣ οὐκ ἐν Χριστῷ βεβαπτίσμεθα , καὶ περιτετμήμεθα μὲν ἀχειροποιήτῳ περιτομῇ διὰ πνεύματος , γεγόναμεν καὶ κληρονόμοι τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας ; καὶ τοι πῶς τοῦτο οὐκ ἐναργές ; οὐκοῦν , ἣ τὸ Πνεῦμα δώσομεν ἀεὶ μορφούμενον , καὶ ὡς ἐν ἑκάστῳ τῶν ὀνομασμένων , ἵνα τιμήσῃ τὸν Υἱὸν , ἤγουν ἔσται μοι λοιπὸν ἀληθὴς ὁ λόγος , ὡς ὀλίγα τοῦ πρέποντος καταφωρᾶται πεφροντικός · ἐφῆκε γὰρ τῶν ἀρχαιοτέρων τισὶν εἰς τύπον καὶ ὁμοίωσιν πλάττεσθαι τοῦ Υἱοῦ . ἄπαγε τῆς τῶν λογισμῶν ἀτοπίας . Οὐκοῦν ἄνθρωπος ὁ Μελχισεδὲκ , καὶ οὐχὶ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον . ὅτι δὲ οὐδ’ ἃν εἶναι νοοῖτο δύναμις ἁγία καὶ λειτουργικὴ , καθὰ φρονεῖν ἔδοξε τισὶ , φέρε δὴ λέγωμεν τὰ ἐξ εἰκότων συλλέγοντες λογισμῶν εἰς τὴν τῆς ἀληθείας ἀπόδειξιν . ἐκείνοις μὲν γὰρ , τοῖός δέ τις καὶ σοφὸς , καθάπερ οἴονται κατὰ σφᾶς αὐτοὺς , συνετέθη τε λόγος . ἐπειδὴ γάρ φασι , γέγραπται περὶ τοῦ Μελχισεδὲκ , “ ὡς “ ἀπάτωρ τε ἦν καὶ ἀμήτωρ καὶ ἀγενεαλόγητος , εὐλόγηκε δὲ καὶ “ τοι τοσοῦτον ὄντα τὸν Ἁβραὰμ , εὐλογεῖται δὲ τὸ ἔλαττον ὑπὸ “ τοῦ κρείττονος ἁπάσης ἀντιλογίας δίχα , ” μὴ νοείσθω καθ’ ἡμᾶς , ἀλλ’ ἔστω τὴν φύσιν Ἄγγελος . ἣ γοῦν τῶν ἄνω δυνάμεων καὶ λειτουργῶν μία τίς σεπτὴ καὶ δεδοξασμένη . ἐγὼ δὲ τεθαύμακα λίαν εἰ τρόπος αὐτοὺς εὐλαβείας τῆς εἰς τὸν θεσπέσιον Ἁβραὰμ τῆς τοῦ χρησίμου καὶ πρέποντος ἀπεκόμησε θήρας , καὶ τῶν ἀναγκαίων εἰς ἀληθείας εὕρεσιν ἀπεβουκόλησε λογισμῶν . εἰς ὁμοίωσιν γὰρ δὴ καὶ τύπον τοῦ Ἐμμανουὴλ παραδεικνύντες τὸν Μελχισεδὲκ , οὐκ εἰς τὴν τῶν πραγμάτων ποιότητα βλέπουσιν , ἣ τὸν τῆς ἱερωσύνης δοκιμάζουσι τρόπον , βασανίζουσι δὲ μᾶλλον τῶν εἰς τοῦτο παρενηνεγμένων τὰς φύσεις . Τί γὰρ ἂν γένοιτο τὸ λυποῦν , φαίη τίς ἃν εἰκότως αὐτοῖς , εὐλογεῖσθαι τὸν Ἁβραὰμ ὡς ἐξ ἀνθρώπου τυχὸν τοῦ Μελχισεδὲκ , κάη εἰ μὴ νοοῖτο κρείττων ὢν αὐτοῦ ; οὐ γὰρ ἡ φύσις ἐν τούτοις , ἀλλ’ ὁ τῶν δρομαίων δοκιμάζεται νοῦς , καὶ τῆς ἀληθείας οἱ λόγοι τῶν ἐν σκιαῖς αἰνιγμάτων ἀμείνους προαναφαίνονται . ὅτι γάρ ἐστι τῶν λίαν ἀτοπωτάτων , οὐχὶ τὰ ἐκ τῶν σημαινομένων ἀντιπαρεξάγειν τοῖς ὡς ἐν σκιαῖς , ἐπ’ αὐτὰς δὲ μᾶλλον ἰέναι τὰς φύσεις τῶν εἰς μέσον ἐνηνεγμένων , εἴσῃ τοι κἀντεῦθεν . ἀπόλεκτος ἦν Ἀαρὼν προεστηκὼς καὶ ἡγούμενος τῆς ἁγίας σκηνῆς , κατεχρίετό τε τὸ ἄκρον τοῦ ὠτὸς τοῦ δεξιοῦ , καὶ μὴν καὶ χειρὸς καὶ ποδός . ἐτελειοῦτο δὲ οὕτω πρὸς ἱερουργίαν . ἀλλ’ ὦ βέλτιστοι , φαίην ἄη αὐτοῖς , εἰ ταῖς φύσεσι τῶν ἁγιαζόντων καὶ ἁγιαζομένων προσκεῖσθαι καλὸν , καὶ οὐχὶ δὴ μᾶλλον ὡς ἐκ τύπου καὶ σκιᾶς ἐπ’ αὐτὸ τῆς ἀληθείας ἰέναι τὸ κάλλος , πῶς ἔτι λοιπὸν τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ κρείττονος εὐλογεῖται ; εἴπερ ἐστιν ἐν ἀμείνοσιν ἡ ἀνθρώπου φύσις δαμάλεος καὶ κριοῦ . Μῆ τοίνυν ἐρυθριάτωσαν , κἂν εἰ πολὺ κρείττων ὑπάρχων ὁ Ἁβραὰμ τοῦ Μελχισεδὲκ , εὐλογεῖσθαι λέγοιτο παρ’ αὐτοῦ . ὁ γὰρ τύπος ἦν ὁ νικῶν καὶ οὐχὶ δὴ πάντως ἡ τοῦ εὐλογοῦντος φύσις . θαυμάζω δὲ ὅτι καὶ εἰς ὁμοίωσιν καὶ τύπον διαμορφοῦντες αὐτὸν τοῦ Υἱοῦ , ἀμήτορά τε εἶναι καὶ ἀπάτορα φασὶν , ὡς Ἄγγελον . καὶ τοι τρόπον τινὰ καὶ ἀμφιθαλοῦς ὄντος Χριστοῦ · γέγονε γὰρ αὐτῷ μήτηρ μὲν ἐπὶ γῆς , ἡ ἁγία παρθένος , ἦν δὲ καὶ ἔστιν ἐν οὐρανῷ Πατὴρ ὁ Θεός . δεῖν δὲ οἶμαι τὰς εἰκόνας γράφεσθαι πρὸς τὰ ἀρχέτυπα . ἐπειδὴ δὲ μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν μήτε ζωῆς τέλος ἔχειν τὸν Μελχισεδὲκ , ὁ θεσπέσιος ἔφη Παῦλος , ταύτῃ τοι καὶ δύναμιν λογικὴν , καὶ ἱερουργὸν ὑπάρχειν διατείνονταί τε καὶ λέγουσιν · οὐκ ἐννοοῦντες ὅτι παρατρέχει τι τῶν ἀναγκαίων αὐτοὺς , οὐδὲ γὰρ τῶν τελούντων ἐν γενητοῖς ἄναρχον ἔσται κατὰ τὸν χρόνον . ἀλλ’ εἰ τι περ ὅλως παρῆκται πρὸς ὕπαρξιν , τοῦτο καὶ ἀρχὴν ἔχει ζωῆς καὶ ἡμερῶν . τίς οὖν ἄρα τῷ μακαρίῳ Παύλῳ γέγονεν ὁ τοῦ λόγου σκοπός ; ἣ πῶς εἰς τύπον καὶ ὁμοίωσιν τοῦ Χριστοῦ παρέδειξε τὸν Μελχισεδέκ ; τῶν ἐξ εἰκαιότητος οὖν ἐννοιῶν τὸν νοῦν ἀποστήσαντες , φέρε δὴ διασκεψώμεθα , καὶ ὡς ἔνι λέγωμεν · νομομαθὴς ὣν ἄγαν ὁ θεῖος Ἀπόστολος οὐκ ἐξ ἁπλῶν ἐννοιῶν τὸν πρὸς Ἰουδαίους ποιεῖται λόγον , ἀλλ’ ἐκ γραμμάτων Μωσαϊκῶν , οἷς ἦν εἰκὸς καὶ οὐχ ἑκόντας παραχωρεῖν τοὺς τῇ ἀληθείᾳ πολεμεῖν ἐγνωκότας . δέχεται δὲ τὸν Μελχισεδὲκ εἰς ὁμοίωσιν καὶ ὑποτύπωσιν ἱν τοῦ Χριστοῦ . διά τοι τὸ λέγεσθαι βασιλείαν δικαιοσύνης καὶ εἰρήνης · πρέποι γὰρ ἃν οἶμαι ταὐτὴ δὴ μόνῳ κατὰ λόγον τὸν μυστικὸν τῷ Ἐμμανουήλ . δικαιοσύνης γὰρ καὶ εἰρήνης πρύτανις ἀνεδείχθη τοῖς ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ δεδικαιώμεθα μὲν ἐν αὐτῷ , τὸ τῆς ἁμαρτίας ἄχθος ἀποπεμψάμενοι , ἐσχήκαμεν δὲ καὶ εἰρήνην τὴν πρὸς τὸν Πατέρα καὶ Θεὸν , τὴν μεσολαβοῦσαν καὶ διιστᾶσαν ἡμᾶς τῶν τρόπων ἀκαθαρσίαν ἀπονιψάμενοι , ἑνούμενοί τε ὡσπερ αὐτῷ διὰ Πνεύματος · “ ὁ γὰρ κολλώμενος τῷ Κυρίῳ , ” φησὶν , “ ἓν Πνεῦμα “ ἐστίν . ” ἔστι τοίνυν κατά γε τὴν Ἑλλάδα φωνὴν μελχὶ μὲν ὁ βασιλεὺς , σεδὲκ δὲ δικαιοσύνη . καὶ ἴδοι τις ἃν τὸν Μελχισεδὲκ ὡς ἐν ἰδίᾳ κλήσει πεπλουτηκότα , κατά γε τὴν ἐκ τῶν σημαινομένων δύναμιν , τὸ βασιλεὺς δικαιοσύνης , ἐν δὲ τῷ καὶ βασιλεὺς εἰρῆσθαι Σαλὴμ βασιλεὺς εἰρήνης . ἥρμοσε δὴ οὖν ὁ θεσπέσιος Παῦλος ὡς ἐξ ὁμοιώσεως ἤδη σαφοῦς τε καὶ ἐμφανοῦς τοῦ Μελχισεδὲκ τὰ τοιάδε Χριστῷ · δέχεται δὲ τῆς ὑπὲρ νόμον ἱερωσύνης σύμβολον , τὸ εὐλογῆσαι τὸν Ἁβραὰμ , οἶνόν τε καὶ ἄρτους αὐτῷ παρασχεῖν . Εὐλογούμεθα γὰρ οὐχ ἑτέρως παρὰ Χριστοῦ τοῦ μεγάλου καὶ ἀληθινοῦ καὶ ἀληθῶς ἱερέως . εὐλογούμεθα δὲ κατὰ τὸν θεσπέσιον Ἁβραὰμ εὐσθενέστατα καταγωνισάμενοι τοὺς ἄρχοντας τοῦ αἰῶνος τούτου , καὶ τῆς τῶν πολέμων χειρὸς ἀμείνους ἀναδεικνύμενοι , καὶ μηδενὸς τῶν ἐν κόσμῳ δεδεημένοι · πλοῦτον δὲ μᾶλλον νοητὸν ἡγούμενοι τὰ παρὰ Θεοῦ , καὶ τὴν εὐκλεᾶ καὶ ἀμάραντον τῶν ἄνωθεν χαρισμάτων διανομήν . ἐννόει γὰρ ὅτι νενικηκότα τὸν Ἁβραὰμ καὶ ὑποστρέφοντα μὲν ἐκ τῆς κοπῆς τῶν βασιλέων , οὐκ ἀξιώσαντα δέ τι παρὰ τοῦ Σοδόμων ἄρχοντος εἰς δίαν κτῆσιν ἑλεῖν , εὐλόγησεν ὁ Μελχισεδέκ . δέκ’ . ὁ μὲν γὰρ Σοδομιτῶν ἡγούμενος ὡς νενικηκότι τῷ Ἁβραὰμ ἔφασκε , “ δός μοι τοὺς ἄνδρας , τὴν “ δὲ ἵππον λάβε σεαυτῷ . ” ὁ δὲ μηδενὸς τῶν ἐκείνου μεταποιεῖσθαι διεγνωκὼς , “ ἐκτενῶ , ” φησὶ , “ τὴν χεῖρά μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν “ ὕψιστον , ὃς ἔκτισε τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν , εἰ ἀπὸ σπαρτίου ἕως “ σφαιροτέρον ὑποδήματος λήψομαι ἀπὸ πάντων τῶν σῶν . ” ἵνα μὴ εἴπῃς ὅτι ἐγὼ ἐπλούτησα τὸν Ἁβραάμ · χαίρειν γὰρ ἁγίοις ἔθος οὐκ ἐπὶ πλούτῳ κοσμικῷ . κεκρατηκότες τοίνυν ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων ἐχθρῶν , καὶ οὐδὲν ἀπὸ κόσμου δεχόμενοι , τιμῶντες δὲ μᾶλλον τὸν ἄνωθεν πλοῦτον , εὐλογούμεθα διὰ Χριστοῦ τοῦ τῆς εἰρήνης βασιλέως · εὐλογούμεθα δὲ ξένιον ὥσπερ οὖν οὐ καὶ ζωῆς ἐφόδιον τῆς εἰς αἰῶνα δεχόμενοι τὰ μυστικά . σεσιγήσθω γὰρ τέως εἰ δοκεῖ , εὐλογούμεθα δὲ παρὰ Χριστοῦ καὶ πρεσβείας ταῖς ὑπὲρ ἡμῶν πρὸς τὸν Πατέρα . ὁ μὲν γὰρ Μελχισεδὲκ εὐλόγει τὸν Ἁβραὰμ οὕτω λέγων , “ εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ὁ ὕψιστος ὃς ἔδωκε τοὺς “ ἐχθρούς σου ὑποχειρίους σου . ” ὁ δὲ Κύριος τὸ πάντων ἡμῶν ἱλαστήριον , “ Πάτερ Ἅγιε , ” φησὶν , “ τήρησον αὐτοὺς ἐν τῇ ἀλη - “ θεία σου . ” Οὐκοῦν καὶ ἐκ τῆς τῶν ὀνομάτων ἑρμηνείας ἁρπάζει τὸ χρήσιμον εἰς ὑποτύπωσιν τοῦ Χριστοῦ ὁ Ἀπόστολος , καὶ αὐτὸν δὲ τῆς ἱερωσύνης τὸν τρόπον εἰς παράδειγμα τοῦ πράγματος ἐποιεῖτο σαφῆ . ἄρτους γὰρ καὶ οἶνον ἐκόμιζεν ὁ Μελχισεδέκ . ὅτι δὲ ἀπάτωρ ἣ ἀμήτωρ ἦν , ἤγουν ἀγενεαλόγητος , ἣ ἀρχὴν ἡμερῶν ἠ’ τέλος ζωῆς οὐκ εἶχεν ὁ Μελχισεδὲκ , οὐδαμοῦ διαμεμήνυκε τὸ γράμμα τὸ ἱερόν . πεφενάκικεν οὑν ἄρα , φαίη τί ; ἃν ἴσως , ὁ θεσπέσιος Παῦλος · οὐ τοῦτο φαμὲν , μὴ γένοιτο · λαλεῖ γὰρ ἀλήθειαν , δέχε - τᾶι δὲ μᾶλλον ὁ μυσταγωγὸς , τεχνίτης ὣν ἄγαν , εἰς τύπον τῆς δόξης τοῦ Ἐμμανουὴλ καὶ τὴν ἐπὶ τούτοις αὐτοῖς οἰκονομικὴν ἀφήγησιν . ὅτι γὰρ μόνον ἦν ἱερεὺς ὁ Μελχισεδὲκ ἡ θεόπνευστος ἡμῖν ὑπέφηνε γραφὴ , γένος οὐκ ὀνομάσασα ἣ τίνος ἐξέφυ πατρὸς ἣ μητρὸς , ἀλλ’ οὐδὲ εἰς πόσον ἐτῶν κατέληξεν ἀριθμὸν , ἣ ποίας ἔχων εὑρίσκεται τῆς ἱερωσύνης τὰς διαδοχὰς , προσθεῖσαν εὑρισκομεν . ὑποπλάττεται τοίνυν ἡ τῶν τοιούτων ἡμῖν ἀφήγησις οἱονεὶ πὼς τὸ διηνεκὲς καὶ ἄναρχον τοῦ Χριστοῦ , καθ’ ὃ νοεῖται Θεός . ἄναρχον δέ φημι τὸ ὡς ἐν ποσότητι δηλονότι κατὰ χρόνον . αὐτὸς γάρ ἐστιν τῶν αἰώνων ποιητής . ὑπεμφαίνει δὲ πρὸς τοῦτο καὶ τὸ ἀκατάληκτον τῆς ἱερωσύνης . διὰ τοῦτο φησὶ Παῦλος περὶ τοῦ Μελχισεδὲκ , ὅτι μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν μήτε ζωῆς τέλος ἔχει , ἀφομοιωμένος δὲ τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ , μένει εἰς τὸ διηνεκὲς ἱερεύς . Ἔοικε δὲ καὶ ἕτερόν τι σοφὸν βεβουλεῦσθαι πάλιν · καὶ τί δὴ τοῦτό ἐστιν , ὡς ἃν οἷός τε ὦ , διειπεῖν πειράσομαι . ἀντέπραττον Ἰουδαῖοι τοῖς περὶ Χριστοῦ κηρύγμασι , καὶ τῶν ἀποστολικῶν διδαγμάτων μονονουχὶ καταμειδιᾶν ἀπετόλμων . δύο ταῦτα προτείνοντες , ἓν μὲν ὡς εἴη τῶν ἀμηχάνων τὴν τοῖς πατράσι διωρισμένην διὰ Μώσεως ἀπρακτεῖν ἐντολὴν , καὶ ἀθετεῖσθαι τὸν νόμον , πολιτείας ἑτέρας τῆς οὐδενὶ τῶν πάλαι διεγνωσμένης ἀδοκήτως εἰσκρινομένης . ἕτερον δὲ αὖ , μὴ γὰρ δὴ χρῆναι διισχυρίζοντο τῆς ἱερωσύνης τὴν δόξαν , ἔξω τῆς ἀπολέκτου φέρεσθαι φυλῆς , τουτέστι τῆς τοῦ Λευὶ , ἄνω τε καὶ κάτω τῆς ἱερᾶς λειτουργίας ἀποσοβοῦντος Θεοῦ τοὺς οὐκ ὄντας αὐτῆς , καὶ δίκην εὐθὺς τῶ τοιώδε τολμήματι καθορίζοντος τὴν ἐσχάτην . ἀγωνίζεται τοίνυν νομομαθὴς ὣν ὁ Παῦλος , καὶ πειρᾶται πληροφορεῖν ἀπό τε τοῦ εἰκότος , καὶ μέντοι καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς θεοπνεύστου γραφῆς , ὅτι καὶ νόμου καινότης καὶ ἱερωσύνης αὐτῆς προανεφωνεῖτο μετάθεσις , καὶ προανέλαμψεν ἐν τύποις ἡ ἑκατέρου δήλωσις . δέχεται οὖν οὐκ ἐκ φυλῆς ὄντος τῆς Λευιτικῆς τὸν Μελχισεδὲκ , εἶτα δείκνυσιν ἱερέα μὲν ὄντα τοῦ ὑψίστου Θεοῦ , προσάγοντα δὲ ἄρτους καὶ οἶνον , καὶ εὐλογοῦντα τὸν Ἁβραὰμ , ἀλλ’ οὐκ ἐν τῇ φύσει τὴν ὑπερβολὴν τῷ Μελχισεδὲκ , ἀλλ’ ἔνγε τοῖς τρόποις τῆς ἱερωσύνης ἐνεῖναι φαμέν · οὐκ ἀνανεύοντος δὲ τοῦ προπάτορος Ἁβραὰμ , ἀπονέμοντος δὲ ὥσπερ τὸ προὔχειν αὐτῷ δι’ ὧν ἔγνω τιμὴν , καὶ αὐταῖς ταῖς τῶν δεκτῶν προσαγωγαῖς . ἀποδεκατοῦσι μὲν γὰρ οἱ ἐξ αἵματος Λευὶ τὸν λαὸν , καὶ περ ὄντας ἀδελφούς . ὁ δὲ μὴ γενεαλογούμενος ἐξ αὐτῶν , τουτέστιν ὁ Μελχισεδὲκ , οὐ γὰρ ἦν ἐκ φυλῆς Λευὶ , δεδεκάτωκε τὸν Ἁβραὰμ , καὶ εὐλόγηκε . καὶ ὁ μὲν τύπος τούτοις · Χριστὸς δὲ δὴ αὖ ὁ ὡς ἐν σκιαῖς γραφόμενος , ἀγενεαλόγητος ὣν τοῖς κατὰ νόμον ἱερᾶσθαι τεταγμένοις · ἀνατέταλκε γὰρ ἐκ τῆς Ἰούδα φυλῆς , εἰς ἣν οὐδὲ περὶ ἱερέων Μώσης ἐλάλησε , δεδεκάτωκε τοὺς υἱοὺς Λευὶ , τουτέστι τὴν κατὰ νόμον ἱερωσύνην , δεδεκάτωκε δὲ , πάλαι μὲν ἐν Μελχισεδὲκ , ὕστερον δὲ καὶ ἐκ Ἀαρών . ἀπεδεκάτου γὰρ καὶ αὐτὸς τοὺς υἱοὺς Λευῒ , τύπον ἐπέχων τῆς ἱερωσύνης Χριστοῦ . Ἀποδέδεικται τοίνυν ἐν μὲν τῷ Μελχισεδὲκ ὅτι μεταστήσεταί ποτε τῆς ἱερωσύνης τὸ χρῖσμα τῆς κατὰ νόμον ἱερατευούσης φυλῆς · καὶ μὴν ὅτι καὶ ἕτερος ἱερουργίας ἀναλάμψει τρόπος τε καὶ νόμος . ἦν γάρ πὼς ἀνάγκη συμμεθίστασθαι τῆς ἱερουργίας καὶ αὐτὸν τὸν νόμον . κατεψηφίζετο γὰρ ὁ Παῦλος τὸ μηδὲν δύνασθαι τελειοῦν τῆς κατὰ νόμον ἱερωσύνης , χρησιμωτάτην ἀποδεικνὺς τῆς κρείττονος ἐντολῆς τὴν ἐπιφοράν . εἰ γὰρ ἦν ἐν ἐκείνῃ τὸ ἀναγκαῖον , τί μὴ μᾶλλον , φησὶ , κατὰ τὴν τάξιν Ἀαρὼν ἱερεὺς ἕτερος ἐνεδείκνυτο , καὶ οὐ κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ; ὃς ἦν ὁμοίωσις καὶ τύπος Χριστοῦ , ἥκιστα μὲν σαρκικῶς ἱερατεύοντος ἔτι , κατὰ δύναμιν δὲ μᾶλλον ἀκαταλύτου ζωῆς . τρέφει γὰρ ἡμᾶς εἰς ἀμήρυτον ζωὴν ταῖς μυστικαῖς ἱερουργίαις , καί τοι σαρκικῶς ἱερατεύοντος Ἀαρών · βουθυσίαι τε γὰρ δι’ αὐτοῦ , καὶ προβάτων ἤσαν σφαγαὶ , καὶ ἕτερα ἄττα πρὸς τούτοις οὐ τελειοῦντα κατὰ συνείδησιν τοὺς λατρεύοντας . ὅτε τοίνυν ἕτερος ἡμῖν εἰσκεκόμισται τρόπος ἱερουργίας , ἀποστὰς τῶν πρώτων καὶ ἀρχαιοτέρων ἐθῶν , ἕτερός που πάντως καὶ ἱερεὺς , καὶ εἰ καινὴν ἐπήγγελται διαθήκην Θεὸς , παλαιωθείσης τῆς πρώτης , ὁ κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ἱερεὺς , ἐφ’ οὗ πρέποι ἃν καὶ τὸ εἰς αἰῶνα νοῆσαι , οὐδεὶς ἃν ἕτερος εἴη παρὰ τὸν Κύριον . ( ?? ) c Οἱ μὲν οὑν Απόστολοι ὥσπερ σῖτον τὸν λόγον τῷ κόσμῳ κατέσπειραν . οἱ δὲ ἑτερόφρονες ζιζανίων δίκην ἀνακύψαντες ἐπέ - κείνα τοῦ σίτου πειρῶνται ὑπερεκτείνεσθαι , μυστικώτατα τῶν Ἀποστόλων ὡς οἴονται διδάσκειν ἐπιχειρήσαντες . τὸν γὰρ Μελχισεδὲκ φύσει Θεὸν ὄντα οὐκ ἐκήρυξαν ἐκεῖνοι , ὡς οὗτοι λέγουσιν . οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τοιαῦτα τινὰ συνεισφέρουσιν νοήματα , ὡς καὶ τὰς ὑπὲρ ἡμῶν γεγενημένας οἰκονομίας τοῦ Κυρίου εὐτελίζεσθαι δι’ αὐτῶν . εἰ γὰρ τὸν ἐκ παρασιωπήσεως γραφικῆς ἀπάτορα καὶ ἀμήτορα ὀνομασθέντα , θεοποιοῦσιν ἄνθρωπον , εὐτελίζουσιν ἄρα τὸν πατέρα ἔχοντα ἐν οὐρανοῖς , καὶ μητέρα ἐπὶ τῆς γῆς ἐσχηκότα δι’ ἡμᾶς Χριστὸν τὸν Θεόν · καὶ εἰ διὰ τὸ ἀγενεαλόγητον ἐκεῖνον λέγεσθαι μέγαν εἶναι ἡγοῦνται , γενεαλογούμενον τὸν Χριστὸν ἥττονα ἃν νομίσαιεν . ἡ δὲ τῆς τοιαύτης ἐννοίας προαγωγὴ τοὺς ἀφρονεστέρους αὐτῶν καὶ εἰς ἄρνησιν κατασύρειν ἔοικεν , ὅπερ πλείονα φέρει κατάκρισιν τῷ προηγησαμένῳ τῆς τοιαύτης ἐννοίας . ταῦτα δὲ πάσχουσιν ὡς οἶμαι διὰ τὸ παρατρέχειν αὐτοὺς τὰ συστατικὰ κεφάλαια τῆς θείας γραφῆς , καὶ τινας περικοπὰς πρὸς τὸν ἴδιον ἕλκειν σκοπόν · διὸ καὶ τὸν ἐπὶ Χριστοῦ ἑρμηνευόμενος χρηματισμὸν , τῷ χρηματισθέντι ἀνθρώπῳ ὡς Θεῷ ἀπονέμουσι , καὶ τὸν κατὰ τὴν τάξιν τῆς ἱερατείας ἀφωμοιωμένον τῷ Κυρίῳ ἄνθρωπον , λέγουσι φύσει υἱὸν Θεοῦ . φησὶ γὰρ , εἰ μὴ ἦν οὗτος υἱὸς Θεοῦ , πῶς βασιλεὺς εἰρήνης καὶ δικαιοσύνης ἐλέγετο ; γνώτωσαν οὖν εἰ βούλονται , ὅτι ὁ Ἀπόστολος , οὐ λέγει αὐτὸν φύσει βασιλέα εἰρήνης , ἀλλ’ ἑρμηνευόμενον , ὅπερ αὐτοὶ παρατρέχουσι · καὶ διὰ τοῦτο τὴν τοῦ ὀνόματος ἑρμηνείαν , φύσιν εἰναι τοῦ χρηματισθέντος ἔδοξαν . πάλιν φασὶν , εἰ μὴ ἦν Θεὸς , πῶς ἀπάτωρ καὶ ἀμήτωρ ; ἐν τούτῳ δὲ ὡς ἔοικεν , οὐκέτι Υἱὸν λέγουσι τὸν Μελχισεδὲκ , ἀλλὰ καὶ Πατέρα · καὶ τοι φασὶν ἡμεῖς οὐ λέγομεν αὐτὸν Πατέρα , ἀλλὰ τὸν Θεὸν Λόγον πρὸ τοῦ σαρκωθῆναι , καὶ ἐκ Μάριας γεννηθῆναι . καὶ πῶς ἀπάτωρ ὁ Θεὸς Λόγος , ὦ ματαιόφρονες ; μάθετε ὅτι ὁ μακάριος Παῦλος πάντα ἐκεῖνα ἐπὶ τὸν σαρκωθέντα εἰρῆσθαι λέγει · φησὶ γὰρ , ὅτι ἐφ’ ὃν ταῦτα λέγεται φυλῆς ἑτέρας μετέσχηκε . πρόδηλον γὰρ ὅτι ἐξ Ἰούδα ἀνατέταλκεν ὁ Κύριος . ἀλλ’ εἰπὲ φησί · πῶς ἐξ Ἱούδα ἀνατείλας ὁ Χριστὸς , ἀπάτωρ ἐστὶ καὶ ἀμήτωρ κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ; οὐκ εἰδότες ὃ λέγουσιν . οὐ γὰρ περὶ ἀπάτορος ἔθετο τὴν τάξιν ὁ Παῦλος , ἀλλὰ περὶ μόνης τῆς ἱερωσύνης . διὰ τοῦτο οὐδὲ λέγει , σὺ ἀπάτωρ , ἀμήτωρ κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ , τουτέστι κατὰ τὴν ὁμοίωσιν , καὶ οὐ κατὰ τὸν νόμον . ἡ μὲν γὰρ φυλὴ τοῦ Λευὶ κατὰ νόμον ἱερατεύειν ἐτέτακτο , ὁ δὲ Μελχισεδὲκ οὐ κατὰ νόμον , ἀλλὰ κατὰ τάξιν προφητείας προδεικνύοντα g περὶ Χριστοῦ . διὰ τοῦτο φησὶ , “ σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα , ” οὐ κατὰ τὴν τάξιν Λευὶ ἣ Ἀαρὼν , τῆς αὐτῆς φυλῆς ὄντος , ἀλλὰ κατὰ Μελχισεδὲκ , τοῦ χωρὶς νόμου ἱερατεύσαντος . Ἀλλὰ πάλιν ἐκεῖνοι πρὸς ἡμᾶς · εἰ ὁ Μελχισεδὲκ ἄνθρωπός ἐστι , πῶς μένει εἰς τὸ διηνεκὲς ἱερεύς ; καὶ τοῦτο δὲ ἐκ περικοπῆς ἐρωτῶσι , τὰ πλείονα τοῦ κεφαλαίου παρατρέχοντες · λέγει γὰρ , “ ἀφωμοιωμένος τῷΥἱῷ τοῦΘεοῦ , μένει ἱερεὺς εἰς τὸ διηνεκές . ” ἀφομοίωσις δὲ καὶ ὑπόστασις ταὐτὸν οὐκ ἔστι · τὸ μὲν γὰρ τύπος , τὸ δὲ ἀλήθεια τυγχάνει . ὥσπερ οὖν ἀφωμοίωται τῷ Χριστῷ Ιωνᾶς , καὶ μένει προφήτης κατὰ τὴν τριήμερον ταφὴν , καὶ ὥσπερ ἀφωμοίωται αὐτῷ Μωϋσῆς κατὰ τὴν τοῦ λαοῦ ἀφήγησιν , καὶ μένει ἡγούμενος εἰς τὸ διηνεκὲς , οὕτως ἀφωμοίωται αὐτῷ καἰ ὁ Μελχισεδὲκ κατὰ τὴν τῶν ἐθνῶν ἱερωσύνη ,, καὶ μένει ἱερεὺς εἰς τὸ διηνεκές . διὸ καὶ λέγει · “ σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν “ τάξιν Μελχισεδέκ . ” καὶ πάλιν δεδόσθαι φασὶν , ὅτι ἄνθρωπος ἐστὶν ὁ Μελχισεδὲκ ἀφωμοιωμένος τῷ Χριστῷ · δεῖξον πῶς ἀπάτωρ , καὶ ἀμήτωρ ἐστὶ , μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν μήτε ζωῆς τέλος ἔχων . ἐν τούτοις οὖν δεῖξον τὴν ἀφομοίωσιν , ἵνα γνῶμεν ὅτι ἄνθρωπος ὁ Μελχισεδὲκ καὶ οὐκ αὐτὸς ὁ Χριστός . οὕτως ἐρωτῶντες , οὐχ ἡμῖν ἀλλὰ τὰ θεῖα γραφῇ παρατάσσονται · ἤρκει γὰρ αὐτοῖς πιστεῦσαι τῷ Ἀποστόλῳ ἀφωμοιωμένον αὐτὸν εἰρηκότι τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ , καὶ οὐχὶ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ . νῦν δὲ λέγοντες , δεῖξον τὴν ἐπὶ τῶν ὀνομάτων ἀφομοίωσιν ἵνα πιστεύσωμεν , ἐοίκασιν ἀπιστεῖν τοῖς ὑπὸ τοῦ Παύλου λεγομένοις , ὡς εἴγε καὶ ἡμεῖς ἀπορήσαιμεν τῆς τοιαύτης ἀποδείξεως , ἐκεῖνοι τῆς πίστεως ἀποστήσονται , ὡς καὶ ἀπέστησαν . ἐπειδὴ οὖν πολλά ἐστιν εὑρεῖν ἐν τῇ γραφῇ ὀνόματα ὧν ἡ ἀπόδειξις παρὰ τῷ πλήθει δυσεύρετος , παρὰ τοῦτο ἄρα ἡ ἐκκλησία τῆς παραδοθείσης αὐτῇ πίστεως ἀποστήσεται , καὶ ἰδίαις ἀπονοίαις πιστεύσει ; μὴ γένοιτο . πλὴν οὐ διὰ τοῦτο σιωπήσομεν ἀκρίτως , ἀλλὰ κατὰ δύναμιν ἀποδείξομεν τὴν ἐν τοῖς προειρημένοις ἀφομοίωσιν . ἀπάτορα καὶ ἀμήτορα τὸν Μελχισεδὲκ λέγει ὁ Ἀπόστολος , κατὰ τὸ ἑπόμενον ῥητὸν , ὅτι ἀγενεαλόγητος φησίν . ἐπειδὴ γὰρ ἐν τῇ γενεαλογίᾳ οὐκ ἐμφέρεται τίνος πατρὸς ἣ ποίας μητρὸς , ἣ πότε ἐγεννήθη , ἣ πότε ἀπέθανε , διὰ τοῦτο μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν ἔχειν μήτε ζωῆς τέλος λέγεται . οὐ γὰρ ἠδύνατο γενεαλογηθῆναι ἐκ τῶν παραληφθέντων καταγόμενος ἐθνῶν , καθὼς ἡ γραφὴ ἐκ τῆς κατοικεσίας αὐτὸν φανεροποιεῖ · ἐν τούτῳ δὲ ἀφωμοίωται τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ , ἐπειδὴ ὁ Κύριος ἐπὶ γῆς οὐκ ἔσχε πατέρα , οὐδ’ ἐν οὐρανῷ μητέρα . Ἐπειδὴ δὲ εἰρήκαμεν ὅτι κατ’ οἰκονομίαν οὐκ ἐμφέρεται ἐν τῇ θείᾳ γραφῇ πότε ἐγεννήθη ὁ Μελχισεδὲκ , ἣ πότε ἀπέθανε , καὶ διὰ τοῦτο λέγει μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν , μήτε ζωῆς τέλος ἔχειν , ζητοῦσι καὶ ἐν τούτῳ τῷ λόγῳ τὴν ἀφομοίωσιν · λέγοντες , ἔφης περὶ τοῦ Μελχισεδὲκ , εἰπὲ καὶ περὶ τοῦ Χριστοῦ , πῶς οὔτε ἀρχὴν ἡμερῶν οὔτε ζωῆς τέλος ἔχει , ἵνα γνῶμεν καὶ ἐν τούτῳ τὴν ἀφομοίωσιν . οἴδαμεν γὰρ ὅτι γεννηθεὶς ἐκ Μάριας , καὶ ἀρχὴν ἔσχεν αὐτὸ τοῦτο γεννηθῆναι , ἀλλὰ καὶ ἀπέθανε , καὶ ἀνέστη κατὰ τὰς γραφάς . ἡμεῖς δὲ πρὸς ταῦτα · πιστεύετε τὸ εὐαγγέλιον , ὅτι “ ὁ Λόγος “ σὰρξ ἐγένετο , ” οὐ τραπεὶς εἰς ἄνθρωπον , ἀλλ’ ἄνθρωπον εἰς ἑαυτὸν προσλαβόμενος . εἰ οὖν πιστεύετε , γνῶτε ὅτι ἄνθρωπος ψιλὸς οὐκ ἔστιν , ἢ νοεῖται ὁ Χριστὸς , καθότι μονομερῶς οὐχ ὑπέστη , ἀλλ’ εὐθὺς ἡνωμένως ἐγεννήθη , δηλονότι τοῦ Θεοῦ Λόγος πρότερον θεοπρεπῶς ἐνεργήσατο κατὰ τὸ γεγραμμένον , “ Πνεῦμα “ Ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ , καὶ δύναμις ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι , “ διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται Υἱὸς Θεοῦ , ” ὅθεν νοοῦμεν ὅτι ὁ Χριστὸς οὔτε ἀρχὴν ἡμερῶν , οὔτε ζωῆς τέλος ἔχει . εἰ γὰρ ὁ ἄναρχος Λόγος τῆς ἐνανθρωπήσεως γέγονεν ἀρχὴ , σαφὲς ὅτι ὁ Χριστὸς ἄναρχος διὰ τὴν ἐκ μήτρας ἕνωσιν . οὕτως οὖν ὁ Μελχισεδὲκ καὶ ἐν τούτῳ ἀφωμοίωται αὐτῷ . οἰκονομικῶς παρασιωπηθείσης τῆς γεννήσεως αὐτοῦ καὶ τῆς τελευτῆς , ἵνα προδηλώσῃ τὰ Χριστοῦ μυστήρια . πάλιν φασίν · ὁ Κύριος τὸ ἡμέτερον ἀνέλαβε σῶμα , ἢ οὔ ; ναὶ τὸ ἡμέτερον , ἀλλ’ οὐ διηρημένως αὐτὸ ἀνέλαβεν . οὐ γὰρ προυπέστησεν αὐτὸ καὶ τότε ἡνώθη , ἀλλὰ ἀδιαίρετον ἐκ μήτρας ἐποιήσατο τὴν ἕνωσιν . εὐθὺς δὲ ἐπάγουσι , διὰ τοῦτο οὖν ψηφίζεται αὐτοῦ τὰ ἔτη . ἔτη φημὶ ψηφίζονται οὐ φύσεως θεικῆς μονομερῶς , ἀλλὰ γεννήσεως τῆς κατὰ σάρκα οἰκονομικῶς . οὐκ εἶπε γὰρ ἡ γραφὴ ὅτι ἐγεννήθη ψιλὸς ἄνθρωπος ὁ Θεὸς Λόγος ὡς ὑμεῖς λέγετε , ἀλλὰ Χριστὸς , ὅς ἐστιν ἅμα Θεὸς καὶ ἄνθρωπος , ἀμερίστως καὶ ἀδιαιρέτως Υἱὸς Θεοῦ . γεννήσεως οὖν τῆς οἰκονομικῆς ἔσχεν ἀρχὴν , φύσεως δὲ θείας ἀρχὴν οὐκ ἔχει διὰ τὴν ἐκ μήτρας ἕνωσιν . τίνι γὰρ εἰπέ μοι ἐπιθήσεις ἀρχὴν , σώματι ψιλῷ ; ἀλλὰ ψιλὸν οὐδέποτε ὑπῆρξε τὸ κυριακὸν σῶμα , ἀλλὰ τῷ γεννηθέντι Χριστῷ διὰ τὴν σάρκα ἀρχὴν ἐπιθήσεις . Ἰδοὺ αὐτὸς ὁ Λόγος σεσαρκωμένος . οὔτε οὖν μερισμὸν οὔτε ἀρχὴν ἐπιθεῖναι δύνασαι τῷ Χριστῷ . δεδόσθω φασὶν ὅτι ὁ Χριστὸς οὐκ ἔχει ἀρχὴν , διὰ τὴν ἕνωσιν · μὴ καὶ ἕνωσις ἀρχὴν οὐκ ἔχει ; καὶ ἔχει καὶ οὐκ ἔχει . διότι αὐτὸς ὁ ἄναρχος τῆς ἑνώσεως γέγονεν ἀρχὴ , καὶ διὰ τοῦτο εἶπον , ἔχει καὶ οὐκ ἔχει . εὐσεβέστερον δὲ ἐστὶν εἰπεῖν ὅτι οὐκ ἔχει . ὅσα γὰρ ὑποστατικῶς ἥνωται , κἂν ἐκ δύο νοοῖτο , ὅμως τῇ τοῦ δυνατωτέρου φύσει συνενωθὲν , ἐκεῖνο καὶ νοεῖται καὶ ὀνομά - ζεται , καθάπερ ποταμὸς ἀπὸ βροχῆς συσταθεὶς , καὶ τῇ θαλάσσῃ συμμιγεὶς , οὐκέτι λέγεται ποταμὸς , ἀλλὰ θάλασσα , ἐκεῖθεν ἀρχὴν λαβὼν , καὶ ἐκεῖ καταλήξας . εἰ μὲν γὰρ ἡ σωματικὴ δύναμις ὡς ὑπερέχουσα ἐνήργησε τῷ Λόγῳ , καὶ οὕτως γέγονεν ἕνωσις , νοείσθω καὶ ἀρχὴν ἔχειν , κατὰ τὴν τοῦ σώματος φύσιν . εἰ δὲ ὁ Θεὸς Λόγος θεοπρεπῶς ἐνήργησε κατὰ τὸ εὐαγγέλιον , φανερὸν ὅτι πρὸς ἐκείνην τὴν φύσιν τὸ ἅγιον σῶμα ηὐγένισται , ὅτι “ ἐν αὐτῷ εὐδό - “ κησε κατοικῆσαι πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς . ” εἰ οὖν πᾶν τὸ πλήρωμα δηλονότι οὐδὲν ὑπολέλειπται τῆς θεότητος , ὃ οὐκ εἶχε τὸ ἅγιον σῶμα τοῦ Χριστοῦ , εἴτε ἀναρχότητα εἴποις , εἴτε θεότητα , εἴτε ἀθανασίαν , εἴτε παντοκρατορικὴν δύναμιν , εἴτε κράτος , εἴτε σοφίαν , πάντα ἔχει . διὰ τοῦτο φησὶν ὁ Παῦλος , “ ὅτι “ έσμὲν ἐν αὐτῷ πεπληρωμένοι . αὐτὸς γάρ ἐστι τὸ πλήρωμα τοῦ τὰ “ πάντα ἐν πᾶσι πληρουμένου . ” οὕτω δὴ νοεῖται Χριστὸς , μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν μήτε ζωῆς τέλος ἔχων . Πἀλιν λέγουσιν , εἰ ἄνθρωπος ἐστὶν ὁ Μελχισεδὲκ , πῶς μένει ἱερεὺς εἰς τὸ διηνεκές ; τοῦτο δὲ ἡμεῖς κατὰ δύο τρόπους φαμὲν νοῆσαι , οὐ μόνον περὶ ἐκείνου , ἀλλὰ καὶ περὶ πάντων τῶν ἀγίων . πρῶτον μὲν ὅτι ἐμφέρεται ἐν τῇ γραφῇ εἰς τὸ διηνεκὲς , καὶ ὅτι μένουσι παρὰ τῷ Θεῷ διηνεκῶς . Ἡσαΐας ὁ προφήτης μένει προφήτης φήτης εἰς τὸ διηνεκὲς , καὶ πάντες μένουσι , παρά τε τῇ θείᾳ γραφῇ καὶ παρὰ τῷ Θεῷ . ὁμοίως καὶ οἱ Ἀπόστολοι μένουσιν εἰς τὸ διηνεκές εἰ δὲ μὴ , ποίᾳ ἐλπίδι ὑπὲρ Χριστοῦ καθημέρον άπέθνησκον ; καὶ πάντες δὲ οἱ ἱερατεύσαντες τῷ Χριστῷ μένουσιν εἰς τὸ διηνεκὲς , οὕτως καὶ ὁ ἅγιος Μελχισεδὲκ , ἱερατεύσας τῷ Θεῷ , μένει ἱερεὺς εἰς τὸ διηνεκὲς κατὰ τὸν λόγον τοῦ Κυρίου , λέγοντος “ ὅτι ὅτι πάντες αὐτῷ ζῶσιν . ” εἰς θεολογίαν δὲ λαμβάνουσι κατὰ τὸν λόγον τοῦτον , τὸν Μελχισεδὲκ , ὡς Θεῷ πρέπειν ἡγούμενοι αὐτῷ τὸ “ θεωρεῖτε δὲ πηλίκος οὗτος , ᾧ καὶ δεκάτην ἔδωκεν “ Ἀβραᾶμ ” , καὶ τί τοῦτο πρὸς θεότητος ἀξίαν ; θέλεις ἰδεῖν μείζονα ταπεινότητα τοῦ Ἀβραὰμ , ὁπηνίκα τὸ σπήλαιον ἔλαβε πρὸς ταφὴν Σάῤῥας , τοῖς ἀποδομένοις προσεκύνησας ; παρὰ τοῦτο οὖν κἀκείνους θεοποιήσωμεν ; μὴ γένοιτο . εἶδες πόσον ἔχονται ἀφροσύνησ , ὅτι ἐν πηλικότητι τὸν Θεὸν Λόγον ὁρίζουσι , καὶ οἵα βραχύ . τητι . οὐ γὰρ εἶπε θεωρεῖτε πηλίκος οὗτος ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν , ὁ ἐπιστάμενος τὸν νοῦν τῶν ἀνθρώπων , καὶ πρὸς τὰς ἑκουσίως αὐτῶν κινήσεις . τὸ δὲ ἀπαντᾶν ἀπονείμας , νείμας , οὐ προσφάτως ἀλλ’ ἰδίῳ καιρῷ πρὸς φῶς ἀνακύπτειν ὁρισάμενος . οὐδὲ εἶπεν ὁ σταθμίσας ὑετῶν καὶ χιόνων ἐπιφορὰς , κρυμούς τε χειμερινοὺς , καὶ θερινοῦ καύσωνος βολὰς , ἵνα μὴ τὸν κόσμον ἀπολέσῃ , οὐδὲ εἶπεν ὁ ἐν οἰκτιρμοῖς δικαιοσύνης ἀποσώζων , καὶ ἁμαρτωλοὺς ἀνυποκρίτως ἐλεῆσαι δυνάμενος , ὁ πανταχοῦ ὣν ἀδιαιρέτως , καὶ ἐν Πατρὶ μένων ἀσυγχύτως , ὁ ἐν ἀσθενείᾳ δήσας τὸν ἰσχυρὸν , καὶ ἐν μωρίᾳ τοῦ φρονίμου ὄφεως τὰ σκεύη ἁρπάσας , ὁ ἐξαγαγὼν ἐκ θανάτου ζωὴν , καὶ τὰ ἄδηλα φανεροποιήσας · οὐδὲν τοιοῦτον εἶπεν ὁ Ἀπόστολος ἐπὶ τοῦ Μελχισεδὲκ , ἀλλὰ “ θεωρεῖτε φησὶ , “ πηλίκος οὗτος , ᾧ καὶ δεκάτην ἐμέρισεν Ἁβραάμ . ” Ἆρα εἰ ἢν Θεὸς , ὁ Παῦλος ἐν πηλικότητι τὴν ἀκατάληπτον δύναμιν περιώριζε , καὶ τοῦτο ἐν οὐδενὶ θαυμαστῷ , ἀλλ’ ἐν ταῖς δεκάταις τοῦ Ἁβραὰμ , ἃς καὶ οἱ κατὰ νόμον ἱερεῖς ὅταν οὖν ἀναγινώσκων εὕρῃς τι περὶ τοῦ Μελχισεδὲκ γεγραμμένον , μνήσθητι τοῦ εἰρημένου ὑπὸ τοῦ Ἀποστόλου , ὅτι ἐφ’ ὃν λέγεται ταῦτα , φυλῆς ἑτέρας μετέσχηκε , καὶ οὐδέποτε πλανηθήσῃ . πρόδηλον γὰρ ὅτι ἐξ Ἰούδα ἀνατέταλκεν ὁ Κύρος . ἀκολούθησον τῇ πίστει Παύλου , καὶ μὴ τὰ προφητικῶς χρηματισθέντα πρόσνεμε τῷ χρηματίσαντι . μήδ’ αὖ πάλιν τὰ τυπικῶς γεγενημένα αὐτοῖς ἀπόνεμε τοῖς τύποις . ποίας φυλῆς μετέσχηκεν ὁ Μελχισεδὲκ ὅτι αὐτῷ ἁρμόζειν ληίζῃ τὰ εἰρημένα ἣ γεγενημένα ; οὕτω δὲ πλανώμενος , πάντως ἃν καὶ τὸν ἀμνὸν τὸν σφαγιασθέντα τυπικῶς , Θεὸν ἡγήσῃ , λέγων , εἰ μὴ ἦν Θεὸς , πῶς τὸν ὀλοθρευτὴν Ἄγγελον ἀπήλαυνε τὸ αἷμα αὐτοῦ ; τάχα δὲ καὶ τὸν χαλκοῦν ὄφιν θεοποιήσεις , ὅτι τοὺς δηχθέντας ὑπὸ τῶν ὄφεων ἐθεράπευεν . ἡμεῖς τὸ τοῦ Ἀποσόλου ἐροῦμεν , ἐφ’ ὃν ταῦτα λέγεται φυλῆς ἑτέρας μετέσχηκεν . ἕκαστον γὰρ αὐτῶν οὐ δι’ ἑαυτὸν ἐποίει τὴν δύναμιν , ἀλλὰ τὸν δι’ αὐτοῖς ἑρμηνευόμενον Ἰησοῦν Χριστόν . οὕτω καὶ ὁ Μελχισεδὲκ κἂν ἐχρημάτισε βασιλεὺς δικαιοσύνης , κἂν βασιλεὺς εἰρήνης , οὐ φύσει ἢν , ἀλλ’ ἑρμηνευόμενος κατὰ τὴν γραφήν . Ἤθελον κἀγὼ πυθέσθαι τῶν φρεναπατῶν , τίνος ἕνεκα οἱ προφῆται ἣ οἱ Ἀπόστολοι Θεὸν αὐτὸν εἶναι οὐκ ἐκήρυξαν . εἰ μὲν γὰρ φόνῳ ἣ φόβῳ ἐφέροντο , οὐκ ἃν τὸν ἐκ Μάριας ἀφθόνως καὶ ἀφό - βως ἐφανέρωσαν . εἰ δὲ ἠγνόησαν , ἐκεῖνοι μὲν πη ὑμᾶς νήπιοι , ὑμεῖς δὲ παρ᾿ ἐκείνοις τελειότεροι , καθότι τὰ ἐκείνους λαθόντα ὑμῖν ἀπεκαλύφθη . ἀλλὰ τί φασιν οἱ λοιμοί ; μὴ θαυμάσῃς εἰ ηγνοησαν οἱ Ἀπόστολοι τὸ μυστήριον τοῦτο , ὅπου γε καὶ τῷ Παύλῳ δυσεύρετον κατεφάνη , λέγοντι , “ περὶ οὗ πολὺς ἡμῖν ὁ “ λόγος , καὶ δυσερμήνευτος λέγειν . ” ὣ τῆς ἀλαζονείας , δοκοῦντες εἰναι τοῦ Ἀποστόλου σοφώτεροι , οὔτε νοοῦσιν ἃ λέγουσιν , οὔτε περὶ τίνων διαβεβαιοῦνται . εἰ γὰρ ὅλως πιστεύουσιν , ὅτι πολὺς ὁ περὶ τοῦ Μελχισεδὲκ λόγος καὶ δυσερμήνευτος , εἰπάτωσαν ἐν ποίῳ μέρει ἐστὶ δυσερμήνευτος . πότερον , τῷ ἡμετέρῳ ἣ τῷ ἐκείνων . ἡμεῖς γὰρ λέγομεν ὅτι ἑρμηνεύεται ὁ Μελχισεδὲκ εἰς τὸν Κύριον , καὶ πολὺς ἡμῖν ἐστιν ὁ λόγος καὶ δυσερμήνευτος . ἐκεῖνοι δὲ φασὶν , ὅτι Θεὸς φύσει ἐστίν . εἰ δὲ φύσει Θεός ἐστι , πῶς δυσερ - μήνευτος ; ὁ γὰρ Θεὴ φύσει καθολικῶς πιστεύεται ἀνερμήνευτος , οἱ δὲ τύποι ἑρμηνεύονται . διὰ τοῦτο ἴδωμεν τίνι μαρτυρεῖ ὁ ἅγιος Παῦλος εἰπὼν , “ περὶ οὗ πολὺς ἡμῖν ὁ λίͅγος καὶ δυσερμή - “ κύτος , ἡμῖν ἣ ἐκείνοις ; εἰ ἐκείνοις ὡς περὶ Θεοῦ τοῦ Μελχισεδὲκ εἰρηκὼς , ἑρμηνευσάτωσαν τὸν Θεὸν αὐτῶν , ὡς νοήσαντες αὐτὸν φύσει Θεόν . εἰ δὲ μήγε , ἡμεῖς ἐν Κυρίῳ κατὰ δύναμιν τὰ τοῦ Μελχισεδὲκ ὡς τυπικὰ ἑρμηνεύσωμεν , κατὰ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ἁγίου Παύλου , καὶ παυσάσθωσαν βλασφημοῦντες . Πρῶτον μὲν γὰρ ἡ νῦν Ἱερουσαλὴμ Ἰεβουσῦ ἐκαλεῖτο . ὄθεν γινώσκομεν ὅτι ἐκ τῶν καθαιρεθέντων ἑπτὰ ἐθνῶν ἦν ὁ Μελχισεδὲκ , Ιεβουσὼν γὰρ ἐτύγχανεν . ὕστερον δὲ μετὰ τὸ ἐκβληθῆναι τὰ ἔθνη , καὶ κατοικῆσαι τὸν λαὸν , ἀπεκλήρωσεν αὐτὴν ὁ Θεὸς τοῖς ἱερεῦσι τοῦ ἐκεῖ ἀναφέρεσθαι τὰς θυσίας ἐκ παντὸς τόπου τῶν Ἰουδαίων , ὅθεν καὶ μετὰ τὸ καταπαῦσαι ἀπὸ τῶν πολέμων , μετωνόμασαν τὴν πόλιν Σαλήμ , ὁ ἐστιν εἰρήνη · Ἱερουσαλὴμ δὲ εἰρήνης . τούτου χάριν ὁ Μελχισεδὲκ παρὰ τῷ Παύλῳ καὶ τῇ γραφῇ , βασιλεὺς εἰρήνης ἑρμηνεύεται . ἐν αὐτῇ γὰρ ἐβασίλευσε τὸ πρότερον . ὡς εἴτις εἴποι βασιλεὺς Σέλγης · σέλγη δὲ , ἁγνεία ἑρμηνεύεται . οὐκοῦν εἰκότως ὁ μὲν ἡγούμενος Σέλγης κατὰ τὸ τῆς πόλεως ὄνομα , ἡγούμενος . ἁγνείας ἑρμηνευέται . οὐ φύσει μέν ἁγνείας ἐστὶν ἡγούμενος , ἀλλὰ τῇ καθιερωμένῃ ὀνομασίᾳ . Χριστὸς δέ ἐστι φύσει ἁγνείας ἡγούμενος · ἆρα οὐ νοοῦσιν ὅτι ὁ Μελχισεδὲκ καθ’ ἑρμηνείας ὀνομαστικῆς βασιλεὺς εἰρήνης λέγεται . εἰ μὲν γὰρ Ἱερουσαλὴμ αὕτη ἐστὶν ἡ ἐπουράνιος ἔνθα ἐβασίλευσεν , ἤτω καὶ ὁ ἡγούμενος αὐτῆς φύσει βασιλεὺς εἰρήνης . εἰ δὲ αὕτη τύπος ἐστι τῆς ἄνω Ἱερουσαλὴμ , φανερὸν ὅτι καὶ οὗτος τυπικῶς ὠνόμασται βασιλεὺς εἰρήνης , διὰ τὴν ὁμωνυμίαν τῆς πόλεως . τὸ δὲ βασιλεὺς δικαιοσύνης , τοῦ οἰκείου ὀνόματός ἐστιν ἑρμηνεία , τουτέστι Μελχισεδὲκ , γλώσσῃ τῇ Χανανίτιδι , καθὼς παρὰ τῶν ἐπισταμένων ἐμάθομεν , ὡς ἄν τις εἴποι , Ἀμβρόσιος ὃ ἑρμηνεύεται ἀθάνατος . τί οὖν ; ἐπειδὴ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων Ἀμβρόσιοι ὠνομάσθησαν , παρὰ τοῦτο καὶ φύσει ἀθάνατοι εἰσι κατὰ τὴν ἐπωνυμίαν ; οὐ πάντως . πόσοι γὰρ Εὐγένιοι λέγονται , δοῦλοι ὄντες ; πόσοι Πολυχρόνιοι ; καὶ ἐγένοντο ὀλιγοχρόνιοι , καὶ Ἀθανάσιοι θνητοὶ ὄντες ; καὶ Δημοκράται καὶ οὐδενὸς ἐκράτησαν ; καὶ εὑρέθησαν οἱ χρηματισμοὶ ἀκατάλληλοι τοῖς πράγμασιν ; πειδὴ δὲ τὰς ὀνομασίας ἡρμηνεύσαμεν , κατὰ δύναμιν , φέρε ὡς οἷόν τε καὶ τὰ πράγματα πάλιν . ὥσπερ γὰρ ὁ Ἀβραὰμ μετὰ τῶν ἰδίων οἰκογενῶν τριακοσίων δεκαοκτὼ ὁπλισάμενος ἐπὶ τοῦ Μελχισεδὲκ , καὶ τοὺς ἀλλοφύλους ἐτροπώσατο , οὕτως ἐπὶ οἱ ὄντως οἰκογενεῖς αὐτοῦ τριακόσιοι δέκα καὶ ὀκτὼ πατριάρχαι , ἐν τῇ Νικαέων πόλει ἀποστολικῶς ὁπλισάμενοι , τὰς αἱρέσεις ἐτροπώσαντο . εἶδες ἑρμηνείαν προσφυῆ ; τότε ὁ Μελχισεδὲκ ἐξήνεγκεν ἄρτους , καὶ οἶνον εἰς ἀνάπαυσιν τοῖς ἐπαναστρέφουσιν ἀπὸ τοῦ πολέμου , ὁμοίω καὶ ὁ Χριστὸς ὁ μέγας ἀρχιερεὺς τοῖς ἐκ τοῦ νοεροῦ πολέμου πρὸς αὐτὸν ἀναστρέφουσι , δίδωσιν ἄρτον καὶ οἶνον ἡγιασμένον , λέγων , “ λάβετε ἐξ αὐτοῦ πάντες . ” πάλιν Ἁβραὰμ δεκάτας ἀπὸ τῶν ἀκροθινίων τῷ ἱερεῖ τοῦ καὶ οἱ ἐφάμιλλοι τῆς ἐκείνου πίστεως προσφέρουσι τῷ Χριστῷ τὰ ἀκροθίνια . αἱ γὰρ πέντε αἰσθήσεις δισσῶς ἀνατεθεῖσαι αὐτῷ , νοερῶς λέγω καὶ ἰδικῶς δεκάται τινές εἰσι τῶν μορίων τῆς φύσεως ἡμῶν , τῆς ποτε αἰχιιαλωτισθείσης ὑπὸ τῶν νοητῶν ἀλλοφύλων , κάτα τῆ των προειρημένων ἱστορίαν · Ἇρα διὰ τῶν εἰρημένων ἐνόησας , πῶς πολὺς ἡμῖν ὁ λόγος καὶ δυσερμήνευτος · μὴ οὖν τοὺς τύπους λέγε ἀληθεῖς , μηδὲ ἀκούσας ἀπάτορα καὶ ἀμήτορα διὰ τὸ ἀγενεαλόγητον , λογίζου διὰ τοῦτο Υἱὸν Θεοῦ φύσει . Καὶ τοῦτο δὲ ἀναγκαῖον πυθέσθαι πη αὐτῶν . πῶς ὁ Θεὸς Λόγος , μὴ ἔχων σάρκα τότε ἱεράτευσε , καὶ ὑπὲρ τίνος . εἰ ὑπὲρ τοῦ κόσμου λέγεις , καὶ ποῦ ἔστι τοῦ Θεοῦ , χωρὶς γὰρ αἱματεκχυσίας ἤκουσας ὅτι οὐ γίνεται ἄφεσις · τίνες δέ εἰσιν οἱ τῆς ἱερωσύνης κήρυκές τε καὶ μάρτυρες ; εἰ δὲ λέγουσιν ὅτι αὐτὸς μέν ἐστι τύπος , τύπος δὲ ἐγένετο τῶν μελλόντων , οὐκοῦν ὁ ἄσαρκος τοῦ σαρκοθησομένου τύπος εὑρίσκετο . μᾶλλον δὲ αὐτὸς ἑαυτῷ τύπος ἐγένετο . ὅπου δὲ αὐτὸς πάρεστιν , οὐ λέγεται τύπος , ἀλλὰ ἀλήθεια . εἰ δὲ τότε ἀλήθεια , ἐπὶ τῆς σαρκώσεως τι ἐροῦμεν ; πῶς δὲ ἡ γραφὴ λέγει , ὅτι ἑτέραις γενεαῖς τὸ μυστήριον τοῦτο οὐκ ἐρωρίσθη , ὡς νῦν ἀπεκαλύφθη τοῖς ἁγίοις Ἀποστόλοις αὐτοῦ καὶ προφήταις ; τότε δὲ οὐ προφῆται ἐβόησαν περὶ τούτου , οὐδὲ Ἀπόστολοι , ἀλλὰ τί λέγουσιν ; εἰ μὴ ἢν Θεὸς , πῶς ἦν ἱερεὺς πρὸ νόμου ; ἡμεῖς δὲ πρὸς αὐτούς . ἱερωσύνη λέγεται , διὰ τὸ θύειν τῷ Θεῷ θυσίαν , ἄνθρωπον ἔνσαρκον , χωρὶς δὲ σαρκὸς ἱερεὺς οὐκ ὀνομάζεται · ὥσπερ οὖν ἔθυσε τῷ Θεῷ Ἄβελ πρὸ νόμου , καὶ διὰ τοῦτο ἀποδέδεικται ἱερεὺς , καὶ Νῶε καὶ Ἰακὼβ , οὕτω καὶ ὁ Μελχισεδὲκ πρὸ νόμου ἦν ἱερεύς . ἀλλὰ φασὶ , τούτους οὐκ εἶπεν ἡ γραφὴ ἱερεῖς . ἡ μὲν θεία γραφὴ οὐ περιττολογεῖ . εἰ δὲ ὅλως ζητεῖτε τὴν διαφορὰν τοῦ πράγματος , ὁ Μελχισεδὲκ οὐκ ἔθυσεν , ἀλλὰ μόνον ὠνομάσθη . βεβαιότεροι οὖν εἰσὶν οὗτοι θύσαντες , ἢ ἐκεῖνος ὁ μόνον ὀνομασθείς · ἐπειδὴ τὸ θύειν , ἱερωσύνης μᾶλλον ἐστὶν , ἣ τὸ χρηματίζειν . τὴν δὲ τοιαύτην διαφορὰν τῇ ἐκείνων ἀκαιρολογίᾳ παρεθήκαμεν · ἡμεῖς δὲ ἐν Κυρίῳ κἀκεῖνον κἀκείνους ὁμοίως ἱερεῖς ἔχομεν τοῦ Θεοῦ . Θαυμάζω δὲ πῶς οὐκ ἤκουσαν τοῦ μακαρίου Πέτρου σαφῶς περὶ αὐτῶν λέγοντος , ὅτι “ ἔσονται ψευδοδιδάσκαλοι , οἵτινες παρεισ - “ ἄξουσιν αἱρέσεις ἀπωλείας . ” προσφυῶς δὲ εἰρήκει τὸ “ παρεισ - “ άξουσι . ” καιροσκοποῦσι γὰρ ὄντως , καὶ καθὼς ἃν εὕρωσι τοὺς παρατυγχάνοντας , κάτα τὸ αὐτὸ καὶ τὰς ἀποκρίσεις ποιοῦνται . ποτὲ μὲν γὰρ αὐτὸν λέγουσι φανερῶς Θεὸν , πότε δὲ πανούργως ὁμολογοῦσιν ὅτι ἡμεῖς αὐτὸν ἱερέα τοῦ Θεοῦ ὀνομάζομεν , καθὼς καὶ ἡ θεία γραφή . εἰ δὲ ὅλως τῇ θείᾳ γραφῇ πιστεύουσιν , εἰπάτωσαν πάντα τὰ κατὰ τὴν γραφήν . πρῶτον ἡ γραφὴ Θεὸν αὐτὸν οὐ λέγει , μηδὲ ἐκεῖνοι λεγέτωσαν , ὁμολογησάτωσαν δὲ κατ’ αὐτὴν ὅτι ἀφωμοιωμένος ἐστὶ τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ , καὶ οὐ φύσει υἱὸς , καὶ ὅτι ἑρμηνευόμενός ἐστι βασιλεὺς δικαιοσύνης , καὶ οὐ φύσει , καὶ ὅτι ἐφ’ ὃν λέγεται ταῦτα , φυλῆς ἑτέρας μετέσχηκε , καὶ μὴ περικοπὴν ἀμφιρεπῆ ἐκλεγέσθωσαν , ὡς καὶ πείθειν ἀναγκαζόμεθα . Ἐκεῖνοι δὲ ὅταν ἴδωσι τοὺς ὑπ’ αὐτῶν πλανηθέντας , μετανοῆσαι θέλοντας , οἷα σπείραις ταῖς πιθανολογίαις δίκην ὄφεως περιελιττόμενοι , σφίγγουσι τοὺς ἀποδρᾶναι βουλομένους , λέγοντες , εἰ καὶ μὴ ἔστι φύσει Θεὸς ὁ Μελχισεδὲκ , οὐδὲν ἁμαρτάνομεν ἄνθρωπον θεοποιήσαντες . γέγραπται γὰρ , “ ἐγὼ εἶπα θέοι ἐστε , ” καὶ οὐκ εἰδότες ὅτι ἡ τοιαύτη διχόνοια ἀβέβαιον τὴν εἰς Χριστὸν πίστιν αὐτῶν ἀποδείκνυσιν . οὕτω γὰρ τὸν Κύριον πάντες ἄνθρωπον ἡγήσονται , καὶ οὐκέτι ὡς ἔστι Σωτῆρα καὶ Θεὸν καὶ δεσπότην , λατρεύειν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα παρασκευάζουσιν . ἀνάγκη οὑν καὶ ἡμεῖς ἐντολὴν ἔχοντες τὸ “ γίνεσθε φρόνιμοι ὡς οἱ ὄφεις , μιμήσασθαι τὴν ἐκείνων πανουργίαν , καὶ τοῖς ἀγχιστρόφοις νοήμασιν ἐκλύειν αὐτῶν τὰς τοιαύτας περιελίξεις , ὅμοια λέγοντας · ὅτι κἂν ᾖ Θεὸς ὁ Μελχισεδὲκ , οὐδὲν ἁμαρτήσομεν ἐν τούτῳ , ἄνθρωπον αὐτὸν ἔχοντες καὶ ὀνομάζοντες . γέγ ῥάπται γὰρ , “ ὅτι οὐκ “ ἔστιν ἕτερον ὄνομα ὑπὸ τὸν οὐρανὸν ἐν ᾧ δεῖ σωθῆναι ἡμᾶς , ἀλλ’ ἣ “ Κύριος Ἰησοῦς , τὸ πλήρωμα τοῦ τὰ πάντα ἐν πᾶσι πληρουμένου . ἀκουσέτωσαν τοῦ Ἀποστόλου παραγγέλλοντος , μὴ δεῖν τοῦ εὐαγγελίου δευτεροκήρυκας παραδέχεσθαι , ἐν οἷς γράφει , “ εἰ ἔστιν “ εὐαγγέλιον ἕτερον ὃ οὐκ ἐδέξασθε , καλῶς ἠνείχεσθε . ” εἰ οὖν οὕτω τὰ τοῦ εὐαγγελίου σφραγίζει , τί πείσονται λοιπὸν οἱ τὰς αἱρέσεις παρεισάγοντες ; οἱ αἱρετισάμενοι ὅσα μηδεὶς τῶν ἁγίων ὠμολόγησεν ; εἰ δὲ ἐκτὸς τῆς τοιαύτης ὁμολογίας , τοῦ νομίζειν φημὶ Θεὸν τὸν Μελχισεδὲκ , ἑαυτοὺς λογίσονται , μὴ δύνασθαι σωθῆναι , δηλονότι πάντας τοὺς ἁγίους ὡς μὴ σωθέντας ἔχουσι πη ἑαυτοῖς βλέπειν , πόσαις βλασφημίαις περιπέπτωκας διὰ τὴν τοιαύτην σου κακοπιστίαν , μᾶλλον δὲ παντελῆ ἀπιστίαν ; τὸ δὲ πῶς , μάθε . σημεῖα Μελχισεδὲκ οὐκ ἐποίησεν , ἐντολὰς οὐκ ἔθετο , ἀπειλὰς οὐχ ὡρίσατο , ὑπὲρ ἡμῶν οὐκ ἀπέθανε , Πνεύματος Ἁγίου μετοχὴν οὐκ ἐδωρήσατο . ἀγνοῶ λοιπὸν τίνα τῆς πρὸς ἐκεῖνον πίστεως ἐχέγγυον ἔχεις πληροφορίαν . εἰ δὲ λέγεις ὅτι ταῦτα πάντα σαρκωθεὶς παρέσχεν ἡμῖν , πλέον ἑαυτὸν ὑπόδικον τῆς κακοπῖστίας ἐλέγχεις . ἐν οἷς γὰρ ἡμῖν ἑαυτὸν διὰ τῶν ῥημάτων καὶ πραγμάτων ἐφανέρωσεν ὁ Κύριος , ἐν τούτοις καὶ πιστεύειν ἐνετείλατο . οὐκοῦν ὅσοι Θεὸν τὸν Μελχισεδὲκ , ἣ φύσει Υἱὸν Θεοῦ , φανερῶς ᾿Ιουδαΐζουσι . διότι Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ ἐκ Μάριας γεννηθεὶς , αὐτός ἐστιν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος , καὶ οὐδὲν αὐτῷ λείπει ἵνα πάλιν ἀλλαχοῦ ζητήτωμεν τὸ πλήρωμα . ἐπεὶ τοίνυν ἀνεκαθήραμεν τὸ ἀποστολικὸν τοῦτο χωρίον , τὰ τῆς αἱρέσεως ἐκτεμόντες ζιζάνια , φέρε πάλιν αὐτὰ τὰ ῥητὰ , εἰς μέσον θέντες θεωρήσωμεν . Οὗτος γὰρ ὁ Μελχισεδὲκ , βασιλεὺς Σαλήμ ἱερεὺς τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου , ὁ συναντήσας Ἀβραὰμ ὑποστρέφοντι ἀπὸ τῆς κοπῆς τῶν βασιλείων , καὶ εὐλογήσας αὐτόν , ᾧ καὶ δεκάτην ἀπὸ πάντων ἐμέρισεν Ἁβραάμ . Χρυσοστόμου κατα ϊ * * * h Ἐνταῦθα βούλεται δεῖξαι ὅτι τῆς κατὰ τὸν Ἀαρὼν ἱερωσύνης ὁ τρόπος οὐκέτι φαίνεται , οὐδὲ ἐπανήξει λοιπόν . καὶ ῥητῶς τοῦτο ἀπὸ τῶν γραφῶν ποιεῖ φανερόν · καὶ τὸ δὴ θαυμαστὸν ὅτι ἐν τῷ τύπῳ δείκνυσι πολλὴν οὖσαν τὴν διαφοράν . ἀπὸ γὰρ τοῦ τύπου ἀεὶ πιστοῦται τὴν ἀλήθειαν , ἀπὸ τῶν παρελθόντων , διὰ τὴν ἀσθένειαν τῶν ἀκροατῶν . Θεοδωρήτου . Ἀφηγηματικῶς μὲν οὖν δοκεῖ ποιεῖσθαι τοὺς λόγους ἐνταῦθα , προκατασκευάζει δὲ τὸ προκείμενον , τουτέστιν τῆς κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ἀρχιερωσύνης τὸ βέβαιον . τούτου γὰρ δὴ χάριν καὶ τὸν Ἁβραὰμ δείκνυσιν εὐλογούμενον , καὶ τῶν λαφύρων τὴν δεκάτην προσφέρονται , ἵνα δείξῃ καὶ τῷ τύπῳ τὸν πατριάρχην παραχωροῦντα . Χρυσοστόμου . Πλὴν ἀναγκαῖον ὀλίγα πρότερον προειπεῖν , ὥστε σαφεστέραν γενέσθαι τῶν λεγομένων τὴν ἑρμηνείαν . Ἁβραὰμ ἐπανελθὼν ἀπὸ τῆς Πέρσιδος ἐγέννησε τὸν ᾿Ισαὰκ , εἶτα ἐκεῖνος τὸν Ἰακὼβ , ὁ Ἰακὼβ δώδεκα παῖδας , ἐξ ὧν ἐγένοντο δώδεκα φυλαὶ , μᾶλλον δὲ δέκα καὶ τρεῖς . ἀντὶ γὰρ τοῦ Ἰωσὴφ οἱ παῖδες αὐτοῦ Ἐφραὶμ καὶ Μανασσῆς ἐγένοντο φύλαρχοι . καὶ καθάπερ ἑκάστῳ τῷ υἱῷ Ἰακὼβ ἐπώνυμος ἦν ἡ φυλὴ , τοῦ Ροβιὴμ , τοῦ Συμεὼν , τοῦ Λευῒ , τοῦ Ἰούδα , τοῦ Ἰσάχαρ , τοῦ Ζαβουλὼν , τοῦ Νεφθαλεὶμ , τοῦ Δὰν , τοῦ Γὰδ , τοῦ Ἀσὴρ , τοῦ Βενιαμὴν , οὕτως ἃν τοῦ Ἰωσὴφ οἱ παῖδες οἱ ἐκείνου Μανασσῆς καὶ Ἐφραὶμ , δύο φυλῶν γεγόνασιν ἐπώνυμοι καὶ ἐκαλοῦντο φυλαὶ , ἡ μὲν , τοῦ Ἐφραὶμ , ἡ δὲ τοῦ Μανασσῆ . τῶν δεκατριῶν δὲ τούτων φυλῶν αἱ μὲν ἄλλαι πᾶσαι ἀγροὺς ἔσχον καὶ προσόδους πολλὰς , καὶ ἐγεώργουν πᾶσαι , καὶ τὰ ἄλλα πάντα ἔπραττον τὰ βιωτικά · ἡ δὲ τοῦ Λευὶ φυλὴ ἱερωσύνῃ τιμηθεῖσα μόνῃ , τῶν μὲν βιωτικῶν ἀπήλλακτο , καὶ οὔτε ἐγεώργουν , οὔτε τέχνας μετίεσαν , οὔτε ἄλλο τί τοιοῦτον ἐπραγματεύοντο , ἀλλὰ τῇ ἱερωσύνῃ προσεῖχον μόνῃ , καὶ δεκάτας ἐλάμβανον παρὰ παντὸς τοῦ λαοῦ , οἴνου καὶ πυρῶν καὶ κριθῶν καὶ οἷα ἐδίδοσαν ἅπαντες . καὶ τοῦτο ἦν αὐτοῖς πρόσοδος , καὶ οὐκ ἐξῆν ἐξ οὐδεμιᾶς ἄλλης φυλῆς ἱερέα γενέσθαι ποτέ . ἀπὸ ταύτης ἐγένετο τῆς φυλῆς Ἀαρὼν , τῆς τοῦ Λευὶ λέγω · καὶ κατὰ διαδοχὴν οἱ ἔγγονοι ἐκείνου , τὴν ἱερωσύνην ἐδέχοντο , καὶ οὐδεὶς οὐδέποτε ἑτέρας φυλῆς ἐγένετο ἱερεύς . οὕτως οὖν οἱ Λευῖται δεκάτας ἐλάμβανον παρὰ τῶν ἄλλων φυλῶν , καὶ οὕτως ἐτρέφοντο · ἀλλὰ πρὸ τοῦ Ἰσαὰκ καὶ τοῦ Ἰακὼβ ἐπὶ τοῦ Ἁβραὰμ , οὔπω γενομένου Μώσεως , οὐδὲ νόμου γραφέντος , οὐδὲ τῆς ἱερωσύνης τῆς Λευιτικῆς δήλης οὔσης , οὐ σκηνῆς , οὐ ναοῦ γενομένου , οὐ τῶν φυλῶν διακεκριμένων , οὐ τῆς Ἰερουσαλὴμ φαινομένης , οὐδενὸς ὅλως οὐδέπω τῶν κατὰ Ἰουδαίους πραγμάτων ἀρχὴν λαβόντος , ἐγένετο Μελχισεδὲκ ἱερεὺς τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου , ισως αυτοχειροτονητος ὤν . Ἑξαημέρου . Οὕτως γὰρ ἦσαν τότε οἱ ἱερεῖς , ἤτοι οὖν διὰ τῇ ἡλικίᾳ προβῆναι οἱ προσήκοντες αὐτῷ ἀπονεμήκασι τὴν τιμήν . ἣ καὶ αὐτὸς ἱερατεύειν ἐπετήδευσε , καθάπερ Ἄβελ , καθάπερ Νῶε , καθάπερ Ἀβραὰμ , καθάπερ τὰς θυσίας προσῆγον . Κατὰ ᾿Ιουδαίων . Οὗτος ὁ Μελχισεδὲκ ὁμοῦ καὶ καὶ ἱερεὺς ἦν · τύπος γὰρ ἔμελλε γενέσθαι τοῦ Χριστοῦ καὶ μέμνηται αὐτοῦ σαφῶς ἡ γραφή . ἐπειδὴ γὰρ Ἁβραὰμ τοῖς Πέρσαις ἐπιπεσὼν , καὶ τὸν ἀδελφιδοῦν τὸν ἑαυτοῦ τὸν Λὼτ ἐξαρπάσας τῶν ἐκείνων χειρῶν , καὶ τὰ λάφυρα πάντα λαβὼν , ἐπανῄει νικήσας κατὰ κράτος ἐκείνους , οὕτω περὶ τοῦ Μελχισεδὲκ φησὶν ἡ γραφὴ , “ καὶ Μελχισεδὲκ βασιλεὺς Σαλὴμ ἐξήνεγκεν ἄρτους καὶ οἶνον . “ ἦν δὲ ἱερεὺς τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου , καὶ εὐλόγησε τὸν Ἀβραὰμ “ καὶ εἶπεν , εὐλογημένος Ἅβραμ τῷ Θεῷ τῷ ὑψίστῳ , ὃς ἔκτισε τὸν “ οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . καὶ εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ὁ ὕψιστος , ὃς παρέ - “ δωκε τοὺς ἐχθρούς σου ὑπὸ χειρός σου . καὶ ἔδωκεν αὐτῷ δεκάτην “ ἀπὸ πάντων Ἅβραμ . ” Ἑξαημέρου . Ἀλλὰ τίς καὶ αὕτη ἡ ἱστορία . οἱ τέσσαρες βασιλεῖς Περσῶν , Ἀμαρφὰθ , Ἀριὼθ , Χολοδογομὸρ , καὶ Θαρθὰμ , ἐπεστράτευσαν τοῖς πέντε βασιλεῦσι Σοδόμων , οἳ δώδεκα ἔτη ἐδούλευον τῷ Χοδολογομὸρ , τῷ δὲ τρισκαιδεκάτῳ ἀπέστησαν , καὶ διὰ τοῦτο Χοδολογομὸρ ἦλθε , καὶ οἱ μετ’ αὐτοῦ βασιλεῖς , καὶ κατέκοψαν τοὺς γίγαντας τοὺς ἐν Ἀσταρὼθ , τουτέστι τοὺς ἰσχυροὺς , κατὰ τὴν τοῦ σώματος ἕξιν , καὶ ἔθνη ἰσχυρὰ ἅμα αὐτοῖς καὶ τοὺς ἄρχοντας τῶν Ἀμαληκιτῶν ἐτροπώσαντο . ἐπὶ τούτους ἐξῆλθον οἱ πέντε βασιλεῖς παρατάξασθαι . καταπλαγέντες δὲ αὐτῶν τὴν ἀνδρείαν , εἰς φυγὴν ἐτράπησαν . οἱ δὲ Πέρσαι πάντα τὰ αὐτῶν λαβόντες , καὶ τὴν ἵππον καὶ τὰ βρώματα , καὶ τὸν Λὼτ , καὶ τὴν ἀποσκευὴν αὐτοῦ , ᾤχοντο . παραγενόμενος δέ τις τῶν ἀνασωθέντων , ἀνήγγειλεν Ἅβραμ τῷ περάτῃ , τουτέστι τῷ ἀπὸ τῆς Χαλδαίας ἐπανελθόντι , τοῦ ἀδελφιδοῦ τὴν αἰχμαλωσίαν , καὶ τὴν ἐν Σοδόμοις πόρθησιν , καὶ τὴν μετ’ αἰσχύνης φυγήν . Ὁ δὲ ἀναβάζεται τοῖς Πέρσαις ἐπιστρατεύειν , οὐ παρὰ τὴν ἀρχὴν αὐτὴν ἀκεραίων ἑκατέρων ἔτι μενόντων τῶν μερῶν , ἀλλὰ προτροπωθέντων ἁπάντων ὡς εἴπομεν , καὶ τῆς νίκης παρὰ τοῖς πολεμίοις οὔσης , καὶ οὐδενὸς αὐτοὺς ἔτι ἐνεγκεῖν δυναμένου · τῶν μὲν ἄρδην κατακοπέντων , τῶν δὲ κρατουμένων , τῶν δὲ δουλευόντων παρ’ αὐτοῖς · ἀλλ’ ὅμως οὐδὲν αὐτὸν τούτων οἴκαδε μένειν ἔπεισεν , ἀλλ’ ὑπὸ τῆς σφοδρᾶς ἀθυμίας τῶν γενομένων πληγεὶς ἀπῄει κοινωνήσων ἐκείνοις τῶν κακῶν , καὶ εἰς προῦπτον ῥίψων θάνατον ἐαυτόν . τὸ γὰρ μετὰ τριακοσίων δέκα καὶ ὀκτὼ πρὸς τοσαύτην παρατάττεσθαι στρατιὰν , οὐδὲν ἕτερον ἣ ταῦτα λογιζομένου ἦν , καὶ πρὸς αἰχμαλωσίαν καὶ πρὸς τιμωρίαν καὶ πρὸς μυρίους παρεσκευασμένους θανάτους . ἀπῆλθε μὲν οὖν ὡς καὶ αὐτὸς τῆς βαρβαρικῆς ἀπολαύσων ὠμότητος , τῇ δὲ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίᾳ διασωθεὶς , ἐπανῆλθε μετὰ τῆς αἰχμαλωσίας καὶ τοῦ συγγενοῦς , οὐχ ἁπλῶς γεμὴν ἅπαντας ἔλαβεν , ἀλλὰ τοὺς οἰκογενεῖς τοὺς συνανατρφέντας τῷ Λὼτ , ἵνα μετὰ πολλῆς εὐνοίας τὴν ἐκδίκησιν ποιήσωνται , ὡς ὑπὲρ οἰκείου δεσπότου λοιπὸν ἀγωνιζόμενοι . Κυρίλλου Γλαφυρῶν . Ἐξοπλίζει μὲν οὖν τοὺς οἰκογενεῖς , καὶ ἑτέρους τινὰς τῶν συνωμοτῶν , Ἐσχὼλ , Ἀννὰν , καὶ Μαμβρῆ . ἀντεξάγει δὲ τοῖς νενικηκόσιν , οὐκ ἀγεννῶς , καὶ τῆς ἐκείνων πλεονεξίας ἀπαλλάττει τὸν ἀδελφόπαιδα , καὶ σὺν αὐτῷ πλείστην ὅσην ἀνασώζει πληθὺν συνηδικημένων καὶ κινδυνεύσασαν · ὑπονοστοῦντι δὲ οἴκοι , καὶ τῆς κατ’ ἐχθρῶν εὐανδρίας λαμπρὰ φέροντι τὰ γνωρίσματα , προσυπήντων ἀναγκαίως οἱ διὰ τῶν αὐτοῦ πόνων ὠφελημένοι . γέγραπται γὰρ οὕτως , “ ἐξῆλθε δὲ βασιλεὺς Σοδόμων μετὰ τὸ ὑποστρέψαι αὐτὸν ἐκ τῆς κοπῆς τοῦ Χοδολογομὸρ , καὶ τῶν βασιλέων τῶν μετ’ αὐτοῦ , εἰς τὴν κοιλάδα τὴν Σαυῆ , προσεπάγει δὲ , ὅτι καὶ “ Μελχισεδὲκ βασιλεὺς Σαλὴμ ἐξήνεγκεν “ ἄρτους καὶ οἶνον , ἦν δὲ ἱερεὺς τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου , καὶ εὐλό - “ γησε τὸν Ἁβραάμ . ” Χρυσοστόμου Ἑξαημέρου . Καὶ ὅρα πῶς διὰ τῆς εἰς τὸν πατριάρχην τιμῆς μυστήριόν τι αἰνίττεται · ἐξήνεγκε γὰρ ἄρτους καὶ οἶνον . σὺ δὲ ὁρῶν τοὺς τύπους , νόει μοι τὴν ἀλήθειαν , καὶ θαύμαζε τῆς θείας γραφῆς τὴν δύναμιν , πῶς ἄνωθεν καὶ ἐκ προοιμίων τὰ μέλλοντα ἔσεσθαι προεμήνυεν . οὐ μόνον δὲ τὸν δίκαιον ἀνακηρύττει ὁ Μελχισεδὲκ , ἀλλὰ καὶ τὸν Θεὸν δοξάζει , καὶ τὴν συμμαχίαν αὐτοῦ ἐπιγινώσκει λέγων , “ εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ὃς “ παρέδωκε τοὺς ἐχθρούς σου ὑποχειρίους σου , καὶ ἔδωκεν αὐτῷ “ δεκάτην ἀπὸ πάντων , ” δηλονότι ἐκ τῶν λαφύρων ὡν ἠμείψατο τὸν Μελχισεδὲκ , καὶ δεκάτην αὐτῷ ἀφώρισεν · ἐντεῦθεν ἤδη διδάσκαλος ἅπασι γινόμενος πολλὴν ἐπιδείκνυσθαι εὐγνωμοσύνην , καὶ τὰς ἀπαρχὰς προσάγειν τῶν παρὰ τοῦ Θεοῦ ἡμῖν παρασχεθέντων . Φίλων . Τὰ γὰρ τοῦ πολέμου ἀριστεῖα δίδωσι τῷ ἱερεῖ καὶ τὰς τῆς νίκης ἀπαρχάς . ἱεροπρεπεστάτη δὲ καὶ ἁγιωτάτη πασῶν ἀπαρχῶν ἡ δεκάτη , διὰ τὸ παντέλειον εἶναι τὸν ἀριθμὸν , ἀφ’ οὗ καὶ τοῖς ἱερεῦσι καὶ νεωκόροις αἱ δεκάται προστάξει νόμου καρπῶν καὶ θρεμμάτων ἀποδίδονται , ἄρξαντος τῆς ἀπαρχῆς Ἀβραὰμ , ὃς καὶ του γένους ἀρχηγέτης ἐστίν . Κυρίλλου . Ἀναγκαῖον οὖν καὶ ἡμᾶς μιμουμένους τὸν Ἀβραὰμ δεκάτην προσφέρειν τῷ Κυρίῳ . αὕτη δ᾿ ἃν εἴη τῶν δέκα ἐντολῶν ἡ ὑπερέχουσα , ἐφ’ ἧς ὁ νόμος κρέμαται καὶ οἱ προφῆται , τουτέστι τὸ ἀγαπῆσαι τὸν Θεὸν ἐξ ὅλης ψυχῆς καὶ δυνάμεως . πλήρωμα γὰρ νόμου τὴν ἀγάπην καὶ Παῦλος ὁρίζεται . ( ?? ) Δύναται δέ τις καὶ Μελχισεδὲκ γενέσθαι · εἰ γάρ τις νεκρωσει τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ τὸ τῆς σαρκὸς κατασβέσει φρόνημα , καὶ ταύτης τὴν σχέσιν ὁλοσχερῶς ἀποσείσεται , δι’ ἧς ἡ μόνῳ τῷ Θεῷ χρεωστουμένη χάρις , καθὼς καὶ σὺν οὐδενὶ τῷ λόγῳ καταμερίζεται , καὶ εἴ τις πάντα τὰ γνωρίσματα τοῦ κόσμου καὶ τῆς σαρκὸς χάριν τοῦ θείου λόγου καλῶς ἀπαρνήσεται , οὕτως ἀπάτωρ καὶ ἀμήτωρ γέγονε , καὶ ἀγενεαλόγητος , τῇ πρὸς τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ ξένῃ καὶ ἀρρήτῳ συναφείᾳ , ἔξω σαρκὸς καὶ κόσμου τῶν προπύλων γενόμενος . εἰ δὲ καὶ ἑαυτὸν πρὸς τούτοις ἀρνήσεται , καὶ ἀπολέσει τὴν ψυχὴν , τουτέστι τὴν κάτω ζωὴν μετὰ τῶν αὐτῆς ἐκτόπων θελημάτων , ἄναρχος ἔσται καὶ ἀτελεύτητος , οὐκέτι φέρων ἐν ἑαυτῷ τὴν κινουμένην ζωὴν , τὴν ἔχουσαν ἐν ἑαυτῇ ἀρχὴν ὁμοῦ καὶ τέλος . χρόνου δὲ ἀνώτερος ἔσται , ὁ πρὸ θανάτου θνήσκων , καὶ μηδὲ τὰς χρονικὰς ἡμέρας ἡγούμενος . εἰ δὲ καὶ ἐπαγρυπνήσει τῷ δώρῳ μέχρι τέλους μένων , ἔσται διηνεκῶς ἐν τῇ ἱερωσύνῃ , μὴ κωλυόμενος ἐν οὐδενὶ θανάτῳ κακίας ἢ φύσεως , καθάπερ Ἰουδαῖοι προσομιλεῖν τῷ καθαρῷ καθαρῶς . Χρυσοστόμου κατα ᾿Ιουδαίων . Ἀλλ’ ὅπερ ἀποδεῖξαι ἐπαγ - γειλάμεθα , ὅτι οὐκέτι ὁ τρόπος ἐκεῖνος τῆς Ἰουδαϊκῆς ἱερωσύνης ἐπανελεύσεται , τοῦτο χρὴ παραστήσαι . ἀν’ τοίνυν φάνῃ τις τῶν προφητῶν λέγων ὅτι μετὰ τὸν Ἀαρὼν καὶ τὴν ἱερωσύνην ἐκείνην καὶ τὰς θυσίας ταύτας καὶ τὰς προσφορὰς ἀναστήσεται ἱερεὺς ἕτερος , οὐκ ἀπὸ τῆς φυλῆς ἐκείνης , ἀλλ’ ἐξ ἑτέρας φυλῆς , ἀφ’ ἧς οὐδέποτε γέγονεν ἱερεὺς , οὐ κατὰ τὴν τάξιν Ἀαρὼν ἀλλὰ κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ , εὔδηλον ὅτι ἡ μὲν παλαιὰ πέπαυται ἱερωσύνη , ἑτέρα δὲ νέα ἀντεισενήνεκται . εἰ γὰρ ἔμελλεν ἡ παλαιὰ κρατεῖν , οὐ κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ἀλλὰ κατὰ τὴν τάξιν Ἀαρὼν ἔδει λέγεσθαι . Τίς οὖν τοῦτο φησίν ; ὁ Δαβίδ · καὶ ποῦ τοῦτο φησίν ; “ εἶπεν “ ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου , Κάθου ἐκ δεξιῶν μου . ” εἶτα , ἵνα μὴ πέρι τινος τῶν πολλῶν ἀνθρώπων τοῦτο ὑποπτεύσει τίς λέγεσθαι , οὔ φησιν αὐτὸ Ἡσαΐας , οὐδὲ Ἱερεμίας , οὐδὲ ἄλλος τις προφήτης , ἰδιώτης γενόμενος , ἀλλ’ αὐτὸς ὁ βασιλεύς . ἵνα μάθῃς ὅτι βασιλεὺς κύριον ἑαυτοῦ τινὰ καλέσαι οὐ δύναται , ἀλλ’ ἣ τὸν Θεὸν μόνον . εἰ μὲν γὰρ ἰδιώτης ἦν , ἴσως ἄν τις εἶπε τῶν ἀναισχυντούντων , περὶ ἀνθρώπου λέγεσθαι . νυνὶ δὲ βασιλεὺς ὣν , ἄνθρωπον ἑαυτοῦ κύριον οὐκ ἃν ἐκάλεσε . πῶς δ᾿ ἃν , εἶπέρ τινος τῶν πολλῶν ἀνθρώπων ταῦτα ἔλεγεν ὁ Δαβὶδ , εἶπεν ἃν ὅτι ἐκ δεξιῶν ἐκάθισε τῆς μεγάλης δόξης ἐκείνης ; τοῦτο γὰρ ἀμήχανον . περὶ δὲ τούτου φησὶν , “ εἶπεν ὁ Κύριος τῷ “ Κυρίῳ μου Κάθου ἐκ δεξιῶν μου , ἕως ἃν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑπο - “ πόδιον τῶν ποδῶν σου . ” εἶτα ἵνα μὴ νομίσης αὐτὸν ἀσθενῆ εἶναι καὶ ἀδυνατοῦντα , ἐπήγαγε , “ μετὰ σοῦ ἡ ἀρχὴ , ἐν ἡμέρᾳ τῆς δυνά - “ μεώς σου , ” καὶ σαφέστερον δηλῶν ἔλεγεν , “ ἐκ γαστρὸς πρὸ “ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε . ” πρὸ ἑωσφόρου οὐδεὶς ἀνθρώπων γεγέννηται . “ σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ . ” οὐκ εἶπε κατὰ τὴν τάξιν Ἀαρών . ἐρώτησον τοίνυν τὸν Ἰούδα . εἰ μὴ ἔμελλεν ἡ ἱερωσύνη καταλύεσθαι ἡ παλαιὰ , τίνος ἕνεκεν ἕτερον εἰσήγαγεν ἱερέα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ; εἰς τοῦτο γοῦν τὸ χωρίον ἐλθὼν ὁ Παῦλος , ὅρα πῶς σαφέστερον αὐτὸ ἐποίησεν · εἰπὼν γὰρ περὶ τοῦ Χριστοῦ , ὅτι καθὼς ἐν ἑτέρῳ λέγει , “ σὺ ἱερεὺς εἰς “ τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχ̀ͅισεδὲκ , ” ἐπήγαγε , “ περὶ οὗ “ πολὺς ἡμῖν ὁ λόγος καὶ δυσερμήνευτος , ” εἶτα ἐπιτιμήσας αὐτοῖς πρὸς οὓς καὶ ἀπέστελλε δεῖ γὰρ ἐπιτέμνειν , λέγει τίς ἐστιν ὁ Μελχισεδὲκ , καὶ ἐπάγει τὴν ἱστορίαν , καὶ θεὶς τὴν διήγησιν πᾶσαν , ἐν συντόμῳ μυστικῶς αὐτὴν ἐθεώρησε , καὶ πρῶτον ἀπὸ τοῦ ὀνόματος λέγων , Πρῶτον μὲν ἑρμηνευόμενος βασιλεὺς δικαιοσύνης , ἔπειτα δὲ καὶ βασιλεὺς Σαλὴμ , ὅ ἐστι βασιλεὺς εἰρήνης , Χρυσοστόμου . Σεδὲκ γὰρ δικαιοσύνη λέγεται , μελχὶ δὲ βασιλεὺς , τὸ δὲ ὅλον Μελχισεδὲκ , βασιλεὺς δικαιοσύνης . ὁρᾷς καὶ ἐν τοῖς ὀνόμασι τὴν · ἀκρίβειαν ; τίς δέ ἐστι βασιλεὺς δικαιοσύνης , ἀλλ’ ἣ ὁ Κύριος ἡμῶν ᾿Ιησοῦς Χριστός ; ὥσπερ κατὰ τὴν ῾Εβραΐδα διάλεκτον , τὸ μελχὶ , βασιλεὺς σημαίνει , τὸ δὲ σεδὲκ δικαιοσύνη , οὕτω καὶ τὴν πόλι , ἑρμηνεύων ὁ Παῦλος ἐτυμολογίᾳ τινὶ κέχρηται . τὸ γὰρ σαλὴμ εἰρήνην ἐμφαίνει , ὃ πάλιν ἐστὶ τοῦ Χριστοῦ · αὐτὸς γάρ ἐστι βασιλεὺς εἰρήνης · οὗτος ἡμᾶς δικαίους ἐποίησε , καὶ εἰρηνοποίησε τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς . τίς ἄνθρωπος βασιλεὺς δικαιοσύνης καὶ εἰρήνης ἐστίν ; οὐδεὶς ἀλλ’ ἣ μόνος ὁ Χριστός . Θεοδωρήτου . ῾Ορᾷς πῶς καὶ ἀπὸ τῶν ὀνομάτων τοῦ Μελχισεδὲκ τὸ μέγεθος δείκνυσι , τοῦτο γὰρ τὸ Μελχισεδὲκ ὡς εἴρηται ὄνομα , βασιλεὺς δικαιοσύνης σημαίνει . οὗτος δὲ τῆς Σαλὴμ ἐβασίλευσεν , ἑρμηνεύεται δὲ τὸ Σαλὴμ εἰρήνη . δεῖξαι τοίνυν βούλεται διὰ τούτων , τύπον αὐτὸν ὄνομα τοῦ δεσπότου Χριστοῦ . αὐτὸς γάρ ἐστι κατὰ τὸν Ἀπόστολον ἡ εἰρήνη ἡμῶν , αὐτὸς κέκληται κατὰ τὸν προφήτην δικαιοσύνη ἡμῶν . Χρυσοστόμου ἑξαημέρου . Εἶτα καὶ ἑτέραν διαφορὰν “ ἀπάτωρ , ἀμήτωρ , ἀγενεαλόγητος , μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν ἔχων , “ μήτε ζωῆς τέλος . ἀφωμοιωμένος δὲ τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ , μένει “ ἱερεὺς εἰς τὸ διηνεκές . ” καὶ πῶς φησιν οἷόν τε ἄνθρωπον ὄντα ἀπάτορα εἶναι καὶ ἀμήτορα , καὶ μήτε γενεαλογίαν ἔχων , μήτε ζωῆς τέλος ; ἤκουσας ὅτι τύπος ἦν , μὴ τοίνυν ξενίζου , μηδὲ πάντα ἀπαίτει ἐν τῷ τύπῳ · οὐδὲ γὰρ ἃν εἴη τύπος , εἰ μέλλοι πάντα ἔχειν τὰ τῇ ἀληθείᾳ συμβαίνοντα . τί οὖν ἐστι τὸ εἰρημένον ; ὥσπερ οὗτος φησὶ διὰ τὸ μὴ μνημονευθῆναι τοὺς γεγεννηκότας , ἀπάτωρ λέγεται καὶ ἀμήτωρ καὶ ἀγενεαλόγητος , οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς διὰ τὸ μὴ ἐσχηκέναι μήτε ἐν οὐρανῷ μητέρα , μήτε ἐπὶ τῆς γῆς πατέρα , ἀγενεαλόγητος προσηγόρευται . Χρυσοστόμου . Ἐπειδὴ τοίνυν ἀντέπιπτε τῶ Ἀποστόλῳ , “ σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ , ” ἐκεῖνος δὲ ἐτεθνήκει , καὶ οὐκ ἐγένετο ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα , ὅρα πῶς αὐτὸ τεθεώρηκεν . καὶ τίς τοῦτο εἴποι ἂν περὶ ἀνθρώπου ; οὐ τῷ πράγματι φησὶ λέγω , τουτέστιν , οὐκ ἴσμεν τίνα πατέρα ἔσχεν , οὔτε τίνα μητέρα . οὐ πότε ἐδέξατο τὴν ἀρχὴν , οὐ πότε ἐτελεύτησε , καὶ τι τοῦτο φησί ; μὴ γὰρ ἐπειδὴ ἡμεῖς οὐκ ἴσμεν , οὐκ οὐδὲ ἔσχεν γονεῖς . καλῶς λέγεις . καὶ ἐτελεύτησε , καὶ ἔσχε γονεῖς . πῶς οὖν ἀπάτωρ , ἀμήτωρ , μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν , μήτε ζωῆς τέλος ἔχων ; τῷ μὴ ἐμφέρεσθαι · καὶ τί τοῦτο ; ὥσπερ οὗτος ταῦτα λέγεται τῷ μὴ γενεαλογεῖσθαι , οὕτως ὁ Χριστὸς αὐτῇ τῇ φύσει τοῦ πράγματος . ἰδοὺ τὸ ἄναρχον , ἰδοὺ τὸ ἀτελεύτητον . ὥσπερ τούτου οὐκ ἴσμεν οὔτε ἀρχὴν ἡμερῶν οὔτε ζωῆς τέλος διὰ τὸ μὴ γεγράφθαι , οὕτως οὐκ ἴσμεν τοῦ Ἰησοῦ , οὐ διὰ τὸ μὴ γεγράφθαι , ἀλλὰ διὰ τὸ μὴ εἶναι . ἐκεῖνο μὲν γὰρ τύπος , καὶ διὰ τοῦτο ἀπὸ τοῦ μὴ γεγράφθαι , τοῦτο δὲ ἀλήθεια , καὶ διὰ τοῦτο ἀπὸ τοῦ μὴ εἶναι . ὥσπερ γὰρ ἐν τοῖς ὀνόμασιν , ἐνταῦθα μὲν προσηγορίαι ἦσαν , βασιλεὺς δικαιοσύνης καὶ εἰρήνης , ἐκεῖ δὲ πραγμάτων ἀλήθεια , οὕτω καὶ ἐν τούτοις , ὁρᾷς ἄναρχον τὸν Υἱὸν , οὐ διὰ τὸ μὴ ἔχειν αἴτιον · τοῦτο γὰρ ἀδύνατον · ἔχει γὰρ Πατέρα , ἐπεὶ πῶς Υἱός ; ἀλλὰ κατὰ τὸ μὴ ἔχειν ἀρχὴν ζωῆς μήτε τέλος . Κατὰ ᾿Ιωάννην λόγοσ δ΄ . Εἰ δὲ οὐκ ἔστι συναΐδιος ὁ τῷ Πατρὶ , πῶς ἄπειρον αὐτῷ τὴν ζωὴν ἐρεῖς ; εἰ γὰρ ἀρχὴν ἄνωθεν ἔχει , κἂν ἀτελεύτητος ᾖ , ἄπειρος ὅμως οὐκ ἔστι . τὸ γὰρ ἄπειρον , ἑκατέρωθεν ἄπειρον εἶναι χρή . ὅπερ οὖν ὁ Παῦλος δηλῶν ἔλεγε , “ μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν , μήτε ζωῆς τέλος ἔχων , ” τότε ἄναρχον καὶ ἀτελεύτητον δηλῶν , ὥσπερ γὰρ τοῦτο οὐκ ἔχει πέρας , οὕτως οὐδὲ ἐκεῖνο , οὔτε γὰρ ἐνταῦθα τέλος , οὔτε ἐκεῖ ἀρχή . Χρυσοστόμου . Ἀφωμοιωμένος δέ φησι τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ · ποῦ ἡ ὁμοιότης ; ὅτι καὶ τούτου κἀκείνου τὸ τέλος ἀγνοοῦμεν καὶ τὴν ἀρχήν · ἀλλὰ τούτου μὲν παρὰ τὸ μὴ γεγράφθαι , ἐκείνου δὲ παρὰ τοῦ μὴ εἶναι · ἐνταῦθα ἡ ὁμοιότης . εἰ δὲ πανταχοῦ ἔμελλεν ἡ ὁμοιότης εἶναι , οὐκ ἔτι τύπος ἦν καὶ ἀλήθεια , ἀλλὰ τύπος ἀμφότερα · ὥσπερ οὖν καὶ ἐν ταῖς εἰκόσιν , ἔστι μέν τοι ὁμοῖον , ἔστι δὲ ἀνόμοιον , διὰ μὲν τῶν γεγραμμένων ὁμοιότης ἐστι τῶν χαρακτή - ρων . τῶν χρωμάτων δὲ ἐπιτεθέντων , τότε φανερῶς δείκνυται ἡ διαφορά . καὶ τό τε μὲν , ὅμοιον · τὸ δὲ ἀνόμοιον . Θεοδωρίτου . Ἄθρει κἀνταῦθα , τὸν ῾Αβραὰμ ἐγενεαλόγησεν ἡ θεία γραφὴ , καὶ ἄλλους δὲ πολλοὺς , καὶ πρὸ ἐκείνου , καὶ μετ ἐκεῖνον , καὶ τὸν ἐκείνου πατέρα , καὶ τὸν πάππον , καὶ τὸν ἐπίπαππον , καὶ τοὺς ἐκείνου προγόνους · προστέθεικε δὲ , ὅτι τόσων δὲ γενόμενος ἐτῶν , γεγέννηκε , καὶ τοσάδε πάλιν ἐπιβιώσας , τετελεύτηκε . τοῦ δὲ Μελχισεδὲκ , οὔτε τὸν πατέρα , οὔτε τὴν μητέρα , οὔτε τὸ γένος , ἐδίδαξεν η θεία γράφη , οὔτε πόσον ἐβίωσε χρόνον , οὔτε πότε τοῦ βίου τὸ πέρας ἀδέξατο . κατὰ τοῦτο τοίνυν οὗτος λέγεται “ ἀπάτωρ ” καὶ τὰ λοιπά . ὁ μέντοι δεσπότης Χριστὸς φύσει καὶ ἀληθῶς τούτων ἕκαστον ἔχει · ἀμήτωρ μὲν γάρ ἐστιν ὡς Θεὸς , ἐκ μόνου γὰρ γεγέννηται τοῦ Πατρὸς , ἀπάτωρ δὲ ὡς ἄνθρωπος · ἐκ μόνης γὰρ ἐτέχθη μητρὸς , τῆς παρθένου φημί · ἀγενεαλόγητος ὡς Θεὸς , οὐ γὰρ χρήζει γενεαλογίας ὁ ἐξ ἀγεννήτου γεγεννημένος Πατρός · οὐκ ἔσχηκεν ἀρχὴν ἡμερῶν · ἀΐδιος γὰρ ἡ γέννησις , οὔτε ζωῆς ἔχει τέλος , ἀθάνατον γὰρ ἔχει τὴν φύσιν . τούτου χάριν , οὐ τὸν δεσπότην Χριστὸν τῷ Μελχισεδὲκ ἀφωμοίωσεν , ἀλλὰ τὸν Μελχισεδὲκ τῷ Χριστῷ . ἐκεῖνος γὰρ τούτου τύπος , οὗτος δὲ τοῦ τύπου ἡ ἀλήθεια . ἐν μέντοι τῇ ἱερωσύνῃ , οὐ Μελχισεδὲκ τὸν Χριστὸν μεμίμηται , ἀλλ’ οὗτος ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ · τὸ γὰρ ἱερατεύειν ἀνθρώπου , Θεοῦ δὲ τὸ τὰ προσφερόμενα δέχεσθαι · ἀλλ’ ὅμως ἐνανθρωπίσας ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ Υἱὸς , καὶ ἀρχιερεὺς ἡμῶν ἐγένετο , κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ , οὐκ ἀξίωμα προσλαβὼν , ἀλλὰ τὴν θείαν κατακρύψας ἀξίαν , καὶ τὴν ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας σωτηρίας καταδεξάμενος ταπεινότητα . οὕτως ἀμνὸς κέκληται , καὶ ἁμαρτία καὶ κατάρα , καὶ ὁδὸς , καὶ θύρα , καὶ ἕτερα πλεῖστα παραπλήσια τούτου . περὶ μέντοι τοῦ Μελχισεδὲκ ἔφησεν , ὅτι “ μένει ἱερεὺς “ εἰς τὸ διηνεκὲς , ” ἐπειδή περ τὴν ἱερωσύνην οὐ παρέπεμψεν εἰς παῖδας , καθάπερ Ἀαρὼν καὶ Ἐλεάζαρ καὶ Φινεές · ὁ γὰρ εἰς ἕτερον τοῦτον παραπέμπων τὸν κλῆρον , δοκεῖ πῶς ἀφῃρῆσθαι τὴν ἀξίαν , ἄλλου τὴν ἐνέργειαν ἔχοντος . ἔχει δὲ καὶ ἑτέραν διάνοιαν . ὥσπερ Μωϋσῆν οὐ τὸν νομοθέτην μόνον καλοῦμεν , ἀλλὰ καὶ αὐτὸν τὸν νόμον , οὕτω καὶ Μελχισεδὲκ , καὶ τὸ πρόσωπον ὀνομάζομεν καὶ τὸ πρᾶγμα , τουτέστι τὴν ἱερωσύνην , ταύτην δὲ ὁ δεσπότης Χριστὸς ἔχει , ἀτελεύτητον ἔχων ζωήν . Ερανιστήσ h . ᾿Αμφότερα δὲ αὐτῷ προσήκει , καὶ τὸ ἐν ἀρχῇ εἶναι , καὶ τὸ ἐξ ῾Αβραὰμ καὶ Δαβὶδ κατὰ σάρκα βλαστῆσαι . δύο γὰρ φύσεις ἐν αὐτῷ θεωρῶν , ἑκατέρᾳ προσνέμω τὰ πρόσφορα . εἰ δὲ κατά τινας μία φύσις ἐστὶν ὁ Χριστὸς , πῶς ὄνον τε αὐτῇ προσαρμόσαι τὰ ἐν αὐτῇ . ἐναντίον γὰρ τῷ ἐν ἀρχῇ εἶναι , τὸ ἐξ Ἀβραὰμ καὶ Δαβὶδ καὶ τὴν ἀρχὴν εἰληφέναι . μᾶλλον δὲ πολλοστὴ γενεὰ μετὰ τὸν Δαβὶδ γεννηθῆναι , ἐν αὐτῇ δὲ πάλιν τῷ πάντα πεποιηκέναι , καὶ τῷ ἐκ Θεοῦ εἶναι , τὸ ἐκ πεποιημένων βλαστῆσαι , καὶ τὸ ἀνθρώπους ἐσχηκέναι πατέρας . ἐναντίον δὲ καὶ τῷ αἰωνίῳ τὸ πρόσφατον . ἀναμνήσθητι δέ μοι καὶ τῶν περὶ Μελχισεδὲκ εἰρημένων , ἔνθα παρεξετάζων ὁ Ἀπόστολος τὴν Λευιτικὴν ἱερωσύνην τῇ τοῦ Χριστοῦ , ἀπείκασε μὲν ἐν τοῖς ἄλλοις τὸν Μελχισεδὲκ τῷ Χριστῷ , τὴν δέ γε ἱερωσύνην ἔχειν ἔφησε τὸν Κύριον κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ . ἆρά γε οὐκ ἄνθρωπος εἶναι καὶ γενητὸν νομίζεις τὸν Μελχισεδέκ ; ἀλλ’ ὁ περὶ αὐτοῦ λόγος τἀναντία διδάσκει . πῶς τοίνυν αὐτῷ τὸ ἀπάτωρ ἁρμόττει καὶ τὰ ἑξῆς ; ὑπὲρ ἀνθρωπείαν γὰρ ταῦτά γε φύσιν . τί οὖν ; ψευδῆ τὸν ᾿Απόστολον εἰρηκέναι φήσομεν ; μὴ γένοιτο . πῶς οὐν οἷόν τε καὶ αὐτῷ προσμαρτυρῆσαι τῇ ἀληθείᾳ , καὶ τῷ Μελχισεδὲκ προσαρμόσαι , τὰ ὑπὲρ φύσιν ; ἀσαφὲς μὲν δοκεῖ τὸ χωρίον , τοῖς δὲ προσέχειν ἐθέλουσιν ἐφικτὴ τῆς τῶν ῥητῶν διανοίας ἡ κατανοησις . Εἰρηκὼς γὰρ ὁ Παῦλος ἀπάτωρ καὶ τὰ ἑξῆς , ἐπήγαγεν . “ ἀφωμοιωμένος τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ μένει εἰς τὸ διηνεκὲς ἱερεύς . ” καὶ σαφῶς ἡμᾶς ἐδίδαξεν ὡς τοῦ Μελχισεδὲκ ἐν τοῖς ὑπὲρ τὴν ἀνθρωπείαν φύσιν , ἀρχέτυπον ἐστὶν ὁ Χριστός . ὁ δὲ Μελχισεδὲκ εἰκὼν καὶ τύπος Χριστοῦ , τοῦτον γὰρ εἶπεν ἀφωμοιωμένον τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ · σκοπήσωμεν δὲ οὑτωσί . λέγεις ἐσχηκέναι τὸν Κύριον κατὰ σάρκα πατέρα ; οὐδαμῶς . ἐκ μόνης γὰρ ἁγίας ἐγεννήθη παρθένου . οὐκοῦν εἰκότως ἀπάτωρ ὠνόμασται . λέγεις αὐτὸν κατὰ τὴν θείαν φύσιν σχεῖν μητέρα ; οὐ δῆτα · ἐκ μόνου γὰρ πρὸ τῶν αἰώνων ἐγεννήθη Πατρός . τοιγάρ τοι καὶ ἀγενεαλόγητος , ὡς ἄρρη - τον ἔχων τὴν ἐκ Πατρὸς γέννησιν προσηγόρευται . “ τὴν γενεὰν “ γὰρ αὐτοῦ , ” φησὶν ὁ προφήτης , “ τίς διηγήσεται ; ” οὕτως αὐτῷ προσήκει τὸ μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν , μήτε ζωῆς τέλος ἔχειν · ἄναρχος γὰρ καὶ ἀνώλεθρος , καὶ συντόμως ἀΐδιος , καὶ τῷ Πατρὶ συναΐδιος . πῶς δὲ ἁρμόττει ταῦτα καὶ τῷ θαυμασίῳ Μελχισεδέκ ; ὡς εἰκόνι καὶ τύπῳ . ἡ δὲ εἰκὼν οὐ πάντα ὅσα ἔχει τὸ ἀρχέτυπον ἔχει . τῷ μὲν οὖν Σωτήρι’ ταῦτα προσήκει φύσει καὶ ἀληθείᾳ . ἐκείνῳ δὲ ἡ τῆς ἀρχαιογονίας ἱστορία προσήρμοσε ταῦτα . τῶν γὰρ πρόπαλαι γεγενημένων τὴν γενεαλογίαν ἐπιδείξασα , ἐκείνου οὔτε ’τον πατέρα εἴρηκεν , οὔτε τὴν μητέρα , οὔτε μὴν ἐκ τινος τῶν Νῶε παίδων κατάγειν τὸ γένος ἐδίδαξεν , ἵνα γένηται τοῦ ἀληθῶς ἀμήτορος καὶ ἀπάτορος τύπος . οὕτω δὲ νοεῖν ἡμᾶς ἐδίδαξε Παῦλος . ἐν αὐτῷ γὰρ τῷ χωρίῳ καὶ ταῦτα προστέθεικεν , “ ὁ δὲ μὴ “ γενεαλογούμενος ἐξ αὐτῶν δεδεκάτωκε τὸν ῾Αβραὰμ , καὶ τὸν “ ἔχοντα τὰς ἐπαγγελίας εὐλόγηκεν . ” εἰ δὲ ἀληθῶς ἀπάτωρ ἦν καὶ ἀμήτωρ , οὐκ ἃν ἦν εἰκὼν , ἀλλ’ ἀλήθεια . ἐπειδὴ δὲ οὐ φύσεως ταῦτ’ ἔχει , ἀλλὰ κατὰ τὴν τῆς θείας γραφῆς οἰκονομίαν , δείκνυσι τῆς ἀληθείας τὸν τύπον . τὸ δὲ “ μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν μήτε ζωῆς “ τέλος ἔχειν , ” οὕτω νοήσωμεν · τὴν παλαιὰν γενεαλογίαν συγγράφων Μώσης ἐδίδαξεν ἡμᾶς , ὡς Ἀδὰμ ἐτῶν τοσῶνδε γενόμενος , ἐγέννησε τὸν Σὴθ , καὶ ἐπιζήσας ἔτη τοσάδε , τοῦ βίου τὸ τέρμα κατέλαβεν . οὕτω καὶ περὶ τοῦ Σὴθ καὶ τοῦ Ἐνώς καὶ τῶν ἄλλων εἴρηκε . τοῦ μέν τοι Μελχισεδὲκ καὶ τὴν ἀρχὴν τῆς γενέσεως , καὶ τῆς ζωῆς τὸ τέλος ἐσίγησεν . οὐκοῦν κατὰ τὴν ἱστορίαν , οὔτε ἀρχὴν ἡμερῶν , οὔτε ζωῆς τέλος ἔχει . κατὰ δὲ τὴν ἀλήθειαν ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ Υἱὸς , οὔτε ἤρξατο τοῦ εἶανι , οὔτε λήψεται τέλος . κατὰ μὲν οὖν τὰ θεοπρεπῆ ταῦτα καὶ ὄντως θεῖα , τύπος ἐκεῖνος Χριστοῦ . κατὰ δέ γε τὴν ἀρχιερωσύνην , ἥτις ἀνθρώποις μᾶλλον ἣ Θεῷ προσήκει , ὁ Χριστὸς ἀρχιερεὺς γέγονε κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ . καὶ γὰρ ἐκεῖνος ἐθνῶν ὑπῆρχεν ἀρχιερεὺς , καὶ Χριστὸς ὑπὲρ ἁπάντων τὴν παναγίαν καὶ σωτήριον θυσίαν προσήνεγκε . Παναρίων , Οὐκοῦν ληροῦσιν οἱ τὸν Μελχισεδὲκ δύναμιν εἶναί τινα μεγάλην δοξάζοντες , καὶ ἐν τοι ἀκατονομάστοις αὐτὸν διατρίβειν τόποις ἡγούμενοι , καὶ τοῦ χριστοῦ μείζονα τυγχάνειν τοῦ τῆς ἐκείνου κατηξιωμένου τάξεως . εἰ μὴ γὰρ ἢν φησιν ἐν δευτέρᾳ τινὶ κείμενος ὁ Χριστὸς μοίρᾳ , οὐκ ἃν ἱερατεύειν ἐλέγετο κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ . βλασφημοῦντες δὲ ἀπεδείχθησαν καὶ οἱ τολμήσαντες εἰπεῖν τὸν Μελχισεδὲκ αὐτὸν εἶναι τὸν πατέρα τοῦ Χριστοῦ , καὶ διὰ τοῦτο καλεῖσθαι παρὰ τῆς γραφῆς ἀπάτορα καὶ ἀμήτορα καὶ ἀγενεαλόγητον · πολλοὺς γὰρ κατηναλώσαμεν λόγους τὴν ἐκείνων ἐλέγχοντες ἄνοιαν . ( ?? ) ᾿Ονομάζεται ὁ Χριστὸς Μελχισεδὲκ ὡς ἀμήτωρ τὸ ὑπὲρ ἡμᾶς , καὶ ἀπάτωρ τὸ καθ’ ἡμᾶς , καὶ ὡς ἀγενεαλόγητος τὸ ἄνω · “ τὴν γὰρ γενεὰν αὐτοῦ , ” φησὶ , “ τίς διηγήσεται ; ” καὶ ὡς βασιλεὺς Σαλὴμ · εἰρήνη δὲ τοῦτο · καὶ ὡς βασιλεὺς δικαιοσύνης , καὶ ὡς ἀποδεκατῶν πατριάρχας κατὰ τῶν πονηρῶν δυνάμεων ἀριστεύοντας . Θεωρεῖτε δὲ πηλίκος οὗτος , ᾧ καὶ δεκάτην ἔδωκεν ἐκ τῶν ἀκροθινίων ὁ πατριάρχης . Θεοδωρήτου . Τοῦ ἀξιώματος τοῦ Ἀβραὰμ οὐχ ἁπλῶς ἐμνημόνευσεν , ἀλλὰ δεῖξαι βουλόμενος ὡς αὐτὴ τῶν ἱερέων ἡ ῥίζα , τῶν ἀγαθῶν ἡ κρηπὶς , δι’ οὗ τῆς εὐλογίας μεταλαγχάνει τὰ ἔθνη , τῆς λείας τὴν δεκάτην τῷ Μελχισεδὲκ προσενήνοχε . Χρυσοστόμου . κατὰ ᾿Ιουδαίων . Τέως μὲν οὖν ἥρμοσε τὸν τύπον , θαρρῶν δὲ λοιπὸν , δείκνυσιν αὐτὸν τῶν ἀληθῶν πραγμάτων παρὰ Ἰουδαίοις λαμπρότερον . εἰ δὲ ὁ τύπον ἔχων τοῦ Χριστοῦ τοσοῦτον , οὐ τῶν ἱερέων , ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ προπάτορος τῶν ἱερέων βελτίων , τί ἄν τις εἴποι περὶ τῆς ἀληθείας ; ὁρᾷς ἐξ ὅσης περιουσίας δείκνυσι τὴν ὑπεροχήν . Καὶ ἀνακαλύπτων τοῦ τύπου τὸ θεώρημα , φησὶ , “ θεωρεῖτε “ πηλίκος οὗτος , ᾧ καὶ δεκάτην ἔδωκεν ὁ πατριάρχης . ” τοῦτο δὲ οὐχ ἁπλῶς ἔλεγεν , ἀλλ’ ἐνδείξασθαι βουλόμενος ὅτι πολλῷ μείζων ἡ καθ’ ἡμᾶς ἱερωσύνη τῆς Ἰουδαικῆς , καὶ ἐν τύπῳ αὐτοῖς τῶν πραγμάτων προλαβοῦσα ἡ ὑπεροχὴ δείκνυται . ὁ γὰρ ῾Αβραὰμ τοῦ Ἰσαὰκ πατὴρ ἦν , καὶ τοῦ Ἰακὼβ πάππος , καὶ πρόγονος τοῦ Λευί . τοῦ γὰρ Ἰακὼβ υἱὸς ἦν ὁ Λευὶ , ἀπὸ δὲ τοῦ Λευὶ ἡ ἱερωσύνη παρὰ Ἰουδαίοις τὴν ἀρχὴν ἔλαβεν . ἀλλ’ οὗτος ὁ ῾Αβραὰμ ὁ πρόγονος τῶν Λευιτῶν τῶν Ἰουδαϊκῶν ἱερέων , ἐπὶ τοῦ Μελχισεδὲκ ὃς ἦν τύπος τῆς καθ’ ἡμᾶς ἱερωσύνης , λαικοῦ τάξιν ἐπεῖχε . καὶ τοῦτο δι’ ἀμφοτέρων ἐδήλωσε , καὶ διὰ τοῦ δοῦναι δεκάτην αὐτῷ , οἱ γὰρ λαιοὶ τοῖς ἱερεῦσι τὰς δεκάτας διδόασι , καὶ ὅτι ηὐλογήθη παρ’ αὐτοῦ . οἱ γὰρ λαικοὶ παρὰ τῶν ἱερέων εὐλογοῦνται . πάλιν ὅρα πόση ἡ ὑπεροχὴ τῆς καθ’ ἡμᾶς ἱερωσύνης , ὅταν ῾Αβραὰμ ὁ πατριάρχης τῶν ᾿Ιουδαίων , ὁ πρόγονος τῶν Λευιτῶν , εὑρίσκεται ὑπὸ τοῦ Μελχισεδὲκ , καὶ εὐλογούμενος καὶ δεκάτας διδούς · καὶ γὰρ ἀμφότερα ταῦτα φησὶν ἡ παλαιά · αὐτὰ γοῦν ταῦτα καὶ ὁ Παῦλος εἰς μέσον ἀγαγὼν λέγει , “ θεωρεῖτε πηλίκος οὗτος . ” οὗτος τίς ; ὁ Μελχισεδέκ φησιν , ᾧ καὶ δεκάτην ῾Αβραὰμ ἐκ τῶν ἀκροθινίων ἔδωκεν , ὁ πατριάρχης ἐκείνων . Χρυσοστόμου . Ἀκροθίνια δὲ τὰ λάφυρα λέγεται , καὶ οὐκ ἔστιν εἰπεῖν , ὅτι ὡς μετέχοντι τοῦ πολέμου ἔδωκε . διὰ γὰρ τοῦτο εἶπεν , ὅτι ὑπήντησεν ὑποστρέφοντι ἀπὸ τῆς κοπῆς i τῶν βασιλείων . οἴκοι γὰρ ἐκάθητό φησι , καὶ τῶν αὐτῷ πεπονημένων τὰς ἀπαρχὰς ἔδωκεν . καὶ οἱ μὲν ἐκ τῶν υἱῶν Λευὶ τὴν ἱερατείαν λαμβάνοντες , ἐντολὴν ἔχουσιν ἀποδεκατοῦν τὸν λαὸν κατὰ τὸν νόμον , τουτέστι τοὺς ἀδελφοὺς αὐτῶν , καί περ ἐξεληλυθότας ἐκ τῆς ὀσφύος ᾿Αβραάμ . ὁ δὲ μὴ γενεαλογούμενος ἐξ αὐτῶν , δεδεκάτωκε τὸν ῾Αβραὰμ , καὶ τὸν ἔχοντα τὰς ἐπαγγελίας ευλόγηκεν . Κατὰ ᾿Ιουδαίων . Ὃ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν · οἱ Λευῖται οἱ παρὰ τοῖς ᾿Ιουδαίοις ἱερεῖς ἐντολὴν ἔλαβον κατὰ τὸν νόμον , δεκάτας λαμβάνειν ἐκ τῶν ἄλλων ᾿Ιουδαίων · καί τοι γε πάντες ἐκ τοῦ ῾Αβραάμ εἰσι , καὶ οἱ Λευῖται , καὶ ὁ λοιπὸς λαὸς , ἀλλ’ ὅμως δεκάτας λαμβάνουσι παρὰ τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν . ὁ δὲ Μελχισεδὲκ ὁ μὴ γενεαλογούμενος ἐξ αὐτῶν · οὐ γὰρ ἐκ τοῦ ῾Αβραὰμ ἦν , οὐδὲ ἐκ τῆς φυλῆς τῆς Λευιτικῆς , ἀλλ’ ἑτέρου γένους , δεκάτας παρὰ τοῦ ῾Αβραὰμ ἔλαβε . καὶ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ ἕτερόν τι · καὶ ’τον ἔχοντα τὰς ἐπαγγελιας , τὸν ῾Αβραὰμ πάλιν εὐλόγησε · καὶ τί τοῦτο φησί ; δείκνυται ὅτι οὗτος ἐκείνου σφόδρα ἐλάττων . πὼς ; Χωρὶς γὰρ πάσης ἀντιλογίας τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ κρείττονος εὐλογεῖται . Θεοδωρήτου . Τουτέστιν ἀναμφίλεκτον τοῦτο καὶ λίαν ἀναμφισ βήτητον , ὡς οἱ μείζους εὐλογεῖν τοὺς ἐλάττους εἰώθασιν . Χρυσοστόμου κατὰ ᾿Ιουδαίων . Ὥστε εἰ μὴ ἦν ἐλάττων Ἁβραὰμ ὁ πρόγονος τῶν Λευιτῶν , τοῦ Μελχισεδὲκ , οὐκ ἃν ἐκεῖνος τοῦτον εὐλόγησεν , οὐδ’ ἂν ἐκεῖνος τούτω δεκάτας δέδωκε . τοσαύτη τῆς ἱερωσύνης ἡ ὑπερβολὴ , ὡς τοὺς ὁμοτίμους ἀπὸ προγόνων καὶ τὸν αὐτὸν ἔχοντας προπάτορα πολλῷ βελτίους εἶναι τῶν ἄλλων . δεκάτας γοῦν παρ’ ἐκείνων λαμβάνουσι . καί τοι τὸν αὐτὸν πρόγονον ἔχειν σεμνυνομένων οἱ κατὰ νόμον ἱερεῖς . οὗτος δὲ ἀλλόφυλος ὣν , παρ’ αὐτοῦ τοῦ πατριάρχου τὰς δεκάτας ἐδέξατο , καὶ τῷ τὰς θείας ἐπαγγελίας εἰληφότι , τὴν εὐλογίαν ἀντέδωκεν · ἡρμήνευσε δὲ καὶ τὸ ἀγενεαλόγητος , ἐξ αὐτῶν γὰρ εἶπε τὸν Μελχισεδὲκ μὴ γενεαλογεῖσθαι . δῆλον τοίνυν ὡς ἐκεῖνος οὐκ ἀληθῶς ἀγενεαλόγητος , ἀλλὰ κατὰ τύπον · ἀλλ’ ὅπερ ἐλέγομεν , τοσαύτη τῆς ἱερωσύνης ἡ ἀξία , ὡς τοὺς κατὰ νόμον ἱερέας καὶ παρ’ αὐτῶν τῶν ὁμογενῶν τε καὶ ὁμοφύλων τὰς δεκάτας κομίζεσθαι . ὅταν οὖν εὑρεθῇ τίς παρ’ αὐτῶν τούτων δεκάτας λαμβάνων , ἆρ᾿ οὐχ οὗτοι μὲν ἐν τάξει λαικῶν , ἐκεῖνος δὲ ἐν τοῖς ἱερεῦσι ; καὶ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλ’ οὐδὲ ὁμόφυλος ἦν αὐτοῖς ἀλλ’ ἑτέρου γένους . ὥστε οὐκ ἃν ἔδωκεν ἀλλοφύλῳ δεκάτας , εἰ μὴ πολλὴ ἦν ἡ τιμή . βαβαὶ τί εἰργάσατο . μεῖζον ἢ τὰ κατὰ τὴν πίστιν , ἐν τῇ πρὸς ᾿Ρωμαίους κινῶν Ἐπιστολῇ διεσάφησεν . ἐκεῖ μὲν γὰρ καὶ τῆς ἡμετέρας καὶ τῆς Ἰουδαϊκῆς πολιτείας τὸν ῾Αβραὰμ προπάτορα εἶναι φησίν . ἐνταῦθα δὲ αὐτοῦ σφόδρα κατατολμᾷ , καὶ δείκνυσι τὸν ἀκρόβυστον πολλῶ βελτίονα . πῶς οὖν ἔδειξεν ὅτι Λευὶ δεκάτας ἔδωκεν ; ὁ ῾Αβραάμ φησι ἔδωκεν . καὶ τι πρὸς ἡμᾶς τοῦτο ; μάλιστα μὲν πρὸς ὑμᾶς . οὐ γὰρ δὴ φιλονεικήσετε τοὺς Λευίτας , βελτίονας εἶναι τοῦ Ἁβραάμ . ὁ δὲ μὴ γενεαλογούμενος ἐξ αὐτῶν , δεδεκάτωκε τὸν Λβραάμ . εἶτα οὐχ ἁπλῶς παρῆλθεν , ἀλλὰ προσέθηκε , “ καὶ “ τὸν ἔχοντα τὰς ἐπαγγελίας εὐλόγησε . ” ἐπειδὴ γὰρ ἄνω καὶ κάτω τοῦτο ἦν τὸ σεμνὸν , δείκνυσιν ἐκείνου ὄντα σεμνότερον τοῦτον , ἀπὸ τῆς κοινῆς κρίσεως ἁπάντων . “ χωρὶς γάρ , ” φησι , “ πάσης ἀντιλογίας , τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ κρείττονος εὐλογεῖται . ” τουτέστι πᾶσι δοκεῖ τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ κρείττονος εὐλογεῖσθαι . οὐκοῦν κρείττων ὁ τύπος τοῦ Χριστοῦ , καὶ αὐτοῦ τοῦ τὰς ἐπαγγελίας ἔχοντος . Κυρίλλου Γλαφυρῶν . Ἄθρει δὴ οὖν τῆς ἐν Χριστῷ τελειώσεως τοὺς τύπους ἐναστράπτοντας ἐναργῶς τῷ Μελχισεδὲκ καὶ τῆς κατὰ νόμον λατρείας τὸ μέτρον ἐν μείοσιν . εἴπερ ἐστιν οὐκ ἐνδοιαστὸν ὅτι πάντη τε καὶ πάντως τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ κρείττονος εὐλογεῖται . ῥίζα δὲ ὥσπερ τῶν ἐξ Ἰσραὴλ ὁ ῾Αβραὰμ , καὶ τὸ ἐν αὐτῷ προῦχον τε καὶ ἐξαίρετον ὁ Λευὶ , τοῖς τῆς θείας ἱερωσύνης κατεστεμμένος αὐχήμασιν , ἀλλ’ ἦν ἐν ὀσφύι · κείμενος ἔτι · δυνάμει γὰρ ἦν τῶν ἐξ αὐτοῦ κατὰ καιροὺς ἐσομένων πατὴρ ὁ ῾Αβραάμ . καὶ τοῦτο οἶμαί ἐστι τὸ σοφῶς εἰρημένον περὶ τοῦ Λευί . “ ἔτι “ γὰρ ἐν τῇ ὀσφύι · τοῦ πατρὸς ἦν , ὅτε συνήντησεν αὐτῷ Μελχι - “ σεδέκ . ” εὐλογεῖται τοίνυν ὡς κατὰ νόμον ἱερωσύνη , παρὰ τῆς ἐν Χριστῷ λατρείας , ἧς ὁ τύπος ἐν Μελχισεδέκ . προφερεστέρα δὲ ὅτι ἀσυγκρίτως ἡ εὐλογεῖν οἷά τε τῆς οὐχ ὧδε ἐχούσης , πῶς ἃν ενοοιασειε τις ; Καὶ ὧδε μὲν δεκάτας ἀποθνήσκοντες ἄνθρωποι λαμβάνουσιν · ἐκεῖ δὲ , μαρτυρούμενος ὅτι ζῆ . Θεοδωρήτου . Ἀπὸ τῆς προφητείας τοῦτο τέθηκε μαρτυρῶν . “ σὺ “ γὰρ εἶ , ” φησιν , “ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισε - “ δέκ . ” ἐπειδὴ δὲ εἰκὸς ἦν ᾿Ιουδαίους εἰπεῖν , ὅτι , ᾿Αβραὰμ οὐκ ἦν ἱερεὺς , καὶ εἰκότως τὰς δεκάτας προσήνεγκε , καὶ τὴν εὐλογίαν ἀπέλαβεν · ὁ δὲ Ἀαρὼν τῆς ἱερωσύνης τὴν ἀξίαν ἐδέξατο , καὶ τὸ ἐκείνου γένος μετ’ ἐκεῖνον τῆς θείας μετέλαχε χάριτος , δείκνυσιν ἐκ περινοίας καὶ τούτους διὰ τοῦ πατριάρχου τὰς δεκάτας προσενεγκόντας . Κατὰ ᾿Ιουδαίων . Βουλόμενος γὰρ δεῖξαι ὅτι διὰ τοῦ ἐκείνῳ προσῆλθον , ἐπήγαγε λέγων , “ καὶ ὡς ἔπος εἰπεῖν , ” τουτέστι σχεδόν . Δἰ ῾Αβραὰμ καὶ Λευῒ ὁ δεκάτας λαμβάνων δεδεκάτωται . Τί ἐστι δεδεκάτωται ; δεκάτας ἔδωκε καὶ αὐτὸς τῷ Με Μελχισεδὲκ , ὁ μηδέπω γεννηθεὶς διὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ . Ἔτι γὰρ ἐν τῇ ὀσφύι τοῦ πατρὸς ἦν , ὅτε συνήντησεν αὐτῷ ὁ Μελχισεδέκ . Θεοδωρήτου . Διὰ τοῦτο γὰρ προλαβὼν εἶπεν , “ ὡς ἔπος “ εἰπεῖν , ” οὐδέπω γὰρ τοῦ Ἰσαὰκ γέγονε πατὴρ ὅτε τοῦ Μελχισεδὲκ ὁ πατριάρχης τὴν εὐλογίαν ἐδέξατο . ἔτι τοίνυν νῦν ἐν ἑαυτῷ εἶχε τῆς παιδοποιίας τὰς ἀφορμάς . ἐκ δὲ τοῦ Ἰσαὰκ ὁ Ἰακὼβ ἐβλάστησεν , ἐξ ἐκείνου δὲ ὁ Λευί . ἐν αὐτῶ τοίνυν ἦν φησιν ὁ Λευὶ , ἡνίκα καὶ τὴν δεκάτην προσήνεγκε , καὶ τὴν εὐλογίαν ἐδέξατο . ἀνάγκη τοίνυν καὶ αὐτὸν δεκατοῦσθαι καὶ τῆς εὐλογίας μετειληφέναι . Χρυσοστόμου . Καλῶς δὲ αὐτὸ ἐκόλασεν εἰπὼν , “ ὡς ἔπος “ εἰπεῖν . ” ἐν αὐτῷ φησιν ἦν ὁ Λευὶ , εἰ καὶ μηδέπω ἐτέχθη · καὶ οὐκ εἶπεν οἱ Λευῖται , ἀλλ’ ὁ Λευί . εἶδες ὑπερβολήν ; εἶδες πόσον τὸ μέσον τοῦ ῾Αβραὰμ , καὶ τοῦ Μελχισεδὲκ , τοῦ τὸν τύπον φέροντος τοῦ ἀρχιερέως τοῦ ἡμετέρου ; καὶ δείκνυσι τὴν ὑπεροχὴν ἐξουσίᾳ οὐκ ἀνάγκῃ γεγενημένην . ἐκεῖνος γὰρ ἔδωκε τὴν δεκάτην , ὅπερ ἐστὶν ἱερέως , οὗτος εὐλόγησεν , ὅπερ ἐστὶ κρείττονος . αὕτη ἡ ὑπεροχὴ καὶ εἰς τοὺς ἐκγόνους διαμένει . ὁρᾷς ὅπως θαυμαστῶς ἔρριψεν ἔξω τὰ Ἰουδαικὰ , διὰ τοῦτο ἔλεγε , “ νωθροὶ γεγόνατε , ” ἐπειδὴ ταῦτα καταβαλέσθαι ἐβούλετο , ὥστε μὴ ἀποσκιρτῆσαι αὐτούς . τοιαύτη γὰρ ἡ σοφία . προκατασκευάζει πρῶτον , καὶ οὕτως ἐμβάλλει εἰς ἃ βούλεται . δυσπειθὲς γὰρ τὸ γένος τὸ ἀνθρώπινον , καὶ πολλῆς δεόμενον ἐπιμελείας , καὶ πλείονος ἢ τὰ φυτά . ἐκεῖ μὲν γὰρ φύσις σωμάτων ἐστὶ καὶ γῆς εἴκουσα ταῖς τῶν γηπόνων χερσίν · ἐνταῦθα δὲ προαιρέσεις πολλὰς δεχομένη μεταβολὰς , καὶ νῦν μὲν τοῦτο , νῦν δὲ ἐκεῖνο αἱρουμένη . ὀξυρρεπὴς γὰρ αὕτη πρὸς κακίαν . ᾿Ισιδώρου . Εἰ δέ τις ἔροιτο , τίνος ἕνεκεν ὁ ῾Ρουβὶν , καὶ τοι πρωτότοκος ὢν , οὔτε βασιλείας , οὔτε ἱερωσύνης ἠξιώθη ; ἐροῦμεν , ὅτι ἐπειδὴ ἐπελύττησε τῇ πατρῴᾳ εὐνῇ . ὁ δὲ Λευὶ τρίτος ὣν , οὐ μόνον διὰ τὸ ἐπαγγείλασθαι τὸν πατέρα δεκάτας ἀφιερώσειν · κάτωθεν γὰρ ἀριθμούμενος δέκατος ἦν , ἀλλὰ καὶ διὰ ὁσιότητα , καὶ τὸ συγγενικῶν αἱμάτων διὰ τὴν εἰς τὸ θεῖον τιμὴν τὰς χεῖρας ἐμπλῆσαι , ἱερωσύνης ἠξιώθη , ὅν περ καὶ θαυμάζων ἐν ταῖς εὐλογίαις ὁ Μωϋσῆς ἔλεγεν · “ ὁ λέγων τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρὶ οὐχ ἑώρακά σε , “ καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἀπέγνω , ἐφύλαξε τὰ λόγια Κυρίου . ” ὁ δὲ ᾿Ιούδας τέταρτος ὢν , διὰ τὴν ἀδέκαστον κρίσιν καὶ τὴν ὀρθὴν κρίσιν , βασιλείας ἠξιώθη . ἐπειδὴ γὰρ πολλοὶ τὰ οἰκεῖα κρύπτοντες πλημμελήματα , ἑτέρους καταδικάζουσιν , οὗτος δὲ , ἑαυτοῦ μὲν κατεψηφίσατο , τὴν δὲ πεπορνεῦσαι νομισθεῖσαν ἀπήλλαξε τῆς τιμωρίας . διὰ τοῦτο εἰκότα τῆς βασιλείας ἠξιοῦτο . ἱεροῦντο γὰρ οἱ ἐκ Λευὶ , ἐβασίλευον δὲ οἱ ἐξ Ἰούδα , οὐ κατὰ ἀποκλήρωσιν , ἀλλ᾿ ἀρετῆς γέρας εἰληφότες · ὅτε γοῦν τινες ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐκ τοῦ Ῥουβὶν καταγόμενοι , καὶ νομίζοντες ἱερωσύνης ἄξιοι εἶναι , διὰ τὸ του πρωτοτόκου εἶναι ἀπόγονοι , κατὰ τῶν ἱερωμένων ἐμάνησαν , Μωσέα νομίσαντες κατὰ χάριν τῷ τε ἀδελφῷ τοῖς τε ἀδελφιδοῖς τὴν ἱερωσύνην προπεπωκέναι · τότε δὴ σκηπτοῖς καὶ κεραυνοῖς οὐρανόθεν κατετοξεύοντο , τῆς δίκης οὐ τῇ πρεσβυγενείᾳ ἀλλὰ τῆ ἀρετῇ τὸ τῆς ἱερωσύνης γέρας βεβαιούσης . Θεοδωρήτου . Ὁ μέν τοι Παῦλος ἑτέρωθεν μεθοδεύει τὸν λόγον , καὶ τὸ τῶν λεγομένων ἀναντιρρήτῳ θαρρήσας , δείκνυσι παῦλαν μὲν δεχομένην τὴν Λευιτικὴ , ἱερωσύνην , τὴν δὲ κατὰ τάξιν Μελχισεδὲκ ἀντὶ ταύτης εἰσαγομένην . προκατασπείρει δὲ κατὰ ταὐτὸν καὶ τὴν περὶ τῆς καινῆς διαθήκης διδασκαλίαν . Κρυσοστόμου . Εἰπὼν τοίνυν περὶ τοῦ Μελχισεδὲκ , καὶ δείξας ὅσῳ κρείττων ἦν τοῦ ῾Αβραὰμ , καὶ πολὺ τὸ διάφορον ἀποφήνας , ἐντεῦθεν ἄρχεται λοιπὸν τῆς διαθήκης αὐτῆς τὸ μέσον ἀποδεικνύναι , καὶ πῶς ἡ μὲν ἀτελὴς , ἡ δὲ τελεία , καὶ οὐδέπω εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα ἐμβαίνει , ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἱερωσύνης τέως μάχεται . ταῦτα γὰρ πιστότερα ἦν τοῖς ἀπίστοις , ὅταν ἀπὸ τῶν ἤδη προειλημμένων καὶ πεπιστευμένων ἡ ἀπόδειξις γίνεται , ἔδειξεν ὅτι πολὺ καὶ τοῦ Λευὶ καὶ τοῦ ῾Αβραὰμ βελτίων ἦν ὁ Μελχισεδὲκ , ἐν τάξει ἱερέων αὐτοῖς γενόμενος . ἐξ ἑτέρου πάλιν ἐπιχειρεῖ . ποίου δὲ τούτου ; τίνος ἕνεκεν , φησὶν , οὐκ εἶπε κατὰ τὴν τάξιν Ἀαρών ; καὶ θέα μοι τὴν ὑπερβολὴν , ἀφ’ οὗ γὰρ εἰκὸς ἦν αὐτὸν ἐκβαλεῖν τὴν ἱερωσύνην , ἐπειδὴ μὴ κατὰ τὴν τάξιν Ἀαρὼν , ἀπὸ τούτου τοῦτον μὲν ἵστησιν , ἐκβάλλει δὲ ἐκείνους . αὐτὸ γὰρ τοῦτο λέγω φησί . τίνος ἕνεκεν οὐ κατὰ τὴν τάξιν Ἀαρὼν γέγονεν ; ἔχει δὲ ὧδε τὰ ῥήματα . “ εἰ μὲν οὖν τελείωσις διὰ τῆς Λευιτικῆς “ ἦν , ὁ λαὸς γὰρ ἐπ’ αὐτῇ νενομοθέτητο , τίς ἔτι χρεία κατὰ τὴν “ τάξιν Μελχισεδὲκ ἕτερον ἀνίστασθαι ἱερέα , καὶ οὐ κατὰ τὴν “ τάξιν Ἀαρὼν λέγεσθαι ; ” Χρυσοστόμου . Καὶ τὸ “ τίς ἔτι χρεία , ” πολλὴν ἔμφασιν ἔχει · εἰ μὲν γὰρ ἦν ὁ Χριστὸς κατὰ σάρκα , κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ , ἔπειτα ὁ νόμος γέγονε καὶ τὰ κατὰ τὸν Ἀαρὼν , εἰκότως ἄν τις εἴποι , ἅτε ὄντα τελειότερα ταῦτα , ἐκεῖνα καταλύει , ἅτε ἐπεισελθόντα . εἰ δὲ ὁ Χριστὸς ὕστερος , καὶ ἕτερον λαμβάνει τύπον τὸν τῆς ἱερωσύνης , δηλονότι ὡς ἀτελεστέρων ὄντων ἐκείνων . θῶμεν γάρ φησι τῷ λόγῳ πάντα πεπληρῶσθαι , καὶ μηδὲν ἀτελὲς εἶναι ἐν τῇ ἱερωσύνῃ , τί οὖν ἔδει κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ λέγεσθαι , καὶ οὐ κατὰ τὴν τάξιν Ἀαρών ; τίνος ἕνεκεν ἀφεὶς τὸν Ἀαρὼν ἑτέραν εἰσήνεγκεν ἱερωσύνην , τὴν τοῦ Μελχισεδέκ ; Θεοδωρήτου . Εἰ τὸ τέλειον φησὶν εἶχεν ἡ κατὰ νόμον ἰερωσύνη · δι’ αὐτῆς γὰρ ἅπαντα ἐπληροῦτο τὰ νόμιμα , τί ἐβούλετο τῆς ἑτέρας ἡ δόσις ; τι δήποτε δὲ οὐ κατὰ τὴν τάξιν Ἀαρὼν , ἀλλὰ κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ταύτην ἐπαγγέλλεται δώσειν ; καὶ μὴν κατ’ ἐκείνην ἐπληροῦτο τὰ νόμιμα · ἐκείνη γὰρ τὰς θυσίας προσέφερεν , ἐκείνη τοὺς μολυνομένους ἐκάθηρεν , δι’ ἐκείνης ἐπληροῦντο αἱ περὶ τῶν ἑορτῶν ἐντολαί · τοῦτο γὰρ εἶπεν · ὁ λαὸς γὰρ ἐπ’ αὐτῇ νενομοθέτητο . Χρυσοστόμου . Τουτέστιν , αὐτῇ στοιχεῖ , δι’ αὐτῆς ἅπαντα πράττει · οὐκ ἔστιν εἰπεῖν ὅτι ἑτέροις ἐδόθη . “ ὁ λαὸς ἐπ’ αὐτῇ “ νενομοθέτηται . ” τουτέστι κέχρηται αὐτῇ καὶ ἐχρήσατο . οὐκ ἔστιν εἰπεῖν , ὅτι τελεία μὲν ἦν , οὐ προειστήκει δὲ τοῦ λαοῦ . αὐτῇ γὰρ ὁ λαὸς ἐχρήσατο . τίς οὖν ἦν ἑτέρας ἱερωσύνης χρεία , εἴ γε διὰ τῆς Λευιτικῆς ἦν τελείωσις τῶν πραγμάτων , τῶν δογμάτων τοῦ βίου ; καὶ ὅρα πῶς ὁδῷ προβαίνει . εἶπεν ὅτι κατὰ τὴν τάξιν ἐστὶ Μελχισεδέκ · δεικνὺς ὅτι πολὺ βελτίων τῆς κατὰ νόμον . δείκνυσι λοιπὸν καὶ ἀπὸ τοῦ χρόνου τοῦτο , ὅτι μετὰ ᾿Ααρὼν δηλονότι ὡς ἀμείνων . ( ?? ) Παλαί’ μὲν οὑν εἰς μόνον τοῦ Ἰσραὴλ τὸ ἔθνος τῆς Λευιτικῆς ἱερωσύνης ἀξίωμα ἐχρημάτιζε . Χριστὸς δὲ ὁ παραγενόμενος ἀρχιερεὺς τῶν μελλόντων ἀγαθῶν , καὶ οὐ κατὰ τὴν τάξιν Ἀαρὼν ἀλλὰ κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ , τῇ μὲν μεταθέσει τῆς ἱερωσύνης τῷ ἐξ ἑτέρας αὐτὸν εἶναι φυλῆς , πρόδηλον γὰρ ὅτι ἐξ Ἰούδα ὁ Κύριος ἀνατέταλκε , τὴν τοῦ νόμου μετάθεσιν ἀπειργάσατο , ἀπὸ τῆς κατὰ νόμον σκιᾶς , ἐπὶ τὸ τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν μεταθέμενος ἡμᾶς εὐαγγέλιον · καθάπερ ἀπὸ τῆς Λευϊτικῆς ἐπὶ τὴν βασιλικὴν φυλὴν τὸ τῆς ἱερωσύνης ἀξίωμα . τῇ δὲ κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ἀφομοιώσει , οὐχ ὑπὲρ μόνου τοῦ Ἰσραὴλ , ἀλλ’ ὑπὲρ πάντων τῶν ἐθνῶν λύτρον ἑαυτὸν τῷ Πατρὶ προσηγάγετο , καὶ τῆς πάντων ἀνθρώπων ὁμολογίας ἀρχιερεὺς καθέστηκεν . ἐπεὶ καὶ ὁ Μελχισεδὲκ τῆς ἐθνικῆς μοίρας εἶναι γνωρίζεται , καὶ οὐκ ἐκ τοῦ γένους Ἀβραὰμ εὑρίσκεται . Ὃ δὲ λέγει νῦν ὁ Παῦλος , τοῦτό ἐστιν · εἰ τὴν πρ α ( sic ) τέλεια ἦν κατὰ Ἰουδαίους , καὶ μὴ σκιὰ ἦν ὁ νόμο·ς τῶν μελλόντων ἀγαθῶν , ἀλλὰ τὸ πᾶν αὐτὸς κατωρθώκει , καὶ οὐκ ἔμελλεν ἑτέρῳ παραχωρεῖν , οὐδὲ ἡ ἱερωσύνη ἡ πρότερον ὑπεξίστασθαι , καὶ ἑτέρα ἀντεισάγεσθαι , τίνος ἕνεκεν ὁ προφήτης ἔλεγε , “ σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν “ αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ ; ” ἔδει γὰρ εἰπεῖν κατὰ τὴν τάξιν Ἀαρών · διὰ τοῦτο φησὶν , “ εἰ μὲν ἦν τελείωσις διὰ τῆς “ Λευϊτικῆς ἱερωσύνης , τίς ἔτι χρεία κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ “ ἀνίστασθαι ἱερέα ἕτερον , καὶ οὐ κατὰ τὴν τάξιν Ἀαρὼν λέγεσθαι ; ” δῆλον γὰρ ἐκ τούτου , ὡς ἐκείνη μὲν τέλος ἔλαβεν ἡ ἱερωσύνη , ἑτέρα δὲ ἀντεισενήνεκται πολλῷ βελτίων καὶ ὑψηλοτέρα . τούτου δὲ ὡμολσγουμένου , κἀκεῖνο συνωμολόγηται , ὅτι πολιτεία ἑτέρα συμβαίνουσα τῇ ἱερωσύνῃ συναχθήσεται αὕτη ἡ ἡμετέρα καὶ νομοθεσία βελτίων · ὅπερ δὴ κατασκευάζων ὁ Παῦλος , ἐπάγει , “ μετατιθεμένης γὰρ τῆς ἱερωσύνης , ἐξ ἀνάγκης καὶ νόμου μετά - “ θέσις γίνεται . ” Χρυσοστόμου . κατὰ ᾿Ιουδαίων . Ἐπειδὴ γὰρ τὸ πλέον νομίμων περὶ τὴν τῆς ἱερωσύνης ἀκολουθίαν ἀνηλίσκετο , ἡ ἱερωσύνη ἡ προτέρα ἐξεβέβλητο , εὔδηλον ὅτι ἑτέρας ἀντεισαχθείσης καὶ νομοθεσίαν μείζονα εἰσενεχθῆναι ἔδει . Οὕτω δείξας τὴν τῆς ἱερωσύνης ἐναλλαγὴν , δείκνυσι καὶ τοῦ νόμου τὴν παῦλαν . ὁ νόμος τῇ ἱερωσύνῃ συνέζευκται . ἀνάγκη τοίνυν τῆς ἱερωσύνης παυομένης , τοῦτο παθεῖν καὶ τὸν νόμον . Χρυσοστόμου . Εἰ δὲ ἕτερον τινὰ ἱερέα ἐλᾶι ἐχρῆν , μᾶλλον δὲ ἑτέραν ἱερωσύνην , ἀνάγκη καὶ νόμον ἕτερον εἶναι . τοῦτο πρὸς τοὺς λέγοντας , τι ἔδει καινῆς διαθήκης ; ἔχει μὲν γὰρ καὶ μαρτυρίαν εἰπεῖν ἀπὸ προφητείας · “ αὕτη ἡ διαθήκη ἣν διεθέμην τοῖς “ πατράσιν ὑμῶν . ” τέως δὲ ἀπὸ τῆς ἱερωσύνης μάχεται · καὶ ὅρα πῶς ἄνωθεν λέγει . εἶπε κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ , εἶπεν , εἰ αὕτη ἀμείνων ἦν , τί ἔδει ἑτέρας ; εἰ τοίνυν ἱερωσύνη εἰσῆκται ἄλλη , δεῖ καὶ διαθήκην εἶναι · οὔτε γὰρ ἱερέα ἐστὶ χωρὶς διαθήκης εἰναι καὶ νόμων καὶ προσταγμάτων , οὔτε ἑτέραν λαβόντα ἱερωσύνην ἐκείνῃ κεχρῆσθαι . εἶτα ὅπερ ἀντιθέσεως ἦν , πῶς ἱερεὺς ἃν εἴη , μὴ ὣν Λευίτης ; τοῦτο διὰ τῶν ἄνω προκαταβαλὼν , οὐδὲ λύσαι ἀξιοῖ , ἀλλ’ ἐν παραδρομῇ εἰσάγει αὐτό . εἶπον , φησὶν , ὅτι μετετέθη ἡ ἱερωσύνη , οὐκοῦν καὶ ἡ διαθήκη . μετετέθη δὲ οὐ τῷ τρόπῳ μόνον οὐδὲ τοῖς προστάγμασιν , ἀλλὰ καὶ τῇ φυλῇ · ἔδει γὰρ καὶ τῇ φυλῇ . πῶς μετατιθεμένης τῆς ἱερωσύνης ἀπὸ φυλῆς εἰς φυλὴν , ἀπὸ τῆς ἱερατικῆς ἐπὶ τὴν βασιλικήν ; ἵνα ᾐ ἡ αὐτὴ καὶ ἱερατικὴ καὶ βασιλική . καὶ θέα τὸ μυστήριον . πρῶτον ἦν βασιλικὴ , καὶ τότε γέγονεν ἱερατική . ὥσπερ οὖν καὶ ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ . βασιλεὺς μὲν γὰρ ἦν ἀεὶ , ἀρχιερεὺς δὲ γέγονεν , ὅτε τὴν σάρκα ἀνέλαβεν , ὅτε τὴν θυσίαν προσήγαγεν . ὁρᾷς τὴν μεταβολὴν , καὶ ἅπερ ἀντιθέσεως ἦν , ταῦτα ὡς τῆς τῶν πραγμάτων ἀκολουθίας ἀπαιτούσης εἰσάγει . εἶτα δηλῶν περὶ τίνος ταῦτα λέγεται φησιν , Ἐφ’ ὃν γὰρ λέγεται ταῦτα , φυλῆς ἑτέρας μετέσχηκεν , ἀφ’ ἧς οὐδεὶς προσέσχηκε τῷ θυσιαστηρίῳ . Λέγει δὲ καὶ τὸ φυλῆς ὄνομα , Πρόδηλον γὰρ ὅτι ἐξ Ἰούδα ἀνατέταλκεν ὁ Κύριος ἡμῶν , εἰς ἢν φυλὴν οὐδὲν περὶ ἱερωσύνης Μώσης ἐλάλησεν . Χρυσοστόμου . κατὰ Ἰουδαίων . Κἀγώ φημι καὶ οἶδα ὅτι ἱερωσύνης εἶχε . μετάθεσις γάρ ἐστιν . ὅταν οὖν φαίνηται μηδὲ ἐξ ἐκείνης ὢν τῆς φυλῆς κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ , οὗτος πολὺ τοῦ Ἁβραὰμ σεμνότερος ὣν , πανταχόθεν συνωμολόγηται , ὅτι ἑτέρα ἀνθ’ ἑτέρας εἰσάγεται ἱερωσύνη , πολὺ τῆς προτέρας ὑψηλοτέρα . εἰ γὰρ ὁ τύπος τοιοῦτος , καὶ τῆς Ἰουδαϊκῆς ἱερωσύνης λαμπρότερος ἦν , πολλῷ μᾶλλον αὐτὴ ἡ ἀλήθεια . Θεοδωρήτου . Τόγε μὴν πρόδηλον ὡς ἀναντίρρητον τέθεικε . καὶ γὰρ τῶν μάγων παραγενομένων , καὶ ἐρωτήσαντος τοῦ Ἡρώδου τοὺς Ἰουδαίους , “ ποῦ ὁ Χριστὸς γεννᾶται ; ” ἔφασαν , ἐν Βηθλεὲμ τῆς Ἰουδαίας . εἶτα καὶ τὸν σφέτερον ἐβεβαίωσαν λόγον τῆς γραφῆς μαρτυρίᾳ . “ γέγραπται γὰρ , καὶ σὺ Βηθλεὲμ γῆ Ἰούδα , “ οὐδαμῶς ἐλαχίστη εἶ ἐν τοῖς ἡγεμόσιν Ἰούδα . ἐκ σοῦ γὰρ ἐξε - “ λεύσεται μοι ἡγούμενος , ὅστις ποῖ τὸν λαόν μου τὸν “ ’Iσραήλ . ” τούτων τῶν προρρήσεων τὸ τέλος ὁ θεῖος Ἀπόστολος δέδειχε καὶ κέκραγε · “ πρόδηλον γὰρ ὅτι ἐξ Ἰούδα ἀνατέταλκεν , “ ὁ Κύρος ἡμῶν , ” κατὰ τὸ εἰρημένον , “ οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ᾿Ιούδα , ἕως ἃν ἔλθῃ ᾧ ἀπόκειται , καὶ αὐτὸς ἔσται προσδοκία “ ἐθνῶν . ” ταύτας ὁ Δαβὶδ τὰς ἐπαγγελίας ἐδέξατο παρὰ Θεοῦ , εἰπόντος “ ἕως τοῦ αἰῶνος ἑτοιμάσω τὸ σπέρμα σου . ” ταύτας καὶ διὰ ῾Ησαΐου ὁ δεσπότης ἀνενεώσατο . “ ἐξελεύσεται , ” γάρ φησι , “ ῥάβδος ἐκ τῆς ῥίζης Ἰεσσαὶ ” καὶ τὰ ἑξῆς . καὶ πάλιν “ ἔσται ἡ ῥίζα Ἰεσσαι , καὶ ὁ ἀνιστάμενος ἄρχειν ἐθνῶν , ἐπ’ αὐτῷ ἔθνη “ ἐλπιοῦσι . ” καὶ αὖθις , “ διαθήσομαι ὑμῖν διαθήκην αἰώνιον , τὰ “ ὅσια Δαβὶδ τὰ πιστὰ , ” τουτέστιν , ἃ ὑπεσχόμην ἐκείνῳ πληρώσω , καὶ διὰ τοῦ σπέρματος ἐκείνου σώσω τὴν οἰκουμένην . πιστὴ γάρ μου καὶ ἀψευδὴς ἡ ὑπόσχεσις . ἐκ ταύτης μέντοι φησὶ τῆς Ἰούδα φυλῆς , οὐδεὶς ἱερεὺς ἀπεφάνθη · ἀλλὰ καὶ Ὀζίας τῆς ἱερωσύνης κατατολμήσας , τὴν ἀτιμίαν τῆς λέπρας ἐπιτίμιον τῆς αὐθαδίας ἐδέξατο . θαυμάσαι δὲ ἄξιον τὸ τῆς οἰκονομίας μυστήριον . ὥσπερ γὰρ ὁ δεσπότης Χριστὸς βασιλεὺς αἰώνιος ὣν , ἀρχιερεὺς ἡμῶν ἐχρημάτισεν , οὕτως ἡ ᾿Ιούδα φυλὴ , βασιλικὴ πρότερον οὖσα , τῆς ἱερωσύνης διὰ τοῦ δεσπότου τετύχηκεν . Καὶ περισσότερον ἔτι κατάδηλόν ἐστι . Τὸ μέσον δηλαδὴ τῆς ἱερωσύνης ἑκατέρας , τὸ διάφορον ὅσον κρεῖττον . Χρυσοστόμου κατὰ ᾿Ιουδαίων . Εἰ κατὰ τὴν ὁμοιότητα ἀνίσταται ἱερεὺς ἕτερος , ὃς οὐ κατὰ νόμον ἐντολῆς σαρκικῆς γέγονεν , ἀλλὰ κατὰ δύναμιν ζωῆς ἀκαταλύτου . μαρτυρεῖ δὲ γὰρ ὅτι “ σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ . ” Ἐγώ , φησι , καὶ ἄλλην δείκνυμι διαφορὰν , οὐ μόνον ἀπὸ τῆς φυλῆς , οὐδὲ μόνον ἀπὸ τοῦ προσώπου , οὐδὲ ἀπὸ τοῦ τρόπου , οὐδὲ ἀπὸ τῆς διαθήκης , ἀλλὰ καὶ ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ τύπου . γέγονε φησὶν ἱερεὺς οὐ κατὰ νόμον ἐντολῆς σαρκικῆς , τουτέστι τῶν προσταγμάτων αὐτοῦ · οὐδὲν ἦν σαρκικὸν , οὐ γὰρ πρόβατον θύειν , καὶ μόσχους ἐπέταξεν . ἀλλὰ διὰ τῆς κατὰ ψυχὴν ἀρετῆς , τὸν θεὸν θεραπεύειν , καὶ τούτων ἆθλα ζωὴν ἡμῖν ἔθηκε , τὴν οὐδέποτε καταλυομένην . καὶ πάλιν νεκρωθέντας ἡμᾶς ὑπὸ τῶν ἁμαρτιῶν , ἐλθὼν ἀνέστησε , διπλοῦν θάνατον λύσας , τὸν μὲν τῆς ἁμαρτίας τὸν δὲ τῆς σαρκός . ἐπεὶ οὖν τοιαῦτα κομίζων ἡμῖν ἦλθεν ἀγαθὰ , διὰ τοῦτο φησὶν , οὐ κατὰ νόμον ἐντολῆς σαρκικῆς , ἀλλὰ κατὰ δύναμιν ζωῆς ἀκαταλύτου . Χρυσοστόμου . Ὁ γὰρ νόμος ἐκεῖνος τὰ πολλὰ ἄνομος ἦν . τί ἐστιν “ ἐντολῆς σαρκικῆς ; περίτεμε , φησὶ , τὴν σάρκα , χρίσον , λοῦσον , καθάρισον , περίκειρον , ἐπίδησον , θρέψον , ἄργησον τῇ σαρκί . καὶ τὰ ἀγαθὰ πάλιν τίνα . πολλὴ ζωὴ τῇ σαρκὶ , τρυφὴ τῇ σαρκί . ἀπὸ τούτου τοῦ νόμου τὴν ἱερωσύνην ἔλαβεν Ἀαρὼν , ὁ μέντοι Μελχισεδὲκ οὐχ οὕτως , μᾶλλον δὲ ὁ Χριστός . Θεοδωρήτου . Δυνατὸν γὰρ καὶ ἐντεῦθεν δεῖξαι τούτου κἀκείνου τὴν ὁμοιότητα , ὅτι καθάπερ ἐκεῖνος τῆς ἱερωσύνης διαδόχους οὐκ ἔσχεν , οὕτως οὐδὲ οὗτος ταύτην εἰς ἑτέραν παραπέμψει . σαρκίνην γὰρ ἐντολὴν τοῦτο κέκληκεν , ὡς τοῦ νόμου διὰ τὸ θνητὸν τῶν ἀνθρώπων κελεύοντος μετὰ τὴν τοῦ ἀρχιερέως τελευτὴν , τὸν ἐκείνου παῖδα τὴν ἱερωσύνην λαμβάνειν . Χρυσοστόμου . Οὐ κατὰ νόμον τοίνυν ἐντολῆς σαρκίνης γέγονεν ὁ Χριστὸς ἱερεὺς , τουτέστιν οὐ πρόσκαιρος , οὐδὲ πέρας ἔχων , ἀλλὰ κατὰ δύναμιν ζωῆς ἀκαταλύτου . καίτοι οὐκ ἔστιν ἀκόλουθον τοῦτο τῷ , “ ὃς οὐ κατὰ νόμον ἐντολῆς σαρκικῆς γέγονε . ” τὸ γὰρ ἀκόλουθον ἦν εἰπεῖν , ἀλλὰ κατὰ πνευματικῆς . ἀλλὰ διὰ τοῦ σαρκικοῦ τὸ πρόσκαιρον ἔδειξεν , ὥσπερ καὶ ἀλλαχοῦ λέγει “ μέχρι καιροῦ “ διορθώσεως ” ἐπικείμενα τὰ δικαιώματα τῆς σαρκός . τὸ δὲ “ κατὰ δύναμιν ζωῆς , ” τουτέστιν ὅτι οἰκείᾳ δυνάμει ζῇ . Θεοδωρήτου . Οἶμαι δὲ τὴν σαρκικὴν ἐντολὴν οὐ μόνον τὸ πρόσκαιρον , ἀλλὰ καὶ ἕτερόν τι αἰνίττεσθαι , ὃ καὶ φθάσας εἶπον , τὸ σῶμα γὰρ ὡς ἐπίπαν οἱ ἱερεῖς ἐξεκάθαιρον · τοῦτο περιρραίνοντες καὶ λούοντες , ὑπὲρ τούτου τὰς θυσίας προσέφερον . οὐδὲ γὰρ ὑπὲρ ἀνδροφόνων ἢ γάμους ἀλλοτρίους διορυττόντων , ἀλλ’ ὑπὲρ γονορρυῶν καὶ λεπρῶν , καὶ τῶν ἁπτομένων ὀστέων νεκρῶν . Κυρίλλου γλαφυρῶν . Ὅλος δὲ ἱερεὺς ὁ Ἐμμανουὴλ , εἰ καὶ ἐκ τῆς Ἰούδα νοοῖτο φυλῆς , ἵνα καὶ ὑμνητὸς , καὶ βασιλεὺς εἶναι πιστεύηται · καὶ ὅτι μὴ κάτα σάρκα τὸ ἱερὸν αὐτῷ καθάπερ ἀμέλει καὶ τοῖς Ἰουδαίων καθηγηταῖς , ἀλλ’ ὡς Θεῷ καὶ βασιλεῖ τῶν ὅλων ἐν ἁγιασμῷ τε καὶ δόξῃ . οὐκοῦν ὁ τύπος ἐν σαρκικοῖς , ἵν ὑπὲρ σάρκα τὸ ἀληθὲς , τουτέστι Χριστός . Χρυσοστόμου . Εἶπεν ὅτι νόμου μετάθεσις γίνεται , καὶ ἔδειξε πῶς . ζητεῖ λοιπὸν τὴν αἰτίαν , ὃ μάλιστα πάντων πληροφορεῖ τὰς τῶν ἀνθρώπων ψυχὰς , τὸ τὴν αἰτίαν πάντως εἰδέναι , καὶ εἰς πίστιν ἄγει μᾶλλον ὅταν καὶ τὴν αἰτίαν μάθωμεν , καὶ τὸν λόγον καθ’ ὃν γίνεται . ἀναλαμβάνει τοίνυν τὸν περὶ τοῦ νόμου λόγον , καὶ φησί , Ἀθέτησις μὲν γὰρ γίνεται προαγούσης ἐντολῆς διὰ τὸ αὐτῆς ἀσθενὲς καὶ ἀνωφελὲς , οὐδὲν γὰρ ἐτελείωσεν ὁ νόμος . Ἐνταῦθα οἱ αἱρετικοὶ ἐπιφύονται , ἀλλ’ ἄκουε ἀκριβῶς · οὐκ εἶπε διὰ τὸ πονηρὸν , οὐδὲ διὰ τὸ μοχθηρὸν , ἀλλὰ διὰ τὸ ἀσθενὲς καὶ ἀνωφελές . καὶ ἀλλαχοῦ δὲ δείκνυσι τὸ ἀσθενὲς , ὡς ὅταν λέγῃ . “ ἐν “ ᾧ ἡ ἀσθένεια διὰ τῆς σαρκός . ” οὐκ ἄρα ἡ ἐντολὴ ἀσθενὴς , ἀλλ’ ἡμεῖς . τί δέ ἐστιν , “ οὐδὲν ἐτελείωσεν ὁ νόμος ; ” οὐδένα τέλειον εἰργάσατο παρακουόμενος . ἄλλως δὲ οὐδὲ εἰ ἠιούσθη τέλειον ἐποίησεν , ἃν καὶ ἐνάρετον · τέως δὲ οὐ τοῦτο φησὶν ὁ λόγος ἐνταῦθα , ἁλλ’ ὅτι οὐδὲν ἴσχυσε . καὶ εἰκότως . γράμματα γὰρ ἦν κείμενα , τόδε πρᾶττε , καὶ τόδε μὴ πρᾶττε , ὑποτιθέμενα μόνον , οὐχὶ καὶ δύναμιν ἐντιθέντα · ἡ δὲ ἐλπὶς οὐ τοιαύτη . τί δέ ἐστιν ἀθέτησις ; ἐκβολή . ἡ δὲ ἀθέτησις τῶν κρατούντων ἐστὶν ἀθέτησις . ὥστε ἔδειξεν ὅτι ἐκράτει . ἀλλὰ κατεφρονήθη λοιπὸν , ἐπειδὴ μηδὲν ἤνυσεν . οὐδὲν οὖν ὠφέλησεν ὁ νόμος ; ὠφέλησε μὲν καὶ σφόδρα , ἀλλὰ πρὸς τὸ ποιῆσαι τελείους οὐκ ὠφέλησεν . οὐδὲν γὰρ ἐτελείωσεν ὁ νόμος . καθὸ πάντη τύποι ἦσαν , πάντα σκιὰ , περιτομὴ , θυσία , σάββατον . οὐκ ἴσχυσεν οὖν διαβῆναι εἰς τὴν ψυχὴν , διὰ τοῦτο παραχωρεῖ καὶ ὑπεξίσταται , ἐπεισάγεται δὲ ἡ τῶν κρειττόνων ἐλπίς . Θεοδωρήτου . Παύεται δὲ ἐκεῖνος , οὐχ ὡς πονηρὸς κατὰ τὴν τῶν αἱρετικῶν παραπληξίαν , ἀλλ’ ὡς ἀσθενὴς καὶ τὴν τελείαν οὐ δυνάμενος φέρειν ὠφέλειαν . ἐπισημήνασθαι μέντοι δεῖ ὡς ἀσθενῆ καὶ ἀνωφελῆ τὰ περιττὰ τοῦ νόμου καλεῖ , τὴν περιτομὴν , τὸ σάββατον , καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια . τὸ γὰρ οὐ μοιχεύσεις , οὐ φονεύσεις , καὶ τὰ τούτοις προσόμοια , καὶ ἡ καινὴ διαθήκη μετ’ ἐπιτάσεως φυλάττειν παρακελεύεται . ἀντ᾿ ἐκείνων τοίνυν ἐδεξάμεθα τῶν μελλόντων ἀγαθῶν τὴν ἐλπίδα , ἥτις ἡμᾶς προσοικειοῖ τῷ Θεῷ . ὅρκος δὲ ἡμῖν βεβαιοῖ , τοῦ Θεοῦ τὴν ὑπόσχεσιν , τοῦτο γάρ φησιν . Ἐπεισαγωγὴ δὲ κρείττονος ἐλπίδος δἰ ἧς ἐγγίζομεν τῷ Θεῷ , καὶ καθ᾿ ὅσον οὐ χωρὶς ὁρκωμοσίας . Χρυσοστόμου . Ὁρᾷς ὅτι ἀναγκαῖον οὕτω γέγονε τὸ τοῦ ὅρκου ἐνταῦθα · ὥστε διὰ τοῦτο πολλὰ ἄνω ἐφιλοσόφησεν , ὅτι ὤμοσεν ὁ Θεὸς , καὶ ὤμοσεν ὑπὲρ πλείονος πληροφορίας . εἰπὼν μέντοι “ ἐπεισαγωγὴ δὲ κρείττονος ἐλπίδος , ” δείκνυσιν ὅτι εἶχε μὲν κἀκεῖνα ἐλπίδα , ἀλλ᾿ οὐ τοιαύτην . ἤλπιζον γὰρ εὐαρεστήσαντες , ἕξειν τὴν γῆν , μηδὲν πείσεσθαι δεινόν . ἐνταῦθα δὲ ἐλπίζομεν εὐαρεστήσαντες οὐ γῆν καθέξειν , ἀλλὰ τὸν οὐρανὸν , μᾶλλον δὲ ὃ πολλῷ τούτου κρεῖττόν ἐστιν , ἐγγὺς στήσεσθαι τοῦ Θεοῦ , παρ᾿ αὐτὸν ἥκειν τὸν θρόνον τὸν πατρικὸν , λειτουργήσειν αὐτῷ μετ᾿ Ἀγγέλων . καὶ ὅρα πῶς αὐτὸ τίθησι κατὰ μικρόν . ἐκεῖ μὲν γὰρ εἶπεν , “ εἰσερχομένην εἰς τὸ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος , ” ἐνταῦθα δὲ , “ δἰ ἧς ἐγγίζομεν τῷ Θεῷ . ” τί δέ ἐστι , “ καὶ καθ᾿ “ ὅσον οὐ χωρὶς ὁρκωμοσίας ; ” τουτέστιν ἰδοὺ καὶ ἄλλη διαφορὰ , ὅτι οὐδὲ ἁπλῶς ταῦτα ἐπηγγείλατο . Οἰ μὲν γὰρ χωρὶς ὁρκωμοσίας εἰσὶν ἱερεῖς γεγονότες · ὁ δὲ μετὰ ὁρκωμοσίας , διὰ τοῦ λέγοντος πρὸς αὐτὸν , ὤμοσε Κύριος καὶ οὐ μεταμεληθήσεται · σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ . κατὰ τοσοῦτον κρείττονος διαθήκης γέγονεν ἔγγυος Ἰησοῦς . Χρυσοστόμου . Δύο τίθησι διαφορὰς , ὅτι οὐκ ἔχει τέλος ὥσπερ ἡ νομική . τοῦτο δὲ ποιεῖ ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ τοῦ μετιόντος . κατὰ δύναμιν γάρ φησι ζωῆς ἀκαταλύτου . ποιεῖ δὲ αὐτὸ καὶ ἀπὸ τοῦ ὅρκου , ὅτι ὤμοσε · καὶ ἀπὸ τοῦ πράγματος . εἰ γὰρ ἐπειδὴ ἀσθενὴς ἦν ἐκείνη ἐξεβλήθη , αὕτη ἐπειδὴ δυνατή ἐστιν , ἕστηκε . ποιεῖ δὲ αὐτὸ καὶ ἀπὸ τοῦ ἱερέως . πῶς ; ὅτι εἷς ἐστιν · οὐκ ἂν δὲ εἷς ἦν , εἰ μὴ ἀθάνατος ἦν . ὥσπερ γὰρ πολλοὶ ἱερεῖς διὰ τὸ θνητοὶ εἶναι , οὕτως ὁ εἷς διὰ τὸ ἀθάνατος εἶναι . καὶ καθότι ὤμοσεν αὐτῷ ἀεὶ αὐτὸν ἔσεσθαι · οὐκ ἂν τοῦτο ποιήσας , εἰ μὴ μείζων ἦν . ἐπειδὴ γὰρ αὐτὸς καὶ τοὺς ἐν νόμῳ κεχειροτόνηκεν ἱερέας , ἐκείνους δὲ παύσας , ἕτερον ἀντ’ ἐκείνων ἀπέφηνεν , ἀναγκαίως εἴρηκεν , ὡς ἐκείνους μὲν δίχα ὅρκου κεχειροτόνηκεν , ἐπὶ δὲ τούτου καὶ ὅρκον προστέθηκεν . μὴ τοίνυν νομίσητε καὶ τήνδε τὴν ἱερωσύνην ὡς ἐκείνην παθήσεσθαι , καὶ πάλιν ἄλλην ἀντὶ ταύτης γενήσεσθαι . ἐκβάλλει γὰρ τὴν τοιαύτην ὑποψίαν ὁ γενόμενος ὅρκος . Κατὰ τοσοῦτον κρείττονος διαθήκης γέγονεν ἔγγυος Ἰησοῦς . Θεοδωρήτου . Δείξας τὴν ἱερωσύνην τῷ νόμῳ συνεζευγμένην , εἶτα τὴν μὲν Λευιτικὴν παυομένην , τὴν δὲ κατὰ τάξιν Μελχισεδὲκ πεφηνυῖαν , ἀδεῶς λοιπὸν γυμνοῖ καὶ τὴν καινὴν διαθήκην , καὶ ἀποφαίνει τοσοῦτον τῆς παλαιᾶς διαφέρουσαν , ὅσῳ τῆς προτέρας ἱερωσύνης κρείττων πέφηνεν ἡ δευτέρα . ἐπειδὴ ἡ καινὴ διαθήκη τὴν βασιλείαν ἡμῖν ὑπέσχετο τῶν οὐρανῶν , καὶ τῶν νεκρῶν τὴν ἀνάστασιν καὶ τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον · οὐδὲν δὲ τούτων ἑωρᾶτο , εἰκότως ταύτης ἔγγυον ὠνόμασε τὸν Κύριον Ἰησοῦν , ὃς διὰ μὲν τῆς οἰκείας ἀναστάσεως ἐβεβαίωσε τῆς ἡμετέρας ἀναστάσεως τὴν ἐλπίδα , τὴν δὲ οἰκείαν ἀνάστασιν διὰ τῶν ἐπιτελουμένων ὑπὸ τῶν Ἀποστόλων ἐδήλου θαυμάτων . ᾿Αθανασίου κατὰ ἀρειανῶν . Ὁ νόμος οὐδένα ἐτελείωσε , δεόμενος τῆς τοῦ λόγου ἐπιδημίας . καὶ τότε μὲν τύπος ἦν τὰ δεικνύμενα , ἄρτι δὲ ἡ ἀλήθεια πεφανέρωται , καὶ τοῦ Παύλου ἐξηγεῖται λέγων , “ κατὰ τοσοῦτον κρείττονος διαθήκης γέγονεν “ ἔγγυος ὁ Κύριος , καὶ δι’ ὅλων τὸ κρεῖττον τῷ Κυρίῳ ἀνατίθησι , τῷ κρείττονι καὶ ἄλλῳ ὄντι παρὰ τὴν γενητήν . κρείττων γὰρ ἡ δι’ αὐτοῦ θυσία , κρείττων ἡ ἐν αὐτῷ ἐλπὶς , καὶ αἱ δι’ αὐτοῦ ἐπαγγελίαι . οὐχ ὡς πρὸς μικρὰ μεγάλαι συγκρινόμεναι , ἀλλ’ ὡς ἄλλαι πρὸς ἄλλα τὴν φύσιν τυγχάνουσαι . ἐπεὶ καὶ ὁ ταῦτα οἰκονομήσας , κρείττων τῶν γενητῶν ἐστι . καὶ τὸ λεγόμενον πάλιν , “ γέγονεν “ ἔγγους , ” τὴν παρ’ αὐτοῦ γενομένην σημαίνει ὑπὲρ ἡμῶν ἔγγυαν . ὡς γὰρ Λόγος ὣν σὰρξ ἐγένετο , καὶ τὸ γενέσθαι τῇ σαρκὶ λογιζόμεθα . γενητὴ γὰρ αὕτη καὶ κτιστὴ , οὕτω καὶ ἐνταῦθα τὸ γέγονε διὰ τὸ γενέσθαι αὐτὸν ἄνθρωπον , καὶ εἰς τὴν τῆς διαθήκης διακονίαν λογίζεται , καθ’ ἣν ὁ ποτὲ βασιλεύων θάνατος κατηργήθη . Κυρίλλου θησαυρῶν . Ὁ μὲν γὰρ νόμος ἠσθένησε κατακρῖναι τὴν ἁμαρτίαν ἐν τῇ σαρκὶ , κατέκρινε δὲ ὁ Χριστός . καὶ πάλιν ὁ κόσμος ὑπὸ μὲν τοῦ νόμου κατεκρίνετο διὰ τὴν ἁμαρτίαν , καὶ τιμωρίαν ἀπῃτεῖτο . ἐπεδήμησε δὲ ὁ Υἱὸς , ἵνα δικαιώσῃ καὶ χαρισηται πᾶσι . Γλαφυρῶν . Νόμον μὲν γὰρ εἰς βοήθειαν δέδωκεν ὁ Θεὸς , πλὴν παιδοκομεῖ μὲν ὁ νόμος , τελειοῖ δὲ λοιπὸν τοῦ Χριστοῦ μυστήριον . ἀπόχρη δὲ λέγων ὁ Παῦλος περὶ τῶν δύο διαθηκῶν , ὅτι “ ἀθέτησις μὲν γίνεται προαγούσης ἐντολῆς διὰ τὸ αὐτῆς ἀσθενές . ἐπεισαγωγὴ δὲ κρείττονος ἐλπίδος , δι’ ἧς ἐγγίζομεν τῷ Θεῷ . ” οὐκοῦν ἔλθοι μὲν ἄν τις , καὶ μάλα ῥαδίως , εἰς οἰκειότητα τὴν ὡς πρὸς Θεὸν , οὐ διά γε τῆς πρώτης καὶ Μωσαϊκῆς ἐντολῆς , διὰ τῆς λεγομένης δὲ ἐπεισῆχθαι ἐλπίδος , ἣν ταῖς εἰς τὸ ἄμεινον ψήφοις στεφανοῦν ἐδόκει τῷ μυσταγωγῷ βλέποντι πρὸς ἀληθές . ἠθετῆσθαι δὲ τὰ ἐν νόμῳ φησὶ , καὶ τῆς προαγούσης ἐντολῆς τὸ μηδὲν δύνασθαι τελειοῦν καθορίζει . ἀσθενὴς γὰρ ὁ νόμος πρὸς τὸ δύνασθαι τελειοῦν εἰς ἁγιασμόν . ἀμείνων δὲ ἡ ἐν Χριστῷ δικαίωσις καὶ λατρεία . ἀκούσῃ γοῦν Θεοῦ διακεκραγότος τοῖς τὴν ἐν νόμῳ τετιμηκόσι λατρείαν . καὶ οἱονεί πὼς ἀπρὶξ ἡμεῖς μὴ τῆς παλαιωθίσης ἐντολῆς , ποτὲ μὲν “ λούσασθε , καθαροὶ γένεσθε , ” ποτὲ δὲ “ ἔλεον θέλω καὶ οὐ θυσίαν , καὶ ἐπίγνωσιν Θεοῦ ἣ ὁλοκαυτώματα . ” ἠλεήμεθα γὰρ ἐν Χριστῷ , καὶ ἐν αὐτῷ τεθεάμεθα νοητῶς τὸν Πατέρα , καὶ τὸν φύσει Θεὸν ἐγνώκαμεν . Θεοδωρήτου . Εἶτα πάλιν δείκνυσι καὶ ἑτέρωθεν τήνδε τὴν ἱερωσύνην ὑπερκειμένην , λέγων , “ καὶ οἱ μὲν πλείονες εἰσὶ γεγονότες ἱερεῖς διὰ τὸ θανάτῳ κωλύεσθαι παραμένειν · ὁ δὲ διὰ τὸ “ μένειν αὐτὸν εἰς τὸν αἰῶνα ἀπαράβατον ἔχει τὴν ἱερωσύνην . Οἱ κατὰ νόμον ἱερεῖς θνητὴν ἔχουσι τὴν φύσιν . οὗ δὴ χάριν διηνεκῶς ἱερατεύειν οὐ δύνανται , ἀλλ’ ἔχουσι διαδόχους τῆς ἱερωσύνης τοὺς παῖδας . οὗτος δὲ ἀθάνατος ὣν , εἰς ἕτερον οὐ παραπέμπει τῆς ἱερωσύνης τὸ γέρας . οὕτος ὁ τὰς χεῖρας ὄντως τελειωμένος , ὁ μόνος εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων εἰσιὼν , ὁ τῷ ἀνωτάτῳ καὶ ἐνδοτάτω λειτουργῶν θυσιαστήριον · οὐχ ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ μόνον εἰσιὼν , ἀλλ’ ἅπαξ τοῦ αἰῶνος εἰσελθών · ἀρχιερεὺς γὰρ ἦν αἰώνιος , καὶ λειτουργὸς ἄπαυστος , ἀκμαῖος καὶ ἀγήρως . Ὅθεν καὶ σώζειν εἰς τὸ παντελὲς δύναται τοὺς προσερχομένους δι’ αὐτοῦ τῷ Θεῷ , πάντοτε ζῶν εἰς τὸ ἐντυγχανειν ὕπερ ἀυτῶν . Θεοφωρήτου . Καὶ αὐτὴ τῶν λόγων ἡ ταπεινότης βοᾷ , ὡς οὐδὲν τούτων ἁρμόττει τῇ θεότητι τοῦ Χριστοῦ . οὐδὲ γὰρ διὰ τοῦτο ζῇ ἵνα ἐντυγχάνῃ ὑπὲρ ἡμῶν . ἡ γὰρ ἐκείνου ζωὴ , ἄναρχος καὶ ἀνώλεθρος . οὐκοῦν κατὰ τὸ ἀνθρώπειον νοητέον καὶ ταῦτα . ὥσπερ γὰρ τὸ πάθος ὑπὲρ ἡμῶν κατεδέξατο , οὕτως ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν . συνέζευξε μέντοι τῷ ταπεινῶ καὶ ὑψηλὸν ὁ θεῖος ᾿Απόστολος . αὐτὸν γὰρ σώζειν ἡμᾶς εἴρηκεν , καὶ τελείαν σωτηρίαν παρέχειν . Χρυσοστόμου . ῾Ορᾷς ὅτι εἰς τὸ κατὰ σάρκα τοῦτο φησίν . ὅταν γὰρ ὡς ἱερεὺς νοῆται τότε καὶ ἐντυγχάνει . ἐπεὶ ὁ ἐγείρων τοὺς νεκροὺς οὓς θέλει καὶ ζωοποιῶν , καὶ οὕτως ὡς ὁ Πατὴρ , πῶς ἔνθα σῶσαι δεῖ ἐντυγχάνει , ὁ πᾶσαν τὴν κρίσιν ἔχων , ὥστε τοὺς μὲν εἰς κάμινον ἐμβαλεῖν , τοὺς δὲ σῶσαι , πῶς ἐντυγχάνει ; ὁ Θεὸς καὶ σώζειν φησὶ , δύναται . διὰ τοῦτο οὖν σώζει , ἐπειδὴ οὐκ ἀποθνήσκει , ἐπειδὴ ἀεὶ ζῇ . οὐκ ἔχει διαδοχὴν φησίν εἰ δὲ οὐκ ἔχει , δύναται πάντων προΐστασθαι . ἐνταῦθα μὲν γὰρ ὁ ἀρχιερεὺς , εἰ καὶ θαυμαστὸς ἦν μέχρι τοῦ καιροῦ ἐκείνου ἐν ᾧ ἦν , οἷον ὁ Σαμουὴλ , καὶ ὅσοι τοιοῦτοι , μετὰ δὲ ταῦτα οὐκέτι · ἐτεθνήκεσαν γάρ . ἐνταῦθα δὲ οὐχ οὕτως , ἀλλὰ σώζει εἰς τὸ παντελές . μυστήριόν τι αἰνίττεται . οὐκ ἐνταῦθα μόνον φησὶν , οὐδὲ πρὸς καιρὸν , ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ ἐν τῇ μελλούσῃ ζωῇ σώζει τοὺς προσερχομένους δι’ αὐτοῦ τῷ Θεῷ . πῶς σώζει ; “ πάντοτε ζῶν εἰς τὸ ἐντυγχάνειν ὑπὲρ αὐτῶν . ” ὁρᾷς τὴν ταπεινότητα ; ὁρᾷς τὴν ἀνθρωπότητα ; οὐ γὰρ ἅπαξ φησὶν αὐτὸν ἐντυγχάνοντα τούτου τυχεῖν , ἀλλ’ ἀεὶ , καὶ ἡνίκα ἃν δεῆται . ἀεὶ οὖν δεῖται τοῦ εὔχεσθαι , καὶ πῶς ἃν ἔχοι λόγον ; ἄνθρωποι πολλάκις δίκαιοι , ἐκ μιᾶς αἰτήσεως τὸ πᾶν ἤνυσαν · αὐτὸς δὲ ἀεὶ δεῖται · τίνος οὖν ἕνεκεν συγκάθηται ; ὁρᾷς ὅτι συγκατάβασίς ἐστι . μὴ δείσητε φησὶ , μὴ εἴπητε , ναὶ φιλεῖ μὲν ἡμᾶς , καὶ παρρησίαν ἔχει πρὸς τὸν Πατέρα , ἀλλ’ οὐκ ἀεὶ δύναται ζῆν . ἀεὶ γὰρ ζῇ . Γρηγορίου . Τὸ δὲ ἐντυγχάνειν οὐχ ὡς ἡ τῶν πολλῶν συνήθεια τὸ ζητεῖν ἐκδικήσεως ἔχει · τοῦτο γάρ πὼς καὶ ταπεινότητος , ἀλλὰ τὸ πρεσβεύειν ὑπὲρ ἡμῶν τῷ λόγῳ τῆς μεσιτείας , ὡς καὶ τὸ Πνεῦμα ὑπὲρ ἡμῶν ἐντυγχάνειν λέγεται . “ εἷς γὰρ Κύριος , εἷς “ μεσίτης Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων , ἄνθρωπος ᾿Ιησοῦς Χριστός . ” πρεσβεύει γὰρ ἔτι καὶ νῦν ὡς ἄνθρωπος ὑπὲρ τῆς ἐμῆς σωτηρίας , ὅτι μετὰ τοῦ σώματός ἐστιν οὗ προσέλαβεν , ἕως ἃν ἐμὲ ποιήσει θεὸν τῇ δυνάμει τῆς ἐνανθρωπήσεως . οὕτω δὲ καὶ παράκλητον ἔχομεν Ἰησοῦν , οὐχ ὡς ὑπὲρ ἡμῶν προκαλινδούμενον τοῦ Πατρὸς , καὶ προσπίπτοντα δουλικῶς , ἄπαγε τὴν δούλην ὄντως ὑπόνοιαν καὶ ἀναξίαν τοῦ Πνεύματος . οὔτε γὰρ τοῦ Πατρὸς τοῦτο ἐπιζητεῖν , οὔτε τοῦ Υἱοῦ πάσχειν , εἰ ὡς περὶ Θεοῦ διανοεῖσθαι δίκαιον . ἀλλ’ οἷς πέπονθεν ὡς ἄνθρωπος πείθει καρτερεῖν ὡς Λόγος καὶ παραινέτης . τοῦτο νοεῖται μοι ἡ παράκλησις . Τοιοῦτος γὰρ ἡμῖν ἔπρεπεν ἀρχιερεὺς , ὅσιος , ἄκακος , ἀμίαντος , κεχωρισμένος ἀπὸ τῶν ἁμαρτωλῶν , καὶ ὑψηλότερος τῶν οὐρανῶν γενόμενος . Θεοδωρήτου . Οἰμαι καὶ αὐτοὺς ἃν ὁμολογῆσαι τοὺς τὰ ἐναντία τῇ ἀληθείᾳ φρονοῦντας , ὡς καὶ ταῦτα τῆς ἀνθρωπότητος οὐ τῆς θεότητος ἴδια . ἵνα γὰρ τἄλλα παραλίπω , τὸ ὑψηλότερος τῶν οὐρανῶν γενόμενος , πῶς ἄν τις προσαρμόσοι τῷ Θεῷ Λόγῳ τῷ τὰ πάντα τεκτηναμένῳ ; δηλοῖ δὲ ὁ λόγος τὸν μετὰ τὸ πάθος ἄνω τῶν οὐρανῶν γενόμενον . ὁ δὲ Θεὸς Λόγος ἀπερίγραφον ἔχει τὴν φύσιν . οὐκοῦν καὶ ταῦτα προσαρμόσομεν ὡς ἀνθρώπῳ τῷ δεσπότῃ Χριστῷ , οὐκ ἄλλον τινὰ τοῦτον παρὰ τὸν Θεὸν Λόγον νοοῦντες , ἀλλ’ εἰδότες , τι μὲν τῆς θεότητος , τί δὲ τῆς ἀνθρωπότητος ἴδιον . Χρυσοστόμου . Ὁρᾷς ὅτι περὶ τῆς ἀνθρωπότητος τὸ πᾶν εἴρηται · ὅταν δὲ εἴπω ἀνθρωπότητα , θεότητας ἐχούσης λέγω , οὐ διαιρῶν , ἀλλ’ ἀφεὶς τὰ πρέποντα . εἶδες τὴν διαφορὰν τοῦ ἀρχιερέως . ἀνεκεφαλαιώσατο τὰ λεχθέντα . πεπειραμένον δὲ κατὰ πάντα καθ’ ὁμοιότητα χωρὶς ἁμαρτίας . “ τοιοῦτος γὰρ ἡμῖν , ” φησὶν , “ πεν ἀρχιερεὺς , ὅσιος , ἄκακος . ” τί ἐστιν ἄκακος ; ἀπόνηρος . ὃ λέγει ἕτερος προφήτης · “ δόλος οὐχ εὑρέθη ἐν τῷ στόματι αὐ - “ τοῦ . ” τουτέστιν οὐχ ὕπουλος · τοῦτο οὖν ἄν τις περὶ Θεοῦ εἴποι , καὶ οὐκ αἰσχύνεται λέγων , ὅτι ὁ Θεὸς οὐκ ἔστιν ὕπουλος , οὐδὲ δολερός . περὶ μέντοι τοῦ κατὰ σάρκα ἔχοι ἃν λόγον , καὶ τὸ ἀμίαντος δὲ περὶ Θεοῦ εἴποι τίς ἄν ; ἔχει γὰρ φύσιν μιαίνεσθαι ; οὔ μὲν οὖν . ἀλλ’ ἄκακος ὁ μέγας ἀρχιερεὺς , ὁ διεληλυθὼς τοὺς οὐρανοὺς ὀνομάζεται , ὡς κρείττων πάσης κακίας , καὶ αὐτὸ δὴ τοῦτο “ κεχωρισμένος ἀπὸ τῶν ἁμαρτωλῶν · ” οὐ τοῦτο οὖν μόνον δείκνυσι τὸ διάφορον , ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ θυσία · διὸ ἐπιφέρει , Ὃς οὐκ ἔχει καθ’ ἡμέραν ἀνάγκην , ὥσπερ οἱ ἱερεῖς , πρότερον ὑπὲρ τῶν ἰδίων ἁμαρτημάτων θυσίας ἀναφέρειν , ἔπειτα τῶν τοῦ λαοῦ . τοῦτο γὰρ ἐποίησεν ἐφάπαξ ἑαυτὸν ἀνενέγκας . Κυρίλλου . Καὶ οἱ μὲν κατὰ νόμον ἱερουργοὶ , θυσίας ἔχρηζον οὐ μιᾶς , πλειόνων δὲ μᾶλλον , ἅτε δὴ προσάγοντες καθημέραν ὑπέρ τε ἑαυτῶν καὶ τῶν τοῦ λαοῦ ἀγνοημάτων , διὰ τὸ πλειστάκις ἀσθενεῖν καὶ ὑπομένειν μαλακισμὸν τὸν εἰς πολύτροπον ἁμαρτίαν . ὁ δὲ κρεῖττον ἁμαρτίας ὑπάρχων ὡς Θεὸς , προσκεκόμικεν ἑαυτὸν , καὶ γέγονεν ἡμῶν ἀρχιερεὺς , ἀνθρωπίνως μὲν λεγόμενος λειτουργεῖν , ἱερεύων δὲ τῷ Πατρὶ τὸ ἴδιον σῶμα . θεοπρεπῶς οὖν ἄρα παθεῖν οὐκ ἀνέχεται τὴν ἁμαρτίαν , ὅτι μὴ φύσεως ἦν γενητῆς οὐκ ἐχούσης οὐσιωδῶς τὸ ἄτρεπτον καὶ τὸ εἰσάπαν δύνασθαι διαδιδράσκειν τὴν ἁμαρτίαν . Υἱὸς οὖν ἄρα ἐστὶ παντέλειος , ἀνεπικούρητον ἔχων πη ἑτέρου τὸ ἀκράδαντον , εἰς ἁγιασμὸν φύσεως τὲ καρπὸν ἴδιον , τὸ ἀπλημμελές . “ ὁ μὲν γὰρ νόμος ἀνθρώπους , ” φησὶ , “ καθίστα , ἔχοντας δὲ ἀσθένειαν · ἡ δὲ χάρις υἱὸν τετελειωμένον , ” ὡς οὐκ ἔχοντα δηλονότι τὸ ἀσθενεῖν · τοῦτο γὰρ οἶμαί ἐστιν τὸ ἀρτίως ἔχον , ἤγουν τὸ ἐν παντὶ καλῶς τετελειωμένον . ὅτι μὴ κατ’ ἐκείνους ἐστὶν τοὺς κατὰ τὸν νόμον , οἷς οὐκ ἀσύνηθες τὸ καὶ ἀσθενεῖν ἔσθ’ ὅτε . πλὴν ἐκεῖνο ἄθρει , πῶς ὁ αὐτὸς καὶ ἀσθενείας κρείττων εἶναι πεπίστευται , καὶ ὡς Υἱὸς τετελειωμένος . σταυροῦται δὲ καὶ ἐξ ἀσθενείας · οὐκοῦν ἀκόλουθον ἐννοεῖν , ὡς ἠσθένησε μὲν σαρκικῶς σταυρὸν ὑπομεἴνας · ἔστι γεμὴν ὡς Θεὸς τοῦ ἀσθενεῖν ἐπέκεινα . “ τὸ γὰρ πνεῦμα πρόθυμον , ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής . εἰ δὲ δὴ λέγοι τὴν ἀσθένειαν τοῦτο τὸ ἐν ἁμαρτίαις εἶναι δηλοῦν τοὺς κατὰ νόμον ἱερατεύοντας , οὐκ ἀντιτετάξομαι . σύμφημι δὲ μᾶλλον ὀρθὰ καὶ οὐτῶ φρονεῖν ᾑρημένοις . Θεοδωρήτου . Δύο τέθεικεν ἅπερ οὐκ ἔσχον οἱ τῆς ἱερωσύνης τετυχηκότες . ἐκεῖνοι γὰρ καὶ συνεχῶς τὰ ἱερεῖα προσέφερον , καὶ ὑπὲρ ἑαυτῶν ἔθυον , ἄτε δὴ καὶ αὐτοὶ πλημμελοῦντες ὡς ἄνθρωποι . οἱ ’δε ἁμαρτήμασιν ὑποκείμενοι , οὐ τοσαύτην ἔχουσι προφέροντες παρρησίαν · οὗτος δὲ οὐδέτερον τούτων ποιεῖ · τὸ μὲν ἐπειδὴ ἁμαρτίας ἀμύητος ἦν , τὸ δὲ , ὥσπερ τῆς μιᾶς θυσίας ἠρκεσάσης εἰς σωτηρίαν . καὶ ἐκεῖνοι μὲν ἕτερα προσέφερον θύματα , οὗτος δὲ τὸ ἑαυτοῦ προσενήνοχε σῶμα . αὐτὸς ἱερεὺς καὶ ἱερεῖον γενόμενος , καὶ ὡς Θεὸς μετὰ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Πνεύματος , τὸ δῶρον δεχόμενος . Χρυσοστόμου . Ὅρα δὲ , εἶπε τὸ τοῦ ἱερέως , εἶπε τὸ τῆς πίστεως , εἶπε τὸ τῆς διαθήκης , οὐχ ὅλον μὲν , εἶπε δὲ ὅμως . ἐνταῦθα λοιπὸν καὶ αὐτῆς τῆς πνευματικῆς θυσίας τὴν ὑπερβολὴν προανακρούεται . μὴ τοίνυν ἱερέα αὐτὸν ἀκούσας , ἀεὶ ἱερᾶσθαι νόμιζε . ἅπαξ γὰρ ἱερεύσατο , καὶ λοιπὸν ἐκάθισεν . ἵνα γὰρ μὴ νομίσῃς ἄνω ἑστάναι αὐτὸν , καὶ λειτουργὸν εἶναι , δείκνυσιν ὅτι οἰκονομίας τὸ πρᾶγμα ἐστίν · ὥσπερ γὰρ δοῦλος ἐγένετο , οὕτως καὶ ἱερεὺς καὶ λειτουργός . ἀλλ’ ὥσπερ δοῦλος γενόμενος οὐκ ἔμεινε δοῦλος , οὕτως καὶ λειτουργὸς γενόμενος , οὐκ ἔμεινε λειτουργός . οὐ γὰρ λειτουργοῦ τὸ καθῆσθαι , ἀλλὰ τὸ ἑστάναι . τοῦτο οὖν αἰνίττεται ἐνταῦθα καὶ τῆς θυσίας τὸ μεγαλεῖον . εἰ ἤρκεσε μία οὐσα καὶ ἅπαξ προσενεχθεῖσα τοσοῦτον , ὅσον αἱ πᾶσαι οὐκ ἴσχυσαν , ἀλλ’ οὔπω περὶ τούτων . τέως δὲ δείκνυσιν ὅτι , οὐχ ὑπὲρ ἑαυτοῦ προσέφερεν . πῶς γὰρ ὁ ἀναμάρτητος ; ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ · τι οὖν ; οὐ δεῖται τοῦ προσφέρειν ὑπὲρ ἑαυτοῦ ; οὔ φησιν · ἵνα γὰρ μὴ ἀκούσας ὅτι τοῦτο ἐποίησεν ἐφάπαξ , νομίσῃς τοῦτο καὶ περὶ αὐτοῦ εἰρῆσθαι , ἄκουσον τι φησιν · “ ὁ νόμος γὰρ ἀνθρώπους καθίστησιν “ ἀρχιερεῖς ἔχοντας ἀσθένειαν . Χρυσοστόμου . Τοιαύτη γὰρ τῶν ἀνθρώπων ἡ φύσις . διὰ τοῦτο ἀεὶ καὶ ὑπὲρ ἑαυτῶν προσφέρουσιν · ὁ μέντοι δυνατὸς , ὁ μὴ ἔχων ἁμαρτίαν ; τίνος ἕνεκεν ὑπὲρ ἑαυτοῦ προσφέρει ; ἣ περὶ τῶν ἄλλων μὲν , πολλάκις δέ . Ὁ λόγος δὲ τῆς ὁρκωμοσίας τῆς μετὰ τὸν νόμον , υἱὸν εἰς τὸν αἰῶνα τετελειωμένον . Θεοδωρήτου . Ὁ μονογενὴς Υἱὸς σύνδρομον ἔχει τῇ γεννήσει τὴν τελειότητα . τέλειον γὰρ αὐτὸν γεγέννηκεν ὁ Πατὴρ , καὶ τοῦτο τοίνυν κατὰ τὸ ἀνθρώπειον νόει τέλος . τέλειον γὰρ ἐνταῦθα τὸν ἀθάνατον λέγει . οὐ μὴν ἄλλον υἱὸν νοητέον παρὰ τὸν φύσει Υἱόν . ἀλλὰ τὸν αὐτὸν καὶ φύσει ὄντα Υἱὸν ὡς Θεὸν , καὶ πάλιν δεχόμενον τὴν αὐτὴν προσηγορίαν ὡς ἄνθρωπον . Χρυσοστόμου . Τί δέ ἐστι τετελειωμένον ; οὐ τίθησι τὰς ἀντιδιαστολὰς κυρίως ὁ Παῦλος . εἰπὼν γὰρ ἔχοντας ἀσθένειαν , οὐκ εἰπεν υἱὸν δυνατὸν , ἀλλὰ τετελειωμένον , τουτέστι δυνατὸν ὡς ἃν εἴποι τίς . ὁρᾷς ὅτι καὶ τὸ Υἱὸς ὄνομα πρὸς ἀντιδιαστολὴν τοῦ δούλου εἴρηται . ἀσθένειαν δὲ , ἣ ἁμαρτίαν φησὶ , ἣ θάνατον · τρία γὰρ αὕτη σημαίνει · τὴν νόσον , ὡς τὸ “ πολλοὶ ἐν ὑμῖν ἀσθενεῖς καὶ “ ἄρρωστοι · ” τὴν ἁμαρτίαν , ὡς τὸ “ ἐπληθύνθησαν αἱ ἀσθενείαι αὐ - “ τῶν . ” καὶ τοὺς πειρασμοὺς , ὡς τὸ “ ἐν ταῖς ἀσθενείαις μου καυχή - “ σομαι . ” τι δέ ἐστιν ; “ εἰς τὸν αἰῶνα . ” οὐ νῦν μόνον ἀναμάρτητον , ἀλλ’ ἀεί . εἰ τοίνυν τέλος ἐστὶν , εἰ μηδέποτε ἁμαρτάνει , εἰ ἀεὶ ζῇ , τίνος ἕνεκεν προσοίσει πολλὰς ὑπὲρ ἡμῶν θυσίας ; ἀλλὰ τέως μὲν ὑπὲρ τούτου οὐκ ἰσχυρίζεται , ὑπὲρ δὲ τοῦ μὴ προσφέρειν αὐτὸν ὑπὲρ ἑαυτοῦ , τοῦτο ἰσχυρίζεται . διὰ τοῦτο δὲ ἄνω καὶ κάτω στρέφει λέγων , ἕνα ἱερέα , καὶ μίαν θυσίαν , ἵνα μὴ νομίζοντες πολλὰς εἶναι , ἀδεῶς ἁμαρτάνωμεν . ἀλλ’ εἰδότες ὅτι οὐκ ἔστιν ἄλλη θυσία , μιᾷ γὰρ ἡμᾶς ἐκαθάρισε , μετὰ δὲ τοῦτο , πῦρ καὶ γέεννα , φυλάττωμεν τὴν εὐγένειαν . Κεφάλαιον δὲ ἐπὶ τοῖς λεγομένοις , τοιοῦτον ἔχομεν ἀρχιερέα , ὃς ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τοῦ θρόνου τῆς μεγαλωσύνης ἐν τοῖς οὐρανοῖς , τῶν ἁγίων λειτουργὸς , καὶ τῆς σκηνῆς τῆς ἀληθινῆς , ἢν ἔπηξεν ὁ Κύριος , καὶ οὐκ ἄν - θρωπος . Κυρίλλου . ᾿Εγείγερται μὲν κατὰ τὸν ἔρημον ἡ ἀρχαία σκηνὴ διὰ Μώσεως , καὶ τοῖς κατὰ νόμον ἴε * * * * ἐνδιαίτημα δὲ τῷ Χριστῷ ἐοικὸς , ἡ ἄνω καλλίπολις , τουτέστι , ὁ οὐρανὸς , ἡ θεία σκηνὴ , καὶ οὐκ ἀνθρωπίνης εὕρημα τέχνης , ἀλλ’ ἱερὰ καὶ θεόλεκτος . ἐκεῖ γεγονὼς προσκομίζει τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ τοὺς εἰς αὐτὸν πιστεύοντας ἡγιασμένους διὰ τοῦ Πνεύματος . “ οὐδεὶς “ γὰρ ἔρχεται , ” φησὶ , “ πρὸς τὸν Πατέρα , εἰ μὴ δι’ ἐμοῦ . ” καὶ οὗτος αὐτῷ τῆς ἐνθάδε λεγομένης λειτουργίας ὁ τρόπος , θεοπρεπὲς δὲ τὸ χρῆμα κἂν εἰ τοῖς καθ’ ἡμᾶς , ἤγουν ἀνθρωπίνοις σημαίνοιτο λόγοις . τὸ γὰρ ἁγιάζειν δύνασθαι τῷ ἰδίῳ πνεύματι τοὺς πιστεύοντας , ἐλέῳ καὶ χάριτι δεδικαιωμένους , καὶ οἷον ἱερουργεῖν τῷ Θεῷ , κόσμῳ μὲν ἀποθνήσκοντας , ζωοποιουμένους δὲ Πνεύματι , καὶ εἰς εὐδόκιμον ἀναλάμποντας βίον , πῶς οὐκ ἃν εἴη θεοπρεπές ; ὅτι δὲ καὶ τοι λεγόμενος λειτουργεῖν , οὐ μείζων ἐστὶ τοῦ Πατρὸς , οὔτε μὴν κατόπιν ἔρχεται τῆς ἐνούσης εὐκλείας αὐτοῦ , προσαποδείκνυσιν ἐναργῶς τὸ τοῖς θείοις αὐτὸν ἐνιδρῦσαι θώκοις , καὶ ἐν δεξιᾷ καθῆσθαι τῷ γεγεννηκότι . εἰ γάρ ἐστιν ἀληθὲς ὅτι πᾶς ἱερεὺς ἕστηκεν ἀεί λειτουργῶν , καὶ οὐκ ἃν νοοῖτο ποτὲ σύνεδρός τε καὶ ἰσοκλεὴς , ὥσπερ καὶ λατρεῦσαι Θεῷ , πῶς οὐκ ἀσυνήθως ἱερουργὸς ὁ Χριστὸς , ὁ καὶ ἐν τοῖς τῆς θεότητος θώκοις ὡς Θεὸς καὶ λειτονργῶν ἀνθρωπίνως ; Χρυσοστόμου . Ἀναμίγνυσι τὰ ταπεινὰ τοῖς ὑψηλοῖς ὁ Παῦλος ἀεὶ , τὸν διδάσκαλον μιμούμενος τὸν αὐτοῦ , ὥστε τὰ ταπεινὰ τοῖς ὑψηλοῖς ὁδὸν γενέσθαι , καὶ διὰ τούτων ἐπ’ ἐκεῖνα χειραγωγηθῆναι · καὶ γενομένους ἐν τοῖς μεγάλοις , μανθάνειν ὅτι ταῦτα συγκαταβάσεως ἦν . τοῦτο γοῦν ἐνταῦθα ποιεῖ . εἰπὼν γὰρ ὅτι ἀνήνεγκεν ἑαυτὸν , καὶ ἀρχιερέα δείξας , ἐπάγει “ κεφάλαιον δὲ ἐπὶ τοῖς “ λεγομένοις . ” κεφάλαιον δὲ τὸ μέγιστον λέγεται . τοιοῦτον ἔχομεν ἀρχιερέα , ὃς ἐκάθισεν ἐν τοῖς οὐρανοῖς . καί τοι τοῦτο οὐχ ἱερέως , ἀλλὰ τούτου , ᾧ ἱερεύεσθαι ἐκεῖνον χρή . προστίθησι δὲ ὅτι καὶ λειτουργὸς , καὶ οὐχ ἁπλῶς , ἀλλὰ τῶν ἁγίων , καὶ τῆς ἀληθινπῆς σκηνῆς , τουτέστι τοῦ οὐρανοῦ . ὁρᾷς τὴν συγκατάβασιν , οὐχὶ πρὸ μικροῦ διίστη λέγων , “ οὐχὶ πάντες εἰσὶ λειτουργικὰ “ πνεύματα ; ” καὶ διὰ τοῦτο φησὶν οὐκ ἀκούουσι , “ κάθου ἐκ “ δεξιῶν μου , ” ὡς τοῦ καθημένου οὐκ ὄντος λειτουργοῦ . πῶς οὖν λειτουργὸς ἐνταῦθα εἴρηται ; ὅρα πῶς ἦρε τὰς ψυχὰς τῶν ἐν Ἰουδαίοις πεπιστευκότων · ἐπειδὴ γὰρ εἰκὸς ἦν αὐτοὺς φαντάζεσθαι ὅτι σκηνὴν οὐκ ἔχομεν τοιαύτην , ἰδοὺ , φησὶν , ὁ ἱερεὺς καὶ μέγας καὶ πολὺ μείζων ἐκείνου , καὶ θυσίαν θαυμασιωτέραν προσήνεγκεν . ἀλλ’ ἄρα μὴ λόγος ταῦτα ; μὴ κόμπος καὶ ψυχαγωγία ; διὰ τοῦτο πρῶτον ἐπιστώσατο ἀπὸ τοῦ ὅρκου , λοιπὸν δὲ καὶ ἀπὸ τῆς σκηνῆς . ἦν μὲν γὰρ καὶ αὕτη δήλη ἡ διαφορά . οὗτος δὲ καὶ ἑτέραν ἐπινοεῖ , “ ἣν ἔπηξε , ” φησὶν , “ ὁ Κύριος καὶ οὐκ ἄνθρωπος . ” ποῦ εἰσὶν οἱ λέγοντες κινεῖσθαι τὸν οὐρανόν . ποῦ εἰσιν οἱ σφαιροειδῆ αὐτὸν εἶναι ἀποφαινόμενοι ; ἀμφότερα γὰρ ταῦτα ἐνταῦθα ἀνήρηται τῷ ὀνόματι τῆς σκήνης . Ορα δὲ ὅτι τὴν μεγίστην τιμὴν τελευταίαν κατέλιπε , καὶ ἔδειξεν αὐτὸν ἐν δεξιᾷ τοῦ θρόνου τῆς μεγαλωσύνης καθήμενον . τῶν μὲν γὰρ ἱερέων ὁ πρόγονος Ἀαρὼν , ὁ πρῶτος τῆς ἀρχιερωσύνης τὸ γέρας δεξάμενος , μετὰ δέους καὶ φρίκης εἰς τὴν θείαν εἰσῄει σκηνήν . οὗτος δὲ τὴν ἐκ δεξιῶν ἔχει καθέδραν . τὸ μέντοι λειτουργὸς προστέθηκεν , ἐπειδὴ περὶ ἀρχιερέως ποιεῖται τοὺς λόγους . ἐπεὶ ποίαν ἐπιτελεῖ λειτουργίαν , ἅπαξ προσενέγκας ἑαυτὸν , καὶ ἑτέραν οὐκέτι θυσίαν προσφέρων ; πῶς δὲ οἷόν τε αὐτὸν ὁμοῦ καὶ συνεδρεύειν καὶ λειτουργεῖν ; εἰ μή τις ἄρα λειτουργίαν εἴποι , τῶν ἀνθρώπων τὴν σωτηρίαν , ἣν δεσποτικῶς πραγματεύεται . σκηνὴν δὲ τὸν οὐρανὸν ἐκάλεσεν , οὗ δημιουργὸς αὐτὸς , ὃν ὡς ἄνθρωπον λειτουργεῖν ὁ Ἀπόστολος εἴρηκε . Βασιλείου . Τόγε μὴν δεξιὸν , οὐ τὴν κάτω χώραν δηλοῖ , ὡς ὁ τῶν αἱρετικῶν λόγος , ἀλλὰ τὴν πρὸς τὸ ἶσον σχέσιν , καὶ τὸ τῆς ἀξίας ὁμότιμον , ἐκ τῶν τιμίων τῆς προεδρίας ὀνομάτων , τὸ μεγαλοπρεπὲς τῆς περὶ τὸν Υἱὸν τιμῆς , παριστῶντος τοῦ λόγου , καὶ σύνθρονον καὶ ὁμότιμον τῷ πατρὶ δεικνύοντος . εἰ δέ τις σαρκικῶς καὶ ταπεινῶς ἐξακούοι τοῦ δεξιοῦ , καὶ τῷ μὲν Πατρὶ τὴν ἄνω χώραν εἰς προεδρίαν ἀποδιδῷ , τὸν δὲ μονογενῆ Υἱὸν ὑποκαθῆσθαι λέγοι , πάντα ἀκολουθοῦντα ἕξει τὰ σωματικὰ συμπτώματα τῶ ἑαυτοῦ ἀναπλασμῷ , ὥστε τόπῳ τὸν Θεὸν περιγράφειν , καὶ ἀναπλάττειν σχῆμα καὶ τύπον , καὶ σχέσιν σωματικὴν , ἃ παρὰ πολὺ τῆς ἐννοίας τοῦ ἁπλοῦ καὶ ἀπείρου καὶ ἀσωμάτου διώρισται . πῶ ; δὲ ἄρα τὸν ᾿Ιησοῦν ἀρχιερέα θεωρήσωμεν ; ἆρα κατὰ τὸν ᾿Ααρών ; ἅ κατὰ τὸν Μώσεως νόμον , βουθυτοῦντα καὶ τοὺς ἐξ ἀνάγκης ἀμνοὺς τῷ Θεῷ καταθύοντα ; ἢ πτηνὰ προσάγοντα , ἣ σεμίδαλιν ; καί τοι τῶν τοιούτων οὐδὲν πέπραχεν ὁ Ἐμμανουήλ · ἱερατεύει γὰρ ὑπὲρ νόμον , αὐτὸς ἦν τὸ θῦμα , ὁ ἀμνὸς ὁ ἀληθινὸς , ὁ ἄμωμος ἀρχιερεὺς , οὐχ ὑπὲρ ἰδίων πλημμελημάτων ἱερουργῶν · κρείσσων γὰρ ἦν ἁμαρτίας ὡς Θεὸς , ἀλλ’ ἵνα λύσῃ τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου . γέγονε τοίνυν αὐτὸς τῆς ἰδίας προσφορᾶς ἱερουργός . οὐ γὰρ ἔδει κοινὸν ἄνθρωπον τὴν ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς θυσίαν προσενεγκεῖν · καὶ γεγονὼς δὲ ἀρχιερεὺς διὰ τὸ ἀνθρώπινον καὶ ἐν τοῖς τῆς θεότητος ὁρᾶσθαι θρόνοις , ἱερατεύειν μὲν ἀνθρωπίνως , ὅτι γέγονεν ἄνθρωπος , συνεδρεύων δὲ θεικῶς ὅτι μεμένηκε Λόγος . Χρυσοστόμου . Εἰπὼν μέντοι τὸ ὑψηλὸν ὅτι κάθηται , πάλιν κατάγει τὸν λόγον , καὶ ἀδεῶς λοιπὸν φθέγγεται . καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι τὸ λειτουργὸς περὶ τῆς ἀνθρωπότητος εἶπεν , ὅρα πῶς πάλιν ἐπισημαίνεται . “ πᾶς γὰρ ἀρχιερεὺς εἰς τὸ προσφέρειν δῶρα τὲ “ καὶ θυσίας καθίσταται . ὅθεν ἀναγκαῖον ἔχειν τί καὶ τοῦτον ὃ “ προσενέγκῃ . ” Ἴδιον φησὶν ἀρχιερέως τὸ προσφέρειν δῶρα τῷ τῶν ὅλων Θεῷ . τούτου χάριν ὁ μονογενὴς ἐνανθρωπήσας , καὶ τὴν ἡμετέραν φύσιν ἀναλαβὼν , ταύτην ὑπὲρ ἡμῶν προσενήνοχεν . Χρυσοστόμου . Μὴ οὖν ἐπειδὴ ἀκούεις ὅτι κάθηται , ὕθλον εἶναι νομίσῃς τὸ ἀρχιερέα αὐτὸν εἰρῆσθαι . ἐκεῖνο μὲν γὰρ τῆς ἀξίας τοῦ Θεοῦ τὸ καθῆσθαι , τοῦτο δὲ τῆς φιλανθρωπίας τῆς πολλῆς καὶ τῆς εἰς ἡμᾶς κηδεμονίας . διὰ τοῦτο αὐτὸ λιπαίνει , καὶ τούτῳ πλέον ἐνδιατρίβει . δέδοικε γὰρ μὴ ἐκεῖνο ἀνατρέψῃ . διὰ τοῦτο πάλιν ἐπὶ τοῦτο κατάγει τὸν λόγον . καὶ ἐπειδὴ ἐζήτουν τινὲς , τίνος ἕνεκεν ἀπέθανε , φησὶν , ὅτι ἱερεὺς ἦν · ἱερεὺς δὲ χωρὶς θυσίας οὐκ ἔστι . δεῖ τοίνυν καὶ τοῦτον ἔχειν θυσίαν . ἄλλως , εἰπὼν ὅτι ἄνω ἐστὶ , λέγει καὶ δείκνυσιν ὅτι ἱερεύς ἐστι πάντοθεν , ἀπὸ τοῦ Μελχισεδὲκ , ἀπὸ τοῦ ὅρκου , ἀπὸ τοῦ προσενεγκεῖν θυσίας . ᾿Αθανασίου . Ὥσπερ μέν τοι ἀκούοντες τὸν Χριστὸν Κύριον καὶ Θεὸν καὶ φῶς ἀληθινὸν , νοοῦμεν αὐτὸν ὄντα ἐκ τοῦ Πατρὸς , οὕτως δίκαιόν ἐστιν ἀκούοντας ἀπόστολον καὶ ἀρχιερέα καὶ δοῦλον μὴ τῇ θεότητι λογίζεσθαι · ἀνόκεον 1 γὰρ , ἀλλὰ τῇ σαρκὶ ταῦτα μετρεῖν , ἣν δι’ ἡμᾶς ἐφόρεσε . ταύτης γὰρ ἴδια ταῦτα . εἰ δὲ καὶ τὸ ἐκ τούτου χρήσιμον ἐθέλοι τίς μαθεῖν , εὑρήσει καὶ τοῦτο . “ ὁ γὰρ “ Λόγος σὰρξ ἐγένετο , ” ἵνα καὶ προσενέγκῃ τοῦτο ὑπὲρ πάντων , καὶ ἡμεῖς ἐκ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ μεταλαβόντες , θεοποιηθῆναι δυνηθῶμεν , ἄλλως οὐκ ἃν τούτου τυχόντες , εἰ μὴ τὸ κτιστὸν ἡμῶν αὐτὸς ἐνεδύσατο σῶμα . οὕτω καὶ γὰρ ἄνθρωποι Θεοῦ λοιπὸν , καὶ ἐν Χριστῷ ἄνθρωποι χρηματίζειν ἠρξάμεθα . ἀλλ’ ὥσπερ ἡμεῖς τὸ πνεῦμα λαμβάνοντες , οὐκ ἀπόλλυμεν τὴν ἰδίαν ἑαυτῶν οὐσίαν , οὕτως ὁ Κύριος , γενόμενος δι’ ἡμᾶς ἄνθρωπος , καὶ σῶμα φορέσας , οὐδὲν ἧττον ἦν Θεός · οὐ γὰρ ἠλαττοῦτο τῇ περιβολῇ τοῦ σώματος , ἀλλὰ καὶ μᾶλλον ἐθεοποίει τοῦτο , καὶ ἀθάνατον ἀπετέλει . πλὴν ἐπεὶ οὐχ οἷόν τε ἦν αὐτὸν ἀποθανεῖν · ἀθάνατος γὰρ ἦν , ἔλαβεν ἑαυτῷ σῶμα τὸ δυνάμενον ἀποθανεῖν , ἵνα ὡς ἴδιον ὑπὲρ πάντων αὐτὸ προσενέγκῃ · καὶ ὡς αὐτὸς ὑπὲρ πάντων πάσχων , διὰ τὴν πρὸς αὐτὸ ἐπίβασιν , καταργήσῃ τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου · καὶ αὐτὸς ὁ ἀπαθὴς καὶ ἀσώματος Λόγος γενέσεως σαρκὸς ἀνασχόμενος τὰ πάντα πεπλήρωκεν , ἵνα ἔχῃ τι προσενεγκεῖν ὑπὲρ ἡμῶν . νέκρωσιν γὰρ θεότης οὐκ ἐπιδέχεται . ὅθεν χρεία γέγονεν ἔχειν τι τὸν Θεὸν ὃ προσενέγκῃ ὑπὲρ ἡμῶν , εἴτε ἐν θανάτῳ , εἴτε ἐν ζωῇ . καὶ πῶς , φησὶ , δύναται ἡ τὴν διαδοχὴν τῆς ἁμαρτίας δεξαμένη φύσις , χωρὶς ἁμαρτίας εἶναι , ὅ ἐστιν ἀδύνατον ; Ἔσται οὖν καὶ ὁ Χριστὸς ὡς εἷς τῶν ἀνθρώπων . ταῦτα καὶ Μαρκίων ἐφρόνησε . ταύτην καὶ Μανιχαῖος εἰσηγήσατο τὴν γνώμην . τοῦ ἀνθρώπου τὴν σάρκα καὶ αὐτὴν τὴν γέννησιν ὑπὸ τὸν ἄρχοντα τῆς κακίας τάσσων , καὶ ἐξουσιαστὴν τοῦτον ὑπογραφόμενος . ἐπειδὴ ᾧ τίς ἥττηται , τούτῳ καὶ δεδούλωται . τούτων καὶ ὑμεῖς ἀνανεοῦσθε τὴν γνώμην · εἰρήκατε γὰρ ὅτι φωνὴ Κυρίου ἐστὶν ἡ διδάσκουσα , ὅτι ἡ διάνοια τοῦ ἀνθρώπου ἔγκειται ἐπὶ τὰ πονηρὰ ἐπιμελῶς νεότητος · οὐ νοοῦντες ὅτι ἐκ νεότητος εἰρηκὼς τὸ ἐξ ἐπισπορᾶς καὶ ἐπικήρως ἐδήλωσεν . οὐδ’ ἐκεῖνο δὲ καλὸν τῶν αἱρετικῶν τὸ τόλμημα , ὅτι εἰς ἄνθρωπόν τινα ἅγιον ἐγένετο ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος . τοῦτο γὰρ ἐν ἑκάστῳ ἐγίνετο τῶν προφητῶν , καὶ ἄλλων ἁγίων · ἵνα μὴ καθ’ ἕκαστον γενώμενος καὶ πολλάκις ἀποθνήσκων φαίνηται . οὐκ ἔστι δὲ οὕτως , μὴ γένοιτο . ἀλλ’ ἅπαξ ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων εἰς ἀθέτησιν ἁμαρτίας αὐτὸς ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο , καὶ ἐκ Μάριας τῆς παρθένου προῆλθεν , ἄνθρωπος καθ’ ὁμοίωσιν ἡμετέραν , διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν · ἵνα ἔχων ὃ προσενέγκῃ ὑπὲρ ἡμῶν , σώσῃ πάντας ἡμᾶς . οὐ γὰρ ἄνθρωπός τις ὑπὲρ ἡμῶν ἑαυτὸν δέδωκεν · ἐπεὶ πᾶς ἄνθρωπος ὑπεύθυνός ἐστι θανάτῳ , κατὰ τὸ “ γῆ εἰ , καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ , ἐν τῷ Ἀδὰμ εἰρημένον πρὸς πάντας . ἀλλ’ οὐδὲ ἕτερόν τι τῶν κτισμάτων . ἐπεὶ πᾶσα κτίσις , ὕποπτός ἐστι τροπῆς . ἀλλ’ αὐτὸς ὁ Λόγος , ἴδιον σῶμα προσήνεγκεν ὑπὲρ ἡμῶν , ἵνα μὴ εἰς ἄνθρωπον ἡ πίστις καὶ ἡ ἐλπὶς , ἀλλ’ εἰς αὐτὸν τὸν Θεὸν λόγον τὴν πίστιν ἔχωμεν . Εὐσεβίου . Καὶ αὕτη ἃν εἴη αἰτία τοῦ σωτηρίου θανάτου ἣν ἀπόρρητοι λόγοι περιέχουσιν . τίνες οὗτοι ; ἱερεῖον ἦν ἀντίψυχον τοῦ κοινοῦ γένους , παραδιδόμενον τῷ θανάτῳ · ἱερεῖον ὑπὲρ τῆς κοινῆς τῶν ἀνθρώπων ἀγέλης σφαγιαζόμενον · ἱερεῖον δαιμονικῆς πλάνης ἀποτρόπαιον . καὶ τὸ μὲν σωματικὸν ὄργανον τοῦ θείου Λόγου καθιεροῦτο , αὐτὸς δὲ ἕτερος ὣν παρὰ τὸ ἱερεῖον , οὐκ εἰς μακρὰν τὸ θνητὸν ἀνεκαλεῖτο τοῦ θανάτου . καὶ τοῦτο τῆς κοινῆς ἡμῶν σωτηρίας τὴν ἀπαρχὴν ζωῆς ἐνθέου καὶ ἀθανασίας μέτοχον παρίστη · τρόπαιον ἐπινίκιον κατὰ τοῦ θανάτου , καὶ κατὰ τῆς δαιμονικῆς παρατάξεως , τῶν τε πάλαι τελουμένων θυσιῶν ἀποτρόπαιον , παῖον , τοῦθ’ ὑπὲρ ἁπάντων ἀνθρώπων ἀνεγείρας . Χρυσοστόμου . Ὁ μέν τοι θεῖος Ἀπόστολος , πολλαχόθεν κατασκευάσας ὅτι ἱερεύς ἐστιν ὁ Χριστὸς , ἀπὸ τοῦ Μελχισεδὲκ , ἀπὸ τοῦ ὅρκου , ἀπὸ τοῦ θυσίαν προσενεγκεῖν , ἐκ τούτου λοιπὸν καὶ ἀναγκαῖον ἄλλον πλέκει συλλογισμὸν , λέγων , εἰ μὲν γὰρ ἦν ἐπὶ γῆς , οὐδ’ ἂν ἦν ἱερεὺς , ὄντων τῶν ἱερέων τῶν προσφερόντων τὸν νόμον τὰ δῶρα . Εἰ τοίνυν ἐστὶν ὁ ἱερεὺς ὡσπεροῦν καὶ ἐστι , δεῖ αὐτῷ τόπον ζητῆσαι ἕτερον . ἐπὶ γῆς μὲν γὰρ ὣν , οὐκ ἃν ἦν ἱερεὺς , πῶς γάρ ; οὐ προσήνεγκεν , οὐχ ἱερεύσατο · καὶ εἰκότως ἦσαν γὰρ οἱ ἱερεῖς . καὶ δείκνυσιν ὅτι οὐδὲ δυνατὸν ἦν ἐπὶ γῆς εἶναι ἱερέα . πῶς γάρ ; οὐκ ἐπανάστασις ἦν φησι . τὸ δὲ πᾶν , τοιοῦτον . εἰ μὲν ἦν ἐπὶ γῆς , τοῦτο δὲ ἦν εἰ μὴ τεθνήκει , μηδὲ ἐγερθεὶς ἀνελήφθη , οὐδ’ ἃν ἦν ἱερεὺς , ἦσαν γὰρ ἕτεροι · καὶ ἦν λοιπὸν στάσις ἐν τῷ πράγματι . νῦν δὲ ἀπέθανε μὲν , ἵνα τὴν θυσίαν προσενέγκῃ , ἀναστὰς δὲ ἐκ νεκρῶν ἀνελήφθη , ἵνα σχοίη τόπον τὸν οὐρανὸν , ἔνθα αὐτὸν ἱερεύεσθαι δεῖ . ἱερεῦσθαι δὲ νόει , τὸ ἐντυγχάνειν ὑπὲρ ἡμῶν . ταῦτα δὲ πάντα τὰ ταπεινὰ ῥήματα διά τε τὴν ἀνθρωπότητα εἴρηκε , διά τε τὸ νηπιωδες τῶν ἀκουόντων . Φίδωνοσ . Πρό γε μὴν τὸ προσφέρειν δῶρα καὶ θυσίας , ζητῶν τίνι διαφέρει δῶρον θυσίας , εὑρίσκω ὅτι ὁ μὲν θύων ἐπιδιαιρεῖ , τὸ μὲν αἷμα τῷ βωμῷ προχέων , τὰ δὲ κρέα οἴκαδε κομίζων . ὁ δὲ δωρούμενος , ὅλον ἔοικε παραχωρεῖν τῷ λαμβάνοντι . ὁ μὲν οὖν φίλαυτος , διανομεὺς οἷος ὁ Κάϊν , ὁ δὲ φιλόθεος , δωρῆται οἷον ὁ Ἄβελ . Χρυσοστόμου . Ἐνταῦθα μέν τοι ἀναγκαῖον παραπέμψαι τὸν νοῦν καὶ συνιδεῖν τὴν ἀποστολικὴν σύνεσιν . πάλιν γὰρ τὴν διαφορὰν δείκνυσι τῆς ἱερωσύνης , λέγων περὶ τῶν κατὰ νόμον ἱερέων , Οἵτινες ὑποδείγματι καὶ σκιᾷ λατρεύουσι τῶν ἐπουρανιων . Τίνα δὲ λέγει ἐνταῦθα ἐπουράνια ; τὰ πνευματικά . εἰ γὰρ καὶ ἐπὶ γῆς τελεῖται , ἀλλ’ ὅμως τῶν οὐρανῶν εἰσὶν ἄξια . ὅταν γὰρ ὁ Κύριος κεῖται ἐσφαγμένος , ὅταν Πνεῦμα παραγίνηται , ὅταν ὁ καθήμενος ἐν δεξιᾷ τοῦ Πατρὸς ἐνταῦθα ᾖ , ὅταν υἱοὶ γίνωνται διὰ τοῦ λουτροῦ , ὅταν πολῖται ὠσι τῶν ἐν οὐρανοῖς , ὅταν . πατριδα ἔχωμεν ἐκεῖ , καὶ πόλιν καὶ πολίτευμα , ὅταν ξένοι ὦμεν τῶν ἐνταῦθα , πῶς οὐκ ἐπουράνια ταῦτα τυγχάνει ; ἀλλὰ τι οἱ ὕμνοι ; οὐκ ἐπουράνιοι ; οὐχ ἅπερ ἄνω ᾄδουσιν οἱ θεῖοι χοροὶ τῶν ἀσωμάτων δυνάμεων , ταῦτα καὶ ἡμεῖς οἱ κάτω συνῳδὰ ἐκείνοις φθεγγόμεθα ; οὐχὶ καὶ τὸ θυσιαστήριον ἐπουράνιον ; πῶς οὐδὲν ἔχει σαρκικόν ; πάντα πνευματικὰ γίνεται τὰ προκείμενα . οὐκ εἰς τέφραν , οὐκ εἰς καπνὸν , οὐκ εἰς κνίσσαν διαχεῖται ἡ θυσία , ἀλλὰ φαιδρὰ καὶ λαμπρὰ ἐργάζεται τὰ προκείμενα . πῶς δὲ οὐκ οὐράνια τὰ τελούμενα ; ὅταν γὰρ λέγῃ , “ ἄν τινων κρατεῖτε τὰς ἁμαρτίας , “ κεκράτηνται , ἄν τινων ἀφῆτε , ἀφίενται , ” καὶ τὰς κλεῖς ἔχουσι τοῦ οὐρανοῦ , πῶς οὐκ οὐράνια πάντα ; Θεοδωρήτου . Οἵ τινες , φησὶν , ὑποδείγματι καὶ σκιᾷ λατρεύουσι τῶν ἐπουρανίων . ταῦτα εἰς ἀπολογίαν τέθεικε , διδάσκων ὡς οὐ τοῦ νόμου κατηγορεῖ , ἀλλὰ σεπτὸν ἡγεῖται κἀκεῖνον ὡς ἔχοντα τῶν ἐπουρανίων τὸν τύπον . τούτου χάριν ἔφησεν , ὅτι περιττὸν ἦν αὐτὸν ἐν τῇ γῇ διαιτώμενον ἱερέα καλεῖν , τῶν κατὰ νόμον ἱερέων τὴν νομικὴν ἐκπληροῦντα λατρείαν . εἰ τοίνυν καὶ ἡ κατὰ νόμον ἱερωσύνη τὸ τέλος ἐδέξατο , καὶ ὁ κατὰ τάξιν Μελχισεδὲκ ἀρχιερεὺς τὴν θυσίαν προσήνεγκε , καὶ θυσίας ἑτέρας ἀνενδεεῖς καθεστήκαμεν , τί δήποτε τῆς καινῆς διαθήκης οἱ ἱερεῖς τὴν μυστικὴν λειτουργίαν ἐπιτελοῦσιν ; ἀλλὰ δῆλον τοῖς τὰ θεῖα πεπαιδευμένοις , ὡς οὐκ ἄλλην τινὰ θυσίαν προσφέρομεν , ἀλλὰ τῆς μιᾶς ἐκείνης καὶ σωτηρίου τὴν μνήμην ἐπιτελοῦμεν . τοῦτο γὰρ ἡμῖν αὐτὸς ὁ δεσπότης προσέταξε · “ τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνά - “ μνησιν . ” ἵνα τῆ θεωρίᾳ τῶν τύπων τῶν ὑπὲρ ἡμῶν γεγενημένων ἀναμιμνησκώμεθα παθημάτων , καὶ τὴν περὶ τὸν εὐεργέτην ἀγάπην περισσεύωμεν , καὶ τῶν μελλόντων ἀγαθῶν προσμένωμεν τὴν ἀπόλαυσιν · σκιὰν σκιὰν τῶν ἐπουρανίων ὁ Παῦλος καλέσας τὴν κατὰ νόμον λατρείαν , γραφικῇ μαρτυρίᾳ βεβαιοῖ τὸν λόγον εἰπὼν , Καθὼς κεχρημάτισται Μωϋσῆς μέλλων ἐπιτελεῖν τὴν σκηνήν . ὅρα γάρ , φησι , ποιήσεις πάντα κατὰ τὸν τύπον τὸν δειχθέντα σοι ἐν τῷ ὄρει . Σχήματι γὰρ αὐτῷ ἐν τῷ ὄρει δείξας τινὰ , ἐκείνοις προσόμοια κατασκευᾶσαι προσέταξεν . οὐκοῦν τύποι τῶν ἐπουρανίων τὰ παλαιά . Χρυσοστόμου . Τί δὲ βούλεται τὸ “ κατὰ τὸν τύπον τὸν “ δειχθέντα σοι ; ” ἐπειδὴ ἡ ἀκοὴ ἡμῶν ἀμαθεστέρα τῆς ὄψεως ἡμῶν , οὐ γὰρ οὕτως ἅπερ ἃν ἀκούσωμεν τῇ ψυχῇ παρακατατιθέμεθα , ὡς ἅπερ ἃν ἴδωμεν αὐταῖς ὄψεσιν , ἔδειξεν αὐτῶ πάντα . Γρηγορίου Θεολόγου . Πάντα μὲν οὖν τὸν νόμον σκιὰν εἶναι τῶν μελλόντων καὶ νοουμένων ὁ θεῖος Ἀπόστολος ἀπεφήνατο . καὶ ὁ χρηματίσας πρὸ τούτου τῷ Μωσεῖ Θεὸς , ἡνίκα περὶ τούτων ἐνομοθέτει . “ ὄρα γάρ , φησι , ποιήσεις πάντα κατὰ τὸν τύπον “ τὸν δειχθέντα σοι ἐν τῷ ὄρει · ” σκιαγραφίαν τινὰ καὶ προχάραγμα τῶν ἀοράτων παραδεικνὺς τὰ ὁρώμενα . Χρυσοστόμου . Ἢ τοίνυν ὑποδείγματι καὶ σκιᾷ εἰπὼν , περὶ τῆς κατασκευῆς τοῦ ναοῦ λέγει μόνον τοῦτο , ἣ καὶ περὶ τῶν θυσιῶν , καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων . μᾶλλον δὲ οὐκ ἄν τις ἁμάρτῃ καὶ τοῦτο εἰπών . οὐρανία γάρ ἐστιν ἡ ἐκκλησία , καὶ οὐδὲν ἄλλο ἣ οὐρανός . Νυνὶ δὲ διαφορωτέρας τετύχηκε λειτουργίας , ὅσῳ καὶ κρείττονος ἐστὶ διαθήκης μεσίτης , ἥτις ἐπὶ κρείττοσιν ἐπαγγελίαις νενομοθέτηται . Χρυσοστόμου . Ὁρᾷς φησὶν ὅσον βελτίων ἡ λειτουργία τῆς λειτουργίας · εἴγε ἐκείνη μὲν , ὑπόδειγμα καὶ τύπος · αὕτη δὲ ἀλήθεια . ἀλλ’ οὐδὲν τοῦτο ὠφελεῖ τοὺς ἀκούοντας , οὐδὲ εὐφραίνει . διὰ τοῦτο ὃ μάλιστα αὐτοὺς εὔφραινε λέγει , ὅτι “ ἐπὶ κρείττοσιν “ ἐπαγγελίαις νενομοθέτηται . ” ἐπάρας γὰρ ἀπὸ τοῦ τόπου καὶ τοῦ ἱερέως , καὶ τῆς θυσίας , τότε καὶ τῆς διαθήκης τὸ μέσον τίθησιν . εἰπὼν μὲν καὶ πρότερον ὅτι ἀσθενὴς ἦν καὶ ἀνωφελὴς , καὶ οὐ συνυπούργει πρὸς τὸ γίνεσθαι τὰ λεχθέντα . καὶ ὅρα οἵα τίθησιν ἀσφαλίσματα , μέλλων τῆς παλαιᾶς κατηγορεῖν . ἐκεῖ γὰρ εἰπὼν “ κατὰ δύναμιν “ ζωῆς ἀκαταλύτου , ” τότε εἶπεν “ ὅτι ἀθέτησις γίνεται προα - “ γούσης ἐντολῆς , ” τουτέστιν ἄμειψις καὶ ἐκβολὴ τοῦ παλαιοτέρου νόμου . οὐ γὰρ ἴσχυσε τέλειόν τινα ἐν ἀρετῇ ποιῆσαι · ἔλεγε γὰρ μόνον , τόδε ποίησον , καὶ τόδε μὴ ποιήσῃς , οὐκέτι δὲ ἐνεδυνάμου πρὸς τὸ ποιεῖν ταύτα . εἶτα ὕστερον μέγα τι ἔθηκεν εἴπων , “ δι’ ἧς ἐγγίζομεν τῷ Θεῷ . ” ἐνταῦθα δὲ ἡμᾶς εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναγαγὼν , καὶ δείξας ὅτι ἀντὶ τοῦ ἱεροῦ τὸν οὐρανὸν ἔχομεν , καὶ ὅτι τύποι ἦσαν τῶν ἡμετέρων ἐκεῖνα , καὶ τὴν λειτουργίαν ἐπάρας τούτοις , καὶ τὴν ἱερωσύνην εἰκότως ἐπαίρει λοιπόν . ἀλλ’ ὅπερ ἔφην ὃ μάλιστα εὐφραίνει , τίθησι λέγων , “ ἥτις ἐπὶ κρείττοσιν ἐπαγ - “ γελίαις νενομοθέτηται . ” πόθεν τοῦτο δῆλον ; ἐξ ὧν αὕτη μὲν ἐξεβλήθη , ἐκείνη δὲ ἀντεισήχθη . διὰ γὰρ τοῦτο κρατεῖ , ὅτι βελτίων · καὶ πόθεν δῆλον ; ὅτι τέλος ἔλαβεν ἐκείνη . ἔδειξε μὲν καὶ ἀπὸ τοῦ ἱερέως . δείκνυσι δὲ τρανότερον νῦν , ὅτι ἐκβέβληται . πῶς δὲ “ ἐπὶ κρείττοσιν ἐπαγγελίαις ; ” ποῦ γὰρ ἶσον , εἰπέ μοι , γῆ , καὶ οὐρανός ; σὺ δὲ θεώρει , πῶς κἀκεῖ ἐπαγγελίας φησὶν , ἵνα μὴ ταύτης τούτῳ κατηγορῇς . καὶ γὰρ ἐκεῖ κρείττονα ἐλπίδα ἔφη , δι’ ἧς ἐγγίζομεν τῷ Θεῷ · δεικνὺς ὅτι κἀκεῖ ἐλπὶς , καὶ ἐνταῦθα φησὶν , ἐπαγγελίας κρείττονας , αἰνιττόμενος ὅτι καὶ ἐκεῖ ἐπηγγείλατο . ὅρα δὲ πῶς συντόμως ἔδειξε τῆς νέας διαθήκης τὴν ὑπεροχήν . ἡ μὲν παλαιά , φησι , σωματικὰς ἐπαγγελίας εἶχε συνεζευγμένα ; γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ μέλι , καὶ γῆν ἐλαιώνων καὶ ἀμπελώνων , καὶ παίδων πλῆθος καὶ τὰ τούτοις προσόμοια . ἡ δὲ καινὴ ζωὴν αἰώνιον καὶ οὐρανῶν βασιλείαν . οὕτω δείξας τῆς Λευιτικῆς ἱερωσύνης ὑπερκειμένης τὴν κατὰ τάξιν Μελχισεδὲκ προφανῶς λοιπὸν ἀναλαμβάνει τὸν ὑπὲρ τῆς καινῆς διαθήκης ἀγῶνα , καὶ ὥσπερ ἤδη εἶπεν ὅτι τελείωσις ἦν διὰ τῆς παλαιᾶς , τίς ἔτι χρεία κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ἕτερον ἀνίστασθαι ἱερέα , οὕτω καὶ ἐνταῦθα τῷ αὐτῷ συλλογισμῷ κέχρηται λέγων . Κυρίλλου δτία α΄ . m Οὐκ ἀμώμητον εἶναι τὴν ἀρχαίαν ἐντολὴν διαβεβαιοῦται σαφῶς · ταύτῃ τοι φησὶ καὶ ἀντ’ ἐκείνης ἡμῖν εἰσκεκομεῖσθαι χρησίμως τὴν διὰ Χριστοῦ καὶ νέαν , τουτέστιν εὐαγγελικὴν προσοικειοῦσαν ἡμᾶς τῷ Θεῷ . Εἰ γὰρ ἡ πρώτη ἐκείνη ἦν ἄμεμπτος , οὐκ ἃν δευτέραν ἐζητεῖτο τόπος , τουτέστιν εἰ οὐδὲν εἶχεν ἐλλιπὲς , εἰ ἀμέμπτους ἐποίει τοὺς χρωμένους , εἰ τελεία ἦν , εἰ χρήσιμος , εἰ ἀποχρῶσα πρὸς τελειότητα , οὐ μὴν πονηρὰ , οὐδ’ ἐγκλημάτων ὑπεύθυνος · ὡς ἄν τις εἴποι , οὐκ ἔστιν ἄμεμπτος ἡ οἰκία , ἀντὶ τοῦ ἔχει ἐλάττωμα , σαθρά ἐστιν · οὕτω κἀνταῦθα τὸ ἄμεμπτος τέθεικεν , ἀντὶ τοῦ τελεία , διὸ οὐδ’ εἶπε μεμφόμενος αὐτῇ , ἀλλ’ αὐτοῖς τοῖς ἐν τῆ παλαιᾷ δηλαδὴ νομοθετουμένοις . ἐπειδὴ δὲ ἀπόχρη τοῦτο πλῆξαι τοὺς τῆς νομικῆς πολιτείας ἀντεχομένους , τὸ , αὐτολεξεὶ λέγειν ὅτι ἐκβέβληται ἡ παλαιὰ , οὐκ ἀφ’ ἑαυτοῦ τοῦτο ποιεῖ , ἵνα μὴ γένηται φορτικὸς , ἀλλὰ τὸν ἱερέα παράγει μάρτυρα λέγων , Μεμφόμενος αὐτοῖς λέγει , ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται λέγει Κύριος , καὶ συντελέσωσιν ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰούδα , καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰσραὴλ διαθήκην καινήν · οὐ κατὰ τὴν διαθήκην ἣν ἐποίησα τοῖς πατράσιν αὐτῶν . Χρυσοστόμου . εἰσ Μακκαβαίουσ . Ἐνταῦθα δείκνυσιν καὶ τὴν παλαιὰν αὐτὸς ἔδωκεν . ἄκουε δὲ αὐτῶν τῶν τοῦ προφήτου ῥημάτων , “ ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται λέγει Κύριος , ” ἐκ προοιμίων εὐθέως ἀνίστησι τὸν ἀκροατὴν , δεικνὺς ὅτι οὐκ αὐτοῦ τὰ ῥήματα , ἀλλὰ τοῦ ἀπεσταλκότος αὐτὸν Θεοῦ . εἶτα δείκνυσιν ὅτι περὶ μελλόντων ἡμῖν διαλέγεται πραγμάτων , εἰπὼν , “ ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχον - “ ται . ” πῶς οὖν εἰπὲ , μελλόντων διαλέγεται ; τὴν παλαιάν φησιν αὐτὸς ἔδωκεν . ἀνάμεινον καὶ μὴ θορύβει , καὶ τότε ὄψει σαφῶς τῆς ἀληθείας τὴν λαμπηδόνα . ὅτε γὰρ ταῦτα ἐλέγετο , ὁ νόμος ἦν δεδομένος καὶ παραβαθεὶς , ταῦτα τοίνυν ταῖς διανοίαις ἐναποθέμενοι , δέχεσθε τὴν λύσιν τῶν πολλοῖς διαπορουμένων . “ ἰδοὺ , ” φησὶν , “ ἡμέραι ἔρχονται , ” τὸν παρόντα καιρὸν δηλῶν , “ καὶ διαθήσομαι “ ὑμῖν διαθήκην καινὴν , οὐ κατὰ τὴν διαθήκην ἣν διεθέμην τοῖς “ πατράσιν ὑμῶν . ” ἐνταῦθα σαφῶς δείκνυσιν ὅτι ἐκβέβληται ἡ παλαιά . διαθήσομαι γὰρ φησὶ , διαθήκην καινὴν , τουτέστι πάντῃ νέαν , οὐ μὴν ὡς οἱ ἐκ περιτομῆς νοοῦσιν , ὅτι ὁ Ἔσδρας μετὰ τὴν ἐπάνοδον τὴν γραφὴν ἀνεκαίνισεν . ἐρωτῶ τὸν Ἰούδαν , ἐρωτῶ τὸν ἀσθενοῦντα ἀδελφόν . τίς τὴν καινὴν διαθήκην ἔδωκε ; παντὶ που δῆλον ἐστὶν ὅτι ὁ Χριστός . οὐκοῦν , οὗτος καὶ τὴν παλαιάν · ὁ γὰρ εἰπὼν ὅτι “ διαθήσομαι διαθήκην καινὴν , οὐ κατὰ τὴν διαθήκην ἣν “ διεθέμην , ” ἔδειξεν ὅτι κἀκείνην αὐτὸς διέθετο . οὐκοῦν ἀμφοτέ - “ ρων τῶν διαθηκῶν εἶς ὁ νομοθέτης · ἵνα δὲ ἀκούσας “ ἣν διεθέμην “ τοῖς πατράσιν αὐτῶν , ” μὴ τὴν πρὸς τὸν Ἁβραὰμ γεγενημένην εἴπῃς , καὶ τὴν πρὸς τὸν Νῶε , κἀκείνην ἐκβεβλῆσθαι νομίσῃς , τὴν ἐν Χριστῷ μᾶλλον τὸ πέρας δεξαμένην . ἐν γὰρ τῷ σπέρματι Ἀβραὰμ ὅ ἐστι Χριστὸς , τὰ ἔθνη εὐλογήθησαν · διὰ τοῦτο οὐχ ἁπλῶς εἶπεν , ἀλλὰ καὶ τὸν χρόνον ὥρισεν , ὅτε διέθετο τὴν παλαιὰν , ἐπαγαγὼν , “ ἐν ᾗ ἡμέρᾳ ἐπιλαβομένου μου τῆς χειρὸς αὐτῶν ἐξα - “ γαγεῖν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου . ” Εἰσ τὸ ἔχοντεσ τὸ αὐτὸ πνεῦμα . Εἶδες πῶς καὶ τὴν εὐκολίαν ἔδειξε τῆς ἐξόδου , καὶ τὴν φιλοστοργίαν τὴν αὐτοῦ , καὶ τὴν ἄδειαν τῆς τότε διαγωγῆς , καὶ ὅτι πάντα αὐτὸς ἐθαυματούργει τὰ ἐν Αἰγύπτῳ . τὸ γὰρ εἰπεῖν , “ ἐπιλαβομένου μου τῆς χειρὸς αὐτῶν “ ἐξαγαγεῖν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου,’ τὰ θαύματα πάντα ἐδήλωσεν . ἡ γὰρ ἔξοδος ἐκείνη διὰ τῶν σημείων τῶν παραδόξων ἐκείνων ἐγίνετο . ποῦ νῦν εἰσὶν οἱ τὴν παλαιὰν διαβάλλοντες , οἱ τὸ σῶμα τῆς γραφῆς διασπῶντες · οἱ τῇ καινῇ μὲν ἄλλον , ἕτερον δὲ τῇ παλαιᾷ Θεὸν ἀπονέμοντες ; ἀκουέτωσαν τοῦ προφήτου μαρτυροῦντος ὅτι εἷς ἀμφοτέρας ἐνομοθέτησε . καὶ αὐτὰ δὲ τὰ ὀνόματα πολλὴν ἡμῖν τῶν διαθηκῶν δείκνυσι τὴν συμφωνίαν . ἡ γὰρ καινὴ , διὰ τὴν παλαιὰν εἴρηται , καὶ ἡ παλαιὰ διὰ τὴν καινὴν , καθάπερ ὁ Παῦλος φησὶν , ἐν τῷ λέγειν καινὴν , πεπαλαίωκε τὴν προτέραν . εἰ δὲ μὴ τοῦ αὐτοῦ εἶεν δεσπότου , οὔτε αὕτη καινὴ , οὔτε ἐκείνη παλαιὰ δύναιτ’ ἃν λέγεσθαι . ὥστε αὕτη ἡ ἐν τοῖς ὀνόμασι διαφορὰ , τὴν συγγένειαν ἑκατέρας ἐνδείκνυται . καὶ ἡ διαφορὰ δὲ αὕτη οὐ κατὰ τὴν οὐσία ,, ἀλλὰ κατὰ τὴν τῶν χρόνων ἐναλλαγήν ἐστιν . καὶ γὰρ τὸ καινὸν τῷ παλαιῷ κατὰ τοῦτο ἀντιδιαστέλλεται μόνον . ἡ δὲ τῶν χρόνων ἐναλλαγὴ , διαφορὰν δεσποτείας ἣ μείωσιν οὐκ ἄγει . καὶ τοῦτο πάλιν ὁ Χριστὸς ἐνέφηνεν εἰπὼν , “ διὰ τοῦτο λέγω “ ὑμῖν , πᾶς γραμματεὺς μαθητευθεὶς ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρα - “ νῶν , ὅμοιος ἐστὶν ἀνθρώπῳ οἰκοδεσπότῃ , ὅστις ἐκβάλλει ἐκ τοῦ “ θησαυροῦ αὐτοῦ καινὰ καὶ παλαιά . ” ὁρᾷς διάφορα μὲν τὰ κτήματα , μίαν δὲ τὴν δεσποτικήν . ὥσπερ οὖν ἐκεῖνος δύναται ἐκβάλλειν καινὰ καὶ παλαιὰ , εἷς ὣν οἰκοδεσπότης , οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα δυνατὸν ἑνὸς εἶναι Θεοῦ τὴν καινὴν καὶ τὴν παλαιάν . αὐτὸ γὰρ τοῦτο μάλιστα δείκνυσιν αὐτοῦ τὸν πλοῦτον καὶ τὴν περιουσίαν ἐνδείκνυσθαι . ὥστε διαφορὰ μόνον ἐστὶν ἐν ταῖς διαθήκαις , οὐ μάχη οὐδὲ ἐναντίωσις . τὸ γὰρ παλαιὸν ἐκ τοῦ καινοῦ γίνεται παλαιόν . τοῦτο δὲ οὐ μάχης οὐδὲ ἐναντιώσεως , ἀλλὰ διαφορᾶς μόνης . ἐγὼ δὲ τοσαύτην ὑπερβολὴν ποιοῦμαι , ὅτι εἰ καὶ ἐναντίοι ἦσαν οἱ νόμοι τῆς παλαιᾶς τοῖς τῆς καινῆς , σφόδρα ἃν ἐσχυρισάμην ὡς οὐδὲ οὕτως ἕτερον ἐπεισάγειν Θεὸν ἐχρῆν . εἰ μὲν γὰρ κατὰ τὸν αὐτὸν καιρὸν τοῖς αὐτοῖς ἀνθρώποις περὶ τὰ αὐτὰ διατρίβουσιν , ἐν τοῖς αὐτοῖς οὖσι πράγμασιν , ἐναντίους ἐπέταττε νόμους , εἶχεν ἄν τινα αὐτοῖς λόγον ἴσως τὸ σόφισμα . εἰ δὲ ἑτέραν μὲν ἐκεῖνοι , ἑτέραν δὲ ἐγράφησαν οὗτοι , καὶ ἐν ἑτέρῳ καιρῷ , καὶ ἄλλως διακειμένοις , ποία ἀνάγκη διὰ τὴν τῶν νόμων διαφορὰν ἐναντίους εἰσάγειν νομοθέτας δύο ; ἐγὼ μὲν οὐδεμίαν ὁρῶ · εἰ δὲ αὐτοὶ λέγειν ἔχουσιν , εἰπάτωσαν . ἀλλ’ οὐκ ἃν ἔχοιεν . καὶ γὰρ καὶ ἰατρὸς ἐναντία ποιεῖ πολλάκις , καὶ νῦν μὲν πικρὰ , νῦν δὲ γλυκέα δίδωσι πίνειν φάρμακα . καὶ τὰ μὲν γινόμενα ἐναντία , ἡ δὲ γνώμη ἐφ’ ἧς ταῦτα γίνεται , σύμφωνος καὶ μία · πρὸς γὰρ ἓν τέλος βλέπει τὴν τοῦ κάμνοντος ὑγείαν . καὶ γὰρ καίει καὶ οὐ καίει , τέμνει καὶ οὐ τέμνει τὸ αὐτὸ σῶμα πολλάκις , ἀλλ’ οὐκ ἀπὸ ἐναντίας τῆς γνώμης , ἀλλ’ ἀπὸ μιᾶς καὶ συμφώνου . πῶς οὖν οὐκ ἄτοπον ἰατρῷ μὲν μὴ ἐγκαλεῖν ἐναντία ποιοῦντι πολλὰ , καὶ περὶ ἑνὸς σώματος φύσιν , τῷ δὲ Θεῷ μέμψιν ἐπάγειν , εἰ κατὰ διαφόρους καιροὺς , διαφόροις ἀνθρώποις διάφορα ἔδωκε τὰ προστάγματα ; ὅτι μὲν οὖν εἰ καὶ ἐναντίοι ἦσαν οἱ νόμοι οὐδὲ οὕτως ἐγκαλεῖν ἔδει , δῆλον ἐκ τούτου . ὅτι δὲ οὐδὲ ἐναντίοι εἰσὶν , ἀλλὰ διάφοροι μόνον , φέρε δείξωμεν . Εἰ μὲν γὰρ τοῦ προτέρου κελεύσαντος μὴ φονεύειν , ὁ νέος φονεύειν ἐκέλευεν , ἴσως ἄν τις ἀντινομίαν ἔφησεν εἶναι τὸ λεγόμενον . εἰ δὲ ἐκείνου κελεύοντος μὴ φονεύειν , οὗτος ἐκέλευσε μηδὲ ὀργίζεσθαι . ἐπίτασις οὐκ ἐναντίωσις ὁ πρότερος τοῦ δευτέρου νόμου ἐστίν . ὁ μὲν γὰρ τὸν καρπὸν τῆς κακίας ἐξέτεμε , τὸν φόνον , οὗτος δὲ καὶ τὴν ῥίζαν ἀνέσπασε τὴν ὀργήν . ἐκεῖνος τὸ ῥεῦμα τῆς πονηρίας ἐξέκοψεν , οὗτος καὶ τὴν πηγὴν αὐτὴν ἐξήρανε . πηγὴ γὰρ καὶ ῥίζα τοῦ φόνου , θυμὸς καὶ ὀργή . ἐκεῖνος προπαρεσκεύασεν , οὗτος τὸ λεῖπον ἐπλήρωσεν . ποία οὖν ἐναντιότης ὅταν ὁ μὲν τὸ τέλος τῶν κακῶν , ὁ δὲ καὶ τὴν ἀρχὴν ἐκκόπτῃ ; ἐκεῖνος τὴν χεῖρα καθαρὰν ἐποίησεν αἵματος , οὗτος καὶ τὴν διάνοιαν αὐτὴν ἀπήλλαξε τῶν πονηρῶν βουλευμάτων . ταῦτα δὲ συμφωνούντων ἀλλήλοις νόμων οὐχὶ μαχομένων ἐστὶν , ὅπερ κατασκευάζειν οἱ τῆς ἀληθείας ἐχθροὶ σπουδάζουσι Μανιχαῖοι , μὴ συνορῶντες ὅτι ἐκ τούτου μεγάλῃ ῥαθυμίας καὶ ὑπεροψίας αἰτίᾳ τὸν τῆς καινῆς Θεὸν ὑποβάλλουσιν . εὑρεθήσεται γὰρ ἀκαίρως τὴν καθ’ ἡμᾶς οἰκονομήσας , τὸ δὲ πῶς , ἐγὼ λέγω . Γαλακτοτροφίᾳ προσέοικεν ἡ τῆς παλαιᾶς διαθήκης παιδαγωγία , στερεᾷ δὲ τροφῇ τῆς καινῆς διαθήκης ἡ φιλοσοφία . οὐδεὶς δὲ πρὶν ἢ θρέψαι γάλακτι πρὸς τὴν στερεὰν ἄγει τροφὴν , ὅπερ ἔσται πεποιηκὼς ὁ τῆς καινῆς Θεὸς , ἄν περ μὴ αὐτὸς ᾖ ὁ τὴν παλαιὰν δεδωκώς . καὶ ἑτέρῳ δὲ μείζονι αὐτὸν ἐγκλήματι ὑποβάλλουσιν , εἴγε μετὰ πεντακισχίλια καὶ πλείονα ὄη τοῦ γόους ἧκε προνοήσων τοῦ ἡμετέρου . εἰ γὰρ μὴ αὐτὸς ἦν ὁ διὰ τῶν προφητῶν καὶ πατριαρχῶν τὰ καθ’ ἡμᾶς ἅπαντα οἰκονομῶν , ἀλλ’ ἕτερός τις παρὰ τοῦτον , ὀψέ ποτε καἰ βραδέως εὑρεθήσεται τῆς ἡμετέρας ἐπειλημμένος προνοίας · ὥσπερ ἔκ τινος μετανοίας ἀνενεγκών · ὅπερ οὐ Θεοῦ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀνθρώπου τοῦ τυχόντος ἀνάξιον ἃν εἴη , τοσούτους ἀφέντα ἀπολέσθαι ἐν τοσούτῳ χρόνῳ , ὀψέ ποτε ἐσχάτῳ τῶν καιρῶν τῆς τῶν ὀλίγων ἐπιλαβέσθαι προνοίας . ὁρᾷς , ὅσαις τὸν Θεὸν ὑποβάλλουσι βλασφημίαις , ἕτερον μὲν τῆς καινῆς , ἕτερον δὲ τῆς παλαιᾶς λέγοντες εἶναι νομοθέτην ; ἅπερ ἅπαντα λύεται , ἃν ἕνα ἑκατέρας τῆς διαθήκης δῶμεν εἶναι Θεόν . εὑρεθήσεται γὰρ κατὰ λόγον τὰ καθ’ ἡμᾶς οἰκονομῶν . τότε μὲν διὰ τοῦ νόμου , νῦν δὲ διὰ τῆς χάριτος , καὶ οὐ προσφάτως οὐδὲ νεωστὶ , ἀλλ’ ἄνωθεν καὶ ἐκ πατρὸς n τῆς ἡμέρας τῆς ἡμετέρας ἐπειλημμένος προνοίας . Ἴνα δὲ μειζόνως τὰ στόματα τῶν αἱρετικῶν ἀπορράψωμεν , παρίτω καὶ αὖθις εἰς μέσον Ἱερεμίας , αὐτὸ τοῦτο δεικνὺς ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἑκατέρας ὄντα τῆς διαθήκης Θεόν . τι οὖν οὗτος φησὶν , ἐκ προσώπου τοῦ νομοθέτου κηρύττων ; “ διαθήσομαι ὑμῖν διαθή - “ κἠν καινὴν , οὐ κατὰ τὴν διαθήκην ἣν διεθέμην τοῖς πατράσιν “ ὑμῶν . ” ὥστε ὁ τὴν καινὴν αὐτοῖς διαθέμενος , αὐτός ἐστιν ὁ καὶ τὴν παλαιὰν δοὺς Θεός . ἐνταῦθα καὶ τοὺς ἀπὸ Παύλου τοῦ Σαμοσατέως ἐπεστόμησεν ἱκανῶς , οἳ τὴν προαιώνιον ὕπαρξιν ἀνῄρουν του μονογενοῦς . εἰ γὰρ πρὸ του τόκου τῆς Μαρίας οὐκ τὴν , οὐδὲ ὑπῆρχε πρὶν ἣ φανῆναι ἐν σαρκὶ , πῶς ἐνομοθέτει ὁ μὴ ὣν , πῶς δὲ ἔλεγε , “ διαθήσομαι ὑμῖν διαθήκην καινὴν , οὐ κατὰ τὴν διαθήκην ἣν “ διεθέμην τοῖς πατράσιν ὑμῶν ; ” πῶς γὰρ διέθετο τοῖς πατράσι , μὴ ὑπάρχων , μηδὲ ὣν κατὰ τὸν ἐκείνων λόγον ; ἀλλὰ πρὸς Ἰουδαίους μὲν καὶ τοὺς τοῦ Σαμοσατέως , ἱκανὴ στῆναι ἡ τοῦ προφήτου μαρτυρία · πρὸς δὲ τοὺς Μανιχαίους , τὸ ἀποστολικὸν ἐκεῖνο ῥητέον , “ ὅτι Ἀβραὰμ δύο υἱοὺς ἔσχεν , ἕνα ἐκ τῆς παιδίσκης , καὶ ἕνα “ ἐκ τῆς ἐλευθέρας , ἅ ἐστιν ἀλληγορούμενα . ” ὥσπερ γὰρ ἐκεῖ δύο γυναῖκες ἑνὸς ἀνδρὸς , οὕτως ἐνταῦθα δύο διαθῆκαι ἑνὸς νομοθέτου . Θεοδωρήτου . Εἷς ἐστιν ἆρα ἑκατέρας ὁ νομοθέτης · εἰ δὲ ἀπιστοῦσι τοῖς προφήταις , ἀκουσάτωσαν τοῦ νομοθετοῦντος καὶ τοὺς παλαιοὺς οὐκ ἀνατρέποντος , ἀλλ’ ἐπισφίγγοντος νόμους . ἀνατρέποντος γὰρ ἦν εἰπεῖν , ἐρρέθη , οὐ μοιχεύσεις , οὐ φονεύσεις , ἐγὼ δὲ λέγω μοίχευσον , φόνευσον . τοῦτο γὰρ οἱ συγγενεῖς Μαρκίωνος ἀντιτάκται ποιοῦσιν . ὁ δὲ Κύριος δι’ ὧν νομοθετεῖ διαρρήδην διδάσκει , ὡς οὐκ ἀνατρέπει τὰ παλαιὰ , ἀλλ’ ἀκριβεστέραν πολιτείαν εἰσάγει , καθάπερ ὁ γραμματιστὴς τοὺς μὲν τῆς μαθήσεως ἀρχομένους τῶν στοιχείων διδάσκων τοὺς χαρακτῆρας , τοῖς δὲ ταῦτα μεμαθηκόσι τῶν συλλαβῶν προσφέρων τὰς συμπλοκάς . ἄλλους δὲ τὴν τῶν ὀνομάτων ἐκπαιδεύων συνθήκην , καὶ ἑτέρους τὴν τῆς ἀναγνώσεως ἁρμονίαν , οὐκ ἐναντίους νόμους διδασκαλίας είσφέρει , ἀλλὰ σύμμετρα ταῖς ἡλικίαις προσφέρει παιδεύματα , οὕτως ὁ δεσπότης Θεὸς ἑκάστῃ γενεᾷ τοὺς ἁρμοδίους ἔδωκε νόμους . Βασιλείου . Σὺ δέ μοι ἐρώτησον τὸν τῆς κατατομῆς ἄνθρωπον τὸν κατὰ σάρκα Ἰουδαῖον , ὅταν λέγῃ Ἠσαΐας , “ ἐκ Σιῶν ἐξελεύ - “ σεται νόμος , καὶ λόγος Κυρίου ἐξ Ἱερουσαλὴμ , ” περὶ ποίου νόμου λέγει ; ἆρά γε τοῦ διὰ Μώσεως δοθέντος ; ἀλλὰ πῶς οὗτος ἀπὸ Σιῶν , δεικνύτωσαν . Μωϋσῆς γὰρ οὐκ εἰσῆλθεν εἰς τὴν γῆν τῆς κατασχέσεως , τὸ δὲ Σιῶν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ . ἔσφαλται οὖν ἡ γραφὴ κατ’ αὐτοὺς , ἀντ’ ἄλλου ὀνόματος ἄλλο λέγουσα . ἀντὶ γὰρ τοῦ Σινᾶ ἣ τοῦ Χωρὴβ , τὸ Σιῶν τίθησιν . ἀλλὰ περὶ ἄλλου νόμου λέγει ; ποίου ; τοῦ πότε δοθέντος , ἣ ποῦ γεγραμμένου ; καὶ λόγον δὲ ἐκ τῆς Ἱερουσαλὴμ , τὸν προφητικὸν λέγει ; ἀλλ’ ἐκεῖνος πανταχοῦ τῆς Ἰουδαίων γεγένηται . καὶ οὐ μόνον ἐν τῇ Ἱερουσαλὴμ , καὶ κατὰ τὸν Ἰσραὴλ , ἀλλὰ καὶ ἐν τῆ αἰχμαλωσίᾳ , καὶ ἐν Νινευῒν , καὶ πολλαχοῦ τῆς γῆς . ἀγχέσθωσαν οὖν ὑπὸ τῆς ἀληθείας , καὶ καταδεχέσθωσαν τὴν τοῦ Κυρίου νομοθεσίαν , ἀπὸ τῆς Σιῶν καὶ τῆς Ἱερουσλὴμ γινομένην . ἐκεῖθεν γὰρ ἀρξάμενος , εἰς πάντα τὸν κόσμον ἐπεσπάρη τὸ κήρυγμα · Χρυσοστόμου εἰσ τοὺσ Μακκαβαίουσ . Ὅτι μὲν οὖν καινῆς καὶ παλαιᾶς διαθήκης εἷς ὁ νομοθέτης , ἐντεῦθεν δῆλον . ἐνταῦθα δὲ εἴτις ἀκριβῶς κατίδοι τὸ ὑπὸ τοῦ Κυρίου διὰ τοῦ Ἱερεμίου εἰρημένον , οὐ τῆς τυχούσης ἀπορίας γέμει . λέγων γὰρ τὴν αἰτίαν δι’ ἣν μέλλει διδόναι τὴν καινὴν διαθήκην , καινήν τινα καὶ παράδοξον τέθεικεν . εἰπὼν γὰρ “ διαθήσομαι διαθήκην καινὴν , οὐ κατὰ τὴν “ διαθήκην ἣν διεθέμην τοῖς πατράσιν αὐτῶν , ” ἐπήπαγεν , “ ὅτι “ αὐτοὶ οὐκ ἐνέμειναν τὴν διαθήκην μου , κἀγὼ ἠμέλησα αὐτῶν “ λέγει Κύριος . ” Καὶ μὴν διὰ τοῦτο αὐτοὺς κολασθῆναι ἔδει , καὶ τὴν ἐσχάτην δοῦναι δίκην , ὅτι τοσούτων ἀπολαύσαντες θαυμάτων , καὶ νόμον λαβόντες , οὐδαμόθεν ἐγένοντο βελτίους . ὁ δὲ οὐ μόνον αὐτοὺς οὐκ ἀπαιτεῖ δίκην , ἀλλὰ καὶ μείζονα ἐπαγγέλλεται τῶν προτέρων . εἰκότως οὖν τις διαπορήσει . τί δή ποτε τῆς προτέρας διαθήκης παραβαθείσης , ἑτέρα δίδοται βελτίων , καὶ οἱ κολάσεως ὄντες ἄξιοι οὐ μόνον τοῦτο οὐκ ἔπαθον , ἀλλὰ καὶ μείζονος ἀπήλαυσαν τιμῆς ; ὡς μὲν οὑν συντόμως εἰπεῖν , ἐκεῖνο ἐροῦμεν , ὅτι καὶ τοῦτο μάλιστα τὴν τοῦ Θεοῦ δείκνυσι φιλανθρωπίαν . “ ὅπου γὰρ ἐπλεό - “ νασεν ἡ ἁμαρτία , ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις . ” πῶς δὲ τοῦτο γέγονεν , ἐντεῦθεν εἰσόμεθα . ἐν τῷ σπέρματι τοῦ Ἁβραὰμ τὴν εὐλογίαν ἔσεσθαι Θεὸς ἐπηγγείλατο . ἐπεὶ δὲ οἱ μέλλοντε τῆς κληρονομίας ἀπολαύειν καὶ τῆς εὐλογίας , ἀνάξιοι ταύτης ἦσαν , πρὸς κακίαν αὐτομολοῦντες , ἐπισχεῖν ταύτην βουλόμενος , νόμον ἔδωκεν . ἀλλὰ καὶ ἐκ τούτου πλέον ἐβαροῦντο , κατήγορον αὐτὸν ἔχοντες , καὶ πλέον ἡ ἐπαγγελία ἐκυροῦτο . διὰ τοῦτο εὗρεν ὁδὸν εὐκολωτάτην σωτηρίας τὴν ἀπὸ τῆς πίστεως . ἡ γὰρ τῶν ἐντολῶν κατόρθωσις , δυσκολίαν ἔχει , καὶ διὰ τῆς πίστεως ἄξιοι τῆς ἐπαγγελίας οἱ μέλλοντες αὐτῆς ἀπολαύειν ἐφάνησαν . καὶ τοῦτο κατασκευάζει ὁ Παῦλος , ἔν τε τῇ πρὸς Ῥωμαίους , καὶ ἐν τῇ πρὸς Γαλάτας Επιστολῆ . Χρυεοστόμου . Ἐνταῦθα μέντοι εἰπὼν ὅτι “ αὐτοὶ οὐκ ἐνέμειναν “ ἐν τῇ διαθήκῃ μου , κἀγὼ ἠμέλησα αὐτῶν , ὥσπερ ἀπολογίαν τί - τίθησι , τὴν αἰτίαν δεικνὺς δι’ ἣν ἐγκαταλιμπάνει αὐτούς . ὁρᾷς , πρῶτον παρ’ ἡμῶν ἀρχόμενα τὰ κακὰ , αὐτοὶ φησι , πρῶτοι οὐκ ἐνέμειναν , καὶ παρ’ ἡμῶν ἡ ἀμέλεια , τὰ δὲ ἀγαθὰ παρ’ αὐτοῦ , τὰ τῆς εὐεργεσίας λέγω . ἤρξατο γὰρ αὐτῶν ἡ παρακοὴ , καὶ οὕτως ἡ τοῦ Θεοῦ ἀμέλεια ἐπηκολούθησεν . εἶτα ἐπάγει , “ ὅτι αὕτη ἡ δια - “ θήκη ἣν διαθήσομαι τῷ οἴκῳ Ἰσραὴλ , μετὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας “ λέγει Κύριος , διδοὺς νόμους μου εἰς τὴν διάνοιαν αὐτῶν , καὶ “ ἐπὶ καρδίαν αὐτῶν ἐπιγράψω αὐτοὺς , καὶ ἔσομαι αὐτοῖς εἰς “ Θεὸν , καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι εἰς λαόν . καὶ οὐ μὴ διδάξωσιν “ ἕκαστος τὸν πολίτην αὐτοῦ , καὶ ἕκαστος τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ , “ λέγων , γνῶθι τὸν Κύριον , ὅτι πάντες εἰδήσουσί με ἀπὸ μικροῦ “ ἕως μεγάλου αὐτῶν , ὅτι ἵλεως ἔσομαι ταῖς ἀδικίαις αὐτῶν , καὶ “ τῶν ἀνομιῶν αὐτῶν οὐ μὴ μνησθῶ ἔτι . Χρυσοστόμου . Εἰπὼν παλαιὰν διαθήκην ἣν ἔδωκεν , εἰπὼν καὶ νέαν ἣν μέλλει διδόναι , ὑπογράφει δὴ καὶ τὴν εὐμορφίαν αὐτῆς , καὶ δείκνυσιν αὐτῆς τοὺς χαρακτῆρας , καὶ τὰ παράσημα ἐπάλληλα τίθησιν , ἵνα μάθῃς πόσον τὸ διάφορον τῆς καινῆς πρὸς τὴν παλαιὰν , τὸ διάφορον , οὐ τὸ ἐναντίον , πόση ἡ ὑπεροχὴ , πόση ἡ λαμπάδων , πόση ἡ ἀστραπὴ τῶν δωρεῶν καὶ τῆς χάριτος . τίνες οὖν οἱ Χαρακτῆρες ρακτῆρες τῆς καινῆς ; “ διδοὺς νόμους μου εἰς τὴν διάνοιαν αὐτῶν , καὶ “ ἐπὶ καρδίαν αὐτῶν ἐπιγράψω αὐτούς.’ ὁ μὲν γὰρ παλαιὸς νόμος ἐν πλαξὶ λιθίναις ἐγράφη , καὶ ἐπειδὴ αἱ πρῶται συνετρίβησαν πλάκες , ἑτέρας πάλιν ἐκόλαψε , καὶ ἐκεῖ τὰ γράμματα ἐγχαράξας , κατέβαινε Μωυσῆς , συγγενῆ τῆς ἀναισθησίας τῶν δεχομένων τὴν φύσιν τῶν δέλτων ἔχων . ἡ δὲ καινὴ οὐχ οὕτως · οὐ γὰρ πλάκες ἐκολάφθησαν , ὅτε ἡ καινὴ διαθήκη ἐδίδοτο · ἀλ·λὰ πῶ ; καὶ τίν τρόπῳ , ἄκουε Λοῦκα διηγουμένου , “ ἦσαν πάντες ὁμοθυμαδὸν “ ἐπὶ τὸ αὐτό , ” φησι , “ καὶ ἐγένετο ἄφνω ἐκ τοῦ οὐρανοῦ φωνὴ ὡσεὶ “ φερομένης πνοῆς βιαίας , καὶ ὤφθησαν αὐτοῖς διαμεριζόμεναι “ γλῶσσαι ὡσεὶ πυρὸς , καὶ ἐκάθισεν ἐφ’ ἕνα ἕκαστον αὐτῶν , καὶ “ ἐπλήσθησαν Πνεύματος Ἁγίου , καὶ ἤρξαντο ἀποφθέγγεσθαι ταῖς “ γλώσσαις , καθὼς τὸ Πνεῦμα ἐδίδου αὐτοῖς . ” ὁρᾷς πῶς τοῦτο ἄνωθεν ὁ προφήτης σαφῶς προανεφώνησεν ; οὕτως εἰπὼν , “ διδοὺς “ νόμους μου εἰς διάνοια , αὐτῶ ,, καὶ ἐπὶ καρδίαν αὐτῶν ἐπιγράψω “ αὐτούς . ” ἡ γὰρ τοῦ Πνεύματος χάρις ἡ παρὰ τοῦ Θεοῦ δοθεῖσα , ταῖς διανοίαις αὐτῶν ἐγκαθισθεῖσα , στήλας αὐτοὺς ἐποίησεν ἐμψύχους , καὶ τῇ διανοίᾳ πάντα ἀνέγραψε μετὰ εὐκολίας ἁπάσης , καὶ εἰς τὸ πλάτος αὐτῶ , τῆς ψυχῆς τὸ πᾶν ἐναπέθετο . οὐδαμοῦ λίθος , οὐδὲ ἄψυχος ὕλη , οὐδὲ γράμματα , πέτρᾳ ἐγκολαπτόμενα , ἀλλὰ Πνεύματος χάρις εἰς τὴν διάνοιαν τῶν Ἀποστόλων ἐγγράφουσα . διὰ δὴ τοῦτο ἀθρόον καθάπερ σπινθῆρες ἐκπηδήσαντες , πάντων σοφώτεροι καθίσταντο , τὴν πηγὴν τῆς διδασκαλίας ἐν τῇ διανοίᾳ βρύουσα , ἔχοντες , καὶ Ἰουδαίους ἐπεστόμιζον , καὶ φιλοσόφων ἀπέφραττον στόματα , καὶ ῥητόρων ἀπέρραπτον γλώσσας , καὶ γῆν καὶ θάλατταν ἐσαγήνευον , καὶ τοὺς παλαιοὺς ἀνασπῶντες νόμους , τὴν καινὴ , ἐφύτευον διαθήκην , οὐκ ὁ ἑνὶ ἱδρυμένοι χωρίῳ , καθάπερ αἱ πλάκες ἐκεῖναι , ἀλλ’ ἁπανταχοῦ τῆς γῆς περιϊπτάμενοι , καὶ πᾶσιν ἀπαγγέλλοντες τὰ ἐν τῇ διανοίᾳ ἐγγεγραμμένα . Χρυσοστόμου . Ὥστε λέγων “ διαθήσομαι διαθήκη ,, οὐ κατὰ “ τὴν παλαιὰν , ” οὐ πραγματείας διαφορὰ ,, ἀλλὰ τὸν τρόπον τῆς δόσεως δεικνύσι , . οὐκέτι ἐν γράμμασιν ἔσται φησὶ , ἡ διαθήκη , ἅλ’ ἐν καρδίᾳ . ἐρώτησον τοίνυν τὸν Ἰούδαν , τί φησιν ὁ Ἱερεμίας λέγων , “ διδοὺς νόμους μου εἰς διάνοιαν αὐτῶν , καὶ ἐπὶ καρδίας “ αὐτῶ , ἐπιγράψω αὐτούς . ” ταῦτα γάρ φησιν , ὡς καινόν τι καὶ παράδοξον παρὰ τὸ πρότερον γεγενημ·ένον ποιῶν , καὶ τὸ ἰδιάζον τῆς διαθήκης ταύτης ἡμῖν ὑπαγορεύων , τὸν τρόπον τῆς δόσεως δῆλον ἡμῖν κατέστησε , πολὺ τοῦ προτέρου λαμπρότερον ὄντα . δειξάτω τοίνυν τοῦτο τοτὲ γενόμενον Ἰουδαῖον , καὶ ἅτι ἄγραφον νόμον παρέλαβεν , ἀλλ’ οὐκ ἃν εὕροι · πάλιν γὰρ ἐν γράμμασιν ἐγένετο ὑπὸ τοῦ Ἔσδρα μετὰ τὴν ἐκ Βαβυλῶνος ἐπάνοδον , καὶ τὴν γραφὴν ἀνεκαίνισε μὲν οὗτος ἀπομνημονεύσας , παλαιὰ δὲ πάλιν ἔμεινε καὶ οὐ γέγονε καινή . ἐγὼ δὲ δείκνυμι τοὺς Ἀποστόλους μηδὲν παραλαβόντας γραπτὸν , ἀλλ’ ἐν ταῖς καρδίαις τὸν νόμον δεξαμένους διὰ Πνεύματος Ἁγίου . διὸ καὶ ἔλεγεν ὁ Χριστὸς , “ ἐκεῖνος “ ἐλθὼν ἀναμνήσει ὑμᾶς πάντα , καὶ διδάξει ὑμᾶς . ” Καὶ ἔσομαι αὐτοῖς εἰς Θεὸν , καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι εἰς λαόν . Καὶ τοῦτο ἐν τῇ καινῇ κατώρθωται . τίς γὰρ ἔπειθεν εὐχερῶς τινα ἐν τῇ παλαιᾷ ἀποστῆναι τῆς δεισιδαιμονίας ’ , τοὐναντίον μὲν οὖν καὶ ὁ Ἰσραὴλ εἰς τὴν πλάνην μετετίθετο . Καὶ οὐ μὴ διδάξωσιν ἕκαστος τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ , καὶ τὸν πολίτην αὐτοῦ , λέγων , γνῶθι τὸν Κύριον . Τί τοῦτο ; μεγάλα ἐπαγγειλάμενος , καὶ ἐπάρας ἡμᾶς ταῖς ἐλπίσι , καὶ λαμπρὰ δείξας τὰ σημεῖα , πῶς τοῦτο ἐπήγαγε λέγων , “ ὅτι οὐ μὴ διδάξωσιν ἕκαστος τὸν πλησίον γνῶθι τὸν Κύριον ; ” οὗτος ὁ καρπὸς τῆς τοσαύτης χάριτος , τὸ μὴ διδάσκεσθαι , τοῦτο τῆς καινῆς διαθήκης τὸ κατόρθωμα , τὸ μὴ μανθάνειν ; ναί φησι , τοῦτο δὲ λέγει , ἵνα δείξῃ τὴν εὐκολίαν τῆς γνώσεως καὶ τὴν ἀπονωτέραν διδασκαλίαν , καὶ τὸ τάχος τοῦ κηρύγματος . καθάπερ γὰρ ἡλίου φανέντος , οὐ δεόμεθα τῶν διδασκόντων καὶ δεικνυόντων ἡμῖν τὸ φῶς , αὐτῆς τῆς ἀκτῖνος δήλην ἑαυτὴν ποιούσης , οὐδέν ἐστιν ὁ λέγων τῷ πλησίον , βλέπε τὸν ἥλιον , οὕτως ἔσται ἡ γνῶσις λαμπρὰ καὶ περιφανὴς , καὶ αὐτῆς τῆς ἀκτῖνος φανοτέρα , ὡς μὴ δεῖσθαι διδασκαλίας , ἀλλὰ πάντας αὐτομολεῖν οἴκοθεν πρὸς τὴν ἀλήθειαν , καὶ μετὰ πολλῆς ταχυτῆτος τὸ κήρυγμα ὑποδέχεσθαι · ὅπερ οὖν καὶ ἐγένετο . ἰδοὺ γὰρ ὁρῶμεν ὅτι οὐδὲ πλειόνων λόγων χρεία πρὸς τοὺς ὑγιαίνοντας τὸν νοῦν εἰς τὸ πεῖσαι πιστεύειν Χριστῷ · θεοδίδακτοι γὰρ ἅπαντες , καθὸ ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν τοὺς νόμους αὐτοῦ ἔγραψεν ὁ Χριστὸς , ὅθεν ἐπάγει , Ὅτι πάντες εἰδήσουσί με ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου ἀυτῶν . Διὰ τοῦτο οὐ χρεία διδασκαλίας , οὐδὲ κατηχήσεως . ταῦτα δὲ λέγει πρὸς ἀντιδιαστολὴν τῶν πρώην λεγομένων , ὅτι Ἰουδαίους μὲν μυρίοι παραλαβόντες διδάσκαλοι καὶ προφῆται καθ’ ἑκάστην ἡμέραν πλάττοντες , οὐκ ἐπαίδευσαν ὡς ἐχρῆν , τὴν οἰκουμένην ἅπασαν ἐν βραχείᾳ χρόνου ῥοπῇ μετὰ πολλῆς ἐπεσπάσαντο τῆς εὐκολίας , ὥστε μήτε δεηθῆναι διδασκάλων , ἀλλὰ τοῦ φωτὸς αὐτοῦ παχύτερον τρέχειν τὸν λόγον · εἰ γὰρ καὶ ἐδίδαξαν οἱ Ἀπόστολοι , ἀλλ ὅμως μετὰ πολλῆς τῆς εὐκολίας ὑπεδέξαντο πάντες τὸν λόγον , τὴν γοῦν πρώτην ἡμέραν , τρισχίλιοι , εἶτα πεντακισχίλιοι , εἶτα μύριοι , εἶτα πᾶσα ἡ οἰκουμένη ἐν βραχείᾳ χρόνου ῥοπῇ πρὸς τὴν ἀλήθειαν μεθορμίσατο . ὃ τοίνυν λέγει τοῦτό ἐστιν · ὅτι διὰ τὴν φορὰν καὶ τὴν χάριν τὴν ἐκκεχυμένην , καὶ τὸ περιφανὲς τῆς γνώσεως , οὐδὲ πόνου χρεία , οὐδὲ χρόνου , ἀλλ’ αὐτόματοι πάντες ἥξουσι πρὸς τὴν τῆς ἀληθείας γνῶσιν . οὐ τὴν διδασκαλίαν τοίνυν ἀναιρῶν τοῦτο τέθεικεν , ἀλλὰ τὴν εὐκολίαν ἐνδείξασθαι βουλόμενος , καὶ τὸ προλαμβάνειν τοὺς μαθητὰς τῶν διδασκάλων τὴν κατήχησιν · διὸ καὶ ἐπήγαγεν , “ ὅτι πάντες εἰδήσουσί με ἀπὸ μικροῦ ἕως “ μεγάλου αὐτῶν . ” Κατὰ τοῦτο φησὶν οὐ διδάξουσιν ἕκαστος τὸν πλησίον αὐτοῦ , ὅτι πάντες εἰδήσουσι με . ἡ μὲν γὰρ Ἰουδαικὴ γνῶσις καὶ πίστις ἐν Παλαιστίνῃ ἀποκέκλειστο · ἡ δὲ τῶν Χριστιανῶν , ἁπάσης τῆς γῆς ἐπελάβετο , ὃ καὶ ἕτερος προφήτης φησὶν , ὅτι πλησθήσεται πᾶσα ἡ γῆ τοῦ γνῶναι τὸν Κύριον , ὡς ὕδωρ πολὺ τῇ ῥύμῃ φερόμενον , μετὰ πολλοῦ τοῦ τάχους ἅπαντα ἔπεισιν . οὕτως καὶ ὁ τοῦ κηρύγματος λόγος τὴν οἰκουμένην ἐπέδραμεν ἅπασαν , ποταμοῦ δίκην ἅπαντα περιτρέχων . ἐρώτησον τοίνυν καὶ ἐνταῦθα τὸν Ἰούδαν , πότε τοῦτο γέγονεν ἐν τῇ παλαιᾷ ; ἀλλ’ οὐκ ἃν ἔχοι τοῦτο δεῖξαι . πῶς γάρ ; ὅπου γε οὐδὲ ἔθνος διωρθώθη , τοσούτων θαυμάτων καὶ σημείων γενομένων , καὶ τῶν προφητῶν κἄ ἑκάστην αὐτοὺς ἐνηχούντων τὴν ἡμέραν · εἴδωλα προσεκύνουν , καὶ ἄλση καὶ ξύλα καὶ λίθους ἐθεράπευον , ἐν ἔτεσι χιλίοις καὶ πολλῷ πλείοσι τὰ ἀπὸ τοῦ νόμου παιδευόμενοι . ἀλλ’ οὐκ ἐν τῇ χάριτι τοῦτο , ἀλλ’ ὁμοῦ τε ἀνέτειλεν ὁ τοῦ κηρύγματος λόγος , καὶ τὴν οἰκουμένην κατηύγασεν ἅπασαν · καὶ τοῦτο δηλῶν ὁ Παῦλος , ἐξ ἐκείνων τῶν χρόνων ἐβόα , “ τοῦ εὐαγ - γελίου τοῦ κηρυχθέντος ἐν πάσῃ τῇ κτίσει τῇ ὑπὸ τὸν οὐρανόν . ” καὶ πάλιν , “ καθώς ἐστι καρποφορούμενον καὶ αὐξανόμενον . ” καὶ Ἰουδαίων τὴν ἄνοιαν ἐπικόπτων ἔλεγεν , “ ἀλλὰ λέγω , μὴ οὐκ ἤκουσαν , “ μενοῦνγε εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν . ” Χρυσοστόμου . Ἰδοὺ καὶ ἄλλο σημεῖον τῆς καινῆς , “ ἀπὸ μι - “ κροῦ ἕως μεγάλου εἰδήσουσι με . ” πότε τοῦτο γέγονεν , ἣ νῦν ; δῆλον γὰρ τὸ ἡμέτερον , τὸ δὲ Ἰουδαίων οὐ δῆλον , ἀλλ’ ἀποκέκλειστο εἰς γωνίαν . ἄλλως δὲ καινὴ τότε λέγεται , ὅταν ἕτερα ᾖ , καὶ δεικνύει εἴ τι τῆς παλαιᾶς πλέον ἔχει . καινὴ δὲ καὶ αὕτη τυγχάνει , ὅταν αὐτῆς τὰ μὲν περιαιρέσῃς , τὰ δὲ μή . οἷον ἐπὶ ὑποδείγματος ἵνα εἴπω · εἰ τις οἰκίαν παλαιὰν μέλλουσαν καταπίπτειν , ἀφεὶς τὸ πᾶν , τὸν θεμέλιον ὑπέρραψεν , εὐθέως λέγομεν ὅτι ἐποίησεν αὐτὴν καινὴν , ὅταν τὰ μὲν ἐξέλῃ , τὰ δὲ ἀντεισάγει . καὶ γὰρ καὶ ὁ οὐρανὸς καινὸς λέγεται οὕτως , ὅταν μηκέτι χαλκοῦς ᾖ , ἀλλ’ ὑετὸν διδῷ . καὶ ἡ γῆ καινὴ ὁμοίως , ὅταν μὴ ἄκαρπος ᾖ , οὐχ ὅταν μεταβληθῇ . καὶ οἶκος οὕτως καινὸς , ὅταν τὰ μὲν αὐτοῦ ἐξαιρεθῇ , τὰ δὲ μένῃ . ὥστε καὶ διαθήκην καινὴν καλῶς εἶπεν , ἵνα δείξῃ ὅτι παλαιὰ γέγονεν ἡ διαθήκη ἐκείνη , κατὰ τὸ μηδένα δοῦναι καρπόν . καὶ ἵνα μάθῃς ἀκριβῶς , ἀνάγνωθι τι φησιν Ἀγγαῖος , τί Ζαχαρίας , οὔπω οὐδὲ τῆς ἐπανόδου πλήρους γεγενημένης . τί δὲ Ἔσδρας ἐγκαλεῖ ; “ πῶς δὲ οὐδεὶς ἐρωτᾷ Κύριον , ὅπου γε καὶ αὐτοὶ “ παρέβησαν , καὶ οὐδὲ αὐτοὶ ᾔδεσαν ; ” ὁρᾷς πῶς βεβίασται τὸ σόν ; ἐγὼ δὲ τὸ ἐμὸν τίθημι . ὅτι καινὴ κυρίως αὕτη ἃν λέγοιτο · ἄλλως δὲ οὐδὲ ἐκεῖνο συγχωρῶ περὶ τούτου εἰρῆσθαι , τὸ ἔσται καινὸς ὁ οὐρανός . διατί γὰρ μὴ λέγων ἐν τῷ Δευτερονομίῳ ὅτι “ ἔσται χαλκοῦς “ ὁ οὐρανὸς , ” τοῦτο ἔθηκεν ἐν τῇ διαστολῇ , “ ἐὰν δὲ εἰσακούσητε , “ ἔσται καινός . ” καὶ μὴν διὰ τοῦτο φησὶν ἑτέραν διαθήκην δώσειν , ἐπειδὴ τῇ προτέρᾳ οὐκ ἐνέμειναν . τοῦτο ἐγὼ δείκνυμι , δι’ ᾧ φησι , “ τὸ γὰρ ἀδύνατον τοῦ νόμου ἐν ᾧτ’ ἡ ἀσθένεια διὰ τῆς σαρκὸς , ” καὶ τὰ ἑξῆς . καὶ πάλιν “ τί πειράζετε τὸν Θεὸν ἐπιθεῖναι ζυγὸν “ ἐπὶ τὸν τράχηλον τῶν μαθητῶν , ὃν οὔτε οἱ πατέρες ἡμῶν οὔτε “ ἡμεῖς ἰσχύσαμεν βαστάσαι ; ” ” ἀλλ’ ἐκεῖνοι οὐκ ἐνέμειναν , ” φησιν . ἐνταῦθα δείκνυσιν ὅτι μειζόνων ἡμᾶς ἀξιοῖ , καὶ πνευματικῶν . “ εἰς πᾶσαν , ” γάρ φησι , “ τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν . τοῦτό ἐστιν , “ οὐ μὴ εἴπωσιν ἕκαστος τῷ πλησίον , γνῶθι τὸν Κύ - “ ριον . ” καὶ πάλιν , “ πληθήσεται ἡ γῆ τοῦ γνῶναι τὸν Κύριον , καὶ “ ὕδωρ πολὺ , κατακαλύψαι θαλάσσας . Χρυσοστόμου εἰσ τοὺσ Μακκαβαίουσ . Εἰπὼν δὴ τοῦτο , λέγει καὶ ἕτερον παράσημον τῆς διαθήκης . ποῖον δὴ τοῦτο ; “ ὅτι “ ἵλεος ἔσομαι ταῖς ἀδικίαις αὐτῶν , καὶ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν καὶ “ τῶν ἀνομιῶν αὐτῶν οὐ μὴ μνησθῶ ἔτι . ” τί δὴ τοῦτό ἐστι τὸ λεγόμενον ; τὸ βάπτισμα ἐνταῦθα δηλοῖ , καὶ τὴν διὰ τῆς χάριτος συγχώρησιν , ὅπερ ἐπὶ τοῦ νόμου οὐ γέγονεν , ἀλλ’ ἐπὶ τῆς καινῆς διαθήκης . ἐπὶ γὰρ τοῦ νόμου , κόλασις ἦν καὶ τιμωρία καὶ δίκη κολάζουσα τοὺς τὰ γράμματα παραβαίνοντας . ἐπὶ δὲ τῆς καινῆς χάρις καὶ συγχώρησις καὶ πλημμελημάτων ἄφεσις , διὰ λουτροῦ παλιγγενεσίας · διὸ καὶ Παῦλος ἔλεγεν , ὡς ὅτι “ Θεὸς ἦν ἐν Χριστῷ “ κόσμον καταλλάσσων ἑαυτῷ , μὴ λογιζόμενος αὐτοῖς , τὰ παραπτώ - “ μάτα αὐτῶν , καὶ θέμενος ἐν ἡμῖν τὴν διαθήκην τῆς καταλλαγῆς · ” ὅπερ ὁ προφήτης φησὶν , “ ἵλεως ἔσομαι ταῖς ἀδικίαις αὐτῶν , ” ταῖς προγενομέναις δηλαδὴ , ἀφεὶς αὐτὰς ἐν τῷ βαπτίσματι , ὡς οὐδὲ μνησθῆναι ἔτι λέγει , καὶ εἰρηκὼς , “ καὶ τῶν ἀνομιῶν αὐτῶν οὐ μὴ “ μνησθῶ ἔτι . ” τρία τοίνυν τίθησι τὰ γνωρίσματα τῆς καινῆς διαθήκης , ἓν μὲν τὸ μὴ ἐν πλαξὶ δοθῆναι λιθίναις , ἀλλ’ ἐν πλαξὶ καρδίαις σαρκίναις · ἕτερον δὲ τὸ μετ’ εὐκολίας τρέχειν τὸν λόγον , καὶ τὴν ἁπάντων καταυγάσαι διάνοιαν · τρίτον , τοῦ νόμου λυθέντος μηδένα ἀπαιτηθῆναι δίκην τῶν ἁμαρτημάτων , ἀλλὰ καὶ ἕκαστον λαβεῖν συγχώρησιν τῶν πλημμελημάτων , ἐκπλυθέντων ἐν τῷ βαπτίσματι . ὅρα τοίνυν τὰ τρία ταῦτα πῶς μετὰ ἀκριβείας τίθησι καὶ ὁ Παῦλος , ἵνα μάθῃς καὶ τῶν κηρύκων τῆς καινῆς καὶ τῆς παλαιᾶς τὴν συμφωνίαν . Κορινθίοις γὰρ ἐπιστέλλων οὕτω πῶς φησιν , “ ἡ Ἐπιστολὴ ἡμῶν ὑμεῖς ἐστε διακονηθεῖσα ὑφ’ ἡμῶν , “ ἐγγεγραμμένη οὐ μέλανι , ἀλλὰ Πνεύματι Θεοῦ ζῶντος , οὐκ ἐν “ πλαξὶ λιθίναις , ἀλλ’ ἐν πλαξὶ καρδίαις σαρκίναις . ” καὶ προιὼν πάλιν φησὶ , “ ἀλλ’ ἡ ἱκανότης ἡμῶν ἐκ τοῦ Θεοῦ , ὃς καὶ ἱκάνω - “ σεν ἡμᾶς διακόνους καινῆς διαθήκης , οὐ γράμματος , ἀλλὰ Πνεύ - “ ματος · τὸ γὰρ γράμμα ἀποκτείνει , τὸ δὲ Πνεῦμα ζωοποιεῖ . ἐνταῦθα πάλιν ἐκεῖνο ἡρμήνευσε , τὸ “ ἴλεως ἔσομαι ταῖς ἀδικίαις “ αὐτῶν . ” ἀλλ’ ὁ μὲν προφήτης τῆς παλαιᾶς τὴν φαιδρότητα ἡμῖν ὑπογράφει · ὁ δὲ Ἀπόστολος ἐπειδὴ πρὸς Ἰουδαίους ἐμάχετο , παράλληλα ἑκάτερα τίθησιν , ἄνω μὲν εἰπὼν , “ οὐκ ἐν πλαξὶ λιθί - “ ναις , ἀλλ᾿ ἐν καρδίαις σαρκίναις , ἐνταῦθα δὲ “ οὐ γράμματος ἀλλὰ “ Πνεύματος · τὸ γὰρ γράμμα ἀποκτείνει , τὸ δὲ Πνεῦμα ζωοποιεῖ . ” ἐν σαββάτῳ συνέλεξέ τις ξύλα καὶ ἐλιθάσθη . εἶδες πῶς τὸ γράμμα ἀποκτείνει , τουτέστιν ὁ νόμος ἐκόλασε . μάθε πῶς τὸ Πνεῦμα ζωοποιεῖ . εἰσέρχεται τις μυρίων γέμων κακῶν , ἡταιρηκὼς , νεκρωθεὶς ἤδη τῇ ἁμαρτίᾳ . λαμβάνει αὐτὸν ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις εἰς τὴν κολυμβήθραν , καὶ τὸν ἡταιρηκότα , υἱὸν Θεοῦ κατασκευάζει , καὶ τὸν νεκρωθέντα ταῖς ἁμαρτίαις ζωογονεῖ ἡ χάρις · τοῦτο ἐστὶ , “ τὸ δὲ Πνεῦμα ζωοποιεῖ . πῶς δὲ ζωοποιεῖ ; οὐκ ἀπαιτῶν εὐθύνας τῶν πλημμελημάτων , κατὰ τὸ “ ἵλεως ἔσομαι ταῖς ἀδικίαις αὐτῶν . ἐρώτησον πάλιν τὸν Ἰουδαῖον , ποῦ τοῦτο γέγονεν , ἐν τῷ νόμῳ ; ἀλλ’ οὐκ ἃν ἔχοι δεῖξαι , ἀλλὰ καὶ ὁ τὰ ξύλα συλλέξας ἐλιθάζετο , καὶ ἡ πορνεύουσα κατεκαίετο , καὶ Μωϋσῆς διὰ μίαν ἁμαρτίαν τῆς γῆς τῆς ἐπαγγελίας ἐξέπεσεν . ἐπὶ δὲ τῆς χάριτος , οἱ μυρία ἐργαζόμενοι δεινὰ , τοῦ βαπτίσματος ἀπολαύοντες ζωογονοῦνται , καὶ οὐδεμίαν ἀπαιτοῦνται δίκην τῶν πλημμελημάτων . διὸ καὶ Παῦλος ἔλεγεν , “ ὅτι καὶ ταῦτα τινὲς ἦτε ἀλλ’ ἀπελούσασθε , “ ἀλλ’ ἡγιάσθητε , ἀλλ’ ἐδικαιώθητε ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου “ Ἰησοῦ , καὶ ἐν τῷ Πνεύματι τοῦ Θεοῦ ἡμῶν , εἶδες πῶς λάμπει τὸ προφητικὸν “ ὅτι ἵλεως ἔσομαι ταῖς ἀδικίαις αὐτῶν , πῶς ἀστράπτει τὸ ἀποστολικὸν , ὅτι “ τὸ Πνεῦμα ζωοποιεῖ . ” βούλει μαθεῖν καὶ τὸ ἕτερον τὸν Ἀπόστολον λέγοντα , πῶς ἐν βραχείᾳ χρόνου ῥοπῇ τὴν οἰκουμένην περιῆλθεν ἅπασαν , ἄκουσον αὐτοῦ λέγοντος , “ ὥστε με ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ καὶ μέχρι τοῦ Ἰλλυρικοῦ πε - “ πληρωκέναι τὸ εὐαγγέλιον . ” καὶ πάλιν · “ νυνὶ δὲ , μηκέτι τόπον “ ἔχων ἐν τοῖς κλήμασι τούτοις . ” εἰ δὲ εἷς Ἀπόστολος ἐν βραχείᾳ καιροῦ ῥοπῇ τὸ πλέον τῆς οἰκουμένης διέδραμεν , ἐννόησον πῶς οἱ ἄλλοι ἅπασαν αὐτὴν ἐσαγήνευσαν . διὸ καὶ ἔλεγε , “ τοῦ εὐαγγελίου του κηρυχθέντος ἐν πάσῃ τῇ κτίσει τῇ ὕπο ’τον οὐρανὸν . τὸ προφητικὸν ἐκεῖνο ἑρμηνεύων , “ ὅτι πάντες εἰδήσουσί με ἀπὸ μικροῦ “ ἕως μεγάλου αὐτῶν . ” Χρυσοστόμου . “ Καὶ ἔσονται θεοδίδακτοι , ” τι δὲ οἱ πρὸ τούτου φησιν , οὐχὶ διδακτοὶ ἦσαν Θεοῦ ; τί οὖν ἐνταῦθα τὸ ἐξαίρε - τον ; ὅτι τότε μὲν δι’ ἀνθρώπων ἐμάνθανον τὰ τοῦ Θεοῦ , καὶ διὰ τοῦ Πνεύματος τοῦ Ἁγίου . αὐτὸς γὰρ δεῦρο ἐπισιτίσας τὴν ἀσάφειαν τοῦ κηρύγματος τῇ οἰκείᾳ δυνάμει ἡρμήνευσεν , διὸ καὶ θεοδιδάκτους ἔσεσθαι πάντας , προφητικὸν προεμήνυσε λόγιον . Εὐσεβίου . Ἀμέλει οὐ κατὰ Μωσέα πλαξὶ λιθίναις τοὺς αὐτοῦ νόμους κατεβάλλετο , στήλαις δ᾿ ὥσπερ ἱεραῖς ταῖς αὐτοῦ γνωρίμων ψυχαῖς τοὺς αὐτοῦ κατέγραφε νόμους , καὶ παρεδίδου γε τὴν καινὴν διαθήκην λογισμοῖς καὶ διανοίαις κεκαθαρμέναις . Θεολωρήτου . Ὁ μέντοι Παῦλος ταύτην προσενεγκὼν ἐξ Ἱερεμίου τὴν μαρτυρίαν , θαυμασίως ἄγαν καὶ συντόμως ἐκβάλλει τὸν νόμον , καὶ φησὶν , ἐν τῷ λέγειν “ καινὴν πεπαλαίωκε τὴν πρώτην · “ τὸ δὲ παλαιούμενον καὶ γηράσκον , ἐγγὺς ἀφανισμοῦ . ” νητοῖς γὰρ ἀνθρώποις ὁ νόμος ἁρμόδιος , ἡ δὲ καινὴ διαθήκη τὴν αἰώνιον ἡμῖν ὑπισχνεῖται ζωήν . εἰκότως τοίνυν ἐκείνη μὲν γεγήρακεν , αὕτη δὲ καινὴ μένει διὰ παντὸς ὡς τοῖς ἀγηράτοις αἰῶσι συνεζευγμένη , κακ’ οὓς καὶ πάντες τὸν Θεὸν εἰδήσουσιν , ὡς ἡ προφητεία δεδήλωκεν . οἱ γὰρ ἔτι τὸν τῆς ἀπιστίας περικείμενοι ζόφον , ἐκεῖ τὴν ἀλήθειαν ὄψονται καὶ κόψονται κατὰ τὴν θείαν φωνήν . Χρυσοστόμου . Σὺ δὲ ὅρα τὸ κρυπτόμενον ὅπως ἐξεκάλυψεν αὐτὴν τοῦ προφήτου τὴν διάνοιαν , ἐτίμησε τὸν νόμον , καὶ οὐκ ἠθέλησεν αὐτὸν εἰπεῖν παλαιὸν ὀνομαστί . τοῦτο μέν τοι ἔλεγεν ἐν τῷ φάσκειν , “ διαθήσομαι διαθήκην καινὴν , οὐ γὰρ ἐκεῖνο καινὸν ἢν , οὐκ ἃν καὶ τοῦτο μετὰ ταῦτα καινὸν ἐκάλεσεν , ὥστε πλέον τί διδοὺς καὶ ἕτερον . ἐπαλαιώθη φησιν , οὐκοῦν καταλυθήσεται καὶ ἀπόλλυται , καὶ οὐκέτι ἔσται . λαβὼν γὰρ ἀπὸ τοῦ προφήτου τὴν παρρησίαν , μᾶλλον τοῦ νόμου καθάπτεται συμφερόντως . δεικνὺς ὅτι τὰ ἡμέτερα νῦν ἀνθεῖ , τουτέστιν ἔδειξεν οὖσαν παλαιὰν , εἶτα λαβὼν ἐξ Ἰερεμία τὸ παλαιᾶς ὄνομα , καὶ ἕτερον πη ἑαυτοῦ προσθεὶς τὸ τοῦ γήρως , τὸ λειπόμενον ἀπὸ τῶν ἄλλων λαμβάνει , καὶ φησὶν “ ἐγγὺς ἀφανισμοῦ . ” οὐκ ἀρα ἁπλῶς κατέπαυσεν ἡ καινὴ τὴν παλαιὰν , ἀλλ’ ὡς γεγηρακυῖαν , ὡς οὐ χρήσιμον , διὰ τοῦτο ἔλεγε , διὰ τὸ ἀσθενὲς , καὶ ἀνωφελὲς , καὶ ὅτι οὐδὲν ἐτελείωσεν ὁ νόμος , καἰ ὅτι εἰ ἡ πρώτη ἦν ἄμεμπτος , οὐκ ἃν δευτέρας ἐζητεῖτο τόπος . τί ἐστιν ἄμεμπτος ; χρήσιμος , ἰσχυρά . τοῦτο δὲ λέγει , οὐχ ὥστε ἐγκλημάτων δεῖξαι ὑπεύθυνον , ἀλλ’ ὡς οὐκ ἀρκοῦσαν πρὸς δικαίωσιν . ἰδιωτικὸν δὲ ἐνταῦθα ἐφθέγξατο , ὡς ἄν τις εἴποι , οὐκ ἔστιν ἄμεμπτον τὸ ἱμάτιον , τουτέστι λοιπὸν διαρρεῖ . οὐχ ὡς πονηρὸν τοίνυν ἐνταῦθα φησὶ , τὸν νόμον οὐκ ἄμεμπτον , ἄλλ’ ὡς ἔχοντα αἰτίαμα καὶ ἐλάττωμα . οὕτω δὴ καὶ ἡμεῖς , καινοὶ ἐγενόμεθα , νῦν δὲ πεπαλαιώμεθα . διὰ τοῦτο ἐγγὺς ἐσμὲν ἀφανισμοῦ καὶ ἀπωλείας . ἀλλ’ ἔστιν ἀποξύσαι τοῦτο τὸ γῆρας λυτρῶν οὐδαμῶς , μετάνοια δὲ , ἐπειδὴ καὶ κάλλος τὸ ψυχικὸν ἡ λήθη ποιεῖ τῶν ἁμαρτημάτων . “ ἐπιλάθου γὰρ τοῦ λαοῦ σου , καὶ τοῦ οἴκου τοῦ “ πατρός σου , ” πρὸς τὴν ἐξ ἐθνῶν ἐκκλησίαν φησὶν ὁ Δαβίδ . ἐπιλαθόμεθα τῶν ἡμετέρων κακῶν , οὐ τῶν ἡμαρτημένων ἡμῖν λέγω . Μνήσθητι γὰρ σύ φησι πρῶτος , καὶ οὐ μὴ μνησθῶ ἐγὼ , ἀλλὰ τοῦτο ἐστὶν ἐπιλαθέσθαι κακίας , τὸ μὴ δέξασθαι τοὺς τῆς κακίας λογισμοὺς , ἀλλὰ καὶ τὰ ἤδη πεπλημμελημένα ἀπαλείφειν . ὅρα δὲ , οὐκ εἶπε , μὴ μετέλθῃς τὰ τῶν πατέρων , μὴ λαλήσῃς ταῦτα , ἀλλ’ ὃ πλέον ἐστι , “ μηδὲ ἀναμνησθῇς αὐτῶν , μηδὲ εἰς νοῦν λάβῃς . ” ὁρᾷς πόσον ἡμᾶς διάστημα τῆς κακίας ἀπέχειν βούλεται ; ὁ γὰρ μὴ μεμνημένος , οὐ λογιεῖται , ὁ δὲ μὴ λογιζόμενος , οὐ φθέγγεται . ὁ δὲ μὴ φθεγγόμενος , οὐδὲ πράξει . ὁρᾷς , πρὸ πόσων ἀπετείχισεν ἡμᾶς ὁδῶν · πρὸ πόσων διαστημάτων ἀπεμάκρυνεν ; πόθεν οὖν ἃν γένοιτο λήθη πονηρίας ; ἀπὸ τῆς μνήμης τῶν ἀγαθῶν τοῦ Θεοῦ , ἐὰν τοῦ Θεοῦ διαπαντὸς μνημονεύωμεν , οὐ δυνάμεθα κἀκείνων μεμνῆ - σθαι . Σεβήρου . Καλῶς μέντοι ὁ Ἀπόστολος εἶπεν , ἐγγὺς ἀφανισμοῦ γεγενῆσθαι τὴν παλαιὰν διαθήκην , καὶ οὐ τελείως ἠφανῆσθαι · τὸ γὰρ πληροῦσθαι τὸν νοῦν δοκεῖ μὲν εἶναι νόμος , ἠφάνισται δὲ τὸ περιττὴν δειχθῆναι τὴν τοῦ γράμματος ἐντολήν . καθάπερ ἄν τις καὶ ἐν σκιαγραφίᾳ ἐπὶ σανίδος ἐνσημανθέντα κύκλον , ἠφανίσθη εἴποι , διὰ τῆς τῶν χρωμάτων ἐπιβολῆς . ἠφάνισται μὲν γὰρ τῷ μὴ διὰ τοῦ προτέρου σκιώδους σχήματος δείκνυσθαι . μενεῖ δὲ ὅμως τὸ λαμπρότερον , διὰ τῆς ἐπικαλυψάσης εὐχροίας ἐκφαίνεσθαι .
Lemmas: ὁ προς Ἑβραῖος Ἐπιστολή . Θαυμαστός οὐδείς δράω ὁ ὁ Ἀρειανικός εἰσδέχομαι νόσος κατά ὁ ἀποστολικός λυσσάω γράμμα , καί ὁ πρός Ἑβραῖος Ἐπιστολή ὁ λοιπός ἀποκρίνω , καί νόθος οὗτος ἀποκαλέω . ὁ γάρ κατά ὁ Θεός καί Σωτήρ ἐγώ ὁ γλῶσσα κινέω , τίς οὐ ἄν τολμάω κατά ὁ εὐνάω αὐτός καί μεγαλόφωνος ὁ ἀλήθεια κῆρυξ ; αὐτός γάρ εἰμί ὁ δεσπότης φωνή , “ εἰμί ἐγώ διώκω , καί σύ διώκω . ” ἐσθίω δέ αὐτός εἰμί κατά μηδείς ἕτερος , ὁ χρόνος γοῦν αἰδέομαι ὁ μῆκος , ἐν οὖς ὅδε ὁ Ἐπιστολή ἐν ὁ ἐκκλησία ἀναγιγνώσκω διατελέω ὁ ἐκκλησία ὁ τρόφιμος . ἐκ ὅς γάρ ὁ ἀποστολικός γράμμα ὁ ὁ Θεός μεταλαγχάνω ἐκκλησία , ἐκ ἐκεῖνος καί ὁ πρός Ἑβραῖος Ἐπιστολή ὁ ὠφέλεια καρπέω . εἰμί δέ μή οὗτος πείθω αὐτός ἱκανός , κἀν Εὐσέβιος γοῦν χρή πείθω , ὁ Παλαιστινός , ὅς ὁ οἰκέω δόγμα ἀποκαλέω συνήγορος · καί οὗτος γάρ ὁ θεῖος Παῦλος ὅδε ὁ Ἐπιστολή ὁμολογέω εἰναι , καί ὁ παλαιός ἅπας οὗτος περί αὐτός φημί ἔχω ὁ δόξα . ἀλλά ὁ Ἀρειανός , πᾶς ῥώννυμι φράζω , ἀναίδην πρός ὁ ἀλήθεια διαμάχομαι · ὁ ἀποστολικός θεολογία , ὅς ὁ προοίμιον κατακοσμέω , ὁ αἴγλη οὖον φέρω . ἀντιλέγω γάρ οὖον δύναμαι πρός ὁ διαρρήδην περί ὁ ὁ μονογενής εἴρω θεότης , πᾶς ἐκ . . . a τολμάω ὁ Ἐπιστολή · καί ποῦ καί ὁ δόγμα καί ὁ ἄλλος ἐνθύμημα πολύς συγγένεια πρός ὁ ἄλλος ἔχω Ἐπιστολή . πρόσχημα δέ ὁ κατηγορία περιτίθημι , ὁ μή ὁ ἀποστολικός προσηγορία ὁμοίως ἔγκειμαι ὁ προοίμιον . ἐσθίω δέ αὐτός συνοράω , ὡς ὁ ἐκ ἔθνος , ἀλλά οὖον ὁ ἐκ Ἰουδαῖος πιστεύω ἀπόστολος χειροτονέω . καί γάρ ὁ Κύριος πρός αὐτός φημί · “ σπεύδω καί ἐξέρχομαι ὁ τάχος ἐντεῦθεν · οὖον γάρ μή προσδέχομαι - “ ὅς σύ ὁ μαρτυρία ὁ περί ἐγώ · πορεύω , ὅτι εἰς ἔθνος “ μακράν ἐξαποστέλλω σύ . ” τοιοῦτος δέ καί πρός ὁ ἄλλος ἀπόστολος ποιέω συνθήκη · “ Ἰάκωβος , ” γάρ φημί , καί “ Κηφᾶς καί Ἰωάννης ὁ δοκέω στῦλος εἰμί δεξιά δίδωμι “ ἐγώ καί Βαρναβᾶς κοινωνία · ἵνα αὐτός μέν εἰς ὁ περιτομή , “ ἐγώ δέ εἰς ὁ ἔθνος . ” οὗτος καί Ῥωμαῖος ἐπιστέλλω φημί · “ ἐπί ὅσος εἰμί ἐγώ ἔθνος ἀπόστολος , ὁ διακονία ἐγώ δοξάζω . ” καί πάλιν ἀλλαχοῦ · “ ὁ γάρ ἐνεργέω Πέτρος εἰς ἀποστολή “ ὁ περιτομή , ἐνεργέω ἐγώ εἰς ὁ ἔθνος . ” οὗτος δή χάρις ὁ μέν ἐκ ἔθνος πιστεύω ἐπιστέλλω , Ἑβραῖος δέ γράφω , ὅς οὐ ἐγχειρίζω ὁ ἐπιμέλεια , γυμνός ὁ ἀξίωμα εἰκότως ὁ διδασκαλία προσφέρω · ὑπό γάρ ὁ ὁ ἄλλος ἀπόστολος τελέω προμήθεια . εἰμί τοίνυν ἔθνος ἀπόστολος εἰμί , τίς κοινός πρός Ἑβραῖος ἔχω ; τίς δέ αὐτός καί ἐπιστέλλω , καί μᾶλλον ἀπεχθάνομαι αὐτός ; ὅτι γάρ ἀπεχθῶς πρός αὐτός διάκειμαι , ἀκούω τίς φημί Ἰάκωβος πρός αὐτός · “ θεωρέω , ἀδελφός , πόσος μυριάς εἰμί Ἰουδαῖος “ ὁ πιστεύω , καί οὗτος πᾶς κατηχέω περί σύ , ὅτι “ ἀποστασία ἀπό ὁ νόμος διδάσκω · ” καί πολύς ζητέω αὐτός πολλάκις γίγνομαι περί οὗτος . τίς οὖν ἕνεκα ἐξετάζω ἄν τις ὁ νομομαθής ; παρά γάρ ὁ πούς Γαμαλήλου ὁ νόμος ἐκπαιδεύω , καί πολύς εἰμί αὐτός ζῆλος ὁ πρᾶγμα , καί οὗτος μάλιστα δύναμαι ἐντρέπω οὐ πρός Ἰουδαῖος πέμπω ὁ Θεός ; ὅτι οὗτος μάλιστα πλέω ἀσάω αὐτός ἐκπολεμόω · “ οὖον γάρ ἀνέχω σύ , ” φημί ὁ θεός πρός αὐτός , “ ἀλλά πορεύω εἰς ἔθνος μακράν , διότι οὖον παραδέχομαι σύ ὁ “ μαρτυρία ὁ περί ἐγώ . ” εἶτα αὐτός φημί , “ ναί κύριος , αὐτός “ ἐπίσταμαι , ὅτι ἐγώ εἰμί φυλακίζω καί δέρω κατά ὁ Σύνα - “ Γώγας ὁ πιστεύω ἐπί σός · καί ὅτε ἐκχέω ὁ αἷμα “ Στέφανος ὁ πρωτομάρτυρας σύ , καί αὐτός εἰμί ἵστημι ἄν “ συνευδοκέω ὁ ἀναίρεσις αὐτός , φυλάσσω ὁ ἱμάτιον ὁ ἀνης - “ ῥέω αὐτός . ” καί οὗτος αὐτός φημί σημεῖον εἰμί καί ὑπόθεσις ὁ μή πιστεύω αὐτός αὐτός · καί γάρ οὕτως ἔχω ὅταν τίς ἐκ ἔθνος ἀποπηδάω τις , ἄν μέν ὁ μικρός ὁ , καίω οὐδείς ἄξιος λόγος , οὖον πάνυ δάκνω ὁ ἀπό ὅς ἀναχωρέω · ἄν δέ ὁ θαυμαστός καί σφόδρα ζηλωτής , καί ὁ ἐκεῖνος φρονέω , μάλιστα αὐτός ἀλγύνω , καί μετά ὑπερβολή λυπέω , ἅτε μάλιστα αὐτός καθαιρέω ὁ δόγμα παρά ὁ πολύς · καί ἄλλος δέ οὗτος πρόσειμι · ποῖος δή οὗτος ; ὅτι ὁ μέν περί Πέτρος , καί συγγίγνομαι ὁ Χριστός , καί σημεῖον εἶδον καί θαῦμα . οὗτος δέ οὐδείς οὗτος ἀπολαύω , ἀλλά μετά Ἰουδαῖος ἐάν , ἐξαπίνης αὐτομολέω καί γίγνομαι εἷς ἐκ αὐτός , ὅς μάλιστα ἀρκέω f ἐκεῖνος μέν γάρ καί χάρις δοκέω μαρτυρέω , καί εἶπον ἄν τις , ὁ διδάσκαλος ποθέω οὗτος μαρτυρέω · ὁ δέ ὁ ἀνάστασις μαρτυρέω , οὗτος μαλίζω ὁ φωνή μόνος ἀκούω . Ζεύς οὗτος ὁράω αὐτός ἔκθυμος πολεμέω αὐτός , καί πᾶς ὑπέρ οὗτος πράσσω , ὥστε αὐτός ἀναιρέω , καί στασιάζω . ἀλλά ὁ μέν ἄπιστος διά οὗτος αὐτός ἀπεχθῶς προσέχω · ὁ δέ πιστεύω τίς ἕνεκα ; ὅτι ἀναγκάζω ὁ ἔθνος κηρύσσω , καθαρός κηρύσσω ὁ χριστιανισμός , καί εἶπον καί ἐν Ἰουδαῖος ἀπολαμβάνω , οὐ φροντίζω . Πέτρος μέν γάρ , καί ὁ περί αὐτός , ἅτε ἐν Ἱερουσαλήμ κηρύσσω , ἔνθα πολύς εἰμί ὁ ζῆλος , ἀνάγκη ἔχω ὁ νόμος κελεύω τηρέω . οὗτος δέ , ἐν ἐλευθερία πολύς εἰμί , καί πλέω εἰμί ὁ ἐκ ἔθνος ὅς Ἰουδαῖος , ἅτε ἐκτός εἰμί , καί παραλύω ὁ νόμος · καί οὖον τοσοῦτος ἔχω περί αὐτός εὐλάβεια · ὅτι πᾶς καθαρός κηρύσσω , ἀμελέω ἐν οὗτος αὐτός δοκέω καταιδέω ὁ πλῆθος , λέγω , “ θεωρέω , ἀδελφός , πόσος μυριάς εἰμί Ἰουδαῖος ὁ συνέρχομαι . ” διά οὗτος αὐτός μισέω καί ἀποστρέφω , “ ὅτι κατηχέω , ” φημί , “ περί σύ , ὅτι ἀποστασία “ ἀπό ὁ νόμος διδάσκω . ” τίς οὖν ἕνεκα οὐ ἐάν ὁ Ἰουδαῖος διδάσκαλος , ἐπιστέλλω αὐτός ; ποῦ δέ εἰμί ἐπιστέλλω ; ἐγώ δοκέω ἐν Ἱερουσαλήμ καί ἐν Παλαιστίνη · πῶς οὖν ἐπιστέλλω ; ὥσπερ καί βαπτίζω οὐ ἐπιτρέπω , καί βαπτίζω , “ οὖον γάρ ἀποστέλλω , φημί , “ βαπτίζω , ” οὖον μήv κωλύω , ἀλλά ἐκ πάρεργον οὗτος ποιέω . πῶς δέ οὐ ἄν ἐπιστέλλω οὗτος , ὑπέρ ὅς καί ἀνάθεμα γίγνομαι ἐθέλω ; διά οὗτος λέγω · “ γιγνώσκω ὁ ἀδελφός Τιμόθεος ἀπος - “ λύω , μετά ὅς ἐάν τάχα ἔρχομαι , ὁράω σύ · ” οὔπω γάρ συλλαμβάνω εἰμί . δύο μέν οὖν ἔτος ποιέω g ἐν Ῥώμη δήω , εἶτα ἀφίημι · εἶτα εἰς Ἱσπανία ἔρχομαι , ὁράω καί Ἰουδαῖος ἴσως , καί τότε πάλιν ἔρχομαι εἰς Ῥώμη , ὅτε καί ὑπό Νέρων ἀναιρέω . πολλαχοῦ γε μήv ἀθλέω ὁ ἐκ Ἰουδαῖος πιστεύω , καθώς καί Θεσσαλονικεύς ἐπιστέλλω λέγω , “ μιμητής γίγνομαι “ ὁ ἐκκλησία ὁ Ἰουδαῖος , ” καί αὐτός δέ γράφω φημί , “ μετά χαρά ὁ ἁρπαγή ὁ ὑπάρχω σύ προσδέχομαι . εἰμί δέ ἀθλέω , οὐδείς καινός . εἰμί γάρ ὁ ἀπόστολος οὕτως χράομαι ὁ μή πιστεύω Ἑβραῖος , οὐ ἐν Ἰουδαῖος μόνος , ἀλλά καί ὅπου μεταξύ ἐθνικός εἰμί , τίς οὐ ἄν ποιέω ὁ πιστός ; διά οὗτος αὐτός μάλιστα ὁράω ὁ Παῦλος φροντίζω · ὅταν γάρ λέγω “ πορεύω διακονέω ὁ ἅγιος ὁ ἐν Ἱερουσαλήμ · ” καί πάλιν ὅταν Κορίνθιος παρακαλέω πρός ὁ εὐποιία , καί Μακεδών λέγω εἰσφέρω , καί φημί , “ ἐάν εἰμί ἄξιος ἐγώ “ πορεύω , ” οὗτος λέγω . καί ὅταν λέγω “ μόνος ὁ πτωχός “ ἵνα μνημονεύω , ὅς καί σπουδάζω αὐτός οὗτος ποιέω , οὗτος λέγω . καί πανταχοῦ ὁράω αὐτός πολύς πρόνοια αὐτός ποιέω · εἰκότως · ἐν μέν γάρ ὁ ἄλλος ἔθνος ἔνθα καί Ἰουδαῖος εἰμί καί Ἕλλην , οὐδείς τοιοῦτος γίγνομαι · ἐκεῖ δέ , ἐπεί τέως δοκέω κρατέω καί αὐτονομέομαι καί πολύς καί ὁ ἴδιος νόμος διοικέω , οὔπω ὁ ἀρχή κατάστασις ἔχω , οὐδέ τελέω ὑπό Ῥωμαῖος κεῖμαι , εἰκότως πολύς τυραννίς Ἑβραῖος χράομαι . εἰμί γάρ ἐν ἄλλος πόλις ὥσπερ ἐν Κόρινθος , τύπτω ὁ ἀρχισυνάγωγος ἔμπροσθεν ὁ βῆμα ὁ ἀνθύπατος , καί οὐδείς οὗτος μέλλω ὁ Γαλλίων , ἀλλά οὐ ἐν ὁ Ἰουδαῖος . ὁράω γοῦν ὅτι ἐν μέν ὁ ἴς πόλις , ὁ ἄρχω αὐτός προσάγω , καί αὐτός δήω εἰς βοήθεια καί ὁ ἔθνος . ἐνταῦθα δέ , οὐδείς ποιέω φροντίς οὗτος , ἀλλά αὐτός συνέδριον καθίζω καί ἀναιρέω ὅς ἄν ἐθέλω | ὁ Στέφανος λος . οὗτος ὁ | μαστίζω . οὐ ἐπί ἄρχω οὗτος καί ὁ Παῦλος μέλλω ἀναιρέω , εἰμί μή ὁ χιλίαρχος , ἐπιρρίπτω ἑαυτοῦ . ἔτι γάρ ὁ ἱερός ἵστημι , ἔτι ὁ ναός , ὁ λατρεία , ὁ θυσία , οὗτος γίγνομαι · ὁράω γοῦν αὐτός ὁ Παῦλος ἐπί ὁ ἱερεύς κρίνω καί λέγω , οὐ οἶδα ὅτι ἀρχιερεύς “ εἰμί , ” καί οὗτος ἐπί ὁ ἄρχω · πολύς , γάρ ἔχω τότε ἐξουσία . ἐννοέω οὖν οἷος πάσχω εἰκός εἰμί ὁ οἰκέω πιστός , ὁ Ἱερουσαλήμ καί ὁ Ἰουδαῖος . ὁ τοίνυν ἀνάθεμα ὑπέρ ὁ μήπω πιστεύω εὔχομαι γίγνομαι , καί ὁ πιστός οὗτος διακονέω , ὡς καί αὐτός πορεύω εἰμί δήω , καί πολύς πανταχοῦ πρόνοια αὐτός ποιέω , μή θαυμάζω εἰμί καί διά γράμμα αὐτός παρακαλέω καί παραμυθέομαι , καί ἀναπίπτω αὐτός καί κεῖμαι ἀνορθόω . καί γάρ ταριχεύω λοιπός εἰμί καί ἀπογιγνώσκω ὁ πολύς οὗτος πρός ὁ τέλος ὁ Ἐπιστολή ἐμφαίνω , λέγω · “ διό ὁ παρίημι χείρ , καί ὁ παραλύω γόνυ ἀνωρ - “ θωάζω . ” καί πάλιν , “ ἔτι μικρός , ὅσος ὅσος , ὁ ἐρχόμενος ἥκω , “ καί οὖον χρονίζω . ” καί πάλιν · “ εἰμί ἐκτός εἰμί παιδεία , ἄρα νόθος “ εἰμί , καί οὐ υἱός . ” ἐπεί γάρ Ἰουδαῖος εἰμί καί αὐτός περί ὁ πατήρ μανθάνω , ὅτι καί ὁ ἀγαθός καί ὁ κακός παρά πούς χρή προσδοκάω , καί οὗτος βιόω . τότε δέ ὁ ἐναντίος εἰμί , ὁ μέν ἀγαθός ἐν ἐλπίς καί μετά θάνατος , ὁ δέ κακός ἐν χείρ · καί εἰκός εἰμί ὀλιγοψυχέω πολύς · ὑπέρ οὗτος ποιέω ὁ λόγος . ὁ ψυχή γάρ ὑπό πειρασμός πολύς καταλαμβάνω , καί ὁ πίστις διατρέπω . Διὸ παραινέω προσέχω ὁ ἀκούω , καί μή εἰμί ἐν τις Καρδία πονηρός ἀπιστία · διά οὗτος καί ἐν οὗτος μάλιστα ὁ Ἐπιστολή πολύς περί πίστις διαλέγω , καί μετά πολύς ἐν ὁ τέλος δείκνυμι , ὅτι καί ὁ πατήρ παρά πούς ὁ ἀγαθός ἐπαγγέλλω , καί οὐδείς δίδωμι · καί Χωρὶς οὗτος , ἵνα μή ἐγκαταλείπω νομίζω , δύο κατασκευάζω , εἷς μέν πρός ὁ φέρω πᾶς γενναῖος ὁ συμπίπτω , ἕτερος δέ πρός ὁ πάντως προσδοκάω ὁ ἀμοιβή . οὖον γάρ δή περιοράω ὁ περί Ἄβελ καί ὁ καθεξῆς Δίκαιος ἀγέραστος . ποιέω δέ ὁ παράκλησις ἀπό τρεῖς τρόπος , εἷς μέν , ἐκ ὅς πάσχω ὁ Χριστός , καθώς καί αὐτός λέγω , “ οὐ εἰμί δοῦλος μείζων ὁ κύριος αὐτός . ” ἕτερος δέ , ἐκ ὅς ἀπόκειμαι ὁ πιστεύω ἀγαθός . τρίτος , ἐκ ὁ κακός . καί οὗτος οὐ ἀπό ὁ μέλλω ἰσχυρίζομαι μόνος , ὅσπερ εἰμί κακός πιθανός , ἀλλά καί ἀπό ὁ παρέρχομαι καί γίγνομαι εἰς ὁ πατήρ αὐτός . οὗτος καί ὁ Χριστός ποιέω · ποτέ μέν λέγω , “ οὐ εἰμί δοῦλος μείζων ὁ κύριος αὐτός · ” ποτέ δέ , “ πολύς μονή εἰμί παρά ὁ πατήρ · ” ποτέ δέ , μυρίος ταλανίζω ὁ μή πιστεύω . ποιέω δέ ὁ Παῦλος πολύς λόγος καί περί ὁ καινός καί ὁ παλαιός διαθήκη . καί γάρ πρός ὁ ὁ ἀνάστασις πίστις , σφόδρα αὐτός οὗτος χρησιμεύω . ἵνα γάρ μή ἐκ ὅς πάσχω διαπιστέω ὅτι ἀνίστημι , ἀπό προφήτης αὐτός ἰσχυροποιέω , καί δείκνυμι οὐ εἰμί σεμνός ὁ Ἰουδαικός , ἀλλά ὁ ἡμέτερος . ἐπεί δέ ἔτι καί ὁ ναός συνίστημι , καί ὁ ὁ θυσία , ἐναντιόομαι δέ αὐτός καί οὗτος , εἰμί γάρ οὗτος σκιάω καί εἴκω , πως οὖον παραχωρέω , οὐδέ ὑπεξίσταμαι , ὁ ἀλήθεια φαίνω , ἀλλά ἔτι οὗτος ἀνθέω ; ἠρέμα καί οὗτος αἰνίζω εἰμί εἰς καιρός ὁ ἐνίστημι · καί ὅτι πολύς χρόνος ἔχω ἐν . . . . στείνω καί ὁ θλῖψις , δηλόω λέγω , “ ὀφείλω γάρ εἰμί διδάσκαλος διά ὁ χρόνος , ” καί “ μή ποτός εἰμί ἐν τις σύ καρδία πονηρός ἀπιστία . ” καί “ μιμητής γίγνομαι ὁ διά μακροθυμία κληρονομέω ὁ “ ἐπαγγελία . ” ὅτι δέ καί ὀλιγοψυχέω , δείκνυμι εἶπον , “ ὁ “ παρίημι χείρ ἀνορθόω . ” καί πάλιν , “ οὖον γάρ ἄδικος ὁ “ θεός ἐπιλανθάνομαι ὁ ἔργον σύ καί ὁ ἀγάπη . ” ὅτι μέν οὖν ἀναγκαῖος αὐτός γράφω , ὅς τοσοῦτος ποιέω πρόνοια , καί ὅτι οὐ κωλύω γράφω , καί διά ὅς αἴτιος πρός αὐτός οὐ ἀποστέλλω , ἤδη εἴρω . ὅτι δέ ὁ πνευματικός χάρις ἀνά - πλεῖος ὁ Ἐπιστολή , καί οὐδέ ὁ τυγχάνω παρέχω διαβολή ἀφορμή , ὁ κατά μέρος ἑρμηνεία διδάσκω σαφής . ὁ δέ ὑπόθεσις ὁ Ἐπιστολή εἰμί οὗτος . ὁ ἐκ Ἰουδαῖος πιστεύω , ὁ ὁ ὁ ἀπιστία περί - κεῖμαι νόσος , πολύς καί παντοδαπός περιβάλλω ἀλγεινός . οὗτος δέ ὁ πάθημα , καί Θεσσαλονικεύς ὁ θεῖος ἀπόστολος ἐπιστέλλω , μιμνήσκω · “ μιμητής , ” γάρ φημί , “ γίγνομαι “ ὁ ἐκκλησία ὁ Θεός , ὁ εἰμί ἐν ὁ Ἰουδαῖος . ὁ γάρ “ αὐτός καί σύ πάσχω ὑπό ὁ ἴδιος συμφυλέτης , καθάπερ “ ἐκεῖνος ὑπό ὁ Ἰουδαῖος . ” καί αὐτός δέ γράφω , καί οὗτος προστίθημι , “ καί ὁ ἀπαρχή ὁ ὑπάρχω σύ μετά χάω - “ Ἥρα δέχομαι . ” καί ὁ μακάριος δέ ἐγώ διδάσκω Λουκᾶς , ὡς πρό ὁ κλῆσις ὁ θεῖος ἀπόστολος λυμαίνομαι ὁ ἐκκλησία , κατά ὅς ; οἶκος εἰσπορεύω , Σύρος τε ἀνήρ καί γυνή , παραδίδωμι εἰς φυλακή · οὖον μόνος δέ οὗτος κατά ὁ πιστεύω ὁ ἀπιστέω τολμάω , ἀλλά καί κωμῳδέω ὡς ἄνθρωπος θνῄσκω πιστεύω ἀνέχω , καί ὁ ὑπό ὁ Θεός δίδωμι καταλείπω νόμος . οὗτος δή χάρις ὁ θεῖος ἀπόστολος εὐθύς ἐν ὁ προοίμιον , ὁ προφήτης αὐτός ἀφίστημι h ἀποδείκνυμι ἀγαθός . εἶτα ὁ θεολογία ἄρχω , ἀίδιος ἀποφαίνω , καί ὁ πατήρ συνηΐδιος , καί ὁ ἅπας δημιουργός . ἔπειτα ὁ Ἄγγελος παρεξετάζω , ὁ θεῖος εἰς μέσος φέρω γραφή , διαρρήδην διδάσκω , ὡς ὁ μέν εἰμί υἱός καί θεός , ὁ δέ λειτουργός καί ποίημα . ἐντεῦθεν δείκνυμι ὡς ὁ διά μῶσις παρέχω , μείζων ὁ παρά ὁ δεσπότης δίδωμι Χριστός . ὁ μέν γάρ δίδωμι ὁ παλαιός διαθήκη , ὁ δέ ὁ καινός , ὅς διά ὁ προφήτης προεπαγγέλλω . καί ὁ μέν ὑπισχνέομαι δίδωμι ὁ Παλαιστίνη , ὁ δέ ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός . συγκρίνω δέ καί ὁ Λευιτικός ἱερωσύνη ὁ κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ , καί δείκνυμι ὁ ὑπεροχή . πρός οὗτος καί ὁ πρό νόμος καί ὁ ἐν νόμος ὁ εὐσέβεια τρόφιμος διά πίστις ἀποφαίνω περίβλεπτος γίγνομαι . λέγω δέ αὐτός ὁ πάθος καί ὁ ἀνδρεῖος , οὗτος πρός ὁ κίνδυνος ἀλείφω · εἶτα ὁ οἰκέω αὐτός ἀναμιμνήσκω ἀγών , καί ἵστημι μέχρι τέλος ἀνδρείως παρακαλέω , πρός ὁ δογματικός καί ἠθικός συνάπτω παραίνεσις , πληρόω ὁ Ἐπιστολή . γράφω δέ αὐτός ὁ Ἑβραῖος φωνή . Ὠριγένης . ἑρμηνεύω δέ αὐτός φημί , ὑπό Κλήμης ὅς Λοῦκα . ὅτι μέν οὖν ὁ χαρακτήρ ὁ λέξις οὐ ἔχω ὁ ἐν λόγος ἰδιωτικός ὁ ἀπόστολος , ὁμολογέω ἑαυτοῦ ἰδιώτης εἰμί ὁ λόγος , τουτέστιν τῆ φράζω , ἀλλά εἰμί ὁ Ἐπιστολή σύνθεσις ὁ λέξις ἑλληνικός , πᾶς ὁ ἐπίσταμαι κρίνω φράσις διαφορά , ὁμολογέω ἄν · πάλιν δέ ὅτι ὁ νόημα ὁ Ἐπιστολή θαυμάσιος εἰμί , καί οὖον δύο ὁ ἀποστολικός ὁμολογέω γράμμα , καί οὗτος ἄν εἶπον ἀληθής εἰμί πᾶς ὁ προσέχω ὁ ἀποστολικός ἀναγιγνώσκω . ὅθεν ἀποφαίνω εἶπον ἄν , ὅτι ὁ μέν νόημα ὁ ἀπόστολος εἰμί , ὁ δέ φράσις καί ὁ σύνθεσις ἕτερος ἀπομνημονεύω ὁ ἀποστολικός , καί ὡσπερεί σχολογραφήσαντος ὁ εἴρω ὑπό ὁ διδάσκαλος . οὐκοῦν ὡς Παῦλος εὐδοκιμέω καί ἀυτή . Κλήμης i . ἐπεί γε μήv ὁ Κύριος ἀπόστολος ἐάν ὁ Παντοκράτωρ ἀποστέλλω πρός Ἑβραῖος , διά μετριότης ὁ Παῦλος οὐ ἐγγράφω ἑαυτοῦ Ἑβραῖος ἀπόστολος , διά ὁ πρός ὁ κύριος τιμή · διά τε ὁ ἔθνος εἰμί κῆρυξ καί ἀπόστολος , ἐκ περιουσία δέ ἐπιστέλλω καί ὁ Ἑβραῖος . ἐγώ δέ λοιπός ὁ ἑρμηνεία ἅπτω . πολυμερῶς καί πολύτροπος παλαιός ὁ θεός λαλέω ὁ πατήρ ἐν ὁ προφήτης , ἐπί ἔσχατος ὁ ἡμέρα οὗτος , λαλέω ἐγώ ἐν υἱός . “ ὄντως ὅπου πλεονάζω ὁ ἁμαρτία , ὑπερπερισσεύω ὁ “ χάρις · ” οὗτος γοῦν καί ἐνταῦθα ἐν ὁ προοίμιον αἰνίσσομαι ὁ μακάριος Παῦλος , πρός Ἑβραῖος ἐπιστέλλω . ἐπεί γάρ εἰκός εἄν αὐτός | ωρημενους ὑπό ὁ κακός , καί ἀπό οὗτος ὁ πρᾶγμα κρίνω ἡγέομαι ἑαυτοῦ μικρός πᾶς ὁ ἄλλος , δείκνυμι οὗτος μᾶλλον ἀπολαύω μείζων χάρις , καί σφόδρα ὑπερέχω · ἀπό αὐτός ὁ λόγος ὁ εἰσβολή διεγείρω ὁ ἀκροατής . διά οὗτος φημί , ὅτι ὁ μέν πατήρ διά προφήτης ὁ θεός λαλέω · ἐγώ δέ , διά ὁ μονογενής . διά τίς , δέ μή ἀντιτίθημι ἑαυτοῦ ὁ προφήτης ; καί ὅς γε πολύς μείζων εἰμί ἐκεῖνος , ὅσος καί μείζων πιστεύω . ἀλλά οὖον ποιέω οὗτος , τίς δήποτε ; πρῶτος μέν , ὁ περί ἑαυτοῦ μέγας λέγω παραιτέομαι - μένος . ὅς δέ , διά ὁ ὁ ἀκροατής μηδέπω εἰναι τέλειος · καί τρίτος , ἐπαίρω μᾶλλον αὐτός βούλομαι , καί δείκνυμι πολύς εἰμί ὁ ὑπεροχή . ὡσανεί λέγω · τίς μέγας ὅτι προφήτης πέμπω πρός ὁ πατήρ ἡμός ; πρός γάρ ἐγώ αὐτός ὁ υἱός αὐτός ὁ μονογενής . καί καλῶς ἄρχω οὕτως · πολυμερής καί “ πολύτροπος . ” δείκνυμι γάρ ὅτι οὐδέ αὐτός ὁ προφήτης ὁ θεός εἶδον · ὁ μέντοι υἱός ὁράω . ὁ γάρ “ πολυμερής καί πολύτροπος , ” τουτέστι διάφορος . “ ἐγώ γάρ , ” φημί , “ ὅρασις πληθύνω , καί “ ἐν χείρ προφήτης ὁμοιόω · ” ὥστε οὖον κατά οὗτος μόνος ὁ ὑπεροχή , ὅτι ἐκεῖνος μέν προφήτης ἀποστέλλω , ἐγώ δέ , ὁ υἱός · ἀλλά ὅτι ὁ προφήτης μέν οὐδείς ὁράω ὁ θεός , ὁ δέ υἱός ὁ μονογενής ὁράω · ὅσπερ εὐθύς οὖον τίθημι · διά δέ ὁ ἑξῆς αὐτός κατασκευάζω . καλῶς δέ καί ὁ “ ἐπί ἔσχατος ὁ ἡμέρα ” εἶπον , καί οὗτος γάρ αὐτός διανίσταμαι , καί παρακαλέω ἀπό-ἐρῶ λοιπός πρός ὁ δεινός . ὥσπερ γάρ ἀλλαχοῦ λέγω , “ ὅτι ὁ Κύριος “ ἐγγύς , μηδείς μεριμνάω · ” καί πάλιν , “ νῦν γάρ ἐγγύς ἐγώ “ ὁ σωτηρία ὅς ὅτε πιστεύω · ” οὗτος καί ἐνταῦθα . τίς οὖν εἰμί ὅς λέγω ; ὅτι πᾶς ὁ ἐν ὁ ἀγών καταναλώνω , ἐπειδάν ἀκούω ὁ ἀγών ὁ τέλος , ἀναπνέω μικρός , εἰδοί , ὅτι ὁ μέν πόνος εἰμί ὁ τέλος οὗτος , ὁ δέ ἀνάπαυσις ἀρχή . καί ἕτερος δέ τίς ὁ πάλαι καί ἐπί ἔσχατος αἰνίσσομαι · ὅτι πολύς χρόνος γίγνομαι μέσος , ὅτε μέλλω κολάζω , ὅτε ἐκλείπω ὁ χάρισμα , ὅτε πᾶς προσδοκάω μικρός ἔχω , τότε πλέω ἔχω . διό καί νῦν ἔρχομαι , ἵνα μή λέγω ἐν ἀρχή παραγίγνομαι , ὅτι δυνατός εἰμί διά νόμος σῴζω , καί πόνος οἰκέω καί κατόρθωμα , καί οὖον χάρις . καί θέα πῶς συνετός αὐτός εἴρω · οὖον γάρ εἶπον ὁ Χριστός λαλέω , καί ὅς γε αὐτός εἰμί ὁ λαλέω , ἀλλά ἐπεί ἀσθενής ; εἰμί αὐτός ὁ ψυχή , καί οὐδέπω ἀκούω δύναμαι ὁ περί ὁ Χριστός , φημί ὅτι ὁ θεός διά ὁ υἱός λαλέω · ἰδού ὁ ἐν υἱός , διά ὁ υἱός φημί , πρός ὁ λέγω ὁ πνεῦμα οὗτος ἁρμόζω . ὁράω ὅτι καί ὁ ἐν διά εἰμί . ὁράω δέ πῶς καί ὁ εὐεργεσία κοινοποιέω , καί ἐξισόω ὁ μαθητής ἑαυτοῦ ὁ Παῦλος λέγω · “ λαλέω ἐγώ , ” καί ὅς γε αὐτός οὐ λαλέω , ἀλλά ὁ ἀπόστολος , καί διά αὐτός ὁ πολύς . ἀλλά ἐπαίρω αὐτός , καί δείκνυμι ὅτι καί αὐτός λαλέω , καί οὐδέ καθάπτω ὁ Ἰουδαῖος . σχεδόν γάρ ἅπας ὅς λαλέω ὁ προφήτης , μοχθηρός τις εἰμί καί μιαρός , καί οὔπω περί οὗτος ποιέω ὁ λόγος · τέως δέ περί ὁ πρόκειμαι παρά ὁ Θεός δωρεά . δείκνυμι δέ ὅτι καί ὁ καινός καί ὁ παλαιός εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός . καί ὅσος ὁ διάφορος ὁ δεσπότης Χριστός καί ὁ προφήτης · αὐτός γάρ μόνος υἱός προσαγορεύω . ἔοικα δέ ὁ προοίμιον ὁ ὁ κύριος παραβολή . καί γάρ ὁ Κύριος ὁ περί ὁ ἀμπελών παραβολή ἐρῶ , δείκνυμι πρῶτος μέν δοῦλος ἀποστέλλω πρός ὁ πονηρός γεωργός , εἶτα μετά ὁ ἐκεῖνος ἀναίρεσις ὁ υἱός παραγίγνομαι . ὁ μέντοι “ πολυμερής ” ὁ παντοδαπός οἰκονομία σημαίνω · ὁ δέ “ πολύτροπος , ” ὁ διάφορος ὁ θεῖον ὀπτασία · ἄλλως γάρ ὁράω ὁ Ἀβραάμ , καί ἄλλως ὁ Μωυσῆς , καί ἑτέρως Ἠλίας , καί ἄλλως ὁ Μιχαίας · καί Ἠσαΐας δέ καί Δανιήλ καί Ἰεζεκιήλ διάφορος θεάομαι σχῆμα . οὗτος διδάσκω ὁ ὁ ὅλος φημί Θεός · “ ἐγώ ὅρασις “ πληθύνω , καί ἐν χείρ προφήτης ὁμοιόω . ” οὖον γάρ πολύμορφος ὁ θεῖος φύσις , ἀλλά ἀνείδεος τε καί ἀσχημάτιστος , καί ἁπλόος καί ἀσύνθετος . οὐ αὐτός τοίνυν ὁράω ὁ ἀνέφικτος φύσις , ἀλλά τις σχῆμα , ὁ πρός ὁ χρεία ὁ ἀόρατος δείκνυμι Θεός . περι ἀκατάληπτος . ὅτι2 δέ οὐ οἶδα ὁ Θεός ὁ οὐσία οὐδέ ὁ Ἄγγελος , Ἰωάννης βοάω · “ θεός οὐδείς ὁράω πώποτε . ” ἀλλά ὁράω καί ὁ ἀντικρούω · “ θεός οὐδείς ὁράω . ” τίς οὖν ποιέω ὁ προφήτης λέγω ὅτι ὅτι ὁ Θεός ; ὁ μέν γάρ Ησαΐας φημί , “ εἶδον ὁ κύριος κάθημαι ἐπί θρόνος ὑψηλός . ” ὁ δέ Δανιήλ “ εἶδον , ” φημί , “ ἠώς ὅς Θρόνοι τίθημι , καί παλαιός “ ἡμέρα καθίζω . ” ὁ δέ Μιχαίας , “ εἶδον ὁ κύριος ὁ θεός “ ὁ Ἰσραήλ , κάθημαι ἐπί ὁ θρόνος αὐτός . ” καί ἕτερος · “ εἶδον ὁ κύριος ἵστημι ἐπί ὁ θυσιαστήριον , καί εἶπον ἐγώ “ πατάσσω ἐπί ὁ ἱλαστήριος . ” καί πολύς τοιοῦτος εἰμί συνάγω μαρτυρία . πῶς οὖν Ἰωάννης , ὅτι “ θεός οὐδείς ὁράω ” ἵνα μανθάνω ὅτι ὁ ἀκριβής αὐτός κατάληψις , καί ὁ τρανόω γνῶσις λέγω · ὅτι γάρ πᾶς ἐκεῖνος συγκατάβασις εἰμί , καί ἀκραιφνής ὁ οὐσία οὐδείς ὁράω ἐκεῖνος , δῆλος ἐκ ὁ διάφορος ἕκαστος ὁράω . ὁ γάρ θεός ἁπλόος καί ἀσύνθετος καί ἀσχημάτιστος · οὗτος δέ πᾶς σχῆμα βλέπω διάφορος . οὗτος γοῦν αὐτός διά ἕτερος προφήτης ἐμφαίνω , καί πείθω αὐτός ὡς οὐ ἀκριβής ὁ οὐσία εἶδον , λέγω , “ ἐγώ ὅρασις πληθύνω , καί ἐν “ χείρ προφήτης ὁμοιόω , ” οὐ αὐτός ὁ οὐσία δείκνυμι ἐμός , ἀλλά συγκαταβαίνω πρός ὁ ὁ ὁράω ἀσθένεια . καί Μωσῆς δέ ἐπιθυμέω αὐτός ὀφθαλμοφανῶς ὁράω , ἀκούω , “ “ ὁράω ὁ πρόσωπον ἐγώ καί ζῶ . ” ὅταν δέ λέγω , “ θεός “ οὐδείς ὁράω , ” ὅρασις ἐνταῦθα ὁ γνῶσις εἰμί νομίζω · καί περί ὁ σεραφίμ ὅταν ἀκούω ὅτι ἀποστρέφω ὁ ὀφθαλμός , μή ὀφθαλμός καί κόρη αὐτός νομίζω , σῶμα γάρ οὗτος ὁ σχηματισμός , ἀλλά διά οὗτος ὁ γνῶσις αὐτός αἰνίσσομαι πιστεύω ὁ προφήτης . ὅταν οὖν λέγω ὁ προφήτης ὅτι συγκαταβαίνω ὁ θεός ὁράω οὐ φέρω ὁ σεραφίμ , οὐδείς ἄλλος λέγω , ἀλλά ὅς ὅτι ὁ γνῶσις αὐτός τρανόω φέρω οὖον δύναμαι , οὐδέ τολμάω ἀτενής ὁράω πρός ὁ ἀκραιφνής οὐσία . ὁ δέ ἀτενής ὁράω , ὁ γιγνώσκω εἰμί . Θεοδώρητος . ὁ μέν ὅς “ πολυμερής καί πολύτροπος , ” καί ἕτερος τίς αἰνίσσομαι , ὅτι ὁ προφήτης ἕκαστος , μερικός τις οἰκονομία ἐγχειρίζω . ὁ δέ οὗτος θεός , ὁ δεσπότης λέγω Χριστός , οὖον εἷς τις οἰκονομέω χρεία , ἀλλά ὁ πᾶς ἐνανθρωπίζω κατορθόω , καί ὁ ὁ ἄνθρωπος πραγματεύομαι σωτηρία . Ἀθανάσιος κατά Ἄρειος καί Ἀπολινάριος . σύ δέ ἐγώ ἐπισημαίνω , ὅτι ποτέ μέν λέγω ὁ γραφή , ὅτι πνεῦμα Ἅγιον λαλέω ἐν ὁ προφήτης , ἐνταῦθα δέ ὁ Παῦλος ὅτι ὁ πατήρ λαλέω ἐν ὁ προφήτης · ἀλλαχοῦ δέ , ὅτι ὁ υἱός λαλέω , καθώς φημί , “ ἢ “ δοκιμή ζητέω ὁ ἐν ἐγώ λαλέω Χριστός ; ” ὁ δέ υἱός , πνεῦμα εἶπον ὁ λαλέω ἐν ὁ ἀπόστολος . οὗτος δέ εἴρω , ἵνα γιγνώσκω , ὅτι εἷς ὁ ἅγιος τριάς ἐνέργεια , καίω ὁ αὐτός ἔργον πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα . ὅς τίθημι κληρονόμος πᾶς . Χρυσόστομος . ἐνταῦθα ὁ σάρξ φημί , καθώς καί ἐν δύο ψαλμός λέγω , “ αἰτέω πῇ ἐγώ , καί δίδωμι σύ ἔθνος ὁ “ κληρονομία σύ . ” οὐκέτι γάρ μερίς κύριος Ἰακώβ , οὐδέ κλῆρος αὐτός ὁ Ἰσραήλ , ἀλλά πᾶς , τουτέστι , οὗτος κύριος πᾶς ποιέω , ὅς καί ἐν ὁ Πρᾶξις ὁ Πέτρος φημί · “ ὅτι “ καί Χριστός αὐτός ὁ θεός ποιέω . ” ὁ δέ ὁ κληρονόμος ὄνομα χράομαι , δύο δηλόω , καί ὁ ὁ υἱότης γνήσιος , καί ὁ ὁ κυριότης ἀναπόσπαστος . Ζεύς f . Ὅρας γε πῶς ἀπό ὁ ἀνθρώπινος ὁ θεῖος ἀπόστολος ἄρχω , καί ὁ ταπεινός πρῶτος λέγω , οὕτως ἅπτω ὁ μείζων κληρονόμος γάρ πᾶς , τουτέστι ὁ κόσμος πᾶς ὁ δεσπότης Χριστός , οὐ ὡς θεός ἀλλά ὡς ἄνθρωπος . ὡς γάρ θεός , ποιητής εἰμί πᾶς . ὁ δέ πᾶς δημιουργός , φύσις πᾶς δεσπότης . ὁ δέ κληρονόμος ἀποφαίνω Κύριος ἐάν Ούμε εἰμί πᾶς δεσπότης . οὕτως ὁ πιστεύω κληρονόμος Θεός , καί συγκληρονόμος Χριστός . χάρις γάρ λαμβάνω ὅς μή πρότερος ἔχω . ὅτι δέ αὐτός ὁ ἅπας δεσπότης , ὁ ἐπάγω μαρτυρέω . διά ὅς καί ὁ αἰών ποιέω . Θεοδώρητος . οὗτος δηλωτικός ὁ θεότης · οὖον γάρ αὐτός δημιουργός , ἀλλά καί ἀίδιος δείκνυμι . ὁ γάρ αἰών , οὐ οὐσία τίς εἰμί , ἀλλά ἀνυπόστατος χρῆμα , συμπαρομαρτέω ὁ γενητός ἔχω φύσις · καλέω γάρ αἰών , καί ὁ ἀπό ὁ ὁ κόσμος σύστασις μέχρι ὁ συντέλεια διάστημα , κατά ὁ “ μετά “ εἰμί πᾶς ὁ ἡμέρα ἠώς ὁ συντέλεια ὁ αἰών . “ καί ὁ ἕκαστος δέ ἐγώ ζωή ὁ χρόνος αἰών καλέω ὁ θεῖος Δαυίδ εἶπον , “ ὁ αἰών ἐγώ εἰς φωτισμός ὁ πρόσωπον καί ὁ μέλλω δέ βίος ὁ σύστασις αἰών προσαγορεύω ὁ θεῖος ἀπόστολος . “ οὖον μόνος γάρ ” φημί “ ἐν ὁ αἰών “ καί ἐν ὁ μέλλω . ” καί πάλιν “ ἵνα ἐνδείκνυμι ἐν ὁ “ ὁ ἐπέρχομαι ὁ ὑπερβάλλω πλοῦτος ὁ χάρις αὐτός “ ἐν χρηστότης ἐπί ἐγώ . ” αἰών τοίνυν εἰμί ὁ ὁ παραζεύγνυμι διάστημα . ὁ αἰών δέ ποιητής εἴρω ὁ υἱός , ἀΐδιος αὐτός αὐτός διδάσκω , καί παιδεύω ἐγώ ὡς ἀεί εἰμί πᾶς ὅστις ὑπέρκειμαι χρονικός διάστημα · οὗτος περί ὁ Θεός καί πατήρ ὁ παλαιός λέγω γραφεύς · “ ὁ ὑπάρχω πρό ὁ ἀεί εἰμί . Βασίλειος πρός . . . . . . . . . . . Ἀμφιλόχιος . πός εἰμί ὁ λέγω εἰμί ὅτε οὐ εἰμί ὁ υἱός ; οὖον γάρ ὑπό χρόνος ὁ ποιητής ὁ αἰών . ἐπεί δέ αἴτιος ὁ πατήρ ὁ υἱός , εἰκότως καί ὁ ὑπό αὐτός γίγνομαι . διά οὗτος φημί “ διά ὅς . ” ὁ πατήρ γάρ δοκέω ποιέω , ὅς ὁ ποιέω υἱός γεννάω . ἀλλά ὁ αἱρετικός ὁ μέν Θεός καί πατήρ ὥσπερ τις κλῆρος , ὁ ἐκ ὅς προσνέμω , ὁ δέ υἱός , ὁ “ διά ὅς ” ἀφορίζω · ὁ δέ ἅγιος πνεῦμα , ὁ ἐν ὅς · φημί μηδέποτε ὁ χρῆσις οὗτος ὁ συλλαβή ἐπαμείβω , ἵνα ὁ παραλλάσσω ὁ ἐκφώνησις καί ὁ ὁ φύσις παραλλαγή συνεμφαίνω · ὁ μέν γάρ ἐκ ὅς , ὁ δημιουργός σημαίνω βούλομαι , ὁ δέ διά ὅς , ὁ ὑπουργός ὅς ὁ ὄργανον , ὁ δέ ἐν ὅς , ὁ χρόνος δηλόω , ὅς ὁ τόπος · ἵνα μηδείς μέν ὄργανον σεμνός ὁ δημιουργός ὁ ὅλος νοέω · μηδείς δέ ὁ ἀπό χρόνος ὅς τόπος συνεισφορά εἰς ὁ εἰμί , πλείων φαίνω ὁ πνεῦμα ὁ Ἅγιον παρέχω . ὑπάγω μέντοι αὐτός πρός ὁ ἀπάτη οὗτος ὁ ὁ ἔξωθεν παρατήρησις , ἕ ὁ ἐκ ὅς καί ὁ διά ὅς χωρίζω πρᾶγμα προσδιανέμω . ἐκεῖνος γάρ οἴομαι , ὁ μέν ἐκ ἐν ὁ ὕλη δηλόω · ὁ δέ διά ὅς , ὁ ὄργανον παριστάω · ἢ ὅλως , ὁ ὑπουργία · μᾶλλον δέ , ἵνα ὁ πρός ἑαυτοῦ ἀσύμφωνος αὐτός διελέγχω , ἐκεῖνος ὁ αἴτιος ὁ φύσις πολλαχῶς ἐξηγέομαι , καί οὗτος εἰς ὁ οἰκεῖος σημαίνω διαιρέω , ὁ μέν προκαταρκτικός λέγω ὁ αἴτιος , ὁ δέ συνεργός ὅς συναίτιος , ὁ δέ τόπος λόγος ἐπέχω . ἕκαστος μέντοι οὗτος , ἰδιάζω καί ὁ ἐκφώνησις ἀφορίζω h , ὥστε ἄλλως ὁ δημιουργός σημαίνω , καί ὁ ὄργανον ἄλλως · ὁ μέν γάρ δημιουργός , πρέπω οἴομαι ὁ ὑπό ὅς · κύριος γάρ φημί λέγω ὑπό ὁ τέκτων γίγνομαι ὁ βάθρον , ὁ δέ ὄργανον ὁ διά ὅς . οἷος διά σκέπαρνον ὁ δέ ἐκ ὅς , ὁ ὕλη ἴδιος τίθημι · ἐκ ξύλον γάρ αὐτός ὁ δημιούργημα . ὁ δέ κατά ὅς , ὁ ἐνθύμιος δηλόω , ὅς ὁ ἔκκειμαι ὑπόδειγμα ὁ τεχνίτης · ὁ δέ διά ὅς ὁ τέλος προσήκω βούλομαι , οἷος διά ὁ χρῆσις ὁ ἄνθρωπος · ὁ δέ ἐν οἶς ὁ χρόνος παρίστημι ὅς ὁ τόπος . οὗτος οὗτος θαυμάζω , ἐπί ὁ ἁπλόος καί ἀτεχνολόγητος ὁ πνεῦμα διδασκαλία μετακομίζω , εἰς ἀθέτησις μέν ὁ Θεός λόγος , ἀθέτησις δέ ὁ θεῖον πνεῦμα · ὁ γε ὁ ἐπί ἄψυχος ὄργανον ἢ ὁ ὑποχείριος ὑπηρεσία ἀφορίζω φωνή παρά ὁ ἔξωθεν , ὁ διά ὅς λέγω , οὐ ὀκνέω ἐπί ὁ δεσπότης ὁ ὅλος μετατίθημι , καί οὐ αἰσχύνω ὁ Χριστιανός , πρίων , ὅς σφῦρα ὁ δημιουργός φωνή ἀφορίζω . ἐγώ δέ χράομαι μέν ὁ γραφή ὁ φωνή οὗτος πολλαχοῦ ὁμολογέω , οὖον μήv ὁ γε ὁ πνεῦμα ἐλευθερία δουλεύω πάντως φημί ὁ μικροπρέπεια ὁ ἔξωθεν , ἀλλά κατά ὁ ἀεί προστυγχάνω οἰκεῖος ὁ χρεία ὑπαλλάσσω ὁ ἐκφώνησις · οὖον γάρ πάντως ὁ ἐκ ὅς ὁ ὕλη σημαίνω , ἀλλά συνήθης ὁ γράφω ἐπί ὁ ἄνω2 αἴτιος ὁ φωνή οὗτος παραλαμβάνω , ὡς ἐπί ὁ “ εἷς θεός , ἐκ ὅς ὁ πᾶς . ” καί οὔτε ὁ πατήρ ὁ ἐκ λαμβάνω ὁ υἱός προσρίπτω ὁ διά ὅς , οὔτε ὁ υἱός ὁ πνεῦμα εἰς ὁ ὁ ἐκ ὅς ὅς ὁ ὁ διά ὅς κοινωνία οὖον παραδέχομαι . ὅτι2 δέ οὗτος ὁ φωνή ἀλλήλων οὐ ἀντιτάσσω , οὐδέ ὥσπερ ἐν πόλεμος πρός ἀντίπαλος τάξις ἀποκρίνω συνεκπολεμέω ὁ φύσις ὅς προσχωρέω , ἐκεῖθεν δῆλος . συνάγω γάρ ἀμφότερος ὁ ἀπόστολος ἐπί εἷς καί ὁ αὐτός ὑπόκειμαι , εἶπον περί ὁ κυοιος , “ ὅτι ἐκ αὐτός καί διά αὐτός καί εἰς αὐτός “ ὁ πᾶς . ” εἰμί δέ μή ἐπί ὁ κύριος δίδωμι ὁ τρεῖς εἴρω φωνή , ὁ τε ἐκ αὐτός καί διά αὐτός καί εἰς αὐτός ὁ πᾶς , ἀνάγκη πᾶς προσοικειόω αὐτός ὁ Θεός καί πατήρ . ἐκ δέ οὗτος , πρόδηλος αὐτός διαπίπτω ὁ παρατήρημα . εὑρίσκω γάρ , οὖον μόνος ὁ ἐκ ὅς , ἀλλά καί ὁ διά ὅς ὁ πατήρ προσάγω · ὅσπερ εἰμί μέν οὐδείς ταπεινός ἐμφαίνω , τίς δήποτε ὡς ὑποδεέστερος ἀφορίζω αὐτός ὁ υἱός ; εἰμί δέ πάντως εἰμί διακονία δηλωτικός , ἀποκρίνω ἐγώ , ὁ θεός ὁ δόξα καί πατήρ ὁ Χριστός , τίς εἰμί ἄρχω ὑπηρέτης ; ἐκεῖνος μέν οὖν οὕτως ὑπό ἑαυτοῦ περιτρέπω . ἐγώ δέ φημί , ὅτι πᾶς διά ὁ υἱός γίγνομαι , οὐ ὀργανικός τις οὐδέ δουλικός ὑπηρεσία πληρόω , ἀλλά δημιουργικός ὁ πατρικός εκτελών θέλημα · καί ὁ πατήρ διά αὐτός ὁ αἰών ποιέω , ὡς διά οἰκεῖος χείρ καί δύναμις · “ Χριστός γάρ Θεός δύναμις . ” Κύριλλος Θησαυρικός . Ὅρας δέ ἐγώ πῶς αὐτός ὁ Παῦλος θεολογέω , ἀγαθός γάρ ὁ διά μῶσις διαθήκη καί ὁ προ - φητικως κήρυγμα , ὁ εὐαγγελικός ἀποδείκνυμι παίδευσις , ἀπό ὁ ὁ πρόσωπον διαφορά ποιέω ὁ διάκρισις . κατά μέν οὖν ὁ ἀρχαῖος διά ὁ , προφήτης ὁ πατήρ ἀνακηρύσσω ὁ λόγος διισχυρίσατο , ἐπί ἔσχατος δέ ὁ καιρός διά υἱός , τοσοῦτος ἔχω πρός ἐκεῖνος ὁ ὑπεροχή , ὡς ὁ μέν ὁ οἰκετικός οὐ ὑπερβαίνω μέτρον , ὁ ὅδε λέγω Κύριος ἀναφωνέω , ὁ δέ δεσποτικός ἀξίωμα φορός λέγω ὡς υἱός , “ εἴρω ὁ ἀρχαῖος , οὖον μοιχεύω , ἐγώ δέ λέγω σύ . ” πῶς οὖν ἐν κτίσμα ὁ κατά φύσις υἱός ; ἢ πῶς ἐν δοῦλος ὁ πᾶς δεσπότης τάσσω ; καί εἰμί πᾶς εἰμί κληρονόμος , ἕτερος εἰμί παρά πᾶς καί ἵημι , εἰμί κληρονόμος · καί εἰμί διά αὐτός ποιέω ὁ αἰών , οὐ ἄν εἰμί ὁ γοητής , ὁ ὑπάρχω πρό ὁ αἰών . ἐπεί οὐδείς ὁ κτίσμα προγενής ὁ αἰών ἔχω ὁ γένεσις , ἀλλά ἐν χρόνος ποιέω . μόνος δέ πρόσειμι ὁ υἱός , ὁ ἄχρονος αὐτός μετά ὁ πατήρ . . . . ἐκ ὁ καταστάζω . . . ἀλκή . . οἰδάνω . οὕτως ἄν τηρέω “ “ μέν θεός , ” εἰς εἷς αἴτιος υἱός καί πνεῦμα ἀναφέρω , συντίθημι , οὐδέ συναλείφω . καί κατά ὁ αὐτός καί εἷς ὁ θεότης , ἵνα ὀνομάζω , ὀνομάζω , κίνημα τε καί βούλημα καί ὁ ὁ οὐσία ταὐτότης . ὁ δέ τρεῖς ὑπόστασις , μηδείς ἐπινοέω σφός ἢ ἀνάλυσις ὅς σύγχυσις , ἵνα μή ὁ πᾶς καταλύω , διά ὅς ὁ εἷς πλέω σεμνύνω , ὅς καλῶς ἔχω . ὁ δέ ἰδιότης πατήρ μέν καί ἄναρχος καί ἀρχή ἐπινοέω καί λέγω , ἠχή δέ ὡς αἴτιος , καί ὡς πηγή , καί ὡς αἰδοῖος φάος . υἱός δέ ἄναρχος μέν οὐδαμῶς , ἀρχή δέ ὁ ὅλος . ἀρχή δέ ὅταν εἶπον , μή χρόνος παραφέρω , μηδέ μέσος τίς τάσσω ὁ γεννάω καί ὁ γέννημα · μηδέ διαιρέω ὁ φύσις ὁ κακῶς παρεντίθημι ὁ συναΐδιος καί ὁ συλλέγω . εἰμί γάρ χρόνος υἱός πρέσβυς , ἐκεῖνος δηλαδή πρῶτος ἄν εἰμί ὁ πατήρ καί ποιητής χρόνος , ὁ ὑπό χρόνος . πῶς ἐσθίω καί Κύριος πᾶς , εἰμί ὑπό χρόνος προλαμβάνω τε καί κυριεύομαι . ἄναρχος ἐν ὁ πατήρ , οὖον γάρ ἑτέρωθεν αὐτός , οὐδέ πῇ ἑαυτοῦ ὁ εἰμί . ὁ δέ υἱός , ἐάν μέν ὡς αἴτιος ὁ πατήρ λαμβάνω , οὐ ἄναρχος . ἀρχή γάρ υἱός πατήρ , ὡς αἴτιος · ἐάν δέ ὁ ἀπό χρόνος νοέω ἀρχή , καί ἄναρχος · οὐ ἄρχω γάρ ὑπό χρόνος ὁ χρόνος δεσπότης . εἶδος ὅτι ὁ σῶμα ὑπό χρόνος , διά οὗτος ἀξιόω κεῖμαι καί ὁ υἱός ὑπό χρόνος , περιτίθημι καί σῶμα ὁ ἀσώματος · καί εἰμί ὅτι ὁ παρά ἐγώ γεννάω , οὐ εἰμί ποτέ , εἶτα γίγνομαι , διά οὗτος καί ὁ υἱός ἀναγκάζω ἐκ οὐ εἰμί εἰς ὁ αὐτός παρέρχομαι , συγκρίνω ὁ ἀσώματος , θεός καί ἄνθρωπος , σῶμα καί ἀσώματος · οὐκοῦν καίω πείθω καί λύω , ὅτι καί ὁ ἡμέτερος σῶμα . σύ μέν οὖν ἀξιόω διά οὗτος οὗτος γεννάω θεός , διότι ὁ σῶμα , ἐγώ δέ δῖος οὗτος οὐ οὕτως , ὅτι οὕτως ὁ σῶμα · ἐάν γάρ ὁ αὐτός οὐ ὅμοιος , οὗτος οὐδέ ὁ γεννάω ὅμοιος . πλήν ὁ ἀπόστολος ἐπεί υἱός εἶπον , ἀίδιος αὐτός προσαγορεύω · ἀπίθανος δέ πως αὐτός δοκέω ὁ ἀμύητος ὁ θεῖον , ὁ υἱός εἰμί μή δύο εἰμί ὁ γεννάω ὁ χρόνος , ἀπό τις ὁράω εἰκών δείκνυμι ὁ ὁ θεολογία ἀλήθεια , καί φημί , “ ὅς ἐάν ἀπαύγασμα “ δόξα . ” ὁ γάρ ἀπαύγασμα καί ἐκ ὁ πυρός εἰμί , καί σύν πῦρ εἰμί . καί αἴτιος μέν ἔχω ὁ πῦρ , ἀχώριστος δέ εἰμί ὁ πῦρ · ἐκ ὅς γάρ ὁ πῦρ , ἐκ ἐκεῖνος καί ὁ ἀπαύγασμα . εἰμί τοίνυν ἐπί ὁ αἰσθητής δυνατός αὐτός ὅτι ἐκ τις , καί συνυπάρχω οὗτος , ἐκ ὅς περ εἰμί , μή ἀμφιβάλλω , φημί , ὡς ὁ θεός Λόγος , ὁ μονογενής ὁ Θεός υἱός , καί γεννάω ὡς υἱός , καί συνυπάρχω ὁ γεννάω ὡς Λόγος , ὡς ἀπαύγασμα δόξα · ἐκ ὅς γάρ ὁ δόξα , ἐκ ἐκεῖνος καί ὁ ἀπαύγασμα , καί ὁ πῦρ δέ ὁμοφυής ὁ ἀπαύγασμα · οὐκοῦν καί ὁ υἱός ὁ πατήρ . ἐκ ὁ κατά αἵρεσις . Πρῶτος μέν οὖν , ὅσπερ φημί , ὁ αἰών αὐτός δείκνυμι ποιητής . ἐπεί δέ ὁ ὁ θεῖον νοέω θεοπρεπῶς οὐ ἐθέλω , οὐ οἴομαι δυνατός συνηΐδιος εἰμί ὁ Θεός ὁ ἐκ Θεός · ὁ νόμος γάρ ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις , καί ὁ θεῖος ὑπόκειμαι φύσις ἀνόητος νομίζω , πρέσβυς ὑπολαμβάνω ὁ υἱός ὁ πατήρ , διαγίγνομαι ἱκανῶς ὁ θεῖος ἀπόστολος ἐναργής ἐπιδείκνυμι , ὅτι καί ἐκ Θεός καί σύν ὁ Θεός εἰμί ὁ μονογενής υἱός . ἀπαύγασμα γάρ αὐτός προσαγορεύω δόξα . ὁ δέ ἀπαύγασμα καί ἐκ ὁ πυρός ἔχω ὁ ὕπαρξις , καί ὁ πῦρ συνυπάρχω . συμφύω γάρ ὁ πῦρ ὁ ἀπαύγασμα καί ὁ ἀκτίς ὁ ἥλιος . ἐκ ὅς γάρ ἥλιος , ἐκ ἐκεῖνος καί ἀκτίς . ἀλλά αἴτιος ὁ ἀκτίς ὁ ἥλιος , καί ὁ πῦρ ὁ ἀπαύγασμα · μάτος · οὖον γάρ ἥλιος ἐκ ἀκτίς , ἀλλά ἀκτίς ἐκ ὁ ἥλιος γεννάω , καί ὁ ἀπαύγασμα ἐκ ὁ πυρός φύω . οὕτως ὁ μονογενής υἱός γεννάω μέν ἐκ ὁ πατήρ , συνίστημι δέ ὁ γεννάω , ὡς ὁ λόγος ὁ νάω , καί ὁ ἀπαύγασμα ὁ πῦρ , καί ὁ ἀκτίς ὁ ἥλιος · ἀλλά οὗτος ἕκαστος οὐ ὑφίστημι αὐτός κατά ἑαυτοῦ , ἀλλά ἐν ἐκεῖνος ἐκ ὅς περ φύω , ὁ ὑπόστασις ἔχω . ὁ δέ θεός Λόγος , ὁ ἀπαύγασμα ὁ δόξα , οὐ ἐνέργεια τίς εἰμί , ἀνυπόστατος ὁ πατήρ , ἀλλά ὑπόστασις ζῶ καί καί ἑαυτοῦ ὑφίστημι . οὖον γάρ ἁπλόος Λόγος ὀνομάζω , ἀλλά θεός Λόγος · οὐδέ μόνος “ ἀπαύγασμα δόξα , ” “ χαρακτήρ ὑπόστασις . ” ἐπεί γάρ ὁ ἀπαύγασμα ὁ εἰκών , ὁ μέν συνηΐδιος καί ὁμοούσιος ἀποχρώντως δηλόω , ἀφορμή δέ παρέχω βλασφημία ὁ ὁ Σαβέλλιος καί Φωτεινός νοσέω · κατά ἑαυτοῦ γάρ οὐ ὑφίστημι ὁ ἀπαύγασμα , διά ἕτερος εἰκών καί οὗτος ἐξορίζω ὁ βλασφημία · ἐπάγω γάρ , καί χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις αὐτός . Θεοδώρητος . κατά ἑαυτοῦ φημί ὑφίστημι , ὅλος ἐν ἑαυτοῦ δείκνυμι ὁ πατήρ . ὁ γάρ πατρικός περίκειμαι χαρακτήρ . οὗτος διά πλείων ὄνομα διδάσκω ἐγώ ὁ θεῖος ἀπόστολος , καί ὁ γνήσιος ὁ γέννησις , καί ὁ ὁμοούσιος καί συνηΐδιος . ἐπεί γάρ πᾶς νόος ὑπερβαίνω ὁ θεῖον , καί οὐ ἵημι τε διά εἷς μόνος εἰκών ὁ ὁ θεολογία διδάσκω μυστήριον , διά πλείων οὗτος ποιέω ἀναγκάζω ὁ ἀλήθεια ὁ κῆρυξ . οὕτως ὁ θεσπέσιος Παῦλος ( sic ) Λόγος ὀνομάζω ὁ υἱός . ἐπεί γάρ ὁ ἀνθρώπινος γεννάω καί πάθος καί χρόνος συζεύγνυμι , ἵνα μή υἱός ἀκούω , εἰς ἀνθρώπινος καταπίπτω ὑπόνοια , καί νομίζω παραπλήσιος ἐγώ γεννάω ὁ ὁ ὅλος δημιουργός , ἀναγκαῖος αὐτός προσαγορεύω Λόγος , ἵνα δείκνυμι καί ὁ ἀπαθής καί ὁ ἄχρονος ὁ γέννησις . οὐδέ γάρ ὁ νόος ὁ ἡμέτερος ὠδίς ὁ λόγος δήω ὁ ὁ θῆλυς κοινωνία , ὅς τομή , ὅς ῥεῦσις ὑπομένω τις , ἀλλά τέλειος Μένων , τέλειος ἀποτελέω ὁ λόγος . ὅπως δέ μηδείς ὑπολαμβάνω πάλιν ἀνυπόστατος αὐτός εἰμί λόγος , ὅς Μάρκελλος πάσχω καί Φωτεινός , καί Παῦλος , ἀναγκαῖος προστίθημι “ καί θεός εἰμί “ ὁ Λόγος , καί ὁ αὐτός αὐτός σημαίνω , ὑπόστασις , καί ὁ εἷς φύσις ἐμφαίνω καί ὁ γέννησις ὁ ἀπαθής τε καί ἄχρονος ἐκπαιδεύω . οὕτως ὁ μακάριος Παῦλος υἱός μέν αὐτός προσάγω - ρέω , ἄλλος αὐτός παρά ὁ πατήρ δείκνυμι κατά ὁ ὁ ἰδιότης λόγος . ὁ αἰών δέ αὐτός εἴρω ποιητής , ὁ ἀίδιος αὐτός διά οὗτος διδάσκω . “ διά ὅς , ” γάρ φημί , “ καί “ ποιέω , οὐ οὐσία ὁ αἰών δηλόω , ἀλλά ὅτι οὐδείς Θεός ὁ ὅλος πρέσβυς . ὀνομάζω δέ αὐτός καί “ ἀπαύγασμα “ δόξα , ” καί ὁ συνηΐδιος διά οὗτος , καί ὁ αὐτός ὁ οὐσία σημαίνω . ἐκ γάρ ὁ ὁ πυρός φύσις , ὁ ἀπαύγασμα . προστίθημι δέ , ὅτι “ καί χαρακτήρ εἰμί ὑπόστασις , ” κατά αὐτός διδάσκω , ὅτι καί κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι , καί ἐν ἑαυτοῦ δείκνυμι ὁ πατρικός χαρακτήρ . βαβαί ὁ ἀποστολικός σύνεσις · μᾶλλον δέ οὖον ὁ ὁ Παῦλος σύνεσις , ἀλλά ὁ ὁ πνεῦμα εἰμί θαυμάζω χάρις . οὖον γάρ δή ἐκ οἰκεῖος διάνοια οὗτος φθέγγομαι . πόθεν γάρ ἀπό ὁ σμίλη καί ὁ δέρμα , ὅς ὁ ἐργαστήριον , ὁ τοιοῦτος σοφία εὑρίσκω ; ἀλλά θεῖος ἐνέργεια εἰμί . οὖον γάρ αὐτός οὗτος ὁ νόημα τίκτω ὁ διάνοια τότε , οὗτος ταπεινός καί εὐτελής εἰμί , ὡς ὁ ἀγοραῖος μηδείς ἔχω πλέω . πῶς γάρ ὁ περί συμβόλαιος καί δέρμα καταναλώνω ; ἀλλά ὁ ὁ πνεῦμα χάρις , διά ὅς εἄν ἐθέλω ὁ αὐτός ἰσχύς ἐπιδείκνυμι . ὁράω δέ πῶς ἀναβαθμός χράομαι · καθάπερ γάρ εἰς ὑψηλός τις τόπος καί πρός αὐτός ὁ οὐρανός φθάνω ὁ κορυφή , εἰμί τις παιδίον μικρός ἀνάγω βούλομαι , ἠρέμα καί κατά μικρός οὗτος ποιέω , διά ὁ κάτωθεν αὐτός βαθμός ἀνάγω . εἶτα ἐπειδάν ἄνω ἵστημι καί ὁράω ἰλιγγιάζω καί θορυβέω , λαμβάνω αὐτός κατάγω πάλιν ἐπί ὁ ταπεινός , παρέχω ἀναπνέω εἶτα , ὅταν ἀνακτάομαι αὐτός , πάλιν ἀνάγω , καί πάλιν κατάγω · οὗτος δή καί ὁ μακάριος Παῦλος ποιέω , καί ἐπί ὁ Ἑβραῖος ἐνταῦθα , καί πανταχοῦ , παρά ὁ διδάσκαλος οὗτος μανθάνω · καί γάρ ἐκεῖνος ποτέ μέν ἀνάγω εἰς ὕψος ὁ ἀκροατής , ποτέ δέ , κατάγω . Ὅρας γοῦν διά ὅσος αὐτός ἀνάγω βαθμός , καί πρός αὐτός ἵστημι ὁ κορυφή ὁ εὐσέβεια πρίν ἰλιγγιάζω πως , κατάγω πάλιν , δίδωμι ἀναπνέω . εἶπον γάρ ὅτι λαλέω ἐγώ ἐν υἱός · οὗτος δέ ὁ υἱός ὄνομα , τέως κοινός εἰμί ἅπας , πρόσειμι γάρ καί ἄνθρωπος . πρόσειμι καί ὁ Χριστός , εἰμί καί ἐγώ καταχρηστικός , ἐκεῖνος δέ κύριος , εἶτα κληρονόμος καλέω , ταπεινός δέ καί οὗτος , εἶτα ἐπί ὁ ἀνώτερος ἵστημι βαθμός ἐπάγω , “ “ ὅς καί ὁ αἰών ποιέω , ” . εἶτα ἐπί ὁ ὑψηλός , καί ὅς οὐ εἰμί ἕτερος , “ ὅς ἐάν ἀπαύγασμα ὁ δόξα καί “ ὁ ὑπόστασις αὐτός . ” εἰμί εἰς ἀπρόσιτος φάος ἄγω , αὐτός ὁ ἀπαύγασμα καί πρίν ὅς σκοτόω . ὁράω πῶς πάλιν ἠρέμα κατάγω λέγω , ὅτι μετά ὁ καθαρισμός ὁ ἁμαρτία ἐγώ καθίζω ἐν ὑψηλός . ἐπιλαμβάνω γάρ ὁ σάρξ , καί πάλιν ταπεινός φθέγγομαι . εἶτα πάλιν παραφθέγγομαι τίς μικρός , ἐν δεξιός γάρ φημί ὁ μεγαλωσύνη ἐν ὑψηλός , πάλιν ἐπί ὁ ταπεινός ἄγω , καί περί ὁ κατά ὁ σάρξ οἰκονομία λοιπός διαλέγω · ὁ γάρ “ ἀγαθός γίγνομαι ὁ ἄγγελος , ” οὐ οὐσία εἰμί ὁ κατά πνεῦμα · ἐκεῖνος γάρ οὐ γίγνομαι , ἀλλά γίγνομαι , ἀλλά ὁ κατά σάρξ · οὗτος γάρ γίγνομαι · ἀλλά οὖον περί οὐσίωσις νῦν ὁ λόγος αὐτός , ἀλλά ὥσπερ Ἰωάννης λέγω , “ ὁ ὀπίσω ἐγώ ἐρχόμενος ἔμπροσθεν ἐγώ γίγνομαι , ” τουτέστιν ἔντιμος καί εὐδόκιμος · οὕτως ἐνταῦθα εἴρω , ὁ “ τοσοῦτος “ ἀγαθός γίγνομαι ὁ ἄγγελος , ” τουτέστιν εὐδόκιμος ἀγαθός , καί λαμπρός , “ ὅσος διάφορος παρά αὐτός “ ρονόμηκεν ὄνομα . ” ὁράω ὅτι περί ὁ κατά σάρξ ὁ λόγος εἰμί · ὁ γάρ υἱός ὄνομα ὁ θεός Λόγος ἀεί ἔχω , οὐ ὕστερος κληρονομέω · οὐδέ ὕστερος Ἄγγελος ἀγαθός γίγνομαι , ὅτε καθαρισμός ὁ ἁμαρτία ἐγώ ποιέω . ἀλλά ἀεί ἀγαθός εἰμί καί ἀγαθός ἀσύγκριτος , ὥστε περί ὁ κατά σάρξ οὗτος εἴρω . οὗτος γοῦν καί ἐγώ ἔθος περί ἄνθρωπος διαλέγω , καί ὑψηλός καί ταπεινός φθέγγομαι · ὅταν μέν γάρ λέγω οὐδείς ἄνθρωπος , γῆ ἄνθρωπος , σποδός ἄνθρωπος , ἀπό ὁ χείρων ὁ πᾶς καλέω . ὅταν δέ λέγω ἀθάνατος ζῷον ὁ ἄνθρωπος , καί λογικός ὁ ἄνθρωπος , καί ὅτι ὁ ἄνω συγγενής , ἀπό ὁ ἀγαθός ὁ πᾶς πάλιν καλέω . οὗτος καί ἐπί ὁ Χριστός , ποτέ μέν ἀπό ὁ μικρός , ποτέ δέ ἀπό ὁ ἀγαθός διαλέγω ὁ Παῦλος , καί ὁ οἰκονομία ἵστημι βούλομαι , καί περί ὁ ἀκήρατος διδάσκω φύσις . πανταχοῦ μέν οὖν εὐλαβής διάνοια δεῖ , μάλιστα δέ ὅταν περί Θεός λέγω τίς καί ἀκούω . ἐπεί μήτε εἶπον ὅς γλῶσσα , μήτε ἀκούω ὁ διάνοια , πρός ἄξιος ὁ Θεός τίς δύναμαι . καί τίς λέγω γλῶσσα καί διάνοια ; οὐδέ γάρ ὁ νόος ὁ πολύς οὗτος πλέω ἔχω , δύναμαι τίς περιλαμβάνω ἀκριβῶς ὅταν περί Θεός τίς φθέγγομαι βούλομαι . εἰμί γάρ ὁ εἰρήνη ὁ Θεός ὑπερέχω πᾶς νόος , καί ὁ ἑτοιμάζω ὁ ἀγαπάω αὐτός ἐπί Καρδία ἄνθρωπος οὐ ἀναβαίνω , πολύς μᾶλλον αὐτός ὁ ὁ εἰρήνη θεός , ὁ ὁ ἅπας δημιουργός ὑπερβαίνω πολύς ὁ μέτρον ὁ ἡμέτερος λογισμός . δεῖ τοίνυν μετά πίστις καί εὐλάβεια ἅπας δέχομαι . καί ὅταν ὁ λόγος εξασθένιση , καί οὖον δύναμαι παρίστημι ὁ λέγω μετά ἀκρίβεια , τότε μάλιστα δοξάζω ὁ θεός , ὅτι θεός τοιοῦτος ἔχω , καί ὁ ἔννοια ἐγώ ὑπερβαίνω . πολύς γάρ ὅς περί Θεός νοέω , φράζω οὖον δύναμαι . καί πολύς φράζω , νοέω δέ οὐ ἰσχύω · οἷος τίς λέγω , ὅτι πανταχοῦ ὁ θεός οἶδα · πῶς δέ , οὐκέτι νοέω . ὅτι εἰμί τίς ἀόρατος δύναμις , πᾶς αἰτία ὁ ἀγαθός , οἶδα . πῶς δέ εἰμί , ὅς τίς εἰμί , οὐ οἶδα . ἰδού φράζω καί οὖον νοέω . εἶπον ὅτι πανταχοῦ εἰμί , ἀλλά οὖον νοέω . εἶπον ὅτι ἄναρχος εἰμί , ἀλλά οὖον νοέω . εἶπον ὅτι γεννάω ἐκ ἑαυτοῦ , καί οὐ οἶδα πῶς πάλιν νοέω . εἰμί δέ τις ὁ μηδέ φράζω ἐν · οἷος τίς λέγω , νοέω ὁ διάνοια , ἀλλά εἶπον οὖον δύναμαι . καί ἵνα ὁράω καί Παῦλος ἀσθενέω , καί μή πρός ἀκρίβεια ὁ ὑπόδειγμα λέγω , καί φρίσσω , καί μηδείς περαιτέρω ζητέω , ἀκούω · εἶπον γάρ υἱός καί τίθημι δημιουργός , τίς ἐπάγω ; ὅς εἰμί ἀπαύγασμα ὁ δόξα , καί χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις αὐτός . οὗτος ἐν μετά εὐλάβεια ἐκλαμβάνω δεῖ , καί ὁ ἄτοπος περί - κόπτω . “ ἀπαύγασμα ὁ δόξα . ” Ὅρας πρός τίς αὐτός ἐκλαμβάνω , καί οὗτος καί αὐτός δέχομαι , ὅτι ἐκ αὐτός , ὅτι ἀπαθής , ὅτι οὖον μειόω , οὐδέ ἐλασσόω . ἐπεί εἰμί τις ἄτοπος τις ἐκ ὁ ὑπόδειγμα ἐκλαμβάνω . ὁ γάρ ἀπαύγασμα φημί , ἐνυπόστατος οὐ εἰμί , ἀλλά ἐν ἕτερος ἔχω ὁ αὐτός . μή οὗτος τοίνυν ἐκλαμβάνω , ἄνθρωπος , μηδέ Μάρκελλος καί Φωτεινός νοσέω ὁ νόσος . ἐγγύθεν σύ γάρ θεραπεύω , ὥστε μή εἰς ἐκεῖνος ἐμπίπτω ὁ διάνοια · οὐδέ ἀφίημι σύ εἰς ὁ ὀλέθριος ἐκεῖνος νόσημα καταφέρω , εὐθύς ἐπάγω , “ “ χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις αὐτός . ” δηλόω ὅτι ὥσπερ εἰμί αὐτός ἐνυπόστατος , οὐδείς δήω , οὗτος καί ὁ υἱός . ἐνταῦθα γάρ ὁ ἀπαράλλακτος δείκνυμι , οὗτος φημί , καί ὁ ἰδιάζω χαρακτήρ ὁ πρωτότυπος . ὁράω γάρ πῶς καθάπερ ἐπί ἀναβαθμός ἀναβαίνω εἰς ὕψος , εἶτα πάλιν καταβαίνω , καί δύο τέμνω ὁδός · ὁ μέν ἀπάγω ἐγώ Σαβέλλιος , ὁ δέ Ἄρειος · καί ἄνω καί κάτω ὁ αὐτός φθέγγομαι , ὥστε μή νομίζω ὁ Χριστός ἄναρχος , μηδέ ἀλλότριος ὁ Θεός . εἰμί γάρ καί μετά τοσοῦτος εἰμί τις ὁ ἀλλότριος αὐτός αὐτός φημί , καί ἕτερος αὐτός δίδωμι πατήρ , καί οὗτος πολεμέω αὐτός λέγω , τίς οὐ ἄν φθέγγομαι εἰμί μή οὗτος εἴρω ; πῶς οὖν οὗτος ποιέω ; ὅταν θεραπεύω ἀναγκάζω , τότε ἀναγκάζω καί ὁ ταπεινός φθέγγομαι , οἷος ὅτι τίθημι αὐτός “ κληρονόμος πᾶς , καί διά αὐτός ὁ αἰών ποιέω . ” ἵνα δέ μή ἑτέρως λυμαίνομαι , εἰς αὐθεντία πάλιν αὐτός ἀνάγω , καί δείκνυμι ὁμότιμος εἰμί ὁ πατήρ , καί οὕτως ὁμότιμος , ὡς πολύς νομίζω ὁ αὐτός αὐτός πατήρ . καί θέα ὁ σύνεσις αὐτός ὁ πολύς . πρότερος ἐκεῖνος τίθημι καί ἀσφαλίζω αὐτός μετά ἀκρίβεια · καί ὅταν οὗτος δείκνυμι ὅτι ὁ Θεός εἰμί υἱός , καί ὅτι οὐ ἀλλότριος αὐτός , μετά ἀσφάλεια λοιπός ἅπας φθέγγομαι ὁ ὑψηλός . ἐπεί γάρ ὁ μέγας τίς περί αὐτός εἶπον , εἰς ἐκεῖνος ὁ ἔννοια πολύς ἄγω , πρότερος τίθημι ὁ ταπεινός , τότε εἰς ὕψος ἀνέρχομαι ὅσος βούλομαι . εἶπον οὖν “ ὅς “ κληρονόμος πᾶς , ” καί ὅτι “ διά αὐτός ὁ τότε ἐπάγω , “ φέρω τε ὁ πᾶς ὁ ῥῆμα ὁ δύναμις “ αὐτός · ” ὁ γάρ ῥῆμα μόνος ὁ πᾶς διακυβερνάω , οὐ δήω τις εἰς ὁ παράγω ὁ πᾶς . καί ὅτι οὗτος εἰμί , ὁράω πῶς πάλαι προέρχομαι , δίδωμι αὐτός ὁ αὐθεντία , ὁ διά ὅς ἐξαιρέω . ἐπεί γάρ ἐργάζομαι διά αὐτός ὅς ἐθέλω λοιπός ἀφίστημι ἀπό αὐτός , τίς φημί ; “ κατά ἀρχή σύ κύριος , ὁ γῆ θεμέλιος - “ σός , καί ἔργον ὁ χείρ σύ εἰμί ὁ οὐρανός . ” οὐδαμοῦ ὁ διά ὅς , οὐδέ ὅτι ποιέω διά αὐτός ὁ αἰών . τίς οὖν ; οὐ ὑπό αὐτός γίγνομαι ; ναί · ἀλλά οὐ ὡς σύ λέγω , οὐδέ ὡς ὑπονοέω , ὡς διά ὄργανον , οὐδέ ὡς οὐ ἄν ποιέω , εἰμί μή χείρ αὐτός ὀρέγω ὁ Πατήρ . ὥσπερ γάρ οὐδέ εἷς κρίνω , καί λέγω κρίνω διά ὁ υἱός , ὅς κριτής γεννάω , οὗτος λέγω ποιέω , ὅς δημιουργός γεννάω . εἰμί γάρ αὐτός αἴτιος ὁ πατήρ , πολύς μᾶλλον ὁ διά αὐτός γίγνομαι . ὅταν μέν οὖν βούλομαι δείκνυμι , ὅτι ἐκ αὐτός εἰμί , ἀναγκαῖος ὁ ταπεινός φθέγγομαι . ὅταν δέ βούλομαι ὑψηλός φθέγγομαι , λαβή Μάρκελλος λαμβάνω , καί Σαβέλλιος · ἀλλά ἀμφότερος ὁ ἀμετρία ὁ ἐκκλησία φεύγω , μέσος ὁδεύω ὁδός . οὔτε γάρ ἐπί ὁ ταπεινότης ἐμμένω , ἵνα μή Παῦλος ὁ Σαμοσατεύς λαμβάνω χώρα , οὔτε ἀεί ὁ ὑψηλός ἐναπομένω . καί δείκνυμι αὐτός πάλιν ὁ ἐγγύτης ὁ πολύς · ἵνα μή Σαβέλλιος ἐπί ἐπιπηδάω , εἶπον υἱός , καί εὐθύς ἐφίστημι ὁ Σαμοσατεύς , λέγω αὐτός υἱός αὐτός καί ὁ πολύς · ἀλλά δίδωμι αὐτός καίριος πληγή , εἶπον κληρονόμος · ἀλλά ἔτι ἀναισχυντέω μετά Ἄρειος . ὁ γάρ τίθημι αὐτός κληρονόμος ἀμφότερος μετέχω . ἐκεῖνος μέν ἀσθένεια λέγω αὐτός , οὗτος δέ ἔτι ἐνίστημι , ἐπι - σκήπτω ἐπιχειρέω ὁ ἑξῆς . εἶπον γάρ “ διά ὅς καί ὁ “ ποιέω , ” βάλλω μέν ὕπτιος ἀναισχυντέω ὁ ὁ δέ Ἄρειος ἔτι ἰσχυρῶς αὐτός δοκέω , ἀλλά ὁράω καί οὗτος πῶς πλήσσω πάλιν , εἶπον , “ ὅς ἐάν ἀπαύγασμα ὁ δόξα . ” ἀλλά πάλιν ἐπιπηδάω Σαβέλλιος καί Μάρκελλος καί Φωτεινός · ἀλλά ἐκεῖνος πᾶς εἷς πληγή δίδωμι εἶπον , “ καί χαρακτήρ “ ὑπόστασις αὐτός , φέρω ὁ πᾶς ὁ ῥῆμα ὁ δύναμις “ αὐτός . ” ἐνταῦθα καί Μαρκίων πλήσσω · οὖον σφόδρα μέν ἰσχυρῶς , πλήσσω δέ οὖν ὅμως · διά ὅλος γάρ ὁ Ἐπιστολή πρός αὐτός μάχομαι . καί ὁ μέν “ ἀπαύγασμα ” αὐτός καλέω , δέ φημί · “ ἐγώ εἰμί ὁ φάος ὁ κόσμος . ” διά οὗτος οὖν “ ἀπαύγασμα , ” δείκνυμι ὅτι ἐκεῖνος οὕτως εἴρω , ὡς φάος φάος . οὖον οὗτος δέ μόνος δείκνυμι , ἀλλά ὅτι καί φωτίζω ὁ ἡμέτερος ψυχή , καί ὁ πατήρ αὐτός σημαίνω , καί διά ὁ ἀπαύγασμα , ὁ οὐσία ὁ ἐγγύτης δείκνυμι . ἐννοέω δέ ὁ λεπτότης ὁ εἴρω , οὐσία εἷς λαμβάνω καί ὑπόστασις εἰς δύο ὑπόστασις παράστασις , ὅς καί ἐπί ὁ γνῶσις ὁ πνεῦμα ποιέω . ὥσπερ γάρ εἷς φημί αὐτός γνῶσις ὁ ὁ πατήρ καί πνεῦμα , ὡς εἰμί εἷς καί οὐδείς πρός ἑαυτοῦ διίστημι , οὗτος καί ἐνταῦθα εἷς τις ἐπιλαμβάνω ῥῆμα , εἰς ὁ ὁ δύο ὑπόστασις δήλωσις · καί ἐπάγω ὅτι χαρακτήρ · ὁ γάρ χαρακτήρ , ἄλλος τίς εἰμί παρά ὁ πρωτότυπος . ἄλλος δέ οὖον πάντῃ , ἀλλά κατά ὁ ἐνυπόστατος εἰμί . ἐπεί καί ἐνταῦθα ὁ χαρακτήρ ὁ ὅμοιος κατά πᾶς . ὅταν οὖν καί μορφή αὐτός καλός καί χαρακτήρ , τίς εἴρω ; ἀλλά καί εἰκών εἴρω εἰκών ὁ ἄνθρωπος φημί . τίς οὖν ; οὕτως ὁ υἱός ; οὖον φημί , ἀλλά ὅτι εἰκών · οὖον δείκνυμι ὁ ὅμοιος · καίτοι καθό εἴρω ὁ ἄνθρωπος εἰκών , δείκνυμι ὁ ὅμοιος ὡς ἐν ἄνθρωπος · ὅσπερ γάρ εἰμί ὁ θεός ἐν ὁ οὐρανός , οὗτος ὁ ἄνθρωπος ἐπί ὁ γῆ · κατά ὁ ἀρχή λέγω . ὥσπερ γάρ ὁ ἐπί γῆ πᾶς οὗτος κρατέω , οὗτος καί ὁ θεός πᾶς κρατέω , καί ὁ ἐν οὐρανός , καί ὁ ἐπί ὁ γῆ . ἄλλως δέ ὁ ἄνθρωπος οὐ εἴρω χαρακτήρ , ἀλλά οὐδέ μορφή , ὅσπερ καί οὐσία ἐμφαίνω , καί ὁμοιότης ὁ κατά οὐσία . ὥσπερ ἐν ὁ μορφή ὁ δοῦλος οὐδείς ἄλλος ἐμφαίνω ὅς ἄνθρωπος ἀπαράλλακτος , οὕτως καί ὁ μορφή ὁ Θεός οὐδείς ἄλλος ἐμφαίνω ὅς Θεός · καί ἀπαύγασμα δέ οὗτος καλέω , ὅτι ὥσπερ ὁ ἀπαύγασμα ὁ ἥλιος ἐκ αὐτός ἐκπηδάω ὁ ὁ ἥλιος φύσις , οὐ ὕστερος αὐτός φημί ὁ ἡλιακός φύσις ἀνάγκη γάρ ὁμολογέω οὗτος καί ὁ ὁ αἴσθησις πηρόω ) , οὐδέ γάρ Χωρὶς ἀπαύγασμα ὁ ἥλιος φαίνω ποτέ , ἀλλά καί ἐκ αὐτός καί οὐ ὕστερος αὐτός , οὗτος καί ἐπί ὁ πατήρ καί ὁ υἱός νοέω · μᾶλλον δέ μέγας καί θεοπρεπῶς . ( Κύριλλος h . ) Ζεύς γάρ οὗτος καί Παῦλος αὐτός οὕτως καλέω , δείκνυμι ὁ ἐκ πατήρ οἱονεί πως εἰς ὁ ἔξω διεκδρομή , οὔτε εἰς ἅπας ἀπαλλάσσω ὁ ὅθεν εἰμί ὑπόστασις , οὔτε εἰς ἅπας συστέλλω , προκύπτω δέ ὥσπερ εἰς ὁ ὑφίστημι κατά ἑαυτοῦ , καί εἰς ὕπαρξις ἰδικός ἐμφιλοχωρέω . ( Γρηγόριος Νύσσα i . ) ἀπαύγασμα δόξα εἶπον ὁ υἱός ὁ ἀπόστολος , καί χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις , καί δύναμις Θεός καί σοφία Θεός , καί ὅσος τοιοῦτος , ὅς ἕκαστος καθάπερ ἐν συζυγία τρεῖς ἀναγκαῖος οὐδείς ἐπί ἑαυτοῦ κατά μόνος νοέω , ἀλλά συνημμένως ἀμφότερος καί μετά ἀλλήλων καταλαμβάνω . ὁ γάρ ἀπαύγασμα πάντως τις εἰμί ἀπαύγασμα , καί ὁ χαρακτήρ , πάντως τις εἰμί χαρακτήρ . ὥσπερ τοίνυν οὐ ἄν ἀπαύ - γασμα εἰμί ὁ φάος , μή εἰμί ὁ καταυγάζω αἴτιος , οὕτως ὁ ἀπαυγάζω φύσις οὐ ἄν κατά ἑαυτοῦ νοέω , μή συνεπινοέω ὁ ἀπαύγασμα . ὁμοίως δέ καί ὁ χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις δείκνυμι , καί ὁ ὑπόστασις διά χαρακτήρ γνωρίζω , οὗτος καί ὁ ὁ Θεός δύναμις Χωρὶς Θεός αὐτός οὖον δύναμαι , καί θεός Χωρὶς ὁ δύναμις νοέω φύσις οὐ ἔχω . ὁ τοίνυν εἷς ὁ κατά ὁ συζυγία οὗτος σημαίνω μή αὐτός λέγω , συναναιρέω πάντως ὁ δύναμις καί ὁ λείπω . k ἀλλά μήv λέγω ὁ ὁ ἀσέβεια προστάτης ὅτι υἱός ποτέ οὐ εἰμί . εἰμί οὖν οὐ εἰμί ὁ υἱός , πάντως οὐδέ ὁ πατήρ εἰμί . εἰμί οὐ εἰμί ὁ ἀπαύγασμα , οὐδέ ὁ ἀπαυγάζω εἰμί . εἰμί οὐ εἰμί ὁ χαρακτήρ , πάντως οὐδέ ὁ ὑπόστασις εἰμί . εἰμί οὐ εἰμί δύναμις , οὐ εἰμί σοφία · ὅς ἄνευ θεός οὐ εἰμί , κατασκευάζω διά οὗτος μή 1 αὐτός θεός , ὁ ἐπί πᾶς θεός , πῶς εἰμί ; οὖον γάρ εἰμί ἐννοέω , οὖον δόξα ἀλαμπής , οὐ ὑπόστασις ἀχαρακτήριστος , οὐ ἄνευ σοφία σοφός , οὐ ἄνευ δύναμις δυνατός , οὐ ἄπαις πατήρ . οὐκοῦν ἀποδείκνυμι διά ὁ εἴρω , ὅτι ὁ ὁ υἱός ἀθετέω , συναθετέω ὁ πατήρ . ὅπου δέ οὔτε ὁ υἱός δοξάζω , οὐδέ ὁ πατήρ αὐτός πιστεύω , καθόλου ὁ θεότης ἀθετέω . ὁ δέ ἀθετέω ὁ θεότης , οὐδείς ἄλλος ὅς Ἐπικούρειος εἰμί . οὐκοῦν Ἐπικούρειος ὁ δογματιστής ὁ ἀπάτη ἀναφαίνω , ὁ διά ὁ εἰς ὁ μονογενής υἱός ὕβρις , ὁ ὑπεροχή ὁ πατήρ χαρίζομαι . Ἀθανάσιος ἐκ ὁ Τατά Ἀρειανός . γίγνομαι τις ἐντρέπω ὁ αρειανός εἰμί ὁ ἐκ ὁ Θεός καί ἴδιος αὐτός γέννημα θέμις εἶπον ἐκ οὐ εἰμί , ὅς ὅτι ὁ ἐκ ὁ Θεός ἐπισυμβαίνω αὐτός , ἵνα καί τολμάω εἶπον ὅτι οὐ εἰμί ἀεί ὁ υἱός . καί γάρ ἐν οὗτος πάλιν ὁ ἄνθρωπος ἔννοια ὑπεραναβαίνω ὁ ὁ υἱός γέννησις . ἐγώ μέν γάρ ὁ ἴδιος τέκνον ἐν χρόνος γίγνομαι πατήρ · ἔπος καί αὐτός οὐ εἰμί πρότερος , ὕστερος γίγνομαι . ὁ δέ θεός ἀεί εἰμί , ἀεί ὁ τίω Πατήρ εἰμί . καί ὁ μέν ὁ γέννησις , ἐκ ὁ ὁμοίως εἰμί ἔχω ὁ πίστις . ἐπεί δέ “ οὐδείς “ οἶδα ὁ υἱός , εἰμί μή ὁ πατήρ , οὐδέ ὁ πατήρ τίς ἐπιγιγνώσκω , “ εἰμί μή ὁ υἱός , καί ὅς ἐάν ὁ υἱός , ἀποκαλύπτω , διά οὗτος ὁ ἅγιος ὅς ἀποκαλύπτω ὁ υἱός , εἰκών τις δίδωμι ἐγώ ἐκ ὁ ὁράω , λέγω , “ ὅς εἰμί ἀπαύγασμα ὁ δόξα , ” καί πάλιν , “ “ παρά σύ πηγή ζωή . ” καί μικρός μέν εἰμί ὁ παράδειγμα καί ἀμυδρός λίαν πρός ὁ ποθέω , δυνατός δέ ὅμως ἐκ αὐτός πλέω ὁ ἄνθρωπος φύσις κατανοέω , καί μή νομίζω ὁ ἐγώ αὐτός καί ὁ ὁ υἱός γέννησις . τίς γάρ δύναμαι κἀν λογίζομαι μή αὐτός ποτέ ὁ ἀπαύγασμα , ἵνα καί τολμάω εἶπον , μή αὐτός ποτός ὁ υἱός , ὅς ὅτι οὐ εἰμί ὁ υἱός πρίν γεννάω ; ὅς τίς ἱκανός διαιρέω ἀπό ὁ ἥλιος ὁ ἀπαύγασμα , ἢ ὁ πηγή ἐπινοέω ποτός ὁ ζωή ἐρῆμος , ἵνα καί μαίνομαι εἶπον ἐκ οὐ εἰμί εἰμί ὁ υἱός , ὁ λέγω , “ ἐγώ εἰμί ὁ ζωή · ” ὅς ἀλλότριος ὁ ὁ πατήρ οὐσία λέγω , “ ὁ ἐγώ ὁράω ὁράω ὁ πατήρ ; ” τίς ὁ πηγή μή ἐκ ἑαυτοῦ γεννάω ὁ σοφία , ἀλλά ἔξωθεν ἑαυτοῦ κτάομαι οὗτος , ἵνα καί τολμάω εἶπον ἐκ οὐ εἰμί γίγνομαι ὁ υἱός ; οὗτος γάρ οὐκέτι πηγή οὗτος δείκνυμι , ἀλλά τις λάκκος ἔξωθεν ὥσπερ ὕδωρ λαμβάνω καί χράομαι ὁ ὄνομα ὁ πηγή . τίς δέ οὖον συνοράω ὅτι ὁ μέν κτίζω καί ποιέω ἔξωθεν ὁ ποιέω · ὁ δέ υἱός , οὐ ἔξωθεν , ἀλλά ἐκ ὁ γεννάω πατήρ ὑπάρχω ; Διὸ περί μέν ὁ κτίζω εἴρω , “ ἐν ἀρχή ποιέω ὁ “ ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ . ” περί δέ ὁ υἱός , αὐτός ὁ πατήρ λέγω , “ ἐκ γαστήρ πρό Ἑωσφόρος γεννάω σύ . ” καί “ υἱός “ ἢ σύ , ἐγώ σήμερον γεννάω σύ . ” καί ὁ Κύριος περί ἑαυτοῦ . “ πρό δέ πᾶς βουνός γεννάω ἐγώ . ” ὁ τοίνυν υἱός οὖον δέ κτίσμα , οὐ υἱός , πολύς γάρ ἐν αὐτός ὁ διαφορά , καί Ουδ ἄν εἰμί ὁ αὐτός υἱός ἰός καί κτίσμα · ἵνα μή ἐκ ὁ Θεός καί ἔξωθεν ὁ Θεός , ὁ οὐσία αὐτός νομίζω . ἀρά οὖν μάτην γράφω ὁ “ Κύριος κτίζω ἐγώ , ” οὗτος γάρ πάλιν Ἀρειανός περιβομβέω ὡς ἀγέλη κώνωψ . οὐ γε οὖον μάτην γράφω , ἀλλά καί μάλα ἀναγκαῖος . καί γάρ καί κτίζω λέγω , ἀλλά ὅτε γίγνομαι ἄνθρωπος , ὁ δέ διάνοια οὗτος εὑρίσκω , ὁ καί ὁ καιρός καί ὁ πρόσωπον , καί ὁ χρεία ὁ γράφω ἔρευνα . ὁ μέν ὀν καιρός , ὅτι ἀεί εἰμί Κύριος , ἐπί συντέλεια ὁ αἰών γίγνομαι ἄνθρωπος . ὁ δέ χρεία , ὅτι ὁ ἐγώ θάνατος καταργέω ἐθέλω , λαμβάνω ἑαυτοῦ σῶμα ἐκ ὁ παρθένος Μάρις , ἵνα οὗτος προσφέρω θυσία ὑπέρ πᾶς , ὁ πατήρ καταλλάσσω πᾶς ἐγώ , ὅσος φόβος θάνατος , διά πᾶς ὁ ζῶ ἔνοχος εἰμί δουλεία . ὁ δέ πρόσωπον ὁ μέν Σωτήρ εἰμί · τότε δέ λέγω ὅτε λοιπός ὁ σῶμα λαμβάνω λέγω · “ Κύριος κτίζω ἐγώ . ” ὡς υἱός Θεός εἰμί ἁρμόζω καλῶς ὁ ἀίδιος εἰμί , οὕτως ἄνθρωπος γίγνομαι πρέπω φωνή ὁ “ Κύριος κτίζω ἐγώ . ” αἰώνιος φάος εἰμί ὁ θεός , οὔτε ἄρχω , οὔτε λήγω ποτός . οὐκοῦν αἰώνιος σύνεσις αὐτός ὁ ἀπαύγασμα , ἄναρχος ἄν ἀειγενής , ὅσπερ εἰμί ὁ λέγω σοφία , “ ἐγώ εἰμί ὅς προσέχω . ” καί αὖθις αἰώνιος ὁ πατήρ , αἰώνιος ὁ υἱός εἰμί , φάος ἐκ φάος εἰμί . εἰμί γάρ γονεύς , εἰμί καί τέκνον · εἰμί δέ μή τέκνον εἰμί , πῶς καί τίς αὐτός δύναμαι γονεύς ; ἀλλά εἰμί ἄμφω καί εἰμί ἀεί . φάος μέν οὖν εἰμί ὁ Θεός , ὁ Χριστός εἰμί ἀπαύγασμα . πνεῦμα δέ εἰμί , “ πνεῦμα γάρ ὁ θεός , ” ἀνάλογος πάλιν ὁ Χριστός λέγω · ἀτμίς γάρ εἰμί ὁ ὁ Θεός δύναμις . καί γε ὡς μέν πρός ὁ πηγή , ποταμός ὁ υἱός λέγω . “ ὁ ποταμός γάρ “ Θεός πληρόω ὕδωρ · ” πρός δέ ὁ φάος , ἀπαύγασμα . μόνος οὖν ἀεί ὁ υἱός σύνειμι ὁ πατήρ , καί ὁ εἰμί πληρόω , καί αὐτός εἰμί εἰμί ἐκ ὁ πατήρ · ζωή ἐκ ζωή γεννάω , καί ὥσπερ ποταμός ἀπό πηγή ῥέω , καί ἀπό φάος ἄσβεστος λαμπρός φάος ἀνάπτω . Ἀρειανός δέ τολμάω διαιρέω καί ἀλλότριος ὁ υἱός ὁ ὁ πατήρ οὐσία καί ἀιδιότης λέγω , καί τρεπτός εἰσάγω ὁ ἄθεος . οὖον βλέπω ὅτι οὗτος λέγω οὐκέτι ποιέω αὐτός εἷς μετά ὁ πατήρ , ἀλλά μετά ὁ κτίσμα . τίς γάρ οὐ ὁράω ὅτι ἀδιαίρετος εἰμί ὁ ἀπαύγασμα πρός ὁ φάος , καί ἴδιος αὐτός συνυπάρχω οὗτος φύσις . καί οὐ ἔπειμι ὕστερος . ἴδιος καί ἀδιαίρετος ὁ ὁ πατήρ οὐσία , ὁ υἱός , ὡς εἰμί ὁ λόγος πρός ’τον νόος , καί ὁ ποταμός πρός ὁ πηγή . εἰμί μέν ἐν διαιρέω καί ἀποξενόω ὁ λόγος καί ὁ νόος τίς δύναμαι , ὡς αὐτός ὁ νόος ἄλογος , ἢ ὁ λόγος ἄνοος · ἢ ὁ ποταμός καί ὁ πηγή χωρίζω καί τειχίζω διαιρέω . ὅς ’τον ποταμός ἑτερουσία εἶπον πρός ὁ πηγή , καί ξένος ὁ ὕδωρ δείκνυμι . ὅς ὁ ἀπαύγασμα διαιρέω ἀπό ὁ φάος , καί εἶπον ἐκ ἕτερος οὐσία εἰμί , καί οὐ ἐκ ὁ φάος , μαίνομαι μετά Ἄρειος . εἰμί δέ ἀδιαίρετος οὗτος οἶδα ὁ φύσις , μηδέ ὁ λόγος ἀποξενόω ἀπό ὁ πυρός , εἰμί πηγή καί φάος ὁ θεός , οὖον θέμις εἶπον οὔτε ὁ πηγή ξηρός , οὔτε ὁ φάος Χωρὶς αὐγή , ἵνα μή ἄσοφος καί ἀφεγγής εἰμί ὁ Θεός . ἀΐδιος οὖν εἰμί ὁ πατήρ , ἀνάγκη καί ὁ υἱός ἀΐδιος αὐτός . ὁ γάρ ἄν ἐν ὁ πατήρ νοέω , οὗτος καί ἐν ὁ υἱός αὐτός · οὐ ἀμφίβολος λέγω αὐτός ὁ κύριος , “ πᾶς ὅσος ἔχω ὁ “ πατήρ ἐμός εἰμί . ” τίς τολμάω λέγω ὁ ἀπαύγασμα καί ἀνόμοιος ; οὐκοῦν ὁ ὁ Θεός καί πατήρ ὑπόστασις χαρακτήρ ὑπάρχω ὁ υἱός , ἀδιαλώβητὸν τε καί ἀπαράσσω ὁ θέω ἐν ἑαυτοῦ παραδείκνυμι κάλλος , διαρρήδην εἶπον , “ ἐγώ ἐν ὁ πατήρ “ ὁ πατήρ ἐν ἐγώ εἰμί . καί ὁ ὁράω ἐγώ ὁράω ὁ πατήρ , ” διά αὐτός γάρ καί ἐν αὐτός ὁ ὁ πατήρ φύσις καταθρέω ἄν . καί ὥσπερ εἰμί σοφία καί δύναμις πατήρ , οὕτως ἄν εἰμί καί δόξα ὁ ὁ τίκτω οὐσία , ἄφραστος ἀπαυγάζω , καί ὁ ὅθεν ἐκφύω διά ἑαυτοῦ κατασημαίνω φύσις , καθάπερ τίς ἥλιος βολή , καί φάος ἀπαύγασμα ὁ προΐημι διεκκύπτω οὐσία , καί ὡς ἐκεῖνος λοιπός ὁ ἐκ ὅσπερ εἰμί διά ὁ εἰς ἄκρος ἐμφέρεια καί ταὐτοειδής ποιότης , εὕω μάλα νοέω . ἀλλά οὗτος μέν ἄν τις εἶπον καί πλείων οὗτος ὁ θεομάχος ἀντικαθίστημι . Γρηγόριος Νῦσα εἰς ὁ Ἀβραάμ . ὁ δέ λόγος ἐγώ , καθάπερ τίς πῶλος δυσπειθής καί δυσήνιος , ὁ εὐθύς περιτρέπω καί πολύς κύκλος ἐκ πλάγιος διασκιρτάω , πάλιν εἰς ὁ εὐθύς ἄγω , πόθεν δέ ἄρα καί ἐκτρέπω . Κύριλλος . λέγω ὅτι ὁ μέν ἀρχαῖος ὁ θεός διά μῶσις θεσπίζω καί ὁ προφήτης · ἐγώ δέ γίγνομαι κατά ὁ ὁ προφήτης φωνή διδακτός Θεός . διδάσκαλος γάρ ἔχω αὐτός ὁ ἐκ Θεός Λόγος ἐνανθρωπίζω διά ἐγώ , ὁ ποιητής ὁ αἰών , ὁ ὁ πατρικός δόξα ἀπαύγασμα , ὁ χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις · οὗτος περιοδικός θεωρέω προστίθημι ὁ ἔχω ὅδε εἰμί . Φεραί τε ὁ πᾶς ὁ ῥῆμα ὁ δύναμις αὐτός . Χρυσόστομος . εἶπον ἀνωτέρω ὅτι διά αὐτός ποιέω ὁ πᾶς , ἐνταῦθα δίδωμι αὐτός ὁ αὐθεντία , καί ὁ μετά οὗτος ἅπας κυβερνάω , καί ὅσπερ εἰμί , ὁράω ἴδιος ὁ πατήρ , οὗτος προσάπτω καί ὁ υἱός . διά γάρ οὗτος οὐ ἁπλόος εἶπον , “ φέρω ὁ πᾶς , ” οὐδέ εἶπον ὁ δύναμις αὐτός , ἀλλά προστίθημι “ ὁ καί οὐ ἁπλόος , ἀλλά “ ὁ ῥῆμα ὁ δύναμις . ” πρώην ἐγώ ἄνειμι κατά μικρός καί κατέρχομαι , οὗτος καί νῦν . ἐπεί γάρ ὁ μέγας τίς περί αὐτός εἶπον , ἄναρχος αὐτός ποιέω ὑπολαμβάνω , πρότερος τίθημι ὁ ταπεινός , τότε ἐπάγω . “ φέρω τε ὁ “ πᾶς ὁ ῥῆμα ὁ δύναμις αὐτός · ” ὁ γάρ ῥῆμα μόνος πᾶς διακυβερνάω , οὐ ἄν δήω τις εἰς ὁ παράγω ὁ πᾶς . “ εἶπον ὁ θεός γίγνομαι φάω , ” ὁ Πατήρ φημί ὁ δέ υἱός ὑπακούω · ἀλλά ἰδού καί ἐνταῦθα ῥῆμα αὐτός ποιέω . “ φέρω , ” γάρ φημί , “ ὁ πᾶς , ” τουτέστι κυβερνάω · ὁ διαπίπτω συγκρατέω . ὁ γάρ ποιέω ’τον κόσμος οὐ κακός εἰμί ὁ συγκρατέω . ἀλλά εἰμί δεῖ τίς καί θαυμαστός εἶπον καί μείζων . ὁ γάρ ὁ γίγνομαι εἰς ὁ μή εἰμί μέλλω χωρέω , συνόχωκα καί συνάπτω πρός ἀλλήλων διαστασιάζω , οὗτος εἰμί ὁ μέγας καί πολύς δύναμις τεκμήριον . εἶτα ὁ Εὔκολον δηλόω , οὐ εἶπον κυβερνάω , ἀλλά “ φέρω , ” ἀπό μεταφορά ὁ ἁπλόος ὁ τίς κινέω , καί ποιέω περιφέρω . ἐνταῦθα καί ὁ ὄγκος ὁ κτίσις δείκνυμι μέγας εἰμί , καί ὁ μέγας οὐδείς αὐτός εἰμί . εἶτα πάλιν ὁ ἀπονητί δείκνυμι εἶπον “ ὁ ῥῆμα ὁ “ αὐτός . ” καί καλῶς εἶπον “ ὁ ῥῆμα . ” ἐπεί γάρ ὁ ῥῆμα παρά ἐγώ ψιλός εἰμί δοκέω , δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί ψιλός ἐπί Θεός . ὁ δέ πῶς ὁ ῥῆμα φέρω , οὐκέτι προστίθημι , οὐδέ γάρ δυνατός οἶδα . τοιοῦτος τίς καί Ἰωάννης ποιέω · εἶπον γάρ ὅτι Θεός εἰμί , ἐπάγω ὁ κτίσις ὁ δημιουργία . ὅσπερ γάρ ἐκεῖνος αἰνίζω εἶπον , “ ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος , καί πᾶς διά αὐτός γίγνομαι , ” οὗτος καί οὗτος διά ὁ ῥῆμα καί ὁ εἶπον , “ διά ὅς καί ὁ “ αἰών ποιέω , ἐμφαίνω . καί γάρ καί δημιουργός καί πρό πᾶς εἰμί ὁ αἰών αὐτός δείκνυμι . τίς ἐν ὅταν περί μέν ὁ πατήρ λέγω ὁ προφήτης , " ἀπό ὁ αἰών καί ἠώς ὁ αἰών “ σύ ἐν , περί δέ ὁ υἱός , ὅτι πρό πᾶς εἰμί ὁ αἰών καί ὁ ἅπας δημιουργός , τίς ἄν εἶπον ὁ Χριστομάχος ; μᾶλλον δέ ὅς περί ὁ πατήρ λέγω , ὁ ὑπάρχω πρό ὁ αἰών , οὗτος καί περί ὁ υἱός ὁράω τίς ἄν εἴρω . καί ὅσπερ ἐκεῖνος φημί , “ ζωή εἰμί , ” ὁ διακρατητικός ὁ κτίσις δηλόω , ὅτι πᾶς εἰμί ὁ ζωή , οὗτος καί οὗτος φημί , “ φέρω ὁ πᾶς ὁ ῥῆμα “ ὁ δύναμις αὐτός , ” τουτέστιν ἡνιοχέω , οἰκονομέω , συγκρατέω , καί διαβαστάζω . οὖον γάρ δή μόνος ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί πᾶς παράγω , ἀλλά καί γίγνομαι προνοέω , κἀν Ἕλλην ὁ δημιουργία αὐτός ὁ εἰς αὐτός ἥκω ἀποστερέω αὐτός καί ὁ πρόνοια , μέχρι σελήνη συγκλείω αὐτός ὁ δύναμις . Θεοδώρητος . οὖον γάρ μόνος ὁ πᾶς ποιέω , ἀλλά καί εὐθύνω αὐτός καί κυβερνάω . ὁ δέ ὁ δύναμις ὑπερβολή δείκνυμι , ἐρῶ ἀρκέω αὐτός λόγος εἰς ὁ ἅπας δημιουργία τε καί προμήθεια . αὐτός γάρ εἶπον , καί γίγνομαι · αὐτός ἐντέλλω , καί κτίζω . οὗτος ὁ θεολογία ὁ ἀναμφίλεκτος ὁράω ὁ ὁ Ἄρειος φρονέω , ὁ ἀποστολικός θησαυρός ἐκβάλλω ὅδε ὁ Ἐπιστολή πειράω . ὅς δή χάρις ἐγώ ὁ εὐαγγελϊκός αὐτός συμφωνέω διδασκαλία δείκνυμι . ὁ μέν ὅς θεῖος ἀπόστολος οὗτος ὁ περί ὁ θεῖος διεξέρχομαι φύσις , ἐπί ὁ ἀνθρώπειος μεταβαίνω , διδάσκω ὁ ὁ οἰκονομία μυστήριον . διά ἑαυτοῦ καθαρισμός ποιέω ὁ ἁμαρτία ἐγώ καθίζω ἐν δεξιός ὁ μεγαλωσύνη ἐν ὑψηλός . Χρυσόστομος . εἶπον περί ὁ θαυμαστός ἐκεῖνος καί μέγας ὁ ἄνω2 , λέγω λοιπός καί περί ὁ εἰς ἄνθρωπος αὐτός κηδεμονία . μάλιστα μέν γάρ καί ἐκεῖνος καθολικός εἰμί , ὁ φέρω τε ὁ πᾶς , πλήν ἀλλά οὗτος πολύς μείζων . καί οὗτος δέ καθολικός · ὁ γάρ αὐτός μέρος πᾶς πιστεύω · ἐπεί καί ὁ Ἰωάννης εἶπον ζωή , καί ὁ πρόνοια δηλόω , πάλιν λέγω · “ καί “ εἰμί , ” ὁ αὐτός οὗτος δηλόω . δύο δέ ἐνταῦθα τίθημι ὁ Παῦλος ὁ ὁ Χριστός κηδεμονία τεκμήριον μέγας , ὁ τε καθαρίζω ὁ ἁμαρτία ἐγώ , καί ὁ διά ἑαυτοῦ οὗτος ποιέω . οὖον γάρ ἀλέω πέμπω φημί διακονέω , ἀλλά διά ἑαυτοῦ καθαρισμός ἐργάζομαι . μέγας μέν καί ὁ καθαρίζω , μείζων δέ ὁ διά ἑαυτοῦ · καί πολλαχοῦ ὁράω ὁ Παῦλος ἐπί οὗτος σεμνύνω , οὖον μόνος ἐπί ὁ καταλλαγή ὁ πρός ὁ θεός , ἀλλά καί ἐπί ὁ διά ὁ υἱός οὗτος γίγνομαι · καί γάρ εἰμί μέγας ὁ δῶρον , μείζων δέ γίγνομαι ὁ διά ὁ υἱός . εἶπον δέ ὅτι ποιέω καθαρισμός ὁ ἁμάρτημα , καί ἀναμιμνήσκω ὁ σταυρόω , ταχέως ’τον περί ὁ ἀνάστασις καί ἀνάληψις λόγος ἐπάγω , ἐρῶ , καθίζω ἐν ὁ ὑψηλός . καί ὁράω ὁ σύνεσις αὐτός ὁ ἄφατος , οὐ εἶπον κελεύω καθίζω , ἀλλά καθίζω . τίς δέ εἰμί “ ἐν ὑψηλός ; " ἆρα εἰς τόπος περικλείω ὁ Θεός ; ἀπάγω · ἀλλά ὥσπερ εἶπον ἐν δεξιός , οὐ σχηματίζω αὐτός , ἀλλά ὁ ὁμότιμος δείκνυμι ὁ πρός ὁ πατήρ , οὕτως εἶπον ἐν ὑψηλός , οὖον περικλείω αὐτός ἐκεῖ , ἀλλά ὁ πᾶς δείκνυμι ὑψηλός , καί πᾶς ὑπεραναβαίνω · ὡσεί λέγω , εἰς αὐτός φθάνω ὁ θρόνος ὁ πατρικός . ὥσπερ οὖν ὁ πατήρ ἐν ὑψηλός , οὗτος καί αὐτός . ὁ γάρ συνεδρία , οὐδείς ἕτερος δείκνυμι ὅς ὁ ὁμότιμος . “ καθίζω , ” “ ἐν δεξιός ὁ μεγαλωσύνη . ” ὁράω οἷος ὄνομα χράομαι , ὁ οὐσία αὐτός ὄνομα εὑρίσκω · οὔτε γάρ ὁ μεγαλωσύνη , οὔτε ὁ δόξα , ὁ ὄνομα παρίστημι , ἀλλά βούλομαι μέν εἶπον , οὐ ἔχω δέ εὑρίσκω . καί τίς θαυμαστός εἰμί ἐπί Θεός , ὅστις γε οὐδέ ἐπί Ἄγγελος εὑρίσκω τίς ἄν ὄνομα ὁ οὐσία δηλωτικός , τάχα δέ οὐδέ ἐπί Ψυχή ; οὖον γάρ ἐγώ δοκέω οὗτος ὁ ὄνομα παραστατικός αὐτός ὁ οὐσία αὐτός , ἀλλά ὁ Ψυχή . ὁ γάρ αὐτός καί ψυχή καί Καρδία καί νόος καλέω ὁράω τις ἄν . “ Καρδία γάρ , ” “ καθαρός κτίζω ἐν ἐγώ ὁ Θεός . ” οὖον μόνος δέ οὗτος ἀλλά καί πνεῦμα πολλαχοῦ ὁράω εἄν λέγω αὐτός . κατά ἐγώ μέν οὖν ὁ ἐκ δεξιός καθέδρα ὁ Θεός , ἤτοι ὁ υἱός , ὁ πρός ὁ πατήρ ὁμοτιμία παρίστημι . εἰμί δέ λέγω ὁ αἱρετικός , ὅτι εἶπον “ κάθημαι , ” ἔραμαι αὐτός · τίς οὖν ἵστημι εἶπον ; ἀλλά οὐ ἄν ἔχω δείκνυμι . ἄλλως δέ , οὐ εἶπον ὅτι κελεύω , ἢ προστάσσω , ἀλλά ὅτι εἶπον · καί οὗτος εἶπον διά οὐδείς ἕτερος , ἀλλά ἵνα μή ἄναρχος αὐτός νομίζω καί ἀναίτιος . ὅτι γάρ διά οὗτος εἴρω , δῆλος ἐκ ὁ τόπος ὁ καθέδρα . εἰμί γάρ ἐλάττωσις ἐθέλω δηλόω , οὐ ἄν εἶπον ἐκ δεξιός ἀλλά ἐκ ἀριστερός . Βασίλειος πρός ασφιλοχιος . ὁ γάρ δεξιός , οὖον ὁ κάτω χώρα δηλόω ὡς ὁ οὗτος λόγος , ἀλλά ὁ πρός ὁ ἴσος σχέσις · οὖον σωματικός ὁ δεξιός λαμβάνω , οὗτος γάρ ἄν τίς καί σκαιός ἐπί ὁ Θεός εἰμί , ἀλλά ἐκ ὁ τίμιος ὁ προεδρία ὄνομα ὁ μεγαλοπρεπής ὁ περί ὁ υἱός τιμή παριστάω ὁ λόγος . ὁ τοίνυν ὁ ὁ ἄξιος ὑποδεής διά ὁ φωνή οὗτος δηλόω λέγω , μανθάνω “ ὅτι Χριστός Θεός δύναμις , καί “ Θεός σοφία , ” καί ὅτι εἰκών ὁ Θεός ὁ ἀόρατος , καί ἀπαύγασμα ὁ δόξα , καί ὅτι οὗτος ὁ πατήρ σφραγίζω . ὁ θεός ὀλός ἀυτέω ἑαυτοῦ ἐντυπόω , ὁ τοιοῦτος μαρτυρία ταπεινωτικός εἰμί φημί , ὅς ὥσπερ τις ἀνάρρησις ὁ μεγαλοπρεπής ὁ μονογενής καί ὁ πρός ὁ πατήρ ὁ δόξα ἴσος ἀνακηρύσσω . ἀκούω δέ καί αὐτός ὁ κύριος σαφῶς , ὁμότιμος ἑαυτοῦ ὁ δόξα ὁ πατήρ παριστάω , ἐν ὁ λέγω , “ ὁ ὁράω ἐγώ , “ ὁράω ὁ πατήρ . ” καί πάλιν · “ ὅταν ἔρχομαι ὁ υἱός ἐν ὁ “ δόξα ὁ πατήρ , ” καί “ ἵνα τιμάω ὁ υἱός , καθώς τιμάω ὁ “ πατήρ . ” καί “ θεάομαι ὁ δόξα αὐτός , δόξα ὡς μόνος - “ γένος παρά πατήρ · ” καί “ ὁ μονογενής ὁ ἐάν ἐν ὁ κόλπος ὁ “ πατήρ · “ ὅς ὑμηδὲν πολογησάμενος ὁ χριστομάχος , ὁ ὁ ἐχθρός ἀφορίζω χώρα ὁ υἱός προστίθημι . κόλπος μέν γάρ πατρικός , υἱός καθέδρα πρέπω · ὁ δέ ὁ ὑποπόδιον χώρα , ὁ ἐπιδέω ὁ ὑπόστασις . ἐγώ μέν οὖν , ἐπί ἕτερος ὁ ὁρμή ἔχω , περιτρέχω ὁ μαρτυρία οὗτος ἐφάπτω . ἔξεστι δέ σύ κατά σχολή συνάγω ὁ ἀποδείκνυμι , ὁ ὁ δόξα ὕψος καί ὁ ὁ δύναμις ὑπερέχω ὁ μονογενής καθοράω . καί ὅς εὐγνώμων ἀκροατής , οὐδέ οὗτος μικρός , εἰμί μή τις σαρκικός καί ταπεινός ἐξακούω ὁ δεξιός καί ὁ κόλπος , ὥστε τόπος τε ὁ θεός περιγράφω , καί ἀναπλάσσω σχῆμα καί τύπος , καί σχέσις σωματικός ὁ παραπολύ ὁ ἔννοια ὁ ἁπλόος καί ἤπειρος καί ἀσώματος διά-ὁρίζω . πλήν γε δή , ὅτι ὁ ὁ ἔννοια αὐτός ταπεινός ἐπί τε πατήρ καί υἱός παραπλήσιος . ὥστε οὖον καθαιρέω ὁ υἱός ὁ ἄξιος , ἀλλά προσλαμβάνω ὁ κρίμα ὁ εἰς ὁ θεός βλασφημία ὁ ὁ τοιοῦτος διέξειμι . ἐν ὅς γάρ ἄν κατατολμάω ὁ υἱός , οὗτος ἀνάγκη αὐτός μετατίθημι πρός ὁ πατήρ . ὁ γάρ ὁ πατήρ ὁ ἄνω χώρα εἰς προεδρία ἀποδίδωμι , ὁ δέ μονογενής υἱός ὑποκάθημαι λέγω , πᾶς ἀκολουθέω ἔχω ὁ σωματικός σύμπτωμα ὁ ἑαυτοῦ ἀναπλασμός . εἰμί δέ οὗτος οἰνόπληκτος καί ἐκ φρένιτις παράφορος ὁ νόος ὁ φάντασμα , πῶς εὐσεβής ὁ ὁ φύσις , ὁ δόξα , ὁ ἀξίωμα συνάπτω , μή μετά πατήρ προσκυνέω καί δοξάζω ὁ παρά αὐτός διδάσκω , ὅτι ὁ μή τιμή ὁ υἱός , ἀτιμάω ὁ πατήρ ; τίς γάρ φημί ; τίς δέ Δίκαιος ἔχω ἀπολογία ἐπί ὁ φοβερός δικαστήριον , εἰμί ὁ κύριος σαφῶς ἐπαγγέλλω ἥκω ἐν ὁ δόξα ὁ πατήρ , καί Στέφανος θεάομαι Ἰησοῦς ἵστημι ἐκ δεξιός ὁ Θεός , καί ὁ πατήρ λέγω “ κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ , ” καί Παῦλος ἐν πνεῦμα διαμαρτυρέω περί Χριστός , ὅτι “ εἰμί ἐν δεξιός “ ὁ Θεός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα μαρτυρέω ὅτι “ ἐπίτεξ - “ Θίσεν ἐν δεξιός ὁ μεγαλωσύνη ὁ Θεός , ” ἐγώ ὁ σύνθρονος καί ὁμότιμος ἀπό ὁ πρός ὁ ἴσος σχέσις ἐπί ὁ κάτω καταβιβάζω ; οἴομαι γάρ ὁ μέν στάσις καί ὁ καθίδρυσις ὁ πάγιος ὁ φύσις καί πάντῃ στάσιμος ὑποφαίνω , κατά ὅς καί ὁ Βαρούχ ὁ ἀκίνητος καί ἀμετάθετος ὁ ὁ Θεός διεξαγωγή ἐνδείκνυμι , φημί · ὁ , “ συγκάθημαι εἰς ὁ αἰών . ” καί ἐγώ ἀπόλλυμι ὁ αἰών , ὁ δεξιά δέ χώρα δηλόω ὁ ὁ ἄξιος ὁμότιμος , πῶς οὖν οὖον τολμηρός ὁ κατά ὁ κοινωνία δοξολογία ἀποστερέω , ὡς ἐν μικρός χώρα τιμή τάσσω ἄξιος ; θεοδωριος . ὁ μονογενής ὁ ὁ γεννάω σύνειμι , ὁ ὁ ἅπας δημιουργός τε καί πρύτανις , ὁ ἐν ἑαυτοῦ δείκνυμι ὁ πατήρ , ὅς ἐνανθρωπίζω ὁ ἡμέτερος πραγματεύομαι σωτηρία , καί οὖον διά μόσχος ὅς κριός ἀλλά διά ὁ τίμιος αὐτός αἷμα ἐγώ καθαρίζω , καθίζω ἐν ὑψηλός . οὗτος δέ ἀνθρώπινος εἴρω · ὕψιστος γάρ ἐάν , ταπεινόω ἑαυτοῦ , καί θεός ἄν ἐνανθρωπίζω · οὖον ταπεινός ἐάν ὑψόω , οὐδέ ἄνθρωπος ἐάν , θεός γίγνομαι · ἀλλά ὡς μέν θεός , δεσπότης εἰμί ὁ ὅλος ἀεί , ὡς δέ ἄνθρωπος , προσλαμβάνω δόξα ὅς περ ἔχω ὡς Θεός . “ πατήρ , ” γάρ φημί , “ δοξάζω ἐγώ ὁ δόξα ὅς ἔχω πρό ὁ ὁ κόσμος εἰμί παρά “ σύ , καί αἰτέω οὖον λαμβάνω ὅσπερ οὐ ἔχω , ἀλλά ὅσπερ δείκνυμι . Βασίλειος κατά Ἀπολινάριος . καί ὁ “ κάθημαι ἐκ “ ἐγώ , ” οὐ ἄνθρωπος μέν ὁ ἀξίωμα , ἀλλά Θεός . ἀλλά ἐπεί ὁ ὁ Θεός ἀξίωμα , ἄνθρωπος γίγνομαι ἀξίωμα , ἵνα ὁ ὁ ἄνθρωπος ἀξίωμα , Θεός ἀξίωμα πιστεύω , εἴρω “ κάθημαι ἐκ δεξιός “ ἐγώ , ” καί “ δοξάζω ἐγώ πατήρ ὁ δόξα ὁ ἀΐδιος . ” οὖον χωρίζω ὁ δόξα οὗτος λέγω , ἀλλά ἐν ἄδοξος σῶμα γίγνομαι , ἵνα δείκνυμι οὖον χωρίζω ὁ θεῖος δόξα ὁ ὁ δοῦλος μορφή , ἀλλά οὗτος ἐπιδείκνυμι · διό λέγω , “ καί δοξάζω καί πάλιν δο - “ ξαίνω · ” εἷς ὁ πρό σῶμα καί ἐν σῶμα δόξα δείκνυμι . ὁ αὐτός κατά Ἀρειανός . καί ὁ δεξιός καθέδρα ὁ γνήσιος ὁ υἱός σημαίνω , καί ὁ ὁ θεότης ὁ πατήρ οὗτος εἰμί ὁ υἱός . ὁ τε γάρ ὁ πατήρ βασίλειος βασιλεύω ὁ υἱός ἐπί ὁ αὐτός θρόνος ὁ πατήρ κάθημαι , καί ὁ ὁ πατήρ θεότης θεωρέω , “ Θεός εἰμί ὁ λαός , ” καί “ ὁ βλέπω “ υἱός , βλέπω ὁ πατήρ . ” καί οὕτως εἷς Θεός εἰμί . ἐκ δεξιός οὖν κάθημαι , ἀριστερός οὖον ποιέω ὁ πατήρ , ἀλλά ὅσπερ εἰμί δεξιός καί τίμιος ἐν ὁ πατήρ , οὗτος καί ὁ υἱός ἔχω καί λέγω πᾶς ὅσος ἔχω ὁ πατήρ ἐμός εἰμί . διά οὗτος καί ἐκ δεξιός κάθημαι ὁ υἱός , ὁράω ὁ πατήρ καί αὐτός ἐκ δεξιός , κἀν ὡς ἄνθρωπος γίγνομαι λέγω , “ προοράω ὁ κύριος νάω - “ πίνω ἐγώ , ὅτι ἐκ δεξιός ἐγώ εἰμί διά πᾶς . ” δείκνυμι γάρ πάλιν καί ἐν οὗτος , ὡς ὁ υἱός ἐν ὁ πατήρ , καί ὁ πατήρ ἐν ὁ υἱός . τοσοῦτος ἀγαθός γίγνομαι ὁ ἄγγελος , ὅσος διάφορος παρά αὐτός κληρονομέω ὄνομα . Θεοδβρήτου . καί οὗτος κατά ὁ ἀνθρώπινος εἴρω · ὡς γάρ θεός , ποιητής Ἄγγελος καί δεσπότης Ἄγγελος · ὡς δέ ἄνθρωπος , μετά ὁ ἀνάστασις καί ὁ εἰς οὐρανός ἀνάβασις , ἀγαθός Ἄγγελος γίγνομαι , ἐπεί καί μικρός εἰμί Ἄγγελος διά ὁ πάθημα ὁ θάνατος . ὥσπερ τοίνυν μικρός εἰμί Ἄγγελος ὡς ἄνθρωπος , ἐπεί ἐκεῖνος μέν ἀθάνατος ἔχω φύσις , αὐτός δέ ὁ πάθος ὑπομένω , οὗτος μετά ὁ εἰς οὐρανός ἀνάβασις ἀγαθός Ἄγγελος γίγνομαι . καθίζω γάρ ἐπάνω πᾶς ἀρχή καί ἐξουσία · ποιέω δέ ὁ σύγκρισις καί ἐκ ὁ ὄνομα ὁ θεῖος ἀπόστολος · οὗτος καί ὁ πρός ὁ προφήτης παρεξέτασις ποιέω , υἱός δείκνυμι ὁ δεσπότης Χριστός · οὗτος καί ἐπί ὁ Ἄγγελος ὁ υἱότης μνημονεύω , καί οὗτος δείκνυμι ὁ διάφορος . “ κληρονομέω , ” γάρ φημί , “ διάφορος ὄνομα , ” ὁ ὁ υἱότης δηλαδή · κατά ὁ ἀνθρώπινος δέ εἴρω ὁ “ κληρονομέω · ” ὁ γάρ φύσις υἱός , οὖον κατά χάρις οὗτος λαμβάνω · ἔχω γάρ αὐτός κατά φύσις · ἀλλά ὡς φημί ἤδη , ὁ θεῖον διδάσκω , ἐνταῦθα ὁ περί ὁ οἰκονομία διέξειμι , καί διδάσκω , ὡς αὐτός καί ποιητής πᾶς ὡς θεός , καί κληρονόμος πᾶς ὡς ἄνθρωπος , καί δημιουργός Ἄγγελος ὡς θεός , καί ἀγαθός γίγνομαι οὗτος ὡς ἄνθρωπος , καί φύσις υἱός · καί λαμβάνω οὗτος πάλιν ὡς ἄνθρωπος ὅσπερ ἔχω ὡς Θεός . Ἀθανάσιος κατά Ἀρειανός . Ἀρειανός δέ ὁ ἀποστολικός οὗτος ῥητός ἄνω καί κάτω προφέρω , καί πλανάω περί ὁ διάνοια , νομίζω ἐκ οὗτος κτίσμα καί ποίημα καί εἷς ὁ γενητός εἰμί καί ὁ ὁ Θεός Λόγος . δεῖ δέ ὡς ἐπί πᾶς ὁ θεῖος γραφεύς , οὗτος καί ἐνταῦθα , κατά ὅς εἶπον οὗτος ὁ ἀπόστολος καιρός , καί ὁ πρόσωπον καί ὁ παράδειγμα , διά ὅσπερ γράφω , πιστῶς ἐκλαμβάνω ἵνα μή παρά Ούτος ὁ καί παρά ἕτερος τίς οὗτος ἀγνοέω ὁ ἀναγιγνώσκω , ἔξω ὁ ἀληθινός διάνοια γίγνομαι . οὗτος γάρ ὁ φιλομαθής ἐκεῖνος εὐνοῦχος εἰδοί , παρακαλέω ὁ Φίλιππος , λέγω , “ δήω σύ περί τίς ὁ προφήτης λέγω , περί “ ἑαυτοῦ ἢ περί ἕτερος τις ; ” φοβέω γάρ μή πρόσωπον ἐκλαμβάνω ὁ ἀνάγνωσις , πλανάω ὁ ὀρθός διάνοια · καί ὁ μαθητής δέ ἐθέλω ὁ καιρός ὁ λέγω μανθάνω , παρακαλέω ὁ κύριος λέγω , “ εἶπον ἐγώ πότε οὗτος εἰμί , καί τίς ὁ σημεῖον ὁ “ σός παρουσία ; ” καί αὐτός γάρ ἀκούω παρά ὁ Σωτήρ ὁ περί ὁ τέλος , ἐθέλω μανθάνω καί ὁ καιρός , ἵνα μήτε αὐτός πλανάω , ἀλλά καί ὁ ἄλλος διδάσκω δύναμαι . μανθάνω γοῦν διορθόω μέλλω πλανάω ὁ ἀπό ὁ Θεσσαλονίκη . ὅταν μέν m εἰμί ὁ τοιοῦτος τίς ἔχω καλῶς ὁ γνῶσις , ὀρθός ἔχω καί ὑγιαίνω ὁ ὁ πίστις διάνοια . ἐάν δέ παρά ἕτερος τις ἐκλαμβάνω οὗτος , εὐθύς εἰς αἵρεσις ἐκπίπτω . παρά καιρός οὖν πλανάω , ὁ μέν περί Ὑμέναιος καί Ἀλέξανδρος , λέγω ὁ ἀνάστασις ἤδη γίγνομαι · ὁ δέ Γαλάτης , μετά ὁ καιρός ἀγαπάω ὁ περιτομή · παρά πρόσωπον δέ πάσχω μέχρι νῦν Ἰουδαῖος , νομίζω περί εἷς ἐκ αὐτός λέγω ὁ “ ἰδού ὁ “ παρθένος ἐν γαστήρ ἔχω καί τίκτω υἱός . ” καί ὅταν ὁ “ προφήτης σύ ἀνίστημι ὁ θεός , ” νομίζω περί εἷς ὁ λέγω , ὁ δέ “ ὡς πρόβατον ἐπί σφαγή ἄγω , ” μανθάνω παρά ὁ Φίλιππος , ἀλλά ὑπολαμβάνω περί ὁ Ἠσαΐας λέγω , ὅς περί ἄλλος τις ὁ γίγνομαι προφήτης . τοιοῦτος δή οὖν καί ὁ Χριστομάχος πάθος εἰς μυσαρός αἵρεσις ἐκπίπτω . εἰμί γάρ γιγνώσκω ὁ τε πρόσωπον καί ὁ πρᾶγμα , καί ὁ καιρός ὁ ἀποστολικός ῥητός , οὐ ἄν ὁ ἀνθρώπινος εἰς ὁ θεότης ἐκλαμβάνω τοσοῦτος ἀσεβέω ὁ ἄφρων . οὗτος δέ δυνατός ὁράω , εἰμί ὁ ἀρχή ὁ ανάγνωσμα τις ἐκλαμβάνω . περί ὁ καιρός γάρ κατά ὅς λαλέω ἐγώ ἐν υἱός , ὅτε καί ὁ ἁμαρτία καθαρισμός γίγνομαι , μνημονεύω ὁ ἀποστολικός ῥητός , πότε λαλέω ἐγώ ἐν υἱός , καί πότε γίγνομαι καθαρισμός μετά ὁ προφήτης ἐπί ἔσχατος ὁ ἡμέρα . εἶτα ὁ διήγημα εἰμί περί ὁ καί ἐγώ οἰκονομία , λέγω περί ὁ ἔσχατος καιρός , ἀκόλουθος μνημονεύω , ὅτι μήτε ὁ πρότερος χρόνος σιωπάω ὁ ἄνθρωπος ὁ Θεός . λαλέω γάρ αὐτός διά ὁ προφήτης · καί ἐπεί καί προφήτης διακονέω , καί διά Ἄγγελος ὁ νόμος λαλέω , καί ὁ υἱός δέ ἐπιδημέω , καί ἔρχομαι διακονέω , ἀναγκαῖος ἐπάγω , “ τοσοῦτος ἀγαθός γίγνομαι “ ὁ Ἀηέλων . ” διεξέρχομαι ὅτι ὅσος υἱός διαφέρω δοῦλος , ὁ διακονία ὁ δοῦλος ὁ ὁ υἱός διακονία ἀγαθός γίγνομαι . ὁ διακονία ἄρα κρίνω ὁ ἀπόστολος ὁ τε παλαιός καί καινός , παρρησιάζομαι πρός Ἰουδαῖος γράφω καί λέγω , “ τοσοῦτος κρειτά - “ ὁ γίγνομαι ὁ ἄγγελος . ” Κύριλλος . ὁ μέν γάρ Ἄγγελος ὄνομα λειτουργία εἰμί σημαντικός , οἰκετικός τε ἐγώ ὑπεμφαίνω μέτρον . ὁ δέ γε υἱός ὁ ἐκ πατήρ ὕπαρξις , οὐσιώδης καί φυσικός δηλόω . διά οὗτος γοῦν οὐδέ συγκριτικός εἴρω μείζων ὅς τίμιος · ἵνα μή ὡς περί ὁμογενής οὗτος ἐκεῖνος τίς λογίζομαι · ἀλλά ἀγαθός εἴρω , ἵνα ὁ διαλλάσσω ὁ φύσις ὁ υἱός πρός ὁ γενητός γνωρίζω . καί οὗτος ἔχω ὁ ἀπόδειξις ἐκ ὁ θεῖον γραφεύς , ὁ μέν Δαυίδ ψάλλω , “ κρατύς ἡμέρα εἷς ἐν ὁ “ σύ ὑπέρ χιλιάς . ” ὁ δέ Σολομών ἀναφωνέω , “ κρεω - “ σός σοφία λίθος πολυτελής · ” πῶς γάρ οὐ ἑτεροούσιος καί ἄλλος ὁ φύσις , ὁ σοφία , καί ὁ ἀπό γῆ λίθος ; ποῖος δέ συγγένεια ὁ ἐν οὐρανός αὐλή καί ὁ ἐπί γῆ οἶκος ; οὕτως ἄρα οὐδείς συγγένεια ὁ υἱός πρός ὁ Ἄγγελος εἰμί . μηδείς δέ εἰμί ὁ συγγένεια , οὐ ἄρα συγκριτικός λέγω ὁ “ ἀγαθός , ” ἀλλά διακριτικός διά ὁ διαλλάσσω ὁ οὗτος φύσις ἀπό ἐκεῖνος . καί αὐτός οὖν ὁ ἀπόστολος ὁ “ ἀγαθός ἑρμηνεύω , οὐ ἐν ἄλλος τις , ὅς ἐν ὁ διαφορά ὁ υἱός πρός ὁ γενητός τίθημι λέγω , ὅτι ὁ μέν , υἱός , ὁ δέ , δοῦλος · καί ὁ μέν , ὡς υἱός μετά ὁ πατήρ ἐν δεξιός κάθημαι · ὁ δέ , ὡς δοῦλος παρίστημι καί ἀποστέλλω καί λειτουργέω . οὗτος δέ οὕτως γράφω , οὖον γενητός ἐκ οὗτος ὁ υἱός σημαίνω , οὖς Ἀρειανός , ἀλλά μᾶλλον ἄλλος μέν ὁ γενητός , ἴδιος δέ ὁ πατήρ , ἐν ὁ κόλπος ἐάν αὐτός . καί γάρ καί ὁ γράφω ἐνταῦθα “ γίγνομαι , ” οὖον γενητός σημαίνω ὁ υἱός , ὥσπερ σύ νομίζω . εἰμί μέν γάρ ἁπλόος εἴρω γίγνομαι καί σιωπάω , εἰμί πρόφασις ὁ Ἀρειανός . ἐπεί υἱός προαγορεύω διά ὅλος ὁ περικοπή ἀποδείκνυμι αὐτός ἄλλος εἰμί ὁ γενητός , οὐδέ ὁ γίγνομαι ἀπολελυμένως τίθημι , ἀλλά ὁ ἀγαθός συνάπτω ὁ γίγνομαι . ἀδιάφορος γάρ ἡγέομαι ὁ λέξις · εἰδοί ὡς ἐπί ὁμολογουμένως γνήσιος υἱός ὁ λέγω ὁ γίγνομαι ἴσος ὁ γίγνομαι ὅτι εἰμί ἀγαθός λέγω · ὁ μέν γάρ γενητός οὖον διαφέρω , κἀν λέγω τίς γίγνομαι ὅς ποιέω , ὁ δέ γενητός , δημιούργημα εἰμί , ἀδύνατος λέγω γεννητής · εἰμί μή ἄρα μετά οὗτος μετέχω ὁ γεννητής υἱός , γεννάω καί αὐτός λέγω . οὔτις γε διά ὁ ἴδιος φύσις , ἀλλά διά ὁ μετουσία ὁ υἱός ἐν ὁ πατήρ . καί οὗτος πάλιν οἶδα ὁ θεῖος γραφή , ἐπί μέν ὁ γενητός λέγω “ πᾶς πᾶς διά αὐτός γίγνομαι , ” καί “ πᾶς ἐν σοφία ποιέω . ” ἐπί δέ ὁ υἱός ὁ γεννητής , “ γίγνομαι ὁ Ἰακώβ υἱός ἑπτά καί θυγα - “ τάρας τρεῖς . καί Ἀβραάμ δέ εἄν ἑκατόν ἔτος ὅτε γίγνομαι αὐτός Ἰσαάκ ὁ υἱός αὐτός . οὐκοῦν εἰμί ὁ μέν γενητός ἄλλος εἰμί , ὁ δέ ὁ πατήρ οὐσία μόνος ἴδιος γέννημα ὁ υἱός , ματαιόω ὁ Ἀρειανός ὁ περί ὁ γίγνομαι πρόφασις . κἀν γάρ ἐν οὗτος αἰσχύνω βιάζομαι πάλιν λέγω , συγκριτικός εἴρω ὁ ῥητός , καί διά οὗτος εἰμί ὁ συγκρίνω ὁμογενής . ὥστε ὁ υἱός ὁ ὁ Ἄγγελος εἰμί φύσις , αἰσχύνω μέν προηγουμένως ὡς Οὐαλεντῖνος καί Καρποκράτης φθέγγομαι · ἐάν , ὁ μέν , ὁ Ἄγγελος ὁμογενής εἴρω ὁ Χριστός , ὁ δέ , Ἄγγελος ὁ κόσμος δημιουργός εἰμί φημί . παρά αὐτός γάρ ἴσως μανθάνω καί οὗτος , συγκρίνω ὁ ὁ Θεός Λόγος ὁ Ἄγγελος . ἀλλά ἐντρέπω τοιοῦτος φαντάζω , παρά μέν ὁ ὑμνῳδός λεʹ - γοντος , “ τίς ὁμοιόω ὁ κύριος ἐν υἱός Θεός , καί τίς ὅμοιος σύ ἐν θεός , κύριος ; ” ἀκούω δέ ὅμως ἐάν ἄρα μανθάνω ὡς ἐν μέν ὁ ὁμογενής ὁμολογουμένως φιλέω ὁ ὁ σύγκρισις γίγνομαι , καί οὐ ἐν ὁ ἑτερογενής . οὐδείς γοῦν θεός συγκρίνω πρός ἄνθρωπος , οὐδέ πάλιν ἄνθρωπος πρός ὁ ἄλογος , οὐδέ ξύλον πρός λίθος διά ὁ ἀνόμοιος ὁ φύσις . ἀλλά θεός μέν , ἀσύγκριτος εἰμί πρᾶγμα , ἄνθρωπος δέ πρός ἄνθρωπος συγκρίνω , καί ξύλον πρός ξύλον , καί λίθος πρός λίθος · καί οὐ ἄν τις εἶπον ἐπί οὗτος ὁ ἀγαθός , ἀλλά ὁ μᾶλλον καίω ὁ πλέω . οὕτως Ἰωσήφ ὡραῖος μᾶλλον εἄν παρά ὁ ἀδελφός αὐτός , καί Ῥαχήλ ὁ Λεία · καί ἀστήρ ἀστήρ οὖον ἀγαθός , ἀλλά μᾶλλον διαφέρω ἐν δόξα . ἐπί δέ ὁ ἑτερογενής , ὅταν τίς οὗτος παραβάλλω πρός ἀλλήλων , τότε ὁ ἀγαθός πρός ὁ διαλλάσσω λέγω , καθάπερ ἐπί ὁ σοφία καί ὁ λίθος εἴρω . εἰμί μέν οὖν ἐρῶ εἰμί ὁ ἀπόστολος τοσοῦτος μᾶλλον ὁ υἱός ὁ Ἄγγελος προάγω , ἢ τοσοῦτος μείζων εἰμί , εἰμί ἄν ἐγώ πρόφασις ὡς σνγκρινομενω ὁ υἱός πρός ὁ Ἄγγελος . νῦν δέ λέγω ἀγαθός αὐτός εἰμί , καί τοσοῦτος διαφέρω , ὅσος διΐστημι υἱός δοῦλος , δείκνυμι αὐτός ἄλλος εἰμί ὁ ὁ Ἄγγελος φύσις . λέγω δέ πάλιν αὐτός εἰμί ὁ θεμελιόω ὁ πᾶς , δείκνυμι αὐτός ἄλλος εἰμί πᾶς ὁ γενητός . ἄλλος δέ καί ἑτεροούσιος αὐτός εἰμί , παρά ὁ ὁ γενητός φύσις , ποῖος ὁ οὐσία αὐτός σύγκρισις ὅς ὁμοιότης πρός ὁ γενητός ; διά οὗτος γάρ καί αὐτός ὁ υἱός οὐ εἴρω , “ ὁ Πατήρ ἐγώ ἀγαθός ἐγώ “ εἰμί ; ” ἵνα μή ξένος τίς ὁ ἐκεῖνος φύσις αὐτός ὑπολαμβάνω . ἀλλά “ μείζων ” εἶπον , οὖον μέγεθος τις , οὐδέ χρόνος , ἀλλά διά ὁ ἐκ αὐτός ὁ πατήρ γέννησις · πλήν ὅτι καί ἐν ὁ εἶπον “ μείζων “ εἰμί , ” δείκνυμι πάλιν ὁ οὐσία ὁ ἰδιότης . καί ὁ ἀπόστολος δέ , οὖον ὁ οὐσία προηγουμένως ὁ λόγος διακρίνω ἐθέλω πρός ὁ γενητός λέγω , “ τοσοῦτος ἀγαθός γίγνομαι ὁ Ἄγγελος , ἀσύγκριτος γάρ μᾶλλον δέ ἄλλος εἰμί , ἀλλά πρός ὁ ἔνσαρκος οἰκονομία ὁ λόγος βλέπω καί ὁ τότε γίγνομαι παρά αὐτός οἰκονομία , ἐθέλω δείκνυμι οὐ ὅμοιος εἰμί οὗτος ὁ πρότερος , ἵνα ὅσος ὁ φύσις διαφέρω ὁ προαποστέλλω παρά αὐτός , τοσοῦτος καί πλέω ὁ παρά οὗτος καί διά αὐτός γίγνομαι χάρις , ἀγαθός ὁ διά Ἄγγελος διακονία γίγνομαι . δοῦλος μέν γάρ εἄν ἀπαιτέω μόνος ὁ καρπός1 , υἱός δέ καί δεσπότης χαρίζομαι ὁ ὀφειλή , καί μετατίθημι ὁ ἀμπελών . εἰμί μέν οὖν ἱκανός οὗτος δυσωπέω ὁ μάχομαι πρός ὁ ἀλήθεια . εἶδος ὅτι γράφω “ γίγνομαι κερίττων , ” ὁ “ γενο - “ μένος , ” οὖον ἐθέλω ὡς περί υἱός λέγω , ἴσος ἀκούω ὁ εἰμί , ὅς διά ὁ γίγνομαι ὁ ἀγαθός διακονία ὁ γίγνομαι λαμβάνω καί νοέω ὡς εἶπον , ἀλλά νομίζω ἐκ οὗτος ὁ λέξις γενητός εἴρω ὁ Λόγος , ἀκούω πάλιν . εἰμί μέν ἐκ ὁ Ἄγγελος εἰμί ὁ υἱός , ἵστημι καί ἐπί αὐτός ὡς ἐπί ἐκεῖνος ὁ γίγνομαι καί μηδείς αὐτός κατά ὁ φύσις διαφέρω , ἀλλά εἰμί ὅς καί αὐτός υἱός , ὅς ἐκεῖνος Ἄγγελος . καί κοινός πᾶς καθέζομαι ἐκ δεξιός ὁ πατήρ , ὅς μετά πᾶς καί ὁ υἱός παρίστημι ὡς λειτουργικός πνεῦμα , εἰς διακονία ἀποστέλλω καί αὐτός ὁ ὅμοιος ἐκεῖνος . εἰμί δέ διίστημι ὁ υἱός ὁ Παῦλος ἀπό ὁ γενητός λέγω , “ τίς γάρ εἶπον ποτέ ὁ Αγγός - “ λάω , υἱός ἐγώ εἰμί σύ , ἐγώ σήμερον γεννάω σύ ; ” καί πάλιν · “ ἐγώ εἰμί αὐτός εἰς πατήρ , καί αὐτός εἰμί ἐγώ εἰς υἱός . ” Χρυσόστομος . ὁ γίγνομαι ἐνταῦθα , ἀντί ὁ ἀποδείκνυμι εἶπον · εἶτα καί ἰσχυρίζομαι πόθεν , ἀπό ὁ ὄνομα . ὁράω ὅτι οἶδα ὁ υἱός ὄνομα ὁ γνησιότης δηλόω . καί μήv εἰμί μή γνήσιος εἰμί , καί ἐκ αὐτός , οὐ ἄν οὗτος εἶπον , οὐδέ ἰσχυρίζομαι . εἰμί γάρ χάρις εἰμί υἱός , οὖον μόνος οὖον διάφορος , ἀλλά καί μικρός εἰμί Ἄγγελος . πῶς ; ὅτι καί ἄνθρωπος Δίκαιος καλέω υἱός , καί ὁ υἱός ὄνομα , ἄν μή γνήσιος εἰμί , οὐ ἰσχύω δείκνυμι ὁ διάφορος . νῦν δέ δηλόω , ὅτι διαφορά εἰμί τίς κτίσμα καί δημιουργός , ὁ μέν Ἄγγελος λειτουργός , ὁ δέ υἱός ὀνομάζω . οὗτος δέ εἰς ὁ σάρξ εἴρω . ὁ γάρ “ ἐγώ εἰμί αὐτός εἰς “ πατήρ , καί αὐτός εἰμί ἐγώ εἰς υἱός , ” ὁ ἐνανθρώπησις ἑστία παραστατικός . ὁ δέ υἱός ἐγώ εἰμί σύ , οὐδείς ἕτερος δηλόω , ὅς ὅτι ἐκ αὐτός εἰμί · καί ὁ “ ἐγώ σήμερον γεννάω σύ , ” δοκέω ἐγώ καί οὗτος εἰς ὁ σάρξ εἴρω · ὅταν γάρ αὐτός ἐπιλαμβάνω , πᾶς λοιπός ἀδεῶς φθέγγομαι · καί γάρ ὁ σάρξ κοινωνέω ὁ ὑψηλός , ὥσπερ οὖν καί ὁ θεότης ὁ ταπεινός · ὁ γάρ ἄνθρωπος γίγνομαι μή ἀπαξιόω , καί ὁ πρᾶγμα μή παραιτέομαι , πῶς ἄν ὁ ῥῆμα παραιτέομαι ; ὅτι δέ κατά ὁ ἀνθρώπινος οὗτος εἴρω , δῆλος . μέλλω γάρ χρόνος ὁ “ εἰμί , ” καί ὁ “ εἰμί ἐγώ · ” καί μέν ὅς καί ὁ “ σήμερον γεννάω σύ , ” οὖον ὁ αἰώνιος δῆλος γέννησις , ἀλλά ὁ ὁ χρόνος συζεύγνυμι . Ἀθανάσιος κατά Ἀπολινάριος . ὥστε οὖον πάντως ὁ ποιητής ὁ Ἄγγελος Λόγος ἀγαθός γίγνομαι , ὡς κακός ἐάν ποτέ , ἀλλά ὁ μορφή ὁ δοῦλος , ὅς αὐτός ὁ Λόγος ἰδιοποιέω , φυσικός γεννάω ἀγαθός , ἀνατέλλω ἐκ ὁ ὁ πρωτόπλαστος γένεσις , καί ἐγώ προσοικειόω , ὡς εἴρω πρός ὁ ἅγιος , καί οἰκειόω ὁ Θεός , καί Θεός κατά φύσις γίγνομαι ἴδιος , οὐ ὁμοούσιος εἰμί ὁ σάρξ ὁ ὁ Λόγος θεότης ὡς συναΐδιος , ἀλλά ἴδιος κατά φύσις γίγνομαι καί ἀδιαίρετος κατά ἕνωσις ἐκ σπέρμα Δαυίδ καί Ἀβραάμ , ἐκ ὅς καί ἐγώ γίγνομαι . ὁ οὖν ἐν αὐτός ἀνατέλλω ὁ δοῦλος μορφή ἀγαθός Ἄγγελος ὅς καί πᾶς ὁ κτίσις ἐπιδείκνυμι . ἐπεί εἰκών εἰμί ὁ Θεός ὁ ἀόρατος , γίγνομαι καί πρωτότοκος πᾶς ὁ κτίσις . διό καί ἐν αὐτός κτίζω ὁ πᾶς , καί ἐν αὐτός ὁ πάθος γίγνομαι · καί αὐτός εἰμί ὁ ἐλευθερωτής ὁ πάθος καί ὁ θάνατος , καί διά αὐτός ὁ πᾶς γίγνομαι , “ καί αὐτός εἰμί ὁ κεφαλή ὁ σῶμα ὁ “ ἐκκλησία , ὅς εἰμί πρωτότοκος ἐκ ὁ νεκρός , ἵνα γίγνομαι , ” φημί “ ἐν πᾶς αὐτός πρωτεύω . ” Ἀθανάσιος κατά Ἀρειανός . ἐνταῦθα τίς οὐ εἰμί φανερός , ὡς οὐ ἐπί ὁ οὐσία ὁ Λόγος λέγω ὁ γίγνομαι , ἀλλά ἐπί ὁ διά ὁ n γίγνομαι διακονία ; αὐτός γάρ Λόγος ἐάν γίγνομαι σάρξ · οὗτος γίγνομαι ἄνθρωπος , γίγνομαι τοσοῦτος ἀγαθός ἐν ὁ διακονία , ὁ διά ὁ Ἄγγελος γίγνομαι διακονία , ὅσος διαφέρω δοῦλος , υἱός καί δημιουργός ὁ δημιουργέω . ὥστε παύω ἐπί ὁ οὐσία ὁ υἱός λαμβάνω ὁ “ γε - “ νέομαι . ” οὐ εἰμί γάρ ὁ γενητός · καί γνώω ὅτι ὁ διακονία καί ὁ γίγνομαι οἰκονομία , σημαντικός εἰμί ὁ “ γίγνομαι . ” πῶς δέ γίγνομαι ἀγαθός ἐν ὁ διακονία , ἀγαθός ἐάν ὁ φύσις παρά ὁ γενητός , δείκνυμι ὁ προερέω . καί ὅτι οὖον ὁ οὐσία αὐτός σημαίνω γίγνομαι ὁ Παῦλος , ὁ εἰδοί αὐτός υἱός καί σοφία , καί ἀπαύγασμα , καί εἰκών ὁ πατήρ , ἀλλά εἰς ὁ ὁ διαθήκη διακονία ὁ γίγνομαι λογίζομαι κατά ὅς ὁ ποτέ βασιλεύω θάνατος καταργέω . καί κατά οὗτος δέ ἀγαθός ὁ διά αὐτός διακονία γίγνομαι , “ ὅτι καί ὁ ἀδύνατος “ ὁ νόμος , ἐν ὅς ἀσθενέω διά ὁ σάρξ , ὁ θεός ὁ ἑαυτοῦ υἱός “ πέμπω ἐν ὁμοίωμα σάρξ ἁμαρτία , καί περί ἁμαρτία , “ κατακρίνω ὁ ἁμαρτία ἐν ὁ σάρξ , ” ἐξίστημι ἀπό αὐτός ὁ παράπτωμα , ἐν ὅς διά πᾶς αἰχμαλωτίζω ὥστε μή δέχομαι ὁ θέω νόος · ὁ δέ σάρξ δεκτικός ὁ Λόγος κατασκευάζω , ποιέω ἐγώ μηκέτι κατά σάρξ περιπατέω ἀλλά κατά πνεῦμα , ὡς λέγω ἐγώ , “ ἐγώ δέ , οὐ εἰμί ἐν σάρξ ἀλλά ἐν “ πνεῦμα . ” καί ὅτι “ ἔρχομαι ὁ ὁ Θεός υἱός εἰς ὁ κόσμος , “ οὐ ἵνα κρίνω ὁ κόσμος , ἀλλά ἵνα πᾶς λυτρόω , καί “ σῴζω ὁ κόσμος διά αὐτός . ” τότε γάρ ὡς ὑπεύθυνος ὁ κόσμος κρίνω ὑπό ὁ νόμος · ἄρτι δέ ὁ Λόγος εἰς ἑαυτοῦ δέχομαι ὁ κρίμα , καί ὁ σῶμα πάσχω ὑπέρ πᾶς , σωτηρία ὁ πᾶς χαρίζομαι . οὗτος δέ βλέπω κράζω ὁ Ἰωάννης λέγω · “ ὁ νόμος διά μῶσις δίδωμι , ὁ χάρις καί ὁ ἀλήθεια διά Ἰησοῦς Χριστός γίγνομαι . ” ἀγαθός δέ ὁ χάρις ἢ ὁ νόμος , καί ὁ ἀλήθεια παρά ὁ σκιά . ὁ δέ ἀγαθός οὐ οἷος τε διά ἕτερος τις γίγνομαι , ἢ διά ὁ υἱός ὁ κάθημαι ἐν δεξιός ὁ πατήρ . θεάομαι γοῦν ὁ διά ὁ Χριστός χάρις , καί ἐπιγιγνώσκω καί ἐκ ὁ ἔργον μαρτυρέω αὐτός , ὅτι ὁ μέν γενητός ἄλλος εἰμί , μόνος δέ αὐτός υἱός ἀληθινός . ὁ νόμος διά Ἄγγελος λαλέω , καί οὐδείς τελειόω , δήω ὁ ὁ Λόγος ἐπιδημία ὡς εἴρω ὁ Παῦλος · ὁ δέ ὁ Λόγος ἐπιδημία τελειόω ὁ ἔργον ὁ πατήρ · καί τότε μέν ἀπό Ἀδάμ μέχρι μῶσις ὁ θάνατος βασιλεύω , ὁ δέ ὁ Λόγος παρουσία καταργέω ὁ θάνατος · καί οὐκέτι ἐν ὁ Ἀδάμ πᾶς ἀποθνῄσκω · ἐν δέ ὁ Χριστός πᾶς ζῳοποιέω . καί τότε μέν ἀπό Ἀδάμ ὁ μέχρι Βηρσαβεέ ὁ νόμος καταγγέλλω , καί ἐν μόνος ὁ Ἰουδαῖος γνωστός εἰμί ὁ Θεός . νῦν δέ “ πᾶς ὁ γῆ πληρόω ὁ “ περί Θεός γνῶσις , ” καί πληρόω ὁ “ εἰμί “ Θεός . ” καί τότε μέν τύπος εἰμί ὁ δείκνυμι · ἄρτι δέ ὁ φανερόω . εἰκότως οὖν ὁ “ ἀγαθός , ” ὁ κύριος ὁ ἀγαθός καί ἄλλος παρά ὁ γενητός τυγχάνω . ἀγαθός γάρ ὁ διά αὐτός θυσία , ὁ ἐν αὐτός Ἐλπὶς , ὁ διά αὐτός ἐπαγγελία , οὐ ὡς πρός μικρός μέγας συγκρίνω , ἀλλά ὡς ἄλλος πρός ἄλλος ὁ φύσις τυγχάνω . ἐπεί καί ὁ οὗτος οἰκονομέω ἀγαθός ὁ γενητός εἰμί . ὥστε ὁ γίγνομαι ἀγαθός ἀκούω , μή ἀρχή τις ὁ γίγνομαι ἐπινοέω ὁ Λόγος , μηδέ ὅλως ἐκ οὗτος γενητός αὐτός φαντάζω , ἀλλά ἐπί ὁ διακονία καί οἰκονομία ὅτε γίγνομαι ἄνθρωπος νοέω ὁ λέγω · ὅτε γάρ ἔρχομαι ἵνα διακονέω , καί πᾶς σωτηρία χαρίζομαι , τότε ὁ ὑπέρ ἀμάω αὐτός οἰκονομία ἀγαθός γίγνομαι ὁ Ἄγγελος · καί ὁ “ γίγνομαι ” οὖον ὁ οὐσία ὁ Λόγος γενητός σημαίνω , ἀλλά ὁ γίγνομαι ἐκ ὁ ἐνανθρώπησις πρός ἐγώ εὐεργεσία . ὅταν δέ πάλιν εἰσάγω ὁ πρωτότοκος εἰς ὁ οἰκέω , λέγω , καί προσκυνέω αὐτός πᾶς ἄγγελος Θεός . ὁ μέν Κύριος ὁ παρουσία αὐτός ὁ ἔνσαρκος , ἔξοδος καλέω , ὡς ὅταν λέγω “ ἐξέρχομαι ὁ σπείρω , ” καί πάλιν “ ἐγώ ἐκ ὁ Πα - “ Τρος ἐξέρχομαι καί ἥκω . ” ὁ δέ Παῦλος νῦν εἴσοδος ὁ ὁ σάρξ ὀνομάζω ἀνάληψις . εἴσοδος δέ ὅταν ἀκούω , μή τόπος νομίζω μετάβασις , ἀλλά οἰκονομία συγκατάβασις . ὁ γάρ πανταχοῦ πάρειμι καί ὁ πᾶς πληρόω , ποῦ ἄν εἰσέρχομαι ; ἀλλά ὁ διά ὁ οἰκονομία φανέρωσις οὗτος καλέω . τίς δέ δήποτε περί ὁ αὐτός διάφορος ὁ λόγος χράομαι , καί κατά τίς οὕτως εἴρω , δῆλος εἰμί καί ἀπό αὐτός ὁ σημαίνω · ὁ μέν γάρ Χριστός , ἔξοδος ὁ ἑαυτοῦ παρουσία εἰκότως καλέω · ἔξω γάρ εἰμί ὁ Θεός . καί καθάπερ ἐν ὁ βασίλειος ὁ δεσμώτης προσκρούω ὁ βασιλεύς ἔξω ἵστημι · ὁ δέ βούλομαι αὐτός καταλλάσσω , οὐ ἔνδον οὗτος εἰσάγω , ἀλλά αὐτός ἔξειμι2 ἔξω οὗτος διαλέγω , ἠώς ἄν αὐτός καθίστημι ἄξιος ὁ ὄψις ὁ βασιλεύς εἰσάγω , οὗτος καί ὁ Χριστός ποιέω · ἐξέρχομαι γάρ πρός ἐγώ , τουτέστι σάρξ ἀναλαμβάνω , καί διαλέγω ὁ παρά ὁ βασιλεύς , οὕτως ἐγώ εἰσάγω , καθαρίζω ὁ ἁμάρτημα καί καταλλάσσω · διά οὗτος ἔξοδος ὁ τοιοῦτος καλέω . ὁ δέ Παῦλος εἴσοδος ὁ οἰκονομία ὀνομάζω , ἀπό μεταφορά ὁ τις κληρονομία παραλαμβάνω καί κτῆσις · ὁ γάρ εἶπον “ ὅταν δέ πάλιν εἰσάγω ὁ πρωτότοκος εἰς ὁ οἰκέω , ” οὗτος εἰμί δηλόω , ὅταν ἐγχειρίζω αὐτός ὁ οἰκέω , τότε γάρ αὐτός κτίζω πᾶς , ὅτε καί γιγνώσκω · πλήν οὖον περί ὁ Θεός Λόγος οὗτος λέγω , ἀλλά περί ὁ κατά σάρξ εἰκότως · εἰμί γάρ “ ἐν ὁ κόσμος εἰμί ” κατά ὁ Ἰωάννης , “ καί ὁ κόσμος διά αὐτός γίγνομαι , πῶς ἑτέρως ἄν εἰσάγω ἀλλά ὅς ἐν σάρξ ; ὅτε δέ εἰσβαίνω εἰς ὁ κόσμος ὁ ὑπάρχω ἐν αὐτός , ὅς ὅτε γίγνομαι ἐκ γυνή κατά σάρξ , καί κόσμος χρηματίζω μέρος , ὁ ὑπέρ πᾶς ὁ κτίσις , οὐ ἀποβάλλω ὅσπερ εἰμί , προσλαμβάνω δέ μᾶλλον ὅσπερ οὐ εἰμί , ὁ διά ἐγώ ἄνθρωπος καί ἐκ γυνή , ὁ ἐν ὁ κατά ἐγώ καί ὑπέρ πᾶς ὁ κτίσις , ὁ ἐλεύθερος καί ἐν δοῦλος μορφή , ὁ ἐν ὕφεσις ὁ κατά ἐγώ , καί ἐν ὁ ὁ θεότης ὑπεροχή , ὁ ἑαυτοῦ καθίημι πρός κένωσις , καί ἐκ ὁ ἴδιος πλήρωμα διανέμω ὁ ἅγιος ὁ ἀγαθός , ὁ ἑαυτοῦ ταπεινόω καί σύνθρονος ὁ πατήρ , ὁ προσκυνέω μετά ἐγώ ἀνθρώπινος , καί προσκυνέω θεῖος , οὐ ἐν γῆ μόνος ἀλλά καί ἐν οὐρανός · “ ὅταν γάρ , ” φημί , “ εἰσάγω ὁ πρωτότοκος εἰς ὁ οἶκος - “ μένω , λέγω , καί προσκυνέω αὐτός πᾶς Ἄγγελος Θεός . ” τίς εἰσβαίνω ὁ οἰκέω ; τίς δέ ὅλως εἰσκομίζω τρόπος ; οὖον παρά πᾶς κτίσις προσκυνέω ; μυσταγωγέω ἐγώ , Ἰωάννης μακάριος , λέγω , “ ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος , καί ὁ Λόγος “ εἰμί πρός ὁ θεός , καί θεός εἰμί ὁ Λόγος · οὗτος εἰμί ἐν ἀρχή πρός ὁ θεός , πᾶς διά αὐτός γίγνομαι . ἀλλά ὅτι μέν ἐκ ὁ Θεός καί πατήρ ἀπόρρητος ἔχω ὁ γέννησις ὁ ἐκ αὐτός Λόγος , Θεός τε εἰμί κατά φύσις καί δημιουργός ὁ ὅλος , μανθάνω ἐν οὗτος . πῶς οὖν εἰσβαίνω εἰς ὁ οἰκέω , ὅς πῶς γίγνομαι πρωτότοκος ὁ μονογενής , ἐπιφέρω ὁ μετά σάρξ οἰκονομία ὁ ἀφήγησις , καί δή καί φημί , “ καί ὁ Λόγος σάρξ γίγνομαι , καί σκηνόω ἐν “ ἐγώ , ” ὅς νῆψις ἁγιοπρεπής . ἐπεί γάρ φημί σάρξ γίγνομαι ὁ ὁ Θεός Λόγος , ἵνα μή τις ὑπολαμβάνω τροπή αὐτός ὑπομένω καί εἰς ὁ ὁ σάρξ μεταποιέω φύσις , ἐπιφέρω εὐθύς , “ καί σκηνόω ἐν ἐγώ . ” οὐκοῦν μένω ἀναλλοίωτος ὡς θεός , πλήν κοινωνέω σάρξ καί αἷμα κατά ἐγώ . σάρξ δέ φημί ἑνόω ὁ Λόγος ψυχή ἔχω ὁ λογικός · ἵνα ὥσπερ εἰμί ἐν θεότης τέλειος , οὗτος καίω ἐν ἀνθρωπότης τέλειος εἰμί . γίγνομαι γάρ ἄνθρωπος οὐ ἵνα μόνος προνοέω σάρξ , ἀλλά ἵνα καί αὐτός ἐγώ ἀνασῴζω ὁ ψυχή , ἀπαλλάσσω τε οὗτος καί θάνατος καί ἁμαρτία · καί ὁ ἰδίσοτητι φυσικός ὁ οἰκέω ἅπας διαφέρω , ἔξω τε αὐτός ὑπάρχω κατά φύσις ἴδιος , καθό νοέω θεός , εἰσβαίνω εἰς αὐτός μέρος κόσμος φαίνω ὡς ἄνθρωπος . πλήν οὖον διά οὗτος ὁ θεῖος ἀπόλλυμι n δόξα . προσκυνέω γάρ ὡς μονογενής , κἀν εἰμί καλέω πρωτότοκος , ὅσπερ εἰμί ἐναργής ὁ ὁ ἀνθρωπότης μέτρον , ὅτι μάλιστα πρέπω . ἆρα οὖν ὡς ἄνθρωπος μόνος προσκυνέω ὁ Ἐμμανουήλ ; μή γίγνομαι . λῆρος γάρ οὗτος καί ἀπάτη καί πλάνησις . διαφέρω δέ κατά οὐδείς ὁ τῆ κτίζω λατρεύω παρά ὁ κτίζω καί ποιητής , εἰμί ὡς ἄνθρωπος ψιλός καί εἷς ὁ κατά ἐγώ προσφέρω ὁ προσκύνησις ὁ Ἐμμανουήλ . καί αὐτός δέ ὁ Ἄγγελος ὁ ἄνω πληθύς ὁ εἰς οὗτος μανία ἥκω συντάσσω προστάσσω γαρ προσκυνέω αὐτός . ἄρα οὖν οὐ ἐννοέω ὅτι ἐν πρόσληψις σάρξ καί αἷμα γίγνομαι ὁ υἱός , οὐδείς ἥσσων εἰμί θεός , καί οὗτος ὑπάρχω ἐπιγιγνώσκω παρά ὁ ἄνω τάγμα . εἰμί γάρ εἶμι οὐ εἰμί θέω ὁ ἄνω δύναμις , οὐδέ φύσις καί ἀληθής υἱός , ὁ ἐκ σπέρμα Δαρὶδ κατά σάρξ , πῶς ἄν ἀνέχω προσκυνέω αὐτός ; οὔκουν ὅς προσκυνέω Ἄγγελος μή ἀτιμάζω αὐτός , ἕτερος εἰναι λέγω υἱός κατά μόνος καί ἰδικός . πιστεύω δέ μᾶλλον ὡς εἰς καί μόνος εἰμί Ἰησοῦς Χριστός . ὁ αὐτός ἐκ πατήρ θεῖος κατά ὁ ἄφραστος γέννησις , καί ἐκ γυνή κατά σάρξ , διά ὁ πρός ἐγώ ὁμοίωσις . προσκυνέω ὡς θεός κατά φύσις , καί ἐν ὁ κατά ἐγώ φαίνω σχῆμα , ὁ ἄμφω εἰς ἑνότης συνδρομή οὐ ἀνίκανος ἔχω πρός ὁ ἀφανίζω τυγχάνω ὁ ἔστω ὅτε λυπέω εἰς μόνος ἐγώ ἀνθρωπότης ὑποψία . προσλαμβάνω γάρ ὁ ὁ Λόγος φύσις ὁ ἀνθρώπινος , οὐ ἀνθρωπότης εἰμί ψιλός , νικάω δέ μᾶλλον ἴδιος δόξα ὁ προσλαμβάνω , ἐν ἀκλόνητος σῴζω διαμονή ὁ θεοπρεπής ὑπεροχή . οὗτος φρονέω ὁ μαθητής προσκυνέω λέγω · “ ἀληθής Θεός υἱός εἰμί . ” καίτοι βάδην εἶμι βλέπω καί ἐν σάρξ κατά ἐγώ . ἐπί ἄκρος γάρ δή διαθέω κῦμα παράδοξος ὡς Θεός . ἐράομαι δέ ἴσως ὁ τῆ τοιόσδε δόξα μάχομαι , καί τίς εἰμί ὁ λέγω πρός ὁ ἐκ Σαμάρεια γυνή , “ ἐγώ προσκυνέω ὅς οἰδέω - “ μέν ; ” εἶτα πῶς εἰμί προσκυνητός ὁ ὁ προσκυνέω συντάσσω ; ἐγώ δέ φημί ἄν , ὅτι ὁ τίς εἄν ὅλως ἐπί Χριστός λέγω , ἀμαθής . μερίζω γάρ οὐδαμῶς . ὁ δέ ὁ γύναιον προσλαλέω , ὁ εἷς τε καί μόνος Κύριος εἰμί Ἰησοῦς Χριστός , ἐκ ὁ προσκυνέω ἀνθρωπότης , καί ἐκ ὁ προσκυνέω θεότης , ὁ εἰμί τε καί ὀνομάζω θεός ὁμοῦ καί ἄνθρωπος ἀληθής ἔχω ἐν ἑαυτοῦ . ἀμελέω ὅς μέν εἰμί θεός , νοέω εἄν ὑπάρχω αὐτός ὁ ὁ δόξα Κύριος , ὅς δέ γίγνομαι ὁ κατά μέθεξις Θεός δοξάζω ἄνθρωπος , δήω καί δόξα , λέγω “ πατήρ δοξάζω σύ ὁ υἱός . ἀλλά “ εἷς Κύριος , εἷς πίστις , εἷς βάπτισμα , ” κατά ὁ γράφω . ὥσπερ οὖν εἰμί εἷς πίστις ὁ ἐν Χριστός , καί εἷς ἀληθής ὁ βάπτισμα , καί ὅς βαπτίζω καί πιστεύω ἐγώ εἰς πατήρ καί υἱός καί Ἅγιον πνεῦμα , κατά ὁ αὐτός οἴομαι λόγος , εἷς προσκύνησις ὁ πατήρ καί ἐνανθρωπίζω υἱός καί ἅγιος πνεῦμα . ἐξωθέω γάρ οὐδαμῶς ὁ προσκυνέω , πρός τε ἐγώ αὐτός καί ὁ ἅγιος Ἄγγελος ὁ μονογενής διά ὁ ὁ ἀνθρωπότης μικροπρεπής , καί εἰμί γίγνομαι σάρξ , τουτέστιν ἄνθρωπος · ἀδιάσπαστος γάρ ὁ ἕνωσις διατηρέω ἐθίζω , ὁ αὐτός εἰμί πιστεύω καί μονογενής καί πρωτότοκος . μονογενής μέν , ὡς ἐκ Θεός πατήρ λόγος καί ἐκ ὁ οὐσία αὐτός φαίνω · πρωτότοκος δέ αὖος , καθό γίγνομαι ἄνθρωπος , καί ἐν πολύς ἀδελφός . Οὐκῦν πλανάω ὁ ἄνω δύναμις προσκυνέω αὐτός κελεύω - Μεναί . “ προσκυνέω , ” γάρ φημί , “ αὐτός πᾶς Ἄγγελος “ Θεός . ” καί ἐγώ ἐπισημαίνω ὅτι ἐπειδάν μέγας τίς καί ὑψηλός μέλλω λέγω ὁ Παῦλος , προκατασκευάζω καί ποιέω αὐτός εὐπαράδεκτος . σκοπέω δέ , εἶπον ἀνωτέρω , ὅτι οὖον διά προφήτης λαλέω ἐγώ , ἀλλά διά ὁ υἱός . δείκνυμι ὅτι ἀγαθός Ἄγγελος ὁ υἱός , καί ἀπό ὁ ὄνομα δέ οὗτος κατασκευάζω , καί ἀπό ὁ ὁ πατήρ ποιέω εἰσάγω ὁ υἱός · λοιπός ἐνταῦθα καί ἀπό ἕτερος κατασκευάζω . ποῖος δή οὗτος ; ἀπό ὁ προσκύνησις . οὗτος δέ καί ὅσος ἀγαθός εἰμί δείκνυμι · ὅσος γάρ δεσπότης δοῦλος . διό καί ὡσανεί τις εἰσάγω τις εἰς οἰκίον βασιλεύς ὁ προίστημι αὐτός εὐθύς κελεύω προσκυνέω αὐτός οὗτος καί αὐτός ποιέω περί ὁ κατά σάρξ λέγω ὁ ἐν κόσμος εἰσαγωγή , καί “ ὁ προσκυνέω αὐτός πᾶς ἄγγελος Θεός , ” διά οὗτος ἐπάγω . θεοδωριος . ὡς ἀμφότερος ὁ οἰκονομία αἰνίσσομαι , καί ὁ εἰσάγω ὁ πρωτότοκος , καί πρός οὗτος , ὁ “ προσκυνάω - “ τωθάζω . ” ὁ γάρ φέρω ὁ πᾶς ὁ ῥῆμα ὁ δύναμις αὐτός , καί ὁ αἰών ποιητής καί δημιουργός , πόθεν εἰς ὁ οἰκέω εἰσέρχομαι ; πῶς δέ πρωτότοκος ὁ μονογενής ; εἰμί δέ καί μετά ὁ ἐν αὐτός ὁ Ἄγγελος προσκυνέω , πρό ὁ ἐνανθρώπησις οὗτος αὐτός ὁ τιμή οὖον προσφέρω ; ἀλλά καί πανταχοῦ εἰμί ὡς θεός , καί εἰς ὁ οἰκέω εἰσέρχομαι ὡς ἄνθρωπος , οὗτος καί ὁ θεσπέσιος εἴρω Ἰωάννης , “ ἐν ὁ κόσμος εἰμί , καί ὁ κόσμος “ διά αὐτός γίγνομαι , καί ὁ κόσμος αὐτός οὐ γιγνώσκω . εἰς ὁ ἴδιος “ ἔρχομαι , καί ὁ ἴδιος αὐτός οὖον παραλαμβάνω . ” ἐναντίος δέ πως οὗτος εἰμί δοκέω . εἰμί γάρ ἐν ὁ κόσμος εἰμί , πῶς ἔρχομαι ; εἰμί δέ ἔρχομαι , πῶς ἐν ὁ κόσμος εἰμί ; ἀλλά καί ἐν ὁ κόσμος εἰμί ὡς θεός , καί ἔρχομαι ὡς ἄνθρωπος · οὗτος καί μονογενής εἰμί ὡς θεός , καί πρωτότοκος ὡς ἄνθρωπος ἐν πολύς ἀδελφός . οὕτως ἀεί ὁ σέβας παρά ὁ Ἄγγελος δέχομαι . εἰμί γάρ ἀεί Θεός . προσκυνέω δέ αὐτός ὡς ἄνθρωπος , οὖον μόνος ἄνθρωπος , ἀλλά καί Ἄγγελος . ἄρα Ἄγγελος μόνος , οὐ δέ καί ἄλλος δύναμις ; ἀπάγω · ἀκούω γάρ ὁ ἑξῆς . καί πρός μέν ὁ Ἄγγελος λέγω · ὁ ποιέω ὁ Ἄγγελος αὐτός πνεῦμα , καί ὁ λειτουργός αὐτός πυρός φλόξ · πρός δέ ὁ υἱός , ὁ θρόνος σύ ὁ θεός , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . Χρυσόστομος . ὁράω ὁ μέγας διαφορά , ὁ μέν γάρ χτιστός , ὁ δέ ἄκτιστος . καί διατί πρός μέν ὁ Ἄγγελος εἶπον ὁ ποιέω , πρός δέ ὁ υἱός οὐ εἶπον ὁ ποιέω ; καί ὅς ἐν-εἰμί ὁ διαφορά οὕτως εἶπον , ὅτι πρός μέν ὁ Ἄγγελος αὐτός λέγω , “ ὁ ποιέω ὁ “ Ἄγγελος αὐτός πνεῦμα , ” πρός δέ ὁ υἱός , “ Κύριος κτίζω “ ἐγώ . ” καί πάλιν , “ κύριος αὐτός καί Χριστός ποιέω ὁ Θεός . ” ὅτι οὔτε ἐκεῖνος περί ὁ υἱός εἴρω , οὔτε οὗτος περί ὁ Θεός Λόγος , ἀλλά περί ὁ κατά σάρξ ἀμφότερος . ἔνθα γάρ ὁ ἀληθής διαφορά βούλομαι δηλόω , οὐκέτι Ἄγγελος παραλαμβάνω μόνος , ἀλλά καί πᾶς ὁ ἄνω δύναμις ὁ λειτουργικός . ὁράω πῶς διαιρέω , καί μετά ὅσος ὁ σαφήνεια , κτίσμα καί κτίστης , λέι - τουργοὺς καί δεσπότης , κληρονόμος καί γνήσιος υἱός καί δοῦλος . Γρηγόριος Νύσσα Τατά Ἀπολινάριος . ὥστε κίνδυνος εἰμί ἐγώ οὐδείς εἰς τετράς ὁ ὁ τριάς λόγος πλατύνω , καθώς ὁ Ἀπολινάριος λέγω , οὐδέ ὁ Ἄγγελος ὁ ἄνθρωπος δουλαγωγέω , ὡς ὁ ἐκεῖνος μῦθος κατά ἐγώ λέγω . οὖον γάρ ἄνθρωπος δουλεύω ὁ ὁ δεσπότης ἑαυτοῦ ὑποκύπτω , οὐδέ ἐπαισχύνομαι προσκυνέω ὁ διά σάρξ ὁ οἰκέω ἐπιδημέω . εἷς δέ εἴσοδος ἐπί ὁ οἰκέω ὁ διά ὁ τόκος εἰμί . καί οὐ εἰμί ἑτέρως ἐντός ὁ βίος γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος , μή οὗτος ὁ εἴσοδος χράω . οὐκοῦν ὁ διά σάρξ αὐτός γένεσις , εἴσοδος εἰς ὁ οἰκέω . ὀνομάζω ὁ Λόγος . εἰμί οὖν εἰσέρχομαι αὐτός εἰς ὁ οἰκέω πᾶς προσκυνέω ὁ Ἄγγελος · ὁ δέ εἴσοδος ὁ διά σάρξ εἰμί γένεσις , οὐ ἐγώ δουλαγωγέω ὁ δεσπότης ὁ ἴδιος κτῆμα , ἀλλά αὐτός ὁ Ἄγγελος ὁ φύσις ὁ ὑπέρκειμαι αὐτός δεσποτεία οὐ ἀγνοέω . ὥστε σιγάω προτίω ἐκεῖνος ὁ λόγος ὁ μάταιος , ὁ ἄνω ποιέω κάτω θεόφορος Ἄγγελος θεοφορέω ἄνθρωπος καταδουλόω . κατά Εὐνόμιος . ἐπεί δέ τετράκις παρά ὁ ἀπόστολος ὁ ὁ πρωτοτόκος εἴρω ὄνομα · νῦν μέν γάρ φημί “ πρωτότοκος “ πᾶς ὁ κτίσις , ” πάλιν δέ “ πρωτότοκος ἐν πολύς ἀδελ - “ φέρω , ” εἶτα “ πρωτότοκος ἐκ ὁ νεκρός , ” ἐν δέ ὁ πρός Ἑβραῖος ἐνταῦθα ἀπόλυτος πρωτότοκος , φέρω ὁράω διατί οὕτως ὀνομάζω . πρωτότοκος μέν ἐν ἐκ νεκρός γίγνομαι , ὁ πρῶτος διά ἑαυτοῦ ὁ ὠδίς λύω ὁ θάνατος · ἵνα καί πᾶς ὁδοποιέω ὁ ἐκ ἀνάστασις τόκος . ἐν ἀδελφός δέ πάλιν εἰμί πρωτότοκος , ὁ ὁ καινός ὁ παλιγγενεσία τόκος προγεννάω ἐν ὁ ὕδωρ , ὅς ὁ ὠδίς ὁ πτῆσις ὁ περιστερά μαιεύομαι · διά ὅς ὁ συμμετέχω αὐτός ὁ ὅμοιος γέννησις , ἀδελφός ἑαυτοῦ ποιέω , καί πρωτότοκος γίγνομαι ὁ μετά αὐτός γεννάω ἐκ ὕδωρ καί πνεῦμα . ἐπεί δέ καί διπλόος ὁ φύσις ἐγώ ὁ κτίσις γιγνώσκω , ὁ τε πρῶτος κατά ὅς πλάσσω , καί ὁ δύο κατά ὅς ἀναπλάσσω . ὁ γάρ Λόγος σάρξ γίγνομαι , ἵνα μετασκευάζω πρός πνεῦμα ὁ ἡμέτερος σάρξ , διά ὁ συμμετέχω ἐγώ σάρξ τε καί αἷμα , οὗτος ὁ καινός ἐν χριστός κτίσις , ὅς αὐτός καθηγέομαι , πρωτότοκος ὀνομάζω · πᾶς ἀπαρχή γίγνομαι , καί ὁ εἰς ζωή γεννάω , καί ὁ διά ἀνάστασις νεκρός ζῳοποιέω , ἵνα καί νεκρός καί ζῶ κυριεύω , καί ὅλος διά ὁ ἐν ἑαυτοῦ ἀπαρχῆς συναγιάζω ὁ φύραμα . ὅτι γάρ οὖον κατά ὁ αἰώνιος ὕπαρξις ἐφαρμόζω ὁ υἱός ὁ πρωτότοκος , ὁ ὁ μονογενής προσηγορία διαμαρτύρομαι · ὁ γάρ ἀληθής μονογενής , ἀδελφός οὐ ἔχω , ἀλλά ὡς λέγω θεός καί ἄνθρωπος , υἱός Θεός , καί υἱός ἄνθρωπος · ὁ μέν κατά ὁ ὑπάρχω φύσις ἐάν , ὁ δέ κατά ὁ φιλάνθρωπον οἰκονομία γίγνομαι . οὗτος καί μονογενής θεός ἐάν , πρωτότοκος πᾶς κτίσις γίγνομαι · μονογενής μέν , ὁ εἰμί ἐν ὁ πατρῷος κόλπος , ἐν δέ ὁ διά ὁ καινός κτίσις σωζοιενος , πρωτότοκος ὁ κτίσις καί γίγνομαι καί λέγω . καί συναιρέω φαίνω , τρεῖς εἰμί ἐν ἐγώ ὁ γέννησις , διά ὅς ζωοποιέω ὁ ἀνθρώπινος φύσις , ὁ μέν ἀπό σῶμα , ὁ δέ κατά ὁ ὁ παλιγγενής κερατέα μυστήριον , ὁ δέ διά ὁ ἐλπίζω , πάλιν ἐκ ὁ νεκρός ἀνάστασις · ἐν ὁ τρεῖς πρωτότοκος γίγνομαι · ὁ μέν διπλόος παλιγγςνεσίας ὁ διά ἀμφότερος ἀνείργω , διά τε ὁ βάπτισμα καίω ὁ ἀνάστασις αὐτός γίγνομαι ἀρχηγός , ἐν δέ τῆ σάρξ πρωτότοκος · καί μόνος , ὁ ἄγνωστος ὁ φύσις τόκος ἐπί ἑαυτοῦ δοιοί ὁ παρθένος καινοτομισος , ὅς μηδείς ἐν ὁ τοσοῦτος γενεά ὁ ἄνθρωπος καθηγέομαι . ὁ δέ , “ ὅταν πάλιν εἰσάγω ὁ πρωτότοκος εἰς ὁ οἶκος - “ μένω , καί οὗτος νοέω . ὁ ὁ “ πάλιν ” προσθήκη ὁ μή πρῶτος γίγνομαι οὗτος διά ὁ ὁ κατά ὁ λέξις οὗτος σημασία ἐνδείκνυμι . ἐπί γάρ ὁ ἐπανάληψις ὁ ἅπαξ γίγνομαι , ὁ λέγω οὗτος χράομαι . οὐκοῦν ὁ ἐπί ὁ τέλος ὁ αἰών φοβερός ὁ κριτής ἐπιφάνεια ὁ Παῦλος ὁ λόγος σημαίνω , ὅτε οὐκέτι ἐν ὁ ὁ δοῦλος καθοράω μορφή , ἀλλά ἐπί ὁ θρόνος ὁ βασίλεια μεγαλοπρεπής πρό-κάθημαι , καί ὑπό ὁ Ἄγγελος πᾶς προσκυνέω . διά οὗτος ἅπαξ εἰσέρχομαι εἰς ὁ οἰκέω , πρωτότοκος γίγνομαι ἐκ ὁ νεκρός τε καί ἀδελφός καί πᾶς κτίσις , ὅταν πάλιν εἰσέρχομαι εἰς ὁ οἰκέω ὁ κρίνω πᾶς ὁ οἰκέω ἐν δικαιοσύνη , καθώς ὁ προφητεία λέγω , οὐ ἀποβάλλω ὁ πρωτοτόκος ὁ ὄνομα , ὅς ἅπαξ ὑπέρ ἐγώ καταδέχομαι · ἀλλά ὡς ἐν ὄνομα Ἰησοῦς πᾶς γόνυ κάμπτω , ὁ ὑπέρ πούς εἰμί ὄνομα , οὕτως καί ’τον ἐν ὁ ὄνομα ὁ πρωτοτόκος γίγνομαι προσκυνέω ἅπας ὁ Ἄγγελος ὁ πλήρωμα ὁ ἀνάκλησις ὁ ἄνθρωπος ἐπευφραίνω , ὅς διά ὁ γίγνομαι ἐγώ πρωτότοκος , πάλιν εἰς ὁ ἐκ ἀρχή χάρις ἀνακαλέω . ἐπεί γάρ “ χαρά γίγνομαι ὁ Ἄγγελος ἐπί ὁ ἀνασῴζω - “ μένω ἐκ ἁμαρτία , ” διότι μέχρι ὁ νῦν στενάζω ὁ κτίσις ἐκεῖνος , καί συνωδίνω ὁ κατά ἐγώ ματαιότης , ζημία οἰκεῖος κρίνω ὁ ἡμέτερος . ἀπώλεια , ὅταν “ ὁ ἀποκάλυψις γίγνομαι “ ὁ υἱός ὁ Θεός , ” ὅς ὑπέρ ἐγώ ἀεί παραδοκέω καί ἀπεκδέχομαι , καί ὅταν ἀποσῴζω τῆ ἄνω ἑκατοντάς ὁ πρόβατον · ἐγώ δέ πάντως εἰμί ὁ ἀνθρώπινος φύσις οὗτος ὁ πρόβατον , ὅς διά ὁ γίγνομαι πρωτότοκος ὁ ἀγαθός ποιμήν ἀνασῴζω , τότε διαφερόντως ἐν ἐπιτείνω ὁ ὑπέρ ἐγώ εὐχαριστία , προσάγω ὁ Θεός ὁ προσκύνησις , ὁ διά ὁ πρωτοτοκία ἀνακαλέω ὁ ὁ πατρῷος ἑστία ἀποφοιτάω ὁ . Διονύσιος Ἀρεοπαγίτης . ἀγγελικός δέ ἐπωνυμία ὁ ἄνω δύναμις ἐκκρίτως ἀξιόω , διά ὁ πρῶτος αὐτός ἐγγίγνομαι ὁ θεαρχικός ἔλλαμψις , καί διά αὐτός εἰς ἐγώ διαπορθμεύω ὁ ὑπέρ ἐγώ ἐκφαντορία . Γρηγόριος Θεολόγου περί Θεολογία . πῦρ δέ καί πνεῦμα προσαγορεύω ὅς γίγνομαι . ποιέω γάρ λέγω “ ὁ Ἄγγελος αὐτός πνεῦμα , καί ὁ λειτουργός αὐτός πυρός φλόξ . ” εἰμί μή ποιέω μέν εἰμί ὁ συντηρέω ὁ λόγος , κατά ὅς γίγνομαι . πνεῦμα δέ ἀκούω καί πῦρ , ὁ μέν ὡς νοητός φύσις , ὁ δέ ὡς καθάρσιος . ἐπεί ὁ πρῶτος οὐσία ὁ αὐτός οἶδα κλῆσις . Γρηγόριος Νύσσα κατά Εὐνόμιος . ἀλλά ὁ μέν ἀπόστολος πᾶς ἀγγελικός φύσις ὑποχείριος εἰμί ὁ κύριος βοάω , συμπαραλαμβάνω εἰς μαρτυρία ὁ δόγμα καί ὁ προφητικός μεγαλοφωνία , καί πᾶς πρός ἔνδειξις ὁ μονογενής υἱός διεξέρχομαι . βρόχος . Εὐνόμιος δέ ὁ ὁ Ἄγγελος κύριος , Ἄγγελος εἰμί λέγω , οὖον κατά ὁ συμβαίνω ὁ τοιοῦτος ἀπορρίπτω λόγος , ἀλλά ἐναγωνίζομαι ὁ ἀτοπία , ὡς μηδείς πλέω Ἰωάννης καί μῶσις ὁ κύριος ἔχω . ἔχω δέ οὗτος ὁ γράφω . ὅτι ὁ μέν ἀποστέλλω Μωσῆς , αὐτός εἰμί ὁ ἐάν διά ὅς ἀποστέλλω καί λαλέω · ὁ μέν εἰμί Ἄγγελος , ὁ δέ ἄλλος ἅπας Θεός . ὁ γάρ ὁ διά αὐτός γίγνομαι θεός , Ἄγγελος ὁ ἐπί πᾶς Θεός . ἀλλά κἀν θεός ὀνομάζω ὁ κύριος ὁ ἐχθρός ὁ κύριος , ἀναλογέω αὐτός κατασκευάζω ὁ μῶσις θεότης . ἐπεί ἐκεῖνος ὁ μέν ἐπί πᾶς Θεός θεράπων , ὁ δέ Αἴγυπτος Ἴων τίκτω θεός , καί ὅς καί ὁ ἐπί πᾶς κοινός ὁ υἱός πρός ὁ πατήρ , ὁ ἀποστέλλω ὁ τοιοῦτος αὐτός προσμαρτυρέω φωνή , ἐν ὅς φημί , “ ἐκ ὅς “ ὁ Χριστός , ὁ κατά σάρξ , ὁ ἐάν ἐπί πᾶς Θεός . ” ἀλλά οὗτος εἰς Ἄγγελος τάξις κατάγω ὁ ὁ ὅλος κύριος , ὥσπερ οὐ ἀκούω , ὅτι ὁ Ἄγγελος λειτουργικός πνεῦμα καί πυρός φλόξ εἰμί . διά οὗτος γάρ ὁ ἀπόστολος ἀσύγχυτος καί ἀσαφής ποιέω ὁ ὁ ὑπόκειμαι διάκρισις · ὁ μέν ὑποχείριος φύσις , πνεῦμα εἰμί καί πῦρ ὁρίζω , ὁ δέ κυριεύω δύναμις ὁ ὁ θεότης διασημαίνω ὄνομα . καί τοσοῦτος εἰμί ὁ ὁ δόξα ὁ μονογενής διαγγέλλω , μόνος ὁ πᾶς ἀντιβοάω ὁ Εὐνόμιος , Ἄγγελος αὐτός ὁ ἐπί πᾶς λέγω Θεός . ὁ μέν πρός ὁ ἐπί πᾶς διαστολή , εἷς ὁ πᾶς εἰμί διορίζω , ὁ δέ πρός ὁ Ἄγγελος ὁ ὄνομα κοινωνία , ὁ μηδείς ἐκεῖνος παραλλάσσω ὁ φύσις κατασκευάζω . ἐκεῖνος δέ τίς ἀγνοέω , ὅτι ὁ εἰμί ὁ μή εἰμί ἀντιδιαιρέω μόνος ; ὥστε ὁ ὁ υἱός ἀντιδιαστέλλω ὁ εἰμί , σαφῶς ἰουδαΐζω , ὁ ὁ μονογενής ὑπόστασις ὑποκλέπτω ὁ δόγμα . ὅς γάρ ἔξω ὁ ὁ εἰμί ἐπωνυμία λέγω , καί ὁ εἰμί πάντως ἐξαιρέω κατασκευάζω . πλήν ὁ ἀτοπία ὁ λογογράφος , ὑπό αὐτός ὁ γραφεύς ἐλέγχω , ἐν ὅς ὁ Μωϋσῆς ἱκετεύω ὁ κύριος , μή Ἄγγελος ὁ ἡγεμονία ὁ λαός ἐφίστημι , ἀλλά αὐτός ὁ πορεία αὐτός ἀφηγέομαι · καί ἀκούω “ ὅτι καί οὗτος σύ “ ὁ λόγος ὅς εἴρω ποιέω . ” οὐκοῦν εἰμί Μωσῆς μέν παραιτέομαι ὁ Ἄγγελος , αὐτός δέ ὁ χρηματίζω αὐτός συνέμπορος γίγνομαι καί καθηγεμών ὁ στρατιά , φανερῶς ἀποδείκνυμι διά οὗτος , ὅτι ὁ ὁ ὁ εἰμί ἐπωνυμία ἑαυτοῦ γνωρίζω , οὖον μονογενής εἰμί Θεός . εἰμί δέ πρός οὗτος τίς ἀντιλέγω , ὁ Ἰουδαϊκός ὑπόληψις εἰμί συνήγορος , ὁ υἱός μή συμπαραλαμβάνω εἰς ὁ ὁ λαός σωτηρία . εἰμί γάρ Ἄγγελος μέν ὁ Ἰσραηλίτης οὖον συναπέρχομαι , ὁ δέ διά ὁ ὁ εἰμί ἐπωνυμία δηλέομαι , ὁ μονογενής οὐ εἰμί , καθώς ὁ Εὐνόμιος βούλομαι , οὐδείς ἄλλος ὅς ὁ ἐκ ὁ συναγωγή δόγμα πρός ὁ ἐκκλησία ὁ Θεός μεταφέρω . ναιός φημί , ἀλλά ὁ γραφή Ἄγγελος φωνή προτάσσω , οὕτως ἐπάγω ὁ ὁ εἰμί διάλογος . ἀλλά οὗτος οὐ ἀντίρρησις , ἀλλά βεβαίωσις ὁ εἴρω εἰμί παρά ἐγώ . καί ἐγώ γάρ φημί , ἐναργής ὁ προφήτης ὁ περί Χριστός μυστήριον ἐναργής ποιέω ὁ ἄνθρωπος βούλομαι , Ἄγγελος ὁ εἰμί προσαγορεύω , ὡς ἄν μή μόνος ὁ ὁ εἰμί ἐπωνυμία κατά ὁ διάλογος εὑρίσκω , πρός ὁ πατήρ ὁ νόος ὁ λέγω ἐπαναφέρω . ἀλλά ὥσπερ ὁ ἡμέτερος λόγος ὁ ὁ νόος κίνημα μηνυτής τε καί ἄγγελος γίγνομαι , οὗτος φημί καί ὁ ἀληθινός Λόγος ὁ ἐν ἀρχή εἰμί , διαγγέλλω ὁ ἴδιος πατήρ ὁ βουλή , ὁ ἐνέργεια ὁ ἀγγελία ἐπονομάζω Ἄγγελος λέγω . καί ὥσπερ ὁ ὑψηλός Ἰωάννης πρότερος Λόγος εἶπον . οὕτως ἐπάγω , ὁ θεός εἰμί ὁ Λόγος , ὡς ἄν μή προηγέομαι ὁ ὁ Θεός προσηγορία , πρός ’τον πατήρ ὁ υπονιος ἀποφέρω , οὗτος καί ὁ μέγας Μωϋσῆς Ἄγγελος προονομαζω , αὐτός εἰμί ὁ εἰμί ὁ ἐφεξῆς ἐκδιδάσκω λόγος , ὡς εἄν φανερῶς ὁ κατά Χριστός προαγγέλλω μυστήριον . διά μέν ὁ Ἄγγελος ὁ ἑρμηνεύς ὁ πατρικός βούλημα Λόγος ὁ γραφεύς διδάσκω , διά δέ ὁ ὁ εἰμί προσηγορία , ὁ κατά ὁ εἰμί ὁ υἱός πρός ὁ πατήρ φυσικός οἰκειότης . εἰμί δέ τις ὁ Ἡσαΐας προβάλλω ὡς εἶπον καλέω ὁ ὄνομα αὐτός “ μέγας βουλή Ἄγγελος , ” οὐδέ οὕτως ἀνατρέπω ὁ ἡμέτερος λόγος . σαφῶς γάρ ἐκεῖ καί ἀναντίρρητος ὁ κατά ὁ ἀνθρώπινος οἰκονομία διά ὁ προφητεία σημαίνω · “ παιδίον γάρ , ” φημί , “ γεννάω ἐγώ · ” εἶτα καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός “ μέγας “ βουλή Ἄγγελος · ” πρός ὅς καί ὁ Δαυίδ οἴομαι βλέπω ὁ ὁ βασίλεια κατάστασις διηγέομαι , οὐ ὡς οὐ εἰμί βασιλεύς , ἀλλά ὡς ὁ δουλικός ταπεινότης , ὅς ὑπέρχομαι κατά οἰκονομία ὁ Κύριος εἰς ὁ ὁ βασίλεια ἄξιος ἀναλαμβάνω . “ ἄν - “ τίνω ” γάρ φημί “ βασιλεύς ὑπό αὐτός ἐπί Θεός ὄρος ὁ “ ἅγιος αὐτός , διαγγέλλω ὁ πρόσταγμα κύριος . ” οὐκοῦν Ἄγγελος τε καί Λόγος , σφραγίς τε καί εἰκών καί πᾶς ὁ τοιοῦτος διά ὁ αὐτός ἔννοια λέγω , ὁ ὁ πατρικός ἀγαθότης διά ἑαυτοῦ γνωρίζω . ὁ τε γάρ Ἄγγελος , μηνυτής τις γίγνομαι , καί ὁ Λάγος ὡσαύτως ἐκκαλύπτω ὁ ἔγκειμαι νόημα · καί ὁ σφραγίς ἐν ὁ ἴδιος τόπος ὁ ἀρχέτυπος δείκνυμι , καί ὁ εἰκών ὁ ὁ ἀπεικονίζω κάλλος διά ἑαυτοῦ ἑρμηνεύω · ὡς ἰσοδυναμέω οὗτος πᾶς ὁ σημαίνω πρός ἀλλήλων . διά οὗτος Ἄγγελος ὁ ὁ εἰμί ἐπωνυμία προτάσσω . Ἄγγελος μέν λέγω ὡς μηνυτής ὁ πατήρ , ἐάν δέ ὡς οὐ ἔχω ὄνομα γνωριστικός ὁ οὐσία , ἀλλά πᾶς ὑπέρκειμαι ὁ ὀνομαστικός σημασία . διό καί ὁ ὄνομα αὐτός ὑπέρ πᾶς εἰμί ὄνομα παρά ὁ ἀπόστολος μαρτυρέω , οὐ ὡς εἷς τίς προτιμάω ὁ ἄλλος , ἀλλά ὡς ὑπέρ πούς ὄνομα εἰμί ὁ εἰμί εἰμί . θεοδωριος περί ἐνανθρώπησις . ὅτι2 μέντοι τέλειος ὁ ἡμέτερος φύσις ὁ Λόγος ἀναλαμβάνω , βοάω μέν Ἠσαΐας λέγω · “ καλέω ὁ ὄνομα αὐτός Ἐμμανουήλ , ὁ εἰμί μετά ἐγώ ὁ “ θεός , ” ἤγουν μετά ἄνθρωπος . εἰμί τοίνυν ὁ παρθένος ὁ κύημα οὗτος λαμβάνω ὁ προσηγορία , εὔδηλος ὡς θεός εἰμί ὁμοῦ καίω ἄνθρωπος , ὁ μέν ὑπάρχω , ὁ δέ λαμβάνω , κατά ἑκάτερος τέλειος . διά μέν γάρ ὁ κατά ἐγώ , ὁ ἄνθρωπος ὁ τέλειος δείκνυμι · τέλειος γάρ ἐγώ ἕκαστος ὁ ἄνθρωπος ἔχω ὁ φύσις · διά δέ ὁ θεός , καί ὁ ὁ ἄρθρον προσθήκη , ὁ ὁ υἱός θεότης γνωρίζω . δείκνυμι δέ Λουκᾶς ὁ ἀνθρώπινος νόος ὁ Σωτήρ , προκόπτω αὐτός λέγω , ἡλικία καί σοφία καί χάρις . ὁ δέ σοφία προκόπτω , οὖον Θεός ὁ σοφός , ὁ ἀπροσδεής καί ἀεί τέλειος , καί μήτε ἐπίδοσις μήτε ἐλάττωσις δέχομαι , ἀλλά ὁ νόος ὁ ἀνθρώπινος , ὁ ὁ ἡλικία συμπροειμι . σαφής δέ ἄν τις ἐκ ὁ πρός Ἑβραῖος οὗτος Ἐπιστολή ὁ θεῖος φύσις καί ὁ ἀνθρώπειος καθοράω · ὁ μέν ἐνέργεια διαιρέω ὁ δέ πρόσωπον συνάπτω , καί ὁ εἷς υἱός ὑποδείκνυμι . οὐ ἥκιστος δέ ὁ Ἐπιστολή ὁ προοίμιον οὗτος ἔχω ὁ διδασκαλία · εἶπον γάρ ὁ μακάριος Παῦλος “ ὅς ἀπαύγασμα ὁ “ δόξα , ” καί δείκνυμι αὐτός ὑπέρχρονος καί προαιώνιος · “ διά αὐτός “ γάρ ” φημί “ καί ὁ αἰών ποιέω , ” ἐπάγω , “ καθίζω “ ἐν δεξιός ὁ μεγαλωσύνη ἐν ὑψηλός , τοσοῦτος ἀγαθός γενο - “ μένος ὁ Ἄγγελος , ὅσος διάφορος παρά αὐτός κεκληρονό - “ Μηκέ ὄνομα . ” ἐναντίος δέ ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί · ὁ γάρ ἐάν ἀπαύγασμα ὁ δόξα , οὖον γίγνομαι ἀγαθός Ἄγγελος , ἀλλά εἰμί Ἄγγελος οὖον ἀγαθός μόνος , ἀλλά καί ποιητής καί δεσπότης . εἰμί δέ ἐναντίος ὁ εἰμί ὁ γίγνομαι , διά ἐκεῖνος μέν ὁ ἀεί εἰμί νοέω , διά οὗτος δέ ὁ ἐκ ἐγώ ἀναλαμβάνω καί ἀγαθός ὁ Ἄγγελος γίγνομαι , διά ὁ πρός ὁ ἀναλαμβάνω ἕνωσις . Κύριλλος Θησαυρικός . ἀλλά ἐνταῦθα ὁ ὁ οὐσία ὁ Θεός Λόγος τολμάω κατηγορέω , καί ὁ υἱός ὁ γενητός συνάπτω σπουδάζω , φημί σοφίζω ὁ ἀλήθεια , εἰμί ἀγαθός γίγνομαι ὁ Ἄγγελος ὁ υἱός , ἀποτροπή ἄρα ἔχω οὗτος ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός · ὅς γάρ οὐ εἰμί γίγνομαι · ὁ δέ ὅλως μεταποιέω δύναμαι , καί ἀπό τις εἰς ἕτερος τίς παραφέρω , τρεπτός ἄν εἰμί φύσις · εἰμί δέ τρεπτός , δηλονότι καί γενητός , ὅς ἴδιος ὁ τροπή . οἶδα δέ ὁ οὗτος ληρέω , ὅτι ὅτε ἐνανθρωπίζω ὁ ὁ Θεός Λόγος , τότε ἀγαθός γίγνομαι ὁ Ἄγγελος , οὖον ὁ φύσις εἰς ἕτερος τίς μεταβάλλω , ὅς ὅσπερ οὐ εἰμί πρότερος ὕστερος γίγνομαι , οὖον γάρ περί ὁ φύσις ὁ υἱός νῦν εἰμί ὁ λόγος ὁ Παῦλος ; ἀλλά περί πρᾶγμα γίγνομαι ἐν καιρός ὁ ἐνανθρώπησις . οὐκοῦν οὖον ὁ φύσις ὁ Ἄγγελος ὁ ὁ υἱός φύσις συγκρίνω ἐθέλω , ἀγαθός ὁ Ἄγγελος αὐτός γίγνομαι φημί , ἀλλά πρᾶγμα ποιέω σύγκρισις . δείκνυμι γάρ βούλομαι Ἑβραῖος ὅτι ἀγαθός εἰμί ὁ Χριστός διακονία καί ὁ ὁ προφήτης ἀποστολή καί ὁ διακονέω διά Ἄγγελος νόμος , ἀπό ὁ ὁ πρόσωπον ἄξιος ποιέω ὁ σύγκρισις · καί δή ὁ ὁ φύσις ὁ πατήρ ἴδιος προσάπτω αὐτός , τότε φημί ἀγαθός γίγνομαι ὁ Ἄγγελος , ὅσος καί μείζων πῇ ἐκεῖνος ἔχω ὁ ὄνομα , ὡς υἱός καί κληρονόμος καί ὁμόθρονος καί ποιητής . εἰμί δέ πολύς ἀγαθός καί διάφορος ὁ Ἄγγελος διά οὗτος νοέω , ἀγαθός ἄρα καί ὁ αὐτός ὁ ἐκεῖνος διακονία . σημαίνω δέ ἄν εἰκότως ἐνθάδε ὁ γίγνομαι οὖον ὁ ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί παραγωγή , εἰμί γάρ ὁ Λόγος ἐν ἀρχή , οὐδέ ὁ ἐκ μικρός εἰς τίς μετέρχομαι μεταβολή , τέλειος γάρ ἐκ τέλειος πατήρ ὑπάρχω ὁ υἱός , ἀλλά ὥσπερ ἐν σύγκρισις δόξα καί ἀξίωμα ὁ μείζων καί ἀγαθός ὁράω . ἐπεξηγέομαι δέ ὁ οἰκεῖος , φωνή ὁ μακάριος Παῦλος , καί σαφής δείκνυμι τίς εἰμί ὁ “ ἀγαθός γενο - “ μένος ὁ Ἄγγελος , ” ἐπιφέρω ὁ εἴρω , “ τίς γάρ εἶπον “ ποτέ ὁ Ἄγγελος , κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ ; ” καί ὅτι περί ὁ υἱός γράφω , “ καί προσκυνέω αὐτός πᾶς Ἄγγελος “ Θεός . ” εἰμί δέ ὁ ὁ σύγκρισις λόγος , ὁ μέν ὡς συγκαθέζομαι ὁ πατήρ καί προσκυνέω εἰσφέρω , ὁ δέ , ὡς παρίστημι τε καί προσκυνέω ἐπιτάσσω , οὐ ἐπί ὁ οὐσία εἰμί πάντως ὁ ἀγαθός , ἀλλά ἐν ὁ περί ὁ οὐσία ἀξίωμα , καί ὁ ἔξωθεν ὁ φύσις τιμή . οὐκοῦν οὐ εἷς τίς ὁ γοητής ὁ υἱός , ἀλλά ἕτερος τίς παρά οὗτος , τουτέστι Λόγος ἴδιος ὁ πατήρ . εἰμί δέ διά ὁ λέγω ὁ γραφή “ τοσοῦτος ἀγαθός γίγνομαι “ ὁ Ἄγγελος , ” ὁμοειδής εἰμί ὁ Ἄγγελος ὁ υἱός , ὡς πρός αὐτός ἔχω ὁ σύγκρισις , ὅστις γίγνομαι ἐν ὁ ὁμοειδής , ὁράω ποῖ ποτός ὁ λόγος αὐτός κινδυνεύω . ὥρα γάρ ὁμολογέω καί συγκαθέζομαι δύναμαι ὁ Θεός ὁ Ἄγγελος καί συμβασιλεύω αὐτός , καί ὁ περισσός οὐδείς ἐν υἱός πῇ ἐκεῖνος · ὁ γάρ ἀλλά - Λόϊς ὁμοειδής , κἀν ἔχω τις πρός ἀλλήλων ὁ διαφορά , ἀλλά ὁ αὐτός ἔχω φύσις · οὗτος γάρ ἄν εἰμί καί ὁμοειδής . οὐκοῦν ἐπεί περί μέν Ἄγγελος λέγω “ ὁ ποιέω ὁ Ἄγγελος αὐτός “ πνεῦμα , περί δέ ὁ υἱός ὁ θρόνος σύ ὁ θεός εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών , ὁμοειδής δέ ὁ Ἄγγελος , καί ὁ υἱός κατά ὁ αἱρετικός διά ὁ πρός αὐτός ἐν ὁ λέγω ἀγαθός ἔχω ὁ σύγκρισις . οὐδείς ἆρα κωλύω καί Ἄγγελος δύναμαι συγκαθέζομαι ὁ Θεός , εἰμί καί μῆτις αὐτός ἀξιόω ὁ πρᾶγμα . καί μάτην ὡς εἰκός ὁ Παῦλος λέγω · “ τίς γάρ εἶπον ποτέ ὁ Αγγός - “ λάω , κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ , ” ὅς πῶς οὗτος δίδωμι ὡς ἐξαίρω ὁ υἱός , ἕλκω αὐτός πρός ἑαυτοῦ καί ὁ ὁ Ἄγγελος φύσις , εἰ εἰμί ὁμοειδής πρός αὐτός ; κοινός γάρ ἅπας ὁ ὁμοειδής ὁ ἐν ὁ αὐτός φύσις κεῖμαι · ὁ δέ ἐκ προσθήκη ἐπισυμβαίνω τις πλεονέκτημα , ὁ οὐσία οὐ ἅπτω · οἷος , εἷς μέν ἄνθρωπος ὁ φύσις , πλουτέω δέ οὖον πᾶς , οὔτε μήv βασιλεύω · δεκτικός δέ ὅμως καί οὗτος εἰμί . ἀλλά οὐδείς ἐπιτρέπω ὁ Ἄγγελος ὁ ὁ υἱός δόξα φορέω · ὁ μέν γάρ δεσπότης , ὁ δέ δοῦλος τυγχάνω . οὐ ὁμογενής ἆρα ὁ Ἄγγελος εἰμί ὁ ὁ πατήρ συμβασιλεύω καί συγκάθημαι . ἔτι ποίημα καί ποιητής οὐ ἄν ποτός ὁ αὐτός ἄγω φύσις . ὅτε τοίνυν πᾶς ὁ πατήρ διά υἱός ἐργάζομαι , εἷς δέ ὁ πᾶς εἰμί καί ὁ ὁ Ἄγγελος φύσις , γίγνομαι ἆρα διά υἱός καί ποιέω . οὐ ὁμογενής οὖν ὁ διά αὐτός γίγνομαι καί διά οὗτος φαίνω · ἀλλά ὁ μέν φορέω ὁ δημιουργός ὁ ἄξιος , ὁ δέ , ὁ κατά ὁ ποιέω δουλεία . “ ὁ γάρ σύμπας δοῦλος σός , ” φημί ὁ θεῖος γραφεύς · οὗτος καί Παῦλος κατασκευάζω . πρός μέν ὁ Άγγελος εἴρω λέγω · “ ὁ ποιέω ὁ Ἄγγελος αὐτός πνεύ - “ μάτη , πρός δέ ὁ υἱός ὁ θρόνος σύ ὁ θεός εἰς ὁ αἰών ὁ “ αἰών · ” τουτέστιν , ὁ βασίλειος σύ ἐπέκεινα ὁ αἰών , καί ἔννοια πᾶς εἰμί πρέσβυς . Βασίλειος ψαλμός . καί καλῶς μετά ὁ ὑποταγή ὁ λαός ὁ μεγαλοπρεπής ὁ βασίλεια αὐτός ὁ προφήτης ἀνυμνέω · ἐπεί γάρ πολύς πρός ὁ ἀνθρώπινος διαλέγω ἀποτείνω , ἐπανάγω νῦν ἐπί ὁ ὑψηλός ὁ περί ὁ μονογενής δόξα ὁ λόγος . διά οὗτος καί ἀποδίδωμι ἴδιος αὐτός προσηγορία , σαφῶς αὐτός ἀναγορεύω θεός , καί οὐ ἁπλόος , ἀλλά μετά ὁ ἄρθρον · “ ὁ θρόνος σύ , ” γάρ φημί , “ ὁ θεός , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . Χρυσόστομος . οὗτος δέ περί ὁ βασίλεια αὐτός εἴρω , ὅτι ἀτελεύτητος · οὗτος γάρ εἰμί εἰς αἰών αἰών . ὥσπερ δέ ὁ θρόνος ὁ βασίλεια σύμβολον , οὗτος καί ὁ ῥάβδος καί ὁ βασίλεια καί ὁ βασιλικός ἐξουσία · διό φημί , “ ῥάβδος εὐθώτη - “ ὅς ὁ ῥάβδος ὁ βασίλεια σύ . ” Χρυσόστομος ψαλμός . καθαρός γάρ ἐκεῖ ὁ Δίκαιος , καθαρός ὁ ὀρθός , οὐδείς ἐπισκιάζω · ὁ γάρ Εὐθύτης ὁ ἀδέκαστος καί ὁ δικαιοσύνη δηλόω . θεοδωριος . ὁ δέ πᾶς τοιοῦτος , ὅτι καί θεός καί αἰώνιος βασιλεύς , οὔτε ἀρχή λαμβάνω , οὔτε τέλος λαμβάνω · οὗτος γάρ δηλόω ὁ αἰώνιος , καί ὅτι Δίκαιος . Κύριλλος ψαλμός . κατά πολύς δέ τρόπος ὁ ῥάβδος νοέω . ποτέ μέν γάρ σημαίνω ὁ βασίλειος , ὡς ἐνταῦθα , ποτέ ὁ ἰσχύς , ὡς ἐν ὁ “ ῥάβδος δύναμις ἐξαποστέλλω σύ . ” λαμβάνω δέ καί εἰς ἐπιστήμη ὁ ποιμαντικός κατά ὁ πρός ὁ υἱός εἴρω , “ ποιμαίνω λαός σύ ἐν ῥάβδος . ” Βασίλειος ψαλμός . εἰμί δέ καί παιδευτικός τις ὁ ῥάβδος ὁ Θεός . παιδεύω δέ , εὐθύς καί οὖον παρατρέπω ἐπάγω ὁ κρίσις . διά οὗτος “ ῥάβδος εὐθύτης ὁ ῥάβδος ὁ βασίλεια ” αὐτός προσαγορεύω · “ ἐάν γάρ ἐγκαταλείπω ὁ υἱός αὐτός “ ὁ νόμος ἐγώ , καί ὁ κρίμα ἐγώ μή πορεύω , ἐπισκὲ - “ ψομαι ἐν ῥάβδος ὁ ἀνομία αὐτός . ” ὁράω ὁ Δίκαιος κρίσις ὁ Θεός ; οὐ ἐπί ὁ τυγχάνω χράω ὁ ῥάβδος , ἀλλά ἐπί ὁ ἁμαρτάνω . οὗτος δέ καί παράκλησις λέγω ῥάβδος · “ ὁ “ ῥάβδος σύ , ” γάρ φημί , “ καί ὁ βακτηρία σύ , οὗτος ἐγώ παρεκά - “ λέσα . ” οὗτος καί συντριμμός εἰμί ὁ ῥάβδος , “ ποιμαίνω αὖος - “ ὁ ἐν ῥάβδος σιδήρεος , ὡς σκεῦος κεραμεύς συντρίβω αὐτός . ” συντρίβω δέ ὁ χοϊκός καί πήλινος ἐπί εὐεργεσία ὁ ποιμαίνω , καθότι καί παραδίδωμι τις εἰς ὄλεθρος ὁ σάρξ , ἵνα ὁ πνεῦμα σῴζω . Κύριλλος ψαλμός . Βασιλεύς μέν ὅς Χριστός , ὅτι καί ἐναν - θρωπισος , μένω ἐν ὁ ἴδιος ὑπεροχή . βασιλεύω γάρ ἐν δικαιοσύνη . διό ὡς ἐκ παράδειγμα ὁ ἐπί γῆ βασιλεύς σκηπτροφορέω εἴωθα ὁ ὁ λόγος σχῆμα ποιέω · σύμβολον γάρ βασίλεια ὁ ῥάβδος . θεοδωριος . σαφῶς μέν ὅς διά οὗτος δείκνυμι ὁ μέν Ἄγγελος κτίστης ἔχω φύσις · “ ὁ ποιέω , ” γάρ φημί , “ ὁ “ Ἄγγελος · ” ὁ δέ μονογενής υἱός , ἄκτιστον καί ἀίδιος . “ ὁ θρόος - “ Μύκονος σύ , ” γάρ φημί , “ εἰς ὁ αἰών . ” προσδιδάσκω δέ ἐγώ ὅτι ὁ καθίζω ἐν δεξιός ὁ μεγαλωσύνη ἐν ὑψηλός , ἀνθρώπινος εἴρω . ὡς γάρ θεός , αἰώνιος ἔχω ὁ θρόνος , ἄναρχος ὁ βασίλεια καί ἀτελεύτητος . Βασίλειος ψαλμός . ἐπεί δέ μικτός εἰμί ὁ περί ὁ Σωτήρ λόγος , διά τε ὁ φύσις ὁ θεότης καί ὁ οἰκονομία ὁ ἐνανθρώπησις , πάλιν εἰς ὁ ἀνθρώπινος ὁ Θεός ἀποβλέπω , φημί · “ ἀγαπάω δικαιοσύνη , καί μισέω ἀνομία . ” ἀντί ὁ ὁ μέν λοιπός ἄνθρωπος πόνος καί ἀσκέω καί προσοχή πολλάκις κατορθόω ὁ πρός ὁ καλός διάθεσις , καί ὁ ὁ φαῦλος ἀποστροφή . σύ δέ φυσικός τις εἰμί πρός ὁ καλός οἰκείωσις , καί πρός ὁ ἀνομία ὁ ἀλλοτρίωσις . Χρυσόστομος . εἰκότως οὖν οὗτος ἐπάγω ὁ προφήτης · ἐπεί γάρ εἶπον ἄνω ὁ κατόρθωμα , ὁ Νίκη , ὁ οἰκέω ὁ σωτηρία , ὅτι ἀλήθεια αὐτός ἐμπίμπλημι , ὅτι πραότης , ὅτι δικαιοσύνη · δείκνυμι ὅτι οὐδείς ἀπεοικώς οὗτος γίγνομαι , διαλέγω λοιπός περί ὁ ἀξίωμα ὁ κατορθόω , ὅτι θεός , ὅτι βασιλεύς , ὅτι ἀτελεύτητος , ὅτι δικαστής ἀδέκαστος , ὅτι ὁ Δίκαιος δικαστής , ὅτι μισοπόνηρος · ἐπεί τοιοῦτος εἰμί φημί , διά οὗτος τοιοῦτος αὐτός κατορθόω . ὁ γάρ κατορθόω τοιοῦτος , καί δύναμαι , καί βούλομαι , ἀρκέω ἑαυτοῦ ὁ αὐτός τοίνυν ποιέω . εἶτα πάλιν ἐπί ὁ σάρξ κατάγω ὁ λόγος · καί ἐπεί μέγας φθέγγομαι , πάλιν αὐτός παραμυθέομαι λέγω , “ διά οὗτος “ χρίω σύ ὁ θεός ὁ Θεός σύ ἔλαιον ἀγαλλίασις παρά ὁ “ μέτοχος σύ . ” διά οὗτος , ποῖος ; διά ὁ ἀνομία ἐκβάλλω καί δικαιοσύνη φυτεύω , καί ἁπλόος ποιέω ὅσπερ ποιέω . τίς δέ εἰμί “ ἔλαιον ἀγαλλίασις ; ” καί μήv ἔλαιον ὁ Χριστός οὐδαμοῦ χρίω , ἀλλά πνεῦμα ἅγιος . διά οὗτος προστίθημι “ παρά “ ὁ μέτοχος σύ · ” πολύς μέν γάρ πρό αὐτός χριστός , οὗτος δέ οὐδείς . ὥσπερ πολύς ἀμνός , ὁ δέ ἐξαίρετος , οὕτως πολύς υἱός , ἀλλά αὐτός ὁ μονογενής πᾶς γάρ αὐτός ἐξαίρετος , οὖον ὁ ὁ θεότης μόνος , ἀλλά καί ὁ ὁ οἰκονομία . εἰμί δέ ἔλαιον ὁ πνεῦμα καλέω ὁ Δαυίδ , προφήτης ἐάν , αἰνιγματώδης διαλέγω . καί καλῶς εἶπον “ ἀγαλλίασις , ” χαρά , Εὐφρόσυνος . ἄλλος δέ φημί , ἀγλαϊσμός , τουτέστι καλλωπισμός , δόξα , κόσμος . ἔλαιον τοίνυν ἀκούω , μή ἔλαιον νομίζω , ἀλλά ὁ χρῖσις . καί γάρ ὁ ἔλαιον , σύμβολον ὁ πνεῦμα εἰμί · καί ὁ προηγούμενος καί ἀναγκαῖος , ὁ πνεῦμα εἰμί . οὗτος τοίνυν εἰμί , μηδείς ἀμφιβάλλω Χριστός αὐτός καλέω , ἐπεί καί ὁ Ἀβραάμ χριστός καλέω , καί ὁ προφήτης , ἀλλά οὖον πᾶς ἔλαιον χρίω . ὥσπερ ὅταν λέγω “ μή ἅπτω ὁ χριστός ἐγώ . ” πότε οὖν φημί χρίω ὁ Χριστός ; ὅτε ὡς ἐν εἶδος περιστερά ὁ πνεῦμα ἔρχομαι ἐπί αὐτός . “ μέτοχος ” δέ ἐνταῦθα , πᾶς φημί ὁ πνευματικός , καθάπερ Ἰωάννης φημί , “ ἐγώ πᾶς ἐκ “ ὁ πλήρωμα αὐτός λαμβάνω . ” περί δέ αὐτός , “ οὐ ἐκ “ μέτρον δίδωμι ὁ πνεῦμα ὁ Θεός . ” καί πάλιν , “ ἐκχέω ἀπό ὁ “ πνεῦμα ἐγώ ἐπί πᾶς σάρξ · ” ἐκεῖ δέ , οὐ ἀπό ὁ πνεῦμα , ἀλλά ὁλόκληρος ὁ πνεῦμα ἔρχομαι · διόπερ φημί , “ οὐ ἐκ “ μέτρον δίδωμι ὁ θεός ὁ πνεῦμα . ” Βασίλειος ψαλμός . ἐπεί μέν ὅς ἐσθίω σχηματίζω ὁ τυπικός χρῖσμα , καί ὁ τυπικός ἀρχιερεύς καί βασιλεύς , χρίω ὁ ἀληθινός χρῖσμα ὁ σάρξ ὁ κύριος , ὁ ὁ Ἀγίας πνεῦμα εἰς αὐτός ἐπιδημία , ὅσπερ “ ἀγαλλίασις ἔλαιον ” προσαγορεύω . χρίω δέ “ παρά ὁ μέτοχος ” αὐτός , τουτέστιν ὑπέρ πᾶς ἄνθρωπος ὁ μετέχω ὁ Χριστός . διότι ἐκεῖνος μέν μερικός τις δίδωμι πνεῦμα κοινωνία · ἐπί δέ ὁ υἱός ὁ Θεός κατέρχομαι ὁ πνεῦμα ὁ Ἅγιον , ὅς φημί Ἰωάννης , “ μένω ἐπί αὐτός . ” καλῶς οὖν “ ἀγαλλίασις ἔλαιον ” ὁ πνεῦμα προσαγορεύω , ἐπεί καί εἷς ὁ ὑπό ὁ ἅγιος πνεῦμα γεωργέω καρπός εἰμί ὁ χαρά . θεοδωριος . ἄτη μέν ὅς ὁ μαρτυρία καί ὁ Ἄρειος μαρτυρία διελέγχω · αἰώνιος γάρ δείκνυμι ὁ Θεός Λόγος ὁ θρόνος · καί ὁ δυάς ὁ πρόσωπον ἐξελαύνω ὁ Σαβέλλιος ὁ σὺγ - χύσις . αὐτός δέ οὗτος καί ὁ ἀναίσχυντος ὁ Ἰουδαῖος ἐμφράσσω στόμα . χρυσοστοσυς . μᾶλλος δέ ἐνταῦθα καί Ἰουδαῖος καί ὁ Σαμοσατεύς καί Ἄρειος καί Μάρκελλος καί Σαβέλλιος βάλλω καί Μαρκίων . πῶς Ἰουδαῖος μέν , δύο πρόσωπον δείκνυμι καί θεός καί ἄνθρωπος · ὁ δέ ἄλλος Ἰουδαῖος , ὁ Παῦλος λέγω ὁ Σαμοσατεύς , ὁ περί ὁ αἰώνιος ὕπαρξις , οὗτος διαλέγω καί ὁ ἄκτιστος οὐσία . πρός γάρ ἀντιδιαστολή ὁ “ ποιέω , ” ὁ “ ὁ θρόνος σύ εἰς ὁ αἰών , ” τίθημι · πρός τε αρειανός , οὗτος αὐτός πάλιν , καί ὅτι οὖον δοῦλος · εἰμί δέ κτίσμα , δοῦλος · πρός δέ Μάρκελλος καί ὁ ἄλλος , ὅτι δύο εἰμί οὗτος πρόσωπον διαιρεμένος κατά ὁ ὑπόστασις · πρός δέ Μαρκιωνστὰς , ὅτι θεότης οὖον χρίω , ἀλλά ὁ ἀνθρωπότης . εἶτα “ παρά ὁ μέτοχος σύ ” φημί · τίς δέ ὁ μέτοχος , ἀλλά ὅς ὁ ἄνθρωπος ; τουτέστι ὁ πνεῦμα οὐ ἐκ μέτρον λαμβάνω ὁ Χριστός . ὁράω πῶς συνάπτω ἀεί ὁ περί ὁ ἄκτιστος φύσις καί ὁ ὁ οἰκονομία λόγος ; τίς οὗτος σαφής ; ὁράω πῶς οὐ εἰμί ὁ αὐτός κτίσμα καί γέννημα , οὖον γάρ ἄν διαιρέω . καί πρός ἀντιδιαστολή ὁ “ ποιέω , ” ἐπάγω , “ πρός δέ ὁ υἱός εἶπον , ὁ θρόνος σύ ὁ θεός εἰς ὁ “ αἰών ὁ αἰών . ” οὐδέ ἄν διάφορος ὄνομα καλέω ὁ υἱός ὄνομα , εἰμί ὁ αὐτός εἰμί σημεῖον . ποῖος γάρ ὁ διάφορος , εἴπερ ὁ κτίσμα καί γέννημα αὐτός ; ἐκεῖνος δέ ποιέω · τίς ὁ διάφορος ; Γρηγόριος ἐπιστολή . ἄλλος λέγω ἐγώ ὁ διαιρέω εἰς δύο ὁ εἷς Χριστός , κατά τίς τρόπος ὁ ἐκ Θεός καί πατήρ Λόγος , Χριστός ὀνομάζω · τίς χρίω ὁ πατήρ ὁ ἔλαιον ὁ ἀγαλλίασις , ἤτοι ὁ ἅγιος πνεῦμα ; εἰμί μέν οὖν ἰδικός ὁ ἐκ αὐτός γεννάω θεός Λόγος , καί οὗτος εἰμί φημί ἀληθής , ἀγνοέω ὅπως καί ὁ ὁ μονογενής ἀδικέω φύσις , καί ὁ μετά σάρξ οἰκονομία παρασημαίνω ὁ μυστήριον . οὖον γάρ χρίω ὁ ἅγιος πνεῦμα θεός ἐάν ὁ Λόγος , ἐπιδεής πάντως ἁγιασμός , καί οὐ ἑκών ὁμολογέω , κατά ὁ ἄνωθεν ἔτι χρόνος ὑπάρχω αὐτός , κατά ὅς οὔπω χρίω , ἀμέτοχος εἰμί ὁ εἰς ὕστερος αὐτός δίδωμι δωρεά . ὁ δέ ἁγιασμός τητάω σαλεύω κατά φύσις , καί οὐ ἄν νοέω παντελῶς ἀμοιρέω ἁμαρτία , ἤτοι ὁ δύναμαι πλημμελέω · ὑπομένω οὖν ἆρα καί τροπή εἰς ὁ ἀγαθός τυγχάνω ὁ Λόγος . πῶς οὖν ὁ αὐτός εἰμί , καί οὐ ἀλλοιόω ; καί εἰμί θεός εἰμί ὁ Λόγος καί ἐν μορφή καί ἰσότης ὁ πατήρ , χρίω τε καί ἁγίζω ; φημί τίς εἄν ἴσως ἀπό γε ὁ πρᾶγμα εἰς ἐξίτηλος ἔννοια ἀποφέρω , ὅτι τάχα ποῦ καί αὐτός ὁ πατήρ δέω ἄν ἁγιασμός · μᾶλλον δέ ἤδη καί μείζων αὐτός φαίνω ὁ υἱός , εἰμί περ ἁγίζω μέν αὐτός ἴσος ἐάν αὐτός , καί ἐν μορφή πρό ἁγιασμός , ὁ δέ ἀπομένω ἐν ὅς εἰμί ἀεί καί εἰμί καί εἰμί , οὔπω ὁ εἰς ὁ ἀγαθός λαμβάνω ἐπίδοσις , διά γε ὁ ἁγίζω κατά ὁμοιότης ὁ υἱός · μείζων δέ ἤδη καί ἄμφω ὁράω ὁ πνεῦμα ὁ ἁγίζω αὐτός , εἴπερ εἰμί οὐ ἐνδοιαστός “ ὡς ἄπα - “ σός ἀντιλογία δίχα , ὁ μικρός ὑπό ὁ ἀγαθός εὐλογέω . ἀλλά εἰμί οὗτος λῆρος καί τερθρεία καί ἀποπληξία ἔγκλημα · ἅγιος γάρ κατά φύσις ὁ ὁμοούσιος Τριάς . οὐκοῦν ὅσος εἰς ἴδιος φύσις οὐ ἁγίζω καταμόνας ὁ ἐκ Θεός πατήρ Λόγος . εἰμί δέ δή τις οἴομαι ὁ ἐκ ὁ ἅγιος παρθένος γεννάω χρίω τε καί ἁγίζω μόνος , οὗτος ὅς καί ὀνομάζω Χριστός , λέγω παρέρχομαι εἰμί ἀποχράω ὁ χρῖσμα πρός ὁ ἀποφαίνω ὁ χρίω ἰσοκλεής καί ὁμόθρονος ὁ πᾶς ἐπέκεινα Θεός . καί εἰμί μέν ἀποχράω ὁ χρῖσμα , καί οὗτος εἴρω ὡς εἰμί ἀληθής , χρίω καί ἐγώ , καί μαρτυρέω λέγω ὁ θεσπέσιος Ἰωάννης , “ καί σύ “ χρίσμα ἔχω ἀπό ὁ ἅγιος . ” εἰμί οὖν ἐν ἴσος τάχα ποῦ καί ἐγώ αὐτός ὁ Θεός , εἴργω δέ οἴομαι παντελῶς οὐδείς καί συνεδρεύω αὐτός , καθάπερ ἀμελέω καί αὐτός ὁ Ἐμμανουήλ · εἴρω γάρ πρός αὐτός , “ κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ . ” προσκυνέω καί ἐγώ ὁ ὁ ἄνω πνεῦμα ἅγιος πλῆθος . ἀλλά ἐγώ μέν , εἰμί καί ὁ ἅγιος χρίω πνεῦμα , ὁ μέν ὁ υἱοθεσία καταπλουτέω χάρις , καλέω δέ καί θεός , ὁ γε μήv ὁ ἑαυτοῦ φύσις μέτρον οὐ ἀγνοέω · εἰμί γάρ ἐκ γῆ , καί τελέω οἰκέτης · ὁ δέ εἰμί , οὐ ἐν οἶς ἐγώ , ἀλλά φύσις τε καί ἀλήθεια θεός , καί ὁ ὅλος Κύριος καί ἐκ οὐρανός · οὖον θεοποιώ κατά χάρις , θεός δέ μᾶλλον ἀληθινός , ἐν ἀνθρώπειος μορφή φαίνω διά ἐγώ . Αθανάσιος . εἶδον δέ καί σύ Ἀρειανός , καί ἐπιγιγνώσκω , κἀν ἐντεῦθεν ὁ ἀλήθεια · μέτοχος ὁ κύριος πᾶς ἐγώ εἴρω ὁ ψάλλω . εἰμί δέ ἐκ οὐ εἰμί εἰμί καί ὁ γενητός εἷς , εἷς εἰμί ἄν ὁ μετέχω καί αὐτός , ἐπεί αὐτός μέν θεός αἰώνιος ὑμνέω λέγω , “ ὁ θρόνος σύ ὁ θεός εἰς ὁ αἰών . ” ὁ δέ ἄλλος πᾶς μετέχω αὐτός δηλόω . τίς δεῖ νοέω ; ἢ ὅτι ὁ μέν γενητός ἄλλος εἰμί , ὁ δέ πατήρ μόνος εἰμί Λόγος ἀληθινός , ἀπαύγασμα καί σοφία , ὅς ὁ γενητός πᾶς μετέχω , καί ἁγίζω πῇ αὐτός ὁ πνεῦμα ; καί ἐνταῦθα οὖν χρίω , οὐ ἵνα θεός γίγνομαι , εἰμί γάρ ἀίδιος βασιλεύω , εἰκών ὑπάρχω ὁ Θεός , ὡς ὁ λόγιος δείκνυμι . ἀλλά ὑπέρ ἐγώ πάλιν καί οὗτος γράφω . ὁ μέν γάρ κατά ὁ Ἰσραήλ βασιλεύς ὅτε χρίω , τότε βασιλεύς γίγνομαι , οὐ εἰμί πρότερος βασιλεύς , ὡς Δαυίδ , ὡς Ἐζεκίας , ὡς Ἰωσίας , ὡς ὁ ἄλλος . ὁ δέ σωτήρ ὁ ἔμπαλιν , θεός ἐάν καί ὁ βασίλεια ὁ πατήρ ἀεί βασιλεύω , ὁ τε πνεῦμα ὁ ἅγιος αὐτός ἐάν χορηγός μόνος , ὅμως λέγω νῦν χρίω , ἵνα πάλιν ὡς ἄνθρωπος λέγω ὁ πνεῦμα χρίω , ἐγώ ὁ ἄνθρωπος καθάπερ ὁ ὑψόω καί ἀνίστημι , οὗτος καί ὁ ὁ πνεῦμα ἐνοίκησις καί οἰκειότης κατασκευάζω . οὗτος δέ σός - μαίνη καί αὐτός λέγω , “ ὑπέρ αὐτός ἁγίζω ἐμαυτοῦ . ” οὗτος γάρ λέγω , δείκνυμι ὅτι μή αὐτός εἰμί ὁ ἁγίζω , ἀλλά ὁ ἁγίζω · οὖον γάρ παρά ἕτερος ἁγίζω , ἀλλά αὐτός ἑαυτοῦ ἁγίζω , ἵνα ἐγώ ἐν ὁ ἀλήθεια ἁγίζω . ὁ δέ ἑαυτοῦ ἁγίζω , Κύριος εἰμί ὁ ἁγίζω . πῶς οὖν οὗτος γίγνομαι ; πῶς δέ οὗτος λέγω ; ὅτι ἐγώ Λόγος ἐάν ὁ πατήρ , αὐτός ἐμαυτοῦ ἄνθρωπος γίγνομαι , δίδωμι ὁ πνεῦμα , καί ἐμαυτοῦ ἄνθρωπος γίγνομαι , ἐν οὗτος ἁγίζω , ἵνα ἐγώ ἀλήθεια εἰμί , ἅπας ἁγίζω . εἰμί δέ ἐγώ χάρις ἑαυτοῦ ἁγίζω , καί οὗτος ποιέω ὅτε γίγνομαι ἄνθρωπος , εὔδηλος ὡς καί ὁ εἰς αὐτός ἐν ὁ Ἰορδάνης ὁ πνεῦμα γίγνομαι κάθοδος , εἰς ἐγώ εἰμί γίγνομαι , διά ὁ φρονέω αὐτός σῶμα · καί οὐ ἐπί βελτιόω γίγνομαι ὁ Λόγος , ἀλλά εἰς ἐγώ ἁγιασμός , ἵνα ὁ χρῖσμα αὐτός μεταλαμβάνω , καί περί ἐγώ λέγω , “ οὐ οἶδα ὅτι ναός Θεός εἰμί , καί ὁ πνεῦμα ὁ Θεός οἰκέω “ ἐν σύ ; ” ὁ γάρ κύριος ὡς ἄνθρωπος λούω εἰς ὁ Ιορδάνης , καί δέχομαι ὁ πνεῦμα , ἐγώ εἰμί ὁ παρά αὐτός γίγνομαι οὗτος δεκτικός . Ζεύς οὗτος οὐδέ ὥσπερ Ἀαρών ὅς Δαυίδ , οὗτος καί αὐτός ἔλαιον χρίω , ἀλλά ἄλλως παρά πᾶς ὁ μέτοχος αὐτός “ ἔλαιον “ ἀγαλλίασις , ” ὅσπερ αὐτός ἑρμηνεύω εἰμί ὁ πνεῦμα , διά ὁ προφήτης φημί , “ πνεῦμα κύριος ἐπί ἐγώ , ὅς ἕνεκα χρίω ἐγώ · καθώς ὁ ἀπόστολος εἴρω , “ ὡς χρίω αὐτός ὁ θεός πνεῦμα “ ἅγιος . ” πότε οὖν καί οὗτος περί αὐτός εἴρω , ὅς ὅτε ἐν σάρξ γίγνομαι βαπτίζω ἐν ὁ Ἰορδάνης , καί καταβαίνω ἐπί αὐτός ὁ πνεῦμα ; καί μήv αὐτός ὁ Κύριος φημί , “ ὁ πνεῦμα ἐκ ὁ “ ἐγώ λαμβάνω , καί ἐγώ αὐτός ἀποστέλλω , ” καί “ λαμβάνω πνεῦμα “ Ἅγιον ” ὁ μαθητής φημί . καί ὅμως ἄλλος παρέχω ὡς Λόγος καί ἀπαύγασμα ὁ πατήρ , λέγω νῦν ἁγίζω , ἐπεί γίγνομαι ἄνθρωπος καί ὁ ἁγίζω σῶμα αὐτός εἰμί . ἐκ ἐκεῖνος γοῦν καί ἐγώ ἄρχω οὗτος ὁ χρῖσμα καί ὁ σφραγίς λαμβάνω , λέγω ὁ μέν Ἰωάννης , “ καί σύ χρῖσμα ἔχω “ ἀπό ὁ ἅγιος · ” ὁ δέ Παῦλος , “ καί σύ σφραγίζω “ ὁ πνεῦμα ὁ ἐπαγγελία ὁ ἅγιος . ” οὐκοῦν διά ἐγώ καί ὑπέρ ἐγώ εἰμί ὁ λέγω . ποῖος τοίνυν ἐκ οὗτος προκοπή βελτίωσις , καί μισθός ἀρετή ὅς ἁπλόος πρᾶξις ὁ κύριος δείκνυμι ; εἰμί γάρ ἐκ ὁ μή εἰμί θεός , θεός γίγνομαι , εἰμί μή βασιλεύω εἰς βασίλειος προάγω , ἔχω ἄν σύ ὁ λόγος σκιά τις πιθανότης . εἰμί δέ Θεός εἰμί , καί ὁ θρόνος αὐτός ὁ βασίλεια αἰώνιος εἰμί , ποῦ ἔχω προκόπτω θεός , ὅς τίς λείπω ὁ ἐπί ὁ θρόνος κάθημαι πατήρ ; εἰμί δέ καί ὡς αὐτός ὁ Κύριος εἴρω , αὐτός εἰμί ὁ πνεῦμα , καί ἐκ ὁ αὐτός λαμβάνω , καί αὐτός αὐτός ἀποστέλλω , οὐ ἄρα ὁ Λόγος εἰμί ὁ ὁ παρά αὐτός δίδωμι πνεῦμα χρίω , ἀλλά ὁ προσλαμβάνω πῇ αὐτός σάρξ εἰμί , ὁ ἐν αὐτός καί πῇ αὐτός χρίω , ἵνα καί ὁ ἁγιασμός ὡς εἰς ἄνθρωπος ὁ κύριος γίγνομαι , εἰς πᾶς ἄνθρωπος γίγνομαι παρά αὐτός · οὖον γάρ ἀπό ἑαυτοῦ φημί ὁ πνεῦμα λαλέω , ἀλλά ὁ Λόγος εἰμί ὁ οὗτος δίδωμι ὁ ἄξιος . ὥσπερ δέ ὁ ἀπόστολος γράφω , “ ὅς ἐν μορφή Θεός ὑπάρχω ἑαυτοῦ κενόω , ” οὕτως ὁ Δαυίδ ὑμνέω ὁ κύριος , αἰώνιος μέν εἰμί θεός καί βασιλεύς , ἀποστέλλω δέ , προσλαμβάνω ὁ ἡμέτερος σῶμα θνητός εἰμί . οὗτος γάρ παρά αὐτός σημαίνω ἐν ὁ ψάλλω , “ Σμύρνα καί στακτή καί κασία ἀπό ὁ ἱμάτιον “ σύ . ” παρά δέ ὁ Νικόδημος καί ὁ περί Μαρία , δείκνυμι ὅτε ὁ μέν ἔρχομαι φέρω μίγμα Σμύρνα καί ἀλόη λίτρα ἑκατόν , ὁ δέ ὅσπερ εἰμί ἑτοιμάζω ἄρωμα εἰς ὁ ἐνταφιασμός ὁ κύριος . ποῖος οὖν προκοπή ὁ ἀθάνατος προσλαμβάνω ὁ θνητός ; ὅς ποῖος βελτίωσις ὁ αἰώνιος ἐνδύω ὁ πρόσκαιρος ; ποῖος δέ μισθός μείζων γίγνομαι ἄν Θεός αἰώνιος καί βασιλεύς , καί εἰμί ἐν ὁ κόλπος ὁ πατήρ ; ἆρα οὖον θεωρέω ὅτι καί οὗτος διά ἐγώ ὑπέρ ἐγώ γίγνομαι καί γράφω , ἵνα ἄνθρωπος γίγνομαι ὁ Κύριος ὁ δόξα θνητός εἰμί καί πρόσκαιρος ἐγώ , ἀθάνατος κατασκευάζω , καί εἰς ὁ αἰώνιος βασίλειος ὁ οὐρανός εἰσάγω ; ἆρα οὐ ἐρυθριάω καταψεύδομαι ὁ θεῖον λόγιος ; καί γάρ ὁ Χριστός ἐπιδημέω , ἐγώ μέν βελτιόω ἐλευθερόω ἀπό ὁ ἁμαρτία · αὐτός δέ ὁ αὐτός εἰμί , καί οὐ ἐπεί γίγνομαι ἄνθρωπος τρέπω , ἀλλά καθώς γράφω , ὁ Λόγος ὁ Θεός διαμένω εἰς ὁ αἰών · ἀμελέω , ὥσπερ πρό ὁ ενανθρώπηση Λόγος ἐάν χορηγέω ὁ ἄξιος ὡς ἴδιος ὁ πνεῦμα , οὗτος καί ἄνθρωπος γίγνομαι , ἁγίζω ὁ πᾶς ὁ πνεῦμα καί λέγω ὁ μαθητής “ λαμβάνω πνεῦμα Ἅγιον . ” οὐκοῦν “ Ἰησοῦς Χριστός χθές καί σήμερον ὁ αὐτός καί εἰς “ ὁ αἰών , ” Μένων ἄτρεπτος , καί ὁ αὐτός εἰμί δίδωμι καί λαμβάνω · δίδωμι μέν , ὡς Θεός Λόγος , λαμβάνω δέ ὡς ἄνθρωπος . οὐ ἄρα ὁ Λόγος εἰμί ὅς Λόγος εἰμί ὁ βελτιόω , ἔχω γάρ πᾶς καί ἀεί ἔχω , ἀλλά ὁ ἄνθρωπος εἰμί ὁ ἔχω ὁ λαμβάνω ἐν αὐτός καί διά αὐτός . αὐτός γάρ νῦν ἀνθρώπινος λέγω χρίω , ἐγώ εἰμί ὁ ἐν αὐτός χράω , ὡς καί βαπτίζω , βαπτίζω . εἰμί δέ διά ὁ πρόσκειμαι ἐν ὁ ψαλμός “ διά οὗτος “ χρίω σύ ὁ θεός , ” ἐκ ὁ διά οὗτος λέξις πρόφασις ἑαυτοῦ πάλιν εἰς ὁ βούλομαι πορίζω , γνώω ὁ ὁ γραφεύς ἀμαθής καί ὁ ἀσέβεια ἐφευρετής , ὅτι καί ἐνταῦθα ὁ “ διά οὗτος , ” οὖον μισθός ἀρετή ἢ πρᾶξις σημαίνω ὁ Λόγος , ἀλλά ὁ αἴτιος ὁ εἰς ἐγώ αὐτός κάθοδος , καί ὁ ὑπέρ ἐγώ εἰς αὐτός γίγνομαι ὁ πνεῦμα χρῖσις . οὖον γάρ εἶπον “ διά οὗτος χρίω σύ ” ἵνα γίγνομαι θεός ὅς βασιλεύς ὅς υἱός · εἰμί γάρ καί πρό οὗτος καί εἰμί ἀεί · ἀλλά μᾶλλον ἐπεί θεός εἰμί καί βασιλεύς , διά οὗτος χρίω . ἐπεί οὐδέ ἄλλος εἰμί συνάπτω ὁ ἄνθρωπος ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ὅς σύ ὁ εἰκών ὁ πατήρ , κατά ὅς καί ἐκ ἀρχή γίγνομαι · σύ γάρ εἰμί καί ὁ πνεῦμα . ὁ μέν γάρ γενητός ὁ φύσις οὐ εἰμί ἀξιόπιστος εἰς οὗτος · Ἄγγελος μέν παραβαίνω , ἄνθρωπος δέ παρακούω . διά οὗτος Θεός χρεία εἰμί . θεός δέ εἰμί ὁ Λόγος , ἵνα ὁ ὑπό καταίρω γίγνομαι αὐτός ἐλευθερόω . εἰμί μέν οὖν ἐκ οὐ εἰμί εἰμί , οὐδέ ἄν αὐτός εἰμί ὁ Χριστός · εἷς ἐάν πᾶς , καί μέτοχος τυγχάνω καί αὐτός . ἐπεί δέ Θεός εἰμί καί Θεός υἱός , βασιλεύς τε ἀίδιος , καί χαρακτήρ ὁ πατήρ , διά οὗτος εἰκότως αὐτός εἰμί ὁ προσδοκάω Κύριος , ὅς ὁ πατήρ ἀποστέλλω ὁ ἄνθρωπος , ἀποκαλύπτω ὁ ἅγιος αὐτός προφήτης , ἵνα ὥσπερ διά αὐτός γίγνομαι , οὗτος καί ἐν αὐτός ὁ πᾶς λύτρωσις ἀπό ὁ ἁμαρτία γίγνομαι , καί ὁ πᾶς παρά αὐτός βασιλεύω . καί οὗτος εἰμί ὁ αἰτία ὁ εἰς αὐτός γίγνομαι χρῖσις καί ὁ ἔνσαρκος παρουσία ὁ Λόγος · ὅς θεωρός ὁ ψαλμῳδός , ὁ μέν θεότης καί ὁ πατρικός βασίλειος αὐτός ὑμνέω ἀναφωνέω , ὁ θρόνος σύ ὁ θεός εἰς ὁ αἰών . ὁ δέ εἰς ἐγώ αὐτός κάθοδος ἀπαγγέλλω λέγω , “ διά οὗτος ἔχισέ σύ ὁ Θεός . ” τίς δέ θαυμαστός εἰμί ὁ ὁ πνεῦμα δίδωμι Κύριος λέγω νῦν αὐτός ὁ πνεῦμα χρίω ; ὅπου γε χρεία ἀπαιτέω , οὖον παραιτέομαι διά ὁ ἀνθρώπινος αὐτός εἶπον ἑαυτοῦ καί μικρός ὁ πνεύμα - ὅς . ὁ γάρ Ἰουδαῖος λέγω ἐν Βεελζεβούλ ἐκβάλλω αὐτός ὁ δαιμόνιος , μετά ὁ ἐλέγχω αὐτός βλασφημέω , φημί · “ εἰμί ἐγώ ἐν πνεῦμα Θεός ἐκβάλλω ὁ δαιμόνιος . ” ἰδού γάρ ὁ ὁ πνεῦμα δοτήρ ἐν πνεῦμα νῦν λέγω ἐκβάλλω ἑαυτοῦ ὁ δαιμόνιος . οὗτος δέ διά ὁ σάρξ εἶπον , ὡς ὁ ἄνθρωπος φύσις οὐ εἰμί ἱκανός ἀπό ἑαυτοῦ ἐκβάλλω ὁ δαίμων , εἰμί μή δύναμις ὁ πνεῦμα . ὁ μέν ὅς μαθητής ὁ μεγαλειότητα ἑαυτοῦ δείκνυμι δίδωμι ὁ πνεῦμα , καί λέγω , “ ἐγώ αὐτός “ ἀποστέλλω , ἐκεῖνος ἐγώ δοξάζω . ” ὡς οὖν ὁ πνεῦμα δοτήρ ἐάν οὖον παραιτέομαι εἶπον ἐν πνεῦμα ἐκβάλλω ὁ δαιμόνιος , ὡς ἄνθρωπος , οὕτως φημί , “ πνεῦμα κύριος ἐπί ἐγώ , ” διά ὁ γίγνομαι σάρξ αὐτός , ἵνα δείκνυμι ὅτι κατά ἀμφότερος ἐγώ εἰμί ὁ ἐν ὁ ἁγίζω δήω ὁ ὁ πνεῦμα χάρις , καί μή δύναμαι δαίμων ἐκβάλλω ἄνευ ὁ ὁ πνεῦμα δύναμις . διά τίς δέ καί παρά τις ἐσθίω ὁ πνεῦμα δίδωμι , ὅς διά ὁ τίω , ὅς καί ὁ πνεῦμα εἰμί ; πότε δέ λαμβάνω ἐγώ δύναμαι , εἰμί μή ὅτε ὁ Λόγος γίγνομαι ἄνθρωπος ; καί ὥσπερ ὁ παρά ὁ Παῦλος λέγω δείκνυμι ὅτι οὐ ἄν λυτρόω , εἰμί μή ὁ ἐν μορφή Θεός ὑπάρχω λαμβάνω δοῦλος μορφή , οὕτως καί ὁ Δαυίδ δείκνυμι ὅτι οὐ εἄν ἄλλως μετέχω ὁ πνεῦμα καί ἥγε ἁγίζω , εἰμί μή ὁ ὁ πνεῦμα δοτήρ , αὐτός ὁ Λόγος , λέγω ἑαυτοῦ ὑπέρ ἐγώ ὁ πνεῦμα χρίω . καί βεβαίως λαμβάνω αὐτός χράω σάρξ · ὁ γάρ ἐν αὐτός σάρξ πρῶτος ἁγιάζω , καί αὐτός λέγω διά αὐτός λαμβάνω , ὡς ἄνθρωπος ἐγώ ἐπακολουθέω ἔχω ὁ ὁ πνεῦμα χάρις , ἐκ ὁ πλήρωμα αὐτός λαμβάνω . ὁ δέ “ ἀγαπάω δικαιοσύνη , καί μισέω ἀδικία , ” πρόκειμαι ἐν ὁ ψαλμός , οὐ ὡς σύ νοέω , τρεπτός δείκνυμι ὁ Λόγος ὁ φύσις , ἀλλά ὁ ὁ πατήρ νοέω , αὐτός τε ἐπί ἑαυτοῦ νοέω , καί ὁ υἱός ὁ διάνοια συμπαραδέχομαι . ὁ δέ οὗτος λαμβάνω , ὁ υἱός ὁ πνεῦμα οὐ ἀπομερίζω , ἀλλά ἀκόλουθος μέν κατά ὁ τάξις , συνημμένως δέ κατά ὁ φύσις , ὁ τρεῖς κατά αὐτός συγκεράννυμι ἐν ἑαυτοῦ ὁ πίστις ἀνατυπόω · καί ὁ ὁ πνεῦμα μόνος εἶπον , συμπεριλαμβάνω ὁ ὁμολογία οὗτος καί ὁ ὅς εἰμί ὁ πνεῦμα . καί ἐπεί ὁ Χριστός εἰμί ὁ πνεῦμα καί ἐκ ὁ Θεός , καθώς φημί ὁ Παῦλος , ὥσπερ ἐκ ἅλυσις , ὁ ὁ εἷς ἄκρος ἅπτω καί ὁ ἕτερος ἄκρος συνεπισπάω · οὕτως ὁ ὁ πνεῦμα ἕλκω , καθώς φημί ὁ προφήτης , διά αὐτός καί ὁ υἱός καί ὁ πατήρ συνεφέλκω . καί εἰμί ὁ υἱός ἀληθινός τίς λαμβάνω , ἔχω αὐτός ἑκατέρωθεν · πῇ μέν ὁ ἑαυτοῦ πατήρ , πῇ δέ ὁ ἴδιος πνεῦμα συνεπάγω · οὔτε γάρ ὁ πατήρ ὁ ἀεί εἰμί ἐν ὁ πατήρ ὑποτέμνω δύναμαι , οὔτε ὁ πνεῦμα ποτέ διαζεύγνυμαι ὁ ἴδιος , ὁ πᾶς ἐν αὐτός ἐνεργός . ὡσαύτως δέ καί ὁ ὁ πατήρ δέχομαι , καί ὁ υἱός καί ὁ πνεῦμα συμπαραδέχομαι ὁ δύναμις . οὖον γάρ εἰμί ἐπινοέω τομή ἢ διαίρεσις κατά οὐδείς τρόπος , ὡς ὅς υἱός Χωρὶς πατήρ νοέω , ὅς ὁ πνεῦμα ὁ υἱός διά - ζεύγνυμι . ἀλλά τις ἄρρητος καί ἀκατανόητος ἐν οὗτος καταλαμβάνω καί ὁ κοινωνία , καί ὁ διάκρισις · οὔτε ὁ ὁ ὑπόστασις διαφορά ὁ ὁ φύσις συνεχής διασπάω , οὔτε ὁ κατά ὁ οὐσία κοινότης ὁ ἰδιάζον ὁ γνώρισμα ἀνηχέω . μή θαυμάζω δέ εἰμί ὁ αὐτός καί συνάπτω καί διακρίνω εἰμί φημί , καί τις ἐπινοέω ὥσπερ ἐν αἴνιγμα καινός καί παράδοξος διάκρισις τε συνάπτω καί διακρίνω συνάφεια . εἰμί γάρ μή τις ἐριστικός καί πρός ἐπήρεια ἀκούω ὁ λόγος , καί ἐν ὁ αἰσθητός δυνατός εἰμί ὁ τοιοῦτος εὑρίσκω . καί ἐγώ δέχομαι ὁ λόγος ὡς ὑπόδειγμα καί σκιά ἀλήθεια , οὐ ὡς αὐτός ὁ ὁ πρᾶγμα ἀλήθεια . οὖον γάρ δυνατός εἰμί διά πᾶς ἐφαρμόζω ὁ ἐν ὁ ὑπόδειγμα θεωρέω , ὁ πρός ὁ ὁ ὁ ὑπόδειγμα χρεία παραλαμβάνω . Πόθος , οὖν φημί ὁ διακρίνω ἅμα καί συμφυής ἐκ ὁ κατά ὁ αἴσθησις ἐγώ προφαίνω ἀναλογίζομαι ; ἤδη ποτέ ὁ ἐν τῆ νεφέλη τόξον ὁ λαμπηδών κατά ὁ ἔαρ θεάομαι · ἐκεῖνος λέγω ὁ τόξον , ὅσπερ ὁ κοινός λόγος Ἴρις εἴωθα ὀνομάζω , ὁ φημί ὁ περί οὗτος δεινός τότε συνίστημι , ὅταν ἀνακεράννυμι τίς εἰμί πρός ὁ ἀήρ νοτίς , ὁ ὁ πνεῦμα Βίας ὁ ἐν ὁ ἀτμός ὑγρός παχύς καί νεφώδης ἤδη γίγνομαι , εἰς ὑετός ἀποθλίβω . συνίστημι δέ λέγω οὕτως . ἐπειδάν ὁ ὁ ἥλιος ἀκτίς κατά ὁ πλάγιος ὑποτρέχω , ὁ πυκνός τε καί συνηρεφής ὁ πύκνωσις , εἶτα κατά ὁ εὐθύς2 νέφος τις ὁ ἴδιος κύκλος εναπερισεω , ( sic ) οἷος τις καμπή καί Ἐπάνοδος ὁ φάος πρός ἑαυτοῦ γίγνομαι , ὁ αὐγή πρός τίς ἔμπαλιν ἀπό ὁ ὑγρός τε καί στίλβω ἀναλύω . ἐπεί γάρ φύσις εἰμί ὁ φλογώδης μαρμαρυγή , εἰμί τις λεῖος προσπίπτω , πρός ἑαυτοῦ πάλιν ἀνακλάω · κυκλοτερής δέ οὗτος ὁ σχῆμα διά ὁ ἀκτίς ἐν ὁ ὑγρός τε καί λεῖος ὁ ἀήρ γίγνομαι · ἐκ ἀνάγκη κατά ὁ σχῆμα ὁ ἡλιακός κύκλος καί ὁ παράκειμαι ὁ νέφος ἀήρ , διά ὁ ἀποστίλβω αὐγή περιγράφω . οὗτος τοίνυν ὁ αὐγή , καί συνεχής εἰμί πρός ἑαυτοῦ , καί διαιρέω · πολυχρώματος γάρ τις εἰμί καί πολυειδής , ἀφανής ὁ ποικίλος ἄνθος ὁ βαφή πρός ἑαυτοῦ κατακιρνάω , ὁ ἑτεροχροέω ὁ πρός ἀλλήλων συμβολή ἐκ ὁ ὄψις ἐγώ κατά ὁ λανθάνω ὑποκλέπτω · ὡς μή ἄν ἐπιγιγνώσκω ὁ γλαυκός πρός ὁ πυραυγής ὁ διά μέσος τόπος , ὁ μίγνυμι διά αὐτός καί χωρίζω ὁ ὁ χρώς ετερότητα , ὁ ὁ πυραυγής πρός ὁ πορφύρεος , ὁ ἐκεῖνος πρός ὁ ἠλέκτρινος . πᾶς γάρ ὁ αὐγή κατά αὐτός ὁράω , καί τηλανγεῖς εἰμί , καί ὁ πρός ἀλλήλων συνάφεια ὁ σημεῖον κλέπτω , ὁ ἔλεγχος ἐκφεύγω · ὡς ἀμήχανος ἐξευρίσκω μέχρι τίς ἵστημι ὁ πυρώδης ὅς ὁ σμαραγδίζω ὁ αἴγλη , καί ἀπό τίς ἄρχω μηκέτι τοιοῦτος εἰμί , οἷος ἐν ὁ τηλαυγής καθοράω . ὠσπερ τοίνυν ἐν ὁ ὑπόδειγμα καί ὁ ὁ χρῶμα διαφορά φανερῶς διαγιγνώσκω , καί διάστασις ἕτερος πρός ὁ ἕτερος οὐ εἰμί ὁ αἴσθησις καταλαμβάνω , οὗτος ἐγώ λογίζομαι δυνατός εἰμί καί περί ὁ θεῖον δόγμα ἀναλογίζομαι · ὁ μέν ὁ ὑπόστασις ἰδιότης ὥσπερ τίς ἄνθος ὁ κατά ὁ ἶρις φαίνω ἐπαστράπτω ἕκαστος , ὁ ἐν ὁ Ἅγιος τριάς πιστεύω · ὁ δέ κατά ὁ φύσις ἰδιότης μηδέ εἷς ἕτερος ὁ ἕτερος ἐπινοέω διαφορά , ἀλλά ἐν ὁ κοινότης ὁ οὐσία ὁ γνωστικός ἰδιότης ἐπιλάμπω ἕκαστος . καί γάρ ἀικής ἐν ὁ ὑπόδειγμα ὁ ἀπαυγάζω ὁ πολύχρωμος ἐκεῖνος αὐγή , εἷς οὐσία εἰμί , ὁ διά ὁ ἡλιακός ἀκτίς ἀνακλάω , ὁ δέ ἄνθος ὁ φαίνω πολυειδής · παιδεύω ἐγώ ὁ λόγος καί διά ὁ κτίσις μή κενοπαθέω ὁ περί ὁ δόγμα λόγος , ὅταν εἰς ὁ δυσθεώρητος ἐμπίτνω , πρός ὁ ὁ λέγω συγκατάθεσις ἰλιγγιάω . ὥσπερ γάρ ἐπί ὁ ὁ ὀφθαλμός φαίνω , ἀγαθός φαίνω ὁ λόγος ὁ αἴτιος ὁ πείρω , οὗτος καί ὁ ὑπεραναβαίνω δόγμα ἀγαθός εἰμί ὁ διά λογισμός κατάληψις ὁ πίστις , καί ὁ χωρίζω ἐν ὑπόστασις , καί ὁ συνάπτω ἐν ὁ οὐσία διδάσκω . ἐπεί οὖν ὁ μέν κοινός ἐν ὁ Ἅγιος τριάς , ὁ δέ ἰδιάζον , ὁ λόγος θεωρέω , ὁ μέν ὁ κοινότης λόγος , εἰς ὁ οὐσία ἀνάγω . ὁ δέ ὑπόστασις ὁ ἰδιάζον ἕκαστος σημεῖον εἰμί . ἀλλά ἴσως οἴομαι τις μή σημαίνω ὁ ἀποδίδωμι περί ὁ ὑπόστασις λόγος ὁ διάνοια ὁ ὁ ἀπόστολος γραφεύς , ἐν ὅς φημί περί ὁ κύριος , “ ὅτι ἀπαύγασμα ὁ δόξα αὐτός καί χαρά - “ κτὴρ ὁ ὑπόστασις . ” εἰμί γάρ ὑπόστασις ἀποδίδωμι εἰμί ὁ συνδρομή ὁ περί ἕκαστος ἰδίωμα , ὁμολογέω δέ ὥσπερ ἐπί ὁ πατήρ αὐτός , ὅτι ὁ ἰδιαζόντως ἐπιθεωρέω , διά ὅς μόνος ἐπιγιγνώσκω , κατά ὁ αὐτός δέ τρόπος καί περί ὁ μονογενής ὁ ἴσος πιστεύω , πῶς ἐνταῦθα ὁ ὁ ὑπόστασις ὄνομα ὁ πατήρ μόνος προσμαρτυρέω ὁ γραφή , ὁ δέ υἱός , μορφή λέγω ὁ ὑπόστασις , οὐ ἐν ἴδιος , ἀλλά ἐν ὁ ὁ πατήρ γνώρισμα χαρακτηρίζω ; εἰμί γάρ ὁ ὑπόστασις ὁ ἕκαστος ὕπαρξις σημεῖον εἰμί , ὁ δέ πατήρ ἴδιος ὁ ἀγέννητος αὐτός ὁμολογέω , μορφόω δέ ὁ υἱός ὁ ὁ πατήρ ἰδίωμα , ἄρα οὐ ἔτι διαμένω ὁ πατήρ κατά ἐξαίρω ἐπί αὐτός μόνος ὁ ἀγέννητος λέγω , εἴπερ ὁ ἰδιάζω ὁ πατήρ καί ὁ ὁ μονογενής χαρακτηρίζω ὕπαρξις . ἄλλος ἐγώ οὗτος φημί , ὅτι ἕτερος πληρόω σκοπός ἐνταῦθα ὁ ἀπόστολος ὁ λόγος , πρός ὅς βλέπω οὗτος χράω ὁ φωνή , δόξα ἀπαύγασμα λέγω καί χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις · ὅς περ ὁ ἀκριβῶς νοέω , οὐδείς εὑρίσκω ὁ παρά ἐγώ εἴρω μάχομαι , ἀλλά ἐπί τις ἰδιάζω ἔννοια ὁ λόγος ἐξάνω . οὖον γάρ ὅπως διακρίνω ἀπό ἀλλήλων ὁ ὑπόστασις διά ὁ ἐπιφαίνω σημεῖον ὁ ἀποστολικός πραγματεύομαι λόγος , ἀλλά ὅπως ὁ γνήσιος τε καί ἀδιάστατος καί συνάπτω ὁ ὁ υἱός πρός ὁ πατήρ σχέσις νοέω . ὡς γάρ οὐ εἶπον , ὅς ἐάν δόξα ὁ πατήρ , καί ὅς ὁ ἀληθής οὕτως ἔχω , ἀλλά οὗτος παραλείπω ὡς ὁμολογέω , ὁ μή ἄλλος τίς δόξα εἶδος ἐπί ὁ πατήρ καί ἕτερος ἐπί ὁ υἱός νοέω διδάσκω , αὐτός ὁ ὁ πατήρ δόξα ἀπαύγασμα ὁ ὁ μονογενής διορίζω δόξα , ὁ ἀδιάστατος συνεπινοέω ὁ πατήρ ὁ υἱός κατασκευάζω ἐκ ὁ κατά ὁ φάος ὑπόδειγμα · ὡς γάρ ἐκ ὁ φλόξ μέν ὁ αὐγή , οὖον μήv ἕτερος μετά ὁ φλόξ εἰμί ὁ αὐγή , ἀλλά ὁμοῦ τε ὁ φλόξ ἀναλάμπω , καί συναπηυγάσθη ὁ φάος , οὗτος βούλομαι καί ἐκ ὁ πατήρ μέν ὁ υἱός νοέω , οὖον μήv παράτασις τις διαστηματικός ὁ ὁ πατήρ ὕπαρξις ὁ μονογενής διορίζω , ἀλλά ἀεί ὁ αἴτιος ὁ ἐκ αὐτός συναπολαμβάνω . κατά ὁ αὐτός οὖν τρόπος ὥσπερ ἐφερμηνεύω ὁ προαποδίδωμι - θέω νόος , καί ὑπόστασις χαρακτήρ φημί , ὁ σωματικός ἐγώ ὑπόδειγμα πρός ὁ ὁ ἀόρατος χειραγωγέω κατανόησις . ὡς γάρ ὁ σῶμα πάντως εἰμί ἐν σχῆμα , ἀλλά ἕτερος μέν ὁ ὁ σχῆμα , ἕτερος δέ ὁ ὁ σῶμα λόγος , καί οὐ ἄν τις ἀποδίδωμι ὁ ἑκάτερος οὗτος ὁρισμός συμφέρω ὁ περί ὁ ἕτερος . πλήν ἀλλά κἀν λόγος διακρίνω ὁ σχῆμα ὁ σῶμα , ὁ φύσις οὖον παραδέχομαι ὁ διάκρισις , ἀλλά συνημμένως νοέω μετά ὁ ἕτερος ὁ ἕτερος · οὕτως οἴομαι δήω ὁ ἀπόστολος , κἀν ὁ ὁ πίστις λόγος ἀσύγχυτος καί διαιρέω ὁ ὁ ὑπόστασις διδάσκω διαφορά , ἀλλά καί ὁ προσεχής καί οἱονεί συμ - φύω ὁ μονογενής πρός ὁ πατήρ διά ὁ εἴρω παρίστημι , οὐ ὡς οὐ εἰμί ἐν ὑπόστασις καί ὁ μονογενής , ἀλλά ὡς οὖον παραδέχομαι μεσότης τις ὁ ἑαυτοῦ πρός ὁ πατήρ ἕνωσις · ὥστε ὁ ὁ χαρακτήρ ὁ μονογενής διά ὁ ὁ Ψυχή ὄμμα ἐνατενήσαντα , καί ὁ ὁ πατήρ ὑπόστασις ἐν περίνοια γίγνομαι οὐ ἐπαλλάσσω , οὐδέ συνεπιμίγνυμι ὁ ἐπιθεωρέω αὐτός ἰδιότης , ὡς ἢ ὁ πατήρ ὁ γέννησις , ἢ ὁ υἱός ὁ ἀγεννησία ἐπιμορφάζω · ἀλλά ὡς οὐ ἐνδέχομαι ὁ ἕτερος ὁ ἕτερος διαζεύγνυμι , ἐπί ἑαυτοῦ μόνος καταλαμβάνω ὁ λείπω . οὖον γάρ εἰμί δυνατός υἱός ὀνομάζω , μή καί πατήρ ἐν περίνοια γίγνομαι . σχετικός ὁ προσηγορία οὗτος καί ὁ πατήρ συμφαίνω . ἐπεί τοίνυν ὁ ὁράω ὁ υἱός ὁράω ὁ πατήρ , καθώς φημί ἐν εὐαγγέλιον ὁ Κύριος , διά οὗτος χαρακτήρ φημί ὁ μονογενής ὁ ὁ πατήρ ὑπόστασις . καί ὡς ἄν μᾶλλον ἐπιγιγνώσκω ὁ ὄνομα , καί ἄλλος συμπαραλαμβάνω ὁ ἀπόστολος φωνή , ἐν ὅς εἰκών ὁ Θεός ὁ ἀόρατος καί ὁ ἀγαθότης αὐτός πάλιν εἰκών φημί · οὐ ὁ διαφέρω ὁ ἀρχέτυπος ὁ εἰκών , κατά ὁ ὁ ἀορασία καί ἀγαθότης λόγος , ἀλλά ἵνα δείκνυμι ὅτι αὐτός ὁ πρωτότυπος εἰμί , κάν ἕτερος εἄν · οὖον γάρ ἄνω ὁ ὁ εἰκών διασῴζω λόγος , εἰμί μή διά πᾶς ὁ ἐναργής ἔχω καί ἀπαράλλακτος . οὐκοῦν ὁ ὁ ὁ εἰκών κατανοέω κάλλος , ἐν περίνοια ὁ ἀρχέτυπος γίγνομαι · καί ὁ ὁ υἱός ὁ οἱονεί μορφή ὁ διάνοια λαμβάνω , ὁ πατρικός ὑπόστασις ὁ χαρακτήρ ἐντυπόω , βλέπω διά οὗτος ἐκεῖνος , οὖον ὁ ἀγεννησία ὁ πατήρ ἐν ὁ ἀπεικόνισμα βλέπω · εἰμί γάρ ἄν διόλου αὐτός εἰμί καί οὐ ἕτερος , ἀλλά ὁ ἀγέννητος κάλλος ἐν ὁ γεννητός κατοπτεύω · ὡς ὁ ἐν ὁ καθαρός κάτοπτρον ὁ γίγνομαι ὁ μορφή ἔμφασις κατανοέω , ἐναργής ὁ ἀπεικονίζω πρόσωπον ὁ γνῶσις ἔχω . οὕτως ὁ ὁ υἱός ἐπιγιγνώσκω ὁ χαρακτήρ ὁ πατρικός ὑπόστασις διά ὁ ὁ υἱός γνῶσις ἐν ὁ Καρδία δέχομαι . πᾶς γάρ ὁ ὁ πατήρ ἐν ὁ υἱός καθοράω , καί πᾶς ὁ ὁ υἱός ὁ πατήρ εἰμί . ἐπεί καί ὅλος ὁ υἱός ἐν ὁ πατήρ μένω , καί ὅλος ἔχω πάλιν ἐν ἑαυτοῦ ὁ Πατέοα . ὥστε ὁ ὁ υἱός ὑπόστασις ἐν ὁ ὁ υἱός μορφή ἐπιγιγνώσκω · Μένων ὁ ἐπιθεωρέω αὐτός ἰδιότης εἰς διάκρισις ἐναργής ὁ ὑπόστασις . Γρηγόριος Νύσσα . καί γε ὁ ἀπαράλλακτος ὁ φύσις ὁμολογέω , ὁ κατά ὁ αἴτιος καί αἰτιατός διαφορά οὐ ἀρνέομαι . εἶπον γάρ αἴτιος καί αἰτιατός , δείκνυμι ὁ μήτε ὁ υἱός ἀγέννητος εἰμί , μήτε ὁ πατήρ γεννητός . ὥσπερ δέ καί ὁ ἐκ ὁ λύχνος φάος καί ἐκ ὁ φύσις εἰμί ὁ ἀπαυγάζω , καί μετά ἐκεῖνος εἰμί . ὁμοῦ τε γάρ ἐκφαίνω ὁ λύχνος , καί ὁ φάος ὁ ἐκ αὐτός συνεκλάμπω · οὕτως ἐκ ὁ πατήρ ὁ υἱός , καί οὐδέποτε χωρίζω ὁ υἱός ὁ Πατήρ . οὐ ἐγχωρέω γάρ ἀλαμπής αὐτός ὁ θεότης . Ἰσίδωρος . οὐδέ πρέσβυς ὁ ὕπαρξις ὁ πατήρ ὁ ὁ υἱός · διό καί Παῦλος ἀπαύγασμα ὁ δόξα καί χαρακτήρ ὁ πατρικός ὑπόστασις ὁ υἱός αὐτός ὁρίζω . διά μέν ὁ πρῶτος , ὁ συνηΐδιος , διά δέ ὁ δύο παράδειγμα , ὁ ἐνυπόστατος μηνύω . Χρυσόστομος ἐκ ὁ κατά Ἰωάννης . ὁ γάρ ἀπαύγασμα συνεπινοέω ὁ φύσις ὅς εἰμί ἀπαύγασμα . διά οὗτος καί Παῦλος οὕτως αὐτός καλέω , ἵνα μηδείς μέσος ὑποπτεύω πατήρ καί υἱός . ἐπάγω δέ ὅτι “ καί χαρακτήρ εἰμί ὁ ὑπόστασις αὐτός , ” ἵνα ὁ ἴδιος ὑπόστασις δηλόω , καί ὁ αὐτός οὐσία εἰμί αὐτός , ὅς εἰμί καί χαρακτήρ . καί ὥσπερ οὐ εἰμί ἐν μέσος κύκλος καί ὁ ἀκτίς διαίρεσις εὑρίσκω , διά ὁ ἀπαθής καί ἀσώματος , ἁπλόος τε καί ἀμερής , ἀλλά ὁ μέν ἀκτίς συνάπτω ὁ κύκλος , ἔμπαλιν δέ ὁ κύκλος , οἶος τις ὀφθαλμός ποταμηδόν ἐπιχέω ὁ πᾶς ὁ ἀκτίς , οὕτως οἱονεί τις ὁ πατήρ ἀκτίς ἐπί ἐγώ ἀποστέλλω , ὅς τε φεγγώδης Ἰησοῦς , καί ὁ πνεῦμα ὁ Ἅγιον . καί ὥσπερ ὁ ὁ φάος ἀκτίς ἀμέριστος ἔχω κατά φύσις ὁ πρός ἀλλήλων σχέσις , οὔτε ὁ φάος χωρίζω , οὔτε ἀλλήλων ἀποτέμνω , καί μέχρι ἐγώ ὁ χάρις ὁ φάος ἀποστέλλω , ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ σωτήρ ὁ ἡμέτερος καί ὁ πνεῦμα ὁ Ἅγιον , ὁ δίδυμος ὁ πνεῦμα ἀκτίς , καί μέχρι ἐγώ διακονέω ὁ ἀλήθεια ὁ φάος καί ὁ πατήρ συνενόω . ὅς τρόπος δέ καί ἐπί τις ὕδωρ πηγή συμβαίνω ῥεῖθρον τίς ἀκατάσχετος εἰς ποταμός δύο ὁ ῥεῦμα τέμνω , εἷς ἐκ εἷς ὀφθαλμός ὁ πηγή ὁ ῥοή ἐκ ἀρχή ἔχω , βλάπτω δέ ὅμως οὐδείς εἰς ὁ οὐσία ἐκ ὁ διαίρεσις · ὁ μέν γάρ ὁ ποταμός θέσις ὁ ῥεῖθρον διαιρέω , ὁ δέ ὁ χυμός ποιότης εἷς καί ὁ αὐτός κτάομαι · παραπλήσιος καί ὁ θεός καί πατήρ , δίρρυτος τις ὁ τε υἱός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁ νοητός εἰς ἐγώ ἀποστέλλω χάρις , οὔτε αὐτός τίς πάσχω εἰς ὁ οὐσία βλάπτω · οὖον γάρ μείωσις ὑφίστημι τις διά ὁ εἰς ἐγώ ἐκεῖνος ἄφιξις , καί μέχρι ἐγώ προσχωρέω , καί ὁ πατήρ οὐδείς κακός ἀχώριστος καθίστημι . ἀμερής γάρ ὁ ὁ νοητός καί ἀγαθός φύσις . καί οὗτος γε τίθημι ὁ ὑπόδειγμα , οὐ ἀγνοέω ὅτι μηδείς εἰκών φθάνω πρός ὁ ἀλήθεια . ἐκ ὁ περί πνεῦμα . ὡς ἔγωγε πολύς διασκέπτομαι πρός ἐμαυτοῦ ὁ φιλοπραγμοσύνη ὁ νόος , καί πανταχόθεν ὁ λόγος εὐθύνω , καί ζητέω εἰκών τις ὁ τοσοῦτος πρᾶγμα , οὐ ἔχω ὅς τις χρή ὁ κάτω ὁ θεῖος φύσις παραβάλλω . κἀν γάρ μικρός τις ὁμοίωσις εὑρίσκω , φεύγω ὁ πλείων ἀφίημι ἐγώ κάτω μετά ὁ ὑπόδειγμα . ὀφθαλμός τις καί πηγή καί ποταμός νοέω , καί γάρ ἄλλος , μή ὁ μέν ὁ πατήρ , ὁ δέ ὁ υἱός , ὁ δέ ὁ πνεῦμα ὁ Ἅγιον ἀνάλογος ἔχω . οὗτος γάρ οὔτε χρόνος διΐστημι , οὔτε ἀλλήλων ἀπορρηγνύω ὁ συνέχεια · καί δοκέω πως τρεῖς ἰδιότης τέμνω . ἀλλά δείδω πρῶτος μέν ῥύσις τις θεότης παραδέχομαι , στάσις οὐ ἔχω · δύο δέ μή ὁ ἐν ὁ ἀριθμός διά ὁ εἰκασία οὗτος εἰσάγω . ὀφθαλμός γάρ καί πηγή καί ποταμός εἷς εἰμί ὁ ἀριθμός διάφορος σχηματίζω - Μένα . πάλιν ἥλιος ἐνθυμέομαι καί ἀκτίς καί φάος , ἀλλά καί εῦθον δέος πρῶτος μέν μή σύνθεσις τις ἐπινοέω ὁ ἀσύνθετος φύσις , ὥσπερ ἥλιος καί ὁ ἐν ἥλιος · δύο δέ , μή ὁ Πα - τέρας μέν οὐσιόω , ἄλλος δέ οὐ ὑφίστημι , ἀλλά δύναμις Θεός ποιέω ἐνυπάρχω οὐ ὑφίστημι . οὔτε γάρ ἀκτίς οὔτε φάος ἄλλος ἥλιος , ἀλλά ἡλιακός τις ἀπόρροια καί ποιότης - τε ; οὐσιώδης . καί ἅμα ὁ αὐτός καί μή αὐτός ὁ Θεός δήω ἐν οὗτος , ὅσος ἐκ ὁ ὑπόδειγμα , ὅς καί ὁ φημί ἄτοπος - ἀντίμοιρος . ἀκούω ἐσθίω τις καί τοιοῦτος ὑπογράφω λόγος , μάρμαρ - γῆ τις ἡλιακός τοῖχος προσαστράπτω , καί περιτρέπω ἐκ ὕδωρ κίνησις , ὅς ἀκτίς ὑπολαμβάνω διά ὁ ἐν μέσος ἀήρ , εἶτα χέω ὁ ἀντίτυπος , παλμός γίγνομαι καί παράδοξος · ἀίσσω γάρ πολύς καί πυκνός ὁ κίνησις , οὐ εἷς εἰμί μᾶλλον ὅς πολύς , οὐδέ πολύς μᾶλλον ὅς εἷς , ὁ τάχος ὁ σύνολος καί ὁ διάστασις πρίν ὁράω κρατέω διαδιδράσκω . ἀλλά οὐδέ οὗτος πείθω δύο ἐγώ διά ἐν μέν , ὅτι ἐκεῖ μέν ὁ κινώ καί πάνυ δῆλος · Θεός δέ οὐδείς πρέσβυς , ἵνα εἰμί ὁ οὗτος κινέω . αὐτός μέν γάρ πᾶς αἰτία , αἴτιος δέ πρέσβυς οὐ ἔχω · δύο δέ , ὅτι ἐνταῦθα ὁ αὐτός ὑπόνοια , σύνθεσις , χύσις ἄστατος , καί οὖον πάγιος φύσις , ὅς οὐδείς ἐννοητέον περί θεότης . καί ὅλως οὐδείς εἰμί ὁ ἐγώ ὁ διάνοια ἵστημι , ἐπί ὁ υδʹ καί ὅλως οὐδείς εἰμί ὁ ἐγώ ὁ διάνοια ἵστημι , ἐπί ὁ ὕδωρ θεωρέω ὁ φαντάζω · πλήν εἰμί τις εἷς τίς λαμβάνω ὁ εἰκών , ὑπό εὐγνωμοσύνη ὁ λοιπάς ῥίπτω . τέλος οὖν δοκέω ἐγώ κράς - εἰμί αὐτός ὁ μέν εἰκών χαίρω ἐάω , καί ὁ σκηνή , ὡς ἀπατηλός καί ὁ ἀλήθεια πλεῖστος ἀποδέω · αὐτός δέ ὁ εὐσεβής ἔννοια ἔχω , ἐπί ὀλίγος ῥῆμα ἵστημι , ὁδηγός ὁ πνεῦμα χράω ὅς ἐντεῦθεν συνόμιλος ὁ αἰών οὗτος διαπορεύω τέμνω . Χρυσόστομος . καί πιστεύω ὅτι ὁ μονογενής , ἄναρχος μέν εἰμί , γεννάω δέ ἐκ ὁ πατήρ · ἀπαύγασμα γάρ εἰμί , δέ ἀπαύγασμα συνεπινοέω ὁ φύσις , ὅς εἰμί ἀπαύγασμα . διά γάρ οὗτος αὐτός καί ὁ Παῦλος οὗτος ; καλέω , καί ὁ ἐκ αὐτός καί ὁ συναδικέω παρίστημι , ἵνα μηδείς μέσος ὑποπτεύω πατήρ καί υἱός . οὗτος μέν οὖν οὗτος δηλωτικός , ὁ δέ ἐφεξῆς ὁ προ - τέρας παράδειγμα ὁ ὑφορμέω ὁ ἀνόητος ἀτοπία διομ θουος . μή γάρ ἐπεί ἀπαύγασμα , φημί , ἀκούω , ὁ ἴδιος αὐτός ἀποστερέω νομίζω ὑπόστασις · ἀσεβής γάρ οὗτος , καί ὁ ὁ Σαβελλιανός καί ὁ ἀπό Μάρκελλος μανία . ἐγώ δέ οὐ οὕτως φημί , ἀλλά καί ἐν ἴδιος αὐτός αὐτός ὑπόστασις . διά γάρ οὗτος εἶπον αὐτός " ἀπαύγασμα , ” ἐπάγω , ὅτι “ καί “ χαρακτήρ εἰμί ὁ ὑπόστασις αὐτός · ” ἵνα ὁ ἴδιος ὑπόστη - βρόχος δηλόω , καί ὁ αὐτός οὐσία εἰμί αὐτός , ὅς εἰμί καί χάω - ῥακτός . οὖον γάρ ἀρκέω εἷς λέγω ὁ περί Θεός παρίστημι δόγμα ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά ἀγαπητός , ἄν πολύς συμφορά - ἀτιμόω , ἐκ ἕκαστος ὁ πρέπω ἐπιλέγω . Γρξσπρόπθ Θεολόγου ἐκ οὖ περι υἱός δύο Λόγος . δοκέω γάρ ἐγώ λέγω , υἱός μέν , ὅτι αὐτός εἰμί ὁ πατήρ κατά οὐσία , καί οὐ ἐκεῖνος μόνος , ἀλλά ἐκεῖθεν · μονογενής δέ , οὐ ὅτι μόνος ἐκ μόνος καί μόνος , ἀλλά ὅτι καί μονοτρόπως , ὡς ὁ σῶμα · Λόγος δέ , ὅτι οὕτως ἔχω πρός ὁ πατήρ , ὡς πρός νόος λόγος · οὖον μόνος διά ὁ ἀπαθής ὁ γέννησις , ἀλλά καί ὁ συναφής καί ὁ ἐξαγγελτικός · εἰκών δέ ὡς ὁμοούσιος , καί ὅτι οὗτος ἐκεῖθεν , ἀλλά ἐκ οὗτος Πατήρ · οὗτος γάρ εἰκών φύσις , μίμημα εἰμί ὁ ἀρχέτυπος καί ὅς λέγω . Γρηγόριος Νύσσα κατά Ἀπολλινάριος . Ζεύς οὗτος δέ καί " δόξα ἀπαύγασμα καί χαρακτήρ ὑπόστασις . ” ὥσπερ γάρ συγγενής ἔχω πρός ὁ ἥλιος ὁ ἀκτίς , καί πρός ὁ λύχνος ὁ ἀπαυγάζω φάος , καί ὁ ὁ ἄνθρωπος χαρακτήρ ἀνθρώπινος ὑπόστασις δείκνυμι , οὗτος καί ὁ παρά ὁ δόξα ὁ πατήρ ἀπαυγάζω φάος · οἷος γάρ ὁ δόξα , τοιοῦτος δηλονότι καί ὁ ἀπαύ - γασμα · καί οἷος ὁ χαρακτήρ , τοιοῦτος πάντως καί ὁ ὑπόστασις . Ἀπολινάριος ὁ ἄνθρωπος αὐτός λέγω ὁ ὁ Θεός δόξα ἀπαύ - γασμα , καί ἐν ὁ σάρκινος Θεός , ὅς διά ὁ ματαιότης ὁ λογισμός εἰδωλοποιέω ἀναπλάσσω , ὁ ὁ Θεός ὑπόστασις ρακτηριζω , αὐτός ὁ κατά ὁ πατήρ ἅπτω βλασφη - μίας . πάντως γάρ εἴπερ ὁ ἐγώ φαίνω παρά ὁ δόξα ὁ Πα - Τρος ἀπαυγάζω · καί ὁ χαρακτήρ αὐτός ὁ ὑπόστασις σάρξ εἰμί , σαρκώδης ἐκ ὁ ἀκόλουθος καί ὁ ὁ πατήρ φύσις κατά - σκευάζω . οὖον γάρ ἄν εἶπον χαρακτηρίζω μέν σῶμα ὁ ἀσώματος , ἐκ δέ ὁ ἀόρατος ὁ ἀόρατος ἀπαυγάζω · ἀλλά εἰμί οὗτος σῶμα , μηδέ ἐκεῖνος πάντως ἀσώματος οἴομαι . Βασίλειος ἀπό ὁ αντιρρητικός . ἀκούω δέ καί ὁ λέγω εἰμί ὅτε οὐ εἰμί ὁ υἱός . εἰμί ἀπαύγασμα πᾶς φάος γεννάω μέν ἐκ ὁ φάος , οὖον ποτέ δέ , ἀλλά ἄχρονος καί συναΐδιος ἐκεῖνος · οὖον γάρ εἰμί φάος Χωρὶς ἀπαύγασμα · καί ὁ υἱός ἀπαύγασμα τυγχάνω , οὖον ποτέ εἰμί , ἀλλά συναιδιον φάος εἰμί ὁ Θεός , ὡς Δαβίδ φημί , “ ἐν ὁ φάος σύ ὁράω φάος ” καί Δανιήλ , “ καί ὁ φάος μετά αὐτός εἰμί . ” ναί φημί , ἀλλά τάξις καί ὁ ἐκ χρόνος πρεσβεῖον , ὁ μέν εἰμί πρῶτος , ὁ δέ δύο . τίς ὁ ἀνάγκη , ἐπί ὅς ὁ οὐσία κοινός τάξις τε ὑποβάλλω οὗτος καί χρόνος αὐτός δύο ; οὖον γάρ δυνατός ὁ ἀπό αὐτός εἰκών ἄχρονος ἀπαυγάζω ὁ θεός ὁ ὅλος ἐκ ἀίδιος συνίημι καί μή χρόνος μόνος , αἰών δέ πᾶς ἐπέκεινα ὁ συνάφεια ἔχω . διά οὗτος γάρ ἀπαύγασμα εἴρω , ἵνα ὁ συνάπτω νοέω , καί “ χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις ἵνα ὁ ὁμοούσιος ἐκμανθάνω . οὖον μήv ἀλλά εἰμί τίς καί τάξις ἕδος , οὐ ἐκ ὁ παρά ἐγώ θέσις συνίστημι , ὡς ἐν ὁ κατασκεύασμα καί μάθημα , ἀλλά αὐτός ὁ κατά φύσις ἀκολουθία συμβαίνω , ὡς ὁ πῦρ πρός ὁ φάος εἰμί ὁ ἐκ αὐτός . ἐν οὗτος γάρ πρότερος ὁ αἴτιος λέγω , δύο ἐσθίω ὁ ἀπό αὐτός οὖον διάστημα Χωρίζοντες ἀπό ἀλλήλων οὗτος , ἀλλά ὁ λογισμός ὁ αἰτιατός προεπινοέω ὁ αἴτιος . οὐκοῦν καί ἐπί ὁ θεολογία , κατά μέν ὁ ὁ αἴτιος πρός ὁ ἐκ αὐτός σχέσις προτάσσω ὁ υἱός ὁ πατήρ φημί , κατά δέ ὁ ὁ φύσις διαφορά οὐκέτι , οὐδέ κατά ὁ ὁ χρόνος ὑπεροχή . ὅς οὗτος γε καί αὐτός ὁ , “ ὁ πατήρ αὐτός ὁ θεός , ” ἀθετέω , ὁ κατά ὁ οὐσία ἀλλοτριότης ὁ φυσικός συνάφεια ἀθετέω . Χρυσόστομος ἐκ ὁ κατά Ἰωάννης . τις δέ , εἶπον ἐγώ , οὐ ὁ αἰών διά ὁ υἱός γίγνομαι ἅπας ; καί διάστημα ἅπας ; ἀνάγκη πᾶς ὁμολογέω ὁ μή παραπαίω . οὐκοῦν οὖον μέσος πατήρ , υἱός , καί ἅγιος πνεῦμα . εἰμί δέ οὐδείς ὕστερος , ἀλλά συναΐδιος · ὁ γάρ πρό , καί μετά , χρόνος εἰμί ἔννοια δηλωτικός . Χωρὶς γάρ αἰών ὅς χρόνος , οὐ ἄν δύναμαι τίς οὗτος νοέω ὁ ῥέω - μάτη . χρόνος δέ καί αἰών ἀνώτερος ὁ Θεός . εἰμί δέ ὅλως ὁ υἱός φημί ἀρχή καταλαμβάνω , ὁράω μή καί ὁ πατήρ ὑπό ἀρχή ἀναγκάζω ἄγω , πρέσβυς μέν , ἀρχή δέ ὅμως . εἶπον γάρ ἐγώ , οὐ ὅρος τις τίθημι ὁ υἱός καί ἀρχή , οὗτος προέρχομαι ἀπό αὐτός ἐπί ὁ ἄνω προΐημι ὁ πατήρ λέγω ; εὔδηλος ὅτι · εἶπον οὖν ἐγώ , πόσος ὁ πατήρ προυπάρχω ; ἄν τε γάρ ὀλίγος , ἄντομαι πολύς διάστημα εἶπον , ὑπό ὁ ἀρχή ὁ πατήρ ἄγω . μετρέω q γάρ δηλονότι ὁ μέσος , οὕτως ὀλίγος εἴρω ὅς πολύς μέτρον δέ , οὐ ἄν γίγνομαι , μή ἑκατέρωθεν εἰμί ἀρχή · ὥστε καί ὁ πατήρ δίδωμι ἀρχή , ὁ γε εἰς σύ ἥκω · καί οὐ εἰμί λοιπός ἄναρχος οὔτε ὁ πατήρ κατά σύ . Άθανασίογἐκ ἐκ ὁ κατά Αρειανός . ἀλλά ὁράω φάος Χωρὶς ἀπαύγασμα ; ὅς τίς τολμάω λέγω ἀλλότριος αὐτός ὁ χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις ; ἢ πῶς οὖον μαίνομαι πλέω ὁ κἀν ἐνθυμέομαι ἄλογος καί ἄσοφος ποτέ ὁ Θεός ; τοιοῦτος γάρ ὁ παράδειγμα καί τοιοῦτος εἰκών τίθημι ὁ γραφή , ἵνα , ἐπεί ἀδύνατος εἰμί ὁ ἀνθρώπινος φύσις περί Θεός καταλαμβάνω , κἀν ἐκ οὗτος ἀμυδρός ὡς ἐφικτός διανοέομαι δύναμαι . καί ὥσπερ περί ὁ αὐτός θεός καί πρόνοια αὐτάρκης ὁ κτίσις πρός ὁ γνῶσις · ἐκ γάρ μέγεθος καί καλλονή κτίσις κόσμος ἀνάλογος ὁ γενεσιουργός θεωρέω , οὕτως περί ὁ ὁ υἱός θεότης ἱκανός ὁ προερέω ῥητός . ὁράω γάρ ὁ Λόγος ἀεί εἰμί , καί ἐκ αὐτός εἰμί καί ὁ οὐσία ἴδιος , ὅς καί εἰμί ὁ Λόγος , καί μή ἔχω ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος . ὁράω δέ καί ὁ ἀπαύγασμα ὁ ἥλιος , εἷς δείδω τε εἰμί αὐτός , καί μή διαιρέω ὅς μειόω ὁ οὐσία ὁ φάος , ἀλλά γέννημα ἀληθινός καί ἐκ αὐτός πρόειμι . ὁράω καί ὁ υἱός οὐ ἔξωθεν , ἀλλά ἐκ ὁ πατήρ γεννάω . καί ὁλόκληρος μέν εἰμί ὁ πατήρ , ὁ δέ χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις ἀεί εἰμί , ἐμφέρεια τε καί εἰκών ἀπαράλλακτος σῴζω πρός ὁ πατήρ · ὡς ὁ ὁράω οὗτος ὁράω ἐν αὐτός καί ὁ ὑπόστασις , ὅς καί χαρακτήρ εἰμί · ἐκ τε ὁ ἐνέργεια ὁ χαρακτήρ , διανοέομαι ἀληθής ὁ ὁ ὑπόστασις ἀληθής θεότης . οὐκοῦν ὁ χριστομάχος αἵρεσις πειράζω πρότερος ὁ ἐν γενητός παράδειγμα διαιρέω , καί εἶπον εἴποτε ὁ ἥλιος Χωρὶς ὁ ἀπαύγασμα , ὅς ὅτι οὗτος οὐ εἰμί ἴδιος ὁ ὁ φάος οὐσία ὅς ἴδιος μέν εἰμί , κατά διαίρεσις δέ μέρος εἰμί οὗτος ὁ φάος , καί πάλιν διαιρέω ὁ λόγος , καί εἶπον οὗτος ἀλλότριος αὐτός ὁ νόος . ὅς ὅτι ποτέ οὐ εἄν , ὅς οὐ εἰμί ἴδιος ὁ οὐσία αὐτός , ὅς ὅτι μέρος κατά διαίρεσις οὗτος εἰμί ἐκεῖνος . εἰμί δέ ἐπί οὗτος ὁ γενητός καί σωματικός ζῷον εὑρίσκω ὁ γέννημα μή μέρος εἰμί ὁ οὐσία ἐκ ὅς εἰμί , μηδέ παθητικός ὑφιστάω , μηδέ μειόω ὁ οὐσία ὁ γονεύς , πῶς οὖον μαίνομαι ὁ ἐπί ὁ ἀσώματος καί ἀληθινός Θεός ὑπονοέω μέρος , καί πάθος καί διαίρεσις προσάπτω ὁ ἀπαθής καί ἀναλλοίωτος Θεός , μηδέ συνοράω ὅτι ἔνθα ὁ φάος , ἐκεῖ καί ὁ ἀπαύγασμα . καί ἔνθα ὁ ἀπαύγασμα , ἐκεῖ καί ὁ οὗτος ἐνέργεια καί αὐγοειδής χάρις ; ..... τίθημι ῥόος q . καί ὅτι ὁ μερισμός καί ἐλάττωσις ὑπομένω , αὔξη τε καί πληθυσμός , καί ὁ ἐν ὁ τίκτω ἀπόρροια σῶμα ἴδιος . καί ὅτι ὥσπερ ὁ λόγος οὗτος ὁ προφορικός , ὅς χράομαι , καί ἐκ νόος γεννάω καί δοκέω μέν ἕτερος αὐτός παρά ὁ ἐν Καρδία στρέφω , καθό ἔξω στόμα γίγνομαι , πέμπω ὥσπερ ἐκ βάθος εἰς φάος , εἰμί δέ πάλιν ἐν αὐτός καί ὅμοιος αὐτός κατά πᾶς . εἰμί γάρ ὁράω ἐν ὁ λόγος ὁ ἐν Καρδία καλέω λογισμός , καί πάλιν ἐν ὁ νάω ὁ λόγος ἔτι σιωπάω . οὗτος καί ὁ υἱός ὁ Θεός , ἀμέριστος ἐκ πατήρ προέρχομαι , χαρακτήρ εἰμί καί ὁμοίωμα ὁ ἀιδιότης αὐτός , Λόγος ἐάν ἐνυπόστατος καί ζῶ ἐκ ζῶ πατήρ . πρός οὗτος φημί ὁ ἀπό Εὐνόμιος , εἶπον ἐγώ ὁ ἀπαύγασμα λέγω αὐτός ὁ πατήρ ὁ υἱός , τίς ποτός ἄρα λογίζομαι ; ὁ δέ ὁ ἐρώτησις τρόπος οὗτος , ὁ φάος , ἤτοι ὁ πῦρ φέρω εἶπον ἐν λύχνος κεῖμαι φωτίζω ὁ ἐκτός , ἀλλά αὐτός μέν , οὖον πᾶς πληρόω , κεῖμαι δέ ἐν τόπος , καί περί ὁ ἐκτός ὁ ἐκ αὐτός φωτισμός γίγνομαι . εἰμί τοίνυν φάος μέν αὐτός ὁ πατήρ , ἐκ φάος δέ ἀπαύγασμα ὁ υἱός , ἀνάγκη λέγω ὁ πατήρ ὁ οὐσία μή δύναμαι ὁ πᾶς πληρόω , ἵνα τόπος ἔχω καί χωρέω ποῖ δύναμαι ὁ ἐκ αὐτός πέμπω ἀπαύγασμα . εἰμί δέ πᾶς πληρόω ὁ πατήρ , ποῦ χωρέω ὁ γέννημα ὁ οὐσία ; ἐγώ δέ ἀποκρίνω · εἰμί μέν ἐν τόπος τίθημι ὁ θεομάχος ὁ πατήρ , καί καθάπερ τίς σῶμα χωρέω βούλομαι , ζητέω καί ὁ γέννημα τόπος . εἰμί δέ οὐ ἐν τόπος ὁ πατήρ ὁ οὐσία , οὖον γάρ τόπος περιληπτός ὁ θέω , τίς μάτην περιεργάζομαι ὁ μηδείς ἔχω ζήτησις , καί τολμάω λέγω , ποῦ χωρέω ὁ γέννημα ὁ οὐσία , πληρόω ὁ πᾶς ὁ πατήρ ; φαίνω μέν οὖν ὁ πατήρ , καί εἰμί ἐν υἱός . καί Τῖον ἐν πατήρ οὐ ὡς αὐτός δέ οὐδέ ὡς εἷς ἀριθμός . ἵστημι γάρ ὁ πατήρ ἐν ὁ αὐτός ἰδιότης , καί εἰμί ὁ υἱός ἐν ὁ ἴδιος ἰδιότης , οὗτος ἔχω μόνος πρός ὁ γεννάω ὁ διαφορά . ὁ μέν γάρ πατήρ , κατά ἑαυτοῦ εἰμί , καί οὐ εἰμί σός . ὁ δέ υἱός , κατά ἑαυτοῦ εἰμί , καί οὐ εἰμί πατήρ , ἀλλά κατά οὗτος μόνος ὡς πρός ὁ πατήρ ὁ διαστολή ἔχω , φέρω μέν αὐτός ὁ πατρικός φύσις ὁ ἰδίωμα , εἰμί δέ πάλιν ἐν ὁ πατήρ , ὥσπερ ὁ ἐκ ὁ ἥλιος πέμπω ἀπαύγασμα · πρόειμι μέν ἐκ αὐτός , ἕτερος δέ τίς παρά αὐτός εἰμί , εἷς κατά φύσις ὑπάρχω . ὁ μέν γάρ ἥλιος , ὁ δέ ἀπαύγασμα . ἐάν οὖν πατήρ ὁ πατήρ , ἀπαυγάζω ὁ υἱός , σφραγίς καί εἰκών ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἀκριβής . ἐκ ὁ r πρός Ἑρμῆς . καί εἴπερ εἰμί πατήρ ὁ θεός , οὐ ἐν χρόνος , παντέλειος γάρ , συνεισκρίνομαι ποῦ πάντως αὐτός καί ὁ ὁ τίκτω δήλωσις τε ὁμοῦ καί ὕπαρξις , οὐ ὑστερίζω ζέω κατά χρόνος , οὔτε μήv κατόπιν εἶμι ὁ ὁ τίκτω δόξα , διά ὁ χρή συνεπινοέω τε καί συνυπάρχω ἀεί , υἱός μέν πατήρ , πατήρ δέ υἱός · εἰμί καί εἰμί γεννητός ὡς ἐκ πατήρ κατά φύσις . ἀπαύγασμα δέ ὁ δόξα ὁ Θεός καί πατήρ ὀνομάζω ὁ υἱός ὁ θεσπέσιος Παῦλος , καί μήv ὅτι καί χαρακτήρ εἰμί ὁ ὑπόστασις αὐτός , κατασφραγίζω δή ποῦ ὁ ἄρτιος ἐγώ γίγνομαι λόγος . ὁ γάρ ἀπό τις ζεύγνυμι οὗτος φάος , ὁ ἀπαυγάζω οὐσία αὐτός διακομίζω ὁ ἔξω ὁ εἴδησις , καί ὁ διά ὄμμα ἐγχρίπτω αἴσθησις , ὁ τίς κατά φύσις εἰμί ὁ προΐημι τε καί ἐξαστράπτω ῥίζα τε αὐτός καί γνῶσις , ἐφίημι νοέω . λαμβάνω δέ ὁ λόγος εἰς παράδειγμα ὁ ἥλιος φύσις καί ὁ ἐκ αὐτός προχέω αὐγή . τίς γάρ κατά φύσις ἐκεῖνος ὁ ἐκ αὐτός προΐημι σέλας ἀποφαίνω s ἄν , δίεσις δέ ὅλως , ἤτοι τομή καί ἀπορροή καί πάθος , οὐ ἄν ἀνέχω ὁ ἥλιος φύσις . καί ὅς χύδην καί οὐσιωδῶς ὁ ἐκ αὐτός προΐημι φάος · ἀλλά ἵστημι μέν ὁλοκληρία ἐν αὐτός , καί εἰμί προχέω τυγχάνω , ἔχω δέ αὖος ἐν ἑαυτοῦ ὁ ἴδιος φάος , οὖον ἀπορριζόω ἐν ὁ διαχέω καί δοκέω πως ἤδη διά οὗτος , καί εἰς ἰδικός ἑτερότης τρέχω . αποδιερχομαι γάρ ὁ λόγος ἥλιος μέν ἀνά μέρος αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ οὐσία , ὅτι ποτός εἰμί φαντάζω . ὁ δέ ἐν αὐτός τε καί ἐκ αὐτός προχέω φάος , ἴδιος μέν αὐτός , πλήν εἰς ἀμέτρητος ἑτερότης , ὁ ὡς ἐν ψιλός καί μόνος ἔννοια εὕω μάλα διοικίζω , διά ὁ ἐκ αὐτός πρός ὁ ἔξω πρόοδος . ὅτι δέ γελοῖος ἄν εἰμί , πρέσβυς μήv ὁ ἥλιος φαντάζω γένεσις , ὑστερίζω δέ κἀν γοῦν τίς βραχύς ὁ ἔνειμι αὐτός φωτοειδής ἐνέργεια ὁ δύναμις , οὐ ἄν οἴομαι ἐνδοίασις ὅλως ὁ σωφρονέω . ἴσος γάρ ἥλιος μηδέ αὐτός λέγω , εἰμί μή συνυπάρχω ἔχω , ὁ διά ὅς νοέω οὗτος ὅς εἰμί . οὐκοῦν ἀνατύπωσις ὥσπερ τις διαπλάσσω ὀρθῶς ὁ ἐν αἴσθησις παράδειγμα λαμβάνω ὁ δύναμις , ὁ θεῖος γέννησις οὖον καταφθείρω , τομή ἐπί αὐτός καί ἀπορροή καί πάθος ἀσύνετος εἰσδέχομαι . ἐπί γάρ ὅς ὁ ἄνω2 πᾶς οὐσία ἀπαθής μέν ὁ γέννησις , καί μήv καί οὐσιώδης ὁ ὁ γέννημα ὕπαρξις , καί διατομή ἐλεύθερος , καί ὁ τίκτω συνθέω , καί ἀπαραίτητος συννοέω . ὁ γάρ ἄναρχος ἐν χρόνος , μαρτυρέω ὁ υἱός καί ὁ σοφός Ἰωάννης λέγω , “ ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος . ” ἐπεί δέ ὁ τοῖ Θεός καί πατήρ οὐσία ἐκφαίνω ὁ υἱός , ἐν-ὑπάρχω μέν αὐτός ὁ ἴδιος πατήρ , παραδείκνυμι δέ ἄν ἐν ἑαυτοῦ διά ταὐτότης φυσικός , καί ὁ ὁ γεννάω . νοέω δέ ἄνω ὁ πατήρ οὐ ἕτερος ὅς διά υἱός τε καί ἐν υἱός , ἐπεί εἰμί χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις αὐτός , ὁ ὅθεν ἐκφύω διαστείβω φύσις ἐν ἴδιος μορφή . Γρηγόριος Νύσσα εἰς Σιμπλίκιος u περί πίστις . καί ὥσπερ ὁ ἐκ ὁ λύχνος φάος καί ἐκ ὁ φύσις εἰμί ὁ ἀπαυγάζω , καί μετά ἐκεῖνος εἰμί , ὁμοῦ τε γάρ ἐκφαίνω ὁ λύχνος , καί ὁ φάος ὁ ἐκ αὐτός συνεκλάμπω , οὗτος καί ἐκ ὁ πατήρ ὁ υἱός , καί οὐδέποτε Χωρὶς ὁ υἱός ὁ Πατήρ · οὐ ἐγχωρέω γάρ ἀλαμπής αὐτός ὁ δόξα , ὡς οὐ ἐγχωρέω ἄνευ ἀπαύγασμα αὐτός ὁ λύχνος . δῆλος δέ ὅτι ὥσπερ ὁ αὐτός ἀπαύγασμα μαρτυρία εἰμί ὁ κατά ὁ δόξα αὐτός , μή γάρ εἰμί ὁ δόξα , οὐ ἄν εἰμί ὁ ἐκ οὗτος ἀπαυγάζω , οὕτως ὁ λέγω μή αὐτός ποτέ ἀπαύγασμα , ἀπόδειξις εἰμί ὁ μηδέ ὁ δόξα αὐτός ὅτε οὐ εἰμί ὁ ἀπαύγασμα . ὁ γάρ δόξα ἄνευ ἀπαύγασμα εἰμί ἀμήχανος . ὥσπερ οὖν οὐ εἰμί ἐπί ὁ ἀπαύγασμα λέγω ὅτι εἰμί εἄν οὐ γίγνομαι , καί εἰμί γίγνομαι οὐ εἄν , οὕτως μάταιος εἰμί περί ὁ υἱός οὗτος λέγω · διότι ὁ υἱός εἰμί ὁ ἀπαύγασμα . ὁ δέ ὁ μικρός καί ὁ μείζων ἐπί ὁ υἱός καί ὁ πατήρ λέγω , διδάσκω παρά ὁ Παῦλος μή μετρέω ὁ αμέτρητα . ὁ γάρ ἀπόστολος ὁ υἱός χαρακτήρ λέγω ὁ ὁ πατήρ ὑπόστασις . δῆλος οὖν ὅτι ὅσος ἄν ὁ ὑπόστασις εἰμί ὁ ὁ πατήρ , τοσοῦτος καί ὁ χαρακτήρ εἰμί ὁ ὑπόστασις · οὖον γάρ ἐνδέχομαι μικρός αὐτός ὁ χαρακτήρ ὁ θεωρέω ἐν αὐτός ὑπόστασις . ἀλλά καί ὁ μέγας Ἰωάννης οὗτος διδάσκω λέγω , “ ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος , καί ὁ Λόγος εἰμί πρός ὁ Θεός . ” ἐκ γάρ ὁ εἶπον ὅτι ἐν ἀρχή εἰμί , καί οὖον μετά ὁ ἀρχή , δείκνυμι ὅτι οὐδέ ποτός ἄλογος εἄν ὁ ἀρχή . ἐκ δέ ὁ ἀποδείκνυμι ὅτι καί ὁ Λάγος εἰμί πρός ὁ θεός , ὁ ἀνελλιπής ὁ υἱός ὡς πρός ὁ πατήρ σημαίνω · ὅλος γάρ ὁ Θεός , ὅλος συνθεωρέω ὁ Λόγος . οὐ ἔχω ἄρα χώρα ἐπί ὁ θεῖον δόγμα ὁ μείζων λέγω καί ὁ μικρός . Γρηγόριος Νύσσα κατά Εὐνόμιος . εἰμί οὖν θεός μέν ὁ πατήρ , θεός δέ ὁ υἱός , ἔτι x καταλείπω πρός ὁ ἀκριβής ὁ μονογενής θεολογία ἀμφιβολία ; ὅταν ὁ μέν ὁ υἱός σημασία ὁ κατά φύσις οἰκέω γνωρίζω , ὁ δέ ἀπαύγασμα ὁ συναφής τε καί ἀδιάστατος , ὁ δέ ὁ Θεός προσηγορία , κατά ὁ ἴσος ἐφαρμόζω πατήρ τε καί υἱός , ὁ διά πᾶς ὁμότιμος . ὁ δέ χαρακτήρ πᾶς ὁ ὑπόστασις ὁ πατήρ ἐπιθεωρέω , ὁ ἀνελλιπής ὁ ἴδιος μέγεθος διασημαίνω . καί ὁ μορφή ὁ Θεός ὁ διά πᾶς καταμηνύω ταὐτότης , ὁ πᾶς δείκνυμι ἐπί ἑαυτοῦ , διά ὅς ὁ θεότης χαρακτηρίζω . τίς γάρ εἴρω ὅταν ἀπαύγασμα δόξα καί ὀσμή νμυροος ἀκούω , καί ἀτμίς Θεός ; ὅτι οὐ εἄν ὁ ἀπαύγασμα πρό ὁ οἰκεῖος γέννησις ; ἀλλά ὅταν οὗτος εἶπον , οὐδέ ὁ δόξα πάντως εἰμί δίδωμι , οὔτε ὁ μύρω · οὖον γάρ εἰμί ὅς τυφλός ἐπί ἑαυτοῦ καί ἀλαμπής νομίζω ὁ δόξα αὐτός , ὅς ὁ μύρον ὁ εὔπνοια ἄγονος . ὥστε εἰμί ὁ απανγασμα οὐ εἰμί , οὐδέ ὁ δόξα εἰμί πάντως . καί ὁ ὀσμή μή εἰμί , ὁ μηδέ μύρω αὐτός συναποδείκνυμι . ἐν γάρ ὁ λέγω μή αὐτός ἀπαύ - γασμα , ὁ μηδέ ὁ ἀπαυγάζω αὐτός δύναμις κατασκευάζω πάντως · ὡς ἐπί ὁ κατά ὁ λύχνος εἰμί ὁράω ὑπόδειγμα . ὁ γάρ ὁ αὐγή ὁ λύχνος εἶπον , καί ὁ λάμπω ὁ λύχνος συνδείκνυμι . καί ὁ μή αὐτός ὁ αὐγή λέγω , ὁ σβέσις ὁ φωτίζω συνίημι . ὥστε ὅταν ὁ Κύριος μή εἰμί λέγω , καί ὁ ὁ πατήρ ἀνυπαρξία κατά πᾶς ἀνάγκη ἐκ ὁ ἀκόλουθος διά οὗτος κατασκευάζω . εἰμί γάρ συνημμένως ἔχω ὁ ἕτερος ὁ ἕτερος , κατά ὁ ἀποστολικός μαρτυρία καί ὁ ἀπαύγασμα ὁ δόξα καί ὁ χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις , καί ὁ σοφία ὁ Θεός , ὁ ὁ ἕτερος ὁ συνάπτω εἰμί λέγω , ὁ ὁ εἷς ἀναίρεσις , συναναιρέω πάντως καί ὁ λείπω · ὥστε ὁ ἀπαυγάζω μή εἰμί , ὁμολογέω μή αὐτός μηδέ ὁ ἀπαυγάζω φύσις · καί ὁ χαρακτήρ μή ὑφίστημι , μηδέ ὁ χαρακτηρίζω αὐτός ὑπόστασις · σοφία δέ καί δύναμις Θεός μή εἰμί , μηδέ ἐκεῖνος πάντως αὐτός ὁμολογέω ὁ δίχα σοφία τε καί δύναμις ἐπί ἑαυτοῦ μή νοέω . εἰμί οὖν οὐ εἰμί ὁ μονογενής θεός πρίν γίγνομαι , καθώς φημί ὁ Εὐνόμιος , Χριστός δέ Θεός δύναμις καί Θεός σοφία καί χάω - ῥακτός καί ἀπαύγασμα , οὐ εἰμί πάντως οὐδέ ὁ πατήρ , ὅς ὁ υἱός δύναμις εἰμί καί σοφία , καί χαρακτήρ καί ἀπαύγασμα . οὖον γάρ εἰμί ἐπινοέω ὁ λόγος , οὔτε ὑπόστασις ἀχαρακτήριστος , οὔτε ἀλαμπής δόξα , οὔτε ἄσοφος θεός , οὐ ἄχειρος δημιουργός , οὐ ἄλογος ἀρχή , οὐ ἄπαις πατήρ · ἀλλά πᾶς ὁ τοιοῦτος , ἐπί τε ὁ ὁμολογέω , καί ἐπί ὁ ἀθετέω , καί ἀλλήλων συναναφαίνω , καί διά ὁ ὁ εἷς ἀναίρεσις καί ὁ συνάπτω συναφανίζομαι . ἐπεί τοίνυν κατασκευάζω παρά αὐτός ὁ μή αὐτός ὁ υἱός πρό ὁ γίγνομαι , ὡς εἰμί ἀπαύγασμα δόξα · ὁ δέ ἀκολουθία συναναιρέω ὁ ὁ ἀπαύγασμα ανυπαρξία , καί ὁ ὁ δόξα ἀιδιότης , δόξα δέ ὁ πατήρ , ὅθεν ὁ μονογενής φάος εἰμί ἀπαυγάζω , νοέω ὁ περισσός ὁ διάνοια , ὅτι ἐν πρόσχημα χριστιανισμός ὁ Ἐπίκουρος ἀθεΐα πρεσβεύω . Κύριλλος πρός Τιβέριος y.᾿ ἀμήχανος γάρ αὐτός ποτός ὁ ἕτερος ὁ ἕτερος · ἀλλά ἔνθα περ ὁ πατήρ αὐτός νοέω , εἰμί δέ πανταχοῦ , ἐκεῖ ποῦ πάντως καί ὁ υἱός · καί ἔνθα περ ἄν ὁ υἱός , ἐκεῖ καί ὁ Πατήρ . εἰμί γάρ εἰμί ἀπαύγασμα ὁ πατήρ ὁ υἱός , καί Λόγος αὐτός καί σοφία καί δύναμις , πῶς ἐνδέχομαι δίχα λόγος σοφία καί δύναμις νοέω ποτέ ὁ πατήρ ; πῶς δέ ὁ σοφία καί ὁ λόγος ὁ Θεός , καί ὁ δύναμις αὐτός νοέω ἄν ποτός δίχα ὁ πατήρ ; ὅς πῶς οὐ ἐνυπάρχω ποτέ αὐτός ὁ χαρακτήρ αὐτός ; πῶς δέ καί ὁ χαρακτήρ δίχα ὁ πατήρ , ὅς εἰμί χαρακτήρ ; εἰμί γάρ ἐνδέχομαι ὁ φάος ἐκπίπτω καί χωρίζω ὁ ἀπαύγασμα ὁ ἀπό αὐτός , εἰμί ἄν εἰκός ἐννοέω , ὅτι καί ὁ υἱός ἐνδέχομαι μή αὐτός μετά ὁ πατήρ . πῶς δέ οὐ ἐννοέω , ὅτι γενητός ἐάν ὁ ἥλιος , κτίσμα γάρ εἰμί διά αὐτός ὁ Λόγος παραφέρω εἰς γένεσις , διέρπω μέν ὁ ἄνω καί αὐτός τάσσω ὁδός , καθίημι δέ ὁ ἁπανταχόσε φάος , καί πᾶς πληρόω ὁ ἐκ αὐτός προχέω αὐγή , ἔχω πάλιν αὐτός ἐν ἑαυτοῦ ; πότε τοίνυν οὐ εἰμί ἐν ὁ πατήρ ὁ ἀπαύγασμα ὁ δόξα αὐτός ; πότε χωρίζω ὁ ὑπόστασις αὐτός ὁ χαρακτήρ αὐτός ; καί εἰμί ὁ πᾶς πληρόω ὁ πατήρ οὐ ἔχω οὗτος κατά φύσις ἴδιος ὁ υἱός , ὁ πᾶς φημί πληρόω καί αὐτός πανταχοῦ , καί οὐδείς ἀπολείπω , ἑτεροφυής ἄρα παρά αὐτός εἰμί , καί ἐκπίπτω εἰς ὁ ὁ Ἀρειανός πλανάω δόξα ὁ περί αὐτός τολμάω λέγω , ὅτι γίγνομαι ἄνθρωπος ὁ μονογενής , κενός ἀφίημι ὁ ἑαυτοῦ θεότης ὁ οὐρανός , καί ὅτι κατά μέν ὁ ὁ θεότης ἄξιος σύνειμι ὁ πατήρ , καί ὅτε γίγνομαι ἄνθρωπος , καί εἰμί ἐπί γῆ , κατά ὑπόστασις δέ , οὐκέτι . Ὁμιλία ὁ αὐτός . Ἀνοηταίνω δέ καί ὁ λέγω ὁ υἱός ἑτεροφυής , καί ἀλλότριος ὁ ὁ Θεός καί πατήρ οὐσία . ἀμήχανος γάρ ὁ ἐκ Θεός κατά φύσις κτιστός αὐτός καί γεννητός . εἰμί γάρ πᾶς ὅς φύω τίκτω , ὁμοούσιος ἑαυτοῦ γεννάω , γεννάω δέ κατά ἀλήθεια ὁ υἱός ὁ πατήρ , πάντως ποῦ καί ὁμοούσιος ἑαυτοῦ γεννάω . ὅς γάρ οὐ ἄτοπος ἐκ ἄνθρωπος μέν οὐ ἑτεροειδής τίκτω ζῷον , καί μήv ἐκ βοῦς γε ναί ἵππος , τίκτω γάρ ἕκαστος ὁ κατά φύσις αἴτιος ἑαυτοῦ , ὁ δέ γε θεῖος καί ἄνω2 φύσις , μηδέ ἐν οὗτος αὐτός νομίζω ἐν ὅς εἰμί ὁ κτίσις . οὐκοῦν ἐκ κτίσμα γεννάω , Κτιστὸς ἄρα καί ὁ τίκτω . ἀλλά εἰμί ἀγένητος ὁ Πατήρ · οὖον γάρ γίγνομαι παρά τις · ἀγένητος ἄρα καί ὁ υἱός . καί εἰμί χαρακτήρ εἰμί ὁ ὑπόστασις ὁ γεννάω , θεός δέ κατά ἀλήθεια εἰμί ὁ τίκτω , θεός ἄρα καί ὁ χαρακτήρ αὐτός . χαρακτηρίζω γάρ , θεός μέν θεός , κτίσις δέ κτίσις . ὥσπερ γάρ εἰμί τις βούλομαι ὁ γενητός καί ποιέω κτίσις καταδείκνυμι τις , οὖον δύναμαι λέγω , ὁράω ἐγώ ὁ ὁ θεότης φύσις , καί ἐκ οὗτος νοέω ἐκεῖνος . ὁράω γάρ ἀμαθής ὁ οὗτος λέγω . οὖον γάρ ὁ ὁ θεότης φύσις ἐπί ἑαυτοῦ καταδεικνύω ὁ γενητός οὐσία · οὕτως εἰμί τις βούλομαι ὁ ἄκτιστον φύσις ὁράω , οὐ ἄν ὁράω οὗτος ὡς ἐν εἰκών ὁ κτίζω · διό λέγω ὁ Φίλιππος ὁ Κύριος , “ ὁ ὁράω ἐγώ , ὁράω ὁ πατήρ . ” φυσικός δέ πάντως ὁ ὁμοιότης υἱός πρός ὁ πατήρ , καί οὐσιώδης ὁ χαρακτήρ . ὁ αὐτός . Πῶς ἐν οὐ ἀσύνετος καί θρασύς ὁ περιεργάζομαι φύσις , διά ὅς ὁ πᾶς παράγω , πρός ὕπαρξις ὁ χρόνος πᾶς πρέσβυς ; γίγνομαι γάρ διά αὐτός , καί ἵστημι πρό πᾶς αἰών ὁ ἐκ Θεός πατήρ Λόγος · ἀλλά ὁ πάντολμος κατηγορέω αὐτός ὁ νέος , καί γενητός αὐτός αὐτός φημί · οὐ οἶδα ὅτι ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα ἀντιφέρω λόγος · διά αὐτός μέν γάρ ποιέω ὁ αἰών φημί ὁ λαλέω ἐν πνεῦμα . ὁ δέ γενητός αὐτός διισχυρίζομαι ὁ ἐπέκεινα καινός λόγος , καί οὐδέ ἐκεῖνος δέχομαι κατά νόος · οὖον γάρ ἐν χρόνος γίγνομαι πατήρ ὁ θεός , ἀλλά εἰμί ἀεί τε καί ἐν ἀρχή . οὗτος δέ οὕτως ἔχω , πᾶς πως ἀνάγκη συνυφίστημι νοέω ὁ υἱός , ἵνα καί ἀληθής ὑπάρχω πατήρ ὁ Θεός · ἐπεί διδάσκω εἰμί Λόγος εἰμί ὁ πατήρ ὁ υἱός , καί σοφία καί δύναμις καί χαρακτήρ , καί ἀπαύγασμα ὁ ὑπόστασις αὐτός , ποῖος εἰμί ἄρα χρόνος κατά ὅς εἰμί ἄλογος ὁ πατήρ , οὐ ὑπάρχω ὁ υἱός ; πότε δέ εἰμί δίχα ὁ ἑαυτοῦ σοφία ὁ ὁ σοφία πηγή ; πότε δέ δύναμις δίχα ; πότε δέ οὐ εἄν ἐν Θεός ὁ ἀπαύγασμα ὁ δόξα αὐτός ; ἢ πῶς οὐ ἄν εἰμί σύν αὐτός τε καί ἐν αὐτός διηνεκής ὁ χαρακτήρ αὐτός ; εἰμί μέν ἐν ἐν χρόνος οὗτος γίγνομαι , οὐκοῦν ἄρα πατήρ πρίν γίγνομαι , ἄλογος ὁ καί ἄσοφος , καί ἰσχύς οὐ ἔχω , χαρακτήρ τε δίχα καί ἀπαύγασμα . ἀλλά οἴομαι οὗτος αὐτός δυσσεβής ἐννοέω , καί ὁ ἄνω2 δυσσέβεια ἀπόδειξις ἔχω . ἀεί δέ εἰμί ὁ Πατήρ . εἰμί οὖν ἄρα καί ὁ υἱός , συνυφίστημι ἀεί ὁ ἴδιος γεννήτωρ . πρός Ἑρμῆς . Ναίς φημί , ἀλλά ὁ τις , εἰμί ἀγαθός , χαρακτήρ οὐ εἰμί ἐν ὑπόστασις ὁ κατά ἑαυτοῦ , οὐδέ ἴδιος ἔχω ὁ ὕπαρξις · νοέω δέ μᾶλλον ἐν ὑπόκειμαι καί ὡς ἐν τάξις συμβεβηκός , εἰμί καί ἀχώριστος ἔνειμι τυγχάνω , καθάπερ ἀμελέω ὁ εἶδος ὁ σῶμα · ἀνύπαρκτος οὖν ὁ υἱός , εἴπερ εἰμί κατά σύ ὡς χαρακτήρ ἐν ὁ πατήρ . ὁ μέν ὁ υἱός φύσις ὅστις ποτέ εἰμί , νάω μέν ἐπαθρέω ὁ κατά ἐγώ ἀνέφικτος παντελῶς , μείζων δέ εἶπον ὅς κατά δύναμις λόγος · “ δόξα γάρ κύριος κρύπτω “ λόγος , ” κατά ὁ γράφω . ἐκ πλεῖστος δέ ὅσος θεώρημα ὁ ὡς ἐν εἴσοπτρον γνῶσις οὐ ἀνιδρωτί καί μόλις ἐρανίζω . φάος γάρ καί ζωή καί σοφία καί δύναμις καί ἕτερος τις φημί αὐτός ὁ υἱός , ἀλλά οὐ ἕκαστος ὁ ὄνομα ὁ ἄρρητος αὐτός φύσις ἐγκατακλείω , ἐκ διάφορος αὐτός σύγκειμαι φημί · ἁπλόος γάρ εἰμί καί μονοειδής , ἀλλά ἐκ πλεῖστος ὅσος ὁ αὐτός προσφύω οὐσιωδῶς εἰς αὐγή ὥσπερ εἶμι ἰσχνός ὁ ἐπί αὐτός θεωρία . εἰμί τοίνυν λέγω χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις ὁ πατήρ , ἀχώριστος τε ἅμα καί προσπεφυκότως συνυπάρχω νοέω , καί οἱονεί ὁ εἶδος αὐτός ὁ γεννάω . ἡνίκα δέ ἄν ἀπαύγασμα λέγω , μονονού φάος προΐημι τε καί ἀπαστράπτω , εἰς νόος ἔ χέω ὁ ἐκ πατήρ οἱονεί πως εἰς ὁ ἔξω διεκδρομή , οὔτε εἰς ἅπας ἀπαλλάσσω ὁ ὅθεν εἰμί ὑπόστασις , οὔτε μήv εἰς ἅπας συστέλλω · προεκκόπτω δέ ὥσπερ εἰς ὁ ὑφίστημι κατά ἑαυτοῦ , καί εἰς ὕπαρξις ἰδικός . εμφιλοχωρώ μέν γάρ ὁ ὁ πατήρ φύσις μονονού ῥίζα ἔχω αὐτός ὁ υἱός , καί τομή ὁ εἰς ἅπας οὐ ἀνέχω · πλήν ὑφίστημι ἰδικός , καί εἰμί υἱός ἀληθής , οὐ ἀνυπόστατος χαρακτήρ , οὐδέ ἀνύπαρκτος ἐπιρρίπτω ὅς συμβαίνω ὡς εἶδος ἐν σῶμα . ζωή γάρ ἐάν κατά φύσις , πῶς ἄν νοέω μή ὑφίστημι ; ἐν γάρ ὁ εἰμί ὅσος μή μόνος εἰς σχῆμα καί ἕδος μορφόω ὁ τις , οὐσιώδης δέ μᾶλλον κληρόω ὁ ἐμφέρεια , ὁμοφυής πάντως ἄγω ἄν , καί ὁ κατά πᾶς ὁστισοῦν ὁμοιότης ἀνενδεῶς εξημμένος · οἷος ὁ χαλκός φέρω εἶπον ὅς λίθος ποιέω ανδροειδές ἄγαλμα , ὁ ὁ Δεῖνος μορφή εἰμί ἄν ἐξεικονισμός , ἀλλά οὖον ὁ οὐσία · ὅσγε μήv ὁ Δεῖνος υἱός , πρός αὐτός εἰς οὗτος πλαστουργέω ὁ φύσις , καί ἄκρος ἐξασκέω πρός ὁμοίωσις ὁ γεννάω , λόγος δέ δή φημί ὁ κατά ὁ φύσις , νοέω εἄν λοιπός , φυσικός τε καί οὐσιώδης εἰκών αὐτός ὁ ἥλιος · ὅς τίς μᾶλλον ἕ , ὁράω οὕτως ὁ ἀπαύγασμα πρός ’τον ἥλιος ἄν ὁ ταὐτότης ὁ φάος , οὐ ἄν εἶπον θαρσέω , εἰμί ὁ φάος καί ὁ ἀπαύγασμα εἷς εἰμί , καί οὗτος ἐν ἐκεῖνος δείκνυμι καί ὁ ἀπαύγασμα ἐν ὁ ἥλιος τυγχάνω εἰμί ; ὥστε ὁ ὁράω οὗτος βλέπω ἐκεῖνος . ὁ δέ τοιοῦτος ἑνότης καί φυσικός ἰδιότης , πῶς ἄν ὁ πιστεύω καί βλέπω ὀρθῶς καλέω , ὅς ὁμοούσιος γέννημα ; ὁ δέ ὁ Θεός γέννημα , τίς ἄν τις οἰκεῖος καί πρεπόντως νοέω , ὅς Λόγος καί σοφία καί δύναμις ; ὅς οὔτε ὁ πατήρ λέγω ξένος ὅσιος εἰμί , οὔτε μή ἀίδιος αὐτός παρά ὁ πατήρ . λέγος δέ ποῦ καί Θεόγνωστος s ἀνήρ λόγιος , “ οὐ ἔξωθεν τις εἰμί ἐφευρίσκω ὁ ὁ υἱός οὐσία , οὐδέ ἐκ μή εἰμί ἐπεισάγω , ἀλλά ἐκ ὁ ὁ πατήρ οὐσία φύω , ὡς ὁ φάος ὁ ἀπαύγασμα . καί οὔτε αὐτός εἰμί ὁ πατήρ , οὔτε ἀλλότριος , ἀλλά ἀπόρροια ὁ ὁ πατήρ οὐσία · ὡς γάρ Μένων ὁ ἥλιος ὁ αὐτός , οὖον μειόω ὁ ἐκχέω ὑπό αὐτός αὐγή , οὕτως οὐδέ ὁ οὐσία ὁ πατήρ ἀλλοίωσις ὑπομένω , εἰκών ἑαυτοῦ “ ἔχω ’τον υἱός . ” ἐξίστημι δέ ἀκούω καί παρά ὁ φιλόπονος Ὠριγένης , “ εἰμί “ εἰμί ὁ Θεός ὁ ἀόρατος ἀόρατος εἰκών , ἐγώ δέ προστίθημι “ ἄν τολμάω , ὅτι καί ὁμοιότης τυγχάνω πατήρ οὐ εἰμί ὅτε “ οὐ εἰμί . πότε γάρ ὁ θεός ὁ κατά ὁ Ἰωάννης φάος λέγω , “ ἀπαύγασμα οὐ ἔχω ὁ ἴδιος δόξα ; ἵνα τολμάω τις ἀρ - “ χήν δίδωμι εἰμί υἱός , πρότερος οὐ εἰμί . πότε δέ ὁ ἄρρητος “ καί ἀκατονόμαστος καί ἄφθεγκτος ὑπόστασις , ὁ πατήρ ὁ “ χαρακτήρ Λόγος , ὁ γιγνώσκω ὁ πατήρ , οὐ εἰμί ; κατανοέω “ γάρ ὁ τολμάω καί λέγω , εἰμί ποτός ὅτε οὐ εἄν ὁ υἱός , ὅτι εἴρω , “ καί ὁ , σοφία ποτέ οὐ εἰμί , καί ζωή οὐ εἰμί · ἀλλά οὖον θέμις εἰμί , οὐδέ ἀκίνδυνος , διά ὁ ἐγώ ἀσθένεια , ὅσος ἐπί ἐγώ , “ ἀποστερέω ὁ θεός ὁ ἀεί σύνειμι1 αὐτός Λόγος μόνος - “ γένος , σοφία εἰμί ὅς προσχαίρω · οὗτος γάρ οὐδέ ἀεί χαίρω “ νοέω . ” καί Διονύσιος δέ ὁ Ἀλεξάνδρεια πρός ὁ ὁμώνυμος ἀπολογέομαι γράφω t , “ οἶδα καί μιμνήσκω πλείων προστίθημι ὁ συγ - “ γένος ὁμοίωμα · καί γάρ φυτόν ἕπω ἀπό σπέρμα ἢ ἀπό “ ῥίζα ἀνέρχομαι , ἕτερος εἰμί ὁ ὅθεν βλαστάνω , καί πάντως “ ἐκεῖνος καθίστημι ὁμοφυής · καί ποταμός ἕπω ἀπό πηγή ῥέω “ ἕτερος ὄνομα μεταλαμβάνω . μήτε γάρ ὁ πηγή ποταμός , μήτε “ ὁ ποταμός πηγή λέγω , καί ἀμφότερος ὑπάρχω · καί ὁ “ μέν πηγή οἱονεί πατήρ εἰμί , ὁ δέ ποταμός αὐτός ὁ ἐκ ὁ “ πηγή ὕδωρ . ” τίς οὖν οὖον μανία καταψηφίζομαι ὁ λέγω Διονύσιος ὁ Ἄρειος φρονέω ; ἰδού γάρ πᾶς αὐτός πατέω ὁ αἵρεσις ὁ ὁ ἀλήθεια λογισμός . ὁ μέν γάρ οὐ εἰμί , πρίν γεννάω , ἐν ὁ οὐ εἄν ποτός ἄγονος · ὁ δέ ἐκ οὐ εἰμί ἀναιρέω ἐν ὁ λέγω ὁ Λόγος αὐτός ὡς ποταμός ἀπό πηγή , καί βλαστός ἀπό ῥίζα , καί τέκνον ἀπό γονεύς , καί φάος ἐκ φάος , καί ζωή ἐκ ζωή . φημί γάρ ὅτι ἀπαύγασμα ἐάν φάος ἀίδιος , πάντως καί αὐτός ἀίδιος εἰμί · εἰμί γάρ ἀεί ὁ φάος , δῆλος ὡς εἰμί ἀεί ὁ ἀπαύγασμα . οὗτος γάρ καί ὅτι φάος εἰμί ὁ καταυγάζω νοέω , καί φάος οὖον δύναμαι μή φωτίζω αὐτός . εἰμί εἰμί ἥλιος , εἰμί αὐγή , εἰμί ἡμέρα . εἰμί τοιοῦτος μηδείς εἰμί , πολύς γε δεῖ πάρειμι ἥλιος . εἰμί μέν οὖν ἀίδιος εἰμί ὁ ἥλιος , ἄπαυστος ἄν εἰμί καί ὁ ἡμέρα · νῦν δέ , οὖον γάρ εἰμί , ἄρχω τε ἄρχω καί παύω παύω . Βασίλειος ἀπό ὁ αντιρρητικός . Ἐχρεύς τοίνυν ὁ κατά μικρός γοῦν ὁ ἀλήθεια φροντίζω , ἀφίημι ὁ σωματικός ὁμοίωσις , καί ὁ ὁ ὑλικός φαντασία ὁ περί Θεός ἔννοια καταρρυπαίνω , ὁ παρά ὁ Ἅγιος πνεῦμα παραδίδωμι ἐγώ θεολογία ἀκολουθέω ; καί νοέω μέν ἄξιος ὁ Θεός γέννησις ἀπαθής , ἀμέριστος , ἀδιαίρετος , ἄχρονος , κατά ὁ ἀπολάμπω ὁ φάος αὐγή , ὁ θεῖος γεννάω προσάγω · νοέω δέ εἰκών ὁ Θεός ὁ ἀόρατος , οὖον κατά ὁ αἰσθητός οὗτος ὕστερος ἀπεργάζομαι πρός ὁ ἀρχέτυπος , ἀλλά ἐνυπάρχω καί παρυφίστημι ὁ πρωτότυπος οὐσία ζώννυμι καί ἐνεργής . ἀπό ὁ ἠθικός . ἐνταῦθα μέν γάρ ξύλον καί κηρός καί ζωγράφος τέχνη ὁ εἰκών ποιέω , φθαρτός φθαρτός μίμημα , καί τεχνητός ὁ ποιέω · ἐκεῖ δέ ὅταν ἀκούω εἰκών , ἀπαύγασμα νοέω ὁ δόξα . τίς δέ ὁ ἀπαύγασμα , καί τίς ὁ δόξα , εὐθύς ἑρμηνεύω ὁ ἀπόστολος , καί χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις · αὐτός οὖν εἰμί τῆ δόξα μέν , ὁ ὑπόστασις · ὁ ἀπαύγασμα δέ , ὁ χαρακτήρ . ὥστε τέλειος Μένων καί μηδείς μειόω ὁ δόξα , τέλειος πρόειμι ὁ ἀπαύγασμα · καί οὕτως ὁ ὁ εἰκών λόγος θεοπρεπῶς παραδείκνυμι , ὁ ἑνότης ἐγώ παρίστημι ὁ θεότης . οὗτος γάρ ἐν ἐκεῖνος , ἐκεῖνος ἐν οὗτος , ὅτι καί οὗτος τοιοῦτος εἰμί οἷος ἐκεῖνος , ἐκεῖνος οἷος οὗτος . οὕτως ἑνόω ὁ δύο ὁ μή διαλλάσσω , μηδέ κἀς ἕτερος εἶδος καί ξένος χαρακτήρ νοέω ὁ υἱός . Γρηγόριος Νύσσα περί διάφορος οὐσία καί ὑπόστασις . ἀλλά ἐπεί πολύς ὁ κοινός ὁ οὐσία ἐπί ὁ μυστικός δόγμα μή διακρίνω ἀπό ὁ ὁ ὑπόστασις λόγος , ὁ αὐτός συμπίπτω ὑπόνοια , καί οἴομαι διαφέρω μηδείς , οὐσία ὅς ὑπόστασις λέγω , ὅθεν καί ἀρέσκω τις ὁ ἀνεξέταστος ὁ τοιοῦτος προσδέχομαι , ὥσπερ εἷς οὐσία οὗτος καί εἷς λέγω ὑπόστασις · καί ὁ ἔμπαλιν , ὁ ὁ τρεῖς ὑπόστασις παραδέχομαι , καί ὁ ὁ οὐσία διαίρεσις κατά ὁ ἴσος ἀριθμός ἐκ ὁ ὁμολογία οὗτος δογματίζω οἴομαι δήω · διά οὗτος ὡς ἄν μή καί σύ ὁ ὅμοιος πάσχω , ὑπόμνημα σύ διά βραχύς ὁ περί οὗτος λόγος ποιέω . εἰμί δέ τοιοῦτος ὁ λέγω ὁ ἔννοια . πᾶς ὁ ὄνομα ὁ μέν ἐπί πλείων καί ὁ ἀριθμός διαφέρω λέγω πρᾶγμα , καθολικός τις ὁ σημασία ἔχω , οἷος ἄνθρωπος · ὁ γάρ οὗτος εἶπον , ὁ κοινός φύσις διά ὁ ὄνομα δείκνυμι , οὖον περιγράφω ὁ φωνή ὁ τις ἄνθρωπος , ὁ ἰδίως ὑπό ὁ ὄνομα γνωρίζω · οὖον γάρ μᾶλλον Πέτρος ἄνθρωπος εἰμί , ὅς καί Ἀνδρέας , καί Ἰωάννης , καί Ἰάκωβος . ὁ οὖν κοινότης ὁ σημαίνω , ὁμοίως ἐπί πᾶς ὁ ὑπό ὁ αὐτός ὄνομα τάσσω χωρέω , χρεία ἔχω ὁ ὑποδιαστολή , διά ὅς οὖον ὁ καθόλου ἄνθρωπος , ἀλλά ὁ Πέτρος ὅς ὁ Ἰωάννης ἐπιγιγνώσκω . ὁ δέ ὁ ὄνομα , ἰδικός ἔχω ἔνδειξις , διά ὅς , οὐ ὁ κοινότης ὁ φύσις ἐνθεωρέω ὁ σημαίνω , ἀλλά πρᾶγμα τις περιγραφή μηδείς ἔχω πρός ὁ ὁμογενής κατά ὁ ἰδιάζον ὁ κοινωνία , οἷος ὁ Παῦλος ὅς ὁ Τιμόθεος . οὐκέτι γάρ ὁ τοιοῦτος φωνή ἐπί ὁ κοινός ὁ φύσις φέρω , ἀλλά χωρίζω ὁ περιληπτικός σημασία , περιγράφω τις πρᾶγμα ἔμφασις διά ὁ ὄνομα παρίστημι . ὅταν οὖν δύο ὅς καί πλείων κατά ὁ αὐτός εἰμί , οἷος Παῦλος καί Σιλουανός καί Τιμόθεος , περί ὁ οὐσία ὁ ἄνθρωπος ζητέω λόγος , οὐ ἄλλος τίς πωλέω ὁ οὐσία ἐπί ὁ Παῦλος λόγος , ἕτερος δέ ἐπί ὁ Σιλουανός , καί ἄλλος ἐπί ὁ Τιμόθεος , ἀλλά διά ὅς ἄν λόγος ὁ οὐσία ὁ Παῦλος δείκνυμι , οὗτος καί ὁ ἄλλος ἐφαρμόζω , καί εἰμί ἀλλήλων ὁμοούσιος ὁ ὁ αὐτός λόγος ὁ οὐσία ὑπογράφω . ἐπειδάν δέ τις ὁ κοινός μανθάνω ἐπί ὁ ἰδιάζω τρέπω ὁ θεωρία , διά ὅς χωρίζω ὁ ἕτερος ὁ ἕτερος , οὐκέτι ὁ ἕκαστος γνωριστικός λόγος , ὁ περί ὁ ἄλλος διά πᾶς συμφέρω , κἀν ἐν τις εὑρίσκω ὁ κοινός ἔχω . οὗτος τοίνυν φημί ὁ ἰδίως λέγω ὁ ὁ ὑπόστασις δηλόω ῥῆμα . ὁ γάρ ἄνθρωπος εἶπον , σκεδάννυμι τις διάνοια ὁ ἀόριστος ὁ σημασία τῆ ἀκοή ἐμποιέω · ὥστε ὁ μέν φύσις ἐκ ὁ ὄνομα δηλόω , ὁ δέ ὑφίστημι καί δηλέομαι ἰδίως ὑπό ὁ ὄνομα πρᾶγμα μή σημαίνω · ὁ δέ Παῦλος εἶπον , δείκνυμι ἐν ὁ δηλέομαι ὑπό ὁ ὄνομα πρᾶγμα ὑφίστημι ὁ φύσις . οὗτος οὖν εἰμί ὁ ὑπόστασις , οὐ ὁ ἀόριστος ὁ οὐσία ἔννοια , μηδείς ἐκ ὁ κοινότης ὁ σημαίνω στάσις εὑρίσκω , ἀλλά ὅς ὁ κοινός τε καί ἀπερίγραπτος ἐν ὁ τις πρᾶγμα διά ὁ ἐπιφαίνω ἰδίωμα παρίστημι καί περιγράφω · ὡς καί ὁ γραφεύς συνήθης ὁ τοιοῦτος ποιέω , ἐν ἄλλος τε πολύς καί ἐν ὁ κατά ὁ Ἰώβ ἱστορία . ἐπεί γάρ ὁ περί αὐτός διηγέομαι , πρότερος ὁ κοινός μνημονεύω καί εἶπον ἄνθρωπος , εὐθύς ἀποτέμνω ὁ ἰδιάζω ἐν ὁ προσθήκη ὁ τις , ἀλλά ὁ μέν οὐσία ὁ ὑπογραφή ὡς οὐδείς φέρω κέρδος πρός ὁ πρόκειμαι ὁ λόγος σκοπός σιωπάω , ὁ δέ τις , διά ὁ οἰκέω γνώρισμα χαρακτηρίζω , καί τόπος λέγω , καί ὁ ὁ ἦθος γνώρισμα , καί ὅσος ὁ ἔξωθεν συμπαραλαμβάνω χωρίζω αὐτός καί ἀμφίστημι μέλλω ὁ κοινός σημασία · ὥστε διά πᾶς ἐναργής ὁ ἱστορέω γίγνομαι ὁ ὑπογραφή , ἐκ ὁ ὄνομα , ἐκ ὁ τόπος , ἐκ ὁ ὁ Ψυχή ἰδίωμα . ἐκ ὁ ἔξωθεν περί αὐτός θεωρέω . εἰμί δέ ὁ ὁ οὐσία δηλόω λόγος , οὐδείς ἄν γίγνομαι ὁ εἴρω ἐν τῆ ὁ φύσις ἑρμηνεία μνήμη . ὁ γάρ αὐτός ἄν εἰμί λόγος ὅς καί ἐπί ὁ Βαλδάδ ὁ Σαυχίτης , καί Σωφάρ ὁ νῦ , καί ἐπί ἕκαστος ὁ ἐκεῖ μνημονεύω ἄνθρωπος . Βασίλειος . ἁπλός δέ ὅς λόγος ἔχω ὁ κοινός πρός ὁ ἴδιος , οὗτος ἔχω ὁ οὐσία πρός ὁ ὑπόστασις . ἕκαστος γάρ ἐγώ καί ὁ κοινός ὁ οὐσία λόγος ὁ αὐτός μετέχω , καί ὁ περί αὐτός ἰδίωμα , ὁ Δεῖνα εἰμί καί ὁ Δεῖνα . πρός Ἀμφιλόχιος . καί σαφής εἶπον οὐσία καί ὑπόστασις οὗτος ἔχω ὁ διαφορά , ὅς ἔχω ὁ κοινός πρός ὁ κατά ἕκαστος , οἷος ὡς ἔχω ὁ ζῷον πρός ὁ Δεῖνα ἄνθρωπος . Μάξιμος . κοινός μέν γάρ εἰμί καί καθολικός , ἤγουν γενικός , κατά ὁ πατήρ ὁ οὐσία καί ὁ φύσις , ἴδιος δέ καί μερικός ὁ ὑπόστασις καί ὁ πρόσωπον . Βασίλειος . Γρηγόριος ἀδελφός αὐτός . ὅς τοίνυν ἐν ὁ κατά ἐγώ γιγνώσκω διαφορά λόγος ἐπί τε ὁ οὐσία καί ὁ ὑπόστασις , οὗτος μετατίθημι καί ἐπί ὁ θεῖον δόγμα , οὐ ἁμαρτάνω πῶς ὁ αὐτός ὁ πατήρ ὁ τίς ποτός ὑποτίθημι σύ ὁ ἔννοια · πρός οὐδείς γάρ εἰμί ἀποτάσσω νόημα ὁ ψυχή ἐπερείδω διά ὁ πείθω αὐτός ὑπέρ πᾶς αὐτός νόημα · οὗτος καί ἐπί ὁ υἱός νοέω , οὗτος ὡσαύτως καί ἐπί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος · ὁ γάρ ὁ ἄκτιστος καί ἀκατάληπτος λόγος εἷς εἰμί , καί ὁ αὐτός ἐπί τε ὁ πατήρ καί ὁ υἱός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα · οὖον γάρ ὁ μέν μᾶλλον ἀκατάληπτος τε καί ἄκτιστον , ὁ δέ κακός . ἐπεί δέ χρή διά ὁ ἰδιάζω σημεῖον ἀσύγχυτος ἐπί ὁ τριάς ὁ διάκρισις ἔχω , ὁ μέν κοινός ἐπιθεωρέω , οἷος ὁ ἄκτιστον λέγω , ἢ ὁ ὑπέρ πᾶς κατάληψις , ὅς ἔτι τοιοῦτος , οὖον συμπαραλαμβάνω εἰς ὁ ὁ ἰδιάζω κρίσις · ἐπιζητέω δέ μόνος διά ὅς ὁ περί ἕκαστος ἔννοια τηλαυγής καί ἄμικτος ὁ συνθεωρέω ἀφορίζω . καλῶς οὖν ἔχω ἐγώ δοκέω οὕτως ἀνιχνεύω ὁ λόγος πᾶς ὅσπερ ἄν εἰς ἐγώ ἐκ θεῖος δύναμις φθάνω ἀγαθός , ὁ πᾶς ἐν πᾶς ἐνεργέω χάρις . ἐνέργεια αὐτός φημί , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος , ὅτι “ οὗτος δέ πᾶς ἐνεργέω ὁ εἷς καί ὁ αὐτός πνεῦμα , διαιρέω ἴδιος “ ἕκαστος καθώς βούλομαι . ” ζητέω δέ εἰμί ἐκ μόνος ἅγιος πνεῦμα ὁ ὁ ἀγαθός χορηγία ὁ ἀρχή λαμβάνω οὗτος παραγίγνομαι ὁ ἀνάξιος , πάλιν ὑπό ὁ γραφεύς ὁδηγέω εἰς ὁ ὁ χορηγία ὁ ἀγαθός διά ὁ πνεῦμα ἐγώ ἐνεργέω , ἀρχηγός καί αἴτιος ὁ μονογενής θεός εἰμί πιστεύω . πᾶς γάρ διά αὐτός γίγνομαι καί ἐν αὐτός συνίστημι παρά ὁ ἅγιος γραφεύς διδάσκω . ὅταν τοίνυν καί πρός ἐκεῖνος ὑψόω ὁ ἔννοια , πάλιν ὑπό ὁ θεόπνευστος χειραγωγία ἀνάγω διδάσκω , ὅτι διά ἐκεῖνος μέν πᾶς ὁ δύναμις ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί παράγω , οὖον μήv οὐδέ ἐκ ἐκεῖνος ἄναρχος , ἀλλά τις εἰμί δύναμις ἀγέννητος καί ἄναρχος ὑφίστημι , ὅστις εἰμί αἰτία ὁ ἅπας ὁ εἰμί αἴτιος . ἐκ γάρ ὁ πατήρ ὁ υἱός , διά ὅς ὁ πᾶς , ὅς πάντοτε ὁ πνεῦμα ὁ Ἅγιον ἀχώριστος συνεπινοέω · οὖον γάρ εἰμί ἐν περίνοια γίγνομαι ὁ υἱός μή προκαταυγάζω ὁ πνεῦμα . ἐπεί τοίνυν ὁ Ἅγιον πνεῦμα , ἀπό ὅς πᾶς ἐπί ὁ κτίσις ὁ ὁ ἀγαθός χορηγία πηγάζω , ὁ υἱός μέν ἀρτέομαι , ὅς ἀδιάστατος συγκαταλαμβάνω · ὁ δέ ὁ πατήρ αἴτιος ἐξάπτω ἔχω ὁ αὐτός , ὅθεν καί ἐκπορεύω , οὗτος γνωριστικός ὁ κατά ὁ ὑπόστασις ἰδιότης σημεῖον ἔχω , ὁ μετά ὁ υἱός καί σύν αὐτός γνωρίζω , καί ὁ ἐκ ὁ πατήρ ὑφίστημι . ὁ δέ υἱός , ὁ ὁ ἐκ ὁ πατήρ ἐκπορεύω πνεῦμα διά ἑαυτοῦ καί μετά ἑαυτοῦ γνωρίζω , μόνος μονογενής ἐκ ὁ ἀγέννητος φάος ἐκλάμπω , οὐδείς κατά ὁ ἰδιάζον ὁ γνώρισμα ὁ κοινωνία ἔχω πρός ὁ πατήρ ὅς πρός ὁ πνεῦμα ὁ Ἅγιον , ἀλλά ὁ εἴρω σημεῖον μόνος γνωρίζω . ὁ δέ ἐπί πᾶς θεός ἐξαιρετός τίς γνώρισμα ὁ ἑαυτοῦ ὑπόστασις , ὁ πατήρ αὐτός καί ἐκ μηδείς αἴτιος ὑφίστημι μόνος ἔχω · καί διά οὗτος πάλιν ὁ σημεῖον καί αὐτός ἰδιαζόντως ἐπιγιγνώσκω . οὗτος ἕνεκα ἐν τῆ ὁ οὐσία κοινότης , ἀσύμβατος φημί εἰμί καί ἀκοινώνητος ὁ ἐπιθεωρέω ὁ τριάς γνώρισμα , διά ὅς ὁ ἰδιότης παρίστημι ὁ ἐν ὁ πίστις παραδίδωμι πρόσωπον · ἕκαστος ὁ ἴδιος γνώρισμα διακεκριμένως καταλαμβάνω , ὥστε διά ὁ εἴρω σημεῖον ὁ χωρίζω ὁ ὑπόστασις ἐξαιρέω . κατά δέ ὁ ἤπειρος καί ἀκατάληπτος καί ὁ ἄκτιστον αὐτός καί μηδείς τόπος περιλαμβάνω καί πᾶς ὁ τοιοῦτος μηδείς αὐτός παραλλαγή ἐν ὁ ζωοποιός φύσις ἐπί πατήρ λέγω καί υἱός καί πνεῦμα Ἅγιος , ἀλλά τις συνεχής καί ἀδιάσπαστος κοινωνία ἐν αὐτός θεωρέω , καί διά ὅς ἄν τις νόημα ὁ μεγαλεῖον εἷς τις ὁ ἐν ὁ Ἅγιος τριάς πιστεύω ἐπινοέω , διά ὁ αὐτός προέρχομαι ἀπαραλλάκτως ἐπί πατήρ καί υἱός καί πνεῦμα ἅγιος ὁ δόξα βλέπω , ἐν οὐδείς διάλειμμα μεταξύ πατήρ καί υἱός καί ἄγω ἴον πνεῦμα ὁ διάνοια κενεμβατέω · διότι οὐδείς εἰμί ὁ διά μέσος οὗτος παρενείρω , οὔτε πρᾶγμα ὑφίστημι ἄλλος τίς παρά ὁ θεῖος φύσις , ὡς καταμερίζω αὐτός πρός ἑαυτοῦ διά ὁ ὁ ἀλλότριος παρέμπτωσις δύναμαι , οὔτε διάστημα τις ἀνυπόστατος κενότης , ὅστις χάσκω ποιέω ὁ θεῖος οὐσία ὁ πρός ἑαυτοῦ ἁρμονία , ὁ παρενθήκη ὁ κενός ὁ συνεχής διαστέλλω , ἀλλά μᾶλλον , καί ἐκ οὗτος ὁ ἄτρεπτος αὐτός σημαίνω . ἐπεί γάρ ὁ γενητός ὁ φύσις τρεπτός , καί ὁ μέν παραβαίνω , ὁ δέ παρήκω , ὅστε πρᾶξις αὐτός οὐ εἰμί βέβαιος , ἀλλά πολλάκις ἐνδέχομαι ὁ νῦν ἀγαθός μετά οὗτος τρέπω · διά οὗτος ἄτρεπτος χρεία , ἵνα ὁ ἀμετάβλητος ὁ ὁ λόγος δικαιοσύνη ἔχω εἰκών καί τύπος πρός ἀρετή ὁ ἄνθρωπος . ὁ δέ τοιοῦτος διάνοια ἔχω καί ὁ αἴτιος ὁ εὕω φρονέω εὔλογος . ἐπεί γάρ ὁ πρῶτος ἄνθρωπος Ἀδάμ τρέπω , καί διά ὁ ἁμαρτία θάνατος εἰσέρχομαι εἰς ὁ κόσμος , διά οὗτος ὁ δύο Ἀδάμ πρέπω ἄτρεπτος εἰμί , ἵνα κἀν πάλιν ὁ ὄφις ἐπιχειρέω , αὐτός μέν ὁ ἀπάτη εξασθένιση · ὁ δέ κύριος ἄτρεπτος εἰμί πρός πᾶς , ὁ ὄφις ἀσθενής ὁ ἐπιχειρέω γίγνομαι ὁ . ὥσπερ γάρ ὁ Ἀδάμ παραβαίνω εἰς πᾶς ἄνθρωπος ὁ ἀπάτη διαβαίνω , οὗτος ὁ κύριος ἰσχύω ὁ τοιοῦτος λοιπός ἰσχύς εἰς ἐγώ διαβαίνω , ὥστε λέγω ἕκαστος ἐγώ , “ οὖον γάρ αὐτός ὁ νοέω - “ μάτη ἀγνοέω . ” οὐκοῦν εἰκότως ὁ Κύριος ὁ ἀεί καί φύσις ἄτρεπτος ἀγάπη δικαιοσύνη , καί μισέω ἀδικία χρίω , καί αὐτός ἀποστέλλω , ἵνα ὁ αὐτός διαμένω , ὁ τρεπτός σάρξ λαμβάνω , ὁ μέν ἁμαρτία ἐν αὐτός κατακρίνω , ἐλεύθερος δέ αὐτός κατασκευάζω · εἰς ὁ δύναμαι λοιπός ὁ δικαίωμα ὁ νόμος πληρόω ἐν αὐτός . ὥστε λέγω δύναμαι ἐγώ , οὐ εἰμί ἐν σάρξ , ἀλλά ἐν πνεῦμα . μάτην ἄρα , εἰμί Ἀρειανός , ὁ τοιοῦτος σύ ἀπόνοια γίγνομαι , καί μάτην ὁ ῥῆμα ὁ γραφεύς προφασίζομαι . Κύριλλος Θησαυρικός . λέγω ὅτι γράφω “ ἀγάπη - “ σός δικαιοσύνη , καί μισέω ἀνομία , διά οὗτος χρίω σύ ὁ “ θεός , ” οὐ ἄν οὖν ὅλως χρίω ὁ κύριος δίδωμι εἰμί μή δικαιοσύνη ἀγαπάω καί μισέω ἀδικία . ὁ γάρ αἰτιολογικός σύνδεσμος , τουτέστι “ διά οὗτος ” μεταξύ κεῖμαι μισθός ὥσπερ ἀρετή ὁ χρῖσμα δείκνυμι . εἰμί δέ διά οὗτος χρίω ὅτι δικαιοσύνη ἀγαπάω καί ἀδικία μισέω , δῶρον ἔχω ὁ ἁγιασμός . ὁ δέ προσθήκη τις δέω , ἀτελής ἄν εἰμί , καί οὐ ὅμοιος ὁ τέλειος πατήρ . οὗτος μέν σύ · ἀκούω δέ ὅτι οὗτος εἴρω , οὐ ἵνα μισθός ἀρετή ὁ χρῖσμα δίδωμι τίς ὑπολαμβάνω , ἀλλά ἵνα τοῖος νοέω ὁ λέγω . τρεπτός ὑπάρχω φύσις ὁ προ - πάτωρ Ἀδάμ , καί φύω ποτέ μέν ὁ δικαιοσύνη ἀγαπάω καί μισέω ὁ ἀδικία , ποτέ δέ πάλιν εἰς ὁ ἐναντίος ἕξις μεταπηδάω παραφέρω παρά ὁ διάβολος . ἐπεί δέ πρός ὁ ὁ τοιοῦτος νόσημα λύσις ἐσθίω ὁ ἄτρεπτος ὁ Θεός Λόγος ἑαυτοῦ ὑπέρ ἐγώ ἀντιτίθημι ὁ πονηρός , ἵνα ὥσπερ διά ὁ ὁ Ἀδάμ τροπή νικάω , οὗτος διά ὁ ἀτρεψία ὁ Λόγος κρατέω · διά οὗτος χρίω , ὡς ἀεί καί ἀπαραλλάκτως δικαιοσύνη ἀγάπη καί μισέω ἀδικία , καί τρέπω μή δύναμαι . ὅταν οὖν λέγω “ ἀντίπηξ - “ πῆσα δικαιοσύνη , καί μισέω ἀδικία , διά οὗτος χρίω σύ “ ὁ θεός , ” τοιοῦτος τις δέχομαι διάνοια . ἐπεί πᾶς ὁ γενητός τρέπω ἔχω ὁ φύσις , οὐδείς δύναμαι μάχομαι ὁ διάβολος , σύ δέ ἐκ ἄτρεπτος πατήρ ἄτρεπτος ἐάν θεός Λόγος , ἀεί δικαιοσύνη ἀγαπάω , ὁ δέ ἀδικία μισέω , χρίω σύ ὁ θεός , ἵνα ἐν σύ πρῶτος ὁ ἄνθρωπος φύσις πᾶς Νίκη . θεάομαι . Ἀθανάσιος κατά Ἀρειανός . ὁ Λάγος γάρ ὁ Θεός ἄτρεπτος εἰμί ἀεί καί ὡσαύτως ἔχω , οὐ ἁπλόος , ἀλλά ὡς ὁ Πατήρ . ἐπεί πῶς πᾶς ὁ ὁ πατήρ ὁ υἱός εἰμί , εἰμί μή καί ὁ ἄτρεπτος ὁ πατήρ ἔχω ; οὐ ὡς ὑπόκειμαι δέ νόμος καί ὁ ἐπί ἕτερος ῥοπή ἔχω , ὁ μέν ἀγαπάω , ὁ δέ μισέω , ἵνα μή φόβος ὁ ἐκπίπτω ὁ ἕτερος προσλαμβάνω , καί ἄλλως πάλιν τρεπτός εἰσάγω , ἀλλά ὡς θεός ἐάν καί Λόγος ὁ πατήρ , κριτής εἰμί δίκαιος καί φιλάρετος , μᾶλλον δέ καί χορηγός ἀρετή . οὖν φύσις καί ὅσιος ἐάν , διά οὗτος ἀγαπάω λέγω δικαιοσύνη καί μισέω ἀδικία , ἴσος ὁ εἶπον , ὅτι ὁ μέν ἐνάρετος ἀγαπάω καί προσλαμβάνω , ὁ δέ ἄδικος ἀποστρέφω καί μισέω . ὁ αὐτός δέ καί περί ὁ πατήρ λέγω ὁ γραφή , “ δίκαιος “ Κύριος καί δικαιοσύνη ἀγαπάω . ” καί “ μισέω πᾶς “ ὁ ἐργάζομαι ὁ ἀνομία . ” καί διά Ἠσαΐας λέγω , “ ἐγώ “ εἰμί Κύριος ὁ ἀγάπη δικαιοσύνη καί μισέω ἅρπαγμα ἐκ “ ἀδικία . ” ὅς τοίνυν ἐκεῖνος ὁ ῥῆμα ὡς οὗτος ἐκλαμβάνω , καί γάρ ἐκεῖνος περί ὁ εἰκών ὁ Θεός γράφω , ὅς καί οὗτος ὡς ἐκεῖνος κακῶς διανοέομαι , τρεπτός καί ὁ πατήρ ἐπινοέω . εἰμί δέ ἀσεβής ὁ λέγω ὁ θεός δικαιοσύνη ἀγαπάω , καί μισέω ἅρπαγμα ἐκ ἀδικία ὡς δεκτικός ὁ ἐναντίος , ὥστε οὗτος μέν ἐκλέγω , οὗτος δέ μή αἱρέω , ἀκόλουθος ἄν εἰμί καί περί ὁ εἰκών ὁ Θεός τοιοῦτος νοέω . τοιοῦτος γάρ εἰμί ὁ εἰκών δεῖ , οἷος ὁ οὗτος Πατήρ · πρός γάρ ὁ ἀρχέτυπος ὁ εἰκών , καί πρός ὁ εἰκών ὁ ἀρχέτυπος . ἀκούω - τωθάζω οὖν ὁ θεομάχος , ἀποδίδωμι ὁ ὁ ἄνθρωπος ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ ὁ Θεός ὁ θεάομαι . Κύριλλος Ὁμιλία . ὁράω ὅτι θεός χρίω παρά Θεός , ὅτε γάρ γίγνομαι ἄνθρωπος μένω ὅσπερ εἰμί , τότε καί κατά ἐγώ ἀνθρώπινος χρίω πρός ἀποστολή . χρίω γάρ ὁ ἀνθρωπότης ὁ θεῖον πνεῦμα , οὐ ἐνεργέω καθάπερ ἐπί ὁ ψιλός ἄνθρωπος , οἷος προφήτης , πατριάρχης · καί εἰμί χρῖσις οἷος ὅλος ὁ χρίω ὁ παρουσία . χρίω δέ ὁ υἱός ὅτε εἰς ὁ οἰκέω εἰσάγω , τουτέστιν ὅτε σαρκόω · τότε γάρ κοινωνέω ὁ κτίζω , ἑνόω ἑαυτοῦ ὁ κτιστός , καί χρίω ὁ ἀνθρωπότης ὁ θεότης , ὥστε ποιέω ὁ ἀμφότερος εἷς . Θεοδώρητος περί . . . Φαίη δέ ἄν τις πῶς ὁ θεός καί μετά ὁ ἄρθρον προσαγορεύω θεός , καί ὁ θρόνος ἔχω εἰς αἰών αἰών , χρίω ἄν ὑπό ὁ Θεός ; πῶς δέ ἄν χειροτονητής λαμβάνω βασίλειος , φυσικός ἔχω βασίλειος ; ἐναντίος γάρ ὁ εἰμί βασίλειος ὁ χρίω εἰς βασίλειος . εἴρω τοίνυν πρός οὗτος , ὅτι ὁ μέν θεός , ὅς ὁ θρόνος εἰς αἰών αἰών , ὁ ἀεί εἰμί νοέω χρή , ὁ δέ ὕστερος ποτέ χρίω , ὁ ἐκ ἐγώ λαμβάνω , ὁ ἐκ Δαυίδ , ὁ ἐκ Ἀβραάμ , ὁ μέτοχος ἔχω , ὅς πλεονεκτέω ὁ χρῖσμα πᾶς ἐν ἑαυτοῦ δέχομαι ὁ ὁ πανάγιος πνεῦμα χάρισμα . ἐν ἑκάτερος δέ φύσις ὁ εἷς θεός προσκυνέω . καί , σύ κατά ἀρχή , κύριος , ὁ γῆ θεμελιόω , καί ἔργον ὁ χείρ σύ εἰμί ὁ οὐρανός . αὐτός ἀπόλλυμι , σύ δέ διαμένω . καί πᾶς ὡς ἱμάτιον παλαιόω , καί ὡσεί περιβόλαιον ἑλίσσω αὐτός καί ἀλλάσσω · σύ δέ ὁ αὐτός εἰμί , καί ὁ ἔτος σύ οὐ ἐκλείπω . Θεοδώρητος . δείκνυμι αὐτός ὁ ἅπας δημιουργός . διά γάρ οὐρανός καί γῆ πᾶς ὁ ἐν αὐτός περιλαμβάνω , ὁ καί ἀπό ἀρχή τις ὁ μή εἰμί ποτέ γίγνομαι καί κτίζω . δῆλος γάρ ὅτι ὁ κατά ἀρχή κτίζω , ἀρχή ἔχω ὁ κτίζω . διδάσκω ὡς ἄτρεπτος καί ἀναλλοίωτος . οὗτος γάρ δηλόω ὁ “ αὐτός ἀπόλλυμι - “ ὁ , σύ δέ διαμένω . ” δηλόω καί ὁ κτίσις ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός μεταβολή ὑπό αὐτός γίγνομαι . αὐτός δέ ὁ ἄναρχος καί ἀνώλεθρος . “ σύ γάρ , ” φημί , “ ὁ αὐτός εἰμί , καί ὁ ἔτος σύ “ οὐ ἐκλείπω · ” οὖον γάρ γίγνομαι , ἀλλά εἰμί , οὐδέ ἀλλοίωσις δέχομαι τις · ἀεί γάρ ὁ αὐτός εἰμί δηλόω δέ οὗτος καί ὁ ἀπαθής ὁ θεότης · εἰμί γάρ οὗτος πάσχω , πῶς εἰμί ὁ αὐτός ; ἀλλοιόω γάρ . καί εἰμί τρεῖς ἡμέρα ἐν ὁ θάνατος ποιέω , ἐκλείπω ὁ ὄα . ἀλλά καί ὁ προφήτης ἐγώ , καί ὁ ἀπόστολος διδάσκω , ὁ μέν , γράφω ὁ μαρτυρία , ὁ δέ οὗτος χράω , ὡς ὁ αὐτός εἰμί , καί ὁ ἔτος αὐτός οὐ ἐκλείπω . χργσοστομοω . ἵνα γάρ μή ἀκούω “ ὅταν δέ εἰσάγω ὁ “ πρωτότοκος εἰς ὁ οἰκέω , ” ὡς δῶρον νομίζω εἰμί ὕστερος αὐτός προσδίδωμι , οὗτος καί ἄνω προδιορθοω . εἶτα καί πάλιν ἐπιδιορθόω λέγω “ καταρχή , ” οὐ νῦν ἀλλά ἄνωθεν . ἰδού πάλιν καί ὁ Σαμοσατεύς καίριος πλήσσω πλήσσω καί Ἄρειος · ὁ περί ὁ πατήρ εἰμί εἶπον , οὗτος ἁρμόζω ὁ υἱός . μετά δέ οὗτος , καί τίς ἄλλος πάρεργον αἰνίζω . καί γάρ ὁ μετασχημάτισις ὁ κόσμος παραδηλόω λέγω , ὅτι ἀλλάσσω , ὅς καί ἐν ὁ πρός Ῥωμαῖος φημί , ὅτι μετασχημάτισις ὁ κόσμος , καί ὁ Εὔκολον δηλόω , ἐπάγω , “ ἑλίσσω αὐτός , ” ὥσπερ γάρ τις περιβόλαιον , οὕτως αὐτός ὁ κόσμος ἑλίσσω καί ἀλλάσσω . εἰμί δέ ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός μετασχημάτισις οὕτως εὐκόλως ἐργάζομαι , ἐπί ὁ μικρός δημιουργία ἕτερος δήω , μέχρι τίς οὐ αἰσχύνω ; Θεοδώρητος ψαλμός περί ... ὁ δέ νόος ὁ ψαλμικός ῥῆμα τοιοῦτος . ὁ μέν κτίσις ὁ ποιητής ὡς ἄν ἐθέλω μετασκευάζω · τρεπτός γάρ εἰμί , καί ὁ σός ἀκολουθέω νεῦμα , αὐτός δέ , ἄτρεπτος ἔχω ὁ φύσις καί ἀναλλοίωτος . οὗτος δή χάρις περί μέν ὁ κτίσις ὁ προφήτης φημί , ὁ ποιέω πᾶς καί μετασκευάζω αὐτός , περί δέ σύ ὁ Θεός Λόγος , σύ δέ ὁ αὐτός εἰμί , καί σύ περί σεαυτοῦ , ἐγώ εἰμί καί οὐ ἀλλοιόω . σύ ὁ γῆ ὁ εἶδος δίδωμι καί ὁ τάξις , “ κατά ἀρχή ” τουτέστιν ἅμα ὁ οὐσιόω ὁ ἄνθρωπος μή εἰμί ποιέω ὁ ἐνεργητικός σύ δύναμις , καί οὗτος μεταβολή δέχομαι καί ἀλλοιόω ὡς ποίημα , σύ ὁ ἄτρεπτος ἔχω ὡς ποιητής . ὁ μέν γάρ γενητός ἄρχω γίγνομαι , καί προάγω αὐτός ὁ ἀρχή , καί ὁ εἰμί αὐτός ἐν ὁ γίγνομαι μετρέω . ὁ δέ Λόγος οὐ ἔχω ἀρχή , ὁ εἰμί ὁ ὁ ἀρχή ἔχω δημιουργός γίγνομαι . ἀπόλλυμι δέ ὁ οὐρανός οὖον κατά οὐσία , ἀλλά κατά ὁ σχῆμα . “ παράγω γάρ ὁ σχῆμα ὁ κόσμος οὗτος , ” καί ἅπας δέ ὁ ὁράω καταγηράσκω , καί ἱμάτιον μιμέομαι παλαιότης , ὁ συνεχής χρῆσις καί ὁ χρόνος · σύ δέ αὐτός ἀλλάσσω καί νεουργέω , καί ἄφθαρτος ποιέω ἀντί φθαρτός . καί αὐτός γάρ ὁ κτίσις ἐλευθερόω ἐκ ὁ δουλεία ὁ φθορά , καί ὁ οὐρανός ὑποβάλλω φθορά . ὁ δέ φθορά οὗτος γίγνομαι αὐτός εἰς ἀνακαινισμός , καί συστέλλω αὐτός οὕτως εὐχερής , ὡς ἑλίσσω τις περιβόλαιον · ἑλίσσω γάρ εἰς ἀγαθός σχῆμα μεταβάλλω , καί ἀλλάσσω , καί τροπή ἀγαθός ὑπομένω ὁ ἀπό ὁ παλαιότης ἐπί ὁ ἀνακαίνισις καί ὁ ἀφθαρσία . ἀλλά ὁ μέν κτίσις οὗτος μεταρυθμίζω καί μεθαρμόζω , καί μεταβάλλω ὁ πᾶς ὡς ἐθέλω . σύ δέ ἅτε θεός , ἄτρεπτος ἔχω ὁ φύσις καί ἀίδιος , καί ἀλλοίωσις ἀγαθός . κτίσμα γάρ ἴδιος ὁ ἀλλοιόω , ὁ καί ὁ οὐσία αὐτός ἀποτροπή ἄρχω , καί ἀπό τις ἀρχή . σύ δέ ἀεί κατά ὁ αὐτός καί ὡσαύτως ἔχω ἄτρεπτος τε καί ἀμετάβλητος εἰμί , ὑπερούσιος ὁ οὐσία , ἄναρχος τε καί ἀτελεύτητος . μόνος γάρ ἔχω ἀθανασία καί ὁ ὕπαρξις ἐπί ἤπειρος . ἔτος γάρ ἐπί Θεός ὁ παράτασις ὁ εἰμί νοητέον . ὡς δέ οὐ μέλλω ἄτρεπτος εἰμί ὁ μετά ὁ πατήρ εἷς εἰμί καί ὁ οὐσία ἴδιος εἰμί αὐτός , ὅς ἄτρεπτος εἰμί , ἄτρεπτος καί ὁ ἐκ αὐτός γέννημα . εἰμί δέ ὁ εἰμί Λόγος τροπή Ἀρειανικός καταψεύδομαι , μανθάνω ποῦ οὗτος ὁ λόγος κινδυνεύω · ἐκ γάρ ὁ καρπός ὁ δένδρον γιγνώσκω . καί διά οὗτος ὁ ὁράω ὁ υἱός ὁράω ὁ πατήρ , καί ὁ ὁ υἱός γνῶσις , γνῶσις εἰμί ὁ πατήρ . οὐκοῦν ἀναλλοίωτος ὁ εἰκών ὁ ἄτρεπτος εἰμί ἄν . ὁ μέν οὖν Δαυίδ πρός αὐτός ψάλλω , “ σύ δέ ὁ αὐτός εἰμί , ” ὁ δέ Κύριος περί ἑαυτοῦ φημί , “ ὁράω ἐγώ ὅτι ἐγώ εἰμί καί οὐ ἀλλοιόω · εἰμί γάρ καί περί ὁ πατήρ ὁ λόγος , ἀλλά καί ὁ υἱός ἁρμόζω λέγω , ὅτι μάλιστα γίγνομαι ἄνθρωπος , δείκνυμι ὁ ταὐτότης καί ὁ ἄτρεπτος αὐτός ὁ νομίζω διά ὁ σάρξ ἀλλοιόω αὐτός καί ἕτερος τίς γίγνομαι . Πάντων τοίνυν ὁ γενητός καί πᾶς ὁ κτίσις δῖος ὁ οὐρανός καί γῆ σημασία τρεπτός καί ἀλλοιωτός ὁ φύσις ὁ γραφή λέγω , καί ὁ υἱός ὑπεξαιρέω οὗτος , δείκνυμι μηδόλως γενητός αὐτός εἰμί , ἀλλά καί μᾶλλον αὐτός ἀλλοιόω ὁ ἄλλος · καί μή ἀλλοιόω αὐτός διδάσκω διά ἐάν φημί , σύ δέ ὁ αὐτός “ Ζεύς καί εἰκότως · ὁ μέν γάρ γενητός ἐκ οὐ εἰμί εἰμί , καί εἰμί πρίν γίγνομαι ὅλως ὅτι οὐ εἰμί γίγνομαι , ἀλλοιόω ἔχω ὁ φύσις . ὁ δέ υἱός ἐκ ὁ πατήρ ἐάν , καί ὁ οὐσία αὐτός ἴδιος , καί οὐ ἐν ἄλλος ἀρχή ὁ εἰμί ἔχω , ἀλλά ἐν ὁ ἄναρχος πατήρ , ἵνα καί αὐτός ἄναρχος εἰμί , ἀναλλοίωτος καί ἄτρεπτος εἰμί , ὡς αὐτός ὁ Πατήρ . οὖον γάρ θέμις εἶπον ἐκ ὁ οὐσία ὁ ἄτρεπτος τρεπτός γεννάω Λόγος , καί ἀλλοιόω σοφία . πῶς γάρ ἔτι Λόγος , εἰμί τρεπτός εἰμί ; ὅς πῶς εἰμί σοφία ὁ ἀλλοιόω ; εἰμί μή ἄρα ὡς ἐν οὐσία συμβαίνω τις χάρις καί ἕξις ἀρετή , καί καλέω οὗτος οὕτως Λόγος καί υἱός καί σοφία εἶπον · ὥστε καί ἀφαιρέω καί προστίθημι αὐτός δύναμαι . ἀλλά οὐ εἰμί Χριστιανός ὁ πίστις οὗτος · ὁ γάρ τρέπω καί οὐ ἵστημι ἐν εἷς καί ὁ αὐτός πῶς δύναμαι εἰμί ἀληθής ; ἀλλά μήv ὁ Κύριος περί ἑαυτοῦ λέγω , “ ἐγώ εἰμί ὁ ἀλήθεια , ” καί ὁ ἄτρεπτος αὐτός οὗτος δείκνυμι . ὁ δέ Ἀρειανός ἀπό ὁ Καρδία ὡς ἀπό φθορά οὗτος ἐξεμέω , καί γίγνομαι αὐτός λέγω . Κύριλλος θησαυρικός . ἀλλά μήv πᾶς ὅσπερ ἄν φαίνω γίγνομαι κατά οὐσία , καί εἰς ὁ μή εἰμί κατάληξις ποτέ , ἐθέλω ὁ δημιουργός · καί ὅσπερ ἄν ἔχω φύσις ὁ πάσχω τίς δεκτικός , πάσχω ἄν καί εἰμί μήπω πάσχω · ὁ δέ πάσχω οὖον φύω , οὐ ἄν τίς πάσχω ποτέ καί ἕτερος τίς παρά ἐκεῖνος εἰμί · καί ὁ ἀεί ὡσαύτως ἐάν , οὔτε ὁ εἰμί ἄρχω , οὔτε μήv οἶδα ὁ ἐπί ὁ τέλος δρόμος , ὥσπερ ὁ ὁ εἰμί ἄρχω . ἀλλά οὐ ἄν τις εἶπον νόος ἔχω , ὁ τοσοῦτος ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ ἐναντιότης , καί οὗτος κατά φύσις διΐστημι , ὁμογενής τε εἰμί , καί ὁ αὐτός ὑπάρχω οὐσία . εἰμί τοίνυν ἐπί μέν ὁ ποίημα ὡς ὑπόκειμαι φθορά λέγω , αὐτός ἀπόλλυμι , ἐπί δέ ὁ υἱός , “ σύ δέ διαμένω ; ” ἐκεῖνος μέν παλαιόω ὡς γενητικός ἔχω ὁ φύσις , ὁ δέ υἱός ὁ ἔτος οὐ ἐκλείπω , πῶς ὁ μονογενής u εἰμί ὁ Ἄγγελος ὁ υἱός ; ὁ γενητός ὁ ἀγένητος ; ὁ ποιέω ὁ ποιητής ; ὁ παρέρχομαι δύναμαι ὁ αἰώνιος ; εἰμί γάρ καί ἀθάνατος τίς χρῆμα ὁ Ἄγγελος εἰμί διά ὁ οὗτος κεῖμαι ἐπί αὐτός ὁ ποιέω βούλησις τε καί χάρις , ἀλλά ἐπεί ἀρχή ὁ εἰμί ἔχω , δύο ἄν καί εἰς τέλος ἔρχομαι . φύσις δέ πλεονέκτημα ὁ ἔχω εἰμί ἰσχυρός , καί οὐ ὁ ποιέω Θεός · ὥσπερ οὖν καί ὁ πῦρ , καυστικός μέν εἰμί , ἀλλά οὖον ὁ Θεός , οὗτος καί Ἄγγελος ἀθάνατος μέν , ἀλλά οὖον ὁ Θεός · μόνος γάρ αὐτός κύριος ἀθάνατος , φυσικός ἔχω , οὐ ἀπό χάρις , ὁ ἀσφάλεια , ὥσπερ ὁ γενητός . πρός τίς δέ ὁ ἄγγελος εἴρω ποτέ , κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ ἠώς ἄν τίθημι ὁ ἐχθρός σύ ὑποπόδιον ὁ πούς σύ . Χρυσόστομος . ὁ μέν περί Ἄρειος καί Εὐνόμιον εἰς ὁ θεός Λόγος εἴρω λέγω οὗτος καί πρίν σαρκόω . ὁ δέ περί Παῦλος ὁ Σαμοσατεύς καί Φωτεινός , καί Σαβέλλιος , εἰμί ψιλός ἄνθρωπος ἐκ Μάρις ὁ ἀρχή ἔχω , τίς οὖν εἴρω πρός ὁ “ ἐκ “ γαστήρ πρό Ἑωσφόρος γεννάω σύ ; ” ὁ δέ Ιουδαῖος , ὁ γελοῖος , εἰς ὁ Ἀβραάμ ἐκ πρόσωπον ὁ δοῦλος . ὅσος δέ ἄνοια ὁ νομίζω ὁ ἀβραάμ κάθημαι ἐκ δεξιός ὁ Θεός , ὅς γε καί ὁ παρίστημι ὁ Ἄγγελος , μέγας ἄξιος ἡγέομαι τιμή εἰμί ; ποῦ δέ ἱερεύς ὁ Ἀβραάμ , ὅς γε καί αὐτός ἱερεύς ὁ Μελχισεδέκ χράομαι , καί ὁ παρά αὐτός εὐλογία ζητέω ; πῶς δέ ἄν ἔχω λόγος περί ὁ Ἀβραάμ εἴρω ὁ “ ἐκ γαστήρ πρό Ἑωσφόρος “ γεννάω σύ ; ” ἕτερος δέ , ὁ μέν λέγω φημί ὁ θεός , ὁ δέ ἀκούω ὁ Ζοροβάβελ . τίς οὖν ; ὁ Ζοροβάβελ κύριος ὁ Δαβίδ ; καί πῶς ἄν ἔχω λόγος ὅς καί αὐτός ἀντί μέγας τιμή , Δαυίδ καλέω ; ποῦ δέ ἱερωσύνη ἔχω , καί οὗτος ξένος τις καί παράδοξος ; ἀλλά ὁ αἱρετικός καί Ἰουδαικός φλυαρία παρέρχομαι , εἶπον χρή ἀληθής , ὅτι εἰς ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς ὁ Χριστός εἴρω ὁ ψαλμός , ὁ μονογενής μέν ἐκ πατήρ , κατά σάρξ δέ πρωτότοκος · εἷς γάρ ὁ συναμφότεροι · ἐπιτρέπω δέ κάθημαι , οὐ ὡς μονογενής , κατά οὗτος γάρ συναΐδιος καί ὀμόθρονος , ἀλλά ὡς πρωτότοκος καί κληρονόμος . Θεδωρήτου ψαλμός . οὗτος καί Πέτρος εἰς ὁ κύριος ἐκλαμβάνω , καί αὐτός δέ ὁ Κύριος ὁράω ὁ Φαρισαῖος ἄλλος περί ὁ Χριστός δόξα ἔχω , καί ψιλός αὐτός ἄνθρωπος νομίζω , μηδείς πλέω ὁ λοιπός ἔχω , πεῦσις αὐτός τοιόσδε προσφέρω , “ τίς σύ δοκέω περί ὁ Χριστός ; τίς υἱός εἰμί ; ” λέγω δέ ἐκεῖνος , ὁ Δαυίδ , ἀποκρίνω , “ πῶς οὖν ὁ Δαυίδ “ ἐν πνεῦμα κύριος αὐτός καλέω , λέγω , εἶπον ὁ Κύριος ὁ “ κύριος ἐγώ , κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ . ” εἶτα ἐπισυλλογίζομαι · “ εἰμί “ οὖν Δαυίδ κύριος αὐτός καλέω ἐν πνεῦμα , ” ( ἀλλά οὐ ἀνθρώπινος λογισμός , ) “ πῶς υἱός αὐτός εἰμί ; ” οὗτος δέ φημί , οὐ ἐκβάλλω ὁ εἰμί υἱός Δαυίδ ὁ Χριστός , ἀλλά ὁ ὁμολογέω ὁ ἀγνοέω προστίθημι . ὁ μέν γάρ εἰμί υἱός ὁ Δαυίδ ὁ Χριστός , ὁμολογέω ὁ Φαρισαῖος . ὅτι δέ καί Κύριος εἰμί ὁ Δαυίδ , ἀγνοέω παντάπασι . ὁ λείπω τοίνυν προστίθημι , οὖον ὁ ὁμολογέω ἀναιρέω , διδάσκω ὡς αὐτός καί υἱός Δαυίδ , ὁ κατά σάρξ , καί Κύριος αὐτός ὡς θεός καί δημιουργός . εἰμί οὖν Δαυίδ ὁ μέγας καί εὐσεβής , βασιλεύς καί προφητικός Χάρις ἀξιόω , κύριος ἑαυτοῦ καλέω ὁ δεσπότης Χριστός , οὐ ὅς μόνος ἄνθρωπος κατά ὁ Ἰουδαῖος διάνοια , ἀλλά καί θεός , ὡς ὁ Δαυίδ δημιουργός τε καί Κύριος . καί ὁ κοινός δέ ὁ ὄνομα ὁ ταὐτότης ὁ οὐσία δηλόω , Κύριος γάρ κύριος λέγω , ὁ πατήρ ὁ υἱός , καί ὁ Κύριος κτίσμα . ὁ δέ “ κάθημαι , ” μέγας μέν καί οὖον μόνος ἐπί ὁ ἀνθρώπειος φύσις , ἀλλά καί ὑπέρ ἅπας κτίσις , πλήν ἀνθρώπινος αὐτός εἴρω . ὡς γάρ θεός ὁ υἱός , αἰώνιος ἔχω ὁ θρόνος , καί οὖον μετά ὁ σταυρός καί ὁ πάθος καί ὁ εἰς οὐρανός ἀνάληψις , οὗτος ἀξιόω ὁ τιμή , ἀλλά λαμβάνω ὡς ἄνθρωπος , ὅσπερ ἔχω ὡς Θεός . σημαίνω δέ ὁ μέν θρόνος ὁ βασιλικός ἄξιος · ὁ δέ κάθισις , ὁ βέβαιος καί ἑδραῖος , καί ὁ ἐν αὐτός ὁ ἀγαθός ἵδρυσις τε καί διαμονή · ὁ δεξιός δέ χώρα ὁ ὁ ἄξιος ὁμότιμος . οὗτος γάρ ὁ κοινωνία ὁ καθέδρα δηλόω ὁ ὁ υἱός πρός ὁ πατήρ συμβασιλεύω . εἰμί δέ ὁ εἶπον “ κάθημαι ” σκανδαλίζω τις , ἀκούω ὅτι ἐκ δεξιός κάθημαι , καί ὁ σκάνδαλον ἀπαλλάσσω · ὁ γάρ δεξιός , ὁ πρός ὁ ἴσος σχέσις δηλόω . οὖον σωματικός ὁ δεξιός λαμβάνω , ἀλλά ἐκ ὁ τίμιος ὁ προεδρία ὄνομα , ὁ μεγαλοπρεπής ὁ περί ὁ υἱός τιμή παριστάω ὁ λόγος . Ἀθανάσιος περί πίστις . πλήν ὅσπερ φημί ὁ “ κάθημαι “ ἐκ δεξιός ἐγώ , ” εἰς ὁ κυριακός σῶμα λέγω · εἰμί γάρ κατά ὁ Ἰερεμίας “ ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ ἐγώ πληρόω λέγω Κύριος , πᾶς δέ χωρέω ὁ θεός , ὑπό οὐδείς δέ χωρέω , εἰς ποῖος καθέζομαι θρόνος ; ὁ σῶμα τοίνυν εἰμί ὅς λέγω “ κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ , ” ὅς καί γίγνομαι ἐχθρός ὁ διάβολος σύν ὁ πονηρός δύναμις , καί Ἰουδαῖος καί Ἕλλην ὁ ὁ Χριστός κήρυγμα ἀντιπίπτω . Ἀπολινάριος . καί ἀνθρώπινος μέν ὁ πρόσταγμα , ἀρχή ὁ καθέδρα παρέχω . θέω δέ ὁ ἀξίωμα ὁ συγκάθημαι Θεός , ὅς παρίστημι καί λειτουργέω ὁ μυριάς καί χιλιάς . ὥσπερ δέ ὡς πρός ἄνθρωπος λέγω ὁ “ κάθημαι , ” οὖον γάρ ὁ ἀεί κάθημαι ἐπί θρόνος δόξα , καθό θεός Λόγος εἴρω , μετά ὁ ἐκ γῆ ἄνοδος , ἀλλά ὁ νῦν εἰς ὁ ἐπουράνιος ὑψόω δόξα , καθό ἄνθρωπος , οὕτως οὐδέ ὁ ἐχθρός ὡς Θεός ὑποτάσσω , ἀλλά ὡς ἄνθρωπος . καί διδάσκω Παῦλος , ἴδιος αὐτός τίθημι ὁ κατόρθωμα , κατά ὁ θεῖος δηλαδή , ἐν ὅς φημί , “ κατά ὁ ἐνέργεια ὁ “ δύναμαι αὐτός καί ὑποτάσσω ἑαυτοῦ ὁ πᾶς . ” Χρυσόστομος ψαλμός . σύ δέ ἀκούω ὁ προφήτης λέγω ὅτι ὁ πατήρ τίθημι ὑπό ὁ πούς , μή θορυβέω · οὖον γάρ ὡς ἀτονέω ὁ παῖς οὗτος εἴρω . ὁ Παῦλος γοῦν αὐτός φημί ὁ ἐχθρός τίθημι ὑπό ὁ πούς αὐτός , καί ὁ πᾶς αὐτός ἀνατίθημι λέγω · “ ὅταν καταργέω πᾶς ἀρχή καί ἐξουσία “ καί δύναμις · ” κοινός γάρ ὁ ἔργον , ὁ ἐκεῖνος οὗτος , καί ὁ οὗτος ἐκεῖνος . ὥστε κἀν ἀκούω , ὅτι ὁ πατήρ ὑποτάσσω , μή ἀλλότριος εἰμί λέγω ὁ πατήρ ὁ πρᾶγμα · καί ὑποπόδιον δέ ἀκούω , μηδείς αἰσθητός νομίζω , ἀλλά ὁ ἐπιτείνω ὑπο - ἀτταγᾶς . Θεολωρήτου ψαλμός . ὁ δέ “ ἠώς ὅς , ” οὖον χρόνος εἰμί ὅρος , ἐπεί , πῶς ἵστημι ἐκεῖνος ὁ προφητικός ὁ λέγω , “ ὁ ἐξουσία “ αὐτός ἐξουσία αἰώνιος . καί ὁ βασίλειος αὐτός βασίλειος ὅστις οὖον “ διαφθείρω , καί ὁ βασίλεια αὐτός οὐ εἰμί τέλος , ” εἰ μέχρι οὗτος μέλλω βασιλεύω ; οὖον τοίνυν χρόνος σημαντικός ὁ “ ἠώς , ” ἀλλά ἰδίωμα ὁ θεῖος γραφή , οἷος ὁ “ ἠώς ἄν “ καταγηράσκω , ἐγώ εἰμί . ” δῆλος δέ ὅτι οὖον συμπεριορίζω ὁ εἰμί ὁ Θεός ὁ γῆρας ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά καί γηράσκω καί τελευτάω διαμένω ὁ ὁ ὅλος ποιητής , καί ὁ ἔτος αὐτός οὐ ἐκλείπω . οὗτος ἔοικα ἐκεῖνος ὁ ἀποστολικός ῥητός , “ δεῖ γάρ “ αὐτός βασιλεύω ἄχρι ὅς ἄν τίθημι πᾶς ὁ ἐχθρός αὐτός “ ὑπό ὁ πούς αὐτός . ” οὐδέ γάρ ἐνταῦθα ὁ ἄχρι χρόνος δηλωτικός . ποῖος γάρ ἔχω λόγος ἔτι μέν τίνω ἀντιλέγω βασιλεύω αὐτός , μετά δέ ὁ ἅπας ὑποταγή ἀφαιρέω ὁ βασίλειος ; καί μήv Δανιήλ ὁ προφήτης μετά ὁ ὁ θηρίον ἀναίρεσις αὐτός φημί βασιλεύω εἰς ὁ αἰών , καί ὁ βασίλεια αὐτός μή εἰμί τέλος . πῶς δέ καί ὁ ἅγιος συμβασιλεύω , ὅς τίς συμβασιλεύω , ὁ ὁ βασίλειος ὑπισχνέομαι ἀποτίθημι ὁ βασίλειος ; οὐκοῦν ὁ “ ἠώς ” χρόνος δηλωτικός , ἀλλά κατά ἰδίωμα ὁ θεῖος κεῖμαι γραφή . Γρηγόριος θεολόγος . σύ δέ ὁ ὁ δόξα ὁ μονογενής ἐλασσόω , ὡς μέγας τίς προβάλλω καί ἄμαχος , ὁ “ δεῖ γάρ “ αὐτός βασιλεύω ἄχρι ὅδε , ” καί “ ὑπό οὐρανός δείκνυμι ἄχρι “ χρόνος ἀποκατάστασις , ” καί ὁ ἐκ δεξιός καθέδρα ἔχω ἠώς ὁ ὁ ἐχθρός ἐπικράτησις , ὁ μετά οὗτος δέ τίς λήγω ὁ βασίλεια , ἢ ὁ οὐρανός ἀφίστημι . τίς παύω ; ὅς διά ὅς τις αἴτιος ; ὡς τολμηρός ἐξηγητής σύ καί λίαν ἀβασίλευτος , καί μήv ἀκούω ὁ βασίλεια αὐτός μή εἰμί πέρας · ἀλλά οὗτος πάσχω παρά ὁ μή γιγνώσκω ὅτι ὁ “ ἠώς ” οὖον πάντως ἀντιδιαιρέω ὁ μέλλω , ἀλλά ὁ μέχρι μέν ὅδε τίθημι , ὁ ὑπέρ οὗτος δέ , οὐ ἀναίνομαι . ὅς πῶς νοέω , ἵνα μή ὁ ἄλλος λέγω , ὁ “ εἰμί μετά σύ ἠώς ὁ συντέλεια ὁ αἰών ; ” ἆρα ὡς μετά οὗτος οὐ εἰμί ; καί τίς ὁ λόγος ; Θεολωρήτου . κατά δέ ὁ ἡμέτερος λόγος , οὐ ὡς Θεός λέγω “ κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ . ” πῶς γάρ ; ὁ θρόνος γάρ αὐτός εἰς αἰών αἰών . ὡς ἄνθρωπος τοίνυν οὗτος μεταλαγχάνω ὁ τιμή · ὡς γάρ θεός αἰώνιος ἔχω ὁ θρόνος . Χρυσόστομος . ἅμα δέ καί μέγας παραμυθία ἐκεῖνος ὁ ἐκ Ἑβραῖος πιστεύω , ὁ γιγνώσκω ὅτι οὐ εἰμί οὗτος ὁ πρᾶγμα , ἀλλά ὁ πᾶς μεταβολή , λαμβάνω καί ἀλλάσσω , αὐτός δέ μένω διά πᾶς ὁ αὐτός ἐάν , καί ἤπειρος εἰμί . καί νῦν δέ ἰδού πάλιν αὐτός παραθαρρύνω , εἰμί γε μέλλω ὁ ἐχθρός αὐτός ἡττάω . καί ὅτι ἐχθρός αὐτός ὁ αὐτός εἰμί καί ὁ Χριστός , οὗτος βασίλεια , οὗτος ὁμοτιμία , οὗτος τιμή , οὐ ἀδυναμία · ὁ ὁ πατήρ ὀργίζω ὑπέρ ὁ εἰς ὁ υἱός γίγνομαι , οὗτος πολύς ἀγάπη δεῖγμα καί γνησιότης , ὁ ὡς ἀπό πατήρ πρός υἱός . ὁ δέ ὀργίζω ὑπέρ αὐτός πῶς ἀλλότριος αὐτός εἰμί ; ὁ λέγω ἠώς ἄν τίθημι ὁ ἐχθρός σύ , ὅσπερ καί ἐν ὁ δύο ψαλμός λέγω · “ ὁ κατοικέω ἐν οὐρανός ἐκγελάω - “ σέτα αὐτός , καί ὁ Κύριος ἐκμυκτηρίζω αὐτός . τότε λαλέω “ πρός αὐτός ἐν ὀργή αὐτός , καί ἐν ὁ θυμός αὐτός τάραξις αὖος - “ ὁ . ” καί πάλιν αὐτός , ὁ μή ἐθέλω ἐγώ βασιλεύω ἐπί αὐτός , ἄγω ὧδε ἐνώπιον ἐγώ , καί κατασφάζω αὐτός . ” ὅτι γάρ αὐτός εἰμί ὁ ῥῆμα , ἀκούω τίς φημί καί ἑτέρωθι , “ ποσάκις ἐθέλω συνάγω ὁ τέκνον σύ , καί οὐ ἐθέλω · ἰδού ἀφίημι ὁ οἶκος σύ ἐρῆμος . καί πάλιν , ἀείρω ἀπό “ σύ ὁ βασίλειος , καί δίδωμι ἔθνος ποιέω ὁ καρπός1 “ αὐτός . ” καί πάλιν , “ ὁ πίπτω ἐπί ὁ λίθος οὗτος συγκλάω - “ σέτα · ἐπί ὅς δέ εἄν πέφτω , λικμάω αὐτός . ” ἄλλως δέ ὁ μέλλω ἐκεῖ κρίνω αὐτός , πολύς μᾶλλον αὐτός δίκη ἐνταῦθα ὁ εἰς αὐτός παροινία ἀπαιτέω , ὥστε τιμή μόνος εἰμί ὁ εἰς ὁ υἱός , ὁ “ ἠώς ἄν τίθημι ὁ ἐχθρός σύ ὑποπόδιον ὁ πούς σύ . ” οὐ πᾶς εἰμί λειτουργικός πνεῦμα εἰς διακονία ἀποστέλλω διά ὁ μέλλω κληρονομέω βάσις - λεῖος ; Θεολωρήτου . ῾Ικανῶς καί ὁ κατά ὁ ἀνθρώπειος διαφορά δείκνυμι · ὁ μέν γάρ , φημί , ἐκ δεξιός κάθημαι , οὗτος δέ ὡς διάκονος πέμπω ὁ ὁ ἄνθρωπος ἕνεκα σωτηρία . Χρυσόστομος . ὅς δέ λέγω , οὗτος εἰμί . τίς θαυμαστός φημί εἰμί ὁ υἱός λειτουργέω , ὅταν καί πρός ὁ ἡμέτερος σωτηρία ἐκπέμπω ; ὁράω πῶς ἐπαίρω αὐτός ὁ φρόνημα , καί πολύς δείκνυμι ὁ Θεός ὁ εἰς ἐγώ τιμή . εἴπερ Ἄγγελος ὁ ὑπέρ ἐγώ οὗτος τάσσω ἔχω διακονία ὁ ὑπέρ ἐγώ , εἰς οὗτος φημί , χράομαι αὐτός · οὗτος Ἄγγελος λειτουργία , ὁ διακονέω ὁ Θεός εἰς σωτηρία ὁ ἡμέτερος , ἔστε ἀγγελικός ἔργον οὗτος ὁ πᾶς ποιέω εἰς σωτηρία ὁ ἀδελφός , μᾶλλον δέ αὐτός ὁ Χριστός ὁ ἔργον εἰμί · αὐτός μέν γάρ ὡς δεσπότης σῴζω , αὐτός δέ ὡς δοῦλος ἀποστέλλω . εἰμί δέ καί ἐγώ δοῦλος , μᾶλλον δέ σύνδουλος Ἄγγελος , τίς χάσκω πρός ὁ Ἄγγελος ; οὗτος δοῦλος εἰμί ὁ υἱός ὁ Θεός , καί πανταχοῦ διά ἐγώ καί πρός σωτηρία ὁ ἡμέτερος ἐκπέμπω , ὥστε ὁμόδουλος ἐγώ εἰμί . ἐννοέω πῶς οὖον πολύς δίδωμι ὁ κτίσμα ὁ Παῦλος διαφορά , καίτοι πολύς ὁ μέσος Ἄγγελος καί ἄνθρωπος . ἀλλά ὅμως πλησίος ἐγώ αὐτός ἵστημι , μονονού λέγω , ἐγώ λειτουργέω , διά ἐγώ περιτρέχω , ἐγώ , ὡς ἄν εἶπον τις , ὑπηρετέω . οὗτος εἰμί ὁ διακονία αὐτός , ὁ διά ἐγώ πανταχοῦ πέμπω . οὗτος ὁ ὑπόδειγμα μεστός μέν ὁ παλαιός , μεστός δέ καί ὁ καινός · ὅταν γάρ Ἄγγελος ποιμήν εὐαγγελίζω , ὅταν ὁ Μαρία , ὅταν ὁ Ἰωσήφ , ὁ Ζαχαρίας , ὅταν ἐπί ὁ μνῆμα καθέζομαι , ὅταν πέμπω εἶπον ὁ μαθητής , “ ἀνήρ Γαλί - “ λαιός τίς ἵστημι , βλέπω εἰς ὁ οὐρανός ; ” ὅταν Πέτρος ἀπολύω ὁ δεσμωτήριον · ὅταν Φίλιππος διαλέγω , πῶς σύ οὐ ὑπουργέω ; ἐννοέω τοίνυν ὁ τιμή ὅσος τυγχάνω · ὅταν ὡς πρός φίλος πέμπω ὁ Ἄγγελος διάκονος ὁ θεός , ὅταν πᾶς ὁ ἀπόστολος Ἄγγελος ἀπό ὁ δεσμωτήριον ἐκβάλλω καί λέγω “ πορεύω ἵστημι καί λαλέω ἐν ὁ ἱερός ὁ λαός πᾶς “ ὁ ῥῆμα ὁ ζωή οὗτος . ” τίς ὁ ἄλλος λέγω ; καί αὐτός Παῦλος Ἄγγελος φαίνω . ὁράω αὐτός διακονέω ἐγώ διά ὁ θεός , καί εἰς ὁ μέγας διακονέω ; διά οὗτος φημί Παῦλος · “ πᾶς σύ εἴτε ζωή , εἴτε θάνατος , εἴτε κόσμος , εἴτε “ ἐνίστημι εἴτε μέλλω . ” πέμπω μέν οὖν καί ὁ υἱός , ἀλλά οὐ ὡς διάκονος , οὐδέ ὡς λειτουργός , ἀλλά ὡς υἱός καί μονογενής , καί ὁ αὐτός ὁ πατήρ βούλομαι . μᾶλλον δέ οὐδέ πέμπω , οὐδέ γάρ ἐκ τόπος εἰς τόπος μεταβαίνω , ἀλλά σάρξ ἀναλαμβάνω . οὗτος δέ τόπος ἀμείβω καί ὁ πρότερος ἀφίημι ἐν ὅς εἰμί , οὕτως εἰς ἕτερος ἔρχομαι , ἐν ὅς οὐ εἰμί . καί οὗτος δέ πάλιν παραθαρσύνω ὁ ἐκ Ἑβραῖος πιστεύω λέγω , τίς δείδω ; ἄλλος διακονέω σύ . Βασίλειος κατά Εὐνόμιος περί ὁ ἄγιος πνεῦμα . πλήν ἰστέον ὅτι Ἄγγελος πᾶς , ὥσπερ προσηγορία εἷς , οὗτος καί φύσις πάντως ὁ αὐτός τυγχάνω · ἀλλά ὅμως ὁ μέν αὐτός ἔθνος προΐστημι , ὁ δέ εἷς ἕκαστος ὁ πιστός εἰμί παρέπομαι . ὅσος μέν ὅς πρότιμος ἔθνος ὅλος εἷς ἀνήρ , τοσοῦτος δή ποῦ μείζων ὑπάρχω ἀνάγκη ὁ ἀξίωμα ὁ ἐθνάρχης Ἄγγελος , ὁ εἷς ἕκαστος ὁ προστασία πιστεύω . ὁ δέ συνίημι ἕκαστος ὁ πιστός Ἄγγελος οἷος παιδαγωγός τις καί νομεύς ὁ ζωή διευθύνω , οὐδείς ἀντιλέγω , μιμνήσκω ὁ ὁ κύριος λόγος , εἶπον , “ μή καταφρονέω εἷς ὁ μικρός οὗτος , “ ὅτι ὁ Ἄγγελος αὐτός διά πᾶς βλέπω ὁ πρόσωπον ὁ “ πατήρ ἐγώ ὁ ἐν ὁ οὐρανός . ” καί ὁ ψαλμῳδός φημί , “ παρεμβάλλω ἄγγελος κύριος κύκλος ὁ φοβέω αὐτός . ” καί ὁ Ἰακώβ “ ὁ Ἄγγελος ὁ ἐρύω ἐγώ ἐκ νεότης ἐγώ . ” ὅτι δέ πάλιν εἰμί τις καί Ἄγγελος καί ὅλος ἔθνος προίστημι , Μωσῆς ἐγώ διδάσκω διά ὁ ᾠδή λέγω · “ ὅτε δέ μερίζω ὁ ὕψιστος “ ἔθνος , ὡς διασπείρω υἱός Ἀδάμ , ἵστημι ὅριον ἔθνος κατά “ ἀριθμός Ἄγγελος αὐτός . ” καί ὁ σοφός Δανιήλ ἐν ὁ ὁ Αγγέλου ὀπτασία ἀκούω αὐτός λέγω , “ ὅτι ὁ ἄρχω βασίλεια “ Πέρσης ἵστημι ἐκ ἐναντίος ἐγώ . καί ἰδού Μιχαήλ εἷς ὁ “ ἄρχω ὁ πρῶτος ἔρχομαι βοηθέω ἐγώ . ” καί μετά ὀλίγος φημί ὁ αὐτός , “ καί ὁ ἄρχω ὁ Ἕλλην ἄρχω . ” ἀλλά καί ἀρχιστράτηγος Κύριος ὁ δύναμις λέγω3 τις ὁ Ἰησοῦς ὁ ὁ Ναυῆ ἐπί ὁ Ἰορδάνης φανερόω · καί πάλιν τις λεγεών Ἄγγελος . ὁ τοίνυν ἀρχιστράτηγος ὁ ἐν ὁ λεγεών κατατάσσω ἄρχω εἰμί δηλονότι · Ἄγγελος δέ ὅμως ὁ φύσις πᾶς . καί κατά μέν ἀξίωμα ὁ διαφορά , κατά δέ ὁ φύσις ὁ κοινωνία . καί ὥσπερ ὁ ἐπί πᾶς θεός οὐ ἀπαξιόω διακύπτω ἐκ ὁ οὐρανός πρός ὁ ἐπιμέλεια ὁ ἄνθρωπος , οὐδέ ὁ νοηρός δύναμις ὁ διακονία ὑπέρ εὐεργεσία ὁ ἄνθρωπος ἀρνέομαι . Ἀθανάσιος . πλήν ὁ μέν διακονέω ὁ δοῦλος εἰμί , ὡς γενητός , ὁ δέ δημιουργέω ὁ Θεός μόνος , καί ὁ ἴδιος Λόγος αὐτός . διό ἐπί μέν ὁ δημιουργέω , οὐ ἄν τις ἄλλος εὑρίσκω ὅς μόνος ὁ ὁ Θεός Λόγος . πᾶς γάρ ἐν σοφία , καί Χωρὶς ὁ Λόγος γίγνομαι οὐδέ εἷς . πρός δέ ὁ διακονία , οὐ εἷς , ἀλλά ἐκ πᾶς πολύς εἰμί . ἐν μέν γάρ Ἄγγελος , μυριάς παρίστημι λειτουργός καί ἑτοῖμος πρός ὁ ἐξαποστέλλω , καί προφήτης δέ πολύς καί ἀπόστολος . εἴπερ οὖν κτίσμα εἰμί καί ὁ γενητός ὁ υἱός , ἐσθίω πολύς εἰμί τοιοῦτος υἱός , ἵνα καί πολύς τοιοῦτος διάκονος ἔχω ὁ Θεός · νῦν δέ εἷς ὁ εἷς πατήρ Λόγος καί εἷς ὁ Θεός εἰκών εἰμί . ἀλλά ἰδού φημί , καί ὁ ἥλιος μόνος εἰμί καί ὁ γῆ εἷς . ἄφρων , λέγω ὅτι καί ὕδωρ εἷς , καί πῦρ εἷς , ἵνα ἀκούω ὅτι ὁ γίγνομαι ἕκαστος , εἷς μέν εἰμί κατά ὁ ἴδιος οὐσία , πρός δέ ὁ ἐγχειρίζω διακονία καί λειτουργία , οὐ εἰμί ἕκαστος ἱκανός καί μόνος αὐτάρκης · εἷς δέ καί κοινός πᾶς ὁ λειτουργία , καί ὁ ἕκαστος λείπω παρά ὁ ἕτερος πληρόω . ἥλιος γοῦν ἐν ἡμέρα φαίνω , καί σελήνη ἐν νύξ , καί γῆ βλαστάνω , καί ὁ στερέωμα διαχωρίζω ἀνά μέσος ὕδωρ καί ὕδωρ καί ὅλως οὐδέ ἐν μόνος , ἀλλά ἕκαστος ὁ γίγνομαι , ὥσπερ ἀλλήλων εἰμί μέλος , καθάπερ εἷς σῶμα ὁ κόσμος ἀποτελέω . καί ἁπλόος ἐν ὁ κτίσμα , οὐδείς εἰμί εἷς καί μόνος καί ἑαυτοῦ καί πρῶτος γίγνομαι , ἀλλά μετά πᾶς ἅμα ὁ γέννησις ἔχω , κἀν ὁ δόξα διαφέρω ὁ ἄλλος . οὐδέ γάρ ἕκαστος ὁ ἀστήρ , οὐδέ ὁ μέγας φωστήρ , ὁ μέν , πρῶτος , ὁ δέ , δύο φαίνω , ἀλλά εἷς ἡμέρα καί ὁ αὐτός πρόσταγμα ὁ πᾶς καλέω εἰς ὁ εἰμί . οὗτος καί ὁ τετράπους , καί πετεινός καί νηκτός , καί κτῆνος καί ὁ αὐτός ὁ γένεσις πλάσσω , οὕτως καί ὁ κατά εἰκών γένος γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος . εἰμί γάρ καί ὁ Ἀδάμ ἐκ γῆ μόνος πλάσσω , ἀλλά ἐν αὐτός εἰμί ὁ λόγος ὁ διαδοχή πᾶς γένος . ἀπό δέ ὁ φαίνω κτίσις , καί ὁ ἀόρατος νοέω καθοράω , ὅτι ἐκεῖ ὁμοῦ πᾶς κατά γένος συνίστημι · οὖον γάρ ἕκαστος ἀριθμέω ὁ ἀπόστολος , εἴτε Ἄγγελος , εἴτε θρόνος , εἴτε κυριότης καί ἐξουσία , ἀλλά ὁμοῦ πᾶς κατά ὁ τάξις , εἴτε Ἄγγελος , εἴτε ἀρχάγγελος , εἴτε ἀρχή . ὁ γάρ κτίσμα τοιοῦτος ὁ γένεσις . εἴπερ οὖν κτίσμα εἰμί καί ὁ Λόγος , ἐσθίω μή πρῶτος αὐτός ἀλλά μετά ἄλλος δύναμις ἅμα γίγνομαι , κἀν τῆ δόξα πλέω ὁ ἄλλος ὑπερέχω . οὗτος γάρ καί ἐπί ὁ ἄλλος κτίσμα εὑρίσκω εἰμί , ὅτι ἅμα μέν γίγνομαι , καί οὐ εἰμί πρός - ὅς ὅς δύο . διαφέρω δέ ἀλλήλων ἐν δόξα . καί ὁ μέν ἐκ δεξιός , ὁ δέ κύκλος , καί ἄλλος ἐκ ἀριστερός , καί πᾶς ὑμνέω ἅμα , καί παρίστημι λειτουργέω ὁ κύριος . οὐκοῦν εἰμί κτίσμα εἰμί ὁ Λόγος , οὖον πρῶτος ἄν εἰμί , οὐδέ ἀρχή ὁ ἄλλος . εἰμί δέ πρό πᾶς εἰμί , ὥσπερ οὖν καί εἰμί , καί μόνος αὐτός πρῶτος καί υἱός εἰμί , οὐ ἄρα οὐδέ ἀρχή ὁ πᾶς - πᾶς ὁ οὐσία εἰμί . ἐν γάρ ὁ πᾶς καί ὁ ἀρχή ὁ πᾶς συναριθμέω . εἰμί δέ μή ἀρχή εἰμί , οὐδέ κτίσμα εἰμί . ἀλλά εὔδηλος εἄν εἰμί ὡς ὁ οὐσία καί ὁ φύσις ὁ μέν κτίσμα διΐστημι , καί ἄλλος εἰμί αὐτός , ὁ δέ μόνος καί ἀληθινός Θεός εἰκών εἰμί μόνος καί αὐτός ὑπάρχω . διά οὗτος γοῦν οὐδέ ὁ κτίσμα αὐτός συντάσσω ὁ γραφή , ἀλλά μήv καί ὁ Δαυίδ ἐπιπλήσσω ὁ τοιοῦτος τίς κἀν ἐνθυμέομαι τολμάω , λέγω “ τίς ὅμοιος σύ ἐν θεός κύριος ; ὅς τίς ὅμοιος ὁ κύριος ἐν “ υἱός Θεός ; ” ὁ δέ Bαροὺχ , “ οὗτος ὁ θεός ἐγώ · οὖον λογίζομαι - ” ὁ ἕτερος πρός αὐτός . ” ὁ μέν γάρ κτίζω , ὁ δέ κτίζω . καί ὁ μέν ἴδιος εἰμί Λόγος ὁ ὁ πατήρ οὐσία · ὁ δέ γίγνομαι , οὐ εἰμί πρότερος , διά αὐτός ὁ Λόγος ποιέω · ὥστε ὁ παρά ὁ Ἀρειανός εἴρω ὅτι κτίσμα εἰμί ὁ υἱός , οὐ εἰμί ἀληθής . Χρυσόστομος . ὁ μέν ὅς Παῦλος εἶπον περί ὁ υἱός , καί κατά ὁ οἰκονομία , καί ὁ κατά ὁ δημιουργία , καί ὁ κατά ὁ βασίλειος , καί ὁ ὁμότιμος δείκνυμι , καί ὅτι ὡς δεσπότης Κρής - τεῖ , οὐ ὁ ἄνθρωπος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἄνω δύναμις , λοιπός παρακαλέω ὁ πιστεύω , κατασκευάζω ὁ λόγος , ὥστε προσέχω , καί φημί , " διά οὗτος χρή περισσός ἐγώ προς - “ ἔχω ὁ ἀκούω , ἵνα μή παραρρέω . ” Θεοδώρητος . οὗτος ὁ διαφορά ἐφίστημι , σπουδαῖος χρή ὁ διδασκαλία προσέχω , ἵνα μή τις ὀλισθάνω ὑπομένω . ἐνταῦθα βούλομαι εἶπον ὅτι δεῖ περισσός ὁ νόμος προσέχω , σιωπάω αὐτός . δῆλος δέ ὅμως οὗτος ποιέω ἐν ὁ κατασκευή , οὐ ἐν συμβουλή , οὐδέ ἐν παράκλησις , οὗτος γάρ ἀγαθός εἰμί . “ εἰμί γάρ ὁ διά Ἄγγελος λαλέω νόμος γίγνομαι βέ - “ βαιός , ” καί ὁ παραβαίνω κολάζω , πῶς ἐγώ διαφευ - ξέω ; “ διά οὗτος περισσός ἐγώ δεῖ προσέχω ὁ “ ἀκούω · ” οὐ ἐκεῖνος Θεός καί οὗτος ; ὅς τοίνυν περισσός ὁ κόσμος φημί , ὅς ὅτι μέγας , οὐ συγκρίνω · μή γίγνομαι , . ἐπεί γάρ ἀπό ὁ χρόνος ὁ πολύς μέγας ἔχω περί ὁ παλαιός ὑπόληψις , οὗτος δέ ὡς νέος ἔτι καταφράζω - νητός , δείκνυμι ἐκ περιουσία ὅτι οὗτος δεῖ μᾶλλον προσέχω . πῶς ; μονονού λέγω ὅτι ὁ Θεός καί οὗτος ἐκεῖνος . ἀλλά οὐ ὁμοίως , καί οὗτος ἐγώ ὕστερος δείκνυμι , τέως δέ ἐπιπόλαιος αὐτός κατασκευάζω λέγω · εἰμί γάρ ὡς πρῶτος ἐκεῖνος Ἄμεμπτος εἰμί , καί πάλιν , ὁ γάρ παλαιόω ἐγγύς ἀφανισμός , καί πολύς ἕτερος τοιοῦτος , ἀλλά οὔπω τολμάω τοιοῦτος οὐδείς εἶπον ἐν προοίμιον , ἠώς ἄν προκαταλαμβάνω καί προκατέχω πλείων κατασκευή ὁ ἀκροατής , ἀλλά διατί “ δεῖ περισσός ἐγώ “ ηοσέχειν , ” εἶπον , “ μή ποτός , ” φημί , “ παραρρέω , ” τουττουτέστι μήποτε ἀπόλλω , μή ἐκπίπτω . δείκνυμι ἐνταῦθα ὁ χαλεπός ὁ ἔκπτωσις , καί ὅτι δύσκολος ὁ παραρρέω πάλιν ἐπανέρχομαι , καθότι ἐκ ῥᾳθυμία οὗτος συμβαίνω . λαμβάνω δέ ὁ λέξις ἀπό ὁ παροιμία . “ ὕζω , ” γάρ φημί , “ μή παραρρέω , ” καί ὁ Εὔκολον ὁ ὄλισθος δείκνυμι , καί ὁ ἀπώλεια ὁ χαλεπός , τουτέστιν οὐ ἀκίνδυνος ἐγώ ὁ παρακοή · καί διά ὅς μέν κατασκευάζω , δείκνυμι ὅτι ῥέζω ὁ κόλασις · ἀφίημι δέ καί κατά ἑαυτοῦ οὗτος τέως σκοπέω ἐν ὁ περί οὗτος ζητέω . πάλιν δέ αὐτός ἐν ὁ συμπέρασμα ποιέω αὐτός φανερός · εἰκότως δέ ὁ λόγος οὗτος κατασκευάζω . καί γάρ οὗτος εἰμί ἀνεπαχθής ποιέω αὐτός , μή ἀπό ἑαυτοῦ πανταχοῦ ὁ κρίσις ἐπάγω ἀποφαίνω , ἀλλά κόριον ἀφίημι ὁ ἀκροατής , ἵνα αὐτός φέρω ὁ ψῆφος . ὅσπερ καί ἕωμονεστερους ποιέω γίγνομαι . ποιέω δέ αὐτός καί ἐν ὁ παλαιός ὁ προφήτης Νάθαν , καί ἐν ὁ Ματθαῖος ὁ Χριστός , λεʹ - λέγω , “ τίς ποιέω ὁ γεωργός ὁ ἀμπελών ἐκεῖνος ζ́ καί αὐτός ἀναγκάζω ὁ ψῆφος φέρω . οὗτος γάρ ἡμός ( sic ) τέως δέ οὖν ὁράω πῶς κατασκευάζω αὐτός . εἰμί γάρ ὁ διά ἄγγελος λαλέω λόγος γίγνομαι βέβαιος , καί πᾶς παράβασις καί παρακοή λαμβάνω ἔνδικος μισθαποδοσία , πῶς ἐγώ ἐκφεύγω τηλικόσδε ἀμος - λανθάνω σωτηρία ; ὅστις ἀρχή λαμβάνω λαλέω διά ὁ κύριος , ὑπό ὁ ἀκούω εἰς ἐγώ βεβαιόω , συνεπιμαρτυρέω ὁ Θεός σημεῖον καί τέρας , καί ποικίλος δύναμις , καί πνεῦμα ἅγιος μερισμός , κατά ὁ αὐτός θέλησις . Θεοδώρητος . ὁ παραίνεσις πάλιν συζεύγνυμι παρεξέτασις , καί δείκνυμι ὅσος ὑπέρκειμαι ὁ νομικός διάταξις ὁ ὁ Εὐαγγελίων διδασκαλία . ὁ γάρ θέσις ὁ νόμος Ἄγγελος διακονέω . ἐνταῦθα δέ αὐτός ὁ ὁ Ἄγγελος δεσπότης πρῶτος ὁ σωτήριος διδασκαλία προσφέρω . διαδέχομαι δέ οὗτος ὁ ὁ ἀποστολικός ἀπολαύω χάρις . καί ὁ μέν νόμος , λόγος εἰμί ὁ πρακτέος ὑποδείκνυμι , ὁ δέ ὁ κύριος διδασκαλία ὁ αἰώνιος πρόξενος σωτηρία . ἐπεί δέ καί Μωσῆς θαυματουργία χράω , ἀναγκαῖος δείκνυμι κατά οὗτος πλεονεκτέω ὁ χάρις . ἐνταῦθα γάρ οὖον μόνος ὁ δεσπότης θαυματουργέω , ἀλλά καί ὁ θεῖος αὐτός μαθητής , καί ὁ ἐκεῖνος διάδοχος . δείκνυμι δέ καί ἐν αὐτός πνευματικός χάρισμα ὁ καινός διαθήκη ἀστράπτω . πάλαι μέν γάρ ὁ προφήτης μόνος ὁ πνευματικός μεταλαγχάνω δωρεά , νῦν δέ ἅπας ὁ πιστεύω ὅδε ὁ χάρις ἀπολαύω · οὗτος γάρ ἐπάγω “ καί πνεῦμα ἅγιος , μερισμός “ κατά ὁ αὐτός θέλησις . ” οὗτος δέ εἴρω μέν προτρέπω αὐτός σπουδαῖος ὁ θεῖος προσέχω διδασκαλία . ἐν σχῆμα δέ παραίνεσις διδάσκω ὁ οὗτος ἐκεῖνος διαφορά . ἄγαν δέ σοφός φημί ὁ θεός διά ὁ θαῦμα μαρτυρέω ὁ κήρυγμα · ὅστε γάρ ἀπόδειξις ἐναργής , καί ὁ μάρτυς ἀναμφισβήτητος ὁ ἀλήθεια . Χρυσόστομος . ὁ μέν οὖν ἀκόλουθος εἄν εἶπον , εἰμί ὁ διά Αγγέλου λαλέω λόγος γίγνομαι βέβαιος , πολύς μᾶλλον ὁ ὁ Χριστός . ὁ δέ Παῦλος , οὗτος μέν ἐάω , εἶπον δέ ὁ μικρός , “ πῶς ἐγώ ἐκφεύγω , τηλικόσδε ἀμελέω σωτηρία . ” καί ὁράω πῶς ποιέω ὁ σύγκρισις , ἐκεῖ διά Ἄγγελος , ἐνταῦθα δέ διά ὁ κύριος · ἐκεῖ μέν λόγος , ἐνταῦθα δέ σωτηρία . εἶτα ἵνα μή εἶπον τις , τίς δέ ὁ σύ λέγω Παῦλος , οὗτος ὁ Χριστός εἰμί , ὁ τε παρά ἐκεῖνος ἀκούω ὁ ἀξιόπιστος δείκνυμι , καί ὁ νῦν ὑπό Θεός αὐτός λέγω , οὐ ἁπλόος φωνή φέρω , ἀλλά σημεῖον γίγνομαι καί πρᾶγμα μαρτυρέω . τις δέ εἰμί “ ὁ διά Αγγέλου λαλέω ; ” καί ἐν ὁ πρός Γαλάτης γάρ οὗτος πῶς φημί , “ διατάσσω διά Αγγέλου ἐν χείρ ἐγώ - “ σῖτος . ” καί πάλιν , “ λαμβάνω νόμος εἰς διαταγή Αγγέλου , ” καί πανταχοῦ φημί διά Ἄγγελος αὐτός δίδωμι . τις μέν , ὁ Μωσῆς φημί αἰνίσσομαι · ἀλλά οὐ ἔχω λόγος . Ἄγγελος γάρ ἐνταῦθα πολύς λέγω , καί Ἄγγελος οὗτος ὁ ἐν ὁ οὐρανός . τίς οὖν εἰμί εἶπον ; ἤτοι ὁ δεκάλογος φημί οὕτως , ἐκεῖ γάρ Μωσῆς λαλέω , καί ὁ θεός ἀποκρίνω . ὅς ὅτι πάρειμι Ἄγγελος ὁ Θεός διατάσσω . ὅς ὅτι περί ὁ ἐν ὁ παλαιός λέγω καί γίγνομαι ἅπας ὡς Ἄγγελος κοινωνέω ἐν οὗτος , οὗτος φημί . πῶς δέ ἀλλαχοῦ λέγω ὅτι ὁ νόμος διά μῶσις δίδωμι , ἐνταῦθα δέ διά Ἄγγελος ; ὅς δηλονότι δίδωμι ὁ ἀρχαῖος ὁ νόμος , λαλέω διά Ἄγγελος , καί μεσιτεύω ὁ πάνσοφος Μωσῆς . τίς δέ εἰμί “ γίγνομαι βέβαιος ; ” ἀληθής ὡς ἄν εἶπον τις καί πιστός . διότι ἐν ὁ προσήκω καιρός πᾶς ἐκβαίνω ὁ λέγω . ὅς τοίνυν οὗτος φημί , ὅτι κρατέω , καί ὁ ἀπειλή εἰς ἔργον ἄρχω , ὅς λόγος ὁ πρόσταγμα λέγω . πολύς γάρ Χωρὶς νόμος προστάσσω Ἄγγελος παρά Θεός πέμπω , οἷος ἐπί ὁ κλαυθμών , ἐπί ὁ κριτής , ἐπί Σαμψών . διά γάρ οὗτος οὐδέ εἶπον νόμος , ἀλλά λόγος . καί τάχα ἐγώ δοκέω οὗτος λέγω μᾶλλον ὁ διά ὁ Ἄγγελος οἰκονομέω . καί γάρ πάρειμι ὁ Ἄγγελος τότε , ὁ ὁ ἔθνος ἐμπιστεύω , καί αὐτός ὁ σάλπιγξ ποιέω , καί ὁ ἄλλος , ὁ πῦρ , ὁ γνόφος , καί πᾶς παράβασις , οὐ ὁ μέν , ὁ δέ οὖον , ἀλλά πᾶς · οὐδείς ἀνεκδίκητος μένω φημί , ἀλλά “ λαμβάνω ἔνδικος μισθαποδοσία , ” ἀντί ὁ κόλασις . καί τίς δήποτε οὕτως εἶπον ; ἔθος ὁ Παῦλος μή πολύς ὁ λέξις ποιέω λόγος , ἀλλά ἀδιάφορος καί ἐπί Εὔφημος τίθημι κακέμφατος , οἷος εἰμί ὁ “ αἰχμαλωτίζω πᾶς νόημα “ εἰς ὁ ὑπακοή ὁ Χριστός . ” καί πάλιν ἀλλαχοῦ ὁ ἀντιμισθία τίθημι ἀντί κόλασις . καί ἐνταῦθα ὁ κόλασις “ μισθός - “ ποδοσια ” καλέω . “ πῶς οὖν ἐγώ , ” φημί , “ φεύγω , τηλικαύ - “ ὁ ὁ ἀμελέω σωτηρία ; ” διά οὗτος δηλόω ὅτι οὖον πολύς τις εἰμί ἐκεῖνος ὁ σωτηρία . οὖον γάρ ἐκ Πολέμων φημί ἐγώ διασῴζω νῦν , οὐδέ ὁ γῆ καί ὁ ἐν ὁ γῆ ἀγαθός παρέχω , ἀλλά θάνατος κατάλυσις εἰμί , ἀλλά διάβολος ἀπώλεια , ἀλλά οὐρανός βασίλειος , ἀλλά ζωή αἰώνιος . οὗτος γάρ πᾶς ἐν σύντομος ἐμφαίνω εἶπον , “ τηλικόσδε ἀμελέω σωτηρία . ” εἶτα ὁ ἀξιόπιστος ἐπάγω , ὅστις ἀρχή λαμβάνω λαλέω ὑπό ὁ κύριος . τουτέστι παρά αὐτός ὁ πηγή ἔχω ὁ ἀρχή , οὐ ἄνθρωπος αὐτός διαπορθμεύω εἰς ὁ γῆ , οὖον κτιστός δύναμις , ἀλλά αὐτός ὁ μονογενής , ὑπό ὁ ἀκούω εἰς ἐγώ βεβαιόω , πιστεύω ὅς ἐκβαίνω . τουτέστιν ὁ παρά ὁ κύριος ἀκούω αὐτός ἐγώ βεβαιόω . μέγας οὗτος καί ἀξιόπιστος , ὅσπερ καί Λουκᾶς φημί ἐν ἀρχή ὁ Εὐαγγέλιος · “ καθώς παραδίδωμι ἐγώ ὁ ἀπό ἀρχή “ αὐτόπτης καί ὑπηρέτης γίγνομαι ὁ λόγος . ” εἶτα ἐπεί τις εἰκός εἰμί διαπορέω εἶπον , πῶς βεβαιόω ; τίς δέ εἰμί ὁ ἀκούω πλάσσω ; οὗτος ἀναιρέω καί δείκνυμι οὐ ἀνθρώπινος ὁ χάρις ἐπάγω , συνεπιμαρτυρέω ὁ Θεός . οὐ εἄν γάρ εἰμί πλάσσω , θεός αὐτός μαρτυρέω . μαρτυρέω μέν γάρ ἐκεῖνος , μαρτυρέω δέ καί ὁ Θεός . πῶς ; οὖον λόγος οὐδέ φωνή . εἰμί μέν γάρ καί οὗτος πιστόν , “ ἀλλά σημεῖον καί τέρας “ καί ποικίλος δύναμις . ” καλῶς ὁ “ ποικίλος ” τίθημι , ὁ ἀφθονία ὁ χάρισμα δηλόω · ὅσπερ οὖον γίγνομαι ἐπί ὁ πρότερος , οὐδέ τοσοῦτος σημεῖον καί οὗτος διάφορος · τουτέστιν οὐ ἁπλόος πιστεύω ἐκεῖνος , ἀλλά διά σημεῖον καί τέρας , ὥστε οὐ ἐκεῖνος πιστεύω , ἀλλά ὁ Θεός . καί πνεῦμα ἅγιος μερισμός κατά ὁ αὐτός θέλησις . τις οὖν ὅτι καί γόης σημεῖον ποιέω ; καί Ἰουδαῖος ἐν Βεελζεβούλ λέγω ἐκβάλλω αὐτός ὁ δαιμόνιος ; ἀλλά οὖον τοιοῦτος σημεῖον ποιέω · διά οὗτος εἶπον “ ποικίλος δύναμις . ” ἐκεῖνος γάρ οὖον δύναμις , ἀλλά ἀσθένεια καί φαντασία , καί διάκενος πρᾶγμα . διά οὗτος τε “ πνεῦμα Ἅγιος μερισμός κατά “ ὁ αὐτός θέλησις . ” ἐνταῦθα καί τίς ἄλλος αἰνίσσομαι ἐγώ δοκέω . εἰκός γάρ μή εἰμί πολύς ἐκεῖ χάρισμα ἔχω , ἐκλείπω δέ οὗτος ἅτε νωθρός αὐτός γίγνομαι . ἐν ἐν αὐτός καί ἐν οὗτος παραμυθέομαι , καί μή ἀφίημι καταπίπτω , ὁ πᾶς ἀνατίθημι τῆ ὁ Θεός βουλή . αὐτός οἶδα , φημί , τίς τίς συμφέρω , καί οὗτος καταμερίζω ὁ χάρις . ὅσπερ καί ἐν ὁ πρός Κορίνθιος ποιέω λέγω , “ ὁ θεός τίθημι εἷς ἕκαστος ἐγώ , καθώς ἐθέλω . ” καί πάλιν , “ ἕκαστος δέ ὁ φανέρωσις ὁ πνεῦμα δίδωμι πρός ὁ “ συμφέρω , κατά ὁ αὐτός θέλησις . ” εἰμί γάρ ἄνθρωπος οἰκοδεσπότης οἶδα τίς τίς ἐγχειρέω , πολύς μᾶλλον ὁ θεός ὁ ἐπίσταμαι ὁ νόος ὁ ἄνθρωπος . πολύς μέν οὖν διά ἀκάθαρτος βίος οὐ λαμβάνω χάρισμα , ὁ δέ ὥστε μή φυσιόω . ὁ ἀφελής δέ μᾶλλον δίδωμι . ὁ γάρ ταπεινός καί μή μέγας περί ἑαυτοῦ φαντάζω , σπουδαῖος γίγνομαι ὅταν λαμβάνω χάρισμα , ἅτε παρά ἄξιος λαμβάνω , καί οὐ ἄξιος ἑαυτοῦ εἰμί κρίνω . ὁ δέ κατορθόω νομίζω , ὀφειλή εἰμί ὁ πρᾶγμα ἡγέομαι , φυσιόω . ὅστε ὁ θεός συμφέρω οἰκονομέω οὗτος . Κύριλλος θησαυρός . ὅσγε μήv Παῦλος ἀγαθός ὁ διά μῶσις διαθήκη καί ὁ προφητικός κήρυγμα ὁ εὐαγγελικός ἀποδείκνυμι παίδευσις , ἐν , ἀπό ὁ ὁ πρόσωπον διαφορά ποιέω ὁ διάκρισις . κατά μέν οὖν ὁ ἀρχαῖος διά ὁ προφήτης ὁ πατήρ ἀνακηρύσσω ὁ λόγος διισχυρίσατο · ἔπος ἔσχατος δέ ὁ καιρός , διά υἱός , ὁ τοσοῦτος ἔχω πρός ἐκεῖνος ὁ ὑπεροχή , ὡς ὁ μέν , ὁ οἰκετικός οὐ ὑπερβαίνω μέτρον , ὁ “ ὅδε λέγω Κύρος ” ἀναφωνέω · ὁ δέ ὁ δεσποτικός ἀξίωμα φορός λέγω ὡς υἱός “ εἴρω ὁ ἀρχαῖος οὖον ἐγώ - “ χέω , ἐγώ δέ λέγω σύ . ” πῶς οὖν ἐν κτίσμα , ὁ κατά φύσις υἱός ; ὅς πῶς ἐν δοῦλος ὁ πᾶς δεσπότης τάσσω ; καί εἰμί πᾶς εἰμί κληρονόμος , ἕτερος εἰμί παρά πᾶς , οὖν καί εἰμί κληρονόμος · καί εἰμί διά αὐτός ποιέω ὁ αἰών , οὐ ἄν εἰμί ὁ γενητός ὁ ὑπάρχω πρό ὁ αἰών . ἐπειδή περ οὐδείς ὁ κτίσμα προγενής ὁ αἰών ἔχω ὁ γένεσις , ἀλλά ἐν χρόνος ποιέω · μόνος δέ πρόσειμι ὁ υἱός ὁ ἄχρονος εἰμί μετά πατήρ . τοσοῦτος δέ ὁ ἀπόστολος ὁ Χριστός ὑπεροχή καί πρός Ἄγγελος δείκνυμι , ὡς ὁ μέν υἱός προσκυνέω , λειτουργέω δέ αὐτός ὁ Ἄγγελος . καί ὁ μέν ἐν τάξις βασιλεύς καί υἱός καί δεσπότης καθέζομαι , ὁ δέ ἀποστέλλω εἰς διακονία . πῶς οὖν οὐ εἰμί θεός , ὁ καί ὑπό ὁ Ἄγγελος ὡς οὗτος ἐάν κατά φύσις γιγνώσκω ; εἰμί γάρ ποίημα εἰμί κατά ὁ ὁ ἑτεροδοξέω ἀβουλία , ὥρα λέγω οὖον μόνος ἐγώ ἀλλά ἤδη καί αὐτός ὁ ἐν ὁ οὐρανός πλανάω δύναμις , ὡς λατρεύω ὁ κτίζω παρά ὁ κτίζω · εἰμί δέ οὗτος ἄτοπος , οὖον γάρ τις πλανάω φημί εἄν ὁ ἅγιος Ἄγγελος , ἀληθής δέ μᾶλλον ἐν αὐτός ὁ περί Θεός γνῶσις , καί προσκυνέω ὡς οὗτος κατά φύσις εἰμί ὁ υἱός , οὐ ἄρα κτίσμα εἰμί οὐδέ ποίημα · ὁ γάρ ὅλως ποιέω οὐ ἄν εἰμί φύσις Θεός . ἔτι Ἄγγελος διακονέω ὁ νόμος , καί λαλέω διά αὐτός , ἀλλά οὐδείς τελειόω ὁ νόμος · ὁ δέ υἱός τελειόω ὁ ἔργον ὁ πατήρ . τέλειος γάρ εἰς εὐσέβεια ὁ ὁ αὐτός νόμος παιδαγωγέω . βασιλεύω ὁ θάνατος καί κατά ὁ ὁ νόμος καιρός . “ ἀπό γάρ Ἀδάμ , ” φημί , “ καί μέχρι “ Μωσῆς ” λύω θάνατος διά Χριστός · οὐκέτι γάρ ἐν Ἀδάμ ἀποθνῄσκω , ἀλλά ἐν Χριστός ζῳοποιέω . εἰμί ἐν μόνος ὁ Ἰουδαῖος γνωστός ὁ θεός , νῦν δέ γίγνομαι πᾶς διδακτός Θεός , οὐ Ἄγγελος ἀλλά Θεός . Θεός μέν γάρ καί ὁ νόμος , ἀλλά διά Αγγέλου . ὁ δέ υἱός φημί , αὐτός ὁ λαλέω πάρειμι . οὐκοῦν κατά ὁ ὁ Παῦλος φωνή , ὅσος διάφορος τυγχάνω λειτουργία , καί ὅσος ἀγαθός διαθήκη γίγνομαι ἔγγυος , τοσοῦτος ὑπερέχω ὁ Ἄγγελος . οὐ ὡς πρός αὐτός συγκρίνω κατά ὁ φύσις , ἀλλά τοσοῦτος ὑπεραίρω , ὅσος ἀποικίζω ὁ γενητός ὁ θεός , κατά ὁ ὁ οὐσία λόγος . ὁ μέν οὖν Ἄγγελος ὡς δοῦλος ὁ Παῦλος ἀπονέμω διακονία ὁ μικρός , ὁ δέ υἱός ὁ υἱός πρέπω καί δεσποτεία . ἐπί γάρ ἀγαθός φημί ἐπί Ἄγγελος νομοθετέω . εἰμί δέ κατά ὁ χριστομάχος ὁμοιογενής ὁ Ἄγγελος ὁ υἱός , καλέω καί αὐτός υἱός ὥσπερ ἐκεῖνος , ὅς αὐτός ὥσπερ ἐκεῖνος Ἄγγελος · καθίημι δέ καί ἐν δεξιός ὁ πατήρ , καί λέγω διατάσσω ὥσπερ ὁ υἱός , “ ἐγώ δέ λέγω σύ · ” ἀλλά οὖον οὗτος φημί , ἀλλά μᾶλλον “ ἀποστέλλω πρός σύ , ” καί ὁ μέν διακονέω , ὁ δέ διακονέω · ἰδού γάρ φημί , “ Ἄγγελος προσέρχομαι , καί διακονέω “ αὐτός · ” καί ὁ μέν προσκυνέω , ὁ δέ προσκυνέω · καί ὁ μέν ὁ ὁ οὐρανός πύλη ἀείρω προστάσσω , ὁ δέ εἰσέρχομαι ὡς Κύριος ὁ δύναμις , ὡς βασιλεύς ὁ δόξα · καί ὁ μέν , ζωή μετέχω ὁ παρά Θεός , ὁ δέ ὁ ζωή χορηγός · κἀν “ ἐν ὁ “ ὄνομα ὁ υἱός προσεύχομαι , ὅσος περ ἄν αἰτέω λαμβάνω - “ μέθη · ” ἐν ὄνομα δέ Ἄγγελος , οὐ ἄν τις προσεύχομαι . καί ὁ μέν υἱός , σύν ὁ πατήρ καί μετά πατήρ ὁ δόξα · Ἄγγελος δέ οὖον δοξάζω , ἀλλά μᾶλλον δοξάζω μετά ὁ πατήρ ὁ υἱός . πῶς οὖν τοσοῦτος κεῖμαι διαφορά μεταξύ ὁ Ἄγγελος καί ὁ υἱός , ὁ αὐτός οὐσία εἰμί νομίζω , οὐδείς συγχωρέω λόγος ; ἐνταῦθα δέ σαφῶς ἐκ ὁ ὁ πρόσωπον διαφορά πόσος ἔχω ὁ ὑπεροχή ὁ ευαγγελικός κήρυγμα ὡς πρός ὁ ὁ νόμος σκιά ἀποδείκνυμι ὁ Παῦλος πειράω . εἰμί γάρ ὁ διά Άγγελος , φημί , διατάσσω , πρόσειμι οὗτος ὁ ἀξιόπιστος , ὡς ὁ παραβαίνω ἐπιχειρέω ὁ χαλεπός ἐπαρτάω κόλασις , πῶς οὖον μᾶλλον τοσοῦτος μέγας εἰς ὁ κολάζω Δίκαιος , ὁ ὁ διά υἱός παραβαίνω φαίνω , ὅσος περ ἄν εἰμί ὁ εἰς Ἄγγελος τιμή ἀξιόλογος ὁ υἱός ; εἰμί δέ χρή καί ὁ ἕκαστος μέτρον συνοράω , ὁ μέν παρίστημι ὑμνέω , λειτουργικός τε εἰμί πνεῦμα , ὁ δέ υμνολογούμαι μετά πατήρ , σύνθρονος τε ἐάν καί βασιλεύω αὐτός , καί ὑπό ὁ Ἄγγελος διακονέω . πῶς ἐν ὁ τοσοῦτος ὑπερέχω ἐν ὁ τοσοῦτος ὑποβαίνω ὡς ὁμογενής εὑρίσκω ; Θεοδρήτου . ὁ μέν ὅς Παῦλος οὗτος μεταξύ παρεντίθημι , ἀναλαμβάνω ὁ περί ὁ σύγκρισις ὁ Ἄγγελος λόγος . καί πάλιν οὐ ὡς Θεός ὁ δεσπότης Χριστός , ἀλλά ὡς ἄνθρωπος ὁ Άγγελος παρεξετάζω , καί δείκνυμι οὖον ὁ Ἄγγελος ἀλλά αὐτός ὁ ὁ ὅλος ἀναδεξάμενον δεσποτεία , λέγω , οὖον γάρ Ἄγγελος ὑποτάσσω ὁ οἰκέω ὁ μέλλω περί ὅς λαλέω . Χρυσόστομος . ἄρας μή περί ἕτερος τις διαλέγω οὐ εἰμί · ἀλλά περί οὗτος . διά γάρ οὗτος προστίθημι περί ὅς λαλέω , ἵνα μή ἀφίημι ὁ νόος πλανάω , ἕτερος τις ἐπιζητέω . πῶς οὖν αὐτός μέλλω καλέω , ὥσπερ καί ἔτορον φημί , “ ὅς εἰμί τύπος ὁ μέλλω ; ” περί ὁ Ἀδάμ καί ὁ Χριστός λέγω ἐν ὁ πρός Ῥωμαῖος Ἐπιστολή πρός ὁ χρόνος ὁ Ἀδάμ , μέλλω ὁ κατά σάρξ Χριστός καλός . καί γάρ μέλλω οὗτος καί νῦν , ἐπεί εἶπον , “ ὅταν δέ εἰσάγω ὁ “ πρωτότοκος εἰς ὁ οἰκέω , ” ἵνα μή νομίζω ἕτερος οἰκέω λέγω αὐτός , πολλαχόθεν μέν αὐτός καί ἄλλοθεν βεβαιόω , καί ἀπό αὐτός δέ ὁ εἶπον μέλλω , μέλλω γάρ ὁ οἰκέω , ὁ δέ υἱός ὁ Θεός εἰμί ἀεί . οὗτος οὖν ὁ μέλλω εἰμί , οὐ Ἄγγελος ὑποτάσσω ἀλλά ὁ Χριστός . Θεοδρήτου . ἤ μέλλω οἰκέω ὁ μέλλω βίος καλέω , ὁ εἰμί κόσμος , περί ὅς φημί , πᾶς ὁ λόγος ἐγώ . αὐτός γάρ κριτής ὁ Χριστός , ἐκεῖνος καθέζομαι ὁ οἰκέω , ὁ δέ Ἄγγελος , ὡς λειτουργός καί δοῦλος παρίστημι . εἶτα καί ἕτερος παράγω μαρτυρία , καί φημί , διαμαρτύρομαι δέ ποῦ τίς λέγω · τίς εἰμί ἄνθρωπος ὅτι μιμνήσκω αὐτός , ἢ υἱός ἄνθρωπος , ὅτι ἐπισκέπτομαι αὐτός ; ἐλασσόω αὐτός βραχύς τίς παρά Ἄγγελος , δόξα καί τιμή , στεφανόω αὐτός , πᾶς ὑποτάσσω ὑποκάτω ὁ πούς αὐτός . Χρυσόστομος . διατί μή ὁ ὄνομα ὁ προφήτης εἶπον , ἀλλά κρύπτω αὐτός ; καί ἐν ἕτερος μαρτυρία οὗτος ποιέω , ὡς ὅταν λέγω ἀπό ὁ Δευτερονόμιον καί ὁ μέγας ᾠδή , “ προσκυ - “ νησάτωσαν αὐτός πᾶς Ἄγγελος Θεός . καί πάλιν ἀπό ὁ ὁ βασίλεια δύο , “ ἐγώ εἰμί αὐτός εἰς πατήρ , ” καί ἀπό ὁ Βίβλος ὁ ψαλμός , “ ὁ ποιέω ὁ Ἄγγελος αὐτός “ πνεῦμα . ” Κύριλλος . Πῶς ἐλασσόω παρά ὁ Ἄγγελος ὁ πρός αὐτός προσκυνέω ; ὅς ὅτι καθικνέομαι ἐν ὁ ὁ ἀνθρωπότης μέτρον , καί ὁ ἀποθνήσκω φύω σῶμα λαμβάνω ἐν αὐτός πάσχω ἑκών , καί ὁ ἄνω2 δόξα στεφανόω διά ὁ πάθος , ὡς διά αὐτός καταργέω ὁ θάνατος · καί ἄπρακτος ἀποφαίνω ὁ φθορά , ἅτε ἀφθαρσία ἐάν καί ζωή . ὁ δέ ὁ ὑπεροχή ὁ Ἄγγελος , ὅτι καί ἔξω σάρξ καί ὁ θνήσκω ἀγαθός εἰμί . γίγνομαι ἐν οὗτος ὁ υἱός διά ὁ ἑκούσιος κένωσις · ἀλλά ὁ βραχύς παρά Ἄγγελος ἐλασσόω διά ὁ ὁ ἀνθρωπότης μέτρον , ἐν ὑπεροχή θεότης ἐάν προσκυνέω παρά αὐτός καί ενιδρυος θᾶκος ὅς περιίστημι ἐκεῖνος δοξολογέω ἀεί , καί ὁ δύναμις αὐτός ὀνομάζω κύριος . “ καί σύ κατά ἀρχή , κύριος , “ ὁ γῆ θεμελιόω . ” οὗτος καί ἐνταῦθα φημί “ διαμαρτύρομαι “ τις . ” οὗτος δέ αὐτός οἴομαι ὁ κρύπτω καί μή τίθημι ὁ ἐρῶ ὁ μαρτυρία , ἀλλά ὡς περιφέρω καί κατάδηλος εἰμί εἰσάγω , δείκνυμι εἰμί σφόδρα ἔμπειρος εἰμί ὁ γραφεύς . ὁ δέ “ τίς εἰμί ἄνθρωπος ” καί ὁ ἑξῆς , εἰμί καί εἰς ὁ κοινός ἀνθρωπότης εἴρω , ἀλλά ὅμως κύριος ἁρμόζω ἄν ὁ Χριστός κατά σάρξ . ὁ γάρ “ πᾶς ὑποτάσσω ὑποκάτω ὁ “ πούς αὐτός , ” ἐκεῖνος μᾶλλον εἰμί ὅς ἐγώ . ὁ γάρ υἱός ὁ Θεός οὐδείς ἐγώ εἰμί ἐπισκοπέω , καί ὁ ἐκ ἐγώ ἀναλαμβάνω καί ἑνόω ἑαυτοῦ , πᾶς ἀνώτερος γίγνομαι . Κύριλλος . στεφανόω δέ ἐγώ δόξα καί τιμή , διά οὖν ὑπάρχω θεός κατά φύσις ἐλασσόω διά ἐγώ , ὡς εἄν ἐγώ ὑπέρ φύσις πλουτέω ἐν αὐτός . “ συναγείρω γάρ ἐγώ καί συνίημι - “ Θίσεν ἐν ὁ ἐπουράνιος ἐν Χριστός . ” συνεδρεύω γάρ αὐτός , ἐπί ὅλος ὁ ἄνθρωπος φύσις τρέχω ὁ καύχημα . οὗτος γάρ ὁ αὐτός πτωχεία πλουτέω , διά ὅς καί δόξα καί τιμή στεφανόω , καί ὅς ὁ δόξα Κύριος ἐάν ὡς Θεός . ἄτιμος γάρ ἐν ὁ ὁ Ἀδάμ παράβασις γίγνομαι , ἐν ὁ ὑπέρ ἐγώ ὑπακοή ὁ Χριστός δοξάζω . Χρυσόστομος . τις γάρ ἴσος οὗτος ὁ δόξα , ὅταν ῥεύω Ἄγγελος , ὅταν εἰς υἱοθεσία ἄγω ; ὁ δέ “ τίς εἰμί ἄνθρωπος ; ” ἀντί οὐδείς εἰμί , εὐτελής τίς εἰμί . πρός γάρ ὁ πρόνοια ὅς ἀξιόω αὐτός ὁ θεός , ἀφοράω ὁ προφήτης , καί ὁ πραγματεία ὅς πραγματεύομαι διά ὁ σωτηρία ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος , σφόδρα ἐκπλήσσω θαυμάζω . Βασιδείου . βραχύς μέν ὅς ὑποβαίνω ὁ ὁ Ἄγγελος ἄξιος ὁ ἄνθρωπος , διά ὁ πρός ὁ γεώδης σῶμα συνάφεια . Χρυσόστομος . καί οὗτος δέ αὐτός ὁ βραχύς ὁ ὁ ἁμαρτία εἰσάγω · μετά γάρ ὁ παρακοή οὗτος ὁ προφήτης φθέγγομαι . οὖον μήv ἐπεί ἐλασσόω διά ὁ παράβασις θάνατος καταδικάζω γυμνόω , καί ὁ δωρεά ὅς ὁ ἀρχή παραλύω , ἀλλά ὁ δόξα οὗτος στεφανόω . Θεοδρήτου . πλήν ὅσπερ φημί , εἴρω μέν οὗτος ὁ κοινός φύσις , ἁρμόζω δέ ὁ ἐκ ἐγώ ἀπαρχή , ὡς οἰκειόω ὁ πᾶς ὁ φύσις . οὕτως ἐκ πρόσωπον πᾶς ἐγώ εἴρω , “ μακράν ἀπό ὁ σωτηρία ἐγώ ὁ λόγος ὁ παράπτω - “ Μάτων ἐγώ . ” αὐτός μέν γάρ καί κατά ὁ ἀνθρώπινος , ἁμαρτία ἀμύητος εἰμί . ὁ δέ ἡμέτερος οἰκειόω , στόμα ὁ φύσις γίγνομαι . “ αὐτός γάρ ὁ ἁμαρτία ἐγώ λαμβάνω , καί ὁ νόσος “ βαστάζω , ” καί ὁ φύσις ἐγώ ἐπισκοπέω . οὗτος τοίνυν ὁ Παῦλος σαφῶς ἐπί ὁ Σωτήρ ἐγώ ἐκλαμβάνω , ἀρκέω ὁ ἔκδοσις χρή , εἶτα ὁ προφητικός μαρτυρία ὁ ἑρμηνεία προσάγω ἐπάγω , ἐν γάρ ὁ ὑποτάσσω αὐτός ὁ πᾶς , οὐδείς ἀφίημι αὐτός ἀνυπότακτος . καί ἐπεί εἰκός εἰμί εἶπον τις , καί μήv πλεῖστος ὁράω ἀντιλέγω , καί προσκυνέω αὐτός οὐ ἐθέλω , ἐπάγω , νῦν δέ οὔπω ὁράω αὐτός ὁ πᾶς ὑποτάσσω . οὗτος δέ καί ἤδη εἴρω , οὖον γάρ Ἄγγελος ὑποτάσσω ὁ οἰκέω ὁ μέλλω · ἀντί ὁ ἐν ἐκεῖνος ὁ βίος πᾶς κρατέω · ὑποτάσσω γάρ τότε καί ὁ νυν ἀντιλέγω . Χρυσόστομος . ὅς δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί · ἐπεί εἶπον “ εἄν τίθημι ὁ ἐχθρός σύ ὑποπόδιον ὁ πούς σύ , ” εἰκός δέ εἰμί ὁ ἐκ Ἑβραῖος πιστεύω ἔτι ἀσχάλλω · εἶτα μετά οὗτος ὀλίγος τις παρεντίθημι , οὗτος ὁ μαρτυρία παράγω , ἵνα βεβαιόω ἐκεῖνος . ἵνα γάρ μή λέγω , ὁ ἐχθρός τίθημι ὑπό ὁ πούς αὐτός , τοσοῦτος πάσχω ἐγώ ; ἱκανῶς μέν καί ἐν ὁ πρότερος αἰνίζω . ὁ γάρ ἠώς οὔτε εὐθύς δηλόω γίγνομαι , ἀλλά ὁ ἐν χρόνος . ἐνταῦθα δέ αὐτός ἐπεξέρχομαι καί φημί , μή ἐπεί οὐδέπω ὑποτάσσω νομίζω μηδέ ὑποτάσσω . ὅτι μέν γάρ δήω ὑποτάσσω , δῆλος . καί γάρ ὁ προφητεία διά οὗτος εἴρω . “ ἐν γάρ ὁ ὑποτάσσω αὐτός , ” φημί , “ ὁ πᾶς , οὐδείς ἀφίημι αὐτός “ ἀνυπότακτος . ” πῶς οὖν οὔπω πᾶς ὑποτάσσω ; ὅτι μέλλω ὑποτάσσω . εἰμί τοίνυν πᾶς μέν ὑποτάσσω ὀφείλω , οὔπω δέ ὑποτάσσω , μή ἀσχάλλω , μηδέ θόρυβος . εἰμί μέν γάρ ὁ τέλος παραγίγνομαι , καί πᾶς ὑποτάσσω οὗτος πάσχω , εἰκότως ἀλγέω . “ νῦν δέ οὔπω ὁράω αὐτός ὁ πᾶς ὑποτάσσω . οὔπω κρατέω ὁ βασιλεύς καθαρός . τίς τοίνυν θορυβέω πάσχω κακῶς ; οὔπω πᾶς περιγίγνομαι ὁ κήρυγμα , οὔπω καιρός τελέω ὑποτάσσω . Κύριλλου . σύ δέ ἐγώ πάλιν ὁράω ὅτι εἰς Χριστός ἀναφέρω ὁ μακάριος Παῦλος ὁ ἐν ὄγδοος ψαλμός λέγω , “ τίς εἰμί ἄνθρω - “ πούς ” καί ὁ ἑξῆς . εἶτα οὗτος ἐπισυνάπτω , “ ἐν γάρ ὁ ὑπο - “ τάσσω αὐτός ὁ πᾶς οὐδείς ἀφίημι αὐτός ἀνυπότακτος . ἤ ἐν οὐ καί βασιλεύς καί κύριος , καί ὁ θεοπρεπής περίκειμαι δόξα ὁμολογέω ’τον ὅς ὁ πᾶς ὑποτάσσω ; πως ἐν ὁ θεός ; πῶς δέ ἐν ὁ πᾶς ὁ ὑπέρ πᾶς καί τοσοῦτος ὁ γεννητής ὁ φύσις ὑπέρκειμαι , ὡς ὁ μέν ὑποτάσσω καί ὁ ὁ δουλεία ἐνέχω ζυγόν , ὁ δέ αὖος πάλιν περίκειμαι μέν ὁ κυριότης ὁ ἐλεύθερος ἀξίωμα , πᾶς δέ ἔχω ὑπό πούς , ὡς καί αὐτός ποῦ φημί διά εἷς ὁ προφήτης , “ ὁ οὐρανός ἐγώ θρόνος , ὁ δέ γῆ ὑπο - “ πόδιον ὁ πούς ἐγώ ; ” Θεοδώρητος . τέλος γε μήv , ἐπεί ὁ Ἄγγελος αὐτός ὁ Παῦλος καί ποιητής εἴρω καί δεσπότης , ἀπίθανος δέ εἰμί οὗτος πως δοκέω ὁ ἀθάνατος μέν διδάσκω ὁ φύσις , ὁ δέ ὁ δεσπότης Χριστός μανθάνω πάθος , ἀναγκαῖος καί ὁ περί οὗτος διδασκαλία προσφέρω λέγω , ὁ δέ βραχύς τίς παρά Ἄγγελος ἐλασσόω βλέπω Ἰησοῦς διά ὁ πάθημα ὁ θάνατος , δόξα καί τιμή στεφανόω , ὅπως χάρις Θεός ὑπέρ πᾶς γίγνομαι θάνατος . χρτσοστομοω . οὗτος πάλιν ἕτερος παράκλησις . εἰμί δή ὁ μέλλω πᾶς ἔχω ὑποτάσσω καί αὐτός ἀποθνῄσκω , καί μυρίος πάσχω . εἶτα χρηστός πάλιν , τουτέστι δόξα καί στέφανος . ὁράω πως ἀυτέω πᾶς ἁρμόζω ; τίς γάρ βραχύς αὐτός ἄνω ἁρμόζω , μᾶλλον ὁ τρέω ; ἡμέρα ἐν ἁνδάνω γίγνομαι μόνος , ἀλλά οὐ ἐγώ ὁ ἐπί πολύς φθείρω · ὁμοίως καί ὁ δόξα καί τιμή στεφανόω , ἐκεῖνος πολύς πλέω ἢ ἐγώ ἁρμόζω . πάλιν μέν ὅς αὐτός ἀναμιμνήσκω ὁ σταυρός · δύο οὗτος κατορθόω σπουδάζω , καί ὁ κηδεμονία αὐτός δείκνυμι , καί πείθω αὐτός πᾶς φέρω γενναῖος , εἰς ὁ διδάσκαλος ἀφοράω . εἰμί γάρ ὁ προσκυνέω ὑπό Ἄγγελος φημί , ἀνέχω βραχύς τίς παρά Ἄγγελος ἔχω διά σύ , πολύς μᾶλλον σύ ὁ ὁ Ἄγγελος μικρός πᾶς φέρω ὀφείλω διά αὐτός . εἶτα δείκνυμι ὅτι δόξα καί τιμή ὁ σταυρός εἰμί · ὥσπερ οὖν καί αὐτός δόξα αὐτός καλέω λέγω , “ ἔρχομαι ὁ ὥρα ἵνα δοξάζω ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος . ” εἰμί οὖν ἐκεῖνος ὁ διά ὁ δοῦλος δόξα καλέω , πολύς μᾶλλον σύ ὁ διά ὁ δεσπότης . ὁράω ὁ σταυρός ὁ καρπός ὅσος ; μή φοβέω ὁ πρᾶγμα · σκυθρωπός μέν γάρ εἰμί δοκέω , μυρίος δέ τίκτω ἀγαθός . τίς δέ εἰμί , “ ὅπως χάρις Θεός ὑπέρ πᾶς γεύω “ θάνατος ; δείκνυμι ἐκ οὗτος ὁ πειρασμός ὁ ὄφελος , καί ὅτι ἐκεῖ διά χάρις ὁ Θεός ὁ εἰς ἐγώ οὗτος πάσχω . “ ὅς γε ὁ ἴδιος υἱός οὐ φείδομαι , φημί , ἀλλά ὑπέρ ἐγώ “ πᾶς παραδίδωμι αὐτός . ” τίς δέ ἕνεκα οὕτως εἶπον ; δείκνυμι ὅτι οὐ ὀφείλω οὗτος , εἶπον , ἀλλά χάρις ποιέω . οὗτος καί ἐν ὁ πρός Ῥωμαῖος Ἐπιστολή φημί · “ πολύς μᾶλλον ὁ χάρις “ ὁ Θεός ἐν χάρις , ὁ ὁ εἷς ἄνθρωπος Ἰησοῦς Χριστός εἰς ὁ πολύς περισσεύω . ὁ δέ ὑπέρ πᾶς εἶπον , τουτέστιν οὐ ὁ ποιητής μόνος , ἀλλά ὁ οἰκέω ἅπας . αὐτός μέν γάρ ὑπέρ πᾶς ἀποθνῄσκω . τίς δέ εἰμί μή πᾶς πιστεύω ; αὐτός ὁ ἑαυτοῦ πληρόω · καί κύριος εἶπον ὁ “ γεύω “ θάνατος , ” ἀλλά οὐ εἶπον ἀποθνῄσκω · ὥσπερ γάρ εἰμί γεύω , οὗτος μικρός ἐν αὐτός ποιέω διάστημα , εὐθύς ἀνίστημι · καθάπερ γάρ ἰατρός οὐ ἔχω ἀνάγκη ὁ ὁ ἄρρωστος παρασκευάζω Μένων σιτίον ἀπογεύω , διά ὁ περί ἐκεῖνος κηδεμονία , πρότερος αὐτός ἀπογεύω , ἵνα πείθω ὁ ἄρρωστος θαρσέω κατατολμάω ὁ βρῶσις · οὕτως ἐπεί πᾶς ἄνθρωπος ὁ θάνατος δείδω , πείθω αὐτός κατατολμάω ὁ θάνατος , καί αὐτός ἀπογεύω αὐτός , οὐ ἔχω ἀνάγκη , ὅτι μηδέ ἁμαρτάνω . “ ἔρχομαι “ γάρ , ” φημί , “ ὁ ὁ κόσμος ἄρχω , καί ἐν ἐγώ εὑρίσκω οὐδείς . ” ὁ μέν οὖν εἶπον “ διά ὁ πάθημα ὁ θάνατος , ” ὁ εἰμί θάνατος σημαίνω · ὁ δέ “ Ἄγγελος ἀγαθός , ” ὁ ἀνάπαυσις δηλόω . Θεοδρήτου . ὁ δέ συνάγω τοιοῦτος εἰμί , ὅτι οὖον φύσις ὁ θεότης ἐλασσόω ὁ Ἄγγελος ὁ μονογενής , ἀλλά ὁ πάθος ὁ ἀνθρωπότης · καί αὐτός δέ μετά ὁ ἀνάστασις ὁ θεῖος μεταλαγχάνω δόξα . ὁ μέντοι πάθος ὑπέρ ἅπας ὑπομένω , οὖον κατά ὀφειλή , ἀλλά κατά χάρις Θεός . Οἰκουμένιος . ὁ δέ Νεστοριανός ὁ γραφή περιξέω , ὁ “ χάρις χάρις Θεός ” “ Χωρὶς Θεός ” ἀναγιγνώσκω . οὕτως αὐτός δέχομαι , ὅτι Χωρὶς Θεός ὑπέρ πᾶς ἀποθνῄσκω ὁ Χριστός , οὖον μόνος ὑπέρ ἄνθρωπος , ἀλλά καί ὑπέρ ὁ ἄνω δύναμις , ἵνα λύω ὁ μεσότοιχον ὁ φραγμός , καί ἑνόω ὁ κάτω ὁ ἄνω . Θεοδρήτου . Μόνη , φημί , ὁ θεῖος φύσις ἀνενδεής , ἄλλος πᾶς ὁ ὁ ἐνανθρώπησις δήω φάρμακον · ἐνανθρωπέω γάρ ὁ θεός Λόγος , καταλύω ὁ θάνατος ὁ κράτος . καταλύω δέ , ἐπαγγέλλω ἐγώ ὁ ἀνάστασις . ὁ δέ ἀνάστασις ἀφθαρσία καί ἀθανασία συζεύγνυμι . ὁ δέ ἀφθαρσία μετέχω καί ὁ ὁράω · οὗτος γάρ καί ἐν ὁ πρός Ῥωμαῖος φημί · “ ὅτι καί αὐτός “ ὁ κτίσις ἐλευθερόω ἀπό ὁ δουλεία ὁ φθορά εἰς ὁ “ ἐλευθερία ὁ δόξα ὁ τέκνον ὁ Θεός . ” καί ὁ Ἄγγελος δέ ἐν θυμηδία διατελέω , ὁ ὁ ἄνθρωπος θεάομαι σωτηρία . εἰμί γάρ ἐπί εἷς ἁμαρτωλός μετανοέω χαίρω , πολύς μᾶλλον τοσοῦτος ὁράω μυριάς ὁ σωτηρία ἀξιόω , θυμηδία πίμπλημι . ὑπέρ ἅπας τοίνυν ὁ σωτήριος ὑπομένω πάθος , Χωρὶς Θεός . μόνος γάρ ὁ θεῖος φύσις , ὁ ἐντεῦθεν γίγνομαι θεραπεία πεῖος ἀνενδεής . Κύριλλος . σύ δέ ἐγώ λογίζομαι ὡς εἰμί διά ὁ πάθημα ὁ βλέπω ἐλασσόω ὁ κύριος , κατά ὁ ὁ Παῦλος φωνή , πρό ὁ πάθος ἀρά ὁ μικρός οὐ εἰμί ἐν αὐτός . ἄπειμι δέ οὗτος , ὁ εἰμί τέλειος αὐτός εἰσβαίνω ἀνάγκη . τέλειος δέ ἐάν ὁ υἱός , καί ὁ ὁ πατήρ τελειότης παρισόω , οὐ ἐπιδέχομαι δηλονότι ὁ ἀνόμοιος ὁ μικρός . Θεοδρήτου . σύργαστρος δέ πῶς δείκνυμι ὁ Παῦλος ὁ λαμβάνω ἄνθρωπος ὁ τέλειος , “ κύριος , ” γάρ φημί , “ τίς εἰμί “ ἄνθρωπος ; ” οὐ εἶπον τίς εἰμί σάρξ ; ὅτι εἰμί σῶμα , ἀλλά τίς εἰμί ἄνθρωπος ; πᾶς ὁμοῦ ὁ φύσις περιλαμβάνω , καί κύριος μέν προσαγορεύω ὁ ἐνοικίζω θεός Λόγος , ἄνθρωπος δέ ὁ ἐκ ἐγώ ἀναλαμβάνω ναός , ὅς ἐπισκοπέω τῆ παρουσία , καί ἑαυτοῦ συνάπτω , καί ὁ ἕνωσις ὁ σωτηρία ἐργάζομαι · καί οὗτος ἑρμηνεύω φημί , “ ὁ δέ βραχύς τίς παρά Ἄγγελος ἐλασσόω Ἰησοῦς , διά ὁ πάθημα ὁ θάνατος . ” ἀποθνῄσκω δέ οὐ ὁ ἀθάνατος θεός Λόγος , ἀλλά ὁ θνητός φύσις · διό καί ἐλασσόω βραχύς τίς παρά Ἄγγελος , ὁ ὁ μέν ἀθάνατος εἰμί , ὁ δέ θνητός . ὁ δέ θεός Λόγος , οὐ μικρός Ἄγγελος , ἀλλά δεσπότης Ἄγγελος . “ ἐν αὐτός γάρ κτίζω ὁ πᾶς , εἴτε ὁρατός , εἴτε ἀόρατος . ” πρέπω γάρ αὐτός διά ὅς ὁ πᾶς , καί διά ὅς ὁ πᾶς , πολύς υἱός εἰς δόξα ἄγω , ὁ ἀρχηγός ὁ σωτηρία αὐτός , διά πάθημα τελειόω . Χρυσόστομος . περι ὁ πατήρ ἐνταῦθα λέγω · ὁράω πάλιν ὁ διά ὅς αὐτός ἁρμόζω , οὐ ἄν οὗτος ποιέω , εἰ ἐλάττωσις εἰμί καί ὁ υἱός προσήκω μόνος . Κύριλλος . πρέπω ὁ διά ὅς ὁ πᾶς πατήρ , διά πάθημα τελειόω ἐνανθρωπέω ὁ υἱός . ὑπομένω γάρ σταυρός , αἰσχύνη καταφρονέω , ἐν εὐδοκία πάντως ὁ Θεός καί πατήρ , ἵνα καί ἐγώ ὁ ἴχνος αὐτός ἀκολουθέω νεανικός ἀποφαίνω , λέγω · “ μή φοβέω ἀπό ὁ ἀποκτένω ὁ σῶμα . ” ἐλαύνω γάρ αὐτός διά πάθημα , καί ἐγώ ἐκδυσωπέω λέγω , “ οὐ εἰμί “ μαθητής ὑπέρ ὁ διδάσκαλος . ” αὐτός οὖν ἆρα εἰμί ὁ σάρξ τελειόω διά ἐγώ ἀνθρώπινος · τελειόω δέ ἐγώ θεῖος διά ὁ καταργέω ὁ θάνατος ὁ κράτος . λείπω γάρ ὁ ἀνθρώπινος φύσις ὁ ἄφθαρτος y , οὗτος γίγνομαι καί ἐν ἀρχή , ὁ γάρ θεός θάνατος οὐ ποιέω · οὕτως ἐγώ τελειόω , λέγω πρός ὁ πατήρ · “ ἐγώ σύ δοξάζω , ὁ ἔργον τελειόω ὅς δίδωμι ἐγώ , ἵνα ποιέω αὐτός . δόξα γάρ ὁ πατήρ διά ὁ ἴδιος γέννημα καταργέω ὁ θάνατος . οὐκοῦν ὁ μέν τελείωσις αὐτός διά πάθημα , ἐγώ δέ προσθήκη ὁ λείπω ὁ γίγνομαι . “ καινός γάρ κτίσις ὁ ἐν Χριστός . ” ὅτι δέ οὐ ἄνθρωπος ἁπλόος ἐκλέγω ὁ λόγος τελειόω φημί ὑπέρ ἐγώ , ἐν ἀνθρώπειος δέ μᾶλλον μορφή φαίνω ὁ μονογενής ἐπάγω · ὁ τε γάρ ἁγίζω υἱός , ἅγιος ἐάν κατά φύσις ὡς θεός , καί ἐγώ ἐκ εἷς ὡς ποιητής καί δημιουργός · ὥστε καί ἐντεῦθεν ἐγώ πρός ἀλλήλων ἔχω ὁ ἀδελφότης . γενητός γάρ πρός γενητός , καθό γενητός , φυσικός τις ὁ ἀδελφότης . Βασίλειος . εἰμί γάρ τίς ὁ Εὐνομιανός παλαιός ὑπό Ἀέτιος ὁ προστάτης ὁ αἵρεσις οὗτος ἐξευρίσκω , ὅς γράφω ποῦ ὁ αὐτός Ἐπιστολή λέγω , “ ὁ ἀνόμοιος κατά ὁ “ φύσις ἀνομοίως ἐκφέρω , καί ἀνάπαλιν ὁ ἀνομοίως Φέρο - “ Μένα , ἀνόμοιος εἰμί κατά ὁ φύσις · ” καί εἰς μαρτυρία ὁ λόγος , ὁ ἀπόστολος ἀποσπάω λέγω · “ εἷς θεός ὁ πατήρ ἐκ ὅς ὁ πᾶς , καί εἰμί Κύριος Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς ὁ πᾶς . “ ὡς οὖν ἔχω ὁ φωνή πρός ἀλλήλων , οὕτως ἔχω , φημί , καί “ ὁ διά αὐτός σημαίνω φύσις , ἀνόμοιος δέ ὁ ἐκ ὅς ὁ διά “ ὅς . ἀνόμοιος ἆρα καί ὁ πατήρ ὁ υἱός . ” ἐντεῦθεν οὗτος ὁρμάω , ὁ μέν Θεός καί πατήρ ὥσπερ τις κλῆρος ἐξαίρω προσνέμω ὁ ἐκ ὅς , ὁ δέ υἱός καί Θεός ἀφιερόω ὁ διά ὅς , ὁ δέ ἅγιος πνεῦμα ὁ ἐν οὖς , καί φημί , μηδέποτε ὁ χρῆσις οὗτος ὁ συλλαβή ἐπαμείβω · ἵνα ὥσπερ φημί , ὁ παραλλάσσω ὁ ἐκφώνησις καί ὁ ὁ φύσις παραλλαγή συνεκφαίνω . βούλομαι δέ , ὁ μέν ἐκ ὅς , ὁ δημιουργός σημαίνω , ὁ δέ διά ὅς , ὁ ὑπουργός , ὅς ὁ ὄργανον , ὁ δέ ἐν οὖς ὁ χρόνος δηλόω , καί ὁ τόπος . ἵνα μηδείς μέν ὄργανον σεμνός ὁ δημιουργός ὁ ὅλος νοέω , μηδείς δέ ὁ ἀπό τόπος ἢ χρόνος συνεισφορά εἰς ὁ εἰμί πλείων φαίνω ὁ πνεῦμα ὁ Ἅγιον παρέχω . ὁ μέν γάρ υἱός ὁ ὁ ὄργανον προσηγορία ἐπιτίθημι · ὁ δέ πνεῦμα , ὁ ὁ τόπος , ὁ δέ πατήρ , ὁ ὁ αἴτιος . τίς οὖν αὐτός ἐντεῦθεν ὁ συνάγω ; ἄλλος φύσις αἴτιος , καί ἄλλος ὄργανον , καί ἄλλος τόπος · ἀλλότριος ἄρα κατά ὁ φύσις ὁ υἱός ὁ πατήρ , ἐπεί καί ὁ ὄργανον ὁ τεχνίτης · ἀλλότριος δέ καί ὁ πνεῦμα , καθόσον χωρίζω τόπος καί χρόνος ὁ ὁ ὄργανον φύσις , ὅς ὁ ὁ μεταχειρίζω αὐτός . ὁ μέν δή ἐκεῖνος τοιοῦτος . ἐγώ δέ εὑρίσκω ὁ ἀπόστολος ὁ τρεῖς συνάγω , τουτέστιν ἐπί ὁ Χριστός , καί εἶπον · ἐκ αὐτός καί διά αὐτός καί εἰς αὐτός ὁ πᾶς . ” ἐκ αὐτός γάρ ὁ εἰμί , ὁ αἰτία ὁ εἰμί , “ διά αὐτός ” ὁ πᾶς ὁ διαμονή καί ὁ σύστασις . διό δή καί “ εἰς αὐτός ” ἐπιστρέφω ἄρρητος στοργή , πρός ὁ χορηγός ὁ ζωή ἀποβλέπω . εἰμί δέ πολλαχοῦ εὑρίσκω καί περί ὁ υἱός καί περί ὁ πνεῦμα ὁ ἐκ ὅς κεῖμαι , ὡς ὁ “ ἐκ ὅς πᾶς ὁ σῶμα ἐπιχορηγέω αὐξάνω “ ὁ αὔξησις ὁ Θεός . ” καί πάλιν , “ ἐκ ὁ ἐγώ λαμβάνω καί αὖθις “ γιγνώσκω δύναμις ἐξέρχομαι ἐκ ἐγώ , καί ἐκ ὁ “ πνεῦμα θερίζω ζωὴν,’ καί “ ἐκ πνεῦμα εἰμί ἅγιος · ” ὁμοίως καί ὁ διά ὅς φωνή , οὖον μόνος ἐπί ὁ υἱός ἀλλά καί ἐπί ὁ πατήρ κεῖμαι εὑρίσκω , ὡς ὁ “ Παῦλος ἀπόστολος “ Ἰησοῦς Χριστός , διά θέλημα Θεός . ” καί “ πιστός ὁ θεός , διά “ ὅς καλέω εἰς κοινωνία ὁ υἱός αὐτός . ” καί “ ἐγώ ὁ θεός “ ἀποκαλύπτω διά ὁ πνεῦμα · ” καί ἑτέρωθι “ ὁ καλός παρά - “ θήκη φυλάσσω διά πνεῦμα ἅγιος . ” ὁ αὐτός καί περί ὁ εἷς συλλαβή ἔχω εἶπον , ὅτι καί ἐπί ὁ πατήρ εὑρίσκω , οἷος , ἐν ὁ Θεός ποιέω δύναμις , ἐν σύ ὁ ὕμνησις ἐγώ . ἐν “ ὁ ὄνομα σύ ἀγαλλιάω . ” “ ἐν ὁ Θεός ὁ ὁ πᾶς “ κτίζω · ” ἤδη δέ καί ἀντί ἀλλήλων παραλαμβάνω , οἷος “ κτίζω ἄνθρωπος διά ὁ Θεός , ” ἀντί ὁ ἐκ ὁ Θεός . ἀνάπαλιν δέ , ὁ ἐκ ὅς λέγω , ἀντί ὁ διά ὅς ὁ Παῦλος χράομαι , ὡς ὅταν λέγω “ γίγνομαι ἐκ γυνή , ” ἀντί ὁ διά γυνή . οὗτος ῥᾳδίως ἀλλήλων ἀντεπιχωριάζω ὁ φωνή . ὁπότε τοίνυν καί ἐπί ὅς διορίζω ὁ διά ὅς κύριος λέγω , ἐπί ὁ αὐτός οὗτος , ὁ ἐκ ὅς μεταλαμβάνω , τίς ἄν ἔχω λόγος ἐπί συκοφαντία ὁ εὐσέβεια πάντῃ ἀλλήλων ἀφορίζω ὁ λέγω ; ἀλλά γάρ πρός ἑαυτοῦ ἐγώ καλέω ὁ ἀπόστολος ἐμβοάω , πρέπω γάρ αὐτός , διά ὅς ὁ πᾶς , καί διά ὅς ὁ πᾶς , πολύς υἱός εἰς δόξα ἄγω , ὁ ἀρχηγός ὁ σωτηρία αὐτός διά πάθημα τελειόω . Χρυσόστομος . ὅς δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί · ἄξιος , φημί , ὁ φιλανθρωπία αὐτός ποιέω , ὁ ὁ πρωτότοκος λαμπρός ἀποδείκνυμι πᾶς , καί ὥσπερ ἀθλητής γενναῖος καί ὁ ἄλλος ὑπερβαίνω , ὁ ἕτερος ὑπόδημα τίθημι , ὁ ἀρχηγός ὁ σωτηρία αὐτός , τουτέστι ὁ αἴτιος . ὁράω ὅσος ὁ μέσος ; καί οὗτος υἱός , καί ἐγώ υἱός · ἀλλά ὁ μέν σῴζω , ἐγώ δέ σῴζω . ὁράω πῶς ἐγώ συνάγω , καί διΐστημι , “ πολύς , ” φημί , “ υἱός εἰς δόξα ἄγω . ” ἐνταῦθα συνάγω ὁ ἀρχηγός ὁ σωτηρία αὐτός , πάλιν διΐστημι , “ διά πάθημα τελειόω . ” ἰδού ὁ πάθημα τελείωσις καί αἰτία ὁ σωτηρία . ὁράω ὅτι ὁ πάσχω κακῶς , οὐ εἰμί ἐγκαταλείπω , εἰμί δή οὗτος πρῶτος τιμάω ὁ υἱός ὁ θεός , ὁ διά πάθημα αὐτός ἄγω · καί εἰμί ὁ ὁ κόσμος ποιέω , καί ἐκ μή εἰμί παράγω , ὁ σάρξ ἀναλαμβάνω πάσχω ὅσπερ πάσχω , πολύς μείζων εἰμί . καί οὗτος μέν γάρ φιλανθρωπία , ἐκεῖνος δέ πολύς πλέω , ὅς καί αὐτός δείκνυμι ἐν ὅς φημί · “ ἵνα ἐνδείκνυμι ἐν ὁ αἰών ὁ ἐπιρρέω - “ χόω ὁ ὑπερβάλλω πλοῦτος ὁ χρηστότης αὐτός , “ καί συναγείρω , καί συγκαθίζω ἐγώ ἐν ὁ ἐπουράνιος ἐν “ Χριστός , ” πρέπω τοίνυν αὐτός , φημί , ὁ κηδεμών καί πᾶς εἰς ὁ εἰμί παράγω , ἐκδίδωμι ὁ υἱός ὑπέρ ὁ ὁ λοιπός σωτηρία , ὁ εἷς ὑπέρ ὁ πολύς . ἀλλά οὐ εἶπον οὕτως , ἀλλά “ διά διά πάθημα τελειόω , ” ἵνα δείκνυμι ὅτι ὁ πάσχω ὑπέρ τις , οὐ ἐκεῖνος ὠφελέω μόνος , ἀλλά καί αὐτός λαμπρός γίγνομαι καί τέλειος . καί οὗτος δέ πρός ὁ πιστός φημί παραθαρσύνω αὐτός . καί γάρ ὁ Χριστός τότε δοξάζω , ὅτε πάσχω . ὅταν δέ εἶπον ὅτι δοξάζω , μή νομίζω δόξα πρόσληψις αὐτός γίγνομαι . ἐκεῖνος γάρ ὁ ὁ φύσις ἔχω ἀεί , καί οὐδείς προσλαμβάνω . Θεοδρήτου . οὐκοῦν δείκνυμι ὁ θεός Λόγος ὅς ἀναλαμβάνω τελειόω φύσις . ἀρχηγός γάρ ὁ ἡμέτερος σωτηρία ὁ λαμβάνω φύσις · ἐκεῖνος γάρ ἐκ νεκρός ἀνίστημι , πᾶς ἐγώ πραγματεύομαι ὁ ἀνάστασις . Κύριλλος . καί οὗτος εἰμί ὁ διά πάθημα ὁ Χριστός τελειόω , τουτέστι ὁ ἐλλείπω αὐτός ἀναπληρόω . τίς δέ ἐλλείπω ὁ Χριστός , καθό νοέω ἄνθρωπος ; ὁ ἀθάνατος δηλαδή , ἵνα ὁ κατά εἰκών ἔχω ἀνελλειπῶς . ἀναπληρόω οὖν αὐτός ὁ λείπω ὁ πατήρ , διά τηνῶ ἀνάστασις · διά μέσος αὐτός πᾶς ἄνθρωπος ἀναπληρόω , καθώς καί ἀλλαχοῦ φημί ὁ ἀπόστολος , “ καί τελειόω γίγνομαι ὁ εἰς αὐτός ἐλπίζω πρόξενος ζωή “ ακατάλυτος . ” Ὁμιλία . ὁ πολύς υἱός εἰς δόξα ἄγω , οὐ ἄν ἀλισθήσειε ὁ εἰμί κατά ἀλήθεια υἱός . οὖον γάρ ἀμελέω ὁ εἰναι ὁ εἰμί , ὅσπερ οὐ εἰμί γίγνομαι . μένω δέ Κύριος ἐν ὁ ὁ δοῦλος μορφή . Ἀθανάσιος . εἰμί μή ἔρχομαι καί φορέω ὁ ἡμέτερος σῶμα , οὐδείς ἄν τελειόω , ἀλλά μένω ὁ πᾶς φθαρτός . νῦν δέ λυτρόω ὑπό ὁ ἁμαρτία , οὐκέτι μένω νεκρός . καί οὗτος ὁ αἰτία ὁ μή ἄλλος ἀλλά αὐτός ὁ θεός Λόγος ἐνανθρωπίζω · ὅτι οὐ ἄλλος εἰμί ἀπό ὁ γίγνομαι φθορά ὁ ἄνθρωπος ἀναφέρω , ὅς ὁ Θεός ογου , ὁ καί ὁ ἀρχή ποιέω αὐτός . ἄλλος πως ὁ Απόστολου λέγω , περί ὁ υἱός , “ διά ὅς ὁ πᾶς , ” αρειανός φημί , οὐ ἐγώ διά αὐτός , ἀλλά ἐκεῖνος διά ἐγώ γίγνομαι ; ἐσθίω γάρ εἴπερ οὕτως εἰμί , εἶπον αὐτός , διά ὅς γίγνομαι ὁ Λόγος . νῦν δέ μή οὗτος λέγω , ἀλλά “ διά ὅς ὁ πᾶς , ” δείκνυμι οὗτος αἱρετικός καί συκοφάντης , ἕ πλέω ἐγώ ὅς ὁ υἱός χαρίζομαι . οὖον γάρ ἐγώ διά ἐκεῖνος φημί , ἀλλά ἐκεῖνος διά ἐγώ γίγνομαι . εἰ διά οὗτος ὑφίστημι , ἵνα διά αὐτός κτίζω ἐγώ ὁ Θεός . ὅς τε γάρ ἁγίζω καί ὁ ἁγίζω , ἐκ εἷς πᾶς . οὗτος κατά ὁ ἀνθρώπινος τίθημι · κτιστός γάρ ὁ λαμβάνω φύσις , εἷς δέ γε καί ἐγώ καί αὐτός ποιητής . ἀλλά διά ἐκεῖνος ἁγίζω . εἰμί δέ καί κατά ὁ θεῖος φύσις ὁ αἱρετικός οὗτος νοέω ἐθέλω , οὐδέ οὗτος λυμαίνομαι ὁ ὁ μονογενής δόξα . εἷς γάρ , φημί , ἔχω πατήρ καί ἐγώ καί αὐτός , ἀλλά εὔδηλος ὡς ὁ μέν εἰμί φύσις υἱός , ἐγώ δέ χάρις . οὗτος γάρ ἐγώ διδάσκω ὁ διαφορά ὁ ὁ μέν ἁγίζω , ἐγώ δέ ἁγίζω . ἀγαθός δέ κατά ὁ ἀνθρώπινος οὗτος νοέω . Χρυσόστομος . ἰδού τοίνυν πάλιν συνάγω , τιμή αὐτός καί παραμυθέομαι , καί ἀδελφός αὐτός ποιέω ὁ Χριστός κατά οὗτος , ἐκ εἷς εἰμί . “ εἷς γάρ θεός ἐκ ὅς ὁ πᾶς . ” εἶτα πάλιν ἀσφαλίζω καί δείκνυμι ὁ κατά σάρξ , ἐπάγω ὁ “ ὁ Αγιά - “ ζῶ καί ὁ ἁγίζω . ” ὁ μέν οὖν ἁγίζω εἰμί ὁ Χριστός , ἐγώ δέ ὁ ἁγίζω . ὁράω ὅσος ὁ μέσος ; ὁ μέν ἁγίζω , ἐγώ δέ ἁγίζω . καί ἀνωτέρω φημί , “ ὁ ἀρχηγός ὁ Σώτη - “ ριας αὐτός . ” Κύριλλος . λέγω δέ καί ἁγίζω μετά ἐγώ ὁ ὑπέρ πᾶς ὁ κτίσις , ὅτε κενόω , ἑαυτοῦ , καί γίγνομαι σάρξ . ἐπεί δέ κατά πολύς τρόπος ὁ γραφή ὁ ἁγίζω δέχομαι , χρή μανθάνω ὁ διαφορά . ἁγίζω γάρ λέγω τις ὡς ἐν πρόγνωσις Θεός , προαναθρέω ὅτι ὁ εὐδόκιμος κατορθόω ζωή ἐπιτηδείως ἔχω εἰς ὁ μεταλαγχάνω ἄγω ἴον πνεῦμα . ὁποῖος τις ἄγω ἄν περί ὅς ὁ σοφός ἐπιστέλλω Παῦλος , “ ὅτι ὅς προγιγνώσκω καί “ προορίζω σύμμορφος ὁ εἰκών ὁ υἱός αὐτός εἰς ὁ εἰμί “ αὐτός πρωτότοκος ἐν πολύς ἀδελφός . φημί δέ θεός καί πρός ὁ σοφός Ἱερεμίας , “ πρό ὁ ἐγώ πλάσσω ἐν κοιλία ἐπίσταμαι “ σύ , καί πρό ὁ σύ ἐξέρχομαι ἐκ μήτρα ἁγιάζω σύ . ” ἁγίζω δέ ἕτερος τις , καί ὅς ὁ φύσις θεός οὐ ἐπιγιγνώσκω , ἀλλά οὖον σχέσις τις καί οἰκειότης ὁ πρός ὁ Ἅγιον πνεῦμα κατασημαίνω ὁ ἐν οὗτος ἁγιασμός , ἀλλά οἱονεί πως ἀνάδειξις καί παραγωγή ὁ εἰς ὁ πληρόω ὅσπερ ἄν βούλομαι Θεός . καί γοῦν Κῦρος τε καί Μῆδος κατακράτος αἱρέω ὁ Βαβυλών μέλλω , καί ὑπό θεῖος εἰς οὗτος παραφέρω ὀργή , φημί , “ Γίγας ἔρχομαι πληρόω ὁ θυμός ἐγώ , χαίρω ἅμα καί “ ὑβρίζω · ἁγίζω εἰμί , καί ἐγώ ἄγω αὐτός . ” Ἀγγαῖος δέ ὁ προφήτης φημί ὁ Θεός · “ ἐάν δέ λαμβάνω ἄνθρωπος κρέας ἅγιος , ” ὁ προσκομίζω οἴομαι ἄμωμον θῦμα , καί εἰς ὀσμή εὐωδία ἀνατίθημι ὁ Θεός , κρέας ἅγιος ὀνομάζω . φημί δέ ἅγιος καί ὁ ἀληθής διά πνεῦμα ἅγιος ἁγίζω , οὗτος τε θεῖος φύσις κοινωνός ἀναδείκνυμι . ἐπεί οὖν ἁγίζω λέγω καί ὁ ἀνατίθημι ὁ Θεός κατά ὁ πρός Μωσῆς εἴρω · “ ἁγιάζω ἐγώ πᾶς πρωτότοκος “ διανοίγνυμι μήτρα , ὁ ἀρσενικός ὁ κύριος · ” ἁγίζω δέ πάλιν ὁ προχειρίζω παρά Θεός πρός ὁ πράσσω τίς ὁ κατά γνώμη αὐτός , ὡς Μῆδος καί Κῦρος · ἁγίζω δέ καί ὁ ἐν μετέχω γίγνομαι ὁ ἄγω ἴον πνεῦμα · τίς δή τρόπος ἁγίζω ὑπονοέω ὁ υἱός , ὧδε γάρ αὐτός φημί , “ ὅς ὁ πατήρ ἁγίζω καί ἀφίστημι - “ Λεν εἰς ὁ κόσμος · ” συμπαρέζευκται γάρ ὁ ἁγίζω , καί ὁ εἰς ὅδε ’τον κόσμος ἀποστολή . εἰμί μέν ἐν πρό ὁ σάρκωσις καί ὁ ἀποστολή ἐν μετέχω πνεῦμα ἢ , ὁ Λόγος , τίς πάλιν αὐτός καί μετά σάρξ δέχομαι ; εἰμί δέ ἐπεί ὅς φαίνω κατά ἐγώ , καί ἀποστέλλω μετά σάρξ , ἐν ὅδε ὁ κόσμος ὁ πνεῦμα πλουτέω , καινός δέ ὥσπερ τις ὁ ὧδε λαμπρός κερδαίνω χάρις , ποῦ κενόω ἑαυτοῦ ; πῶς δέ ἀφικνέομαι εἰς ὑποβιβασμός καί ταπείνωσις γίγνομαι ἐν ἀγαθός ; εἰμί μή ἄρα φημί ὡς εἰμί ἐν αἰσχρός ὁ πνεῦμα λαμβάνω , καί ὁ ἁγίζω φύω κατωθέω πρός ὁ χείρων ὁ ἐν οἶς εἄν γίγνομαι . ἀλλά οὗτος μέν οὖον φημί . ἀναμετρέω δέ δεῖ ὁ ὁ ἁγίζω χρόνος · οὖον γάρ ὅς πρό ὁ ἐπιδημία ἁγίζω θεός εἰμί ὁ Λάγος , ἀλλά ὅτε γίγνομαι κατά ἐγώ , ὅς οὖον φύσις καρπός1 ἴδιος , ἀλλά ἔξωθεν τε καί ἐπακτός ὁ ἁγιασμός . πλουτέω μέν γάρ ἐν ἀρχή ὁ ἄνθρωπος φύσις ὁ καί θεῖον μεταλαγχάνω πνεῦμα , καί ὁ διά ἁγιασμός πρός θεός ἐξεικονισμός · ἀπεμπολάω δέ ὁ παράβασις ὁ δῶρον , θάνατος καταδικάζω , καί ὁ ὁ ἁμαρτία ὑποδύομαι ζυγόν . ἐσθίω τοίνυν ἐπεί ἐκ ἡμερότης ὁ διολισθαίνω γένος ἀναστοιχειόω εἰς ὁ ἐν ἀρχή βούλομαι θεός , δύο ὥσπερ ὁ γένος ἀρχή ἀναφύω Χριστός , καί ἀπότεξις μέν ἀνατλῆναι ὁ διά ὁ ἅγιος παρθένος · μή μήv ἔτι καί πατήρ σαρκικός ἀνέχω λαμβάνω , ἵνα καί σύν αὐτός θεός ἔχω ὁ πᾶς πατήρ , διά αὐτός τε καί ἐν αὐτός ὁ τοιοῦτος δόξα εἰς ἀρχή ἀναβαίνω , ἐσθίω γίγνομαι ἄνθρωπος ὁ νεῦμα λαμβάνω , ἵνα ἐπεί εἰμί οὐ εἰδοί ἁμαρτία , ἐμφιλοχωρέω λοιπός ἐν αὐτός ὁ πνεῦμα καί ἀναπαύω . ὥσπερ δέ ὑπάρχω ἀεί βασιλεύς καί ὁμόθρονος ὁ Θεός καί πατήρ , χειροτονέω λέγω βασιλεύς , ὅτι κατά ἐγώ γίγνομαι ἄνθρωπος , ὅς καί δοτός ἄνωθεν ὁ βασιλεύω εἰμί , καί ὥσπερ ἀεί συνυπάρχων ὁ πατήρ , εἰς υἱός ὁρίζω διά πνεῦμα , διά ὁ ὁ κατά θέσις υἱός ἐξομοιόω κατά ὁ σάρξ , καί ὥσπερ ἐγώ ὁ ὑπό θεός συμμορφούμενος , θεός ἑαυτοῦ ὁ πατήρ καλέω . καί ὅς θεός ὑπάρχω αὐτός , οὗτος καί ἁγίζω λέγω , χωρέω εἰς ὁ ἀνθρώπινος , ἤτοι περί ὅδε ὁ σάρξ ὁ ἁγιασμός , διά ὁ μή οἴκοθεν ἔχω δύναμαι ὁ ἄνθρωπος φύσις ὁ ἁγιασμός . ἔνειμι γάρ οὗτος μόνος ὁ θεῖος καί ὑπέρ πᾶς φύσις , ὅς ἐπεί εἰμί καρπός1 ὁ Λόγος , ἔχω δή πάντως ὡς ἴδιος ἑαυτοῦ ὁ τίκτω αὐτός φύσις ὁ ἁγιασμός . Ἀνακθκλήσας δή οὖν ὅσπερ φημί ἄρτιος , καί αὖθις εἴρω . εἰμί μέν γάρ καθό ἄνθρωπος ὡς ἄνθρωπος ἁγίζω φημί , ἀδιαφορέω ἄν ὁ Λόγος ὡς ἐν γε δή οὗτος , ὁ βλάβη οὐδείς . εἰμί δέ παρίημι ὁ ἀληθής αὐτός ἁγίζω φημί ὁ ἐκ Θεός πατήρ φαίνω Λόγος , ἀτοπία ὁ λόγος ἐπέκεινα . σκοπέω δέ ὧδε . εἰμί προχέω μέν οἷος περ ἀπό πηγή ὁ πατήρ ὁ πνεῦμα , εἰμί γεμὴν οὐ ἀλλότριος ὁ υἱός , πῶς εἄν νοέω γυμνός ὁ ὁ θεότης ἀγαθός ; ἴδιος δέ θεότης ὁ ἁγιασμός · πῶς δέ ἄν ὁ ἐκ Θεός πατήρ διά πνεῦμα ἁγιασμός εἰσκρίνω τε φημί , καί δοτός ὡς οὐ ἔχω τίς γίγνομαι ποτέ , καθάπερ ὁ κτίζω οἴκοθεν αὐτός οὐ ἔχω , καί διά οὗτος πάσχω ὁ παρατροπή ; οὐκοῦν κατά φύσις ἅγιος ἐάν ὡς θεός , ἁγίζω μετά ἐγώ καθό ἄνθρωπος , ὁ δῖος πνεῦμα ὁ οἰκέω αὐτός καταχρίω ναός . πῶς οὖν ὁ πατήρ αὐτός ἁγίζω λέγω ; ὅτι πᾶς παρά πατήρ διά υἱός ἐν πνεῦμα ἁγίζω δέ καί ἁγίζω ὁ φύσις τε καί ἀληθής υἱός ὅτε γίγνομαι ἄνθρωπος , εἰσκομίζω ἐγώ ὁ ὁ Παῦλος λόγος · “ ὅς τε γάρ ἁγίζω , ” φημί , “ καί ὁ ἁγίζω ἐκ εἷς πᾶς . ” ἁγίζω μέν γάρ αὐτός ἅγιος ἐάν κατά φύσις ὡς θεός , ἁγίζω δέ μετά ἐγώ κατά ὁ ἀνθρώπινος , ὅτε ὁ πίνω ἐγώ ὁμοίωσις ὑπέρχομαι , καί κατά αὐτός δή οὗτος ἁγίζω φημί , καί ὅς ὁ ὅλος κατεξουσιάζω ὡς θεός , ἀδελφός ἐγώ οὐ ἐπαισχύνομαι καλέω . ναί φημί , οὐ ἄν διαψεύδω λέγω , ἁγίζω παρά ὁ πατήρ , καί ὁ κατά ἐγώ οἰκονομία ἐκλέγω . καί γάρ ἐν ἔσχατος μέν ὁ αἰών καιρός φαίνω ἄνθρωπος · ἀλλά εἰμί καί πρό οὗτος ὁ εἰς ὁ εἰμί καλέω ὁμογενής , καί ἀδελφός ὁ ποιέω , καθό καί αὐτός οὐ ἀγένητος εἰμί ὁ φύσις , ποιέω δέ παρά ὁ πατήρ . ἀληθεύω δή οὖν καί ἀδελφός ἐγώ ἀποκαλέω , καί συναγιάζω λέγω . ἄλλος οὖς πρός πᾶς εἶμι ἑτοίμως , καί ὁ πέρα λόγος καί ὁ καθήκω λογισμός , ποῖ ποτός ἄρα ὁ θρασύς σύ οὗτος καί ἀπόπληκτος ἐκτελευτάω λόγος , ἐννοέω οὐ ἔχω · ὅτι μέν γάρ οὖον γενητός ὁ υἱός , οὖον ὁ σύ μάντευμα , ἀλλά ὁ ἱερός πιστεύω μυσταγωγός . φημί τοίνυν ὁ Ἰωάννης ἐγώ ἐναργής περί ὁ Ἰησοῦς ὅτι Θεός υἱός εἰμί , καί θεός ἀληθινός , θεός δέ ἀληθινός , ὁ κτίσμα οὐ ὁμογενής . ὅτε τοίνυν κατά γε ὁ ὁ αἱρέω - κέω ἄβουλος δοκέω , ἐν μετέχω γίγνομαι ἁγιασμός , καί ὅς θεός ἀληθινός ἐάν ὁ Λόγος , καί εἰμί νοέω κατά ἑαυτοῦ καί δίχα σάρξ , ἥκω εἰς μέσος , καί θεός ἐγώ ὁ ἀληθινός ἐπακτός ἔχω ὁ ἁγιασμός , ὅσπερ ἄν βούλομαι λόγος , καταδεικνύω . εἰμί δέ εἰμί ἐν υἱός , ὁ ἁγίζω δοτός Θεός κατά φύσις εἰμί καί ἀληθινός , οὐδείς ἔτι ὁ ἀπείργω καί αὐτός ἁγίζω ὑπονοέω ὁ ἐκ ὅς πάρειμι πατήρ , καί εἰμί θεός ἀληθινός εἰμί πιστεύω . ἵνα πανταχόθεν ὁ ἀνόσιος αὐτός ἐκπολιορκέω θράσος , οὖον παραιτέομαι καί τίς ὁ εἰς ἀτοπία ἥκω εἶπον . ὅς γάρ οὖον μόνος καί ἐξαίρετος ἀνάκειμαι ὁ ἁγίζω δύναμαι ὁ κατά φύσις Θεός , καθάπερ καί ὁ ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί ὁ εἰμί καλέω ; φημί ἄν . οὐκοῦν εἰμί ὁ κτίσμα ἐναρίθμιος ὑπάρχω ὁ υἱός , κατά γε ὁ παρά ἐκεῖνος λόγος , ὁ ὁ κατά φύσις θεότης ἴδιος καί ἐξαίρετος διαπεραίνω , καί φύσις ὁ ἴδιος ποιέω δόξα · ἑαυτοῦ γάρ ἁγίζω φημί λέγω , “ ὑπέρ αὐτός ἐγώ ἁγίζω μαυ - “ ὁ , κατακομίζω μέν ὡς ἔοικα ὁ ὁ ἐπέκεινα πᾶς οὐσία ἐπί ὁ κτίσις . οὐ ἀπίθανος δέ οἴομαι ὁ καί ἐγώ αὐτός ἁγίζω δύναμαι κατατολμάω εἶπον , κατά ὁμοιότης ὁ υἱός . εἰμί γάρ γενητός ὑπάρχω αὐτός , ὁ ὁ τοσοῦτος ἀνοικίζω οὐσία ἴδιος ποιέω πλεονέκτημα , τίς ὁ ἐμποδών εἰς ὁ καί ἐγώ αὐτός ὁ αὐτός δύναμαι πληρόω ; ἅτε δή καί ἀγχοῦ καί οὔτις ποῦ διίστημι ὁ πρός αὐτός οἰκειότης · εἴπερ εἰμί τις πᾶς γενητός πρός γενητός συγγένεια τε καί σχέσις . κατά αὐτός δή οὗτος γίγνομαι φημί . εἰμί δέ ἄν καί ἑτέρως δυσσεβής ὁ ἁγίζω πιστεύω αὐτός τις τρόπος ὁ ἁγίζω , ἀρά οὐ ὁ υπερκείμενος καί ἀγαθός ὁ ἴδιος φύσις ἁγίζω ; οὖον γάρ ποῦ ὁ αἰσχρός φημί ἄν , εἴπερ εἰς τίς ὁ τελέω εἰς ὄνησις ἀναβιβάζω ὁ ἁγίζω . οὐκοῦν εἴπερ εἰμί ἀληθής ὡς ἁγίζω κατά ἐκεῖνος διά ὁ πνεῦμα ὁ υἱός , ὡς ἀγαθός πάντως ποῦ καταχρίω καί ὁ φύσις ἔχω παρά αὐτός ἕτερος . μετέχω γάρ ἄνω ἑαυτοῦ ὁ εἰμί οὐδείς , ἀλλά ἕτερος ἐν ἕτερος ὁ μετέχω , κατά γε ὁ ὁ πῶς εἰμί λόγος . εἶτα πῶς ἐγώ ὁ υἱός διά ὁ πνεῦμα ἐναυλίζω ; πῶς δέ ὁ ἀγαθός κατά φύσις ὁ ὁ χείρων ἐμποιέω μέθεξις διά ἑαυτοῦ ; ἐγώ δέ ὁ μακρός ἀντεξάγω λόγος ὡς περισσός ἀφίημι , φημί ὅτι ἐπεί ὁ ἀμετρητος διίστημι ὁ θεῖος αὐτός καί υπέρτατος οὐσία ἴδιος ποιέω , φημί δή ὁ σάρξ , τότε δή τότε καί ἁγίζω λέγω σοφός τε καί πρεπώδης ἐπί ὁ ἀνθρώπινος ὁ ἁγίζω διαίσσω . ὁ γε μήv ὁ ἁγίζω πλήρωσις ἤτοι ὁ ἐνέργεια , ὡς ἐν πρόσωπον πατήρ ὁ ὁ θεότης ἀνατίθημι φύσις . μόνος γάρ αὐτός ὁ ἁγίζω οἰκέω . ὁ μέν ὅς ἀπόστολος δείκνυμι ὅτι ἅμα τε ὁ σάρξ ἑνόω ἑαυτοῦ ὁ Λόγος , καί ὁ ἀδελφότης ἐνδύω , ἐπάγω , διά εἄν αἴτιος οὐ ἐπαισχύνομαι ἀδελφός αὐτός καλέω , λέγω · ἀπαγγέλλω ὁ ὄνομα σύ ὁ ἀδελφός ἐγώ , ἐν μέσος ἐκκλησία ὑμνέω σύ . Χρυσόστομος . ὁράω πῶς δείκνυμι πάλιν ὁ ὑπεροχή ; γάρ εἶπον “ οὐ ἐπαισχύνομαι ” δείκνυμι οὖον ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις , ἀλλά ὁ φιλοστοργία ὁ μή ἐπαισχύνω ὁ πᾶς ὅς , ὁ ταπεινοφροσύνη ὁ πολύς . εἰμί γάρ καί ἐκ εἷς , ἀλλά ὁ ἐγώ , ἁγίζω , ἐγώ δέ ἁγίζω · πολύς δέ ὁ μέσος . καί ὁ μέν ἐκ ὁ πατήρ ὡς υἱός γνήσιος , τουτέστιν ἐκ ὁ οὐσία αὐτός · ἐγώ δέ ὡς κτίσμα , τουτέστιν ἐκ οὐ εἰμί . ὥστε πολύς ὁ μέσος . ὁ σάρξ μέν ὅς ἐνδύω , ἐνδύω καί ὁ ἀδελφότης , καί συνέρχομαι ὁμοῦ ὁ πρόσληψις ὁ σάρξ καί ὁ ἀδελφότης , ἀλλά ὁ μέν “ ἀπαγγέλλω ὁ ὄνομα σύ ὁ ἀδελφός “ ἐγώ , ” καί ὁ ἰδού ἐγώ καί ὁ παιδίον ὅς ἐγώ δίδωμι ὁ θεός , εἰκότως παράγω . ὥσπερ γάρ ἐνταῦθα πατήρ δείκνυμι ἑαυτοῦ , οὕτως ἐκεῖ ἀδελφός . Φώτιος . ὁ δέ “ ἐγώ εἰμί Πεποιθὼς ἐπί αὐτός , τίς βούλομαι ; ὅς τάχα ἐπεί ἄνω εἶπον αὐτός ἀδελφός καί κάτω πατήρ , ἐν μέσος σημαίνω , ὅτι οὗτος μέν φιλανθρωπία ὄνομα καί χάρις ὁ αὐτός . ὁ δέ φύσις καί ἀληθής θεός ἵστημι φημί . τίς γάρ πείθω ἐπί ἕτερος τις , εἰμί μή ἐπί μόνος Θεός , ὡσεί λέγω , μή ἀκούω αὐτός ἀδελφός καί πατήρ , νομίζω εἷς εἰμί ὁ πολύς , Θεός εἰμί ἐπί ὅς γράφω πείθω χρέος . Ἀθανάσιος . ἀποχράω μέν οὖν καί ὁ “ οὐ δείκνυμι ὁ διαφορά ὁ υἱότης . περί δεσπότης γάρ καί δοῦλος διαλέγω καί ὁ ὁ δεσπότης ταπεινοφροσύνη διδάσκω εἴωθα λέγω , οὐ ἐπαισχύνομαι μετά ὁ οἰκέτης ἐσθίω καί πίνω καί συγκάθημαι , καί ὁ οὗτος ἄρρωστος διά ἑαυτοῦ θεραπεύω . οὗτος τοίνυν ἐνταῦθα αἰνίσσομαι , ὡς ὁ ὁ ὑπέρ ἐγώ καταδέχομαι πάθος , οὐ ἐπαισχύνομαι καλέω ἀδελφός , οὗτος ὑπέρ ὅς ὁ πάθος ὑπομένω , λέγω πρός ὁ πατήρ ἐν ψαλμός , “ διηγέομαι ὁ ὄνομα σύ ὁ ἀδελφός ἐγώ . ” Κύριλλος . ὄνομα δέ ἐνταῦθα ὁ δόξα λέγω , κατά ὁ “ νερώνω σός ὁ ὄνομα ὁ ἄνθρωπος . καθίστημι γάρ ἐναργής ὁ δόξα αὐτός , οὐ ὅτι μόνος Πατήρ εἰμί εἶπον καί διδάσκω , ἀλλά ἐμφανής καθίστημι ὁ τε ἡμερότης καί ὁ δόξα αὐτός ἐγώ ὁ γίγνομαι αὐτός ἀδελφός , καθό γίγνομαι κατά ἐγώ · φημί γάρ , ὅτι “ οὕτως ἀγαπάω ὁ θεός ὁ κόσμος , ὥστε ὁ υἱός αὐτός “ ὁ μονογενής δίδωμι , ἵνα πᾶς ὁ πιστεύω εἰς αὐτός μή ἀπόλλυμι , “ ἀλλά ἔχω ζωή αἰώνιος . ” φανερόω δέ καί ἑτέρως ἐγώ ὁ ὁ πατήρ δόξα . ὅσος γάρ θεάομαι ὁ υἱός ὁ ὁ διάνοια ὄμμα , θεοπρεπής ἔχω ὁ ἐξουσία καί ὁ ἐπί ἅπας παναλκής , θεάομαι ὁ πατήρ , καί γιγνώσκω αὐτός . φημί γοῦν καί αὐτός ὅτι “ ὁ ὁράω ἐγώ , ὁράω ὁ πατήρ , ” ἀλλά καί “ ἐν μέσος , ” φημί , “ ἐκκλησία ὑμνέω σύ . ” ἐκκλησία δέ Ποίας ὅς ἐκεῖνος πάντως , ὅς αὐτός ἑαυτοῦ παρίστημι ὁ υἱός , “ μή ἔχω “ σπῖλος ὅς ῥυτίς , ἅγιος δέ καί ἄμωμον ; ” ὑμνέω γε μήv ὁ πατήρ , ὁ δόξα αὐτός καθίστημι φανερός · οὗτος γάρ δηλόω ὁ ὄνομα . Γρηγόριος Νύσσα . ἰδού ἐκ ὁ Μάρις ὁ δέ μονογενής , ἀδελφός οὐ ἔχω . πῶς γάρ ἄν ἀδελφός ὁ μονογενής διασῴζω ; ἀλλά ἐπεί γίγνομαι ὁ Λόγος ὅσπερ ἐγώ , διά ἑαυτοῦ πάλιν συνάπτω Θεός ὁ ἀνθρώπινος · καί ὁ καινός ἐκεῖνος ἄνθρωπος ὁ κατά θεός κτίζω , οὗτος διά καθαρότης ὁ συγγένεια ὁ πατήρ ὁ φύσις ἐγώ προσοικειόω , πᾶς ὁ κοινωνός ὁ σῶμα αὐτός καί συγγενής φύσις , πρός ὁ αὐτός χάρις συνεφέλκω · ὥστε οὐκέτι ἐν ἀποκήρυκτος ὁ ἄνθρωπος , οὐδέ ὁ ὁ Θεός βασίλεια ἀπόβλητος , ἀλλά πάλιν υἱός , πάλιν ὑπό ὁ θεός τίω , ὁ ἀπαρχή ὁ ἀνθρωπότης συνάγω - ἀείδω καί ὁ φύραμα . ὅθεν γάρ ἀποφοιτάω , σάρξ διά ὁ ἁμαρτία γίγνομαι , ἐκεῖ πάλιν ἐγώ ἀναλαμβάνω , ἐπανάγω ὁ διά ἐγώ κοινωνέω σάρξ τε καί αἷμα . καί οὗτος γίγνομαι καί ἡμέτερος πατήρ ὁ θεός , ἐπεί καί ὁ ἡμέτερος ἀπαρχῆς . Θεοδρήτου . καί πάλιν “ ἐγώ εἰμί Πεποιθὼς ἐπί δείκνυμι ὁ ταπεινός εἴρω , οἰκονομικός εἴρω . ὁ γάρ “ οὐ “ ἐπαισχύνομαι ” συζεύγνυμι ὁ “ ἐγώ εἰμί Πεποιθὼς ἐπί αὐτός . ” οὐ ἐπαισχύνομαι γάρ διά ὁ ὁ ἄνθρωπος σωτηρία , καί ταπεινός παρά ὁ οἰκεῖος ἄξιος , χράομαι λόγος . καί πάλιν ἰδού ἐγώ καί ὁ παιδίον ὅς ἐγώ δίδωμι ὁ Θεός . Βασίλειος . ἐκ πρόσωπον ὁ Χριστός καί οὗτος εἰμί λόγος · ἀπό γάρ ὁ ἴδιος πρόσωπον διαλέγω , λέγω ἐν Ἠσαΐας , ὅτι ἐγώ ὁ εἰς ἐγώ πιστεύω ἄρτι ἀναγεννάω ἐν ὁ ἀποτίθημι ὁ παλαιός ἄνθρωπος , καί ἀναλαμβάνω ὁ νέος , οἱονεί παῖς ἀρτιγενής , ἁπαλός ὁ τρόπος καί ἀπειρόκακος , ἀπογαλακτίζω λοιπός ἀπό ὁ εἰσαγωγικός λόγος , καί ἐπί ὁ τέλειος τροφή ὁ μυστήριον χωρέω , οὗτος προσλαμβάνω , καί θάλπω ὁ κόλπος ὁ εὐσπλαγχνία , προσάγω ὁ πατήρ . διά ἐγώ γάρ ὁ ὁδός ὁ πρός αὐτός ἐπίγνωσις . Θεοδρήτου . εἶτα ὁ περί ὁ παιδίον μαρτυρία ἐξυφαίνω ὁ λόγος ὁ Παῦλος . ἐπεί οὖν ὁ παιδίον κοινωνέω σάρξ καί αἷμα , παραπλήσιος μετέχω ὁ αὐτός , ἵνα διά ὁ ἀνταπόλλυμι · Νάτου καταργέω ὁ ὁ κράτος ἔχω ὁ θάνατος , τουτέστι ὁ διάβολος , καί ἀπαλλάσσω οὗτος ὅσος φόβος θάνατος διά πᾶς ὁ ζῶ ἔνοχος εἰμί δήω - λεῖος . Κύριλλος . ὁ παιδίον , φημί , ἐν οὗτος , ἐγώ δηλονότι ὁ εἰμί ἐπί ὁ γῆ , κατά ὁ “ ἐγώ εἶπον , θεός εἰμί καί υἱός ὕψι - “ ἕκαστος . ” ὅσος γάρ ἵημι εἰς ὁ Θεός δοκέω , πᾶς ἄν εἰμί τέκνον . νῦν δέ ὡς ἄνθρωπος ἀποθνῄσκω , καί πίπτω ὁ ὁ σάρξ πάθος ὁ νόος ὑποφέρω . πῶς οὖν ἄρα κοινωνέω αἷμα καί σάρξ ; ψυχή γάρ ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἕτερος ἔχω , ὁ σάρξ ὁ πρός αὐτός σύνθεσις κατά ἕνωσις , ὁ εἷς τε καί λογικός ἀποτελέω ζῷον , τουτέστιν ὁ ἄνθρωπος · οὗτος καί ὁ ὁ Θεός Λόγος ψυχωμένος σάρξ ἑαυτοῦ ἑνόω , μετέχω αἷμα καί σάρξ παραπλήσιος ἰός ἐγώ , διά γέννησις δηλονότι ὁ ἐκ γυνή . εἰς οὖν Κύριος Ἰησοῦς Χριστός , ὡς ἑνόω μέν ἑαυτοῦ ὁ Θεός Λόγος ὁ ἀνθρώπινος , μένω δέ καί οὕτως ὅσπερ Θεός . εἰμί δέ αὐτός καταργέω ὁ θάνατος ὁ κράτος ὡς ζωή καί θεός , ἴδιος αὐτός νοέω πρέπω ὁ πάσχω ὁ θάνατος · ἵνα ὡς αὐτός ἀνίστημι καταργέω λέγω ὁ φθορά , καί εἰς ἅπας ἐγώ παραπέμπω ὁ νέος ὁ ἀφθαρσία ὁ χάρις . ἐπεί δέ εἰμί ὁ ὁ κατά ἐγώ ἀνθρωπότης μέτρον ἐπέκεινα ὁ πατέω θάνατος , ἕνωσις φημί ἤγουν κοινωνία ὁ πρός σάρξ τε καί αἷμα ὁ Λόγος γίγνομαι κατά ἐγώ ἄνθρωπος . ἀπομένω δέ καί οὗτος θάνατος ἀγαθός · θεός γάρ εἰμί ἐν σάρξ . Πῶς οἷος τε εἰμί φημί , ἢ ἀδελφός ἐγώ αὐτός χρηματίζω , ὅς παῖς ἐγώ γνήσιος καλέω , μή ὁ αὐτός περίκειμαι φύσις ; ὅς δή χάρις οὗτος ἀναλαμβάνω , ὁ ὁ θάνατος καταλύω δυναστεία , καί ὁ ἐπίκειμαι ἐγώ διαλύω δέος . δειμαίνω γάρ ἀεί διατελέω ὁ θάνατος · ἐπειδή περ ἕλκω ἀναγκάζω ὁ θνητότης ὁ ζυγόν . σφόδρα δέ ἀναγκαῖος καί ὁ “ παραπλήσιος τίθημι , ἵνα ὁ ὁ φαντασία διελέγχω συκοφαντία . οὗτος δέ ἅπας διεξέρχομαι διδάσκω ὁ μικρός ὁ Ἄγγελος ὁ υἱός διά ὁ πάθος ὑπολαμβάνω , ὡς ἀναγκαῖος ὁ πάθος ὑπομένω . οὗτος δέ καί διά ὁ ἑξῆς ἐκπαιδεύω σαφής . Χρυσόστομος . ἀλλά ἐγκαλύπτω ὁ δοκέω αὐτός παραγίγνομαι καί οὐ ἀλήθεια . οὖον γάρ εἶπον ὅτι μετέχω οὗτος μόνος , καί σιγάω · καί ὅς καί εἰμί οὕτως εἶπον , ἱκάνω εἄν , ἀλλά ἕτερος τίς μείζων τίθημι , ὁ “ παραπλήσιος ” προστίθημι , οὖον φαντασία , οὐδέ εἰκών φημί , ἐπεί ὁ παραπλήσιος οὖον σῴζω , ἀλλά ἀλήθεια δείκνυμι ὁ ἀδελφότης · εἶτα καί ὁ αἴτιος τίθημι ὁ οἰκονομία , “ ὅπως διά ὁ θάνατος , ” φημί , “ καταργέω ὁ ὁ “ κράτος ἔχω ὁ θάνατος , τουτέστι ὁ διάβολος . ” ἐνταῦθα ὁ θαυμαστός δείκνυμι , ὅτι διά ὅς κρατέω ὁ διάβολος , διά οὗτος ἡσσάομαι , καί ὅσπερ ἰσχυρός εἰμί αὐτός ὅπλον κατά ὁ οἰκέω ὁ θάνατος , οὗτος αὐτός πλήσσω ὁ Χριστός . ἐνταῦθα ὁ πολύς ὁ δύναμις ὁ νικάω ἐμφαίνω · ὁράω ὅσος ὁ θάνατος ἐργάζομαι καλός ; “ καί ἀπαλλάσσω , ” φημί , “ οὗτος , ὅσος φόβος θάνατος διά “ πᾶς ὁ ζῶ , ὅς εἰμί δουλεία . ” τίς ἕνεκα φρίττω φημί ; τίς δείδω ἵημι ὁ καταργέω ; οὐκέτι φοβερός εἰμί , ἀλλά πατέω , καταφρονέω · εὐτελής εἰμί καί οὐδείς ἄξιος . τίς δέ εἰμί , “ φόβος θάνατος διά πᾶς ὁ ζῶ ἔνοχος εἰμί δουλεία ; ” ὅς οὗτος φημί , ὅτι ὁ ὁ θάνατος δείδω , δοῦλος εἰμί καί πᾶς ὑφίστημι ὑπέρ ὁ μή ἀποθνῄσκω · ὅς ἐκεῖνος , ὅτι πᾶς δοῦλος εἰμί ὁ θάνατος , καί ὁ μηδέπω αὐτός λύω , κρατέω · ὅς ὅτι φόβος διηνεκής συζάω ὁ ἄνθρωπος , ἀεί ἀποτίθημι προσδοκάω , καί ὁ θάνατος δείδω , οὐδείς ἡδονή αἴσθησις λαμβάνω δύναμαι , ὁ φόβος οὗτος πάρειμι αὐτός . οὗτος γάρ αἰνίζω εἶπον “ διά πᾶς ὁ ζάω . ” δείκνυμι δέ ἐνταῦθα ὁ θλίβω , ὁ ἐλαύνω , ὁ καί πατρίς καί οὐσία καί ὁ ἄλλος ἀποστερέω ἤδη y διάγω καί ἐλευθέριος ἐκεῖνος , ὁ ἐν τρυφή ὁ πάλαι διάγω , ὁ μηδείς τοιοῦτος πάσχω , ὁ εὐθηνέω . εἰ ἐκεῖνος μέν διά πᾶς ὁ ζῶ ὑπό ὁ φόβος οὗτος εἰμί καί δοῦλος · αὐτός δέ οὗτος εἰμί ἀπαλλάσσω , καί γελάω οὗτος ὅσπερ ἐκεῖνος φρίσσω . αὐτός γάρ εἰμί νῦν , ὥσπερ εἄν εἰμί τις μέλλω μέλλω ὁ ἐπί θάνατος ἄγω καί ἀεί οὗτος προσδοκάω λιπαίνω πολύς ὁ τρυφή . τοιοῦτος τίς εἰμί ὁ παλαιός ὁ θάνατος . νῦν δέ ὥσπερ ἄν εἰμί τις ὁ φόβος ἐκεῖνος ἐκβάλλω , μετά ὁ τρυφή ἐπαγγέλλω ἀθλέω , καί προτίθημι ὁ ἀγών ὥστε μηκέτι εἰς θάνατος , ἀλλά εἰς βασίλειος ἄγω . τίνω ἄν ἐθέλω γίγνομαι , ὁ ἐν ὁ δεσμωτήριον λιπαίνω μετά ὁ κατά ἕκαστος ἡμέρα ὁ ἀπόφασις προσδοκάω , ἢ ὁ ἀθλέω καί πονέω ἑκοντί ὥστε ὁ διάδημα ὁ βασίλεια ἀναδέω ; ὁράω πῶς αὐτός ἦρι ὁ ψυχή , καί μετέωρος ἐργάζομαι ; δείκνυμι δέ , οὖον ὁ θάνατος παύω μόνος , ἀλλά διά οὗτος ἐκεῖνος ὁ ἄσπονδος , ὁ διάβολος λέγω καταργέω . ὁ γάρ θάνατος μή δείδω , ἔξω ὁ τυραννίς εἰμί ὁ διάβολος . εἰμί γάρ δέρμα ὑπέρ δέρμα καί πᾶς δίδωμι τίς ὑπέρ ὁ Ψυχή αὐτός , ὅταν καί οὗτος τίς κρίνω καταφρο - νέος , τίς εἰμί δοῦλος λοιπός , ὁ τοιοῦτος πᾶς εἰμί ἀνώτερος , καί πᾶς ἐλευθέριος ; πᾶς γάρ μικρός ὁ μηδέ ὁ ψυχή τίμιος τίθημι κατά ὁ μακάριος Παῦλος . ὅταν δέ εὑρίσκω ψυχή τοιοῦτος ὁ διάβολος , οὐδείς ἐργάζομαι δύναμαι ἐν αὐτός ὁ αὐτός . ὁράω ὅτι ὁ θάνατος ὁ τυραννίς ἐκβάλλω , καταλύω καί ὁ διάβολος ὁ ἰσχύς . ὁ γάρ περί ἀνάστασις μυρίος φιλοσοφέω εἰδοί , πῶς δείδω λοιπός θάνατος ; Ἰσίδωρος . εἰμί δέ πυνθάνομαι τίς εἰμί , “ καί ἀπαλλάσσω αὐτός “ ὅσος φόβος θάνατος διά πᾶς ὁ ζῶ εἰμί ἔνοχος δουλεία , ” ἀκούω . οὐ ὁ θάνατος , εἰμί ἀγαθός , ἀλλά ὁ δικαστήριον ὁ μετά ὁ θάνατος , ἀποτρέπω ὁ ἁμάρτημα . ὁ γάρ ἀσεβής σπινθήρ νομίζω εἰμί ὁ ψυχή , ὅς ἀποσβέννυμι , ὡς φημί , τέφρα ἀποβαίνω , ὁ σῶμα μόνος θνήσκω νομίζω , μή κρίνω δέ , οὗτος γάρ ἐν ὁ ἐπιγράφω σοφία Σολομών εἴρω , οὐδείς ἄπρακτος ἐάω . ὡς γάρ μηκέτι εἰμί μετά θάνατος πᾶς δράω ὁ αἰσχύνη καί θάνατος καί κόλασις ἄξιος ἐπιχειρέω , λέγω , “ οὗτος ὁ μερίς ἐγώ καί ὁ κλῆρος οὗτος . ” ἔρχομαι τοίνυν ὁ σωτήρ μετά ὁ ἄλλος ὅς κατορθόω , καί οὗτος ἀπαλλάσσω ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐπίνοια ὁ γάρ ὁ Ψυχή ἀθανασία ὁρίζω ἐν ὁ φαίνω , “ ὁ δέ ψυχή μή δύναμαι “ ἀποκτείνω , ” καί ὁ ὁ σῶμα ἀνάστασις εὐαγγελίζω διά ὁ εἶπον ὅτι “ ἐν τῆ ἀνάστασις οὐκέτι γάμος , ἀλλά εἰμί ὡς “ Ἄγγελος , ” ὁ τε κρίσις καί ὁ κόλασις προμηνύω , διά πολύς μέν ἄλλος καί ἐν ὁ φράζω δέ , “ φοβέω ὁ δύναμαι “ καί ψυχή καί σῶμα ἀπόλλυμι ἐν γέεννα , ” πᾶς ἐκεῖνος ἐλευθερόω ἅπας ὁ ὑπόνοια , μᾶλλον δέ ἀληθής εἶπον ὁ δουλεία . ὁ γάρ θέω δεκαστήριον ἐν νάω λαμβάνω , καί ὡς πρός σκοπός ὁ ὄμμα τείνω , οὐδείς φαῦλος πράσσω τολμάω . οἴομαι μέν οὖν σαφηνίζω ὁ ῥητός . εἰμί δέ καί μεταφράζω αὐτός βούλομαι , φημί . ἐπεί ὡς μέλλω ἀποθνήσκω δουλεύω ἀφειδής ὁ ἁμαρτία , ὁ γάρ ὁ θάνατος φόβος βλοσυρός αὐτός ἐνοράω , καί ὁ ὁ μηκέτι εἰμί ἔννοια τίκτω , εἰς πᾶς αὐτός δουλεία ἁμαρτία ἀποπέμπω . διά οὗτος ἔρχομαι ὁ Χριστός καί οὗτος αὐτός ἀπαλλάσσω ὁ δουλεία . εἰμί δέ μηδέ οὕτως νοέω , σαφής εἴρω . πολύς γάρ ἁλώσιμος οὐ εἰμί ὁ νόημα ὁ ἀποστολικός . ἀπαλλάσσω , φημί , οὗτος ὁ φόβος ὁ θάνατος , ὁ ἀνυπαρξία αὐτός ἀπειλέω , καί ἄγω εἰς ἔννοια , ὁ μετά ὁ ἐντεῦθεν τελευτή ἀδέκαστος κριτήριον . οὗτος γάρ ἄσμενος ὁ ἐπί ὁ ἀρετή φέρω ὁδός τρέχω , ὁ ἐλπίς ὁ στέφανος πτερόω · καί ὁ ἁμαρτία φεύγω ὁ φόβος ὁ εἰμί τιμωρία . εἰμί δέ καί εἰς ἄλλος ἐνθύμημα βλέπω ὁ νόος ὁ ἀποστολικός , ὁ σύνεσις ὁ σός εἰμί κρίνω . εἰκός γάρ καί τίς τοιοῦτος αὐτός ἐμφαίνω . ἐπεί πολύς ὁ θάνατος δείδω ὡς εἰς ἀνυπαρξία παραπέμπω , πολύς καί παρά γνώμη καί δράω καί πάσχω αἰσχρός ὑπομένω . ἵνα μή μόνος τιμωρέω παρά ὁ δυνατός . ἐράω γάρ καί μή τυγχάνω ὁ σκοπός , δόλος καί ἐπιβουλή θάνατος τίκτω κατασκευάζω , ὡς δηλόω , εἴτε κατά ὁ Ἰωσήφ , εἴτε κατά ὁ Σωσάννα ἱστορία . ἵημι παιδεύω ὁ ἄνθρωπος ὅτι ὁ θάνατος αἱρετός εἰμί ὁ κακία , καί χρή μᾶλλον οὗτος καταδέχομαι , ἤ τίς ὁ αἰσχρός δράω τε καί πάσχω . ὁ μέν γάρ ὑπό ὁ ἀνάστασις σβέννυμι , ὁ δέ , εἰς κολάζω κατά - λήγω . Ἀθανάσιος . ἄνωθεν δέ πάλιν περί ὁ αὐτός ῥητέος πλατύς . ὁ θεός ἀγαθός ἐάν , οὐδείς ὁ εἰμί φθονέω , ἐκ οὐ εἰμί ὁ πᾶς ποιέω διά ὁ ἴδιος Λόγος αὐτός . ἐν ὅς πᾶς μάλιστα ὁ ἐπί γῆ , ὁ ἀνθρώπινος γένος ἐλεέω , καί θεωρέω ὡς οὐ ἱκανός εἰμί κατά ὁ ὁ ἴδιος γένεσις λόγος διαμένω , ἀεί πλέω τίς χαρίζομαι αὐτός , οὐ ἁπλόος ὡς ὁ ἄλογος ζῷον κτίζω ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά κατά ὁ ἑαυτοῦ εἰκών ποιέω αὐτός , μεταδίδωμι αὐτός καί ὁ ὁ δῖος λόγος δύναμις , ἵνα ὡς σκιά τις ἔχω ὁ λόγος καί γίγνομαι λογικός , διαμένω ἐν μακαριότης δύναμαι , ζῶ ὁ ἀληθινός καί εἰμί ὁ ἅγιος ἐν παράδεισος βίος . εἰδοί δέ πάλιν ὁ ἄνθρωπος εἰς ἀμφότερος νεύω δύναμαι προαίρεσις , προλαμβάνω ἀσφαλίζω νόμος , ὁ δίδωμι αὐτός χάρις . εἰς ὁ ἑαυτοῦ γάρ παράδεισος αὐτός εἰσάγω , δίδωμι αὐτός νόμος ἵνα εἰμί μέν φυλάσσω ὁ χάρις , καί μένω καλός , ἔχω ὁ ἐν παράδεισος ἄλυπος ζωή , πρός ὁ καί ὁ ἐν οὐρανός ἀφθαρσία αὐτός ὁ ἐπαγγελία ἔχω . εἰμί δέ παραβαίνω καί στρέφω γίγνομαι φαῦλος , γιγνώσκω ἑαυτοῦ ὁ ἐν θάνατος κατά φύσις φθορά ὑπομένω , καί μένω ἐν ὁ θάνατος . ὁ γάρ “ θάνατος ἀποθνῄσκω , ” τίς ἄν ἄλλος εἰμί ὅς ὁ μή μόνος ἀποθνήσκω , ἀλλά καί ἐν ὁ ὁ θάνατος φθορά διαμένω ; οὕτως μέν οὖν ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος ποιέω , καί μένω ἐθέλω ἐν ἀφθαρσία . ἄνθρωπος δέ ἀποστρέφω ὁ πρός ὁ θεός κατανόησις , ἐπινοέω δέ ἑαυτοῦ ὁ κακία , ἔχω ὁ προαπειλέω ὁ θάνατος κατάκρισις , καί ὁ θάνατος αὐτός κρατέω βασιλεύω . ὁ μέν γάρ παράβασις ὁ ἐντολή , εἰς ὁ κατά φύσις αὐτός ἐπιστρέφω , ἵνα ὥσπερ οὐ εἰμί γίγνομαι , οὕτως καί ὁ εἰς ὁ μή εἰμί φθορά ὑπομένω εἰμί γάρ φύσις ἔχω ὁ μή εἰμί ποτός ὁ ὁ Λόγος παρουσία καί φιλανθρωπία εἰς ὁ εἰμί καλέω , ἀκόλουθος εἰμί κενόω ὁ περί Θεός ἔννοια καί εἰς ὁ οὐ εἰμί αποστρέφω · οὐ εἰμί γάρ εἰμί ὁ κακός , εἰμί δέ ὁ καλός ἐπειδή περ ἀπό ὁ εἰμί Θεός γίγνομαι , κενόω καί ὁ εἰμί ἀεί · οὗτος δέ εἰμί ὁ διαλύω μένω ἐν ὁ θάνατος καί ὁ φθορά . εἰμί μέν δή κατά φύσις ὁ ἄνθρωπος θνητός , ἅτε δή ἐκ οὐ εἰμί γίγνομαι , διά δέ ὁ πρός ὁ εἰμί ὁμοιότης , ὅς διαφυλάσσω διά ὁ πρός αὐτός κατανόησις , ἀμβλύνω ἄν ὁ κατά φύσις φθορά , καί μένω ἄφθαρτος · διά γάρ ὁ σύνειμι Λόγος καί ὁ κατά φύσις φθορά οὗτος οὐ ἐγγίζω . ἐπεί δέ φθόνος διάβολος εἰς ὁ ὁ φθορά ἀποστρέφω , ἀποθνήσκω . ὁ δέ φθορά λοιπός κατά αὐτός ἀκμάζω , ὅσος καί ὁ ὁ κακία ἐπιτείνω καί νόμος ἰσχύω κατά ἀμάω ὁ θάνατος , καί οὐ οἷος τε εἰμί ὁ νόμος ἐκφεύγω , διά ὁ ὑπό Θεός τίθημι οὗτος , ὁ παράβασις χάρις . καί εἰμί ἄτοπος ὁμοῦ καί ἀπρεπής εν ὁ γίγνομαι . ἄτοπος μέν γάρ εἄν εἶπον ’τον θέω ψεύδω , ἀπρεπής δέ ὁ ἅπαξ γίγνομαι λογικός καί ὁ λόγος αὐτός μετέχω , παραπόλλυμι , καί ὁ ὁ Θεός τέχνη ἐν ὁ ἄνθρωπος ἀφανίζω , ὅς διά ὁ αὐτός ἀτέλεια , ὅς διά ὁ ὁ δαίμων ἀπάτη . φθείρω τοίνυν ὁ λογικός , τίς ἐσθίω ὁ θεός ποιέω ἀγαθός εἰμί ; ἀφίημι ὁ φθορά κατά αὐτός ἰσχύω ; καί τίς ὁ χρεία ὁ καί ἐκ ἀρχή αὐτός γίγνομαι ; ἐσθίω γάρ αὐτός μή γίγνομαι , ὅς γίγνομαι , παραμελέω καί ἀπόλλυμι · ἀσθένεια γάρ μᾶλλον καί οὐ ἀγαθότης ἐκ ὁ ἀμέλεια γιγνώσκω ὁ Θεός . οὐκοῦν ἐσθίω ὁ ἄνθρωπος μή ἀφίημι φέρω ὁ φθορά . ἀλλά πάλιν ἀντίκειμαι ὁ δήω ἀληθής φαίνω ὁ θεός ἐν ὁ περί ὁ θάνατος νομοθεσία . τίς οὖν ἐσθίω καί ἐν οὗτος ποιέω ὁ Θεός ; μετάνοια ἐπί ὁ παράβασις ὁ ἄνθρωπος ἀπαιτέω , ἵνα ὥσπερ ἐκ ὁ παράβασις εἰς φθορά , οὕτως ἐκ ὁ μετάνοια εἰς ἀφθαρσία γίγνομαι . ἀλλά ὁ μετάνοια οὔτε ὁ εὔλογος ὁ πρός θέω φυλάσσω . μένω γάρ πάλιν οὐ ἀληθής , μή κρατέω ἐν ὁ θάνατος ὁ ἄνθρωπος . οὔτε δέ ὁ μετάνοια ἀπό ὁ κατά φύσις ἀνακαλέω , ἀλλά μόνος παύω ὁ ἁμάρτημα . εἰμί μέν οὖν μόνος εἰμί πλημμέλημα , καί μή φθορά ἐπακολούθησις , καλῶς ἄν εἰμί ὁ μετάνοια . εἰμί δέ ἅπαξ προλαμβάνω ὁ παράβασις εἰς ὁ κατά φύσις φθορά κρατέω ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ ὁ κατά εἰκών χάρις ἀφαιρέω εἰμί , τίς ἄλλος ἐσθίω γίγνομαι ; ὅς τίς εἰμί χρεία πρός ὁ τοιοῦτος χάρις καί ἀνάκλησις , ὅς ὁ καί κατά ὁ ἀρχή ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί πᾶς ποιέω , ὁ Θεός Λόγος ; αὐτός γάρ εἰμί πάλιν καί ὁ φθαρτός εἰς ἀφθαρσία φέρω , καί ὁ ὑπέρ πᾶς εὔλογος ἀποσῴζω πρός ὁ πατήρ . οὗτος δή ἕνεκα ὁ ἄφθαρτος ὁ Θεός Λόγος παραγίγνομαι εἰς ὁ ἡμέτερος χώρα · οὔτε γε μακράν εἰμί πρότερος · οὐδείς γάρ αὐτός καινός ὑπολείπω ὁ κτίσις μέρος , ἀλλά παραγίγνομαι συγκαταβαίνω ὁ εἰς ἐγώ αὐτός φιλανθρωπία καί ἐπί ἐπιφάνεια · καί εἶδον ὁ λογικός ἀπόλλυμι γένος , καί ὁ θάνατος κατά αὐτός βασιλεύω τῆ φθορά , ὁράω δέ καί ὁ ἀπειλή ὁ παράβασις διακρατέω ὁ κατά ἐγώ φθορά , καί ὅτι ἄτοπος εἰμί πρό ὁ πληρόω ὁ νόμος λύω · ὁράω δέ καί ὁ ἀπρεπής ἐν ὁ συμβεβηκός , ὅτι ἀνά αὐτός εἰμί δημιουργός οὗτος παραφανίζω · ὁράω δέ καί ὁ ὑπερβάλλω ὁ ἄνθρωπος κακία , καί ὁ ὑπεύθυνος πᾶς πρός ὁ θάνατος · ἐλεέω ἐγώ ὁ ἀσθένεια , καί τῆ φθορά ἐγώ συγκαταβαίνω , καί ὁ ὁ θάνατος κράτησις καταφέρω , ἵνα μή ὁ γίγνομαι ἀπόλλυμι , λαμβάνω ἑαυτοῦ σῶμα , καί οὗτος οὐ ἀλλότριος ὁ ἡμέτερος , ἀλλά ὁ ἡμέτερος · καί οὗτος οὐ ἁπλόος , ἀλλά ἐν ἄχος παρθένος κατασκευάζω ἑαυτοῦ ναός ὁ σῶμα , καί ἰδιοποιέω αὐτός , καί οὕτως ἀπό ὁ ἡμέτερος ὁ ὅμοιος λαμβάνω διά ὁ πᾶς ὑπεύθυνος εἰμί ὁ ὁ θάνατος ὅς , ἀντί πᾶς αὐτός θάνατος παραδίδωμι , προσάγω ὁ πατήρ . καί οὗτος φιλάνθρωπος ποιέω , ἵνα ὡς μέν πᾶς ἀποθνῄσκω , ἐν αὐτός λύω ὁ κατά ὁ φθορά ὁ ἄνθρωπος νόμος , ἅτε δή πληρόω ὁ ἐξουσία ἐν ὁ Κυριακός σῶμα , καί μηκέτι χώρα ἔχω κατά ὁ ὅμοιος ἄνθρωπος , ὡς δέ εἰς φθορά ἀναστρέφω ὁ ἄνθρωπος , πάλιν εἰς ὁ ἀφθαρσία ἐπιστρέφω , καί ζῳοποιέω οὗτος ἀπό ὁ θάνατος ὁ ὁ σῶμα ζῳοποιέω , καί ὁ ὁ ἀνάστασις χάρις ὁ θάνατος ἀπό αὐτός ὡς καλάμη ἀπό πυρός ἐξαφανίζω . σύν-εἶδον γάρ ὁ Λόγος ὅτι ἄλλως οὐ ἄν λύω ὁ ἄνθρωπος ὁ φθορά , εἰμί μή διά ὁ πάντως ἀποθνῄσκω , οὐ οἷος τε δέ εἄν ὁ Λόγος ἀποθνῄσκω ἀθάνατος εἰμί , οὗτος ἕνεκα ὁ δύναμαι ἀποθνῄσκω ἑαυτοῦ λαμβάνω σῶμα , ἵνα οὗτος ὁ Λόγος μεταλαμβάνω , ἀντί πᾶς ἱκανός γίγνομαι ὁ θάνατος , καί διά ὁ ἐνοικέω Λόγος ἄφθαρτος διαμένω , καί λοιπός ἀπό πᾶς ὁ φθορά παύω ὁ ὁ ἀνάστασις χάρις . ὅθεν ὡς ἱερεῖον καί θῦμα πᾶς ἐλεύθερος σπίλος ὅς αὐτός ἑαυτοῦ λαμβάνω σῶμα προσάγω εἰς θάνατος , ἀπό πᾶς εὐθύς ὁ ὅμοιος ἀφανίζω ὁ θάνατος ὁ προσφορά ὁ κατάλληλος . ὑπέρ πᾶς γάρ ἐάν ὁ Λόγος ὁ Θεός , εἰκότως ὁ ἑαυτοῦ ναός καί ὁ σωματικός ὄργανον προσάγω ἀντίψυχος , ὑπέρ ὁ Δαυίδ καί ὁ Ἀβραάμ καί ὁ Ἀδάμ ὡς γράφω · εἶτα καί ὁ ἐνανθρώπησις λέγω ὁ αἴτιος , ὅτι ὁ ἐκεῖνος ἐνσωμάτωσις ἐγώ γίγνομαι ὑπόθεσις , καίω διά ὁ ἐγώ σωτηρία φιλανθρωπεύομαι καί ἐν ἀνθρώπινος γίγνομαι καί φαίνω σῶμα , ἵνα διά ὁ θάνατος αὐτός καταλύω , ὁ ὁ ἁμαρτία ἄρχω διάβολος , ὅστις εἰμί κράτος καί ἰσχύς ὁ θάνατος . διά αὐτός γάρ ὁ θάνατος εἰς ὁ κόσμος εἰσέρχομαι . ὁ γάρ ὁ ἴδιος σῶμα θυσία , καί τέλος ἐπιτίθημι ὁ κατά ἐγώ νόμος , καί ἀρχή ζωή ἐγώ ἀνακαινόω , ἐλπίς ὁ ἀνάστασις δίδωμι . οὐκέτι γάρ νῦν ὡς κατακρίνω ἀποθνῄσκω , ἀλλά ὡς ἐγείρω περιμένω ὁ κοινός πᾶς ἀνάστασις . Κύριλλος . νοέω δέ ἄν πρός ἐγώ ὁ παραπλήσιος ἐγώ μετέχω αἷμα καί σάρξ , ὡς ἕτερος ἐάν παρά ἐγώ καὶ φύσις οὖον γάρ ὅς φημί τίς ἄν ἄνθρωπος βλέπω ὁ ἀνθρωπότης μετέχω · ὅς γάρ εἰμί κατά φύσις , πῶς ἄν τις νοέω λαμβάνω ὡς ἕτερος εἰμί πῇ ὅσπερ εἰμί ; τίς δέ εἰμί “ παραπλήσιος μετέχω ὁ “ αὐτός ; ” ὅς ἐκεῖνος ποῦ πάντως , ὅτι γίγνομαι κατά ἐγώ ἐν αἷμα καί σάρξ , σῶμα λαμβάνω ἐκ ὁ ἅγιος παρθένος , οὐ ἄψυχος , καθάπερ δοκέω τις ὁ αἱρετικός , ἐμψυχόω δέ Ψυχή λογικός · καί οὗτος προέρχομαι ἄνθρωπος ἐκ γυνή , οὐ ὀλιγωρέω ὁ εἰμί θεός , ἀλλά καί ἐν πρόσληψις σάρξ , μένω ὅσπερ εἰμί ἀεί . ἐπεί δέ βαθύς ὁ λόγος , προσέχω διεγείρω ( ?? ) πῶς ἐγώ κοινωνέω αἷμα καί σάρξ , ἑτεροφυής γάρ ὁ ψυχή πρός αἷμα καί σάρξ . ἀλλά εἰς ἄνθρωπος εἷς διά ἄμφω συντίθημι , ὁ ὁ πλάσσω ἐγώ εὐτεχνία , εἰς ἄφραστος τις συντρέχω ἑνότης ὁ ἀλλήλων ἐναντίος κατά ὁ φύσις . “ βούλομαι , ” καθά φημί Ἠσαΐας , “ μετρέω ὁ χείρ ὁ ὕδωρ , “ καί ὁ οὐρανός σπιθαμή , καί πᾶς ὁ γῆ δράξ ; ” βούλομαι ὁ ὑπέρ ἐγώ ὁράω ἐκ ὁ κατά ἐγώ ; οὐκοῦν παρατίθημι εἰς παράδειγμα βραχύς ὁ ἐκ Ψυχή καί σῶμα ἄνθρωπος , ἀναπηδάω εἰς ἔννοια ὁ ἐπί Χριστός . ἕνωσις ἀληθής γίγνομαι φημί προσλαμβάνω ὁ Λόγος ὁ ἀνθρώπινος . ἴδιος γάρ ποιέω σῶμα ὁ ἐκ ὁ ἅγιος παρθένος , ἴδιος δέ ὡσάν εἰμί λέγω τυγχάνω καί ἐγώ ἕκαστος ὁ αὐτός · καί οὗτος οἴομαι δηλόω ὁ γίγνομαι σάρξ αὐτός , οὖον κατά τροπή ὅς μετάστασις · ἄτρεπτος γάρ ὁ θεῖος φύσις · ἀλλά ὅτι ὁ θεῖος γράφω συνήθης πως ἀεί καί ὅλος ἔστω ὅτε ὁ ἄνθρωπος , ὁ ἐκ Ψυχή δή λέγω καί σῶμα , καί ὡς ἀπό μόνος καταδηλόω ὁ σάρξ , οἷος εἰμί ὁ “ ἐκχέω “ ἀπό ὁ πνεῦμα ἐγώ ἐπί πᾶς σάρξ . ” εἷς τοίνυν ὁμολογέω υἱός , γεννάω μέν θεῖος ἐκ πατήρ , καθό νοέω καί εἰμί Λόγος , ἀποτίκτω δέ αὐτός ἐκ γυνή κατά σάρξ · νοέω γάρ οὗτος , κοινωνέω αἷμα καί σάρξ παραπλήσιος ἐγώ , ἵνα διά ὁ οἰκεῖος θάνατος καταργέω ὁ διάβολος , ὅς φθόνος θάνατος εἰς ὁ κόσμος εἰσέρχομαι · ῥίζα γάρ ὥσπερ ζωή ὁ Χριστός γίγνομαι θάνατος , καί φθορά ἀναίρεσις , καί ἁμαρτία ἀποτροπή καί πέρας ὀργή . γίγνομαι ἐπάρατος , καί ὑπό θάνατος δίκη ἐν Ἀδάμ , ἀλλά χρηματίζω ὁ Λόγος , ὁ μή εἰδοί ἁμαρτία , υἱός Ἀδάμ , καί λύω διά αὐτός ὁ ὁ πρῶτος παράβασις ὁ ἔγκλημα · ὁράω γάρ ὁ ἄνθρωπος φύσις ἐν Χριστός ὑγιής ἔχω , ὁ ἀπλημμελής οὗτος σῴζω ὁ ἐπί γῆ . οὖον γάρ δήπου ἄγγελος ἐπιλαμβάνω , ἀλλά σπέρμα Ἀβραάμ ἐπιλαμβάνω . Κύριλλος . σπέρμα Ἀβραάμ ἐπιλαμβάνω φημί ὁ ὁ Θεός Λόγος · ἀναφύω γάρ ἐκ Ἰούδας ὁ κατά σάρξ . ὁ πολύς ὁ Θεός φιλανθρωπία ὁ Παῦλος δείκνυμι βούλομαι , καί ὁ ἀγάπη ὅς περί ὁ γένος ἔχω ὁ ἀνθρώπινος , μετά ὁ εἶπον ἔπος ἐν ὁ παιδιά κοινωνέω αἷμα καί σάρξ , καί αὐτός “ παραπλήσιος μετέχω ὁ αὐτός , ” ἐπεξέρχομαι οὗτος ὁ χωρίον · μή γάρ ἁπλόος προέχω ὁ λέγω , μηδέ ψιλός τίς μόνος οὗτος εἰμί νομίζω , ὁ ὁ ἐκ ἐγώ σάρξ ἀναλαμβάνω αὐτός · Ἄγγελος οὗτος οὐ χαρίζομαι . οὖον γάρ δή Ἄγγελος φύσις ἀναδέχομαι , ἀλλά ἄνθρωπος . τίς δέ εἰμί “ ἐπιλαμβάνω ; ” οὐ ἐκεῖνος φημί ὁ φύσις δράσσομαι ὁ Ἄγγελος , ἀλλά ὁ ἡμέτερος . διατί δέ οὐ εἶπον ἀναλαμβάνω , ἀλλά οὗτος ὁ λέγω χράω , ὁ “ ἐπιλαμβάνω ; ” ἀπό μεταφορά ὁ διώκω ὁ ἀποστρέφω αὐτός καί πᾶς ποιέω ὥστε καταλαμβάνω φεύγω , καί ἐπιλαμβάνω ἀποπηδάω · φεύγω γάρ ἀπό αὐτός ὁ ἀνθρώπινος φύσις , καί πόρρω φεύγω , εἰμί γάρ μακράν , καταδιώκω καταλαμβάνω . δείκνυμι δέ ὅτι οὗτος ἀγάπη μόνος καί κηδεμονία ποιέω . καί ὥσπερ ὅταν λέγω , οὐ πᾶς εἰμί λειτουργικός “ πνεῦμα εἰς διακονία ἀποστέλλω διά ὁ μέλλω “ κληρονομέω σωτηρία , ” ὁ περισπούδαστος αὐτός ὁ ἀνθρώπινος φύσις δείκνυμι , καί ὅτι πολύς ὁ Θεός Λόγος αὐτός , οὗτος καί ἐνταῦθα ὁ πολύς μείζων τίθημι ἀπό σύγκρισις . “ οὖον γάρ ἀγ - “ Γέλων , ” φημί , “ ἐπιλαμβάνω . ” καί γάρ εἰμί μέγας καί θαυμαστός καί ἔκπληξις γέμω , ὁ ἐκ ἐγώ σάρξ ἄνω κάθημαι , καί προσκυνέω ὑπό Ἄγγελος καί ὁ ἀρχάγγελος καί ὁ χερουβίν καί ὁ Σεραφείμ . οὗτος πολλάκις ἐγώ εἰς νόος λαμβάνω ἐξίστημι , καί μέγας περί ὁ γένος ὁ ἀνθρώπινος φαντάζω . μέγας γάρ ὁράω καί λαμπρός ὁ προοίμιον , και πολύς ὁ Θεός ὁ σπουδή ὑπέρ ὁ φύσις ὁ ἡμέτερος . ὁράω δέ οὐ εἶπον ἄνθρωπος ἁπλόος ἐπιλαμβάνω , ἀλλά βούλομαι ὁ ἐκ Ἑβραῖος πιστός ἐπαίρω , καί δείκνυμι μέγας καί τίμιος ὁ γένος αὐτός φημί , “ ἀλλά σπέρμα Ἀβραάμ ἐπιλαμβάνω . ” Θεοδώρητος . εἰμί γάρ Ἄγγελος ἀναλαμβάνω φύσις , ἀγαθός ἄν γίγνομαι θάνατος . ἐπεί δέ ἀνθρώπειος εἰμί ὅς ἀναλαμβάνω , διά μέν ὁ πάθος ὁ ὁ ἄνθρωπος ἀποδίδωμι χρέος , διά δέ ὁ ὁ πάσχω σῶμα ἀνάστασις , ὁ οἰκεῖος ἐπιδείκνυμι δύναμις . ἄγαν δέ σοφός ὁ θεῖος ἀπόστολος ἀντί ὁ γενικός ὄνομα ὁ ἴδιος τίθημι · οὖον γάρ εἶπον σπέρμα ἄνθρωπος ἐπιλαμβάνω , ἀλλά “ σπέρμα Ἀβραάμ , ” ἀναμιμνήσκω αὐτός καί ὁ πρός ὁ Ἀβραάμ γίγνομαι ἐπαγγελία . Ἰσίδωρος . Ζεύς οὗτος καί Ἀβραάμ τελευτή ἐντέλλω ὁ οἰκέτης , “ ὑποτίθημι ὁ χείρ σύ ὑπό ὁ μηρός ἐγώ , καί ἐξορκίζω “ σύ κύριος ὁ θεός ὁ οὐρανός , ” ὁ ἐκ ὁ μηρός αὐτός μέλλω σαρκόω θεός , ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ ὁ κύριος καί δεσπότης Χριστός , καθαρότης διάνοια ὁράω μέλλω ὁ σπέρμα Ἀβραάμ ἐπιλαμβάνω , ὡς προφήτης καί βλέπω ὁ ἔμπροσθεν . Κύριλλος . ἀλλά ὁράω καί ὁ πῇ ἕκαστος ὁ αἱρετικός μυθάριον . ὁ μέν γάρ φημί , ὅτι φαίνω ἄνθρωπος , ὁ ἐκ Θεός πατήρ Λόγος , οὖον μήv ὅτι φορέω ὁ ἐκ ὁ ἅγιος παρθένος καί θεοτόκος σάρξ . ἕτερος δέ , νόθος νοσέω εὐλάβεια , ἵνα μή δοκέω ἄνθρωπος προσκυνέω , καί ὁ ἀπό γῆ σάρξ ὁ ἄνω2 δόξα στεφανόω , προτρέπω φημί ὁ ἐκ Θεός πατήρ φύς Λόγος , εἰς ὀστέον καί νεῦρον καί σάρξ φύσις , ὁ ἐκ παρθένος γέννησις πλατύς γελάω ὁ τάλας . ὁ δέ καί οψιγενής ὁ συνηΐδιος ὁ πατήρ εἰμί πιστεύω , καί εἰς ὁ μόλις ὑπάρχω διακλάω τότε , ὅτε καί ὁ κατά σάρξ γέννησις λαγχάνω ὁ ἀρχή . εἰμί δέ ἕ καί ἀνυπόστατος ὁ ἐκ Θεός φημί Λόγος εἰμί , ῥῆμα δέ ἁπλόος ὁ κατά μόνος νοέω προφορά ἐν ἄνθρωπος γίγνομαι . Μάρκελλος δέ οὗτος καί Φωτεινός . δοκέω γε μήv ἕτερος ἐνανθρωπέω μέν ἀληθής ὁ μονογενής καί ἐν σάρξ γίγνομαι πιστεύω , μή μήv ἔτι καί ἐμψυχόω τέλειος ὁ ἀναλαμβάνω σάρξ , Ψυχή λογικός καί νόος ἔχω ὁ κατά ἐγώ , εἰς ἑνότης δέ ὁ εἰς ἅπας . ὥσπερ οὖν οἴομαι κατασφίγγω ὁ τε ἐκ Θεός Λόγος , καί ὁ ἐκ ὁ ἅγιος παρθένος ναός , κατοικέω φημί ἐν αὐτός ὁ Λόγος , καί ἴδιος μέν ποιέω σῶμα ὁ ἀναλαμβάνω , Ψυχή δέ αὐτός ὁ νοερός τε καί λογικός ἀποπληρόω ὁ τόπος . ἕτερος δέ οὗτος μέν ἀντιφέρω ἐκ τε Θεός Λόγος καί Ψυχή ὁ λογικός καί σῶμα ἤτοι τέλειος ἀνθρωπότης συνίστημι , καί ἀναπλέκω διαβεβαιόω ὁ Ἐμμανουήλ , οὖον μήv ἔτι καί ὑγιής πάντῃ ὁ ἐπί αὐτός τηρέω δόξα . καταδιΐστημι γάρ εἰς δύο ὁ εἷς Χριστός , καί παχύς αὐτός ὥσπερ ἐνίημι ὁ διατομή , ἀνά μέρος ἑκάτερος μονονού καί ἵστημι παραδείκνυμι · ἕτερος μέν εἰμί διατείνω ὁ ἐκ παρθένος τίκτω τέλειος ἄνθρωπος · ἕτερος δέ αὖος ὁ ἐκ Θεός πατήρ Λόγος , οὐ ὅτι ποτός εἰμί ὁ ὁ Αόγου φύσις καί ὁ σάρξ διακρίνω , οὐδέ μόνος ὁ εἰς οὗτος διαφορά ἐμφιλοχωρέω ἐθέλω · οὖον γάρ ἄν ἔννοια ὁ ἀληθής εἰς οὗτος δίω - Μάρτον , ἐπεί μή φύσις ὁ αὐτός σάρξ τε καί θεότης , ἀλλά ὁ μέν ὡς ἄνθρωπος ἴδιος τίθημι καί ἀνά μέρος · ὁ δέ , ὡς θεός φύσις τε καί ἀληθής υἱός ὀνομάζω , καί ὅς ἐθέλω εἰμί Χριστιανός , καί γράφω τολμάω ὧδε . ὁ μέν γάρ φύσις καί ἀληθής υἱός , ἐκ Θεός πατήρ Λόγος εἰμί , ὁ δέ , ὁμώνυμος ὁ υἱός υἱός . ἀλλά οὗτος μέν ἐκεῖνος . ἐγώ δέ ὀλίγος κομιδῇ ὁ βάσανος ἐπιρριπτέω ἕκαστος φέρω λέγω καί πρό γε ὁ ἄλλος ὁ Δοκηταί πλανάω , μή οἶδα ὁ γραφή μήτε μήv ὁ μέγας ὁ εὐσέβεια μυστήριον τουτέστι Χριστός , ὅς γε - νέω ἐκ παρθένος , φανερόω ἐν σάρξ , ὁράω τε καί Ἄγγελος . ὅς δέ τόκος ὁ διά παρθένος καί φανέρωσις ἐν σάρξ , πῶς οὖον μανία ὁ ὁ δόκησις ὄνομα ὁ οὕτως ἐναργής καταγράφω οἰκονο - μίας ; ὁ γάρ σκιά καί δόκησις εἰμί , καί οὔτε σάρκωσις ἀληθής , οὔτε μήv τίκτω ὁ παρθένος , οὐ ἐπιλαμβάνω σπέρμα ἀνά ὁ ἐκ Θεός πατήρ Λόγος , οὐ ὁμοιόω ὁ ἀδελφός · σκιά γάρ οὔτις πως ὁ καί ἐγώ ὅς δόκησις , ἀλλά εἰμί ἐν σῶμα αὐτός τε καί ὁρατός , καί ὁ γηγενής δή οὗτος σάρξ καταμφιέννυμι , καί φθορά καί πάθος ἡσσάομαι . οὐκοῦν εἰμί μή γίγνομαι σάρξ ὁ Λόγος , οὐδέ ἐν ὅς πάσχω αὐτός πειράω δύναμαι ὁ πειράω βοηθέω . οὐδέ γάρ ἄν τίς πάσχω σκιά . οἴχομαι δή οὖν ὁ σύμπας ἐγώ εἰς ὁ μηδείς ἀληθής . ποῖος γάρ ἔτι νῶτον δίδωμι ὑπέρ ἐγώ ; ὅς ποῖος ὁ πταίω παρειά ὑποστόρεννυμι πρός ὁ ἐκ ὁ Ἰουδαῖος διακαρτερέω Πλῆ - γῆ ; ἧλος δέ διαπείρω χείρ τε καί πούς ὁ οὐ ἐν σάρξ φαίνω τίς δή τρόπος οἴομαι τις ἄν ; ὅς ποῖος πλευρά διανύττω ; καί εἰμί χρή οὗτος ὁ ἐπέκεινα λέγω , οὔτε ἀποθνῄσκω ὑπέρ ἐγώ , οὔτε μήv ἐγείρω Χριστός . ὅς παραδέχομαι , ὁ πίστις κενόω . θνῄσκω γάρ ἄν εἶπον ἐγώ τίς δή τρόπος ὁ σκιά ; πῶς οὖν ἀνίστημι ὁ Χριστός ὁ πατήρ σκιά εἰμί καί δόκησις , καί ὁ ὁ θάνατος δεσμός οὐ ἁλώσιμος ; οἴχομαι δή οὖν ἐκεῖνος ἔμετος . ὁ δέ δή καί ἕτερος οἴομαι γέννησις μέν ἀναίνομαι ὁ διά ὁ ἅγιος παρθένος ὁ ἐκ Θεός φύς Λόγος , παρατρέπω δέ αὐτός εἰς ὁ ἀπό γῆ σάρξ , δυσφημέω εἰμί ὁ οἰκονομία , καί ὁ θεῖον ἐπιτιμάω σκέμμα . ὁ μέν γάρ πολύς εἰς ἔλεος κενόω ἑαυτοῦ διά ἐγώ , γίγνομαι ἄνθρωπος ἐκ γυνή , ἵνα “ ἐπεί αἷμα καί σάρξ κοινωνέω ὁ παιδίον ” τουτέστιν ἐγώ , παραπλήσιος μετέχω ὁ αὐτός , “ ἵνα διά θάνατος “ καταργέω ὁ ὁ κράτος ἔχω ὁ θάνατος . ” ὁ δέ ὁ οὗτος πάγκαλος βουλή ὁ ἀπρεπής καθορίζω . καί ὥσπερ ἐν-εἰμί αὐτός ὁ ἀγαθός φρονέω , μή χρή λέγω ὠδίς καί τόκος ἐκ γυνή καταγράφω ἐγώ ὁ μονογενής , οἴομαι δέ μᾶλλον ὁ ὁ Λόγος φύσις εἰς ὁ σαθρός δή οὗτος καί γηγενής μεταστοιχειόω σῶμα , καί τροπή φαντάζω , ὁ τροπή οὐ οἶδα . ὁ μέν γάρ ἀρχή ὁ εἰμί λαγχάνω , οἱονεί πω , ἤδη καί συσπείρω ἔχω ὁ ἀλλοιόω . θεός δέ ὁ πᾶς ἐπέκεινα νόος γένεσις καί φθορά ὁ ὕπαρξις ἔχω ἐκλέγω , ἀγαθός εἰμί καί τροπή . διό ψάλλω πρός αὐτός ὁ Δαυίδ , “ σύ δέ ὁ αὐτός εἰμί . ” ποῦ τοιγάρ ἔτι μένω ὁ αὐτός , εἰμί μεταποιέω εἰς σάρξ φύσις ; οὐ εἰμί δέ κατά αὐτός ἀπεοικώς καί ὁ ἀπό γῆ σάρξ πρός ὁ ὁ θεότης φύσις ἀναφοιτάω δύναμαι . εἰμί γάρ ὁ ὁ θεότης φύσις εἰς ὁ ὁ σάρξ μεταχωρέω φύσις , οὐδείς εἰμί ὁ ἀπείργω , ὑπερπέτομαι μέν ὁ ἴδιος φύσις ὁ σάρξ , μεταπλάσσω δέ πρός θεότης καί εἰς οὐσία ὁ ἄνω2 . ἐγώ δέ ὁ θεῖος μᾶλλον γραφεύς ἕπομαι , ἐκ γυνή γεννάω πιστεύω ὁ Ἐμμανουήλ , καί ὁ ἀξιάγαστος ὁ ἑαυτοῦ φύσις οὖον διωθέω καύχημα φρονέω ὀρθῶς . ἐπιδράσσομαι γάρ ὁ μονογενής οὐ ὁ ἴδιος φύσις , ὅς γάρ ἄν οὐδείς τίς μᾶλλον ὁ κατά ἐγώ εναμειναω · ἀλλά οὐδέ ὁ ἀγγελικός , ἀλλά σπέρμα Ἀβραάμ · εἰμί γάρ οὕτως καί οὐ ἑτέρως , ὁ διολισθαίνω εἰς φθορά ἀνασῴζω γένος . ὁ δέ οἴομαι τις ὁ ὁ αἰών δημιουργός ὁ ὁ σάρξ γένεσις συμπαρομαρτέω ἔχω ὁ ἀρχή ὁ ὕπαρξις , ὡς ἐν ἔσχατος μόλις καιρός ὁ ὁ ἐνανθρώπησις , πατήρ μέν γίγνομαι ὁ θεός , συνεισβάλλω δέ ὥσπερ εἰς ὁ εἰμί τε καί ὑφίστημι ὁ ἐκ ὁ παρθένος ναός ὁ " διά ὅς ὁ πᾶς καί ἐν ὅς ὁ πᾶς , " ἆρα οὖον μῦθος γραώδης καί βδελυρός ; τίς δέ δή καί δράω εἄν , Ἰωάννης μέν γράφω , " ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος , καί πᾶς διά αὐτός γίγνομαι , " καί πάλιν , " ὅς εἰμί ἀπό ἀρχή · " αὐτός δέ Χριστός ὁ ἴδιος ὕπαρξις ὁ ἄποπτος ἀρχαιότης ὁ Ἰουδαῖος κατασημαίνω , " πρίν γάρ , " φημί , " Ἀβραάμ γίγνομαι , ἐγώ εἰμί ; " ὅς δέ ὁ εἰμί εἰμί ἐπιφέρω μηδαμῶς τις , καί μήv καί ὁ " εἰμί " τάσσω σαφῶς , τίς ὁ γένεσις καθοράω τις εἄν ὁ ἀρχή ; ἢ τίς δή τρόπος ὁ εἰμί ἐν ἀρχή παραδείκνυμι εἄν ὁ ἐν καιρός καλέω πρός ὕπαρξις ; τίς δέ εἄν εἶπον πρός ὁ ἀνύπαρκτος καί ἰδικός οὐ ὑφίστημι φαντάζω ὁ μονογενής ; καί οὐ εἰμί μέν ἐν ὑπόστασις ὁ κατά ἑαυτοῦ , ῥῆμα δέ ἁπλόος καί λόγος , ὁ καταμονή ὁ προφορά γίγνομαι παρά Θεός καί ἐν ἄνθρωπος κατοικέω φάσκω ; ὁ τις συντίθημι οὗτος ὁ Ἰησοῦς , ἅγιος μέν εἰμί φημί ἅγιος , οὖον μήv ἔτι καί θεός , οὗτος ἀρνέομαι καί ὁ πατήρ καί ὁ υἱός . εἰμί γάρ εἰμί ἀνύπαρκτος ὁ υἱός , οὐδέ ὁ πατήρ , πατήρ κατά ὁ ἀληθής νοέω μέν ἄν . ποῦ γάρ εἰμί πατήρ , εἰμί μή τίκτω ἀληθής ; ἢ εἴπερ γεννάω ὁ μή ὑφίστημι ἐν ἴσος ὁ μηδείς , παντελῶς δέ μᾶλλον μηδείς , εἶτα ὁ μηδείς εἰμί πατήρ ὁ Θεός . καί εἰμί δίδωμι ὑπέρ ἐγώ ὁ υἱός , ὁ κατά σύ οὐ ὑφίστημι , ὁ μηδείς ἄρα δίδωμι ὑπέρ ἐγώ . καί οὔτε γίγνομαι σάρξ ὁ Λόγος , οὔτε ὁ τίμιος ὑφίστημι σταυρός , οὔτε καταργέω ὁ θάνατος ὁ κράτος , οὔτε μήv ἀναβιόω πάλιν . εἰμί γάρ εἰμί ὁ μηδείς καί ἀνύπαρκτος κατά σύ , πῶς ἐν οὗτος γίγνομαι ἄν ; φενακίζω οὖν ἄρα ὁ ἅγιος γραφή ὁ λόγος ὁ πιστεύω . τίς δέ οὐ ἐν μορφή Θεός ὑπάρχω ὁ υἱός ὁ ἱερόν ἐγώ κατασημαίνω γράμμα ; εἰκών τε αὐτός καί χαρακτήρ φημί ὁ γεννάω ; ὁ δέ εἰκών ὡς ὁ ἀρχέτυπος . οὐκοῦν εἰμί μή ἐνυπόστατος εἰμί ὁ εἰκών , μήτε μήv ἐν ὑπάρχω ὁ κατά ἑαυτοῦ ὁ χαρακτήρ , ἀνυπόστατος εἰμί δίδωμι ὡς ἐκ ἀναγκαῖος λόγος καί ὁ ὅσπερ εἰμί χαρακτήρ , καί ὁ ὁ εἰκών ἀκαλλής ἀνατρέχω πάντως ἐπί ὁ ἀρχέτυπος . πῶς δέ ἐν ὁ υἱός ὁ μή λαγχάνω ὁ εἰμί ὁ εἰμί ποιέω ὁ Πατήρ ; πῶς δέ οὐ ἐν ἀγαθός ὁ κτίσις , Ἄπερ y ὁ διά ὅς ὁ πᾶς παράγω πρός γένεσις ; ὁ μέν γάρ οὐ ὑφίστημι λέγω , ὁ δέ ὑφίστημι τε καί ἐν ὁ εἰμί νοέω . ἀπάγω ὁ δυσφημία . ζῶ γάρ ὁ Λόγος ὁ Θεός καί ἐνεργός , καθά γράφω , διό καί λέγω “ ἐγώ εἰμί ὁ ζωή , ” ἀλλά οὐ ἄν νοέω ζωή , μή ὑφίστημι · καί ὁ Μωσῆς πάλιν ,, “ ἐγώ εἰμί ὁ εἰμί , ” ὁ δέ ἐάν ἀληθής , πῶς ἄν νοέω οὐ ἐν ὑπόστασις ὁ κἀς ἑαυτοῦ σῴζω ; οὖον μήv οὐδέ ἐκεῖνος ἐπαινέω ἄν ὁ τητάω λέγω Ψυχή λογικός ὁ ἑνόω ὁ Λᾶγος σάρξ . σάρξ γάρ ποῦ μόνος ὁ ζωτικός τε καί αἰσθητικός λαγχάνω κίνησις ἀμφιέννυμι ὁ Λόγος παραφέρω εἰς ὁ κόσμος ὁ νόος καί Ψυχή ἐνέργεια , ἀπονέμω ὁ μονογενής . καταφρίσσω γῆ οὐ Όη ὅπως ψυχόω Ψυχή λογικός ὁ ἀνθρώπινος σάρξ κατά φύσις ἑνόω ὁ Λόγος ὁμολογέω . καί τίς ὁ λόγος αὐτός ὁ τοιόσδε δόγμα , ἐγώ φράζω · ὁ Θεός μεσίτης καί ἄνθρωπος κατά ὁ γραφή , σύγκειμαι φημί ἐκ τε ὁ κατά ἐγώ ἀνθρωπότης τέλειος ἔχω κατά ὁ ἴδιος λόγος , καί ἐκ ὁ φαίνω ἐκ Θεός κατά φύσις υἱός , τουτέστι ὁ μονογενής · διαβεβαιόω δέ σύνοδος μέν τις καί ὁ ὑπέρ λόγος συνδρομή εἰς ἕνωσις ἄνισος τε καί ἀνόμοιος πράσσω φύσις . εἷς δέ οὖν ὅμως Χριστός καί κύριος καί υἱός ἐπιγιγνώσκω , ἐν αὐτός καί ὑπάρχω καί νοέω , Θεός τε ὁμοῦ καί ἄνθρωπος . ὁ δέ εἷς μέν ὁμολογουμένως παραδέχομαι καί αὐτός Χριστός Ἰησοῦς , καί οὖον διίστημι εἰς δύο ὁ Ἐμμανουήλ . Ψυχή δέ οὖν ὅμως ὁ ἀνθρώπινος καί λογικός ὁ σάρξ γυμνόω , ἑνόω φημί αὐτός ὁ ἐκ Θεός Λόγος . ἐξευρίσκω δέ τις αὐτός πιθανός ὡς οἴομαι πρός οὗτος λόγος . ὁ γάρ ὅς φημί κατά σύνθεσις πρός εἷς τέλειος σύστασις δράω μέρος τε καί ἐξαντλέω ὁράω φιλέω , ὁ τέλειος ἔχω κατά ἑαυτοῦ καί ὡς ἐν ἴδιος φύσις ὁ ἐκ μέρος σύνθεσις οὖον δέω . τοιγάρ φημί παραιτητέος εἰκότως ἄνθρωπος δίδωμι τέλειος , ὁ συνενόω ὁ λόγος ναός , ἵνα καί ὁ ἕνωσις , ὅσπερ ἄν ἐπί Χριστός νοέω τυγχάνω , ἀκριβής καί ἀδιάβλητος ἐπί αὐτός ἀποσῴζω λόγος . καί μήv ἐκεῖνος προστίθημι ἄν . εἰμί γάρ ἐκ ἄνθρωπος τέλειος φημί καί ὁ ἐκ ὁ πατήρ εἰμί Λόγος φημί εἰμί ὁ Ἐμμανουήλ , ἀδιάφυκτος φαίνω ὁ καί ἀβούλητος δύο μέν υἱός , Χριστός δέ αὖος δύο φρονέω τε καί λέγω . εἶτά τίς οὗτος ἀντιλέγω ἐγώ . πρῶτος μέν ὅτι ὁ πίστις ὁ οὗτος ἀρχαῖος παράδοσις , οὖον ὁ ὑπερμετρέω ἀκρίβεια καταλύω ἄξιος . ἔπειτα ὅτι ποῦ δύο υἱός προσκυνέω , κἀν ἐμψυχόω πιστεύω Ψυχή λογικός ὁ ἑνόω ὁ Λόγος ναός . ὥσπερ γάρ κἀν εἰμί ἐκ μόνος λέγω ὁ σάρξ καί ὁ ἐκ Θεός πατήρ φαίνω Λόγος , οὐδείς αὐτός ἀναπείθω τρόπος , ἀνά μέρος ὁ σάρξ τίθημι καί ἀνά μέρος αὖος ὁ μονογενής δυάς Χριστός ὁμολογέω . οὕτως ἐν ὁ κατά ἐγώ ἀνθρωπότης τέλειος ἔχω κατά γε ὁ ὁ ἴδιος φύσις λόγος οἱονεί συμφέρω τε καί ἑνόω λέγω ὁ ἐκ Θεός Λόγος , οὐ υἱός δυάς νοέω , ἀλλά εἷς καί ὁ αὐτός , φύσις μέν εἰμί θεός , καί ἐκ αὐτός φαίνω ὁ οὐσία ὁ Θεός καί πατήρ , ἐν ἔσχατος δέ ὁ αἰών καιρός γίγνομαι ἄνθρωπος , καί διά ὁ ἅγιος θεοτόκος γεννάω . εἰμί δέ φημί ὅτι κόσμος μέν δήω ὁ κατά ἐγώ ὁ ὁ μονογενής ἐπιδημία , ἐθέλω δέ ὁράω ὁ ἐπί γῆ , παραδείκνυμι τε ἐγώ ὁ ἀγγελικός πολιτεία ὁ ὁδός οἰκονομικός ἀμφιίσχω ὁ ὅμοιος ἐγώ σάρξ . ὁ γάρ ὅς θέω κατά φύσις θεῖος οὐ ὁρατός ἀγνοέω , ἁλίσκομαι ὁ ἐνανθρώπησις ὁ σκοπός . εἰμί γάρ δή μόνος ἔχω ὁ ἀφορμή ὁ ὁράω ὁ ἐπί ὁ γῆ ὁ μονογενής ὁ σάρκωσις , προστίθημι γεμὴν ἕτερος οὐδείς ὁ ἄνθρωπος φύσις , πῶς οὐ ἀγαθός ὁ ὁ Δοκηταί συμφέρω δόξα καί ἐγώ αὐτός , ἕ σάρξ τε ὁμοῦ καί γήϊνος σῶμα ἀπαμφιέννυμι ὁ Λόγος , ὁράω μέν ἐπί γῆ ὡς ἄνθρωπος μυθοπλαστέω ὁ δείλαιος , ἁμαρτάνω δέ ἀληθής ἐλαύνω ; ὅς οὐ ἀγαθός εἴρω , εἰμί μηδείς ὀνίνημι ὁ ἄνθρωπος φύσις ὁ Λόγος , εἰμί καί γίγνομαι σάρξ , ἀπαλλάσσω μέν ἀκαθαρσία σαρκικός , δόξα δέ οὖν ἅπαξ ὁ γήινος πρόσ-χράω2 σῶμα , διαπεραίνω τε οὗτος ὁ προτίθημι σκοπός . τίς οὖν ὁ λόγος ὁ ἐπιδημία , πυνθάνομαι ὁ Παῦλος , καί ἀκούω ὅτι “ ἐπεί ὁ παιδίον κοινωνέω αἷμα καί σάρξ , καί “ αὐτός παραπλήσιος μετέχω ὁ αὐτός , ἵνα διά θάνατος Κατάρ - “ Γήση ὁ ὁ κράτος ἔχω ὁ θάνατος , ” καί ὁ ἑξῆς . εἰμί οὐ πρόδηλος ὅτι κατά ἐγώ γίγνομαι ὁ μονογενής ; τουτέστι τέλειος ἄνθρωπος , ἵνα ὁ μέν ἐπείσακτος φθορά ὁ γήινος ἐγώ ἀπαλλάσσω σῶμα , τῆ κατά ἕνωσις οἰκονομία ὁ ἴδιος αὐτός ζωή ἐνίημι , ψυχή δέ ἴδιος ὁ ἀνθρώπινος ποιέω , ἁμαρτία αὐτός ἀποφαίνω ἀγαθός , ὁ ἴδιος φύσις ὁ πήγνυμι τε καί ἄτρεπτος · οἷος περ ἔριον βαφή ἐγκαταχρώσας αὐτός . ὥσπερ οὖν ἐπεί γίγνομαι σάρξ ὁ ζωοποιέω ὁ πᾶς Λόγος ὁ θάνατος καί φθορά ὑποφέρω κράτος · κατά ὁ αὐτός οἴομαι τρόπος ἐπείτοι γίγνομαι ψυχή ὁ πλημμελέω οὐ οἶδα , ἐρείδω ἔχω λοιπός ὁ ἐπί ἅπας ὁ ἀγαθός ἀμεταποίητος στάσις , καί ὁ πάλαι κατά ἐγώ τυραννέω ἁμαρτία ἀσύγκριτος ἀσθενής . πρῶτος τε γάρ καί μόνος ἄνθρωπος ἐπί γῆ ὁ Χριστός ἁμαρτία οὐ ποιέω . ῥίζα δέ ὥσπερ καί ἀπαρχή τίθημι ὁ εἰς καινότης ζῷον ἀναμορφόω ἐν πνεῦμα , καί ὁ ὁ σῶμα ἀφθαρσία καί ὁ ὁ θεότης ἀσφαλής ὡς ἐν μετέχω καί κατά χάρις , εἰς ἅπας εἶδος ( sic ) ὁ ἀνθρώπινος παραπέμπω γένος . ὅλος οὖν ὅλος συνενόω φημί ὁ κατά ἐγώ ἀνθρωπότης ὁ ἐκ Θεός Λόγος . οὖον γάρ ποῦ ὁ ἀγαθός ἐν ἐγώ τουτέστι ὁ ψυχή οὐδείς ἄν ἀξιόω λόγος , μόνος δωρέω ὁ σάρξ ὁ ἐπιδημία ὁ χάρις . πράσσω δέ διά ἄμφω καλῶς ὁ οἰκονομία ὁ μυστήριον . προσχράω δέ καθάπερ ὄργανον , ὁ μέν ἴδιος σάρξ πρός ὁ σάρξ ἔργον , καί ἀρρώστημα φυσικός , καί ὅσος μῶμος μακρός · ψυχή δέ αὐτός ἴδιος πρός ὁ ἀνθρώπινος τε καί ἀνυπαίτιος πάθος . πεινάω γάρ λέγω , κόπος τε ὑποφέρω ὁ ἐκ μακρός οδοιπορία , πτόα τε καί φόβος καί λύπη καί ἀγωνία , καί ὁ ἐπί ὁ σταυρός θάνατος . ἐπαναγκάζω γάρ οὐδείς , τίθημι ἀπό ἑαυτοῦ ὁ ἴδιος ψυχή ὑπέρ ἐγώ , ἵνα καί νεκρός καί ζῶ κυριεύω , σάρξ μέν ὁ ἴδιος ὁ ἅπας σάρξ ἀνταποτίνω δῶρον ἀληθής ἀντάξιος , ψυχή δέ Ψυχή ἀντίλυτρον ὁ ἅπας ποιέω · καί ἀναβιόω πάλιν , ζωή κατά φύσις ὑπάρχω ὡς Θεός · καί ἵνα ὁ λόγος ἀνακεφαλαιόω , θεός ὑπάρχω ὁ μονογενής , ἐπιλάμπω ὁ ἐν σκότος γίγνομαι ἄνθρωπος , οὖον δοκέω , μή γίγνομαι , μανία γάρ ὁ οὗτος φρονέω , οὔτε μήv εἰς σάρξ παραφέρω κατά μετάστασις ὅς τροπή · ἀναλλοίωτος γάρ καί ἀεί κατά ὁ αὐτός ὡσαύτως ἔχω ὁ ὁ Θεός Λόγος . ἀλλά οὐδέ ὁμόχρονος ὁ σάρξ ὁ ὕπαρξις ἔχω , αὐτός γάρ εἰμί ὁ αἰών ὁ ποιητής · οὔτε μήv ὡς Λόγος ἀνυπόστατος οὐδέ ὡς ῥῆμα ψιλός ἐν ἄνθρωπος γίγνομαι , ὁ γάρ ὅς καλός ὁ οὐ εἰμί ποτός πρός ὕπαρξις καί γένεσις , προυφίστημι ἀναγκαῖος · ἀλλά οὐδέ μόνος ἀμπέχω σάρξ Ψυχή ἐρῆμος ὁ λογικός , γεννάω δέ κατά ἀλήθεια ἐκ γυνή μορφή δοῦλος λαμβάνω , καί εἰμί ὡς ἐν θεότης τέλειος , οὐτάω καί ἐν ἀνθρωπότης τέλειος · οὐ ἐκ μόνος θεότης καί σάρξ εἰς εἷς Χριστός καί κύριος καί υἱός σύγκειμαι , ἀλλά ἐκ δύο τέλειος , ἀνθρωπότης δή λέγω καί θεότης , εἰς εἷς καί ὁ αὐτός παράδοξος συνδέω . σφαλερός γάρ ὁ διατέμνω εἰς δύο καί ἀνά μέρος ἱστάω ἄνθρωπος τε καί Λᾶγος , εἷς Χριστός βοῦς ὁ θεόπνευστος γραφή . χρή γάρ μήτε ὁ ἐκ Θεός Λόγος ἀνθρωπότης δίχα , μήτε μήv ὁ ἐκ γυνή ἀποτίκτω ναός ὡς ἑνόω ὁ Λόγος Χριστός Ἰησοῦς ὀνομάζω · ἀνθρωπότης γάρ κατά ἕνωσις οἰκονομικός ἀπόρρητος συμφέρω ὁ ἐκ Θεός Λόγος νοέω Χριστός , ἀνώτερος μέν ἀνθρωπότης ὡς φύσις θεός καί υἱός , οὐ ἀτιμάζω δέ ὁ ἐν ὕφεσις γίγνομαι δοκέω διά ὁ ἀνθρώπινος . Θεοδώρητος Ἐρανιστῆς Ζ . εἰμί δέ ὁ σάρξ τροπή ὁ θεός Λόγος ὑπομένω , μή καλέω θεός ἀλλά σάρξ . ἁρμόζω γάρ ὁ ἀλλοιόω ὁ φύσις ὁ ὁ προσηγορία ἐναλλαγή . εἰμί γάρ ἔνθα ὁ μεταβάλλω ἔχω τις πρός ὁ πρότερος εἄν συγγένεια , πελάζω γάρ πως καί ὁ ὄξος ὁ οἶνος , καί ὁ οἶνος ὁ ὁ ἄμπελος καρπός , καί ὁ ψάμμος ὁ ὕαλος , ἕτερος οὗτος μετά ὁ ἀλλοίωσις μεταλαγχάνω προσηγορία , ὅπου ὁ διάφορος ἤπειρος καί τοσοῦτος , ὅσος ἐμπίς πρός ὁ κτίσις ἅπας · τοσοῦτος γάρ μᾶλλον δέ καί πολύς πλέω ὁ μέσος φύσις σάρξ καί θεότης , πῶς οἷος τε μετά ὁ τροπή ὁ πρότερος μένω προσηγορία ; ἀκούω δέ καί ὁ ἀπόστολος , “ οὐ εἶπον σπέρμα Ἀβραάμ “ γίγνομαι , ἀλλά σπέρμα Ἀβραάμ ἐπιλαμβάνω . σπέρμα δέ ὁ Ἀβραάμ . οὐκοῦν ὅσπερ ἔχω κατά φύσις ὁ Ἀβραάμ , ἔχω καί ὁ σπέρμα ὁ Ἀβραάμ , τουτέστι σῶμα καί ψυχή λογικός . οὐ ἐναντίος γεμὴν ὁ “ ὁ Λόγος σάρξ γίγνομαι , ” ὁ “ σπέρμα “ Ἀβραάμ ἐπιλαμβάνω . ” διδάσκω γάρ ὁ θεῖος ἀπόστολος , ὡς οὖον τρέπω ὁ θεός Λόγος σάρξ γίγνομαι . ἀλλά σπέρμα Ἀβραάμ ἐπιλαμβάνω . κατά αὐτός δέ καί ὁ πρός ὁ Ἀβραάμ γίγνομαι ἐπαγγελία ἀναμιμνήσκω . φημί γάρ πρός αὐτός ὁ θεός , “ ἐν ὁ σπέρμα σύ εὐλογέω πᾶς ὁ ἔθνος . οὗτος οὖν περαίνω ἐπιδείκνυμι ὁ Παῦλος , ὁ θαυμάσιος οὗτος ἀφίημι φωνή · “ οὖον γάρ δή ποῦ ἄγγελος ἐπιλαμβάνω · ” μονονού λέγω , ἀψευδής ὁ ὑπόσχεσις ἐπιτίθημι ὁ ἐπαγγελία ὁ δεσπότης ὁ πέρας , ἀνοίγω ὁ ἔθνος ὁ ὁ εὐλογία πηγή . ὁ αβραμιαίος σπέρμα ὁ θεός Λόγος ἐπιλαμβάνω , διά οὗτος ὁ ἄνωθεν ἐπαγγέλλω πραγματεύομαι σωτηρία · διά οὗτος ὁ ἔθνος ἄπεδος a προσδοκία . οὕτως οὖν δείκνυμι ὁ σάρξ ὁ συγγένεια ἐπάγω , ὅθεν ὀφείλω κατά πᾶς ὁ ἀδελφός ὁμοιόω . Κύριλλος . ὁμοιόω κατά πᾶς ὁ ἀδελφός , κατά γε ὁ ἀνέχω λαμβάνω ὁ ὁ δοῦλος μορφή . χρηματίζω γάρ οὗτος καί υἱός ἄνθρωπος , καί γίγνομαι ἀδελφός ὁ ἐκ σπέρμα Ἀβραάμ , ἤγουν ὁ ἐν αἷμα καί σάρξ . Χρυσόστομος . τις εἰμί “ κατά πᾶς ; ” ὅσπερ χρή , τέλος ἀποθνῄσκω . οὗτος εἰμί κατά πᾶς ὁ ἀδελφός ὁμοιόω . ἐπεί γάρ πολύς διαλέγω περί ὁ μεγαλειότης αὐτός καί ὁ ἄνω δόξα , λοιπός ὁ περί ὁ οἰκονομία λόγος κινέω . καί θέα πῶς αὐτός δείκνυμι , πολύς ὁ σπουδή τίθημι ὥστε ἐγώ ὁμοιόω , ὅσπερ κηδεμονία εἰμί πολύς · μονονού λέγω , ὁ οὗτος μέγας , ὁ ἐάν ἀπαύγασμα ὁ δόξα , ὁ ἐάν χαρακτήρ ὁ ὑπόστη - σέως , ὁ ὁ αἰών ποιέω , ὁ ἐν δεξιός ὁ πατήρ κάθημαι , οὕτως ἐθέλω καί σπουδάζω ἀδελφός ἐγώ ἐν ἅπας γίγνομαι . καί διά οὗτος Ἄγγελος ἀφίημι , καί ὁ ἄλλος δύναμις , καί πρός ἐγώ κατέρχομαι , καί ἐγώ ἐπιλαμβάνω , καί μυρίος ἐργάζομαι ἀγαθός , θάνατος λύω , ὁ διάβολος ὁ τυραννίς ἐκβάλλω , ἐγώ δουλεία ἀπαλλάσσω , οὖον ὁ ἀδελφότης μόνος τιμάω , ἀλλά καί ἕτερος μυρίος . Θεοδώρητος . ὅμοιος ἐγώ τροφή μεταλαμβάνω , καί πόνος ὑπομένω καί ἀθυμέω , καί δάκρυ , καί θάνατος καταδέχομαι . Κλήμης . μεγαλόδωρος οὖν ὁ ὁ μέγας ὑπέρ ἐγώ ὁ ψυχή αὐτός ἐπιδίδωμι , καί μεγαλωφελής καί φιλάνθρωπος , ὅτι καί ἄνθρωπος · ἔξεστι εἰμί κύριος , ἀδελφός εἰμί βούλομαι . ὁ δέ καί εἰς τοσοῦτος ἀγαθός , ὥστε καί ἐγώ ὑπεραποθνῄσκω , καί ὁ κατά ὁ θάνατος ἐπιδείκνυμι τρόπαιον . Εὐσέβιος ευλγγελικεω Ἀπόδειξις . ἦς μέν γάρ πάλαι πρότερος φοβερός ὁ πᾶς ὁ ὁ θνητός γένος ὀλετήρ θάνατος , καί λύμη νομίζω ὁ ὅλος ἄνθρωπος φύσις , Ψυχή ὁμοῦ καί σῶμα ὁ οὗτος δυναστεία · οὐδέ τις εἰμί ὁ ἐκ αἰών οἷος τε οὗτος ὁ φόβητρον ἐκ ἄνθρωπος ἀναιρέω , πᾶς δέ πτήσσω φόβος μικρός καί μέγας ὁ θάνατος . οὐ εἰμί τε ὁ κακός παραμύθιον ἄνθρωπος , οὖον λόγος , οὖον τρόπος , οὖον βίος , οὖον σοφός λογισμός , οὖον παλαιός σύγγραμμα , οὖον προφήτης θέσπισμα , οὐ Ἄγγελος ἐπιφάνεια . πᾶς δέ ἀγαθός καί ἀνώτερος ὁ κατά πᾶς Νίκη ἐπέχω ὁ θάνατος , ὑψηλός , μεγάλαυχος , ὑπερήφανος , ὅς δή καταδουλόω ὁ θνητός γένος , παντοῖος καλινδέομαι παρανομία , μιαιφονία , ἀθεμιτουργία , δυσσέβεια , πολύπλοκος πλάνη . οὗτος γάρ εἰμί ἅπας θάνατος αἴτιος . ὡς γάρ μηκέτι εἰμί μετά θάνατος , ὁ μυρίος θάνατος ἄξιος δράω διάγω · καί ὡς εὐθύνω οὐδαμῶς ὑπόκειμαι διά ὁ ἐκ ὁ θάνατος λύσις , βίος ζῶ ἀβίωτος . ὅς δή κατελεέω ὁ παμβασιλεύς ὁ Θεός Λόγος , ἐπί ὁ ἄμυνα σπεύδω , καί ὁ κατά ὁ θάνατος ἔλεγχος διά ἄνθρωπος φύσις μηχανάομαι . ζωή μέν αὐτός τυγχάνω καί Θεός Λόγος καί Θεός δύναμις , ἀλλά οὖον δίχα ὁ βοηθέω , ὁ ὁ ἄνθρωπος φόβητρον διελέγχω κρίνω . διό δή ὅπλον χράω ἀνθρώπειος καί θνητός ὁ ἀσώματος , ὁ θάνατος διά ὁ θνητός καταγωνίζομαι , καί μέγας θαῦμα ὁ πᾶς ἀποδείκνυμι . θνητός γάρ ὅπλον χράομαι , τρόπαιον ἀθανασία κατά ὁ θάνατος ἵστημι . Κύριλλος ὅτι εἷς Κύριος . ἀλλά λέγω ἐγώ ὁ αἱρετικός , τίς τρόπος ὁμοιόω φημί αὐτός κατά πᾶς ὁ ἀδελφός , τουτέστιν ἐγώ . ὅς καί τίς ἄν ὅλως νοέω ὁ ὁ ὁμοίωσις ὑπέρχομαι , εἰμί μή κατά φύσις ἕτερος εἰμί , καί οὐ ἐν ὁ κατά ἐγώ ; ὁ γάρ ὅς τις ὁμοιόω εἰμί ποῦ πάντως ἀνάγκη διάφορος πῇ αὐτός , καί οὐ ἔοικα αὐτός , ἑτεροειδής δέ μᾶλλον εἴτουν ἑτεροφυής . ἀνόμοιος τοίνυν ὑπάρχω ἐγώ κατά φύσις ὁ μονογενής , ὁμοιόω λέγω , γίγνομαι κατά ἐγώ , τουτέστιν ἄνθρωπος . ὁ δέ κατά πᾶς ὁμοίωσις ἀρχή ὥσπερ τις καί παρεισβολή ὁ πρᾶγμα ὁ ἐκ γυνή ἔχω ἀπόταξις , καί ὁ ἐν σάρξ φανέρωσις ἴδιος , οὐ ὁρατής , καί ὁ ἐν ὁ κατά ἐγώ κάθεσις οἰκονομικός , ὁ ἐν ὑπέρ εἰμί ὕψωμα , καί ὁ ἐν ἀνθρωπότης ταπεινός , ὁ ὁ ἄνω2 θρόνος ἐμπρέπω , καί ὁ ἐν μέτρον γίγνομαι ὁ ἱκετικός , ὁ ἐν κυριότης φυσικός . ὁ μέν οὖν ὁμοιόω γίγνομαι ἄν καί μάλα ὀρθῶς ἐν ἀπόταξις ὁ κατά ἐγώ , εἰμί καί παράδοξος ἐπί αὐτός . θεός γάρ εἰμί ὁ σαρκόω . ὁμολογέω γεμὴν , ὡς ψυχόω νοερός ὁ ἑνόω αὐτός σῶμα . οὖον γάρ ὅς ὁ ἀγαθός ὁ ἐν ἐγώ ἀφίημι , τουτέστι ψυχή , μόνος ποιέω φειδώ γήινος σῶμα , ἀλλά ὁμοῦ Ψυχή καί σῶμα προνοοῦμαι . εἴτα̅ δείκνυμι ὁ ἀπόστολος ὅτι καί ἀρχιερεύς ἐγώ πρός ὁ πατήρ ὁ υἱός γίγνομαι ἐθέλω , ἐπάγω γάρ , ἵνα ἐλεήμων γίγνομαι καί πιστός ἀρχιερεύς ὁ πρός ὁ θεός , εἰς ὁ ἱλάσκομαι ὁ ἁμαρτία ὁ λαός . Χρυσόστομος . Ζεύς οὗτος φημί , ὁ σάρξ ἀναλαμβάνω ὁ ἡμέτερος διά φιλανθρωπία μόνος , ἵνα ἐλεέω ἐγώ . οὐδέ γάρ εἰμί ἄλλος τις αἰτία ὁ οἰκονομία , ὅς οὗτος μόνος . ὁράω γάρ χαμαί ῥίπτω , ἀπολύω , ὑπό ὁ θάνατος τυραννεύω , καί ἐλεέω . τίς δέ εἰμί πιστός ; ἀληθής , δύναμαι · ἀρχιερεύς γάρ εἰμί πιστός ὁ υἱός , δύναμαι ὁ ὅς εἰμί ἀρχιερεύς ἀπαλλάσσω ὁ ἁμάρτημα . ἵνα οὖν προσφέρω θυσία δυνα - μένω ἐγώ καθαρίζω , διά οὗτος γίγνομαι ἄνθρωπος · ἐπάγω γοῦν ὁ πρός ὁ θεός , τουτέστι ὁ πρός ὁ θεός ἕνεκα , ἐκπολεμόω εἰμί φημί ὁ Θεός , καταγιγνώσκω , ἀτιμόω , οὐδείς εἰμί ὁ προσφέρω ὑπέρ ἐγώ θυσία . ὁράω ἐγώ ἐν οὗτος καί ἐλεέω , οὖον καθίστημι ἐγώ ἀρχιερεύς , ἀλλά αὐτός γίγνομαι ἐγώ ἀρχιερεύς . πῶς δέ πιστός , ἐπάγω “ εἰς ὁ ἱλάσκομαι ὁ “ ἁμαρτία ὁ λαός . ” Κύριλλος . αὐτός γίγνομαι ἀρχιερεύς κατά ὁ ἀνθρώπινος . καί ὅς παρά πᾶς ὁ θυσία δέχομαι θεῖος , αὐτός ὁ θῦμα κατά ὁ σάρξ · αὐτός ὁ ὁ ἁμαρτία ἐγώ ἱλάσκομαι , κατά γε ὁ ὁ θεότης ἐξουσία . εἷς οὖν ἄρα Κύριος Ἰησοῦς Χριστός , θεπδωρυος . δείκνυμι ἐν οὗτος προσφορά γίγνομαι αὐτός ὁ σωτήριος θάνατος · ὑπέρ ἅπας γάρ ὁ κτίσις ὅς ἀναλαμβάνω προσφέρω σῶμα . Κύριλλος Ὁμιλία . οὐ αὐτός μέντοι ὁ ὁ Λόγος φύσις , ὁ ἀρχιερεύς καλέω καί ὁ τοιόσδε ὁ ὄνομα , ἀλλά ὁ μετά σάρξ οἰκονομία καί μέτρον ὁ κατά ἐγώ . καί φέρω πρῶτος ἐκεῖνος ζητέω . τίς εἰμί ὁ δύναμαι μέν καί ἐξουσία ἔχω ἐπιλαμβάνω Ἄγγελος , εἰμί οὗτος χρήσιμος εἰμί , οὐ ἐπιλαμβάνω δέ μᾶλλον ἐκεῖνος , ἀλλά σπέρμα Ἀβραάμ . εἰμί μέν οἴομαι τις περί ἄνθρωπος οὗτος λέγω κοινός , πῶς ἀναδέχομαι ὁ οὔπω γεννάω μηδέ ὑπάρχω , φύσις ἐπιλαμβάνω ὁ ὁ ἅγιος Ἄγγελος , εἴπερ ἐθέλω οὗτος δράω , ἀλλά ἐκεῖνος μέν οὖον ποιέω , ἐπιλαμβάνω δέ μᾶλλον σπέρμα Ἀβραάμ . ἄλλως τε , ἐκεῖνος γάρ οἴομαι καθοράω ἀναγκαῖος , ὁ λέγω ἄνθρωπος ἀνθρωπότης ἐπιλαμβάνω , ἀσύνετος παντελῶς . οὐκοῦν ὁ ἔξω ὁ ἄνθρωπος φύσις ἐάν ὡς θεός , ἐπιλαμβάνω σπέρμα Ἀβραάμ . σῶμα γάρ οὗτος λαμβάνω ἔμψυχος τε καί ἔννους ἐκ ὁ ἅγιος καί θεοτόκος Μάρις , ὁμοιόω τε ὁ ἀδελφός κατά πᾶς , τουτέστιν ἐγώ . τότε γίγνομαι ἐπί ἐγώ ἀρχιερεύς ἐλεήμων , καί πρός γε οὗτος πιστός . πῶς οὖν γίγνομαι , ἀκόλουθος ὁράω . οὖον γάρ εἰμί ἐλεήμων καί πρίν γίγνομαι κατά ἐγώ · οὐ εἰμί ἀγαθός ὡς ἐκ ἀγαθός πατήρ , ἀλλά ὅτε γίγνομαι ἄνθρωπος , τότε καί ἐλεήμων · προκόπτω ὀν ὁ ἐκ Θεός πατήρ Λόγος , καί ἀγαθός ἑαυτοῦ γίγνομαι , ὅτε σπέρμα Ἀβραάμ ἐπιλαμβάνω . οὐκοῦν ὅσπερ οὐ εἄν , γίγνομαι , καί ὠφελέω μᾶλλον γίγνομαι ἄνθρωπος . πῶς ἐν ἄτρεπτος ἔτι κατά φύσις εἰμί γίγνομαι ὅσπερ οὐ ἐάν ; πῶς μένω ὁ αὐτός ; πῶς δέ κενόω καί καθίημι ἑαυτοῦ εἰς ταπείνωσις , εἰμί γίγνομαι ἑαυτοῦ καλός ; ἀλλά οὐ οὗτος αὐτός ἔχω , μή γίγνομαι · εἰμί γάρ ἐλεήμων καί εἰμί ἀεί · καί ἐπεί οὗτος εἰμί , ἐπιλαμβάνω σπέρμα Ἀβραάμ , ἵνα εἰς ἐγώ ἱερεύς ἐλεήμων γίγνομαι · καί τίς τρόπος εἴρω . οὐ εἰμί ἐν νόμος δικαιόω ὁ ἄνθρωπος · οὐ εἰμί παραβαίνω ὁ δίδωμι ἐντολή , καί μή δίκη ὑπέχω παραχρῆμα καί μέχρι θάνατος . πιστόω δέ γράφω ὁ Παῦλος , “ ἀθετέω τίς νόμος μῶσις , Χωρὶς οἰκτιρμός ἐπί δύο ὅς “ τρεῖς μάρτυς ἀποθνήσκω . ” ἀρχιερεύς εἰς ἐγώ γίγνομαι ὁ Χριστός , οὐκέτι ὁ νομικός ἀποτομία κρατέω ἐπιτρέπω , ἀνίημι δέ μᾶλλον ὁ ἀρχαῖος αἰτίαμα ὁ ἀσθενέω . πιστός δέ ὅτι μόνιμος καί διηνεκής , καί ἀξιόχρεως εἰς πίστις ὁ ἐπαγγέλλω , καί απαράβατος ἔχω ὁ ἱερωσύνη . ἐλεήμων , ἵνα τοίνυν ἀπαλλάσσω ἐγώ ὁ ἐν νόμος δίκη καί ἀρά καί ἀποτομία · χρηματίζω ἐγώ ἱερεύς , οὖον δίκη αἰτέω ὁ ἁμαρτάνω , οὐ ἔνοχος ὁ κρίσις καθίστημι ὁ ἐκ ἀσθένεια ἀνθρώπινος πλημμελέω . δικαιόω δέ μᾶλλον ὁ πίστις καί ἔγκλημα ἀνίημι καί ἅγιος ἀποφαίνω , καί ὁ ἑαυτοῦ φύσις κοινωνός , οὗτος τε συνάπτω διά ἑαυτοῦ ὁ Θεός καί πατήρ . ἐλεήμων γάρ τοίνυν καί πιστός , τουτέστιν ἀεί Μένων γίγνομαι ἱερεύς ὅτε σπέρμα Ἀβραάμ ἐπιλαμβάνω , θεός ἐάν ὁ Λόγος , καί ἐν μορφή καί ἰσότης ὁ πατήρ . τίς τοίνυν συκοφαντέω ὁ ἀλήθεια ; τίς παραιτέομαι ὁ υἱός ὁ εἰμί ὅς εἰμί , διά ὁ εἰς ἐγώ ἀγάπη ; Ἀθλνλσίυ κατά Ἀρειλνῶν , τίς δέ ὁ περικοπή οὗτος , οὖον ὁ μέν Ἀρειανός καταγιγνώσκω , ὁ δέ μακάριος ἀπόστολος θαυμάζω καλῶς ἐρῶ ; πότε γάρ ποιέω καί πότε ἀπόστολος γίγνομαι , εἰμί μή ὅτε παραπλήσιος ἐγώ μετέχω αὐτός αἷμα καί σάρξ . ἄν ποτός γίγνομαι ἐλεήμων καί πιστός ἀρχιερεύς ὅς ὅτε κατά πᾶς ὁ ἀδελφός ὁμοιόω ; ὁμοιόω δέ τότε , ὅτε γίγνομαι ἄνθρωπος , ἐνδύω ὁ ἡμέτερος σάρξ . οὐκοῦν περί ὁ κατά ἄνθρωπος οἰκονομία ὁ Λόγος γράφω ὁ Παῦλος λέγω . μηκέτι τοίνυν μαίνομαι , ποίημα εἰμί λέγω ὁ Λόγος . εἰμί γάρ αὐτός υἱός φύσις μονογενής , τότε δέ ἔχω ἀδελφός , ὅτε ὁ ὅμοιος ἐγώ ἐνδύω σάρξ , ὅς καί προσφέρω αὐτός διά ἑαυτοῦ ἀρχιερεύς ὀνομάζω , καί γίγνομαι ἐλεήμων καί πιστός · ἐλεήμων μέν , ὅτι περί ἐγώ προσφέρω ἐλεέω ἐγώ · πιστός δέ , οὖον πίστις μετέχω , οὐδέ εἰς τις πιστεύω ὥσπερ ἐγώ , ἀλλά πιστεύω ὀφείλω περί ὅς εἄν λέγω καταποιέω , καί ὅτι πιστός θυσία προσφέρω , ὁ Μένων καί μή διαπίπτω . " ὁ μέν γάρ κατά νόμος προσφέρω , οὐ ἔχω ὁ πιστόν κατά ἡμέρα παρέχω , καί δήω πάλιν καθάρσιος , " ὁ δέ ὁ Σωτήρ θυσία ἅπαξ γίγνομαι τελειόω ὁ πᾶς , καί πιστός γίγνομαι , μένω διά πᾶς . καί Ἀαρών μέν ἔχω ὁ διαδέχομαι · καί εἰμί ὁ κατά νόμος ἱερατεία χρόνος καί θάνατος παραμείβω ὁ πρότερος , ὁ δέ Κύριος απαράβατος καί ἀδιάδοχος ἔχω ὁ ἀρχιερωσύνη , πιστός γίγνομαι ἀρχιερεύς , παραμένω ἀεί , καί ὁ ἐπαγγελία πιστός γίγνομαι εἰς ὁ ἐπακούω καί μή πλανάω ὁ προσέρχομαι · πιστός γάρ εἰμί , οὐ ἀλλάσσω , ἀλλά διαμένω , καί ἀποδίδωμι ὁ ἐπαγγέλλω . Ἕλλην μέν οὖν ὁ λέγω παρά αὐτός ψευδώνυμος θεός , οὔτε ὁ εἰμί οὔτε ὁ ἐπαγγέλλω εἰμί πιστός · οὔτε γάρ ὁ αὐτός εἰμί πανταχοῦ , ἀλλά καί ὁ κατά τόπος ὁ χρόνος διαφθείρω καί περί ἑαυτοῦ καταρρέω . διό καί κατά αὐτός ὁ λόγος βοάω , ὅτι πίστις οὐ εἰμί ἐν αὐτός . ὁ δέ ὁ ὅλος καί μόνος ὁ εἰμί καί ἀληθινός θεός , πιστός εἰμί ὁ αὐτός εἰμί καί λέγω , " ὁράω ὅτι ἐγώ εἰμί καί οὐ ἀλλοιόω · " διό καί ὁ οὗτος υἱός πιστός εἰμί ἀεί καί οὐ ἀλλοιόω , οὐδέ διαψεύδω , οὔτε ἐν ὁ εἰμί , οὔτε ἐν ὁ ἐπαγγέλλω · τοιοῦτος ὁ " πιστός ὁ καλός ἐγώ , ὅς καί ποιέω . " ἐν γάρ ὁ ποιέω ὁ ἐπαγγέλλω , πιστός εἰμί λαλέω . καί πάλιν ὁ ἀναλλοίωτος ὁ λέγω οὗτος σημαίνω , " εἰμί ἀπιστέω , " φημί , " ἐκεῖνος πιστός μένω . " Κύριλλος . ἀθρέω δέ ὅπως οὐ εἰς κατάκρισις ὁ ἁμαρτάνω γίγνομαι ἱερεύς , εἰς ὁ ἱλάσκομαι δέ μᾶλλον ὁ ἁμαρτία αὐτός . ὁ δέ γε ὁ πειρασμός καί ὁ θυσία , ὁποῖος εἄν εἰμί τρόπος ; διακαρτερέω φημί πειράζω , καί ὑπομένω σταυρός . πλήν ἑαυτοῦ ὁ υἱός ὡς ἄμωμον ἱερεῖον προσκομίζω ὁ πατήρ , ἵνα διά ὁ ἑαυτοῦ σάρξ βοηθέω ὁ κάμνω καί πειράω . εἷς γάρ προσφορά τελειόω εἰς ὁ διηνεκής ὁ ἁγίζω - μένος . Κύριλλος Γρής . ἐξιλάσκομαι δέ Χριστός ἥκιστος μέν ὑπέρ ἑαυτοῦ · καί ἀληθής ὁ λόγος , οὖον γάρ ποιέω ἁμαρτία , ὑπέρ ἐγώ δέ μᾶλλον · προστίθημι γάρ αὐτός ὁ θεός ἱλαστήριος διά πίστις . ἐν ὅς γάρ πάσχω αὐτός πειράω , δύναμαι ὁ πειράω βοηθέω . Χρυσόστομος . πάνυ ταπεινός οὗτος καί εὐτελής καί ἀνάξιος Θεός . περί ὁ σαρκόω μέντοι ἐνταῦθα φημί , καί πρός πληροφορία ὁ ἀκούω εἴρω , καί διά ὁ αὐτός ἀσθένεια . διά αὐτός φημί ὁ πείρω ἐάν πάσχω ἔρχομαι . οὐ ἀγνοέω οὖν ὁ πάθος ὁ ἡμέτερος . οὐ ὡς θεός μόνος οἶδα , ἀλλά καί ὡς ἄνθρωπος γιγνώσκω διά ὁ πείρω ὅς πειράζω · πάσχω πολύς , οἶδα συμπάσχω · καί ὅς γε ἀπαθής ὁ Θεός εἰμί , ἀλλά ὁ ὁ σάρκωσις ἐνταῦθα διηγέομαι , ὡς ἄν εἰμί λέγω , καί αὐτός ὁ σάρξ ὁ Χριστός πολύς δεινός πάσχω . οἶδα τίς εἰμί θλῖψις , οἶδα τίς εἰμί πειρασμός ὁ πάσχω οὐ κακός ἐγώ . καί γάρ καί αὐτός πάσχω . τίς οὖν εἰμί ὁ δύναμαι ὁ πειράω βοηθέω ; ὡς ἄν τις εἶπον μετά πολύς προθυμία ὄρεξις χείρ , συμπαθής εἰμί . ἐπεί γάρ βούλομαι μέγας τίς καί πλέω ἔχω ὁ ἐκ ἔθνος , δείκνυμι ἐν οὗτος πλέω ἔχω , ἔνθα οὐδείς καταβλάπτω ὁ ἐκ ἔθνος . ἐν ποῖος δή οὗτος ; ὅτι ἐκ αὐτός εἰμί ὁ σωτηρία ; ὅτι ἐκεῖνος ἐπιλαμβάνω πρῶτος , ὅτι ἐκεῖθεν ἀναλαμβάνω σάρξ . σπέρμα γάρ φημί Ἀβραάμ ἐπιλαμβάνω . τιμάω καί ὁ πατριάρχης διά οὗτος , ἀναμιμνήσκω αὐτός καί ὁ πρός αὐτός ἐπαγγελία ὁ λέγω , “ σύ καί ὁ σπέρμα σύ δίδωμι ὁ γῆ “ οὗτος . ” διά ὁ μικρός δείκνυμι ὁ ἐγγύτης , ὁ ἐκ εἷς εἰμί πᾶς . ἀλλά οὖον πολύς ἐκεῖνος ἐάν ἐγγύτης . ἔρχομαι πάλιν ἐπί οὗτος καί ἐνδιατρίβω λοιπός ὁ κατά σάρξ οἰκονομία , καί φημί , εἄν μέν καί αὐτός ὁ ἐθέλω γίγνομαι ἄνθρωπος , πολύς κηδεμονία καί ἀγάπη . νῦν δέ οὖον οὗτος μόνος εἰμί , ἀλλά καί ὁ ἀθάνατος ἀγαθός ὁ διά αὐτός ἐγώ παράγω · “ εἰς ὁ ἱλάσκομαι - “ σκῶ , ” γάρ φημί , “ ὁ ἁμαρτία ὁ λαός . ” διατί μή εἶπον ὁ οἰκέω ἀλλά ὁ λαός ; ὁ γάρ πᾶς ἁμαρτία ἀναφέρω , ὅτι τέως περί αὐτός εἰμί ὁ λόγος αὐτός , ἐπεί καί ὁ Ἄγγελος πρός ὁ Ἰωσήφ λέγω , “ καλέω ὁ ὄνομα αὐτός Ἰησοῦς · αὐτός “ γάρ σῴζω ὁ λαός αὐτός . οὗτος γάρ καί πρῶτος ἐσθίω γίγνομαι . καί διά οὗτος ἔρχομαι , ὥστε οὗτος σῴζω , καί τότε διά οὗτος ἐκεῖνος , εἰμί καί ἐναντίος γίγνομαι . οὗτος καί ὁ ἀπόστολος λέγω , “ σύ ἀνίστημι ὁ παῖς αὐτός ἀποστέλλω εὐλογέω “ σύ . ” καί πάλιν · “ ὁ λόγος ὁ σωτηρία σύ ἀποστέλλω . ” οὐκοῦν ὁ εὐγένεια ἐνταῦθα δείκνυμι ὁ Ἰουδαικός λέγω , “ εἰς ὁ “ ἱλάσκομαι ὁ ἁμαρτία ὁ λαός καί τέως μέν οὗτος φημί , ὅτι γάρ αὐτός εἰμί ὁ ὁ ἁμαρτία πᾶς ἀφίημι , δηλόω καί ἐν ὁ παραλυτικός καί ἐν ὁ βάπτισμα . ὁ δέ “ πειράω δύναμαι - “ ὁ βοηθέω , ταπεινός σφόδρα , πλήν οὐ ἔξω ὁ ὁ σάρκωσις μέτρον . ἔπειτα καί διά ὁ νηπιώδης ὁ ἀκούω εἴρω εἰς ψυχαγωγία ἐκεῖνος . ἐπεί γάρ φημί , πάσχω αὐτός εἰς ὁ οἰκέω σῶμα πειράω , πρόθυμος βοηθέω ὁ πειράζω - μένω . Θεοδώρητος . ὡσεί λέγω , πείρω μανθάνω τίς εἰμί ὁ πειρασμός περιπίπτω , καί αὐτοπαθής πειράζω ὁ ἀνθρώπειος φύσις ὁ ἀσθένεια , ἅτε δή καί κατά νόμος καί κατά χάρις πολιτεύω , ὁ πολεμέω ἐπικουρία ὀρέγω . καί οὗτος δέ κατά ὁ ἀνθρώπειος εἴρω . οὔτε γάρ ἀρχιερεύς ἐγώ ὡς θεός ἀλλά ὡς ἄνθρωπος · οὔτε ὡς θεός πάσχω , ἀλλά ὡς ἄνθρωπος · οὔτε διά ὁ πείρω μανθάνω ὁ ἡμέτερος , ἀλλά καί θεός καί δημιουργός γιγνώσκω πᾶς καλῶς . Χρυσόστομος . πλήν εἰμί περί ὁ πατήρ ὁ μή σαρκόω φημί ὁ γραφή , “ ἐκ ὁ οὐρανός διακύπτω ὁ Κύριος , ὁράω πᾶς “ ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , ” τουτέστιν ἀκριβῶς πᾶς καταμανθάνω . καί πάλιν , “ καταβαίνω ὁράω εἰμί κατά ὁ κραυγή αὐτός συντείνω - “ λείω , ” πολύς μᾶλλον περί ὁ Χριστός , ὁ καί πάθος ἐν σάρξ λέγω οὗτος . ἐπεί γάρ πολύς ὁ ἄνθρωπος ὁ πείρω πᾶς πιστός1 εἰμί νομίζω πρός γνῶσις , βούλομαι δείκνυμι ὅτι ὁ πάσχω οἶδα τίς πάσχω ὁ ἀνθρώπινος φύσις . Θεοδώρητος . οὕτως ὁ πρός ὁ Ἄγγελος παρεξέτασις συμπεραίνω , ὁ μείζων ὁ προφήτης Μωϋσῆς ὁ μέγας ἐκ παράλληλος τίθημι , ἵνα δείκνυμι ἤπειρος ὁ διάφορος , δείκνυμι κατά αὐτός καί ὁ διαθήκη καί ὁ ἐπαγγελία , καί μέν ὅς καί ὁ ἱερός ὁ μέσος . πάλιν δέ ὁ σύγκρισις παραίνεσις ἀναμίσγω , ἵνα μή δόξα ὥσπερ ἐξεπίτηδες οὗτος ποιέω , ἀλλά ὑπό τις ἀνάγκη ὠθέω . Χρυσόστομος . ὅταν δέ ὁ σάρξ ἐπιλαμβάνω ὁ Παῦλος , πᾶς ταπεινός φθέγγομαι οὐδείς δείδω . ὁράω γάρ λοιπός τίς φημί , ὅθεν , ἀδελφός ἅγιος , κλῆσις ἐπουράνιος μέτοχος , κατανοέω ὁ ἀπόστολος καί ἀρχιερεύς ὁ ὁμολογία ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός · πιστόν εἰμί ὁ ποιέω αὐτός , ὡς καί Μωϋσῆς ἐν ὅλος ὁ οἶκος αὐτός . Χρυσόστομος . Μέλλων αὐτός προτίθημι ὁ Μωϋσῆς , κατά σύγκρισις εἰς ὁ ἀρχιερωσύνη νόμος ὁ λόγος δέχομαι . οὖον γάρ μικρός περί μῶσις δόξα ἔχω ἅπας , καί προκαταβάλλω ἤδη ὁ σπέρμα ὁ ὑπεροχή . καί ἄρχω μέν ἀπό ὁ σάρξ , ἀνέρχομαι δέ εἰς ὁ θεότης , ἔνθα οὐκέτι σύγκρισις εἰμί . ἄρχω δέ ἀπό ὁ σάρξ τέως ὁ ἴσος τίθημι καί φημί · “ ὡς καί “ Μωϋσῆς ἐν ὅλος ὁ οἶκος αὐτός . ” καί οὖον παρά ὁ ἀρχή δείκνυμι ὁ ὑπεροχή , ἵνα μή ἀποπηδάω ὁ ἀκροατής , καί εὐθύς ἐμφράσσω ὁ ἀκοή . εἰμί γάρ καί πιστός εἰμί , ἀλλά ὅμως πολύς ἔτι ὁ σύνοιδα ἔχω πρός Μωϋσῆς . “ πιστόν εἰμί , ” φημί , “ ὁ “ ποιέω αὐτός . τίς ποιέω ; ἀπόστολος καί ἀρχιερεύς · οὐδείς γάρ ἐνταῦθα περί οὐσία φημί , οὐδέ περί ὁ θεότης , ἀλλά τέως περί ἀξίωμα ἀνθρώπινος · “ ὡς καί Μωϋσῆς ἐν ὅλος ὁ “ οἶκος αὐτός , ” τουτέστιν ἐν ὁ λαός ὅς ἐν ὁ ἱερός . ἐνταῦθα δέ ὁ ἐν ὁ οἶκος αὐτός φημί , ὡσανεί τις εἶπον περί ὁ ἐν ὁ οἰκίον , καθάπερ τίς ἐπίτροπος καί οἰκονόμος οἰκίον , οὕτως εἰμί ὁ Μωϋσῆς ἐν ὁ λαός . ὅτι γάρ οἶκος ὁ λαός φημί , ἐπάγω , “ ὅς οἶκος εἰμί ἐγώ , ” τουτέστιν ἐν τῆ κτίζω αὐτός εἰμί . Θεοδώρητος . πάλιν μέντοι ἀρχιερεύς καί ἀπόστολος αὐτός , ὡς ἄνθρωπος καλέω . εἰμί γάρ ὡς θεός ἀρχιερεύς εἰμί , καί πρό ὁ ἐνανθρώπησις οὗτος ἄν εἰμί . ὅτι δέ καί ἀπόστολος ὁ ὁμολογία ἐγώ μετά ὁ ἐνανθρώπησις γίγνομαι , ἐν ὁ πρός Γαλάτης διδάσκω · “ ὅτε γάρ ἔρχομαι , ” φημί , “ ὁ πλήρωμα ὁ χρόνος , Εξάς - “ πέστειλεν ὁ θεός ὁ υἱός αὐτός , γίγνομαι ἐκ γυνή , ” οὐ εἶπον ἀποστέλλω αὐτός γίγνομαι ἐκ γυνή , ἀλλά γίγνομαι ἐκ γυνή , ἀποστέλλω . ὡς εἰμί δῆλος ὅτι ὁ ενανθρωπίζω πρόσφορος ὁ ὁ ἀποστολή ὄνομα . ὁμολογία δέ ἐγώ ὁ πίστις καλέω . ποίησις δέ οὖον ὁ δημιουργία ἀλλά ὁ χειροτονία καλέω . πιστόν γάρ εἰμί φημί ὁ ποιέω αὐτός ἀρχιερεύς · εἶτα καί ὁ περί ὁ μῶσις ὑπό ὁ Θεός εἴρω ἀναμιμνήσκω , ὁ γάρ Θεός εἰμί φωνή , “ ἐν ὅλος ὁ οἶκος ἐγώ πιστός “ εἰμί , ” δείκνυμι ἐν ὁ ἑξῆς ὁ διάφορος καί ὁ ὑπεροχή . πλείων γάρ δόξα οὗτος παρά Μωϋσῆς ἀξιόω , κατά ὅσος πλείων τιμή ἔχω ὁ οἶκος ὁ κατασκευάζω αὐτός . Θεοδώρητος . ὅσος , φημί , ποίημα πρός ποιητής διαφορά , τοσοῦτος Μωϋσῆς πρός ὁ Χριστός . οὗτος γάρ καί ὁ ἑξῆς διδάσκω σαφής . Πᾶς γάρ οἶκος κατασκευάζω ὑπό τις · ὁ δέ πᾶς κατασκευάζω , Θεός . Χρυσόστομος . καί αὐτός φημί ὁ οἰκίον εἰμί , καί οὐ εἶπον , οὗτος μέν γάρ δοῦλος εἰμί , ἐκεῖνος δέ δεσπότης , ἀλλά οὗτος λανθάνω φαίνω . εἰμί γάρ οἶκος εἰμί ὁ λαός , καί αὐτός δέ ὁ λαός εἰμί , καί αὐτός ἄρα ὁ οἰκίον εἰμί . οὗτος καί ἐγώ ἔθος λέγω , ὁ Δεῖνα ὁ οἰκίον εἰμί ὁ ὁ Δεῖνος · ἐνταῦθα γάρ οἶκος , καί ὁ ναός λέγω · οὖον γάρ ὁ θεός αὐτός κατασκευάζω , ἀλλά ἄνθρωπος . ὁ δέ ποιέω αὐτός ὁ θεός , ὁ Μωϋσῆς φημί . καί ὅς πῶς δείκνυμι ὁ ὑπεροχή λανθάνω . “ πιστός , ” φημί , “ ἐν ὅλος ὁ οἶκος “ αὐτός . ” καί αὐτός εἰμί ὁ οἶκος , τουτέστι ὁ λαός . πλείων τιμή ἔχω ὁ ἔργον ὁ τεχνίτης ἀλλά καί ὁ οἶκος ὁ κατασκευάζω αὐτός . “ ὁ δέ πᾶς κατασκευάζω Θεός . ” ὁράω ὅτι οὖον περί ὁ ναός λέγω , ἀλλά περί πᾶς ὁ λαός . Θεοδώρητος . οἶδα μέντοι χρή , ὡς ὁ μέν ὑπεροχή ἀπό ὁ θεῖος δείκνυμι φύσις , πλείων δέ αὐτός ἀξιόω δόξα κατά ὁ ἀνθρώπειος εἴρω . ἐπεί γάρ καί θεός καί ἄνθρωπος ὁ δεσπότης Χριστός , ἀμφότερος δέ ὁ εἷς θεωρέω πρόσωπον , ἀνάγκη καί ὁ ταπεινός καί ὁ ὑψηλός περί αὐτός λέγω εἰς δήλωσις ὁ δύο φύσις . Κύριλλος . ἀλλά γάρ ὁ χριστομάχος ὁ ἐκ πανουργία εὕρημα πανταχόθεν ἑαυτοῦ συλλέγω εἰς ἐπικουρία , καί αὐτός ὁ θεῖος συκοφαντέω γραφεύς . καί δή φημί ὁ μακάριος Παῦλος ἀπόστολος καί ἀρχιερεύς καλέω ὁ Ἰησοῦς · ἀποστολή δέ φημί καί ἱερωσύνη , λειτουργία εἰμί τρόπος . καί γοῦν ἀποστέλλω μέν ὁ μαθητής , ἱερατεύω δέ Ἀαρών καί ὁ υἱός αὐτός . καί εἴπερ ἐν οὗτος εἰμί φημί ὁ ὁ υἱός μέτρον , πῶς ὁμοούσιος εἰμί δύναμαι ὁ Θεός καί πατήρ ; ὅς πολύς δυστροπία . απαπροσποιοω ὁ οἶδα ὁ ἀλήθεια , καί σκοπός αὐτός μηδείς ὑγιής φρονέω ὅς λέγω . ὁμολογέω γάρ μετά ἐγώ , ὅτι καί περ ὑπάρχω ἐν μορφή ὁ Θεός καί πατήρ ὁ υἱός , κενόω ἑαυτοῦ ἑκών , οὐ ἐπαινέω ὁ μετά σάρξ οἰκονομία μυστήριον . ἀκούω δέ ὁ ἀπόστολος λέγω , “ ἀρχιερεύς καί ἀπόστολος “ Ἰησοῦς , ” οὐ εἰσδέχομαι κατά νόος ὅτι γίγνομαι κατά ἐγώ ὁ μονογενής , ὀνομάζω τότε καί Ἰησοῦς , διά ὁ ὁ Ἄγγελος φωνή . τότε χρηματίζω καί ἀπόστολος καί ἱερεύς . οὐκοῦν ἢ ἀρνέομαι ἐναργής , ὅτι γίγνομαι σάρξ ὁ Λόγος , τουτέστιν ἄνθρωπος , ἐμψυχόω τε καί ἔννους σῶμα λαμβάνω , καί τότε πᾶς ὁ περί αὐτός γράφω περιάγω εἰς ὁ οἰκέω σκοπός . ὅς εἰμί φοβέω ὁ ἀρνέομαι ὁ μυστήριον , θαυμάζω μετά ἐγώ , ὁ διά ἐγώ ἐν ὁ κατά ἐγώ γίγνομαι , μένω δέ καί οὗτος εἰμί . τότε γάρ ὁ ὁ κένωσις πολυπραγμονέω μέτρον , ὁ αὐτός εὑρίσκω καί ἀπόστολος ἀνθρώπινος , καί κηρύσσω θεῖος παρά ὁ ἀποστέλλω . τίς γάρ κηρύσσω ὁ ἔθνος ὁ μακάριος μαθητής , καί οὗτος ὡς θεός ἀληθινός ; ἆρα οὐ ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς ὁ Χριστός ; οὐ ἀπόστολος διά ὁ ἀνθρώπινος ; οὐ αὐτός εἰμί θεός , ὅτι Λόγος εἰμί ὁ πατήρ ; πῶς αὐτός ἀρχιερεύς γίγνομαι θεωρέω ; ἆρα κατά ὁ Ἀαρών ; ἆρα κατά ὁ μῶσις νόμος , ὁ ἐκ ἀγέλη ἀμνός καταθύω ὁ Θεός ; τρυγών προσάγω καί περιστερά , καί σεμίδαλις ἔλαιον βραχύς ; καίτοι ὁ τοιοῦτος οὐδείς πράσσω ὁ Ἐμμανουήλ · ἱερατεύω γάρ ὑπέρ νόμος · αὐτός εἰμί ὁ θῦμα , ὁ ἀμνός ὁ ἀληθινός , ὁ αὐτός ὁ ἄμωμος τε καί Ἄκακος ἀρχιερεύς , οὐ ὑπέρ ἴδιος πλημμέλημα ἱερουργέω , κρατύς γάρ εἰμί ἁμαρτία ὡς θεός , ἀλλά ἵνα λύω ὁ ἁμαρτία ὁ κόσμος . γίγνομαι τοίνυν αὐτός ὁ ἴδιος προσροηρα ἱερουργός . οὖον γάρ ἐσθίω κοινός ἄνθρωπος ὁ ὑπέρ ὁ ὁ κόσμος ζωή θυσία προσφέρω . ῎Αλλως . τις φημί ὁ μακάριος Παῦλος , δοκιμάζω ἀκριβής . “ κατανοέω ὁ ἀπόστολος καί ἀρχιερεύς ὁ ὁμολο - “ γία ἐγώ . ” τουτέστι ὁ ῥῆμα ὁ πίστις ὅς κηρύσσω · τίς τοίνυν ιερουργώ ἑαυτοῦ καί ὁ πατήρ , “ πιστεύω γάρ εἰς εἷς “ θεός πατήρ παντοκράτωρ , πᾶς ὁράω τε καί ἀόρατος “ ποιητής , καί εἰς εἷς κύριος Ἰησοῦς Χριστός ὁ υἱός αὐτός . ” οὐκοῦν ὁ λέγω ὅτι γίγνομαι ἱερεύς , διά τε οὗτος σκανδαλίζω , διδάσκω ἐγώ ποῖος ἱερεύς ἑαυτοῦ ποιέω ὁ ἱερουργία , ἑαυτοῦ προσφέρω ὁ θυσία · ποῖος ἱερεύς ἐν ἴσος τάξις καί ἐν δόξα φαίνω ὁ παρά αὐτός δέχομαι ὁ λειτουργία . ἀλλά καίτοι γίγνομαι ἀρχιερεύς ὁ υἱός διά ὁ ἀνθρώπινος , ἑαυτοῦ προσκομίζω , καί διά ἑαυτοῦ ὁ πατήρ ὁ ὁμολογία ἐγώ , καί ἐν ὁ ὁ θεότης ὁράω θρόνος . καί πιστόω γράφω ὁ Παῦλος , “ κεφάλαιος δέ ἐπί ὁ εἴρω . τοιοῦτος ἔχω “ ἀρχιερεύς ὅς καθίζω ἐν δεξιός ὁ θρόνος ὁ μεγαλωσύνη ἐν “ ὁ οὐρανός ὁ ἅγιος λειτουργός , καί ὁ σκηνή ὁ εἴλω - “ νῆς ὅς πήγνυμι ὁ Κύριος καί οὐ ἄνθρωπος . ” οὐκοῦν ἱερατεύω μέν ἀνθρώπινος ὅτι γίγνομαι ἄνθρωπος , συνεδρεύω δέ θεῖος ὅτι μένω Λόγος . Ἀυανασίου κατά ἀρειανός . εἶδος ὅτι γράφω “ πιστόν “ εἰμί ὁ ποιέω αὐτός , ” ταράσσω πάλιν αὐτός νομίζω ὡς ἐπί πᾶς λέγω καί ἐπί αὐτός ὁ πιστόν , ὅτι πιστεύω ἐκδέχομαι ὁ πίστις ὁ μισθός , ὥρα δέ καί διά οὗτος πάλιν αὐτός ἐγκαλέω Μωϋσῆς μέν λέγω , “ θεός πιστός καί ἀληθινός · ” Παῦλος δέ γράφω , “ πιστός ὁ θεός , ὅς οὐ ἐάω σύ πείρω - “ θάω ὑπέρ ὅς δύναμαι . ” ἀλλά οὗτος λέγω ὁ ἅγιος , οὐ ἀνθρώπινος περί Θεός διανοέομαι , ἀλλά γιγνώσκω διπλόος εἰμί ὁ νόος ἐν ὁ γραφή ῥάπτω περί ὁ πιστός ὁ μέν ὡς πιστεύω , ὁ ἐσθίω , ὡς ἀξιόπιστος . καί ὁ μέν , ἐπί ἄνθρωπος · ὁ δέ , ἐπί Θεός ἁρμόζω . πιστός γοῦν ὁ Ἀβραάμ ὅτι ὁ λαλέω πιστεύω Θεός . πιστός δέ ὁ θεός , ὅτι καθώς ψάλλω Δαυίδ , πιστός εἰμί ἐν ὁ λόγος αὐτός ὁ Κύριος , καί ἀξιόπιστος , καί ἀδύνατος αὐτός ψεύδω . καί πιστός ὁ λόγος , ὅτι ὅς εἴρω ὀφείλω πιστεύω . ἀληθής γάρ εἰμί καί οὐ εἰμί ἄλλως . καί ὁ γράφω τοίνυν πιστόν εἰμί ὁ ποιέω αὐτός , οὖον πρός ἄλλος ἔχω ὁ ὁμοιότης , οὐδέ ὅτι πιστεύω εὐάρεστος γίγνομαι · ἀλλά ὅτι υἱός ἐάν ὁ ἀληθινός Θεός , πιστός εἰμί , καί αὐτός ὀφείλω πιστεύω ἐν οἱςστις ἄν λέγω καί ποιέω , αὐτός ἄτρεπτος Μένων καί μή ἀλλοιόω ἐν ὁ ἀνθρώπινος οἰκονομία καί ὁ ἔνσαρκος οἰκονομία καί ὁ ἔνσαρκος παρουσία . οὕτως μέν οὖν Ἄντις πρός ὁ ἀναίδεια χώρα , δύναμαι καί ἐκ μόνος ὁ “ ποιέω ” λέξις διελέγχω αὐτός πλανάω καί νομίζω ποίημα εἰμί ὁ ὁ Θεός Λόγος . ἐπεί δέ καί ὁ διάνοια ὁ γράφω εἰμί ὀρθός δείκνυμι ὁ “ ποιέω ” λέξις πότε καί πρός τίς λέγω σημαίνω , ἀναγκαῖος καί ἐκ αὐτός δείκνυμι ὁ αἱρετικός ὁ ἀλογία , ἐάν μάλιστα ἐνταῦθα ὁ καιρός καί ὁ χρεία λαμβάνω . οὖον τοίνυν ὁ πρό ὁ κτίσις διηγέομαι ὁ ἀπόστολος οὗτος εἴρω , ἀλλά ὅτε ὁ Λόγος σάρξ γίγνομαι . “ κατανοέω ” γάρ φημί , ” ὁ ἀπόστολος καί ἀρχιερεύς “ ὁ ὁμολογία ἐγώ Ἰησοῦς , πιστόν εἰμί ὁ ποιέω αὐτός . ” πότε οὖν ἀποστέλλω , ἢ ὁπηνίκα ὁ ἡμέτερος ἐνδύω σάρξ ; πότε δέ ἀρχιερεύς ὁ ὁμολογία ἐγώ γίγνομαι , ἢ ὅτε προσφέρω ἑαυτοῦ ὑπέρ ἐγώ , ἐγείρω ἐκ νεκρός ὁ σῶμα ; καί νῦν αὐτός ὁ προσέρχομαι αὐτός ὁ πίστις προάγω , καί προσφέρω ὁ πατήρ , λυτρόω πᾶς , καί ὑπέρ πᾶς ἱλάσκομαι ὁ πρός ὁ Θεός ; οὖον ὁ οὐσία ἄρα ὁ Λόγος , οὐδέ ὁ ἐκ ὁ πατήρ αὖος - ὁ φύσις , γέννησις σημαίνω ἐθέλω ὁ ἀπόστολος εἴρω , “ πιστόν “ εἰμί ὁ ποιέω αὐτός , ” μή γίγνομαι · ποιέω , γάρ εἰμί ὁ λόγος , οὖον ποιέω αὐτός , ἀλλά ὁ εἰς ἄνθρωπος αὐτός κάθοδος καί ἀρχιερωσύνη γίγνομαι , ὅς καλῶς ἄν τις ὁράω ἐκ ὁ κατά ὁ νόμος καί ὁ Ἀαρών ἱστορία · οὕτως ὁ Ἀαρών οὖον γίγνομαι ἀρχιερεύς , ἀλλά καί ἄνθρωπος καί μετά χρόνος , ὅτε ὁ θεός ἐθέλω , γίγνομαι ἀρχιερεύς , καί γίγνομαι οὐ ἁπλόος , οὐδέ ἐκ ὁ συνήθης ἱμάτιον γνωρίζω , ἀλλά ἐπενδύνω ὁ ἐπωμίς , ὁ λογεῖον , ὁ ποδήρης , ὁ ὁ γυνή μέν ἐργάζομαι πρόσταξις ὁ Θεός · ἐν οὗτος δέ εἰσέρχομαι εἰς ὁ ἅγιος , ὁ ὑπέρ ὁ λαός θυσία προσφέρω , καί ἐν οὗτος ὥσπερ μεσιτεύω ὁ ὀπτασία ὁ Θεός καί ὁ ὁ ἄνθρωπος θυσία . οὕτως τοίνυν καί ὁ Κύριος , ἐν ἀρχή μέν εἰμί ὁ Λόγος , ὅτε δέ ἐθέλω ὁ πατήρ ὑπέρ πᾶς λύτρον δίδωμι , καί πᾶς χαρίζομαι , τότε δή ὁ Λόγος ὡς Ἀαρών ὁ ποδήρης , οὗτος καί αὐτός λαμβάνω ὁ ἀπό γῆ σάρξ · Μαρία ἀντί ὁ ἀνεργάτου γῆ ἔχω μήτηρ ὁ σῶμα , ἵνα ἔχω ὁ προσφέρω , αὐτός ὡς ἀρχιερεύς ἑαυτοῦ προσφέρω ὁ πατήρ , καί ὁ ἴδιος αἷμα πᾶς ἐγώ ἀπό ὁ ἁμαρτία καθαρίζω , καί ἀπό ὁ νεκρός ἀνίστημι . οὗτος γάρ αὖος ὁ παλαιός σκιά . καί ὅσπερ ἔρχομαι ποιέω ὁ σωτήρ , οὗτος κατά ὁ νόμος σκιαγραφέω ὁ Ἀαρών . ὁ αὐτός γάρ ἐάν οὐ ἀλλάσσω περιτίθημι ὁ ἱερατικός ἐσθής , ἀλλά Μένων ὁ αὐτός , καλύπτω μόνος . καί εἰμί λέγω2 τις ὁράω αὐτός προσφέρω , ἰδού γίγνομαι σήμερον ὁ ἀαρών ἀρχιερεύς , οὐ σημαίνω αὐτός ἄνθρωπος τότε γίγνομαι , εἰμί γάρ καί πρό ὁ ἀρχιερεύς γίγνομαι ἄνθρωπος , ἀλλά ὅτι ὁ λειτουργία ποιέω ἀρχιερεύς περιτίθημι ὁ ποιέω καί κατασκευάζω ἱμάτιον ὁ ἱερατεία · ὁ αὐτός τρόπος καί ἐπί ὁ κύριος δυνατός εἰμί καλῶς νοέω , ὡς οὐ ἄλλως γίγνομαι ὁ σάρξ λαμβάνω , ἀλλά ὁ αὐτός εἰμί , καλύπτω οὗτος . καί ὁ γίγνομαι καί ὁ ποιέω , οὐ ὅτι ὁ Λόγος ὅς Λόγος εἰμί , ποιέω νοέω θέμις , ἀλλά ὅτι Λόγος ἐάν δημιουργός , ὕστερος ποιέω ἀρχιερεύς , ἐνδύω σῶμα ὁ γεννητός καί ποιητός , ὅσπερ καί προσφέρω ὑπέρ ἀμάω δύναμαι . διό καί λέγω ποιέω . τίς γοῦν εἶδον ὁ κύριος ἄνθρωπος περιπατέω , καί θεός ἐκ ὁ ἔργον δείκνυμι , οὐ ἄν ἐρωτάω , τίς ποιέω οὗτος ἄνθρωπος , καί ἀποστέλλω ἐγώ ἀρχιερεύς ; ὁ δέ τοιοῦτος διάνοια καί ὁ καιρός καί ὁ πρόσωπον , αὐτός ὁ ἀπόστολος ὁ καί γράφω “ πιστόν εἰμί ὁ ποιέω “ αὐτός , ” δηλόω μᾶλλον ἱκανός εἰμί . εἶπον γάρ ὅτι παρπλησίως ἐγώ μετέχω αἷμα καί σάρξ , καί σπέρμα Ἀβραάμ ἐπιλαμβάνω , μετά οὗτος ἐπάγω , ὅτι ἀπόστολος γίγνομαι καί ἀρχιερεύς . οὐκοῦν εἰκότως ὁ σωματικός ὁ Λόγος παρουσία διηγέομαι , φημί “ ἀπόστολος καί πιστόν εἰμί ὁ ποιέω “ αὐτός · ” δείκνυμι ὅτι καί ἄνθρωπος γίγνομαι Ἰησοῦς Χριστός χθές καί σήμερον ὁ αὐτός καί εἰς ὁ αἰών , ἀναλλοίωτος εἰμί . Διὸ καί ὡς περί ὁ ἐνανθρώπησις αὐτός , διά ὁ αρχιειρω - σύνειμι μνημονεύω γράφω οὐτάω πάλιν οὐ σιωπάω μακρός , ἀλλά εὐθύς , περί ὁ θεότης αὐτός μνημονεύω πανταχοῦ ὁ ἀσφάλεια γίγνομαι , ἔνθα μάλιστα ὁ ταπεινός ὀνομάζω , ἐν εὐθύς αὐτός ὁ ὑψηλότης καί ὁ πατρικός μεγαλειότητα γιγνώσκω . φημί γοῦν ὅτι ὁ μέν Μωϋσῆς θεράπων , ὁ δέ Χριστός υἱός · ἐκεῖνος μέν πιστός εἰς ὁ οἶκος , οὗτος δέ ἐπί ὁ οἶκος · ὡς αὐτός αὐτός κατασκευάζω , καί Κύριος αὐτός καί δημιουργός ὑπάρχω , καί ὡς θεός ἁγίζω αὐτός . ὁ μέν γάρ Μωσῆς , ἄνθρωπος φύσις ἐάν , πιστός γίγνομαι · πιστεύω ὁ διά ὁ λόγος λαλέω αὐτός Θεός · ὁ δέ Λόγος , οὐ ὥσπερ τις ὁ γενητός εἰμί ἐν σῶμα , οὐδέ ὡς κτίσμα ἐν κτίσμα , ἀλλά θεός ἐν σάρξ , καί δημιουργός καί κατασκευαστής ἐν ὁ κατασκευάζω ὑπό αὐτός . καί ὁ μέν ἄνθρωπος ἕνεκα ὁ εἰμί καί ὑφίστημι σάρξ περιβάλλω , ὁ δέ ὁ Θεός Λόγος ἕνεκα ὁ ἁγίζω ὁ σάρξ γίγνομαι ἄνθρωπος καί Κύριος ἐάν , ἐν ὁ μορφή ὁ δοῦλος εἰμί . δοῦλος γάρ ὁ Λόγος πᾶς ὁ κτίσις διά αὐτός γίγνομαι καί ποιέω . ἐκ δέ οὗτος συνίστημι ὅτι καί ὁ λέγω παρά ὁ ἀπόστολος “ ποιέω , ” οὖον ποιέω δείκνυμι ὁ Λόγος , ἀλλά ὅσπερ λαμβάνω ὅμοιος ἐγώ σῶμα · διό καί ἀδελφός ἐγώ χρηματίζω γίγνομαι . εἰμί δέ δείκνυμι ὅτι κἀν ἐπί αὐτός ὁ Λόγος τίς λέγω ὁ “ ποιέω , ἀντί ὁ γεννάω λέγω , ποῖος ἄρα παρεξευρίσκω ἐπίνοια εἰς οὗτος δύναμαι , ὅπου γε πανταχόθεν ὁ λόγος ὁ ῥητός διακαθαίρω , δείκνυμι μή εἰμί ποίημα ὁ υἱός , ἀλλά ὁ μέν οὐσία γέννημα ὁ πατήρ , ὁ δέ οἰκονομία , κατά εὐδοκία ὁ πατήρ ποιέω διά ἐγώ ἄνθρωπος . Κύριλλος Θησαυρικός ἀλκή . δείκνυμι τοίνυν ὅτι οὖον ὁ Λόγος φύσις ὁ ἀπόστολος ἐξηγέομαι τοιοῦτος φημί , ἀλλά μετά ὁ ὁ σάρξ οἰκονομία · ποτός γάρ γίγνομαι ἀρχιερεύς καί ἀπόστολος ὁ ὁμολογία ἐγώ καί πιστός ὁ ποιέω αὐτός , ὅς ὅτε διά ἐγώ καί ὑπέρ ἐγώ γίγνομαι ἄνθρωπος ; τότε ὁ ποιέω - Σαντί αὐτός ὡς ἄνθρωπος καί πιστός γίγνομαι , πληρόω αὐτός ὁ ἔργον καθάπερ αὐτός λέγω · τότε γίγνομαι ἀπόστολος ὑπέρ ἐγώ καί διά ἐγώ ἀποστέλλω · τότε γίγνομαι ὁ ὁμολογία ἐγώ ἀρχιερεύς προσφέρω ὁ πίστις ἐγώ ὁ ὁμολογία ὁ πατήρ , καί ὁ ἴδιος σῶμα καθάπερ τίς θῦμα προσάγω ἄμωμον , ἵνα πᾶς ἐγώ διά αὐτός καθαρίζω . ἄν τοίνυν λέγω περί αὐτός ὁ υἱός ὅτι γίγνομαι πιστός , καί ἀπόστολος καί ἀρχιερεύς , μή κατά ὁ οὐσία αὐτός φέρω ὁ ῥῆμα , ἀλλά κατά ὁ ὁ πρᾶγμα ποιότης · ἐπεί καί Παῦλος ἄνθρωπος εἰμί , καί ὑπάρχω ἤδη , γίγνομαι ἀπόστολος , καί Μωσῆς ὡσαύτως γίγνομαι πιστός ἐν ὅλος ὁ οἶκος αὐτός , καί Ἀαρών ὡσαύτως γίγνομαι ἀρχιερεύς ἐν ἑαυτοῦ , καί πάλιν ὁ Σωτήρ μορφόω . ὅς περ γάρ τρόπος ὁ Ἀαρών , οὐ γεννάω μέν ἀρχιερεύς , πολύς δέ ὕστερος χρόνος οὗτος γίγνομαι , ὁ ποδήρης περιβάλλω , καί ὁ ἐπωμίς , καί ὁ ἄλλος ὁ ἱερατικός ἐσθής σχῆμα , ὅσπερ εἄν ἔργον γυνή ’τον αὐτός δή τρόπος καί ἐπί Χριστός . εἰμί μέν γάρ ὁ Λόγος ἐν ἀρχή , πολύς δέ ὕστερος χρόνος γίγνομαι ὑπέρ ἐγώ ἀρχιερεύς , ὥσπερ τις ποδήρης , ὁ ἐκ γυνή ἄνθρωπος ἤτοι ναός ἀναλαμβάνω , ἵνα ὁ ἴδιος αἷμα καθαρίζω ὁ λαός , ἑαυτοῦ προσφέρω ὡς ἀμνός ἄμωμον ὁ Θεός · “ οὖον γάρ ποιέω ἁμαρτία , οὐδέ εὑρίσκω δόλος ἐν ὁ “ στόμα αὐτός . ” Γρηγόριος Νύσσος κατά Εὐνόμιος . ὥσπερ ἐνταῦθα ὁ ἴδιος αἷμα περί ὁ ἁμαρτία ἐγώ ἱερατικός ἱλεόω ἀρχιερεύς κατονομάζω ὁ Παῦλος ὁ κύριος , οὖον ὁ πρῶτος ὁ μονογενής ὑπόστασις διά ὁ “ ποιέω ” λέξις καταγγέλλω , ἀλλά ὁ συνήθης ἐπί ὁ ὁ ἱερός ἀνάδειξις ὀνομάζω χάρις παρίστημι ἐθέλω , φημί ὁ “ ποιέω · ” Ἰησοῦς γάρ , καθώς φημί Ζαχαρίας , ὁ ἱερεύς ὁ μέγας , ὁ ὁ ἴδιος ἀμνός , τουτέστι ὁ ἴδιος σῶμα ὑπέρ ὁ κοσμικός ἁμαρτία ἱερουργέω , ὁ διά ὁ παίω ὁ κοινωνέω σάρξ καί αἷμα καί αὐτός παραπλήσιος συμμετέχω ὁ αἷμα , οὖον καθό εἰμί ἐν ἀρχή , ἀλλά καθό κενόω ἑαυτοῦ ἐν ὁ ὁ δοῦλος μορφή , καί προσάγω προσφορά καί θυσία ὑπέρ ἐγώ , οὗτος γίγνομαι ἱερεύς πολύς ὕστερος γενεά κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ . Κύριλλος Θησαυρικός λβ' . ἀλλά ἀκούω ὁ Χριστομά - χοῦς , ὅτι ὁ μακάριος ἀπόστολος οὐ ἐν ἴσος μέτρον ὁ ποιέω ὁ ποιέω τιμάω δήω ἐκδιδάσκω , δῆλος ἄν εἰμί δήπουθεν οὐ ἐπιτρέπω ἐν ποίημα κατατάσσω ὁ υἱός . “ πλείων “ γάρ , ” φημί , “ τιμή ἔχω ὁ οἶκος ὁ κατασκευάζω αὐτός . ” καί τίς ὁ ὅδε ὁ σύμπας τεχνάομαι , λέγω πάλιν αὐτός περί ὁ υἱός , ὅτι διά αὐτός κτίζω ὁ πᾶς , ὁ ὁρατός καί “ ὁ ἀόρατος . ” πῶς οὖν ἐν ποίημα ὁ ποιητής ; καί εἰμί ἐν ὁ πᾶς καί αὐτός ὁ χρόνος εἰμί καί εἷς ὁ πᾶς · εἰμί δέ πρό πᾶς αὐτός δηλονότι καί ὁ χρόνος πρέσβυς ὁ υἱός . “ Ζεύς “ αὐτός , ” γάρ φημί , “ ποιέω ὁ αἰών . ” πῶς οὖν ὁ πρό αἰών ἐν ὁ ἐν χρόνος γίγνομαι συναριθμέω ; ἐπεί καί πᾶς ὅσπερ ἄν εἰμί ποιέω ὡς ἐν γένεσις , οὗτος πάντως εἰμί καί ἐν χρόνος ὁ εἰμί ἄρχω , εἴπερ μόνος σῴζω ὁ ἀίδιος ὁ θεῖος καί ἀκήρατος φύσις . καί Μωσῆς μέν πιστός ἐν ὅλος ὁ οἶκος αὐτός , ὡς θεράπων , εἰς μαρτύριον ὁ λαλέω · Χριστός δέ ὡς υἱός ἐπί ὁ οἶκος αὐτός , ὅς οἶκος εἰμί ἐγώ ἐάν περ ὁ παρρησία καί ὁ καύχημα ὁ ἐλπίς μέχρι τέλος βέβαιος κατέχω . Χρυσόστομος . ἐρῶ ἀδελφός κλῆσις οὐράνιος μέτοχος , καί παιδεύω μηδείς ἐνταῦθα ζητέω , εἰμί ἐκεῖ καλέω , ἐκεῖ ὁ μισθός , ἐκεῖ ὁ ἀνταπόδοσις . εἶτα προτρέπω κατανοέω Χριστός πιστόν εἰμί ὁ ποιέω αὐτός ἀρχιερεύς , τουτέστιν εὐνοϊκός , προΐστημι ὁ αὐτός , οὐ ἐάω φέρω ἁπλόος , καί μονονού φημί , γιγνώσκω τίς εἰμί ἀρχιερεύς καί ποδαπὸς , καί οὖον δήω παραμυθία ἕτερος οὐδέ παράκλησις · καί ἀρχιερεύς καλέω αὐτός ὁ πίστις ἐγώ , καί ἀπόστολος διά ὁ ἀποστέλλω ὑπέρ ἐγώ , ὑπερτίθημι νῦν αὐτός ὁ μῶσις , τοσοῦτος δείκνυμι ὁ ὑπεροχή , ὅσος υἱός πρός δοῦλος . γνησιότης δέ πάλιν διά ὁ υἱός προσηγορία αἰνίσσομαι . ὁράω πῶς ποίημα καί ποιητής διίστημι , πῶς δοῦλος καί υἱός · ἐκεῖνος μέν φημί , εἰς ὁ πατρῷος ὡς δεσπότης εἰσέρχομαι , οὗτος δέ ὡς δοῦλος . καί οὗτος φημί λαός ἐγχειρίζω , καθάπερ ἐκεῖνος προστασία λαός , ἀλλά μείζων καί ἐπί μείζων . καί ὁ μέν , ὡς θεράπων , ὁ δέ , ὡς υἱός . ὁ μέν γάρ ἀλλότριος κήδω , οὗτος δέ ὁ αὐτός . εἶτα προτρέπω πάλιν αὐτός ἵστημι γενναῖος , καί μή καταπίπτω · οἶκος γάρ , φημί , εἰμί ὁ Θεός , ὅσπερ εἰμί Μωϋσῆς , ἐάν ὁ καύχημα τέλος φυλάσσω . ὁ μέν ὅς ἄλγος φημί ἐν ὁ πειρασμός καί καταπίπτω , οὖον καυχάομαι · ὁ αἰσχύνω , ὁ κρύπτω , παρρησία οὐ ἔχω , ὁ ἄλυς , οὖον καυχάομαι · οὖον μήv ἀλλά καί ἐγκωμιάζω αὐτός . εἶπον γάρ “ ἐάν βέβαιος κατέχω ὁ παρρησία , δείκνυμι ὅτι ἄρχω . δεῖ δέ ὁ τέλος , καί οὐ ἁπλόος εἰμί , ἀλλά βέβαιος ἔχω ὁ ἐλπίς , οὖον πληροφορία πίστις , μή σαλεύω ὑπό ὁ πειρασμός . καλῶς εἶπον “ ὁ καύχημα ὁ ἐλπίς · ” ἐπεί γάρ πᾶς ἐν ἐλπίς εἰμί ὁ ἀγαθός , οὗτος δέ αὐτός δεῖ καταχέω ὡς ἤδη καυχάομαι ἐπιγίγνομαι , διά οὗτος φημί “ ὁ καύχημα ὁ “ ἐλπίς . ” ὁ γάρ ἐλπίς σῴζω . οὐκοῦν μή ἀσχάλλω ἐπί ὁ πάρειμι , μηδέ ἤδη ζητέω ὁ μετά οὗτος ἐπαγγέλλω . Ἐλπὶς γάρ βλέπω , οὐ εἰμί ἐλπίς · ἐπεί γάρ μέγας εἰμί ὁ ἀγαθός , ἐνταῦθα λαμβάνω αὐτός οὖον δύναμαι , ἐν ὁ ἐπικηρος οὗτος βίος . τίς οὖν ἕνεκα καί προεῖπον ἐγώ ; οὖον μέλλω αὐτός ἐνταῦθα δίδωμι , ἵνα ὁ ἐπαγγελία ὁ ψυχή ἀνακτάομαι . τίς δέ εἰμί “ εἰς μαρτύριον ὁ λαλέω ; τουτέστιν ἵνα εἰμί μάρτυς ὅταν ἀναισχυντέω αὐτός . τίς λέγω ; μαρτυρία ἄνθρωπος λαμβάνω ὁ Θεός ; καί πάνυ . εἰμί γάρ οὐρανός μαρτύρομαι καί γῆ , καί βουνός , λέγω διά ὁ προφήτης , “ ἀκούω οὐρανός , καί ἐνωτίζομαι “ ὁ γῆ , ὅτι Κύριος λαλέω , ” καί “ ἀκούω φάραγξ , θεμέλιος “ ὁ γῆ , ὅτι κρίσις ὁ κύριος πρός ὁ λαός αὐτός , ” πολύς μᾶλλον ἄνθρωπος . θεοδωριος . σύ δέ ἐγώ ἐπισημαίνω , ὅτι ἀπό ὁ γραφεύς ὁ ὄνομα τίθημι . καί γάρ ὁ Μωϋσῆς θεράπων καλέω ὁ Θεός . “ Μωϋσῆς , ” γάρ φημί , “ ὁ θεράπων ἐγώ τίνω - “ λευτηκω , ” καί πάλιν , “ οὐ οὕτως ὡς ὁ θεράπων ἐγώ Μωϋσῆς . ” καί αὐτός δέ ὁ δεσπότης Χριστός υἱός ὁ παλαιός καλέω γραφεύς . “ τίς ὄνομα αὐτός , ὅς τίς ὄνομα ὁ υἱός αὐτός ; ” καί “ υἱός ἐγώ εἰμί “ σύ , ἐγώ σήμερον γεννάω σύ . ” γιγνώσκω τοίνυν φημί οὗτος ἐκεῖνος ὁ μέσος . ὁ μέν γάρ θεράπων , ὁ δέ υἱός , καί ἐκεῖνος μέν πιστός καλέω , ἵνα δείκνυμι ἀξιόχρεως νομοθέτης . οὗτος γάρ εἶπον εἰς μαρτύριον ὁ λαλέω . ὁ δέ Χριστός , ὡς υἱός καλέω πιστός . εἰμί δέ εὐτέλεια ὅδε ὁ προσηγορία ὁ αἱρετικός σημαντικός εἰμί νομίζω , ἀκούω ὁ ἀπόστολος περί ὁ Θεός καί πατήρ λέγω . “ πιστός ὁ θεός , διά ὅς καλέω εἰς “ κοινωνία ὁ υἱός αὐτός · ” καί ὁ Δαυίδ , “ πιστός Κύριος ἐν “ πᾶς ὁ λόγος αὐτός . καί πάλιν · “ καί ὁ μάρτυς ἐν οὐρανός “ πιστός . καί ὁ Μωσῆς δέ οὗτος λέγω · “ θεός πιστός , καί οὐ “ εἰμί ἀδικία ἐν αὐτός . ” οἶκος δέ ὁ Θεός καλέω ὁ πιστεύω κατά ὁ προφητεία ὁ λέγω , “ ἐνοικέω ἐν αὐτός “ καί ἐμπεριπατέω . ” οὗτος δέ φημί ἀπολαύω ὁ τιμή , ἐάν ὁ παρρησία ὅς τυγχάνω , καί ὁ ἀξιέραστος ἐλπίς διά ὁ ὁ ἀρετή κατόρθωμα διατηρέω . Κύριλλος Θησαυρικός λβ΄ . ἀκούω δέ πάλιν Ἀρειανός , ὡς ὁ θεῖος Παῦλος ἀπό ὁ ὄνομα καί ὁ ἀποτέλεσμα ὁ ὑπεροχή ποιέω ὁ σύγκρισις , καί ὁ οὐσιώδης , ἐν οὕτως εἶπον , ποιότης ὁ διαφορά δείκνυμι , ὅς ἔχω Χριστός καί πρός Μωσῆς , καί διά αὐτός πρός πᾶς ὁ ποιέω . τρέχω γάρ ὁ λόγος εἰς οὗτος ὁ συμπέρασμα . εἰμί τοίνυν ὁ μέν , ὡς θεράπων καί ὑπό ζυγόν δουλεία καί δοῦλος , ὁ δέ ὡς υἱός καί κατά φύσις ἐλεύθερος ὡς θεός , καί ὁ μέν ὡς οἰκέτης ἐν ὁ οἶκος πιστός , ὁ δέ ὡς κληρονόμος , οὐ ἐν ὁ οἶκος ἀλλά ἐπί ὁ οἶκος αὐτός , τουτέστιν ἐγώ . καί ὁ μέν ἐν ὁ κατασκευάζω , καί ἐν ποίημα , ὁ δέ ὁ ὅλος κατασκευαστής . πῶς ὁ θεός ἀληθινός ἀνενδοίαστος εἰμί ; πῶς δέ εἰμί ὁμογενής , ὁ τοσοῦτος αὐτός διαφέρω ; ὁ δέ Μωσῆς μήτε ὁμογενής ὑπάρχω γενητός εἰμί φύσις , μήτε μή , ἄλλως ὁμόδουλος , οὐ ἄν ἕτερος τις κατά ὁ ὁ φύσις λόγος ὡς ὁμοφυής συντάσσω . πρός γάρ ὁ ποιέω καί οὖον πρός Μωσῆς πάντως ὁ σύγκρισις , εἰμί καί ὁ μῶσις πρόσωπον ἐπί ὁ πάρειμι ἐξετάζω . ἔτι εἰμί ὁ Θεός εἰμί ὁ ἐν προφήτης εἶπον , “ ἐνοικέω ἐν αὐτός καί ἐμπεριπατέω καί εἰμί αὐτός “ θεός , καί αὐτός εἰμί ἐγώ λαός , ” πῶς νῦν ἐγώ οἶκος εἰμί ὁ υἱός , εἴπερ μή εἰμί φύσις Θεός ; ἀλλά εὔχομαι , καθά φημί ὁ Παῦλος , κατοικέω ὁ Χριστός εἰς ὁ εἴδομαι ἄνθρωπος , καί οἶκος ὁ Θεός εἰμί τε καί χρηματίζω . θεός ἄρα ὁ Χριστός . εἰμί δέ οὗτος , οὖον ποίημα . ἀλλά οὗτος μέν πρός ὁ χριστομαχος . Χρυσόστομος . ὁ μέν ὅς Παῦλος διαλέγω περί καί εἶπον ὅτι “ οἶκος αὐτός εἰμί , ἐάν ὁ ἐλπίς βέβαιος κατά - “ ἔχω , ” δείκνυμι λοιπός ὅτι βεβαίως χρή προσδοκάω , καί οὗτος πιστόω ἀπό ὁ γραφεύς . προσέχω δέ , δύσκολος γάρ πως αὐτός φράζω . διό χρή ὁ παρά ἐγώ εἶπον καί σύντομος ὁ πᾶς σύ ὑπόθεσις διδάσκω , οὕτως ἐπαφίημι ὁ λόγος ὁ γράφω · οὐκέτι γάρ ἐγώ δήω , ἐάν ὁ ἀποστολικός σκοπός μανθάνω . περί ἐλπίς εἰμί αὐτός ὁ λόγος , καί ὅτι χρή ἐλπίζω ὁ μέλλω , καί ὅτι εἰμί ὁ ἐνταῦθα πονέω , μισθός τις καί καρπός1 καί ἀνάπαυσις . οὗτος οὖν ἀπό ὁ προφήτης δείκνυμι , καί τίς φημί ; Διὸ καθώς λέγω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , σήμερον , ἐάν ὁ φωνή αὐτός ἀκούω , μή σκληρύνω ὁ Καρδία σύ , ὡς ἐν ὁ παραπικρασμός , ἐν ὁ ἡμέρα ὁ πειρασμός ἐν ὁ ἐρῆμος , ὅς πειράω ἐγώ ὁ πατήρ σύ , δοκιμάζω ἐγώ καί εἶδον ὁ ἔργον ἐγώ τεσσαράκοντα ἔτος . διό προσοχθίζω τῆ γενεά ἐκεῖνος , καί εἶπον , ἀεί πλανάω τῆ Καρδία · αὐτός δέ οὐ γιγνώσκω ὁ ὁδός ἐγώ · ὡς ὄμνυμι ἐν ὀργή ἐγώ , εἰμί εἰσέρχομαι εἰς ὁ κατάπαυσις ἐγώ . θεοδωριος . ἐπεί ὁ ἐλπίς μιμνήσκω , Ἐλπὶς δέ οὐ εἰμί Ἐλπὶς , ὅς γάρ βλέπω τις , τίς καί ἐλπίζω ; ὑπισχνέομαι δέ ἐγώ ὁ δεσπότης ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός , σύγκρισις πάλιν ποιέω ὁ Ἰουδαῖος δίδωμι , καί ὁ ἐγώ ἐπαγγέλλω . καί τίθημι μέν ὁ μαρτυρία δειδίσσομαι δῆθεν αὐτός , ἵνα φυλάσσω διά σπουδή ὁ δίδωμι ἐλπίς . πλήν ἕτερος κατασκευάζω ἀνύποπτος πάλιν μεθοδεύω ὁ λόγος , ἐπιμένω δέ ὁ παραίνεσις . Χρυσόστομος . τρεῖς μέν ὅς φημί κατάπαυσις εἰμί , ὁ ὁ σάββατον , ἐν ἧ ὁ θεός καταπαύω ἀπό πᾶς ὁ ἔργον αὐτός · δύο ὁ ὁ Παλαιστίνη εἰς εἄν εἰσέρχομαι ὁ Ἰουδαῖος , μέλλω ἀναπαύω ἀπό ὁ πολύς ταλαιπωρία καί ὁ πόνος · τρίτος , ὁ εἰμί ἀνάπαυσις ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός , ὅς ὁ τυγχάνω ἀναπαύω εἰμί ὁ πόνος καί ὁ μόχθος . ὁ τρεῖς τοίνυν ἐνταῦθα μιμνήσκω , καί τίς ἕνεκα περί ὁ εἷς διαλέγω ὁ τρεῖς μνημονεύω ; ἵνα δείκνυμι ὁ προφήτης περί οὗτος λέγω . περί μέν γάρ ὁ πρῶτος , οὐ εἶπον φημί , πῶς γάρ ὁ πάλαι γίγνομαι ; ἀλλά οὐδέ περί ὁ δύο ὁ ἐν Παλαιστίνη . ἴνη . πῶς γάρ ; “ οὖον γάρ εἰσέρχομαι , ” φημί , “ εἰς ὁ κατάπαυσις ἐγώ . ” λείπω δή ὁ τρίτος εἰμί οὗτος λοιπός . ἀναγκαῖος δέ καί ὁ ἱστορία ἀναπτύσσω , ὥστε Σαφός - στερέω ποιέω ’τον λόγος . ἐπεί γάρ ἀπό ὁ Αἴγυπτος ἐξέρχομαι Ἑβραῖος , πολύς ὁδός διανύω , καί μυρίος ὁ ὁ Θεός δύναμις λαμβάνω τεκμήριον , ἐν τε ὁ Αἴγυπτος , ἐν τε ὁ ἐρυθρός , ἐν τε ὁ ἐρῆμος , βουλεύω πέμπω κατάσκοπος ὁ διασκέπτομαι ὁ φύσις ὁ ἐπαγγέλλω γῆ · ὁ δέ ἀπέρχομαι επά - νῆλθον , ὁ μέν χώρα θαυμάζω , καί γενναῖος καρπός εὔφορος εἰμί λέγω · ἄνθρωπος μέν ὅς ακαταμάχητος εἰμί χώρα . καί ἰσχυρός . ὁ δέ ἀγνώμων Ἰουδαῖος καί ἀναίσθητος , δήω αὐτός ὁ πρότερος εὐεργεσία ὁ Θεός ἀναμιμνήσκω , καί πῶς αὐτός εἰς μέσος ἀπολαμβάνω στρατόπεδον τοσοῦτος Αἰγυπτιακός , ἐξαρπάζω ὁ κίνδυνος , καί ὁ λάφυρα αὐτός ποιέω κύριος , καί πάλιν ἐν ὁ ἐρῆμος πέτρα ῥήγνυμι , καί ὁ ὕδωρ ὁ ἀφθονία χαρίζομαι , καί ὁ μάννα παρέχω , καί ὁ ἄλλος ἐργάζομαι θαυμάσιος , καί πιστεύω ὁ Θεός · οὗτος μέν οὐδείς ἐννοέω , ὡς μηδείς δέ γίγνομαι οὗτος καταπλάσσω , πάλιν εἰς Αἴγυπτος εἴσειμι βούλομαι . “ ἐξάγω γάρ , ” φημί , “ ὧδε “ ὁ θεός καί ἐγώ , ὥστε ἀναιρέω ἐγώ μετά παῖς καί γυνή - “ Κῶς . ” ὁ τοίνυν θεός ὀργίζω ὅτι οὗτος ταχέως ἐκβάλλω ὁ μνήμη ὁ γίγνομαι , ὄμνυμι μή εἰσέρχομαι ὁ γενεά ἐκεῖνος , ὁ οὗτος λέγω εἰς ὁ κατάπαυσις . καί πᾶς ἀπόλλυμι ἐν ὁ ἐρῆμος . ἐπεί οὖν ὁ Δαυίδ φημί ὕστερος καί μετά οὗτος , μετά ὁ ἐκεῖνος γενεά διαλέγω λέγω , “ ὅτι σήμερον ἐάν “ ὁ φωνή αὐτός ἀκούω , μή σκληρύνω ὁ Καρδία σύ , ” ἵνα μή ὁ αὐτός πάσχω ὅσπερ ὁ πρόγονος ὁ ἡμέτερος , καί ἀπος - στερέω ὁ κατάπαυσις , δηλονότι ὡς εἰμί ἄλλος τις κατάπαυσις οὗτος λέγω . ἐπεί εἰμί ἀπολαμβάνω ἀσάω ὁ κατά - κατάπαυσις φημί , τίς ἕνεκα αὐτός πάλιν λέγω , ὁ “ σήμερον ἐάν “ ὁ φωνή αὐτός ἀκούω , μή σκληρύνω ὁ Καρδία σύ “ ὡς ὁ πατήρ σύ ; ” τίς οὖν εἰμί ἄλλος κατάπαυσις , ἀλλά ὅς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός , ὅς εἰκών εἰμί καί τύπος ὁ σάββατον ; Γρηγόριος Νύσσα ψαλμός . Καταφορικός δέ ἀπειλή ὁ ψαλμός κατά ὁ ἀπιστέω ἔχω , ὁ ὁ αὐτός ἐπιδείκνυμι κακόνοια , ἐν τε ὁ τεσσαράκοντα ἔτος ὁ ἐν ἐρῆμος διαγωγεύς , ἐν ὅς ὁ εὐεργέτης παροξύνω , καί μετά οὗτος ὁ δίδωμι ἐγώ διά ὁ εὐαγγέλιον κατάπαυσις ὁ ἁμαρτία μή προσδέχομαι , ὅς ἔξεστι σήμερον ἀκούω ὁ φωνή ὁ διά ἐγώ εἰς ὁ σήμερον ἔρχομαι , καί ἐκ ὁ προαιώνιος τε καί ἀίδιος μεγαλειότης εἰς χρονικός γένεσις καταβαίνω , ἀνοίγω αὐτός ὁ εἴσοδος ὁ ἀνάπαυσις · ἀλλά ἀεί ὁ πλάνη καί ὁ ἀπος - στία ὁδηγός ἑαυτοῦ προβάλλω ἐν τε ὁ πρῶτος καί ἐν ὁ μετά οὗτος χρόνος , Ὅρκος ὁ εἴσοδος ὁ εἰς ὁ κατά - κατάπαυσις ὁ Θεός ἀποκλείω . πῶς γάρ εἄν εἰσέρχομαι εἰς ὁ κατάπαυσις ὁ ἑκούσιος ἑαυτοῦ ὁ εὐλογία ἀλλοτριόω ; Χρυσόστομος . ὁ μέν ὅς Παῦλος τίθημι ὁ μαρτυρία πᾶς , οὗτος δέ εἰμί , “ σήμερον ἐάν ὁ φωνή αὐτός ἀκούω , μή “ σκληρύνω ὁ Καρδία σύ ” καί ὁ ἑξῆς , τότε ἐπάγω , βλέπω ἀδελφός , μή ποτός εἰμί ἐν τις σύ καρδία πονηρός ἀπιστία , ἐν ὁ ἀφίστημι ἀπό Θεός ζῶ . ὁ αὐτός . Πόλλης φημί , ἐπιμέλεια σύ δεῖ καί σπουδή , ὥστε φυλάσσω ὁ πίστις , καί μή ὁ λώβη ὁ ἀπιστία εἰσδέχομαι . οὗτος γάρ χωρίζω ὁ ζῶ Θεός . ὁ αὐτός . ἀπό δέ σκληρότης ὁ ἀπιστία γίγνομαι . καί καθάπερ ὁ πωρόω ὁ σῶμα καί σκληρός , οὐ εἴκω ὁ ὁ ἰατρός χείρ , οὗτος καί ὁ ψυχή ὁ σκληρύνω οὐ εἴκω ὁ λόγος ὁ Θεός · εἰκός γάρ τις καί ἀπιστέω λοιπός ὡς οὐ εἰμί ἀληθής ὁ γίγνομαι . διά οὗτος φημί , βλέπω μή ἀπιστέω . ἐπεί γάρ ὁ ὁ μέλλω λόγος οὐ εἰμί οὗτος πιθανός ὡς ὁ ὁ παρέρχομαι , ἀναμιμνήσκω αὐτός ιστός - ῥίος ἐν ὅς πίστις δήω . εἰμί γάρ ὁ πατήρ σύ φημί , ἐπεί οὐ ἐλπίζω ὥσπερ χρή ἐλπίζω , οὗτος πάσχω , πολύς μᾶλλον σύ . Κύριλλος Ὁμιλία , καί θησυρικως λβ΄ . θεός μέν ζῶ φημί ὁ Χριστός , ὅς πάντῃ τε καί πάντως ἀφίστημι ὁ ὁ ἀλήθεια δόγμα ἀποπηδάω τις . ἀλλά τίς φημί ὁ αὐτός μαθητής ; “ ὡς οὖν παραλαμβάνω ὁ Χριστός Ἰησοῦς κύριος , “ ἐν αὐτός περιπατέω . ” παραλαμβάνω δέ ζῶ θεός καί κύριος ἀληθής ὁ Χριστός . καί γε εἰς Χριστός ὁ πίστις , καί ἐπί αὐτός ὁ ἅγιος ὁ γέρας καί ὁ ἀπέραντος χρεωστέω ζωή . οὗτος γάρ ἐκδιδάσκω ἐγώ αὐτός ποῦ φημί · “ ἀμήν ἀμήν λέγω σύ , “ ὁ πιστεύω εἰς ἐγώ ἔχω ζωή αἰώνιος . ” εἴπερ οὖν ὁ ὁ πίστις ὁ εἰς αὐτός ἀρνέομαι , καί Καρδία ἀναλαμβάνω πονηρός Θεός ζῶ ἀποστατέω , πῶς οὖον κατά φύσις θεός ὁ υἱός ; πῶς δέ κτίσμα ἢ ποίημα οὗτος ὑπάρχω ; ὅσπερ ἄν εἰμί καί ὁ πατήρ , ὅς καί εἰμί υἱός , πᾶς φέρω ὁ ὁ γεννάω ἴδιος καί ἐξαίρετος . ζῶ γοῦν θεός ὁ πατήρ , ζῶ δέ ὁμοίως καί ὁ υἱός . ἀλλά παρακαλέω ἑαυτοῦ κατά ἕκαστος ἡμέρα , ἄχρι ὅς ὁ σήμερον καλέω , ἵνα μή σκληρύνω ἐκ σύ τίς ἀπάτη ὁ ἁμαρτία . ὁ αὐτός . κατά ἕκαστος γάρ ἡμέρα ὁ ἔτι ζῶ προσήκω πᾶς ἑαυτοῦ ποιέω φροντίς , ἵνα μή χώρα ὁ ἁμαρτία λαμβάνω , ἀντίτυπος ὁ ἡμέτερος Καρδία ἐργάζομαι . σήμερον δέ ὁ πάρειμι καλέω βίος , καί ἀεί εἰμί ὁ σήμερον , ἠώς ἄν συνίστημι ὁ κόσμος . παρακαλέω οὖν αὐτός , τουτέστι , οἰκοδομέω ἀλλήλων , ἀνορθόω ἑαυτοῦ ἵνα μή ὁ αὐτός γίγνομαι , “ ἵνα μή σκληρύνω τίς ἐκ σύ ἀπάτη ὁ ἁμαρτία . ” ὁράω ὅτι ὁ ἀπιστία ὁ ἁμαρτία ποιέω . ὥσπερ γάρ ὁ ἀπιστία βίος τίκτω πονηρός , οὗτος καί ψυχή , ὅταν εἰς βάθος ἔρχομαι κακός , καταφρονέω . καταφρονέω δέ , οὐδέ πιστεύω ἀνέχω , ὥστε ἀπαλλάσσω φόβος ἑαυτοῦ . “ εἶπον γάρ , ” φημί , “ οὐ ὁράω Κύριος , οὐδέ “ συνίημι ὁ θεός ὁ Ἰακώβ . ” καί πάλιν , “ ὁ χεῖλος ἐγώ παρά “ ἐγώ εἰμί , τίς ἐγώ Κύριος εἰμί ; ” καί πάλιν , “ ἕνεκα τίς “ παροργίζω ὁ ἀσεβής ὁ θεός , εἶπον γάρ ἐν Καρδία αὐτός οὐ ἐκζήτησις . ” καί πάλιν , “ εἶπον ἄφρων ἐν Καρδία αὐτός , οὐ εἰμί Θεός . ” “ διαφθείρω καί βδελύσσομαι ἐν ἐπιτήδευμα , ” “ οὐ εἰμί φόβος Θεός ἀπέναντι ὁ ὀφθαλμός αὐτός . ὅτι δολόω ἐνώπιος αὐτός ὁ εὑρίσκω ὁ ἀνομία αὐτός καί μισέω . ” καί ὁ Χριστός δέ , οὗτος αὐτός φημί · “ πᾶς ὁ φαῦλος πράσσω μισέω ὁ φάος , καί οὐ ἔρχομαι πρός ὁ φάος . ” “ οὐκοῦν ἄν τις ἁμαρτάνω εἰμί , μηδέποτε ἀπελπίζω ἠώς ἄν ζῶ . ἠώς γάρ ἄν εἰμί ὁ σήμερον , ἐλπίς ἔχω . μάλιστα μέν οὖν , φημί , μηδέ ἵστημι καρδία πονηρός ἀπιστία · εἰμί δέ καί γίγνομαι , μηδείς ἀπογιγνώσκω ἀλλά ἀναλαμβάνω ἑαυτοῦ · ἠώς γάρ εἰμί ἐν ὅδε ὁ κόσμος , ὁ σήμερον ἔχω καιρός . ἐνταῦθα δέ οὖον ὁ ἀπιστία μόνος λέγω ἀλλά καί ὁ γογγυσμός . ἀπάτη δέ ἁμαρτία ὅς ὁ ἀπάτη ὁ διάβολος φημί , ἀπάτη γάρ εἰμί εἰμί ὁ μηδείς περί ὁ μέλλω προσδοκάω , ὁ νομίζω ὅτι ἀνεύθυνος εἰμί ὁ ἡμέτερος , καί ὅτι ὁ πράσσω ἐγώ ἐνταῦθα , οὖον δίδωμι δίκη , οὐδέ εἰμί ἀνάστασις · ἢ ἑτέρως ἀπάτη εἰμί ὁ ἀναλγησία , ὁ ἀπόγνωσις · ὁ γάρ λέγω , τίς λοιπός ; ἅπαξ ἁμαρτάνω , οὐ ἔχω ἐλπίς ὁ ἀνακτάομαι ἐμαυτοῦ , ἀπάτη εἰμί . καθάπερ δέ ὁ Τύλος ὁ σῶμα νεκρόω λοιπός , καί οὐδείς αἴσθησις ἔχω , οὗτος καί ψυχή ὅταν πολύς κατέχω πάθος , νεκρόω πρός ὁ ἀρετή . κἀν ὁστισοῦν προσφέρω , οὖον λαμβάνω ὁ πρᾶγμα αἴσθησις , ἀλλά κἀν κόλασις , κἀν ὁστισοῦν ἀπειλέω , ἀνάλγητος μένω . “ διά οὗτος , ” φημί , “ παρακαλέω “ ἑαυτοῦ · ὁράω ὁ ἥμερος καί προσηνής , οὐ εἶπον ἐπιτιμάω , ἀλλά “ παρακαλέω . ” οὕτως ἐγώ χρή ὁ ἀπό θλῖψις στενοχωρέω προσφέρω . οὗτος καί Θεσσαλονικεύς γράφω φημί , “ νουθετέω ὁ ἄτακτος . ” περί δέ ὁ ὀλιγοψυχέω οὐ οὕτως , ἀλλά τίς ; “ παραμυθέω ὁ ὀλιγόψυχος , ἀντέχω “ ἀσθενέω , μακροθυμέω πρός πᾶς , ” τουτέστι μή ἀπολείπω , μή ἀπογιγνώσκω . ὁ γάρ ἀπό θλῖψις στενοχωρέω ὁ μή παρακαλέω σκληρός ποιέω . εἶτα ἐλπίς αὐτός ἐντίθημι λέγω , μέτοχος γάρ γίγνομαι ὁ Χριστός . μονονού λέγω , ὁ οὕτως ἐγώ ἀγαπάω , ὁ τοσοῦτος καταξιόω , ὥστε αὐτός σῶμα ποιέω , οὖον περιοράω ἀπολύω . ἐννοέω τίνω καταξιόω , ἐγώ καί ὁ Χριστός εἷς εἰμί , μετέχω αὐτός , εἷς γίγνομαι ἐγώ καί αὐτός , εἴπερ αὐτός μέν κεφαλή , ἐγώ δέ σῶμα , συγκληρονόμος καί σύσσωμος ἐκ ὁ σάρξ αὐτός καί ἐκ ὁ ὀστέον αὐτός . μή τοίνυν ἀφίστημι αὐτός . ἐκεῖνος δέ αἰνίσσομαι ὁ εἴρω ἑτέρωθι , ὅτι εἰμί ὑπομένω , καί συμβουλεύω z . οὗτος γάρ εἰμί μέτοχος γίγνομαι , ὁ ἀυτέω μετέχω · ἐάν περ ὁ ἀρχή ὁ ὑπόστασις μέχρι τέλος βέβαιος κατέχω . “ Ἀρχή ὑπόστασις ” ὁ πίστις λέγω . διά ὅς ὑφίστημι καί γεννάω καί συνουσιόομαι ὡσάν τις εἶπον · ὅς καί οὗτος κοινωνέω ὁ δεσπότης Χριστός διά ὁ πανάγιος βάπτισμα ὁ θάνατος , καί συνθάπτω αὐτός ἐν ὁ τύπος ὁ ἀνάστασις γεννάω . εἰμί περ ἄρα βέβαιος ὁ πίστις φυλάσσω , διά ὅς νεουργέω καί συνάπτω ὁ δεσπότης Χριστός , καί ὁ ὁ πανάγιος πνεῦμα μεταλαμβάνω χάρις . εἶτα πάλιν ὁ προφητικός ἀναλαμβάνω λόγος , καί φοβέω ἀπό ὁ σκυθρωπός λέγω , ἐν ὁ λέγω , σήμερον , ἐάν ὁ φωνή αὐτός ἀκούω , μή σκληρύνω ὁ Καρδία σύ , ὡς ἐν ὁ παραπικρασμός . τίς γάρ ἀκούω ἐπικραίνω ; ἀλλά οὖον πᾶς ὁ ἐκ Αἴγυπτος ἐξέρχομαι διά μῶσις . τίσις δέ προσοίγνυμι τεσσαράκοντα ἔτος ; οὐ ὁ ἀπειθέω , ὅς ὁ κῶλον πίπτω ἐν ὁ ἐρῆμος ; τίσις δέ ὄμνυμι μή εἰσέρχομαι εἰς ὁ κατάπαυσις αὐτός , εἰμί μή ὁ ἀπειθέω ; καί βλέπω ὅτι οὐ δύναμαι εἰσέρχομαι διά ἀπιστία . φοβέω οὖν μή ποτός καταλιμπάνω ἐπαγγελία εἰσέρχομαι εἰς ὁ κατάβασις αὐτός , δοκέω τίς ἐκ σύ ὑστερέω . Χρυσόστομος . κατά ὑπερβατόν εἰμί οὗτος , ὁ ἀκόλουθος δέ οὕτως ἔχω , ἐν ὁ λέγω “ σήμερον ἐάν ὁ φωνή αὐτός “ ἀκούω μή σκληρύνω ὁ Καρδία σύ . φοβέω μή “ ποτός καταλιμπάνω ἐπαγγελία εἰσέρχομαι εἰς ὁ καταπαύω - “ βρόχος αὐτός , δοκεύς τις εἰς σύ ὑστερέω . ” ὁ δέ λοιπάς μεταξύ ἔγκειμαι . εἶπον γάρ πάλιν ὁ μαρτυρία , εἶτα βούλομαι αὐτός φοβέω , δείκνυμι οὗτος αὐτός διά ὅς φημί , “ τίς γάρ “ ἐπικραίνω ” καί ὁ ἑξῆς . ἐπάγω δέ ὁ ἐρώτησις ὅσπερ ποιέω ὁ λόγος σαφής . εἶπον , γάρ φημί , “ σήμερον ἐάν ὁ φωνή αὐτός “ ἀκούω , μή σκληρύνω ὁ Καρδία σύ ὡς ἐν ὁ παραπίνω - “ χρασμός . ” τίνω , φημί , μιμνήσκω σκληρύνω ; τίνω δέ ἀπειθέω ; οὖον ὁ Ἰουδαῖος ; θεοδωριος . ὥστε ὁ μέν “ τις ἀκούω παρεπικρης - “ νάω , ” κατά ἐρώτησις ἀναγνωστέον , ὁ δέ “ ἀλλά οὖον πᾶς , ” μή ἀποφαντικός ἀλλά κατά ὑπόκρισις . οὗτος γάρ νοέω ὁ ἑξῆς παρασκευάζω . πλήν γάρ Χαλέβ ὁ ’Iεφονῆ , καί Ἰησοῦς ὁ Ναβῆ , ἑξακόσιοι διαφθείρω χιλιάς . οὗτος γάρ εἶπον ἐξέρχομαι ἐκ Αἴγυπτος , ἀπειθέω δέ πάλιν ὀνομάζω , ὁ μή πιστεύω ὁ θεῖος ἐπαγγελία . ὁ γάρ Θεός παρεγγυάω εἰς ὁ ἐπαγγέλλω ἀπαίρω γῆ , ἀντιλέγω ἐκεῖνος προβάλλω ὁ χρέος καί ὁ πολέμιος ὁ μέγεθος . ὅς δή χάρις ὁ ὁ ὅλος θεός ἅπας κατά μέρος ἐν ὁ ἐρῆμος καταναλίσκω , ὁ ἐκεῖνος παῖς ἀντί ἐκεῖνος εἰσάγω . οὗτος παρεντίθημι ὁ Παῦλος , ὥστε διά οὗτος δειδίσσομαι καί παρασκευάζω προσμένω ὁ δίδωμι ἐλπίς , περί ὁ κατάπαυσις λοιπός ποιέω ὁ λόγος , διδάσκω ὡς ἄνωθεν ὁ προφήτης Δαυίδ οὗτος ἐγώ προθεσπίζω , ἐπαγγέλλω φημί ἐγώ ὁ Δαυίδ ὡς ἕτερος εἰμί κατάπαυσις . σπουδάζω τοίνυν οὗτος τυγχάνω , ἵνα μή ἐκεῖνος ὁ ὅμοιος πάσχω . “ καί γάρ εἰμί εὐαγγελίς - “ σμένος καθάπερ ἐκεῖνος . ” ἐν ὁ λέγω , “ σήμερον , ἐάν ὁ “ φωνή αὐτός ἀκούω ὁ γάρ σήμερον ἀεί εἰμί . Χρυσόστομος . εἶτα δείκνυμι ὅτι οὐ ἀποχράω εἰς σωτηρία ὁ λόγος ἀκρόασις , ἀλλά προσήκω οὗτος καί μετά πίστις δέχομαι , καί βεβαίως φυλάσσω , ἐπάγω , ἀλλά οὐ ὠφελέω ὁ λόγος ὁ ἀκοή ἐκεῖνος μή συγκεκραμμένους τῆ πίστις ὁ ἀκούω . θεοδωριος . τις γάρ ὀνίνημι ὁ ὁ Θεός ἐπαγγελία ὁ οὗτος δέχομαι μή πιστῶς δέχομαι , καί τῆ ὁ Θεός δύναμις θαρσέω , καί οἷος ὁ ὁ Θεός λόγος ἀνακραθέντας ; Χρυσόστομος . ἐνταῦθα δείκνυμι πῶς ὁ λόγος οὐ ὠφελέω , ὅτι ἐκ ὁ μή συγκεράννυμι αὐτός ὁ πίστις ὁ ἀκούω . ὅς δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί , ἀκούω ἐκεῖνος ὥσπερ ἐγώ ἀκούω · ἀλλά οὐδείς ὄφελος αὐτός γίγνομαι . μή τοίνυν νομίζω ὅτι ἀπό ὁ ἀκούω ὁ κήρυγμα ὠφελέω . ἐπεί ἐκεῖνος ἀκούω , ἀλλά οὐδείς ἀπονίναμαι , ἐπεί μή πιστεύω · ὁ δέ περί Χαλέβ καί Ἰησοῦς , ἐπεί μή συγκρατέω ὁ ἀπιστέω , τουτέστιν συμφωνέω , διαφεύγω ὁ κατά ἐκεῖνος ἐνάγω τιμωρία . ὁράω ὁ θαυμαστός , οὐ εἶπον οὖον συμφωνέω , ἀλλά “ οὖον συγκρατέω , ” δηλόω ἐντεῦθεν ὅτι ἀστασίαστος διΐστημι , ἐκεῖνος πᾶς εἷς καί ὁ αὐτός γνώμη ἔχω . ἐνταῦθα ἐγώ δοκέω καί στάσις αἰνίσσομαι , εἰσέρχομαι γάρ εἰς ὁ κατάπαυσις ὁ πιστεύω , εἶτα οὗτος βεβαιόω ἐπάγω , καθώς εἴρω , ὡς ὄμνυμι ἐν ὁ ὀργή ἐγώ , εἰμί εἰσέρχομαι εἰς ὁ κατάπαυσις ἐγώ . ἐπεί δέ εἰκός εἰμί εἶπον τις , καί μήv οὗτος οὖον ὁ ἐγώ εἰσέρχομαι δηλωτικός εἰμί , ἀλλά ὁ ἐκεῖνος μή εἰσέρχομαι , τίς ποιέω ; σπουδάζω δείκνυμι τέως ὅτι ὥσπερ ὁ κατάπαυσις ἐκεῖνος οὖον κωλύω ἕτερος κατάπαυσις λέγω , οὕτως οὐδέ οὗτος ὁ ὁ οὐρανός . θεοδωριος . Τρεῖςγὰρ θεοδωριος . τρεῖς γάρ δείκνυμι βούλομαι κατάπαυσις ἐν θεῖος γράφω . καί πρῶτος μέν , ὁ ἕβδομος ἡμέρα ἐν ὅς ὁ κτίσις πληρόω ὁ θεός , δύο δέ , ὁ ἐπαγγελία ὁ γῆ , τρίτος δέ γε ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός . κατασκευάζω δέ ὁ οὗτος ἀπόδειξις , ἀπό ὁ προφητικός μαρτυρία , εἰμί γάρ μή ἀληθής φημί , εἰμί ἕτερος κατάπαυσις . τίς δήποτε ὁ ὁ δύο δέχομαι · καί παρεγγυάω μή σκληρύνω ὁ Καρδία , καί ἀπειλέω τιμωρία , καί ὁ ὁ δύο κατάπαυσις καταφρονέω ποιέω ὁ μνήμη . κατά τάξις δέ οὗτος τίθημι , καί πρῶτος μέν ὁ δύο ἡμέρα . καίτοι ὁ ἔργον ἀπό καταβολή κόσμος γίγνομαι . εἴρω γάρ ποῦ περί ὁ ἕβδομος οὕτως · καί καταπαύω ὁ θεός ἐν ὁ ἡμέρα τῆ ἕβδομος ἀπό πᾶς ὁ ἔργον αὐτός . ὅτι2 , φημί , οὖον περί ἐκεῖνος ὁ μακάριος λέγω Δαυίδ , δῆλος . πρό πολύς γάρ γενεά ἐκεῖνος γίγνομαι ὁ Δαβίδ . ἐν γάρ ὁ ἕβδομος ἡμέρα πληρόω ὁ φύσις ὁ ὁ ὅλος Θεός . Χρυσόστομος . Τέως οὖν δείκνυμι ὅτι οὐ τυγχάνω ἐκεῖνος κατάπαυσις , ὅτι γάρ οὗτος λέγω , δῆλος ἐκ ὅς ἐπάγω , καί ἐν οὗτος πάλιν , εἰμί εἰσέρχομαι εἰς ὁ κατάπαυσις ἐγώ . θεοδωριος . ὁράω ὅπως οὖον κωλύω ἐκεῖνος , οὗτος κατάπαυσις . ἀλλά ὁμός καί οὗτος σαφῶς ἐπίσταμαι ὁ προφήτης , οὐδείς κακός ἕτερος κατάπαυσις ἐπαγγέλλω , ἐπεί οὖν ὑπολείπω τις εἰσέρχομαι εἰς αὐτός , καί ὁ πρότερος εὐαγγελίζομαι οὐ εἰσέρχομαι διά ἀπείθεια , πάλιν τις ὁρίζω ἡμέρα , σήμερον ἐν Δαυίδ λέγω , μετά τοσοῦτος χρόνος , καθώς εἴρω . Χρυσόστομος . τις εἰμί ὁ φημί ; ἐπεί ὀφείλω τις εἰσέρχομαι πάντως , ἐκεῖνος δέ οὐ εἰσέρχομαι , πάλιν ὁρίζω τρίτος ἄλλος κατάπαυσις . ὅτι δέ εἰσέρχομαι χρή , καί δεῖ τις εἰσέρχομαι , ἀκούω πόθεν οὗτος κατασκευάζω , ὅτι μετά τοσοῦτος ἔτος φημί λέγω πάλιν ὁ Δαυίδ , “ σήμερον ἐάν ὁ φωνή αὐτός “ ἀκούω , μή σκληρύνω ὁ Καρδία σύ . ” θεοδωριος . εἶτα διδάσκω ὡς οὖον περί ὁ Παλαιστίνη οὗτος φημί ὁ προφήτης , ἐπισυλλογίζομαι , εἰμί γάρ αὐτός Ἰησοῦς καταπαύω , οὐ ἄν περί ἄλλος λαλέω μετά οὗτος ἡμέρα . οὐ ἄν , φημί , περί ἐκεῖνος εἶπον ὁ γῆ . εἰς ἐκεῖνος γάρ αὐτός εἰσάγω Ἰησοῦς ὁ ὁ Ναβῆ . ἐν αὐτός δέ εἰμί καί ὁ θεῖος Δαυίδ ὅτε οὗτος ἐπαγγέλλω ὁ κατάπαυσις . δῆλος οὖν ὡς μέλλω τις τυγχάνω τις ἀμοιβή , οὗτος λέγω , εἶτα συλλογιστικός , ἄρας οὖν ἀπολείπω σαββατισμός ὁ λαός ὁ Θεός . οὖον κατά ἐρώτησις ὁ ἄρα , ἀλλά κατά ἀπόφασις ἀναγνωστέον . σαββατισμός δέ ὁ κατάπαυσις καλέω . ἐπεί ἐν ὁ ἕβδομος ἡμέρα καταπαύω ὁ θεός ἀπό πᾶς ὁ ἔργον ἐάν ποιέω , ἐν ὁ μέλλω δέ βίος ἄλυπος εἰμί ζωή καί πόνος ἐλεύθερος καί φροντίς ἀπαλλάσσω , σαββατισμός τοίνυν ὀνομάζω ὁ ὁ σωματικός ἔργον ἀπαλλαγή · οὗτος γάρ δηλόω ὁ ἑξῆς , ὁ γάρ εἰσέρχομαι εἰς ὁ κατάπαυσις αὐτός καί αὐτός καταπαύω ἀπό ὁ ἔργον αἰτέω , ὥσπερ ἀπό ὁ ἴδιος ὁ Θεός . καί πῶς ἐν ὁ Εὐαγγέλιος φημί , “ ὁ Πατήρ ἐγώ ἠώς ἄρτι “ ἐργάζομαι , ἐγώ ἐργάζομαι ; ” οὐ ἐναντίος λέγω , ἀπάγω . ἐνταῦθα μέν γάρ ὁ καταπαύω δηλόω , ὅτι ὁ παράγω εἰς ὁ εἰμί παύω , ἐκεῖ δέ ὁ διηνεκής αὐτός δηλόω πρόνοια , καί ὁ διακρατέω ὁ γίγνομαι . ὥσπερ οὖν ὁ ὁ ὅλος θεός ἐν ὁ ἕκτος ἡμέρα πᾶς ὁ κτίσις πληρόω , ἐν ὁ ἕβδομος παύω ὁ δημιουργέω , οὕτως ὁ ὅδε ὁ βίος ὑπεξέρχομαι καί εἰς ἐκεῖνος μεταβαίνω , ὁ πάρειμι ἀπαλλάσσω πόνος . καί Ἰουδαῖος δέ ὁ νόμος κελεύω ὁ σάββατον ὁ μέν σωματικός ἔργον ἀπέχω , μόνος δέ προσφέρω ὁ Ψυχή ἐπιμέλεια . Χρυσόστομος . καλῶς ἐν συμπεραίνω ὁ λόγος · οὖον γάρ κατάπαυσις , ἀλλά “ σαββατισμός , ” ὁ οἰκέω ὄνομα , καί οἶς χαίρω καί ἐπιτρέχω , σαββατισμός ὁ βασίλειος καλός . ὥσπερ γάρ ἐν ὁ σάββατον πᾶς μέν ὁ πονηρός ἀπέχω κελεύω , ἐκεῖνος δέ μόνος γίγνομαι ὁ πρός λατρεία ὁ Θεός , ὅσπερ ὁ ἱερεύς ἐπιτελέω , καί ὅσος ψυχή ὠφελέω καί μηδείς ἕτερος , οὗτος καί τότε . ἀλλά αὐτός οὐ οὕτως εἶπον , ἀλλά τίς ; ὥσπερ ὁ Θεός , φημί , καταπαύω ἀπό ὁ ἔργον αὐτός , οὕτως ὁ εἰσέρχομαι εἰς ὁ κατάπαυσις αὐτός . ἐπεί γάρ περί ἀνάπαυσις αὐτός ὁ λόγος εἰμί , καί οὗτος ἐπιθυμέω ἀκούω πότε εἰμί , εἰς οὗτος ὁ λόγος κατακλείω . ὁράω δέ πῶς ὅλος ὁ λόγος συλλογίζομαι . ὄμνυμι φημί ὁ πρότερος μή εἰσέρχομαι αὐτός εἰς ὁ κατάπαυσις , καί οὐ εἰσέρχομαι , εἶτα μετά ἐκεῖνος χρόνος πολύς ὕστερος διαλέγω ὁ Ἰουδαῖος φημί , μή σκληρύνω ὁ Καρδία σύ ὡς ὁ πατήρ σύ , δηλονότι εἰμί ἄλλος κατάπαυσις . περί μέν γάρ ὁ Παλαιστίνη οὐ ἔχω εἶπον · ἔχω γάρ αὐτός , περί δέ ὁ ἕβδομος , οὐ εἰμί εἶπον . οὖον γάρ δή ποῦ περί οὗτος διαλέγω ὁ πάλαι γίγνομαι . ἄρα ἕτερος τις αἰνίσσομαι ὁ εἰμί ἀνάπαυσις , ἔνθα ἀποδιδράσκω ὀδύνη , καί λύπη καί στεναγμός · ἔνθα οὖον φροντίς , οὖον πόνος , οὐ ἀγωνία , ἀλλά εἰρήνη , χαρά , Εὐφρόσυνος , ἀγαθοσύνη . οὐ εἰμί ἐκεῖ ζηλοτυπία , οὖον βασκανία , οὖον θάνατος οὗτος ὁ ὁ σῶμα , οὐ ἐκεῖνος ὁ ὁ Ψυχή , οὖον σκότος , οὖον νύξ , ἀλλά πᾶς ἡμέρα λαμπρός , πᾶς φάος · οὐ εἰμί κάμνω , οὐ εἰμί κόρος λαμβάνω , ἀεί ἐν ἐπιθυμία ὁ ἀγαθός διατελέω . Ἰσίδωρος καί Χρυσόστομος . οὖον τοίνυν περί ὁ κατάπαυσις ὁ Ἑβραῖος ὁ γίγνομαι ἐν ὁ Παλαιστίνη , διά ὁ Ἰησοῦς ὁ υἱός Ναυῆ στρατηγία , ὁ θεσπέσιος Παῦλος ὁ λόγος . ἐκεῖνος γάρ οὐδείς λόγος αὐτός . εἰς δέ ὁ προσδοκάω εἰμί βλέπω , καί κατά ἐκεῖνος ὁ ὁ νόημα σκοπός συντείνω . ὅτι δέ οὗτος εἰμί ἀληθής , αὐτός ἑαυτοῦ ἑρμηνεύω λέγω , “ εἰμί γάρ “ αὐτός Ἰησοῦς , ” δηλονότι ὁ ὁ Ναυῆ , “ καταπαύω , οὐ ἄν “ περί ἄλλος λαλέω μετά οὗτος ἡμέρα . ἄρα ἀπολείπω σαββ - “ βατισμὸς ὁ λαός ὁ Θεός . ” εἰμί γάρ αὐτός φημί ἐκεῖνος καταπαύω , οὐ εἄν ὁ Δαυίδ μετά τοσοῦτος γενεά γίγνομαι , περί ὁ κατάπαυσις διαλέγω λέγω , “ σήμερον ἐάν ὁ “ φωνή αὐτός ἀκούω , μή σκληρύνω ὁ Καρδία σύ ὡς ἐν “ ὁ παραπικρασμός . ” οὐκοῦν φημί ὁ ἀληθινός ἀνάπαυσις ὁ λαός ὁ Θεός , τουτέστι ὁ εὐδόκιμος μετά ὁ πίστις πολιτεύω , ἀπόκειμαι , οὐ ἐν ὁ Παλαιστίνη , ἀλλά ἐν ὁ υπερκόσμιος Ἱεροσόλυμα εὐτρεπίζω . Βασίλειος ἐν Ἰσαΐα . σάββατον γάρ ἀληθινός ὁ πρόκειμαι ἀνάπαυσις ὁ λαός ὁ Θεός , καί φθάνω γε ἐπί ἐκεῖνος ὁ σάββατον ὁ ὁ ἀνάπαυσις , παρά ὅς ὁ κόσμος σταυρόω . ὁ ἀφίστημι δηλονότι ὁ κοσμικός , καί ἐπί ὁ ἴδιος τόπος ὁ πνευματικός ἀνάπαυσις καταντάω , ἐν ὅς ὁ γίγνομαι οὐκέτι κινέω - σέτα ἀπό ὁ ἴδιος τόπος , ἡσυχία καί ἀπραξία περί ὁ κάτω στάσις ἐκεῖνος ὑπάρχω · καί πῦρ οὖον καίω ἐν ὁ αἰώνιος καί οἰκεῖος κατοικέω , διά ὁ μή ἐπικομίζω ὕλη πῦρ ἀνάπτω , ξύλον , χόρτος , καλάμη · καί βάσταγμα οὐ ἀείρω ὁ μή ἔχω ὁ βαρύς φορτίον ὁ ἀνομία αὐτός ἐπίκειμαι , ἀλλά εἰμί σάββατον τρυφερός ἀναπαύω . Καήμεντος πρός Ἕλλην . ἀλλά γάρ βοάω καί νῦν ὁ Κύριος , “ σήμερον ἐάν ὁ φωνή ἐγώ ἀκούω , μή σκληρύνω “ ὁ Καρδία σύ , ” μή οὖν περιφρονέω τίς ὁ λόγος , μή λανθάνω καταφρονέω ἑαυτοῦ , ὡς ὁ πειράζω ὁ θεός ἐν δοκιμασία . εἰμί δέ δοκιμασία τίς εἰμί , εἰμί ἐθέλω μανθάνω , ὁ ἅγιος σύ πνεῦμα ἐξηγέομαι . “ εἶδον γάρ ἔργον ἐγώ , ” φημί , “ τεσσαράκοντα ἔτος , καί “ οὐ γιγνώσκω ὁ ὁδός ἐγώ , διό οὐ εἰσέρχομαι εἰς ὁ κατά - “ παῖς ἐγώ . ὁράω ὁ ἀπειλή , ὁράω ὁ προτροπή · μέγας ὁ ἐπαγγελία αὐτός ὁ χάρις . ἐάν σήμερον ὁ φωνή αὐτός ἀκούω . ὁ δέ σήμερον κατά ἕκαστος αὐξάνω ὁ ἡμέρα , ἔστω ἄν ὁ σήμερον ὀνομάζω . μέχρι δέ συντέλεια ὁ σήμερον διαμένω , καί τότε ὁ εἰμί σήμερον , ὁ ἀνελλιπής ὁ Θεός ἡμέρα ὁ αἰών συνεκτείνω . ἀεί οὖν ὁ φωνή ὑπακούω ὁ θεῖον λόγος . ὁ σήμερον γάρ ἀΐδιος αἰών εἰμί . καί γε πιστεύω μέν καί ὑπακούω , ὁ χάρις ὑπερπλεονάζω , ἀπειθέω δέ καί πλανάω κατά Καρδία , ὁδός τε ὁ κυριακός μή γιγνώσκω , ὅς εὐθύς ποιέω καί εὐτρεπίζω παραγγέλλω ὁ Ἰωάννης , οὗτος προσοχθίζω ὁ ὅς καί ἀπειλέω . καί δή καί ὁ τέλος ὁ ἀπειλή αἰνιγματωδῶς ἀπειλή φημί ὁ παλαιός ὁ Ἑβραῖος πλανήτης . οὖον γάρ εἰσέρχομαι εἰς ὁ κατάπαυσις λέγω διά ὁ ἀπιστία , πρίν ὅς σφεῖς αὐτός κατακολουθέω ὁ Μωσῆς διάδοχος , ὀψέ ποτός ἔργον μανθάνω , οὐ ἄν ἄλλως σῴζω μή οὐ ὡς Ἰησοῦς πιστεύω . Χρυσόστομος . “ δοκιμάζω ἐγώ , ” φημί , “ καί εἶδον ὁ “ ἔργον ἐγώ τεσσαράκοντα ἔτος . ” ὁράω ὅτι οὖον δεῖ ὁ θεός ἀπαιτέω εὐθύνω ἀλλά αντιπροιστημι , ἄν τε μή , πιστεύω αὐτός . ἐκεῖνος γάρ οὗτος ἐγκαλέω νῦν , ὅτι πειράζω ὁ Θεός . ὁ γάρ βούλομαι ἀποδείκνυμι λαμβάνω ὁ δύναμις ὅς ὁ πρόνοια ὅς ὁ κηδεμονία αὐτός , οὔπω πιστεύω , οὔτε δυνατός αὐτός εἰμί οὔτε φιλάνθρωπον . οὗτος καί πρός ὁ ἐκ Ἑβραῖος πιστός γράφω ὁ Παῦλος αἰνίσσομαι , βούλομαι ἴσως ἤδη ὁ δύναμις αὐτός καί ὁ ὑπέρ αὐτός πρόνοια ὁ ἐξέτασις καί ὁ ἔλεγχος λαμβάνω ἐν ὁ πειρασμός . προτρέπω μέν ἐν αὐτός ἀπό ὁ χρηστός εἶπον , “ μέτοχος εἰμί ὁ Χριστός , ” εἶτα πάλιν ἀπό ὁ σκυθρωπός φημί , “ φοβέω μήποτε καταλιμπάνω ἐπαγγελία , εἰσέρχομαι - “ θέω εἰς ὁ κατάπαυσις αὐτός ὑστερέω . ” ὅτι γάρ ἐπαγγέλλω τίς κατάπαυσις , δῆλος καί ὁμολογέω εἰμί . ὁ δέ σήμερον φημί , ὥστε μηδέποτε ἀπελπίζω αὐτός · ἀεί δέ εἰμί ὁ σήμερον . Βασίλειος . οὗτος δέ ἀποσυλάω κατά ἕκαστος ὁ πονηρός . ὅς γάρ οὐ ὁ ἁμαρτία σήμερον ποιέω ὑποβάλλω , ὁ δέ δικαιοσύνη εἰς ὁ αὔριον πείθω ἐγώ ταμιεύω ; διά οὗτος ὁ Κύριος ἀναλύω αὐτός ὁ πονηρός συμβουλία , “ σήμερον , ” φημί , “ ἐάν ὁ φωνή ἐγώ ἀκούω , μή σκληρύνω ὁ Καρδία “ σύ . ” ἐκεῖνος λέγω , σήμερον ἐγώ , καί ὁ αὔριον ὁ κύριος . ὁ Κύριος ἀντιβοάω , σήμερον ὁ ἐμός φωνή ἀκούω . νοέω ὁ ἐχθρός , οὖον τολμάω συμβουλεύω καθόλου ἀφίστημι Θεός , οἶδα ὅτι βαρύς ἀκούω οὗτος Χριστιανός , ἀλλά τέχνη ἀπατηλός μεθοδεύω ὁ ἐπιχείρησις . σοφός εἰμί ὁ κακοποιέω . συνοράω , ὅτι κατά ὁ πάρειμι ζῶ ὁ ἄνθρωπος , καί πᾶς πρᾶξις κατά ὁ ἐνίστημι ἐνεργέω . ὁ οὖν σήμερον κλέπτω ἐγώ διά ὁ μεθοδεία , εἰς ὁ αὔριον ἐγώ ὁ ἐλπίς περιαφίημι . εἶτα , ἐπειδάν ὁ αὔριον ἔρχομαι , πάλιν ἔρχομαι ὁ κακός συμμεριστής ἐγώ , ἄξιος ὁ σήμερον ἑαυτοῦ , ὁ δέ αὔριον ὁ κύριος . καί οὕτως ἀεί ὁ μέν πάρειμι διά ἡδονή , ὁ δέ μέλλω ὁ ἐλπίς ἐγώ προσαφίημι , λανθάνω ἐγώ ἀποβουκολέω ὁ ζωή . ἀλλά ἐγώ αὐτός μή ἀγνοέω ὁ νόημα , ἀλλά ὁ θέω ζηλόω μέν Ἀντώνιος . εἰμί ἐκεῖνος παράδοξος οὗτος ὁ λογισμός · οὖον γάρ ἀξιόω χρόνος μετρέω ὁ ὁ ἀρετή ὁδός , ἀλλά πόθος καί ὁ προαίρεσις · αὐτός οὖν οὐ μνημονεύω ὁ παρέρχομαι χρόνος , ἀλλά ἄν ἡμέρα ὡς ἀρχή ἔχω ὁ ἄσκησις , μείζων ὁ πόνος ἔχω εἰς προκοπή , ἐπιλέγω ἑαυτοῦ ὁ ὄπισθεν ἐπιλανθάνομαι , καί ὁ ὁ Ηλιού , “ ζῶ κύ - “ ριος ὅς παρίστημι ἐνώπιος αὐτός σήμερον . ” παρατηρέω γάρ ὅτι σήμερον λέγω , οὐ μετρέω ὁ παρέρχομαι χρόνος , ἀλλά ὡς ἀεί ἀρχή καταβάλλω , καθημέρα σπουδάζω ἑαυτοῦ ὁ Θεός παρίστημι τοιοῦτος οἷος χρή φαίνω ὁ Θεός . σπουδάζω οὖν εἰσέρχομαι εἰς ἐκεῖνος ὁ κατάπαυσις , ἵνα μή ἐν ὁ αὐτός τις ὑπόδειγμα πῶυ ὁ ἀπείθεια . Χρυσόστομος . Μέγης μέν πίστις καί σωτήριος , καί ἄνευ οὐ ἐν σῴζω ποτός . ἀλλά οὐ ἀρκέω καί ἑαυτοῦ οὗτος ἐργάζομαι , ἀλλά δεῖ καί πολιτεία ὀρθός . ὥστε διά οὗτος καί Παῦλος ὁ ἤδη μυστήριον καταξιόω παραινέω λέγω , “ σπουδάζω εἰσέρχομαι εἰς ἐκεῖνος ὁ κατάπαυσις . ” σπουδάζω φημί , ὡς οὐ ἀρκέω ὁ πίστις , ἀλλά ὀφείλω προστίθημι καί ὁ βίος . δεῖ γάρ εἰμί πολύς σπουδή ὥστε ἀνέρχομαι εἰς ὁ οὐρανός . εἰμί γάρ γῆ οὐ ἀξιόω ὁ τοσοῦτος ταλαιπωρέω ἐν ὁ ἐρῆμος , ἐπεί γογγύζω καί πορνεύω , πῶς ὁ οὐρανός ἐγώ καταξιόω , ἀδιάφορος ζῶ καί ῥάθυμος . ὁράω δέ ὁ ζημία . οὖον μόνος μέχρι ὁ μή εἰσέρχομαι , οὖον γάρ εἶπον σπουδάζω εἰσέρχομαι εἰς ὁ κατάπαυσις , ἵνα μή ἐκπίπτω τοσοῦτος ἀγαθός , ἀλλά ὅς μάλιστα ὁ ἄνθρωπος διά-ἐγείρω , οὗτος προστίθημι . ποῖος δή οὗτος ; ὁ “ ἵνα μή ἐν ὁ “ αὐτός τις ὑπόδειγμα πίπτω ὁ ἀπείθεια . ” τίς εἰμί οὗτος ; τουτέστιν ἵνα ὁ νόος ἔχω ἐκεῖ , ὁ ἐλπίς , ὁ προσδοκία , ἵνα μή ὁμοίως ἐκπίπτω . ὅτι γάρ ἐκπίπτω , ὁ ὑπόδειγμα δηλόω . θεοδωριος . ὁ γάρ ῥᾳστώνη συζάω , καί μή ποθή ὁ ἀγαθός ἀπολαύω , ὁ ἐκεῖνος ὁ ἀπειθέω ὑπεύθυνος εἰμί κατηγορία . τις δέ εἰμί ἐν ὁ αὐτός ὑπόδειγμα ὁ ἀπείθεια ; ὡς ἄν τις εἶπον διατί οὐ εἶδον ἐκεῖνος ὁ γῆ , λαμβάνω ἀρραβών ὁ θεῖος δύναμις , δήω πιστεύω , πλέω ὁ φόβος ὀδούς , καί μηδείς μέγας περί ὁ Θεός φαντάζω , καί ὀλιγοψυχέω , οὕτως ἀπόλλυμι . εἰμί δέ καί ἕτερος τίς εἴρω , οἷος ὅτι ὁ πλέω ἀνύω ὁ ὁδός , ὅτε πρός αὐτός ὁ θύρα γίγνομαι , πρός αὐτός ὁ λιμήν καταποντίζω , οὗτος καί περί σύ δείδω φημί . ὅτι γάρ καί οὗτος πολύς πάσχω , ὕστερος αὐτός μαρτυρέω λέγω , “ ἀναμιμνήσκω ὁ πρότερος ἡμέρα , ἐν ὅς φωτίζω πολύς ἄθλησις ὑπομένω πάθημα . ” μηδείς οὖν ὀλιγοψυχέω , μηδέ πρός ὁ τέλος ἀπαγορεύω καταπίπτω . εἰμί γάρ εἰμί ἕ παρά ὁ ἀρχή μέν , μετά ἀκμάζω προθυμία προσβάλλω , ὕστερος δέ , μικρός ὁ πᾶς προσθάω μή βούλομαι , ὁ πᾶς ἀπόλλυμι . ἱκάνω φημί ὁ πρόγονος παιδεύω σύ μή ὁ αὐτός περιπίπτω , μή ὁ αὐτός πάσχω . οὗτος εἰμί , “ ἐν ὁ “ αὐτός ὑπόδειγμα ὁ ἀπείθεια . ” μή ἐκλύω φημί ὅς καί πρός ὁ τέλος λέγω , “ ὁ παρίημι χείρ , καί ὁ Πάραλος - “ λύνω γόνυ ἀνορθόω . ” καλῶς δέ εἴρω καί ὁ πίπτω , οὗτος γάρ πίπτω εἰμί εἰμί . εἶτα ἵνα μή ἀκούω “ ἐν ὁ αὐτός ὑπόδειγμα πίπτω ” ὁ αὐτός θάνατος ὑπολαμβάνω ὅς περ ἐκεῖνος ὑπομένω , μηδέ νομίζω ὅτι ἁπλόος ὁ ἀνάστασις ἀποστερέω μόνος , ἐπάγω καί κόλασις , καί ὁ φρίκη γέμω ἐπιδείκνυμι μυστήριον , καί ὁράω τίς φημί , Σῶν γάρ ὁ λόγος ὁ Θεός , καί ἐνεργός καί τομός ὑπέρ πᾶς μάχαιρα δίστομος . Χρυσόστομος . δείκνυμι ἐνταῦθα ὅτι ἐκεῖνος αὐτός ὁ ὁ Θεός λόγος , καί ζῶ , καί οὐ σβέννυμι . μή τοίνυν ἐπεί λόγος ἀκούω , ἁπλόος νομίζω μάχαιρα γάρ εἰμί φημί τομός . ὁράω ὁ συγκατάβασις , καί ἐνταῦθα σκοπέω τίς ἕνεκα δήω καί ὁ προφήτης εἶπον , τόξον καί ῥομφαία καί μάχαιρα , λέγω , “ ἐάν μή ἐπιστρέφω , ὁ ῥομφαία αὐτός στίλβωσις , ὁ τόξον “ αὐτός ἐντείνω καί ἑτοιμάζω αὐτός . ” εἰμί γάρ νῦν μετά τοσοῦτος χρόνος οὖον δύναμαι ὁ ὁ λόγος ὄνομα καταπλήσσω μόνος , ἀλλά δήω οὗτος ὁ ῥητός ἵνα δείκνυμι ὁ ὑπεροχή ὁ σύγκρισις , πολύς μᾶλλον τότε . πᾶς οὖν φημί μάχαιρα χαλεπός εἰς ὁ οὗτος ψυχή ἐμπίπτω ὁ λόγος , χαλεπός πληγάς ἐργάζομαι , καί καίριος δίδωμι τομή , καί οὗτος ἀπόδειξις οὖον δήω παρέχω , οὐδέ κατασκευάζω , ἔχω οὗτος ὁ διήγησις φοβερός . ποῖος γάρ πόλεμος ἐκεῖνος ἀπόλλυμι φημί , ποῖος μάχαιρα · καί οὐ ἁπλόος αὐτόματος καταπίπτω , μηδέ γάρ ἐπεί μή πάσχω ὁ αὐτός , ἀμεριμνάω , μέχρι ὅς ὁ σήμερον λέγω , ἔξεστι ἐγώ ἀνακτάομαι . Ἰσίδωρος . ὁ θεῖος μέν ὅς καί ἄρρητος ὁ πατήρ ὁ παρά ἐγώ προσκυνέω , εἰκότως Λόγος προσαγορεύω · οὐ ὅτι Λόγος μόνος εἰμί , καί ὁ πατήρ ἑρμηνευτής , ὅς τις οἴομαι , ἀλλά ὅτι καί ταχύς ἢ λόγος δημιουργέω , καί ἀπαθής τίκτω . Λόγος δέ ἐάν ἐνυπόστατος εἰμί , καί οἰκεῖος ἰδιότης ἔχω . ὅτι δέ οὐ εἰμί ἀνυπόστατος , αὐτός ὁ Λόγος λόγος ἔχω φράζω , λέγω , “ ὁ ἀκούω ἐγώ ὁ λόγος καί ποιέω αὐτός . ” εἰμί οὖν ὁ λόγος λόγος ἔχω , οὐ εἰμί ἀνυπόστατος , ἀλλά ἐνυπόστατος ἐάν , διά ὁ ἀπαθής προέρχομαι Λόγος προσαγορεύω . Ἀοανασίου κατά εἴδωλον . Λόγος γάρ φημί Θεός , οὖον ἐν ἕκαστος ὁ γίγνομαι συμπλέκω καί συμφύω , ὅς δή καί σπερματικός τις εἴωθα καλέω , ἄψυχος εἰμί καί μηδείς ληΐζομαι , μήτε νοόω , ἀλλά ὁ ἔξωθεν τέχνη μόνος ἐνεργέω , κατά ὁ ὁ ἐπιβάλλω αὐτός ἐπιστήμη . οὐδέ οἷος ἔχω ὁ λογικός γόος λόγος ὁ ἐκ συλλαβή σύγκειμαι , καί ἐν ἀήρ σημαίνω , ἀλλά ὁ ὁ ἀγαθός καί Θεός ὁ ὅλος ζῶ καί ἐνεργής θεός , αὐτολόγος λέγω , ὅς ἄλλος μέν εἰμί ὁ γενητός καί πᾶς ὁ κτίσις , ἴδιος δέ καί μόνος ὁ ἀγαθός πατήρ ὑπάρχω Λόγος , ὅς ὅδε ὁ πᾶς διακοσμέω · Λόγος δέ ἐάν , οὖον κατά ὁ ὁ ἄνθρωπος ὁμοιότης , ὥσπερ εἶπον , σύγκειμαι εἰμί ἐκ συλλαβή , ἀλλά ὁ ἑαυτοῦ πατήρ εἰκών εἰμί ἀπαράλλακτος . ἄνθρωπος μέν γάρ ἐκ μέρος σύγκειμαι , καί ἐκ ὁ μή εἰμί γίγνομαι , σύγκειμαι ἔχω καί διαλύω ὁ ἑαυτοῦ λόγος · ὁ δέ θεός εἰμί εἰμί καί οὖον σύνθετος · διό καί ὁ οὗτος υἱός , εἰμί εἰμί καί οὖον σύνθετος , ἀλλά εἰς καί μονογενής θεός ἐκ πατήρ οἷος πηγή ἀγαθός ἀγαθός προέρχομαι , ὁ πᾶς διακοσμέω καί συγχέω . Εὐσέβιος εὐαγγελικός Θεοφάνεια . ὥσπερ δέ ἐπί ὁ ἐγώ παράδειγμα , ὁ μέν ἀόρατος καί ἀφανής ἐν ἐγώ νόος , ὅς ὅστις ποτός καί ὁποῖος ἐάν ὁ οὐσία ὑπάρχω , οὐδείς πώποτε ἄνθρωπος Ἔρως , βασιλεύς δέ οἷος ἐν ἀπόρρητος εἴδομαι ὁ αὐτός ταμεῖον καθιδρύω ὁ πρακτεῖον βούλομαι · λόγος δέ ἐκ αὐτός πρόειμι μονογενής , οἷος πατήρ ἐκ ἄδυτος μυχός γεννάω , ὅς δή καί πρῶτος ὁ πατρικός ὁ πᾶς καθίστημι νόημα ἄγγελος , εἰς φανερός τις κηρύσσω ὁ ἐν ἀπόρρητος ὁ πατήρ βουλεύω , ἔργον τε ἐπιτελέω ὁ βούλευμα , προέρχομαι εἰς ὁ πᾶς ἀκοή · εἶτα ὁ μέν ὁ ἐκ ὁ λόγος μεταλαμβάνω ὠφέλεια , ὁ δέ ἀφανής καί ἀόρατος νόος ὁ ὁ λόγος πατήρ , οὐδείς πώποτε ὀφθαλμός ὁράω · κατά οὗτος δή , μᾶλλον δ ἐπέκεινα πᾶς εἰκών καί παράδειγμα , ὁ ὁ παμβασιλεύς Θεός τέλειος Λόγος , οἷος μονογενής , οὖον προφορικός δύναμις συνίστημι , οὐδέ ἐκ συλλαβή ὄνομα τε καί ῥῆμα ὁ φύσις κατασκευάζω , οὐδέ ἐν φωνή διά ἀήρ πλήσσω σημαίνω , Θεός δέ ὁ ἐπί πᾶς ζῶ καί ἐνεργός ὑπάρχω υἱός Λόγος , κατά οὐσία τε ὑφίστημι οἷος Θεός δύναμις καί Θεός σοφία , πρόειμι μέν ὁ πατρικός θεότης , ἀγαθός δέ πατήρ ἀγαθός τυγχάνω γέννημα , αὐτοζωή , αὐτόφως , γέννημα νοερός φάος ἄληκτος , διά πᾶς χώρα , ἐν πᾶς τε ἐάν καί πᾶς ἐπιπορεύομαι . Γρηγόριος Νύσσα κατηχητικός . ἀλλαμήν καί ὁ ὁμώνυμος λέγω λόγος , οὐκοῦν ἔστις λέγω κατά ὁμοιότης ὁ παρά ἐγώ , καί ὁ ὁ Θεός λόγος ὑπονοέω , οὗτος μετάγω πρός ὁ ὑψηλός ὑπόληψις . ἀνάγκη γάρ πᾶς κατάλληλος εἰμί πιστεύω ὁ φύσις ὁ Λόγος ὡς καί ὁ ἄλλος πᾶς . καί γάρ δύναμις τε καί ζωή καί σοφία περί ὁ ἀνθρώπινος βλέπω , ἀλλά οὐ ἄν τις ἐκ ὁ ὁμωνυμία τοιοῦτος καί ἐπί ὁ Θεός ὁ ζωή καί ὁ δύναμις ὅς ὁ σοφία ὑπονοέω . ἀλλά πρός ὁ ὁ φύσις ὁ ἡμέτερος μέτρον συνταπεινόομαι καί ὁ ὁ τοιοῦτος ὄνομα ἔμφασις . ἐπεί γάρ φθαρτός καί ἀσθενής ἐγώ ὁ φύσις , διά οὗτος ὠκύμορος ὁ ζωή , ἀνυπόστατος ὁ δύναμις , ἀπαγής ὁ λόγος . ἐπί δέ ὁ ὑπέρκειμαι φύσις ὁ μεγαλεῖος ὁ θεωρέω πᾶς ὁ περί αὐτός λέγω συνεπαίρω . οὐκοῦν καίω Λόγος Θεός λέγω , οὐ ἐν ὁ ὁρμή ὁ φθέγγομαι ὁ ὑπόστασις ἔχω νομίζω , κατά ὁμοιότης ὁ ἡμέτερος μεταχωρέω εἰς ἀνύπαρκτος . ἀλλά ὥσπερ ὁ ἡμέτερος φύσις ἐπίκοπος εἰμί καί ὁ λόγος ἐπικηρος ἔχω , οὕτως ὁ ἄφθαρτος καί ἀεί ἵστημι φύσις , ἀίδιος ἔχω καί ὑφίστημι ὁ Λόγος . εἰμί δή οὗτος κατά ὁ ἀκόλουθος ὁμολογέω ὁ ὑφίστημι ὁ ὁ Θεός Λόγος εἰς , ἀνάγκη πᾶς ἐν ζωή ὁ ὑπόστασις ὁ Λόγος ὁμολογέω . οὖον γάρ κατά ὁμοιότης ὁ λίθος ἄψυχος ὑφίστημι ὁ λόγος εὐαγής εἰμί οἴομαι . ἀλλά εἰμί ὑφίστημι νοερός τίς χρῆμα καί ἀσώματος ἐάν , ζῶ πάντως . εἰμί δέ ὁ ζάω χωρίζω , οὐδείς ἐν ὑπόστασις πάντως εἰμί . ἀλλαμήν ἀσεβής ἀποδείκνυμι ὁ ὁ Θεός Λόγος ἀνυπόστατος εἰμί · οὐκοῦν συναποδείκνυμι κατά ὁ ἀκόλουθος ἐν ζωή οὗτος θεωρέω ὁ Λόγος . ἁπλόος δέ ὁ ὁ Λόγος φύσις κατά ὁ εἰκός εἰμί πιστεύω , καί οὐδέ εἷς διπλόος καί σύνθεσις ἐν ἑαυτοῦ δείκνυμι , οὐκέτι ἄν τις κατά μετουσία ζωή ὁ Λόγος ἐν ζωή θεωρέω . οὖον γάρ ἄν ἐκτός εἰμί σύνθεσις ὁ τοιοῦτος ὑπόληψις ὁ ἕτερος ἐν ἕτερος λέγω εἰμί , ἀλλά ἀνάγκη πᾶς ὁ ἁπλότης ὁμολογέω , αὐτοζωή εἰμί ὁ Λόγος οἴομαι , οὖον ζωή μετουσία . εἰμί οὖν ζῶ ὁ Λόγος ὡς ζωή ἐάν , καί προαιρετικός πάντως δύναμις ἔχω , οὐδείς γάρ ἀπροαίρετος ὁ ζῶ εἰμί . ὁ δέ προαίρεσις οὗτος καί δυνατός εἰμί κατά ὁ ἀκόλουθος , σέβω εἰμί λογίζομαι · εἰμί γάρ μή τις ὁ δυνατός ὁμολογέω , ὁ ἀδύνατος πάντως κατασκευάζω . ἀλλαμήν πόρρω πάντως ὁ περί ὁ θέω ὑπόληψις εἰμί ὁ ἀδύνατος · οὐδείς γάρ ὁ ἀπεμφαίνω περί ὁ θεῖος θεωρέω φύσις . ἀνάγκη δέ πᾶς τοσοῦτος εἰμί ὁμολογέω ὁ Λόγος ὁ δύναμις , ὅσος εἰμί καί ὁ πρόθεσις , ἵνα μή τις μίξις ὁ ἐναντίος καί συνδρομή περί ὁ ἁπλόος θεωρέω , ἀδυναμία τε καί δύναμις ἐν ὁ αὐτός πρόθεσις θεωρέω , εἴπερ ὁ μέν τίς δύναμαι , πρός δέ ἔτι ἀδύνατος ἔχω , πᾶς δέ δύναμαι ὁ ὁ Λόγος προαίρεσις , πρός οὐδείς ὁ κακός ὁ ῥοπή ἔχω . ἀλλότριος γάρ ὁ θεῖος φύσις ὁ πρός κακία ὀσμή , ἀλλά πᾶς ὅτι περ εἰμί ἀγαθός , οὗτος καί βούλομαι , βούλομαι δέ πάντως καί δύναμαι , δύναμαι δέ μή ἀνενέργητος εἰμί , ἀλλά πᾶς ἀγαθός πρόθεσις εἰς ἐνέργεια ἄγω . ἀγαθός δέ ὁ κόσμος , καί ὁ ἐν αὐτός πᾶς , σοφός τε καί τεχνικός θεωρέω . ὁ Λόγος ἄρα ἔργον ὁ πᾶς , ὁ ζῶ μέν καί ὑφίστημι , ὅτι Θεός Λόγος εἰμί . προαίρω δέ ὅτι ζῶ , δύναμαι δέ πᾶς ὅτι περ ἄν αἱρέω . αἱρέω δέ πᾶς ἔτι ὁ ἀγαθός όνος σημασία εἰμί . ἐπεί δέ ὁ Λόγος οὗτος ἕτερος εἰμί παρά ὁ ὅς εἰμί Λόγος , τρόπος γάρ τις ὁ πρός τίς λέγω καί οὗτος εἰμί . χρή γάρ πάντως ὁ Λόγος καί ὁ πατήρ συνυπακούω . οὖον γάρ ἄν εἰμί Λόγος , μή τις ἐάν Λόγος . εἰμί οὖν διακρίνω ὁ σχετικός ὁ σημασία ὁ ὁ ἀκούω διάνοια , αὐτός τε ὁ Λόγος καί ὁ ὅθεν εἰμί , οὐκέτι ἄν ἐγώ κινδυνεύω ὁ μυστήριον ὁ Ἑλληνικός μάχομαι ὑπόληψις , ὁ ὁ ὁ Ἰουδαῖος πρεσβεύω συμφέρω . ἀλλά ἐπίσης ἑκάτερος ὁ ἀτοπία ἐκφεύγω , ὁ τε ζῶ ὁ Θεός Λόγος καί ἐνεργός καί ποιητικός ὁμολογέω · ὅσπερ ὁ Ἰουδαῖος οὖον δέχομαι , καί ὁ διαφέρω κατά ὁ φύσις αὐτός τε ὁ Λόγος καί ὁ ὅθεν εἰμί . ὥσπερ γάρ ἐπί ἐγώ ἐκ ὁ νόος φημί εἰμί ὁ λόγος , οὔτε διά ὅλος ὁ αὐτός εἰμί ὁ νάω , οὔτε παντάπασι ἕτερος . ὁ μέν γάρ ἐκ ἐκεῖνος εἰμί , ἀλλά ὅτι καί οὐ ἐκεῖνος εἰμί . ὁ δέ αὐτός ὁ νόος εἰς ὁ ἐμφανής ἄγω , οὐκέτι ἄν ἕτερος τίς παρά ἐκεῖνος ὑπονοέω , ἀλλά κατά ὁ φύσις εἷς ἐάν , ἕτερος ὁ ὑπόκειμαι εἰμί , οὗτος καί ὁ ὁ Θεός Λόγος ὁ μέν ὑφίστημι κατά ἑαυτοῦ , διαιρέω πρός ἐκεῖνος παρά ὅς ὁ ὑπόστασις ἔχω , ὁ δέ οὗτος δείκνυμι ἐν ἑαυτοῦ , ὁ περί ὁ θεός καθοράω , ὁ αὐτός εἰμί κατά ὁ φύσις ἐκεῖνος ὁ διά ὁ αὐτός γνώρισμα εὑρίσκω . Κύριλλος θησαγρικως ΙΘ΄ . ἀλλά εὑρίσκω , φημί , ἐν Εὐαγγέλιος λέγω ὁ υἱός ὡς πρός ὁ πατήρ , “ πατήρ δοξάζω σύ ὁ Τῖον , ” ἀντακούω παρά αὐτός , “ καί “ καί πάλιν δοξάζω , ” καί πῶς ἄν εἰμί δύναμαι Λόγος ὁ πατήρ κατά ἀλήθεια ὁ υἱός , ὅπου φαίνω πρός αὐτός διαλέγω ὁ πατήρ , διάλεξις δέ λόγος Χωρὶς , οὐ ἄν γίγνομαι ; ὅς τοίνυν αὐτός ἑαυτοῦ εἰμί διαλέγω ὁ υἱός εἰμί ] , εἴπερ a εἰμί λέγω τίς πρός αὐτός ὁ πατήρ , ἕτερος εἰμί παρά ὁ ἐνδιάθετος καίω ἐνυπάρχω ὁ Θεός κατά φύσις λόγος , ὅς καί λαλέω πρός αὐτός κατά βούλησις ὁ πατήρ . οὖον παύω συκοφάντης ὁ ἀσώματος οὐσία , Εὐνόμιος , λόγος ἐκ αὐτός ἀποτελέω πιστεύω τοιοῦτος , ὁποῖος ἄν εἰμί καί ὁ ἀνθρώπινος , διά χεῖλος καί γλῶσσα ἀποκτυπέω , καί ὁ ὁ πέλας προσράσσω ἀκοή ; ἵνα δή καί γίγνομαι σαφής ὁ λαλέω ὁ βούλησις . εἰμί γάρ ἐθέλω ἀποσῴζω ὁ ἀσώματος φύσις ὁ αὐτός κατάλληλος λόγος , οὖον τοιοῦτος εἰμί νομίζω ὁ πατήρ ὁ φωνή ὡς εἰς ἀκοή φέρω σωματικός . οὖον γάρ μόνος ὁ Κύριος ἀκροάομαι ὁ πατήρ λέγω “ καί δοξάζω καί “ πάλιν δοξάζω , ” ἀλλά γάρ καί ὁ σύνειμι αὐτός . διδάσκω δέ σοφός ὁ Χριστός , ὅτι κύριος καί φυσικός οὐ ἐκεῖνος ὁ πατήρ εἰμί ὁ φωνή , ἀλλά τις κτύπος φωνή προσέοικα , ἐξαγγέλλω ὁ πατήρ ὁ ἐπί υἱός βούλησις , καί ὅτι περ εἰμί τίμιος πῇ αὐτός , λέγω πρός ὁ ἀκροάζομαι , “ οὖον διά ἐγώ ὁ φωνή οὗτος γίγνομαι , “ ἀλλά διά σύ . ” προέχω , οὐ εἶπον λαλέω ὁ πατήρ , ὅς βοάω , ὅς ἕτερος τίς τοιοῦτος , ἀλλά “ διά σύ γίγνομαι ὁ φωνή ὅς ἀμήχανος εἰμί ἄνθρωπος εἰμί ἑτέρως δύναμαι μανθάνω ὁ πατήρ ὁ βούλησις , εἰμί μή ἀνθρώπειος πρός αὐτός γίγνομαι φωνή , διά τις θεῖος ἐνέργεια . τίς τοίνυν μάτην ὁ οἰκονομικός γίγνομαι διά ἐγώ ἀναφέρω ἐπί ὁ ἀσώματος οὐσία , ὁ ὁ γενητός πρέπω ῥιψοκίνδυνος καί ἐπί ὁ ἀγένητος ἀνατίθημι ; εἰμί δέ καί διά οὗτος ὑπολαμβάνω ὁ αἴτιος ὁ Χριστομάχος , μή εἰμί ὁ υἱός ὁμοούσιος ὁ πατήρ , ἐπεί μήτε ὁ πατήρ Λόγος εἰμί , μήτε ὁ Λόγος πατήρ , καί ὁ ἑνότης ὁ φύσις , ὁ διάφορος ὁ ὄνομα διατέμνω δύναμαι πιστεύω , λέγω ἐγώ πῶς ὁ προπάτωρ Ἀδάμ ὁμοούσιος εἰμί πρός ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι , οὔτε αὐτός Ἄβελ εἰμί δύναμαι , οὔτε μήv ὁ Ἄβελ εἰμί ποτέ Ἀδάμ · ἀλλά οὐ ἐκβάλλω ὁ οὐσία ὁ ταὐτότης ὁ ὁ ὄνομα διαφορά . εἰμί δέ πάλιν καί σύ ἕτερος εἰμί ὁ ἐνυπάρχω ὁ πατήρ κατά φύσις θεός Λόγος , παρά ὁ ἐν ὁ θεῖος γραφεύς σημαίνω , καί κεῖμαι μέν τις ἐν πατήρ κρύπτω καί ἐνδιάθετος , ἕτερος δέ τις εἰμί εξαγγελτικός ὁ παρά αὐτός λέγω , ὅς καί Ἰωάννης θεός Λόγος εἰμί φημί , πῶς ἔτι ὁ Θεός καί πατήρ , ὁ ἁπλόος καί ἀσύνθετος σῴζω , εἴπερ ἀναγκαῖος ὁ κρύπτω τίς καί ἐμφανής ἔχω , ἁπλόος οὐ ἄν εἰμί , σύνθετος δέ μᾶλλον καί ἐκ δύο σύγκειμαι ; εἰμί δέ ἁπλόος κατά φύσις ὁ θεός , καί οὐδείς αὐτός συντίθημι . εἷς ἄρα Λόγος ἐν αὐτός φυσικός τε καί ἐνδιάθετος ὁ υἱός . καί πῶς ἄν δύναμαι φημί Λόγος εἰμί ὁ πατήρ ὁ υἱός , εἴπερ ὁ μέν Λόγος ῥῆμα εἰμί ἀργός προφορά , ὁ δέ υἱός ζωός εἰμί ; σκανδαλίζω μάτην οὐ ἀναβαίνω ὁ ἀνθρώπινος . ὅς οὐ οἶδα ὅτι ὁ κατά ἐγώ ὄνομα ὁ θέω αποκαλώ · πᾶς δέ ἑτέρως εἰμί ὅς καθάπερ ἐγώ ; οὖον γάρ ἐπειδή περ ὁ ὁ ἄνθρωπος Λόγος ἀνυπόστατος , καί γλῶσσα ἐξήχημα πρός ἀήρ πέμπω . διά οὗτος καί ὁ θεῖος ὡσαύτως ἔχω λόγος , ἀλλά ζῶ ἐκ ζῶ , καί ὑφίστημι ἐκ ὑφίστημι εἰμί . εἰμί δέ Λόγος καλέω , κατά ὁ σός δυσφημία , οὐ ὅτι κατά φύσις οὗτος εἰμί ἐκ πατήρ προέρχομαι , καί ὁ ὁ τίκτω οὐσία ἐμφαντικός , ἀλλά ὅτι ὁ παρά πατήρ ἀκούω λόγος , ἐξαγγέλλω οὗτος εἰς ἐγώ , τηρέω καί ἐν ὁ ἄλλος ὁ οἴομαι ἀκολουθία , ἵνα καί μέγας ἀσχημονέω . εἰμί γάρ λόγος εἰμί ὅτι λόγος ἀκούω , ἀναγκαῖος εἶπον ὅτι καί δικαιοσύνη καί ἁγιασμός εἰμί , ὡς δικαιοσύνη καί ἁγιασμός μέτοχος , καί οὖον κατά φύσις οὗτος ὑπάρχω ὁ δέ μή κατά φύσις , ῥᾳδίως ἀποσυμβαίνω , καί ποτέ δικαιοσύνη καί ἁγιασμός ἐρῆμος κατά σύ ὁ ὁ Θεός Λόγος φαίνω . εἰμί οὖν διά οὗτος καλέω φημί ἑαυτοῦ λόγος , ἐπειδή περ ἀκούω παρά ὁ πατήρ οὗτος εἰς ἐγώ ἐξαγγέλλω , οὐκέτι Λόγος εἰμί , ἀλλά λόγος μέτοχος . οὐκοῦν μηδέ Λόγος ὀνομάζω , ὅς εἰμί Λόγος , μή μέτοχος λόγος . Ἀθανάσιος . ἀλλά ἐγώ οὗτος ῥώννυμι φράζω , ὅτι οὐ εἰμί ὁ υἱός Λόγος ἐν Καρδία ὁ πατήρ , ἀλλά Λόγος ζῶ , ἀπό ζῶ Θεός ἐκλάμπω , ἄναρχος ὁ πατήρ σύνειμι , ὡς μηδέποτε μόνος ἐπινοέω ὁ πατήρ . περί οὗτος καί Παῦλος φημί , “ ζῶ γάρ ὁ ὁ Θεός Λόγος καί ἐνεργής . ἵνα δέ μή λόγος ἀκούω , μηδείς φοβερός ὑποπτεύω , ἐπεξηγέομαι ὁ εἴρω , ὁ παρά ἐγώ δέω ὑπόδειγμα · ἐπάγω γοῦν , “ καί “ τομός ὑπέρ πᾶς μάχαιρα δίστομος , καί διικνέομαι “ ἄχρι μερισμός Ψυχή καί πνεῦμα , ἁρμός τε καί μυελός , “ καί κριτικός ἐνθύμησις καί ἔννοια Καρδία . ” Χρυσόστομος . ἐνταῦθα φοβερός τίς αἰνίζω , ὅς ὅτι ὁ διαιρέω ἀπό τῆ , Ψυχή , ὅσπερ εἰμί ὁ ἐν ὁ Εὐαγγέλιος ἀπειλέω διχοτομία , ὁ τέλειος ὁ ἅγιος πνεῦμα ἐγκατάλειψις · ὅς γίγνομαι λοιπός πᾶς ἕπω ὁ χαλεπός . ὅς οἶς καί αὐτός ὁ ἀσώματος διικνέομαι , οὖον καθώς ὁ μάχαιρα μόνος ὁ σῶμα . δείκνυμι ἐνταῦθα ὅτι καί ψυχή κολάζω , καί ὅτι ὁ ἔνδος διερευνάω , ὅλος διά ὅλος διικνέομαι ὁ ἄνθρωπος . καίω ἵνα μή ὁ ὁ Ψυχή ἀκούω ῥαθυμέω , προστίθημι καί ὁ ὁ σῶμα . τότε γάρ οὗτος γίγνομαι , καθάπερ τίς βασιλεύς ἄρχω ἁμαρτάνω μέγας πρότερος ἀπογυμνόω οἷος ὁ στρατεία , καί ὁ ζώνη ἀφαιρέω καί ὁ ἀξίωμα , καί ὁ κῆρυξ τότε κολάζω , οὗτος καί ἐνταῦθα ὁ πνεῦμα ὁ μάχαιρα ἐργάζομαι . εἶπον δέ “ κριτικός ἐνθύμησις καί ἔννοια Καρδία , ” μάλιστα αὐτός φοβέω . μή γάρ εἰμί ἔτι , φημί , ἐν ὁ πίστις ἵστημι , μή μετά πληροφορία δέ θαρσέω , αὐτός ὁ ἐγκάρδιος κρίνω , ἐκεῖ γάρ διαβαίνω καί κολάζω καί ἐξετάζω . καί οὐ εἰμί κτίσις ἀφανής ἐνώπιος αὐτός . ὁ αὐτός . τις λέγω περί ἄνθρωπος φημί , κἀν γάρ Άγγελος εἶπον , κἀν ἀρχάγγελος , κἀν ὁ χερουβίν καί ὁ σεραφίμ , κἀν οἱανδήποτε κτίσις , πᾶς ἐκκαλύπτω ὁ ὀφθαλμός ἐκεῖνος , πᾶς δῆλος εἰμί καί φανερός . θεοδωριος . οὐδείς εἰμί ὁ λανθάνω αὐτός δυνατός ὁ δικαστής , πᾶς δέ ἀκριβῶς ἐπίσταμαι καί αὐτός ὁ λογισμός ὁ κίνημα . οἶδα ὁ ἐν ὁ σκότος γίγνομαι . οἶδα ὁ κρύβδην τολμάω . οὖον λανθάνω αὐτός ὁ πονηρός βούλευμα ὁ Ψυχή · ἀσώματος γάρ ἐάν , μέσος καί ψιθυρισμός καί βλέμμα και νόημα ἵστημι . Πάν δέ γυμνός καί τραχηλίζω ὁ ὀφθαλμός αὐτός , πρός ὅς ἐγώ ὁ λόγος . Χρυσόστομος . ὁ τραχηλίζω εἴρω ἀπό μεταφορά ὁ δέρμα ὁ ἀπό ὁ ἱερεῖον ἐξελκόω . ὥσπερ γάρ ἐκεῖνος ἐπειδάν τις σφάζω ἀπό ὁ σάρξ παρέλκυσις ὁ δέρμα , πᾶς ὁ ἔνδον ἀποκαλύπτω , καί δῆλος ποιέω τοῖ ; ἡμέτερος ὀφθαλμός , οὗτος καί ὁ Θεός δῆλος πρόκειμαι πᾶς . “ πρός ὅς , ” φημί , “ ἐγώ ὁ λόγος , ” τουτέστι , ὅς μέλλω δίδωμι εὐθύνω ὁ πράσσω · ὁ γάρ ἡμέρα δήλωσις ἐκεῖνος , ὅταν ὁ ζῶ ὁ Θεός Λόγος ὁ κρυπτός ὁ ἄνθρωπος εἰς μέσος ἄγω , καί ὁ λάθρῃ γίγνομαι πάρειμι , πᾶς γυμνός καί τραχηλίζω πρό ὁ ἅπας ὀφθαλμός τίθημι . σύ δέ ἐγώ θέα πῶς ἀεί ὁ σωματικός εἰκών δήω , ὅσπερ εἰμί ὁ ἀσθένεια ὁ ἀκούω . ὅτι γάρ ἀσθενής εἰμί , δηλόω εἶπον νωθρός αὐτός εἰμί , καί χρεία ἔχω γάλα οὖον στερεός τροφή . Ἰσίδωρος . Ζεύς οὗτος ὁ γυμνός καί τραχηλίζω εἴρω , ἐκ μεταφορά ὁ ἱερεῖον ὁ εἰς θυσία προσάγω . ὥσπερ γάρ ἐκεῖνος ὁ δόρυ ἀφαιρέω , πᾶς ὁ φαίνω ἀπογυμνόω περιβολή , καί ὁ κρύπτω ἔνδοθεν ἐπιδείκνυμι ὁ διάθεσις , καί τραχηλίζω εἰς ἔρευνα πᾶς ὀστέον καί μέλος πρός ὁ πᾶς ἐκκαθαίρω διά ὁ ὁ αἷμα ὁ προσάγω καθαρότης , οὗτος καί ἐπί ὁ μέγας ὁ κύριος ἡμέρα ὁ ὁ ἄδηλος καί ἀφανής πρᾶξις ἀνακάλυψις , ἀναγιγνώσκω καί τραχηλισμός ἔοικα φαίνω , οὐδείς λανθάνω δύναμαι , ἀλλά πᾶς εἰς ἐμφανής ἄγω . θεοδωριος . Γυμνάς γάρ αὐτός καί ὁ κρύπτω . ὁ τραχηλίζω ὁ ὀφθαλμός αὐτός , ἐκ μεταφορά τίθημι ὁ θύω ζῷον , ὁ παντελῶς ἄφωνος κεῖμαι , ὁ σφαγή ὁ ζωή ἀφαιρέω , καί μετά ὁ ζωή ὁ φωνή , οὗτος φημί καί ἐγώ κρίνω θεάομαι μέν ἅπας , δυσσεβῶς παρά ἐγώ ὅς παρανόμως γίγνομαι , σιγάω δέ ὁ τιμωρία δέχομαι ὁ ψῆφος , ἅτε δή ὁ Δίκαιος αὐτός ἐφίστημι . Κύριλλος Θησαυρικός λβ΄ . ἐνταῦθα μέν ὅς πάλιν ὁράω ὁ ὁ πατήρ ἴδιος φέρω ὁ υἱός , καί τοιοῦτος ἐπαγλαΐζω ἀγαθός ὅς περ ἄν φαίνω καί ὁ γεννάω αὐτός . ὁ Θεός τοιγάρ καί πατήρ πᾶς φέρω ἑτοίμως , καί πᾶς ἀκωλύτως ἐνατενίζω , οἶδα τε ἔτι Καρδία καί νεφρός , καί διά οὗτος λέγω ποτέ μέν , “ τίς οὗτος ὁ κρύπτω ἐγώ βοῦς - “ λήν ; ” ποτέ δέ “ θεός ἐγγίζω ἐγώ εἰμί , καί οὐ θεός πόρρωθεν . “ μή ἀπό ἐγώ κρύπτω τίς ; ” οὗτος πρόσειμι καί ὁ υἱός διά ὅς φημί ὁ Παῦλος ἐπιμαρτυρέω . εἶτα ζῶ ὁ πατήρ διά ὁ εἰμί ζωή ζῶ καί ὁ λόγος ἀποκαλέω , διά ὁ εἰμί καί αὐτός κατά φύσις ζωή . πᾶς οὖν ὅσος πρόσειμι ὁ πατήρ κατά φύσις , καί ἐν υἱός κεῖμαι φυσικός τε καί οὐσιωδῶς , τίς ποίημα λέγω αὐτός , οὐ ἄν εἰμί ὁ ἄφυκτος ὁ δυσφημία ἔγκλημα ἔνοχος ; πῶς γάρ οὐ ἄν εἰμί ἀλλήλων ὁμοφυής ὁ ὁ αὐτός εἰμί φύσις τε καί οὐσιώδης ἐνέργεια ; ὁράω δέ ὅτι ὁ πᾶς αὐτός ὁ Παῦλος διαστέλλω τρανός λέγω , ὅτι πᾶς τραχηλίζω ὁ ὀφθαλμός αὐτός . εἰμί τοίνυν πᾶς εἰμί ποιητής , καί πᾶς ἐνώπιος αὐτός τραχηλίζω , οὐ ἄν εἰμί ὁ πᾶς εἷς ποιητής ; καί ὅς ὁ πᾶς γυμνός καί τραχηλίζω εἰμί , οὐ ἄν εὔλογος νοέω εἷς ὑπάρχω ὁ τετραχηλισμένος . ἐν γάρ ὁ λέγω ὁ πᾶς , οὐδείς ἀφίημι ἐκτός . καί εἰμί ἐν μόνος ὁ κτίσμα πληρόω ὁ πᾶς , ἕτερος ἄν εἰμί παρά αὐτός ὁ μή ἐν αὐτός ἀριθμέω . οὗτος καί ὁ μακάριος Παῦλος ὁ πᾶς νοέω ὁ δύναμις . ἑρμηνεύω γάρ ὁ “ πᾶς ὑποτάσσω ὑπό ὁ “ πούς αὐτός , ” ἐπιφέρω σοφός , “ ἐν δέ ὁ λέγω ὁ πᾶς , “ οὐδείς ἀφίημι αὐτός ἀνυπότακτος . ” εἰμί τοίνυν ὁ πᾶς ὁ ὅλος εἰμί περιεκτικός , ὁ πᾶς δέ ὁ υἱός τραχηλίζω , οὐ ἄν εἰμί ὁ πᾶς εἷς , ἀλλά ἕτερος παρά αὐτός . Κύριλλος . ὁ γε μήv “ διϊκνέομαι ἄχρι μερισμός Ψυχή “ καί πνεῦμα , ” εἰμί καί οὕτως νοέω , ὅτι ὁ παρά Θεός κήρυγμα διαιρέω καί μερίζω ὁ ὁ Ψυχή μέρος , δεκτικός ποιέω ἄν χωρητικός ὁ ἀκούω . ἔχω οὖν ἀρχιερεύς μέγας , διέρχομαι ὁ οὐρανός , Ἰησοῦς ὁ υἱός ὁ Θεός , κρατέω ὁ ὁμολογία . θεοδωριος . ἐν μέν ὁ πρόσθεν εἴρω μᾶλλον ἑρμηνεύω , ὁ κατάπαυσις ὁ σύγκρισις ποιέω , καί δείκνυμι ὁ ἐγώ ἐπαγγέλλω ἀγαθός ὁ Ἰουδαῖος υπεσχημένος . ἐκεῖνος γάρ , ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία ὑπισχνέομαι , ἐγώ δέ ὁ οὐρανός . ἐντεῦθεν δέ λοιπός ὁ ἀρχιερωσύνη ποιέω ὁ παρεξέτασις , καί δείκνυμι πολύς μέγας τε καί ἀγαθός ὁ Λευιτικός ὁ κατά τάξις Μελχισεδέκ · ὁ παραινετικός δέ πάλιν σχῆμα χράομαι ποιέω ὁ σύγκρισις , ἵνα μή δόξα ὁ ἔτι ὁ κατά νόμος πολιτεία ἀσπάζομαι ὁ νόμος πολεμέω , ἀλλά οὖον τῆ ἀλήθεια συνηγορέω . Ἀρχιερεύς δέ ὁ κύριος Ἰησοῦς προσαγορεύω ὡς ὁ ὑπέρ ἐγώ προσφέρω θυσία , καί ἀείρω ὁ κόσμος ὁ ἁμαρτία . οὗτος δή χάρις καί ἀμνός ὀνομάζω . “ ὁράω ” γάρ φημί , “ ὁ “ ἀμνός ὁ Θεός , ὁ ἀείρω ὁ ἁμαρτία ὁ κόσμος . ” δῆλος δέ καί ὁ ἄγαν φιλόνεικος , ὡς ἀνθρώπειος ὁ ὄνομα . εἰμί δέ ὁ θεότης οὗτος τις ὑπολαμβάνω , καλέω αὐτός καί καταίρω , καί δοῦλος μορφή , καί ὅσος τοιοῦτος . εἰμί δέ οὐδείς οὗτος ὁ θεῖος φύσις ἴδιος , λείπω νοέω οὗτος ὁ οἰκονομία ὄνομα . ὥσπερ γάρ ἄνθρωπος λέγω γίγνομαι φύσις ἀνθρώπειος ἀναλαμβάνω , οὕτως ἀρχιερεύς ἐγώ ὡς ἄνθρωπος καλέω . οὗτος δέ καί ὁ ἀποστολικός ἐγώ διδάσκω ῥητός · δείκνυμι γάρ αὐτός ὁ οὐρανός διέρχομαι . ὁ δέ ὁ δεσπότης Χριστός θεότης , ἀπερίγραφος ἔχω ὁ φύσις , πανταχοῦ πάρειμι καί ὁ πᾶς παρίστημι . οὗτος καί αὐτός ἐγώ ὁ δεσπότης διδάσκω . οὐδείς γάρ , φημί , “ ἀναβαίνω εἰς ὁ οὐρανός , εἰμί μή ὁ ἐκ ὁ οὐρανός “ καταβαίνω , ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , ὁ ἐάν ἐν ὁ οὐρανός . ” κάτω γάρ εἰμί , καί ὁ ἄνθρωπος διαλέγω , λέγω εἰμί καί ἄνω . χρή τοίνυν ἐγώ οἶδα τίς μέν ὁ θεολογία , τίς δέ ὁ οἰκονομία ὄνομα . ὁ μέν ὅς θεῖος ἀπόστολος ὑποδείκνυμι ἐγώ ὁ μέγας οὗτος ἀρχιερεύς , πρῶτος εἰς ὁ ἀληθινός εἰσέρχομαι κατάπαυσις , καί ὁ οὐρανός γίγνομαι ὑπέρτερος , ὁ ὁμολογία καταχέω παρεγγυάω . ὁμολογία δέ ἐγώ ὁ πίστις ὀνομάζω . ὁμολογέω γάρ πιστεύω οὖον μόνος εἰς πατήρ καί υἱός καί Ἅγιον πνεῦμα , ἀλλά καί εἰς ἀνάστασις νεκρός , καί εἰς ζωή αἰώνιος , καί εἰς οὐρανός βασίλειος . Χρυσόστομος . Ὅρας δέ ὅτι οὖον ὁ πᾶς ὁ ἱερεύς δίδωμι , ἀλλά καί ὁ παρά ἐγώ ζητέω , λέγω δή ὁ ὁμολογία . ποῖος δή οὗτος ; ὅτι ἀνάστασις εἰμί , ὅτι ἀνταπόδοσις , ὅτι μυρίος ἀγαθός , ὅτι ὁ Χριστός Θεός εἰμί , ὅτι ὁ πίστις ὀρθός , οὗτος ὁμολογέω , οὗτος κατέχω . ὅτι γάρ οὗτος ἀληθής , δῆλος ἐκ ὁ ὁ ἀρχιερεύς ἔνδον εἰμί · εἰμί καί μή πάρειμι ὁ πρᾶγμα , ἀλλά ἐγώ ὁμολογέω , εἰμί ἄρτι πάρειμι , ψεῦδος εἄν , ὥστε καί οὗτος ἀληθής , ὁ ὑπερτίθημι . καί γάρ ὁ ἀρχιερεύς ἐγώ μέγας , “ Μωσῆς μέν “ γάρ ” φημί , “ οὐ εἰσέρχομαι εἰς ὁ κατάπαυσις , αὐτός δέ “ εἰσέρχομαι . ” καί πῶς οὗτος οὐδαμοῦ τίθημι ; ἵνα μή δοκέω ἀπολογία εὑρίσκω . συμπεριλαμβάνω δέ αὐτός , καί ἵνα μή δόξα κατηγορέω ὁ ἀνήρ , φανερῶς αὐτός οὐ εἶπον . εἰμί γάρ οὐδείς οὗτος λέγω οὗτος προφέρω λέγω , κατά Μωσῆς καί κατά ὁ νόμος οὗτος εἴρω , πολύς μᾶλλον εἰμί εἶπον οὐ εἰμί Παλαιστίνη , ἀλλά οὐρανός , μείζων ἄν οὗτος εἶπον . ὁράω δέ ὁ ἀκολουθία . ἐπεί εἶπον ἄνωθεν , “ παρακαλέω ἀλλήλων , ” ὅς τις εἶπον . τίς οὖν ποιέω ἵνα μή πίπτω , μηδέ ὀλιγοψυχέω ; ἱκανός μέν ἐκεῖνος παιδεύω φημί , ἔχω δέ καί ἀρχιερεύς μέγας ὅς διέρχομαι ὁ οὐρανός καί καθίζω ἐπί ὁ πατρικός θρόνος . τοιγάρ καί ἐγώ ἰσχύω εἰσάγω , ἀλλά οὐ ὥσπερ Μωϋσῆς , οὔτε αὐτός ἰσχύω εἰσέρχομαι εἰς ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία , οὔτε ὁ λαός εἰσάγω . ἐπεί μέν ὅς εἶπον , “ οὐ εἰμί κτίσις ἀφανής “ ἐνώπιος αὐτός , ” ὁ θεότης αἰνίσσομαι , πάλιν ἐπεί ὁ σάρξ ἐπιλαμβάνω , συγκαταβατικός διαλέγω , καί ἀρχιερεύς λαλέω ὁ κύριος , καί μείζων δείκνυμι ὁ κηδεμονία , καί ὅτι ὥσπερ οἰκέω προΐστημι , καί οὖον ἐθέλω αὐτός ἐκπίπτω · διά οὗτος ἐπάγω , οὖον γάρ ἔχω ἀρχιερεύς μή δύναμαι συμπαθέω ὁ ἀσθένεια ἐγώ , πειράω δέ κατά πᾶς κατά ὁμοιότης Χωρὶς ἁμαρτία . Χρυσόστομος . οὗτος καί ἀνωτέρω λέγω , “ ὅτι ἐν ὅς πάσχω “ αὐτός πειράω δύναμαι ὁ πειράω , βοηθέω . ” ὁ αὐτός ἐνταῦθα ποιέω . ὅς δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί . ἔρχομαι , φημί , ὁδός ὅς καί ἐγώ νῦν , μᾶλλον δέ καί τραχύς , πᾶς γάρ λαμβάνω ὁ ἀνθρώπινος πείρω . οὐ εἰμί ἀγνοέω ὁ ἡμέτερος , ὡς πολύς ὁ ἀρχιερεύς , ὅς ὁ ἐν θλῖψις οὐ οἶδα , οὐδέ ὅτι ποτός εἰμί θλῖψις . ἐπί γάρ ἄνθρωπος ἀδύνατος οἶδα ὁ κάκωσις ὁ κακόω , ὁ μή πείρω λαμβάνω , καί διά ὁ αἰσθητής ἔρχομαι . ὁ δέ ἡμέτερος ἀρχιερεύς , διά οὗτος πρῶτος πᾶς ὑφίστημι , καί τότε ἀναβαίνω , ἵνα δύναμαι συμπαθέω . θεοδωριος . ἀλλά τίς βούλομαι οὗτος ὁ ἀπόστολος ; πολύς κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός ὁ πιστεύω δέχομαι πειρασμός τρικυμία . ψυχαγωγέω τοίνυν αὐτός διδάσκω ὡς ὁ ἡμέτερος ἀρχιερεύς , οὖον μόνος ὡς θεός οἶδα ὁ ἡμέτερος φύσις ὁ ἀσθένεια , ἀλλά καί ὡς ἄνθρωπος , πείρω ὁ ἡμέτερος λαμβάνω πάθημα , μόνος ὁ ἁμαρτία διαμένω ἀμύητος . οὗτος δέ φημί ἐγώ ὁ ἀσθένεια ἐπίσταμαι , καί ὁ ἁρμόζω ὀρέγω βοήθεια , καί δικάζω ἐγώ πρός ὁ ἀσθένεια ἐκφέρω ὁ ψῆφος . Χρυσόστομος . πειράω δέ κατά πᾶς κατά ὁμοιότης , ὁράω πῶς καί ἄνω ὁ παραπλήσιος τίθημι , εἶπον “ παραπλήσιος “ μετέχω ὁ αὐτός , ” καί ἐνταῦθα ὁ κατά ὁμοιότης , τουτέστιν διώκω , ἐμπτύω , σκώπτω , ἀπελαύνω , ὁ τέλος σταυρόω . προστίθημι δέ ὅτι Χωρὶς ἁμαρτία καί ἄλλος αἰνίσσομαι , ἐν θλῖψις εἰμί διαφέρω . ὥστε καί ὅταν λέγω “ ἐν ὁμοίωμα σάρξ , ” οὖον οὗτος φημί ὅτι ὁμοίωμα ἔχω σάρξ , ἀλλά ὅτι σάρξ ἀναλαμβάνω . διατί οὖν εἶπον “ ἐν ὁμοίωμα ; ” ὅτι περί ἁμαρτωλός σάρξ λέγω . ὅμοιος γάρ εἰμί ὁ σάρξ ὁ ἡμέτερος . ὁ μέν γάρ φύσις , ὁ αὐτός εἰμί ἐγώ · ὁ δέ ἁμαρτία οὐκέτι ὁ αὐτός . Κύριλλος . εἰμί καί μή γίγνομαι ἄνθρωπος , φημί , ὁ ὁ Θεός Λόγος , οἶδα μέν καί οὗτος ὁ ἀνθρώπινος ἀσθένεια ὡς δημιουργός . αὐτός γάρ γιγνώσκω ὁ πλάσμα ἐγώ . ἐπεί δέ ὁ ἐγώ ἀμπέχω σάρξ , πειράω κατά πᾶς , καί οὖον δήπου φημί ὡς ἀγνοέω , ἀλλά ὅτι ὁ γνῶσις ὁ θεοπρεπής προυποκειμαι , καί ὁ διά πείρω αὐτός συμβαίνω μανθάνω . γίγνομαι δέ συμπαθής οὐ ἀπό γε ὁ πειράω . πόθεν δέ ; εἰμί γάρ ἐλεήμων φύσις καί εἰμί ὡς Θεός . ἐπεί δέ μετά ὁ εἰμί ὁ εἰμί καί γίγνομαι κατά ἐγώ ἀνθρωποπρεπής , καί οὗτος λέγω περί αὐτός . Ἀθανάσιος περι ὁ σωτηριώλους ἐπιφάνεια . Πάν γάρ λαμβάνω ἐκ παρθένος ὅσος ἀρχῆθεν ὁ θεός εἰς σύστασις πλάσσω ἄνθρωπος , καί ποιέω Χωρὶς ἁμαρτία , οὖον ὁ θεότης μεταποίησις ἐνδείκνυμι , ἀλλά ὁ ἀνθρωπότης καινοποίησις ἐργάζομαι , οὐ ἄνθρωπος πρός ὁ θεός εἰμί , κατά ὁ περί Ἀπολινάριος , ἀλλά Θεός ὁ μονογενής εὐδοκέω ὁ πλήρωμα ὁ θεότης αὐτός , ὁ ὁ ἀρχέτυπος πλάσις ἄνθρωπος καί ποίησις καινός ἐκ μήτρα παρθένος ἀνίστημι ἑαυτοῦ φυσικός γεννάω καί ἄλυτος ἕνωσις , ἵνα ὁ ὑπέρ ἄνθρωπος σωτήριος πραγματεία ποιέω , ὁ πάθος καί θάνατος καί ἀνάστασις ἀπολύτρωσις ὁ ἄνθρωπος κατεργάζομαι · ἀλλά λέγω ὅτι εἰμί πᾶς λαμβάνω , πάντως δήπου καί ὁ ἀνθρώπινος λογισμός ἔχω . ἀδύνατος δέ εἰμί ἐν λογισμός ἀνθρώπινος ἁμαρτία μή εἰμί . καί πῶς εἰμί Χωρὶς ἁμαρτία ὁ Χριστός ; εἶπον τοίνυν εἰμί ὁ ἁμαρτητικός λογισμός δημιουργός ὁ θεός , προσακτέος ὁ Θεός ὁ ἴδιος δημιουργία . ἔρχομαι γάρ προσάγω ὁ ἴδιος ποίησις · ἀλλά ἄδικος εἰμί πάλιν ὁ κρίσις καταδικάζω ὁ ἁμαρτάνω . εἰμί γάρ ἁμαρτητικός λογισμός δημιουργέω ὁ θεός , πῶς καταδικάζω ὁ ἁμαρτάνω ; καί πῶς οἷος τε παρά Θεός τοιοῦτος κρίσις γίγνομαι ; εἰμί δέ καί ὁ Ἀδάμ ὑπόκειμαι ὁ τοιοῦτος λογισμός , πρίν ὅς παρακούω ὁ ὁ Θεός ἐντολή , πῶς οὐ γιγνώσκω καλός καί πονηρός ; λογικός μέν ἐάν ὁ φύσις , ἐλεύθερος δέ ὁ λογισμός , πείρω κακός οὐ εἰδοί , μόνος δέ ὁ καλός γιγνώσκω , καί ὥσπερ τίς μονότροπος ἐάν , παρακούω δέ ὁ ἐντολή ὁ Θεός ὑποπίπτω ὁ ἁμαρτητικός λογισμός , οὖον ὁ Θεός δημιουργέω ὁ αἰχμαλωτίζω ἵζω λογισμός , ἀλλά ὁ διάβολος ἐκ ἀπάτη ἐπισπείρω . Γρηγόριος Νύσσα κατά Εὐνόμιος λόγ . Β΄ . Ζεύς οὗτος μετέχω ὁ φύσις ἐγώ ὁ μονογενής , κατά πᾶς κατά ὁμοιότης · κατά ὁμοιότης δέ ὁ μετά Ψυχή καί σῶμα ἀναλαμβάνω ὅλος ὁ ἄνθρωπος . προσέρχομαι οὖν μετά παρρησία ὁ θρόνος ὁ χάρις , ἵνα λαμβάνω ἔλεος , καί χάρις εὑρίσκω εἰς Εὔκαιρον βοήθεια . Χρυσόστομος . θρόνος χάρις τίς φημί ; ὁ θρόνος ὁ βασιλικός , περί ὅς φημί “ εἶπον ὁ Κύριος ὁ κύριος ἐγώ , κάθημαι “ ἐκ δεξιός ἐγώ . ” ἵνα γάρ μή ἀκούω ἀρχιερεύς , νομίζω ἵστημι αὐτός , εὐθύς ἐπί ὁ θρόνος ἄγω . ὁ δέ ἱερεύς οὖον κάθημαι , ἀλλά ἵστημι . ὁράω ὅτι ὁ γίγνομαι ἀρχιερεύς , οὖον φύσις εἰμί , ἀλλά χάρις ὅς καί συγκατάβασις καί κένωσις . θεοδωριος . Τάχα δέ ἐπεί ὡς θεά ὁ δεσπότης Χριστός , φυσικός ἔχω ὁ βασίλειος καί αἰώνιος ὁ θρόνος , “ ὁ θρόνος σύ , γάρ φημί , ὁ θεός εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών , ” ὡς δέ ἄνθρωπος καί ἀρχιερεύς καί ἀπόστολος ὁ ὁμολογία ἐγώ , ἀκούω “ κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ , ” οὗτος χάρις καλέω θρόνος ὁ τίθημι , ἀπόστολος . οἴομαι δέ αὐτός καί ὁ φιλανθρωπία αἰνίσσομαι , ὅς χράομαι δικάζω . οὗτος γάρ προστίθημι , “ ἵνα λάω - “ βαίνω ἔλεος , καί χάρις εὑρίσκω εἰς Εὔκαιρον βοήθεια . ” κατά γάρ ὁ πάρειμι πρόσειμι βίος , καί ὁ ἀκραιφνής καί εἰλικρινής πίστις ἐπιδείκνυμι , ἐν ὁ ὁ κρίσις ἡμέρα ὁ φιλανθρωπία τυγχάνω . Χρυσόστομος . εἶμι δέ εἰμί “ προσέρχομαι μετά παρρησία ; ” ὅτι ἀναμάρτητος ἔχω ἀρχιερεύς καταγωνίζομαι ὁ οἰκέω . “ θαρσέω , γάρ φημί , ” ἐγώ νικάω ὁ κόσμος . ” ὁ γάρ πᾶς μέν πάσχω , καθαρός δέ εἰμί ἁμάρτημα , οὗτος εἰμί . εἰμί καί ἐγώ ὑπό ἁμαρτία εἰμί φτσιν , ἀλλά αὐτός ἀναμάρτητος . πῶς προσέρχομαι μετά παρρησία ; ὅτι θρόνος χάρις , οὖον θρόνος κρίσις νῦν . διά ὁ μετά παρρησία , ἵνα λαμβάνω ἔλεος οἷος ζητέω · φιλοτιμία γάρ ὁ πρᾶγμα εἰμί , δωρεά βασιλικός · ὅς ὁ μετά παρρησία , ἀντί ὁ μηδείς ἔχω σύνοιδα πονηρός , τουττουτέστι μή διστάζω οὖον γάρ δύναμαι μετά παρρησία ὁ τοιοῦτος προσέρχομαι . “ καί χάρις εὑρίσκω εἰς Εὔκαιρον βοήθεια . ” ἄν νῦν προσέρχομαι φημί , λαμβάνω καί χάρις καί ἔλεος , εὔκαιρος γάρ προσέρχομαι · ἄν δέ τότε προσέρχομαι , οὐκέτι · ἄκαιρος γάρ τότε ὁ πρόσοδος . οὖον γάρ εἰμί τότε θρόνος χάρις , ἀλλά κρίσις · ἠώς τότε κάθημαι χαρίζομαι , ὅταν δέ ὁ συντέλεια ἐφίστημι , τότε ἐγείρω εἰς κρίσις . “ ἀνίστημι , ” γάρ φημί , “ ὁ θεός κρίνω ὁ γῆ . ” διά οὗτος λέγω , “ καιρός δεκτός ἐπακούω σύ , καί ἐν ἡμέρα σωτηρία βοάω - “ θεάομαι σύ . ” ἐπεί καί νῦν ὁ μετά ὁ λουτρόν ἁμαρτάνω εὑρίσκω μετάνοια , χάρις εἰμί . θεοδωριος . εἶτα ὁ ἱερωσύνη ὁ αἴτιος διδάσκω , καί τίς ἕνεκα οὗτος ἀξιόω τις , καί τίς ποιέω προσήκω ὁ ἀρχιερεύς , ὅθεν ἐπάγω , Πᾶς γάρ ἀρχιερεύς ἐκ ἄνθρωπος λαμβάνω , ὑπέρ ἄνθρωπος καθίστημι ὁ πρός ὁ θεός , ἵνα προσφέρω Δῶρα τε καί θυσία ὑπέρ ἁμαρτία , μετριοπαθέω δυάς - δύναμαι ὁ ἀγνοέω καί πλανάω , ἐπεί καί αὐτός περίκειμαι ἀσθένεια · καί διά οὗτος ὀφείλω , καθώς περί ὁ λαός , οὕτως καί ὑπέρ ἑαυτοῦ προσφέρω ὑπέρ ἁμαρτία . εἶπον ἄνω ὅτι “ οὐ ἔχω ἀρχιερεύς μή δύναμαι συμπαθέω “ ὁ ἀσθένεια ἐγώ , ἀλλά πειράω κατά πᾶς κατά ὄμνυμι - “ τητάω Χωρὶς ἁμαρτία . ” ἀναγκαῖος τοίνυν καί οὗτος προστίθημι διδάσκω , ὡς καί ἐν ὁ νόμος οὐ Ἄγγελος ὑπέρ ἄνθρωπος ἱερατεύω τάσσω , ἀλλά ἄνθρωπος ὑπέρ ἄνθρωπος , ὁ αὐτός φύσις ἔχω , ὁ αὐτός περίκειμαι πάθος , ὁ φύσις ὁ ἀσθένεια ἐπίσταμαι , συγγνώμη νέμω ὁ ὀλισθάνω , ὀρέγω χείρ ὁ ἁμαρτάνω , ἐκ ὁ οἰκέω καί ὁ ὁ πέλας σκοπός · ὅς δή χάρις καί ὁ θυσία οὐ ὑπέρ ὁ λαός μόνος ἀλλά καί ὑπέρ ἑαυτοῦ προσφέρω νομοθετέω . Χρυσόστομος . ἐθέλω τοίνυν δείκνυμι λοιπός ὁ μακάριος Παῦλος , Λός , ὅτι πολύς ἀγαθός ὁ διαθήκη οὗτος ὁ παλαιός . ποιέω οὖν οὗτος πόρρωθεν προκαταβάλλω ὁ λογισμός . ἐπεί γάρ οὐδείς εἰμί σωματικός , ὅς φανταστικός , οἷος οὖον ναός , οὐ ἅγιος ἅγιος , οὐ ἱερεύς τοσοῦτος ἔχω σκευή , οὖον παρατήρησις νομικός , ἀλλά ὑψηλός καί τέλειος πᾶς , καί οὐδείς ὁ σωματικός , ὁ δέ πᾶς ἐν ὁ πνευματικός εἰμί · οὐ οὗτος δέ ὁ πνευματικός ὁ ἀσθενής ἐπάγω ὡς ὁ σωματικός , οὗτος ὅλος ἀνακινέω ὁ λόγος · καί θέα ὁ σύνεσις , ἀπό ὁ ἱερεύς πρῶτος ποιέω ὁ ἀρχή , καί συνεχῶς αὐτός ἀρχιερεύς καλέω , καί ἀπό αὐτός πρῶτος δείκνυμι ὁ διαφορά · διά οὗτος ὁρίζω πρῶτος τίς εἰμί ἱερεύς , καί δείκνυμι εἰμί τις ἔχω ἱερεύς , καί εἰμί τις σύμβολον γίγνομαι ἱερωσύνη . ἀντιπίπτω δέ αὐτός ὅτι οὐδέ εὐγενής εἰμί , οὔτε ἐκ Φυλή ἱερατικός , οὔτε ἐπί ὁ γῆ ἱερεύς , πῶς ἐν ἱερεύς φημί , καί ὥσπερ ἐν ὁ πρός Ῥωμαῖος Ἐπιστολή , ἀπίθανος λόγος λαμβάνω ὁ πίστις ἐργάζομαι οὗτος , ὅσπερ οὐ ἰσχύω ὁ πόνος ὁ ὁ νόμος καί ὁ ὁ πολιτεία ἱδρώς , καταφεύγω ἐπί ὁ πατριάρχης , καί εἰς ἐκεῖνος ὁ χρόνος ὁ πᾶς ἀνάγω , οὗτος δή καί ἐνταῦθα , πρῶτος ἀπό ὁ πάρειμι οὗτος βεβαιόω . ἐσθίω μέν γάρ ἀπό ὁ οὐράνιος ὁ ἐπίγειος πιστόω , ἀλλά ὅταν ἀσθενής εἰμί ὁ ἀκούω , ὁ ἐναντίος γίγνομαι . τέως οὖν ὁ κοινός εἰμί τίθημι πρῶτος , καί τότε δείκνυμι ὅτι ὑπερέχω . ὁ γάρ κατά σύγκρισις ὑπεροχή οὕτως γίγνομαι · ὅταν ἐν μέν ὁ , κοινωνέω · ἐν δέ ὁ , ὑπερέχω , εἰμί δέ μή , οὐκέτι κατά σύγκρισις γίγνομαι . “ πᾶς , ” φημί , “ ἀρχιερεύς ἐκ “ ἄνθρωπος λαμβάνω , ” οὗτος κοινός ὁ Χριστός , “ ὑπέρ εἰς - “ τρωπάω καθίστημι ὁ πρός ὁ θεός , ” καί οὗτος οὐ ὅλος , ὁ δέ λείπω οὐκέτι , “ μετριοπαθέω δύναμαι ὁ ἀγνοέω καί “ πλανάω . ” ἐνταῦθα λοιπός ὁ ὑπεροχή . οὖον γάρ δή καί ὁδεύω ὁ Κύριος περίκειμαι ἀσθένεια , ἀλλά οὗτος ὅλος ἡμέτερος . Ὁμιαία . Ζεύς οὗτος οἶδα συγγιγνώσκω , ὅτι καί αὐτός ἁμάρτημα εἰμί ὑπεύθυνος . διά γάρ οὗτος καί ὁ θεός οὐ Ἄγγελος δίδωμι ἐγώ διδάσκαλος , οὐδέ ὁ Γαβριήλ ἄνωθεν καταφέρω ἐφίστημι αὐτός ὁ ἀγέλη , ἀλλά ἀπό αὐτός ὁ ποίμνιον ἀναλαμβάνω , ποιέω ποιμήν , ἀπό αὐτός ὁ πρόβατον ὁ ἀγελάρχης , ἵνα συγγνωμονικός εἰμί ὁ ἄρχω , καί ὁ οἰκεῖος ἀσθένεια ἐννοέω , μή ἐπαίρω κατά ὁ ποιμαίνω , ἀλλά ἔχω χαλινός καί ταπεινοφροσύνη ὑπόθεσις , ὁ οἰκεῖος σύνοιδα ὁ ἀνάγκη . οὗτος νῦν ὁ Παῦλος φιλοσοφέω , καί ὁ αἴτιος ἐγώ ἀγαθός λέγω , διά ὅς οὐ Ἄγγελος οὐδέ ἀρχάγγελος , ἀλλά ἄνθρωπος ὁ ἐκκλησία ἐφίστημι , ἵνα δύναμαι συναλγέω ὁ ὁμογενής , ὁ ὁ οἰκέω ἁμάρτημα σύνοιδα , μέγας διδασκαλία ταπεινοφροσύνη ἔχω . καί γάρ καί αὐτός περίκειμαι , ” φημί , “ ἀσθένεια , καί διά οὗτος ὀφείλω καθώς περί ὁ λαός “ οὕτως καί περί ἑαυτοῦ προσφέρω περί ἁμαρτία . ” οὗτος γοῦν καί νῦν γίγνομαι . καί γάρ ὁ ἱερός οὗτος τράπεζα παρίστημι , καί ὁ φρικτός θυσία ἀναφέρω , ὥσπερ ὑπέρ ὁ ὁ λαός πλημμέλημα , αἰτέω γίγνομαι συγχώρησις , οὗτος καί ὑπέρ ὁ ἡμέτερος αὐτός παρακαλέω , καί ὑπέρ ἅπας ὁ θυσία ἀναφέρω ἐκεῖνος , καί σύ καί ἐγώ ὁ ἀναφέρω . διά ὅς οὗτος καί ὁ μέλλω δῆμος ἐγχειρίζω , καί πόλις καί ἔθνος καί δημαγωγός γίγνομαι καί διδάσκαλος , πρό ὁ χειροτονία ἀφίημι ὁ οἰκεῖος ἀσθένεια καταμανθάνω ὁ ὑπερβολή , γυμνόω αὐτός ὁ παρά αὐτός βοήθεια , ἵνα ἐν ὁ οἰκέω πάθος μανθάνω αὐτός ὁ εὐπερίτρεπτος , ἡνίκα εἄν ἕτερος δικάζω , μετά πολύς ὁ ἔλεος καί ὁ συγγνώμη ὁ ψῆφος ἐκφέρω , ὁ οἰκεῖος ἀναμιμνήσκω συνεχῶς οὐδένεια · καί οὗτος ὁράω τις εἄν καί ἐν ὁ καινός καί ἐν ὁ παλαιός γίγνομαι . Μωσῆς μέν γάρ Αἰγύπτιος εἷς , Ἠλίας δέ πόρνη εἷς ἀπειλή δείδω , φυγαδεύω . Πέτρος δέ , οὐδέ βασιλίς , οὐδέ ἀνήρ , ἀλλά θυρωρός κόρη ἀπειλή δείδω , καί πτῶμα πίπτω χαλεπός . ἐπεί γάρ γυμνόω ὁ χάρις , δείκνυμι καί ὁ οὗτος ἀσθένεια ἐρῆμος γίγνομαι ὁ ὁ Θεός κηδεμονία · ἀφίημι δέ αὐτός ὁ θεός πίπτω , ἐπεί καί οὗτος μέλλω ἄρχω ποιέω ὁ οἰκέω ἅπας , ἵνα ὁ οἰκέω ἀναμιμνήσκω πτῶμα , ὁ ἐφεξῆς γίγνομαι , συγγιγνώσκω ὁ ὑποσκελίζω · καί Μωσῆς δέ καί Ἡλίας καί Παῦλος , γυμνός ὁ θεός ὁ αὐτός ἀφίημι χάρις · ἵνα ὅταν διδάσκω αὐτός ὁ ἀσθένεια , καί πῶς οὐδείς ἄνθρωπος ἀμοιρέω ὁ ἄνωθεν ῥοπή , ἐπί ὁ δικαστικός ἀναβαίνω θρόνος , καί δημαγωγός γίγνομαι καί ἄρχω , πολύς ὁ φιλανθρωπία , πολύς ὁ συγκατάβασις , πολύς ὁ συγγνώμη περί ὁ ἄρχω ἐπιδείκνυμι . οὐχ ἑαυτοῦ τίς λαμβάνω ὁ τιμή , ἀλλά ὁ καλέω ὑπό ὁ Θεός καθάπερ καί Ἀαρών . ὕστερος , φημί , γίγνομαι καί οὐ αὐτός ἐπιπηδάω . καί οὗτος δέ κοινός ὁ Χριστός . ἐνταῦθα δέ πάλιν καί ἕτερος τίς θεραπεύω , ὅτι ἀπό Θεός ἀποστέλλω · ὅσπερ ἄνω καί κάτω διαλέγω Ἰουδαῖος λέγω ὁ Χριστός , “ ὁ πέμπω ἐγώ μείζων ἐγώ εἰμί . ” καί “ ἀπό ἐμαυτοῦ οὐ ἔρχομαι . ἐνταῦθα ἐγώ δοκέω καί Ἰουδαῖος αἰνίσσομαι ὁ ἱερεύς ὁ ἐπιπηδάω , καί ὁ νόμος ὁ ἱερωσύνη παραφθείρω . θεοδωριος . Ἀρχιερεύς γάρ Ἔννομος ὁ παρά Θεός ὁ χειροτονία δέχομαι . οὗτος γοῦν καί Ἀαρών ὁ πρῶτος ἀρχιερεύς ὁ ἄξιος οὗτος δέχομαι . Γρηγόριος Νύσσα εἰς ὁ Βίον Μωσέδς . ὁ μέν γάρ περί κορός καί Δαθάν ταπεινός εἰμί κρίνω ὁ φυλάσσω ἐπί ἑαυτοῦ ὁ τάξις ἐπί ὅς τάσσω , εἰσωθέω ἑαυτοῦ εἰς ὁ ὁ ἱερωσύνη ἀξίωμα , παρόω ὁ παρά Θεός ὁ λειτουργία οὗτος λαγχάνω φιλονεικέω · ἀλλά ὁ μέν χάσμα ὑπολείπω καί κεραυνός καταπράσσω , ἐξαφανίζω . ὁ δέ θεός διδάσκω ὅτι θέω χρῆμα εἰμί ὁ ἱερωσύνη , καί οὐ ἀνθρώπινος . διδάσκω δέ οὕτως , ῥάβδος πῇ ἕκαστος Φυλή ἐπί ὁ ὄνομα ὁ δίδωμι σημαίνω ὁ Μωσῆς , προτίθημι ὁ θυσιαστήριον , ὥστε ὁ ἄνωθεν χειροτονία μαρτυρία γίγνομαι ὁ ῥάβδος θαῦμα θεῖον παρά ὁ ἄλλος γίγνομαι ἐπίσημος . καί γίγνομαι οὗτος , ὁ μέν ὁ ἄλλος ῥάβδος , ὅσπερ εἰμί διαμένω , ὁ δέ ὁ ἱερεύς αὐτός ἑαυτοῦ ῥιζόω , οὖον διά τις ἀλλότριος ἰκμάς , ἀλλά ὁ θεόθεν αὐτός ἐντίθημι , κλάδος καί καρπός ἀναβλαστάνω , καί προέρχομαι ὁ καρπός1 εἰς τελέω . κάρυον δέ εἰμί ὁ καρπός . ὅς γίγνομαι , πρός εὐταξία παιδεύω πᾶς ὁ ὑπήκοος . νοέω δέ προσήκω διά ὁ καρπός , ὅς ὁ ῥάβδος βλαστάνω ὁ ἱερεύς , οἷος χρή εἰμί ὁ ἐν ἱερωσύνη βίος , ἐγκρατής , περισκλῆναι ὁ φαίνω ζωή , ἔνδοθεν ὁ ἐδώδιμος ἐν ὁ κρυπτός καί ἀφανής περιέχω , ὅς τότε ἀνακαλύπτω ὅταν πεπαίνω ὁ χρόνος ὁ βρῶσις , καί περιαράσσω ὁ στύφω περιβόλαιον , καί περιτρίβω ὁ ξυλώδης ἐκεῖνος ὁ ἐδώδιμος προκάλυμμα . εἰμί δέ τις ἱερεύς λέγω καταμανθάνω ὁ βίος μηλοειδής καί εὔπνους καί ῥοδόχροος , οἷος ὁ πολύς εἰμί βύσσος καί πορφύρα διανθίζω , καί ὁ λιπαρός τράπεζα ἐμπεπαίνομαι , ὁ ὁ διυλίζω πίνω οἶνος , καί ὁ πρῶτος μύρω χράω , καί ὅσος ἄλλος γλυκύς δοκέω κατά ὁ πρόχειρον γεῦσις ὁ ὁ ἀπολαυστικός πορίζω βίος , καλῶς ἄν ἐπί οὗτος ὁ εὐαγγελικός εἶπον , ὅτι ὁ καρπός βλέπω οὐ ἐπιγιγνώσκω δοιοί ὁ καρπός ὁ ἱερατικός δένδρον . ἄλλος ὁ ἱερωσύνη καρπός1 , οὗτος ἕτερος , ἐκεῖνος ὁ καρπός1 ἐγκράτεια εἰμί , τρυφή δέ οὗτος . ἐκεῖνος οὐ ἀπό γήινος ἰκμάς υπεπιαινετος , οὗτος δέ πολύς κάτωθεν ἐπιρρέω ὁ ὁ ἡδονή ὀχετός , διά ὅς πρός ὁ τοιοῦτος ὥρα ὁ ὁ βίος ὀπώρα ὑπερυθαίνομαι . ἀλλά οὗτος μέν εἴρω ὥστε γνωρίζω ὁ ὁ ἱερωσύνη σεβάσμιος . Κύριλλος . οἶδα δέ χρή ὡς οὐδέ εἄν αὐτός ὁ υἱός ὁ ἐκ Θεός πατήρ Λόγος ἱερατεύω λέγω , καί ἐν τάξις γίγνομαι ὁ λειτουργικός , εἰμί μή νοέω κατά ἐγώ διά ἐγώ γίγνομαι , καί ὥσπερ καλέω προφήτης καί μήv καί ἀπόστολος διά ὁ ἀνθρώπινος , οὗτος καί ἱερεύς . πρέπω γάρ ἄν ὁ ὁ δουλεία σχῆμα ὁ δουλοπρεπής · καί οὗτος εἰμί ὁ καίνωσις . ὁ γάρ ὑπάρχω ἐν μορφή καί ἰσότης ὁ πατήρ , ὅς καί αὐτός ὁ ἄνω παρίστημι σεραφίμ , ὅς λειτουργέω χίλιοι χιλιάς Ἄγγελος , ἐπεί κενόω ἑαυτοῦ , τότε δή ὁ ἅγιος λειτουργός ἀναδείκνυμι λέγω . καί εἰμί ὁ ἱερατεύω ὁ μετά σάρξ οἰκονομία . οὗτος μέντοι ὁ θεῖος ἀπόστολος εἴρω , οὖον ὁ ἀρχιερωσύνη ἐγώ ὁ κανών νῦν ἐπιδείκνυμι βούλομαι , ἀλλά ὁ περί ὁ δεσποτικός ἀρχιερωσύνη προκατασκευάζω . σαφῶς αὐτίκα τοίνυν ἐπάγω , οὕτως καί ὁ Χριστός , οὐ ἑαυτοῦ δοξάζω γίγνομαι ἀρχιερεύς , ἀλλά ὁ λαλέω πρός αὐτός , υἱός ἐγώ εἰμί σύ , ἐγώ σήμερον γεννάω σύ , καθώς καί ἐν ἕτερος λέγω , σύ ἱερεύς εἰς ὁ αἰών κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ . Χρυσόστομος . πός οὖν χειροτονέω φημί ; ὁ γάρ Ἀαρών πολλάκις χειροτονέω , ὡς ἐπί ὁ ῥάβδος , καί ὅτε ὁ πῦρ κατέρχομαι , καί ἀφανίζω ὁ ἐπιπηδάω ὁ ἱερωσύνη βούλομαι . ἐνταῦθα δέ ἐναντίος , οὖον μόνος οὐδείς πάσχω , ἀλλά καί εὐδοκιμέω · πόθεν οὖν οὗτος δείκνυμι ; οὐδείς ἔχω αἰσθητός , οὐδείς ὁρατός . διά οὗτος ἀπό προφητεία ἰσχυρίζομαι λέγω , “ ἀλλά ὁ λαλέω πρός αὐτός , υἱός “ ἐγώ εἰμί σύ , ἐγώ σήμερον γεννάω σύ , ” καί τίς πρός ὁ υἱός οὗτος ; ναί , φημί , προκατασκευή εἰμί ὁ ὑπό Θεός χειροτονέω , καθώς καί ἐν ἕτερος λέγω · “ σύ ἱερεύς εἰς ὁ αἰών κατά “ ὁ τάξις Μελχισεδέκ . ” πρός τίς δέ εἴρω οὗτος ; τίς εἰμί κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ ; οὐδείς ἕτερος , πᾶς γάρ ὑπό νόμος εἰμί , πᾶς Σαββατίζω , πᾶς περιτέμνω , οὐδείς ἄν ἔχω τις ἕτερος δείκνυμι . Κύριλλος . ὁ καθίημι ἑαυτοῦ εἰς κένωσις περιμένω κλῆσις ὁ ἐκ πατήρ ἀποφέρω εἰς ἱερωσύνη ὁ πρεπώδης , οὖον ὁ ἑαυτοῦ φύσις , ἀλλά ὁ κατά ἐγώ · ὅς ἐπεί ἐν ἴσος γίγνομαι , ὑπομένω ὁ αὐτός ἀδικέω ἐντεῦθεν οὐδείς , ἄτεχνος δέ μᾶλλον ὁ μετά σάρξ οἰκονομία χράω . ὥσπερ γάρ καί ὅς φύσις κύριος ἐάν , μένω ὅσπερ εἰμί , καίω δέ γίγνομαι ἐν ὁ ὁ δοῦλος μορφή , οὗτος φημί , ὅτι καί ὅς μυρίος ἔχω ἐν οὐρανός ὁ ἱερουργέω , αὐτός ὁ νοητός δηλονότι καί ἀναίμακτος θυσία , ὕμνος καί δοξολογία καί ὁ κατά ἐγώ ἱερωσύνη ποιέω δεκτός , ἀποσῴζω πανταχοῦ ὁ ὁ ἀνθρωπότης μέτρον ὁ πρέπω . καλέω τοίνυν καθό καί Ἀαρών οὐ ἐν ἴσος τρόπος . ὁ μέν γάρ χρίω πρός ἱερουργία , καί εἰμί οἰκέτης , ὁ δέ ὡς υἱός καλέω , καί κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ ἱερουργέω ὁ πατήρ . ὡς μέν γάρ φύσις θεός καί Λόγος κατά ὁ πρό αἰών γέννησις υἱός ἐάν , ὡς δέ ἄνθρωπος κατά ὁ * * * * καί ἐν σάρξ ὅς ἄν εἰμί δεκτικός καί ὁ σήμερον καῖρος γάρ ἐγώ σημαίνω ’τον ἐνίστημι . οἰκειόω δή οὖν καί ὁ σαρκικός αὐτός γέννησις ὁ Πατήρ . οἶδα γάρ ἴδιος εἰμί υἱός ὁ ἐκ αὐτός θεῖος , καί ἐκ γυνή ἀνθρώπινος . θεοδωριος . ἐπεί τοίνυν ἐκ ἕτερος ὑπάρχω Φυλή ὁ Χριστός , ἐκ ὁ Δαυϊτικός γάρ κατά ὁ ἀνθρώπειος φύσις βλαστάνω γένος , εἰδοί ὁ ἀπόστολος ὁ ἀπιστέω Ἰουδαῖος ὁ ὁ γνώμη ἀντίτυπος , εἰς ὁ προφητικός καταφεύγω μαρτυρία . καί σοφός μέν διά οὗτος ὁ οἰκέω βεβαιόω λόγος · σοφός δέ αὐτός ἔ δείκνυμι , οὐ ἀρχιερεύς μόνος ἀλλά καί υἱός προσαγορεύω , καί καινός τις καί παράδοξος ἀρχιερωσύνη δέχομαι ὁ κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ . Ἀθανάσιος ψαλμός . ὅτι2 οὖον διά ἔλαιον χρίω ὁ Μελχισεδέκ ὡς Ἀαρών , οὖον ὁ διά αἷμα θυσία προσάγω , ὅτι ὁ ἔθνος εἰμί ἀρχιερεύς , ὅτι διά ἄρτος καί οἶνος εὐλογέω ὁ Ἀβραάμ , ὁ μυστήριον αἰνίσσομαι . Χρυσόστομος . καί διά οὗτος ἐλεύθερος εἰμί ὁ νόμος ὁ ἱερωσύνη καί διά ὁ ἀτελεύτητος καί ἄναρχος . ὅσπερ γάρ ἐκεῖνος ἔχω ἐν ὁ σκιά , οὗτος ἐν ὁ ἀλήθεια ἐπί ὁ Ἰησοῦς . θεοδωριος . ἐπεί δέ εἶπον ὁ Παῦλος , ὡς οὗτος χάρις “ ἄνθρωπος ὑπέρ ἄνθρωπος ἀρχιερεύς προβάλλω , ὥστε συμ - “ πάσχω ὁ ἀγνοέω καί πλανάω , ἐπεί καί αὐτός περί - “ κεῖμαι ἀσθένεια ” δείκνυμι καί ὁ δεσπότης Χριστός , πλήν ἁμαρτία , πᾶς ὁ ἀνθρώπειος φύσις δέχομαι ὁ πάθημα , ἐπάγω γάρ , ὅς ἐν ὁ ἡμέρα ὁ σάρξ αὐτός , δήω τε καί ἱκετηρία πρός ὁ δύναμαι σῴζω αὐτός ἐκ θάνατος , μετά κραυγή ἰσχυρός καί δάκρυ προσφέρω , καί εἰσακούω , ἀπό ὁ εὐλάβεια , καί περ υἱός εἰμί μανθάνω ἀπό ὅς πάσχω , ὁ ὑπακοή . Σκόπη ὁ μονογενής ὁ πρός ἐγώ ὁμοίωσις ἔχω πάσχω ἀνθρώπινος , καί διδάσκω ὁ αὐτός γνώριμος , τίς δή τρόπος ὁ ὁ πειρασμός ἔφοδος προσέρχομαι χρή , καί προσέτι καταδείκνυμι ὁ ὑπακοή εὐκλεής ὁ τέλος . προσίημι τοίνυν μετά κραυγή ἰσχυρός καί ἱκετηρία ὡς κατά ἐγώ . εἰσακούω δέ , ὡς φύσις υἱός , οὖον παρακούω . ἐγώ γάρ οἶδα , φημί , “ ὅτι “ πάντοτε ἐγώ ἀκούω . ” ἵνα γάρ καί ὁ ἐγώ προσευχή δεκτός γίγνομαι παρασκευάζω , αὐτός ἀπάρχομαι ὁ πράσσω μονονού κατευρύνω ὁ ἄνθρωπος φύσις ὁ ὁ πατήρ ἀκοή , καί οἷος ἑτοῖμος παρατίθημι ὁ ὁ διά αὐτός κινδυνεύω Ψυχή . οὐκοῦν ἐγώ εἰμί αὐτός , καθάπερ ἐν ἀπαρχή δύο ὁ γένος , ἕ οὐ ἀδακρυτί προσεύχομαι , καί ὁ ὁ θάνατος κράτος καταργέω παρακαλέω , ἰσχύω δέ ὁ ζωή ὁ καί πάλαι ὁ φύσις δωρέω . ὅτι δέ ὁ ὑπακούω Θεός ἀπόβλεπτος ἔχω ὁ πέρας , ἐν αὐτός πάλιν ὁράω , “ ἀπό ὅς γάρ πάσχω , ” φημί , “ μανθάνω ὁ ὑπακοή , ” ὡσεί λέγω , ταπεινόω ἑαυτοῦ , ἀλλά οὖον μένω ταπεινός . ὑπερυψόω γάρ , ὅτι ὄνομα λαμβάνω ὁ ὑπέρ πᾶς ὄνομα , καί ἀνθρώπινος μέν ὁ λόγος ὁ σχῆμα · ἀγαθός γεμὴν εἰς ἐγώ ὁ ὁ γράμμα τύπος , ὁ πᾶς Πρόξενος ἀγαθός ὁ ὑπακοή ἐγώ ἀποφαίνω . ὑπογραμμός οὖν εἰς ἐγώ ὁ μετά κραυγή καί δάκρυ εὔχομαι πειράζω ὁ Ἐμμανουήλ , οὖον πρό ὁ ἐνανθρώπησις ἀλλά ἐν ὁ ἡμέρα ὁ σάρξ αὐτός ἐφίημι αὐτός , ὁ δράω ὁ μετά σάρξ οἰκονομία , οὐδείς εἰς ὁ ὁ θεότης δόξα ἀδικέω . ἐπεί τίς τρόπος καταπτοέω θάνατος ὁ ζωή · ὁ δέ καί ἐγώ εὔτολμος ἀποφαίνω , καί λέγω “ μή φοβέω ἀπό ὁ ἀποκτένω ὁ “ σῶμα , ” πῶς ἄν ἁλίσκομαι πάσχω ὁ δειλία ; ὅς πῶς ἄν ατονώ ὁ ἴδιος σάρξ ἀποσοβέω ὁ θάνατος , ὁ πᾶς αὐτός ἀφίστημι ; παναλκής γάρ εἰμί ὁ ὁ Θεός Λόγος , καί θάνατος ἀγαθός καί πάθος ἐπέκεινα , ἀνθρωποπρεπής · ἀλλαμήν οὗτος φύσις πάσχω ὑπέρ ἐγώ . οὐκοῦν οὔτε ψιλός ἄνθρωπος ὁ Χριστός , οὔτε ἄσαρκος ὁ Λόγος . ἑνόω δέ μᾶλλον ὁ κατά ἐγώ ἀνθρωπότης , πάσχω ἀπαθής σάρξ ὁ ἴδιος ὁ ἀνθρώπινος , καί γίγνομαι οὗτος εἰς ὑποτύπωσις εἰς ἐγώ ἀνθρώπινος , ἵνα ὁ ἴχνος αὐτός ἀκολουθέω . Χρυσόστομος . ὁράω ὅτι οὐδείς ἄλλος ποιέω , ὅς ὁ κηδεμονικός παρίστημι καί ὁ ἀγάπη ὁ ὑπερβολή ; τίς γάρ βούλομαι ὁ “ μετά κραυγή ἰσχυρός ; ” καί μήv οὐδαμοῦ οὗτος ὁ εὐαγγέλιον φημί , οὐδέ ὅτι δάκρυ εὔχομαι , οὐδέ ὅτι κραυγή ποιέω . ὁράω ὅτι συγκατάβασις εἰμί , οὖον γάρ ἐν-εἰμί εἶπον ὅτι εὔχομαι , ἀλλά καί μετά κραυγή . ἵστημι “ μετά κραυγή , ” διατί καί “ ἰσχυρός , “ καί δάκρυ ; ” αἰσχύνω ὁ αἱρετικός ἀθετέω ὁ σάρξ . τίς λέγω ; ὁ υἱός ὁ Θεός ἀπό εὐλάβεια ἀκούω ; καί τίς περί ὁ προφήτης πλέω ἄν εἶπον τις . ποῖος δέ καί ἀκολουθία εἶπον “ εἰσακούω ἀπό ὁ εὐλάβεια μανθάνω ἀπό ὅς πάσχω ὁ “ ὑπακοή ; ” ποῖος δέ ὑπακοή ὁ μέχρι θάνατος πρό οὗτος ὑπακούω , ὡς πατήρ υἱός ; πῶς ὕστερος μανθάνω ; οὗτος περί Θεός ἄν τις εἶπον ; καί τίς οὗτος μαίνομαι ; ὁράω ὅτι περί ὁ σάρκωσις εἴρω . ὅς δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί , ὅτι εἰσακούω εὐκόλως . ἐπεί γάρ οὐδέπω περί αὐτός δόξα ἔχω ὁ προσήκω , εἶπον ὅτι εἰσακούω , ὥσπερ καί αὐτός ὁ μαθητής παραμυθέομαι λέγω , “ εἰμί ἀγαπάω ἐγώ , χαίρω ἄν ὅτι πρός ὁ πατήρ ἐγώ “ πορεύω , καί ὁ Πατήρ ἐγώ μείζων ἐγώ εἰμί . ” πῶς δέ οὐ ἑαυτοῦ δοξάζω , ὁ ἑαυτοῦ κενόω , ὁ παραδίδωμι ἑαυτοῦ ; “ παραδίδωμι “ γάρ , ” φημί , “ ἑαυτοῦ περί ὁ ἁμαρτία ἐγώ . ” καί πάλιν , “ δίδωμι ἑαυτοῦ ἀντίλυτρον ὑπέρ πᾶς ἐγώ . ” εἶπον δή ἐγώ , ὁ πατήρ δήω ἵνα σῴζω ἀπό ὁ θάνατος ; καί διά οὗτος περίλυπος εἰμί , καί λέγω “ εἰμί δυνατός παρέρχομαι ὁ ποτήριον οὗτος ἀπό “ ἐγώ ; ” οὐδαμοῦ δέ περί ἀνάστασις δήω ὁ πατήρ , ἀλλά ἐναντίος αὐτός ἀποφαίνω λέγω , “ λύω ὁ ναός οὗτος , “ καί ἐν τρεῖς ἡμέρα ἐγείρω αὐτός . ” καί “ ἐξουσία ἔχω τίθημι “ ὁ Ψυχή ἐγώ , καί πάλιν λαμβάνω αὐτός · οὐδείς ἀείρω αὐτός ἀπό “ ἐγώ , ἐγώ τίθημι αὐτός ἀπό ἐμαυτοῦ · ” καί πάλιν “ ὁ τρίτος “ ἡμέρα ἀνίστημι . ” καί οὐ εἶπον ὅτι ἀνίστημι ἐγώ ὁ Πατήρ · πῶς οὖν περί οὗτος δήω , καί τίς ἕνεκα ; ἀλλά περί τίνω δήω , περί ὁ πιστεύω εἰς αὐτός . ὁράω ὅτι διά ὁ σάρξ ταπεινός φθέγγομαι περί ἑαυτοῦ , οὗτος καί ἐνταῦθα “ ἀπό ὁ “ εὐλάβεια εἰσακούω ” φημί . βούλομαι αὐτός δείκνυμι ὁ κατόρθωμα ὅς μᾶλλον ὅς ὁ χάρις ὁ Θεός . τοσοῦτος φημί εἰμί αὐτός ὁ εὐλάβεια , ὡς καί ἀπό οὗτος αἰδέομαι αὐτός ὁ Θεός . ὁράω ὅσος περί ὑπακοή διαλέγω , ὥστε πείθω αὐτός · δοκέω γάρ ἐγώ ἀφηνιάζω . δείκνυμι οὖν ὁ πάθημα ὁ κέρδος , καί φημί , εἰμί ἐκεῖνος υἱός ἐάν κερδίζω ἀπό ὁ πάθημα ὁ ὑπακοή , πολύς μᾶλλον ἐγώ . θεοδωριος . Τῖς ἄν μή κομιδή παραπαίω οὗτος περί ὁ θεῖος φύσις εἶπον εἴρω ; εἰμί γάρ ὁ μακάριος Παῦλος , οὐ δείδω ὁ θάνατος , ἀλλά ἐπιθυμία ἔχω ἀναλύω καί σύν Χριστός εἰμί , καί ὁ προλέγω ὁ ἐν Ἱερουσαλήμ αὐτός συμβαίνω , καί πειράω ἐπέχω φημί , “ τίς καλέω “ συνθρύπτω ἐγώ ὁ Καρδία ; ἐγώ γάρ οὖον μόνος δήω , “ ἀλλά καί ἀποθνῄσκω ἑτοῖμος εἰμί , ὑπέρ ὁ ὄνομα ὁ κύριος “ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ” πῶς ὁ θεός Λόγος , ὁ ὁ αἰών δημιουργός , ὁ ἀναλλοίωτος τε καί ἄτρεπτος , καί πάθος ἐλεύθερος δείδω ὁ θάνατος ; ἀλλά γάρ ἴσως καί ὁ μηκύνω περί οὗτος ἄνοια ἔσχατος · ὁ γάρ ὁ ταπεινότης ὁ μέτρον ὑπερβολή καί αὐτός ἀναγκάζω ὁ ὁ θεότης βλασφημέω , μηδείς οὗτος ὁ θεότης προσαρμόζω . καί γάρ ὁ ἀνθρωπότης οὗτος πάσχω ὁ θεότης συγχωρέω , ἵνα μανθάνω ὡς ἀληθής ἐνανθρωπέω , καί φύσις ἀνθρώπειος ἀναλαμβάνω , καί οὖον φαντασία καί δοκέω ὁ ὁ οἰκονομία τελέω μυστήριον . εἰμί γάρ καί οὗτος οὗτος γίγνομαι , καί Σίμων καί Μένανδρος καί Κέρδος καί Μαρκίων καί Βαλεντῖνος καί βαρδισανη καί Βασιλείδης καί Μάνης , ὁ οἰκεῖος διδάσκω θιασώτης ὡς οὐδείς ὁ ἀνθρώπειος ἀναλαμβάνω φύσις , δηλονότι πλείων ἄν ὁ πλάνη οὗτος ὑπομένω , εἰμί μή ὁ ἀνθρώπειος πλήν ἁμαρτία ἀνέχω πάθημα . ἡμέρα δέ σάρξ , ὁ ὁ θνητότης φημί καιρός , τουτέστιν ἡνίκα θνητός ἔχω ὁ σῶμα · λέγω δέ ὁ εὐχή ὅς περί ὁ πάθος προσεύχομαι , “ πατήρ εἶπον , “ εἰμί δυνατός παρέρχομαι ὁ ποτήριον οὗτος ἀπό “ ἐγώ . ” ὁ δέ “ μανθάνω ἀπό ὅς πάσχω ὁ ὑπακοή , ” ὑπερβολικός ὁ ἀπόστολος τίθημι . ὁ γάρ ὑπακοή , οὖον μετά ὁ πάθος , ἀλλά πρό ὁ πάθος ἐπιδείκνυμι . Γρηγόριος Θεοδόγου περι υἱός . τυπόω δέ ἐν αὐτός πολλαχοῦ καί ὁ ἡμέτερος . ὁ αὐτός ἐν ἔχω θεωρία καί ὁ “ μή - “ θέω αὐτός ὁ ὑπακοή ἐκ ὅς πάσχω . ” ὅστε κραυγή καί ὁ δάκρυ καί ὁ ἱκετεύω καί ὁ εἰσακούω , καί ὁ εὐλαβής , ὁ δραματουργέω καί πλέκω θαυμάσιος ὑπέρ ἐγώ . ὡς μέν γάρ λόγος οὔτε ὑπήκοος εἄν , οὔτε ἀνήκοος , ὁ γάρ ὑπό χείρ οὗτος · ὡς δέ δοῦλος μορφή , συγκαταβαίνω ὁ ὁμόδουλος καί δοῦλος , καί μορφόω ὁ ἀλλότριος , ὅλος ἐν ἑαυτοῦ ἐγώ φέρω μετά ὁ ἐμέω ἐν ἐν ἑαυτοῦ δαπανάω ὁ χείρων ὡς κηρός πῦρ , ὅς ὡς ἀτμίς γῆ ἥλιος , ἐγώ μεταλαμβάνω ὁ ἐκεῖνος διά ὁ σύγκρασις · διά οὗτος ἔργον τιμάω ὁ ὑπακοή , καί πειράω οὗτος ἐκ ὁ πάσχω · οὖον γάρ ἱκανός ὁ διάθεσις , ὥσπερ οὐδέ ἐγώ , εἰμί μή καί διά ὁ πρᾶγμα χωρέω · ἔργον γάρ ἀπόδειξις διάθεσις · οὖον χείρων δέ ἴσως ἐκεῖνος ὑπολαμβάνω , ὅτι δοκιμάζω ὁ ἡμέτερος , ὑπακοή , καί πᾶς μετρέω ὁ ἑαυτοῦ πάθος , τέχνη φιλανθρωπία , ὥστε ἔχω οἶδα ὁ ἑαυτοῦ ὁ ἡμέτερος , καί πόσος μέν ἀπαιτέω , πόσος δέ συγχωρέω , λογίζομαι μετά ὁ πάσχω καί ὁ ἀσθένεια . εἰμί γάρ ὁ φάος διώκω διά ὁ πρόβλημα ὑπό ὁ πειραστής , ὁ σκότος πόσος ἀσθενής . ὅταν οὖν γράφω οὗτος περί Χριστός Παῦλος , κατέρχομαι βραχύς , καί ὁ ὁ ἀνθρωπότης ἀναλογίζομαι μέτρον . ἐπεί δέ καί ἐν ὁ ὁ σάρξ ἡμέρα ὁ ἱκετηρία , σάρξ ἄν εἰμί ὁ δεῖμα , καί ὁ ἀνθρωπότης ἰδικός ὁ κατορρωδέω θάνατος . καταθήπω τοίνυν · ὁ μυστήριον ὁ πνευματοφόρος , καί ὁ περί ἡμεῖς ὁ Θεός οἰκονομία , ὅτι καί περ ἐάν υἱός οὗτος ὑπομένω ὁ ἡμέτερος φύσις , ἵνα νεύρωση αὐτός κατά ὁ πάθος , καί διδάσκω ἐγώ πρός θεός ἐν ὁ πειρασμός βλέπω , καί αὐτός πρός ἐπικουρία καλέω , καί ὅσος πρός τελέω καί πρός ποῖος γέρας καταλήγω ὁ ὁ πάθος ὑπομονή καί ὑπακοή . ὥσπερ δέ ὁ θάνατος οὐ ἄν καταργέω , μή ἀποθνῄσκω αὐτός , οὕτως ἐπί ἕκαστος ὁ ὁ σάρξ πάθος . εἰμί μή γάρ δειλιάω , οὐ ἄν ἐλεύθερος ὁ δειλιάω ὁ φύσις γίγνομαι · εἰμί μή λυπέω , οὐ ἄν ἀπαλλάσσω ὁ λυπέω ποτός · εἰμί μή ταράσσω , οὐ ἄν ἔξω ποτέ οὗτος γίγνομαι . καί ἐπί ἕκαστος ὁ ἀνθρώπινος γίγνομαι ὁ αὐτός ἐφαρμόζω λόγος , εὑρίσκω ἐν Χριστός ὁ ὁ σάρξ ἐγώ πάθος κινέω , οὐ ἵνα κρατέω ὥσπερ καί ἐν ἐγώ , ἀλλά ἵνα κινέω καταργέω ὁ δύναμις ὁ ἐνοικέω ὁ σάρξ Λόγος , πρός ὁ ἀγαθός μεταποιέω ὁ φύσις . θεοδωριος . οὖον μήv ὁ ὁ Θεός σοφία καί δύναμις ἀσθένεια εἰς οὗτος καθικνέομαι δίδωμι , ὡς δείδω μέν θάνατος , ἐξαιτέω δέ ὁ σῴζω παρά ὁ πατήρ . οὐδέ ὁ κατά φύσις εἰμί ζωή ἐκπέμπω ὁ Ἐμμανουήλ , ἀλλά εἰς ὁ ἀνθρωπότης καί εἰς μέτρον φύσις ὁ κατά ἐγώ , ὁ ὡς ἐν λόγος μικροπρεπής περιτρέπω , καί οὔτε ὁ πρός ὁ πατήρ ἀκριβής ἐμφέρεια διά ὁ ὁ οἰκονομία μικροπρεπής ἐξωθέω , οὔτε ψιλός ἄνθρωπος αὐτός λογίζομαι . οἴομαι γάρ δήω οὔτε ὁ ἀνθρώπινος ἀπαλλάσσω παντελῶς ὁ ἐκ Θεός θεός Λόγος μετά ὁ πρός σάρξ σύνοδος , οὔτε μήv δόξα ὁ θεοπρεπής ἀποστερέω ὁ ἀνθρώπινος , εἰμί ἐν Χριστός νοέω καί λέγω . καί τελειόω γίγνομαι ὁ ὑπακούω αὐτός πᾶς αἴτιος σωτηρία αἰώνιος . Χρυσόστομος . οὗτος εἰμί ἄρα τελείωσις , καί διά ὁ πάθημα ἔρχομαι εἰς τελέω χρή . οὖον μόνος γάρ αὐτός σῴζω , ἀλλά καί ἕτερος οὗτος γίγνομαι περιουσία σωτηρία . θεοδωριος . ἴσος δέ τελέω ὁ ἀνάστασις καί ὁ ἀθανασία καλέω · οὗτος γάρ ὁ οἰκονομία ὁ πέρας . ὑπερβολικός δέ ἅπας τίθημι ὁ πάθημα . οὖον μόνος δείκνυμι βούλομαι ὁ ὁ ἐνανθρώπησις ἀληθής , ἀλλά καί ἐκεῖνος βεβαιόω ὁ λόγος , εἰμί ἤδη προαγορεύω · “ οὖον γάρ ἔχω ἀρχιερεύς μή δύναμαι συμ - “ πάσχω ὁ ἀσθένεια ἐγώ , πειράω δέ κατά πᾶς “ κατά ὁμοιότης Χωρὶς ἁμαρτία , ” ἵνα καί οὗτος προτρέπω οὗτος οἶς γράφω ἐπιμένω ὁ πίστις , καί θαρσέω ὁ ἀρχιερεύς συμπάθεια τε καί φιλανθρωπία . ὁ μέν ὅς ταπεινός οὗτος ῥῆμα , δύο ὁ αἴτιος , ὅστε σάρξ καί ὁ ἀσθένεια ὁ ἀκούω , οὔπη μέγας ἔχω περί Χριστός δόξα . οὖον τοσοῦτος οὖν φημί χάρις ἀπό ὁ πατήρ , ὅσος ἀπό ὁ οἰκεῖος εὐλάβεια ἀκούω . τοσοῦτος γάρ εἄν , ὅτι καί αἰδέομαι αὐτός ὁ πατήρ , καί οἶδα μέν ὁ υἰός τις ὁ θάνατος θεός εἰμί . τίς γάρ λανθάνω Θεός ; μανθάνω δέ πείρω , καθό γίγνομαι ἄνθρωπος . προσαγορεύω ὑπό Θεός ἀρχιερεύς , κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ , περί ὅς πολύς ἐγώ ὁ λόγος , καί δυσερμήνευτος λέγω , ἐπεί νωθρός γίγνομαι ὁ ἀκοή . θεοδωριος . πάλιν ὁ Μελχισεδέκ μνημονεύω , βούλομαι μέν ὁ οὗτος ἱερωσύνη δείκνυμι ὁ Λευιτικός μείζων , ἀναβάλλω δέ τέως οὖον δοκέω διά ὁ ὁ διδάσκω ἀσθένεια . Χρυσόστομος . καί ὁράω πῶς μέλλω καθίημι ὁ λόγος εἰς ὁ διαφορά ὁ ἱερωσύνη , πρότερος αὐτός ἐπιτιμάω , δείκνυμι ὅτι καί ὁ τοσοῦτος συγκατάβασις γάλα εἄν , καί δῖος ὁ νήπιος εἰμί , πλέω ἐνδιατρίβω ὁ ταπεινός λόγος ὁ κατά σάρξ , καί ὡς περί τις Δίκαιος διαλέγω · καί θέα , οὔτε ἀποσιωπάω ὁ λόγος πάντῃ , οὔτε εἶπον · ὁ μέν γάρ ποιέω , ἵνα ἀνάγω αὐτός ὁ διάνοια , καί πείθω τέλειος εἰμί , καί μή ἀποστερέω ὁ μέγας δόγμα , ὁ δέ ἵνα μή καταχώννυμι αὐτός ὁ νόος . ὁράω δέ αὐτός συνεχῶς ὠδίνω ὁ περί ὁ ἀρχιερεύς εἰσάγω λόγος , καί ἀεί ἀναβάλλω . ἀκούω γάρ ὅπως ἄρχω , “ ἔχω ἀρχίζω - “ Ῥέα μέγας , διέρχομαι ὁ οὐρανός , ” καί παρίημι εἶπον πῶς μέγας , πάλιν φημί , “ πᾶς γάρ ἀρχιερεύς ἐκ ἄνθρωπος λαμβάνω - “ νέομαι , ὑπέρ ἄνθρωπος καθίστημι ὁ πρός ὁ Θεός . καί πάλιν · “ οὗτος καί ὁ Χριστός οὐ ἑαυτοῦ δοξάζω γίγνομαι ἀρχή - “ ἱερεύς , ” καί πάλιν εἶπον , “ σύ ἱερεύς εἰς ὁ αἰών κατά ὁ “ τάξις Μελχισεδέκ , ” πάλιν ἀναβάλλω λέγω , “ ὅς ἐν ὁ “ ἡμέρα ὁ σάρξ αὐτός δήω προσφέρω . ” ἐπεί οὖν τοσαυτάκις κρούω ὡσανεί ἀπολογέομαι φημί , ὁ αἰτία παρά σύ . ἐπεί γάρ οὐ ἀκούω , διά οὗτος δυσερμήνευτος ὁ λόγος · ὅταν γάρ τις πρός ἄνθρωπος ἔχω μή παρακολουθέω μηδέ ὁ λέγω νοέω , ἑρμηνεύω καλῶς αὐτός οὖον δύναμαι . Χρυσόστομος . Ὅρας δέ πῶς μέχρι ἀκοή ὁ νωθρότης ἵστημι . εἰμί γάρ ἀσθένεια καί ἀκοή , καί καθάπερ στόμαχος οὐ ἄν δέχομαι ὑγιεινός σῖτος καί δυσκατέργαστος ἀσθενής εἰμί , οὗτος καί ὁ ψυχή ὀγκόω , φλεγμαίνω , ἄτονος γίγνομαι καί ἔκλυτος , οὐ ἄν δύναμαι δέχομαι πνευματικός λόγος . ἀκούω ὁ μαθητής λέγω , “ σκληρός εἰμί ὁ λόγος οὗτος , τίς δύναμαι “ αὐτός ἀκούω ; ” ἄν δέ ἰσχυρός εἰμί καί ὑγιεινός , πᾶς ῥᾳδίως καί εὔκολος . κατά Ἰωάννης ἠθικός Β΄ . καί καθάπερ ὁ ὄμμα , ὅταν μέν καθαρός εἰμί καί διαυγής , ὀξυδερκής τε εἰμί , καί οὐ ἄν ἀποκάμνω ῥᾳδίως καί ὁ λεπτός σῶμα καταλαμβάνω · ἐπειδάν δέ χυμός τις ἀπό ὁ κεφαλή ἐπιρρέω πονηρός , ὅς κάτωθεν λιγνύς καπνώδης ἀναφέρω , πυκνός τις γίγνομαι νεφέλη πρό ὁ κόρη , οὐδείς οὐδέ ὁ παχύς σαφῶς ἀφίημι συνοράω , οὗτος καί ἐπί ὁ Ψυχή γίγνομαι φύω . ὅταν μέν ἔκεκαθαρμαι τυγχάνω καί μηδείς ἔχω πάθος ἐνοχλέω , ἀτενής ἐνοράω πρός ὅσπερ ἐνοράω χρή , ὅταν δέ πολύς ἐπιθολόω πάθος ἀπόλλυμι ὁ ἑαυτοῦ ἀρετή , πρός οὐδείς ὁ ὑψηλός ἀρκέω δύναμαι ῥᾳδίως , ἀλλά ἀποκάμνω ταχέως καί ἀναπίπτω , καί εἰς ὕπνος ἀποκλίνω καί ῥᾳθυμία , καί ὁ πρός ἀρετή καί ὁ ζωή καί ὁ ἐκ οὗτος αὐτός διαφέρω παραπέμπω , καί οὖον προσίημι μετά προθυμία πολύς . οὗτος καί ὁ ἄπιστος ὁ Ἑβραῖος παρά Παῦλος ἀκούω . καί γάρ πολύς αὐτός φημί ὁ λόγος γίγνομαι καί δυσερμήνευτος . οὐ ἐπεί φύσις τοιοῦτος εἰμί , ἀλλά ἐπεί , φημί , σύ νωθρός γίγνομαι ὁ ἀκοή · ὁ γάρ ἀσθενής καί ἄρρωστος καί ὑπό ὁ βραχυλογία ὡς ὑπό μακρηγορία ἐνοχλέω φύω , καί ὁ σαφής καί ὁ εὐδιάληπτος , δυσκατάληπτος εἰμί νομίζω . ἆρα οὖν τελέω ἀποσιωπάω διά ὁ ἀσθενής ἔτι εἰμί πρός ὅς ὁ λόγος , καί μή δύναμαι ὁ τέλειος ἀκούω δόγμα ; οὐμενοῦν , ἀλλά πάλιν ὁ λόγος ἀναλαμβάνω ἐν ὁ ἐφεξῆς , καί αὐτός ποιέω , οἶος ἐν ὁ πρός Ῥωμαῖος Ἐπιστολή . καί γάρ ἐκεῖ πρότερος ἐφίστημι ὁ ἀντιλέγω , καί εἶπον , μένω γε , ὦ ἄνθρωπος , σύ τίς εἰμί ὁ ἀνταποκρίνομαι ὁ Θεός , τότε ὁ λύσις ἐπάγω . ἐγώ δέ αὐτός οὐδέ πάντῃ σιγάω , οὐδέ εἴρω οἴομαι , ἵνα εἰς πόθος ἄγω ὁ ἀκροατής . μνημονεύω γάρ καί εἶπον μέγας τις ἐναπόκειμαι ὁ λόγος , ὁράω πως μετά ἐγκώμιον ποιέω ὁ ἐπιτίμησις . οὗτος γάρ ἀεί ὁ σοφία Παῦλος , ὁ δυσχερής ὁ χρηστός ἀναμίσγω . ὅς καί ἐν ὁ πρός Γαλάτης ποιέω λέγω · “ τρέχω καλῶς , τίς σύ “ ἐγκόπτω , καί τοσοῦτος πάσχω , εἰμί μή εἰ καί εἰκῇ , καί πείθω “ εἰς σύ ἐν κύριος , ” ὅς καί οὗτος φημί . πείθω δέ περί σύ ὁ ἀγαθός , καί ἔχω σωτηρία . δύο γάρ οὗτος ποιέω , οὔτε ἐπιτείνω οὔτε ἀφίημι αὐτός ἀναπίπτω . εἰκότως . εἰμί γάρ ὁ ἕτερος παράδειγμα ἱκανός ὁ ἀκούω ἀνίστημι καί εἰς ζῆλος ἄγω , ὅταν τις παρά ἑαυτοῦ ὁ ὑπόδειγμα ἔχω , καί ἑαυτοῦ κελεύω ζηλόω , ἤδη ὁ δυνατός συνεισάγω . καί οὗτος οὖν δείκνυμι , καί οὐ ἀφίημι ὡς σφόδρα καταγιγνώσκω ἀναπίπτω , οὐδέ ὡς ἀεί εἰμί κακός , ἀλλά ὅτι ποτός γίγνομαι καί χρηστός . σύργαστρος τοίνυν ὅπως καί μέτριος ἀυτέω ποιέω κατηγορία , καί Εὐφημία οὗτος κεράννυμι , ἵνα διά τᾶτος ὁ ὠφέλεια εἰσδέχομαι . ὁ γάρ εἶπον , “ ἐπεί νωθρός γίγνομαι - “ νάω ὁ ἀκοή , ” δηλόω εἰμί ὅτι πάλαι ὑγιαίνω καί εἰμί ἰσχυρός , ὁ προθυμία ζέω , ὅς καί ὕστερος αὐτός μαρτυρέω . ὁ δέ νωθρότης οὗτος τίς κατεργάζομαι , ἐν ὁ πρός Κορίνθιος οὗτος μάλιστα σημαίνω Ἐπιστολή , εἶπον · “ ὅπου γάρ ἐν σύ ζῆλος καί “ Ἔρις καί διχοστασία , οὐ σαρκικός εἰμί ; ” θέα δέ ἐγώ , ὁ σύνεσις αὐτός ὁ πολύς , πῶς κατάλληλος ἀεί ὁ ὑπόκειμαι πάθος προσφέρω . ἐκεῖ μέν γάρ ὁ ἀσθένεια ἀπό ἁμάρτημα ὁ πλέω γίγνομαι , ἐνταῦθα δέ ἀπό ὁ συνεχής θλῖψις . διό καί λέξις δείκνυμι δύναμαι ὁ διαφορά , χράομαι , οὖον λέγω σαρκικός γίγνομαι , ἀλλά νωθρός . ἐκεῖ σαρκικός , ἐνταῦθα δέ μείζων ὁ ὀδύνη . ἐκεῖνος μέν οὐ δύναμαι ἀναφέρω ἅτε σαρκικός εἰμί , οὗτος δέ δύναμαι . καί ὅτι μέν νωθρός γίγνομαι , εἶπον · πόθεν δέ , οὐκέτι προστίθημι , αὐτός ἀφίημι οἶδα , καί μή βούλομαι ἐπαχθής ὁ λόγος ἐργάζομαι . ἐπί δέ ὁ Γαλάτων , καί θαυμάζω καί ἀπορέω , ὅς πολύς μείζων πρός παραμυθία εἰμί , ὡς οὐ ἄν προσδοκέω ποτέ οὗτος γίγνομαι . οὗτος γάρ εἰμί ὁ διαπόρησις . εἶτα δείκνυμι αὐτός πρό πολύς χρόνος πιστεύω , καί ὅτι καί ἄλλος ὀφείλω κατηχέω λέγω , καί γάρ ὀφείλω εἰμί διδάσκαλος διά ὁ χρόνος , πάλιν χρεία ἔχω ὁ διδάσκω σύ , τίς ὁ στοιχεῖον ὁ ἀρχή ὁ λόγιος ὁ Θεός . Κύριλλος . βαβαί πόσος διαφορά . ὀφείλω ἄλλος διδάσκω , οὐδέ ἁπλόος μαθητής εἰμί , ἀλλά μαθητής ἔσχατος , καί ὅς διά ὅς μάλιστα ἐκλύω , καί ὕπτιος γίγνομαι , διά οὗτος μάλιστα ὀφείλω εἰμί ἰσχυρός , διά ὁ χρόνος . ὁ διδάσκω οὖον διά πᾶς ἐπί ὁ μανθάνω διατρίβω , ἐπεί οὖον διδάσκω . ἄν ἀεί μανθάνω , οὐδέποτε μανθάνω · μή οὕτως ἔρχομαι ὡς ἀεί μανθάνω , ἐπεί οὐδέποτε εἶμι , ἀλλά καί ὡς διδάσκω ἕτερος . ἄν δέ ἀεί μανθάνω , τεκμήριον εἰμί , ὁ μηδείς μανθάνω . οὗτος ὁ Ἰουδαῖος ὁ θεός ὀνειδίζω , εἶπον “ ἀείρω ἐκ κοιλία καί παιδεύω ἠώς “ γήρους . ” ὁράω γοῦν καί Παῦλος διά οὗτος δυσανασχετέω ὅτι πολύς χρόνος ὁ πρότερος ἐνδιατρίβω μάθημα ὁ ἀκροατής , καί ἔτι ὁ πρῶτος ἔχω στοιχεῖον , ὅσπερ ἱκανός ὁ διδάσκω πολύς ἐντίθημι ὁ ὄκνος . στοιχεῖον δέ ἐνταῦθα ὁ περί ὁ ἀνθρωπότης ὁ Χριστός λόγος φημί . ὥσπερ γάρ ἐπί ὁ ἔξωθεν γράμμα , πρῶτος ὁ στοιχεῖον δεῖ μανθάνω , οὗτος καί ἐνταῦθα πρῶτος περί ὁ ἀνθρωπότης διδάσκω , καί ὁ ταπεινός περί ὁ Χριστός λόγος . ΚΥ * * * Λατί a . εἶμι φημί ὁ πάλαι ὁ ἀρχαῖος διά μῶσις θεσπίζω , στοιχεῖον ὁ ἀρχή ὁ λόγιος ὁ Θεός . εἰμί ἐν παραιτέομαι ὁ μανθάνω ὁ στοιχεῖον , πῶς ἄν ἔτι λοιπός ἀφικνέομαι πρός ὁ τέλος ; ὅς γάρ οὐ κατά ὁ γραφή πλήρωμα νόμος καί προφήτης ὁ Χριστός ; θεοδωριος . ὁ γάρ μηδέπω ὁ πίστις ἔχω τέλειος , ὁ περί ὁ ἀνθρωπότης φέρω μόνος ὁ ἀλήθεια ὁ κῆρυξ . οὕτως ὁ μακάριος Πέτρος ἐν Ἰουδαῖος δημηγορέω μετρέω ὁ διδασκαλία ὁ ἀσθένεια ὁ ἀκούω , “ Ἠώ , ” γάρ φημί , “ ὁ “ Ναζωραῖος , ἀνήρ ἀπό ὁ Θεός δείκνυμι εἰς σύ , ” καί ὁ οὗτος ἑξῆς ὁ λόγος οὗτος συμβαίνω . καί ὁ θεσπέσιος δέ Παῦλος προφέρω Ἀθηναῖος ὁ κήρυγμα , οὖον θεός , ἀλλά ἀνήρ ὁ δεσπότης Χριστός προσαγορεύω , εἶπον , “ ὁ μέν οὖν χρόνος “ ὁ ἄγνοια ὑπέρ-εἶδον ὁ θεός , τανῦν παραγγέλλω ὁ ἄνθρωπος “ πᾶς πανταχοῦ μετανοέω , καθότι ἵστημι ἡμέρα ἐν ὅς μέλλω “ κρίνω ὁ οἰκέω ἐν δικαιοσύνη , ἐν ἀνήρ ὅς ὁρίζω , πίστις “ παρέχω , ἀνίστημι αὐτός ἐκ νεκρός . ” Χρυσόστομος . ὁράω τίς ἐνταῦθα ὁ αἰτία ὁ ταπεινός φθέγγομαι . διά οὗτος εἰμί μέν ὅς ὑψηλός λέγω , ἐν βραχύς οὗτος φημί , ὁ δέ πετεινόν πολλαχοῦ διασπείρω ὁ ἐπιστολή . καί οὕτως δέ ὁ ὑψηλός δείκνυμι · ὁ γάρ σφόδρα ταπεινός , οὐ ἀφίημι περί ὁ θεότης οὗτος ὑποπτεύω . Κύριλλος ὁ ἐν Πηεύματι λατρεία . καί ὁ πάλαι διά μῶσις ὁ ἀρχαῖος θεσπίζω , εἰμί φημί στοιχεῖον ὁ ἀρχή ὁ λόγιος ὁ Θεός . εἰμί ἐν παραιτέομαι ὁ μανθάνω οὗτος , πῶς ἄν ἔτι λοιπός ὅς πόθεν ἀφικνέομαι πρός ὁ τέλος ; καί εἰμί ὁ παιδαγωγός παρόω , τίς ἐγώ ἔτι διακομίζω πρός ὁ ὁ Χριστός μυστήριον ; πλήρωμα γάρ νόμος καί προφήτης εἰμί ἄν ὁ Χριστός , ὡς εἰς αὐτός ὁράω καί τρέπω πᾶς προφητικός τε καί νομικός θέσπισμα . καί ὁ “ οὐ ἔρχομαι καταλύω , ἀπος - “ πέρνημι δέ μᾶλλον ὁ νόμος , ” μή ὁ εἰς ἅπας ἀνατροπή ὁ πάλαι θεσπισμένος ἐργάζομαι διανοέομαι , μᾶλλον δέ μεταπλασμός ὥσπερ τις , καί ἐν οὕτως εἶπον , μεταχάραξις ὁ ἐν τύπος ἐπί ὁ ἀληθής καί ὁ οἷος σκιαγραφία εἰς εἶδος ὁ ἐμφανής . καί γίγνομαι χρεία ἔχω γάλα οὖον στερεός τροφή . ὁ ταπεινός λέγω σύ , φημί , περί ὁ δεσπότης Χριστός ἀναγκάζω · ὁ γάρ μηδέ οὗτος δέχομαι , πῶς οἷος τε ὁ μείζων προσφέρω ; οὗτος καί Κορίνθιος γράφω φημί , “ γάλα “ σύ ποτίζω , οὖον βρῶμα · οὔπω γάρ δύναμαι . ” ἐν δέ ὁ πρό οὗτος γράφω , δηλόω τίς προσαγορεύω γάλα · “ οὖον γάρ “ κρίνω , ” φημί , “ ὁ οἶδα τίς ἐν σύ , εἰμί μή Ἰησοῦς Χριστός , “ καί οὗτος σταυρόω . ” οὗτος καί ἐνταῦθα λέγω . Χρυσόστομος . ἀείς δέ γάλα ὁ ταπεινός λόγος καλέω , καί ἐνταῦθα ἐκεῖ . γάλα δέ καλέω διά ὁ ὁ ἀφελής ἁρμόζω · οὗτος δέ ἐναντίος ὁ τέλειος , καί βλαβερός ὁ ἐν οὗτος διατρίβω · ὥστε οὐκέτι ὁ νομικός ἐπιφέρω νῦν , οὐδέ ἀπό οὗτος ὁ σύγκρισις γίγνομαι , ὅτι ἀρχιερεύς καί θύω καί δήω κραυγή καί ἱκετηρία . ὁράω γοῦν πῶς σύ οὗτος προσίστημι . ἀλλά ἐκεῖνος τότε τρέφω οὐδαμοῦ προσίστημι αὐτός . ἄρα οὖν τροφή ἀληθής ὁ λόγιος ὁ Θεός . “ δίδωμι γάρ αὐτός , ” φημί , “ οὖον λιμός ἄρτος , οὐδέ δίψα ὕδωρ , ἀλλά λιμός ὁ ἀκέομαι - “ σός λόγος κύριος . ” ὁ δέ Κορίνθιος γράφω Παῦλος “ γάλα “ σύ ποτίζω , οὖον βρῶμα . ” οὐ εἶπον τρέφω , δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί ὁ τοιοῦτος τροφή . ἀλλά ὡς ἐπί ὁ παιδίον ὁ μικρός ὁ μή δύναμαι ἄρτος τρέφω . ὁ γάρ τοιοῦτος , οὖον ποτίζω , ἀλλά ὁ τροφή αὐτός ἀντί ποτός γίγνομαι . ἐνταῦθα οὐ εἶπον χρεία ἔχω , ἀλλά “ γίγνομαι χρεία ἔχω γάλα , ” τουτέστιν σύ ἐθέλω . σύ ἑαυτοῦ εἰς οὗτος καθίστημι , εἰς οὗτος ὁ χρεία . Ἰσίδωρος . ἀλλά πῶς φημί , εἰμί ὁ νόμος νηπιώδης ὡς νήπιος δίδωμι , ὁ κατά Χριστός στοιχείωσις , πάλιν τυγχάνω νηπιότης , ὁ ἀπόστολος φάσκω " γάλα σύ ποτίζω καί οὖον βρῶμα . ” ἀκούω τοίνυν νήπιος ἐκ ὁ νόμος ὁ εὐαγγελικός νόμος δέχομαι , καί ὁ ἀκραιφνής καί τέλειος γνῶσις μεταδίδωμι αὐτός οὖον δύναμαι , καί ἀθρόος ὑποδείκνυμι ὁ ὑπέρ νόος μυστήριον ὁ διά οὗτος φανερόω ἀλήθεια , οἷος ὁ θεῖος οὐσία ἐν τριάς ὑφίστημι , ἐν μόνος δέ καθίστημι ὁ εἷς καί ὑπόστασις Θεός ὥσπερ οὐσία φαντάζω , πάλιν ὁ νόμος χράω πρός σύστασις καί πειθώ ὁ ὑπό αὐτός παιδαγωγέω , ἐκ αὐτός ὁ ὁ τέλειος δόγμα μαρτυρία ἐπιφέρω . οὕτως γάλα ποτίζω Παῦλος ὁ νεογνός ὁ κύριος λαός , σαφῶς αὐτός διά ὁ ὁ νόμος νηπιότης παιδεύω ὁ τελειότης . Διονύσιος Ἀρεοπαγίτης . δρόσος μέν ὅς καί ὕδωρ καί νοητός λόγιος καί γάλα καί οἶνος καί μέλι παρεικάζω , διά ὁ ζωογόνος αὐτός ὡς ἐν ὕδωρ δύναμις , καί αὐξητικός ὡς ἐν γάλα , καί ἀναζωτικός ὡς ἐν οἶνος , καί καθαρτικός ἅμα καί φρουρητικός , ὡς ἐν μέλι . οὗτος γάρ ὁ θεῖος σοφία δωρέω ὁ πρόσειμι , ἄφθονος αὐτός καί ἀνεκλείπτων εὐωχία ἐπίρροια χορηγέω , καί ὑπερβλύζω · οὗτος δή ὁ ἀληθής εὕω ἔχω , καί διά οὗτος ζωοποιέω , ἅμα καί κουροτρόφος καί ανανεωτικός καί τελεσιουργός ὑμνέω . B . ἐν σός Α . ἐσθίω δέ τις βούτυρον καί μέλι , ὁ φημί εἰς ὁ θεῖος διδασκαλία δίδαγμα . διότι πρῶτος ἄνθρωπος τροφή , βούτυρον καί μέλι ἐπινοέω . ὅταν δέ οὗτος αὐτάρκης τρέφω μετά ὁ στοιχειόω , τότε ὑπερβαίνω ὁ ἐπί ὁ γῆ , στερεός καί μείζων καί ἀνήρ πρέπω τροφή μεταλαμβάνω , ὁ πνευματικός μάθημα ἑαυτοῦ ἐπιδίδωμι . Γρηγόριος Θεολόγου ἐκ ὁ μέγας ἀπολογητικός . ὁ μέν γάρ δήω γάλα τρέφω , ὁ ἁπλόος καί στοιχειώδης ὁ δίδαγμα , ὅσος ὁ ἕξις νήπιος καί ἀρτιπα - μεταλγέω ὡς ἄν εἶπον τις ὁ ἀνδρεῖος ὁ λόγος τροφή οὖον φέρω . ὅς εἰμί προσάγω τις παρά δύναμις , τάχα ἄν καταβιάζω καί βαρέω οὐ ἐξαρκέω ὁ διάνοια , ὥσπερ ἐκεῖ ὁ ὕλη ὁ ἐπεισέρχομαι ἕλκω καί οἰκειόω , ζημιόω ἄν ληΐς εἰς ὁ ἀρχαῖος δύναμις . ὁ δέ ὁ ἐν ὁ τέλειος λαλέω σοφία φία χρῄζω , καί τροφή ὁ ὑψηλός καί στερρός , ὁ πρός διάκρισις ἀληθής τε καί ἀψευδής ἱκανῶς γυμνάζω ὁ αἰσθητήριον , εἰμί γάλα ποτίζω καί τρέφω λάχανον , ἀσθενής βρῶμα , δυσχεραίνω εἄν , καί μάλα εἰκότως , οὖον δυναμόω κατά Χριστός , οὐδέ αὐξάνω ὁ ἐπαινετός αὔξησις , ὅς ἐργάζομαι λόγος , τελειόω εἰς ἀνήρ καί εἰς μέτρον ἄγω ἡλικία πνευματικός ὁ καλῶς τρέφω . ἐκ ὁ ἐΰς . φιλοσοφητέον ἄρα ὅσος ἐγώ ἐφικτός , ὅσος ὁ ὁ ἀκούω ἐξικνέομαι ἕξις καί δύναμις · ἵνα μή καθάπερ ὁ ὑπερβάλλω ὁ φωνή ὅς ὁ τροφή ὁ ἀκοή βλάπτω ἢ ὁ σῶμα εἰμί βούλομαι δέ ὁ φορτίον ὁ ὑπέρ δύναμις ὁ ὑποβαίνω ὅς ὁ γῆ ὁ ὑετός ὁ σφοδρός , οὗτος δέ καί οὗτος ὁ στερρός ἵνα οὕτως εἶπον ὁ λόγος καταπιέζω καί βαρύνω , ζημιόω καί εἰς ὁ ἀρχαῖος δύναμις . περι . . . ἐν Τ δ ΑΛΕ ἐν T Ξίο . καί σύ τοίνυν , εἰμί μέν ἀνήρ εἰμί κατά Χριστός , καί γυμνάζω σύ ὁ αἰσθητήριον , καί λαμπρός σύ ὁ φάος ὁ γνῶσις , λαλέω Θεός σοφία ὁ λαλέω ἐν ὁ τέλειος , καί ὁ ἀποκρύπτω ἐν μυστήριον , καί οὗτος ὅταν καιρός λαμβάνω καί πιστεύω . τίς γάρ ἔχω παρά σεαυτοῦ ὅς μή δίδωμι , μηδέ λαμβάνω ; εἰμί δέ ἔτι νήπιος εἰμί , καί χαμερπής ὁ διάνοια , καί ὁ ὑψηλός προσβαίνω οὐ ἱκανός , γίγνομαι Κορίνθιος , γάλα τρέφω , τίς χρῄζω στερεός τροφή , ὅς οὐ ἀναλίσκω ὁ μέλος , καί ποιέω τροφή διά ἀσθένεια ; ἴσως δέ οὖον παρέλκω καί περί ὁ ὁ γάλα βραχύς φιλοσοφέω γένεσις . Κλήμης Παιδαγνγένς a . Πρωτόγονος ὁ αἷμα εὑρίσκω ἐν ἄνθρωπος , οὗτος δή ὁ αἷμα φυσικός τρέπω πέσσω , κυέω ὁ μήτηρ , φιλοστοργία συμπαθής , ἐξανθέω καί γηράσκω πρός ὁ ἄφοβος ὁ παιδίον . καί εἰμί μέν ὁ σάρξ ὑγρός ὁ αἷμα , οἷος ὑγρός τις εἰμί σάρξ , ὁ δέ αἷμα νόστιμος ὁ γάλα καί λεπτομερής . εἴτε γάρ ὁ ἐπιχορηγέω αἷμα ὁ ἔμβρυον , καί διά μητρῷος εἰμί πρότερος πέμπω ὀμφαλός , εἴτε αὖος ὁ καταμήνιος αὐτός ἀποκλείω ὁ οἰκεῖος φορός κατά φυσικός ἀνάχυσις χωρέω κελεύω πρός ὁ παντρόφος καί γενεσιουργός ἐπί ὁ φλεγμαίνω ἤδη μαστός , καί ὑπό πνεύ - μάτος ἀλλοιόω θερμός , ποθεινός σκευάζω ὁ νήπιος τροφή , αἷμα ὁ μεταβάλλω εἰμί . μάλιστα γάρ πᾶς μέλος μαστός συμπαθής μήτρα . ἐπάν οὖν κατά ὁ τόκος ἀποκοπή λαμβάνω ὁ ἀγγεῖον , διά ὅς πρός ὁ ἔμβρυον ὁ αἷμα φέρω , μύσις μέν γίγνομαι ὁ πόρος , ὁ δέ ὁρμή ἐπί ὁ μαστός ὁ αἷμα λαμβάνω , καί πολύς ὁ ἐπιφορά γίγνομαι , διατείνω , καί μεταβάλλω ὁ αἷμα εἰς γάλα , ἀνάλογος ὁ ἐπί ὁ ἕλκωσις εἰς πύον ὁ αἷμα μεταβολεύς . εἴτε αὖος ἀπό ὁ ἐν μαστός παράκειμαι φλέψ ἀναστομόω κατά ὁ διάστασις ὁ κύησις ὁ αἷμα μεταχέω εἰς ὁ φυσικός ὁ μαστός σῦριγξ · οὗτος δέ ἀνακίρναμαι ὁ ἀπό ὁ γειτνιάζων καταπέμπω ἀρτηρία πνεῦμα , Μένων ἔτι ὁ ὑπόκειμαι ἀκέραιος ὁ αἷμα οὐσία , ἐκκυμαίνω λευκαίνω , καί ὁ τοιοῦτος ἀνακόπτω κατά ἐξαφρισμός μεταβάλλω , παραπλήσιος τίς πάσχω τῆ θάλασσα , ὅς δή κατά ὁ ἐμβολάς ὁ πνεῦμα ὁ ποιέω φημί , ἀποπτύω ἅλς ἄχνη · πλήν ἀλλά αἷμα ἔχω ὁ οὐσία · οὗτος ὁ τρόπος , καί ὁ ποταμός ῥόθος φέρω , ὁ ἐπίληψις ὁ περιχέω ἀήρ ξενομενω , ἀφρός μορμυρους , καί ὁ ἐνστόμιος ἐγώ ὑγρός ὁ πνεῦμα ἐκλευκαίνω . τίς οὖν ὁ ἀποκλήρωσις , μή οὐ καί ὁ αἷμα ἐπί ὁ φωτεινός καί λευκός ὑπό ὁ πνεῦμα τρέπω ὁμολογέω . πάσχω δέ ὁ μεταβολή κατά ποιότης οὖον κατά οὐσία . ἀμελέω γοῦν οὖον τρόφιμος ἄλλος τίς οὐδέ μήv γλυκύς ἀλλά οὐδέ λευκός εὑρίσκω ἄν γάλα . πάντῃ δέ ἔοικα οὗτος ὁ πνευματικός τροφή , ὅστις εἰμί γλυκύς μέν , διά ὁ χάρις , τρόφιμος δέ ὡς ζωή , λευκός δέ ὡς ἡμέρα Χριστός . οὗτος τοίνυν περί ὁ ἀποκύησις οἰκονομέω ὁ βρέφος ὁ γάλα χορηγέω . καί ὁ μαστός ὁ τέως ὁ ἀνήρ περιβλέπω ὀρθός , ἤδη κατανεύω πρός ὁ παιδίον , ὁ ὑπό ὁ φύσις πονέω , εὔληπτος παρέχω διδάσκω τροφή εἰς ἀνατροφή σωτηρία · οὖον γάρ ὡς ὁ πηγή πλήρης εἰμί ὁ μαστός ἐπεισρέω ἑτοῖμος γάλα , ἀλλά μεταβάλλω ὁ τροφή , ἐν ἑαυτοῦ ἐργάζομαι γάλα καί διαπνέω . ὁ τροφή δέ ὁ κατάλληλος οὗτος καί πρόσφορος νεοπαγής καί νεοφυής παιδίον πρός ὁ Θεός ὁ τροφεύς καί πατήρ ὁ γεννάω καί ἀναγεννάω πονέω , οἷος ὁ μάννα οὐρανόθεν ἐπιλέγω ὁ παλαιός Ἑβραῖος ὁ ὁ Ἄγγελος ἐπουράνιος τροφή , ἀμελέω καί νῦν ὁ τίτθη ὁ πρωτόχυτος ὁ γάλα πόμα ὁμώνυμος ἐκεῖνος ὁ τροφή γάλα καλέω . χρή δέ κατανοέω ὁ φύσις . ὁ γάρ ὅς τροφή χειμών μέν πυκνόω ὁ περιέχω καί πάροδος οὖον δίδωμι , ἐντός κατακλείω , ὁ θερμός ἕπω καί πέσσω εἰς ὁ φλέψ ἐξαιματόω ἐκχωρέω . ὁ δέ διά πνοή οὖον τυγχάνω , πληρόω μάλιστα συντείνω καί σφύζω · διό καί ὁ τίτθη περιπληθής τότε μάλιστα γίγνομαι ὁ γάλα . ἀποδείκνυμι δέ ἐγώ μικρός πρόσθεν ὁ αἷμα εἰς γάλα ὁ κύω κατά μεταβολή οὖον κατά οὐσία χωρέω . ὥσπερ ἀμελέω καί ὁ θρίξ ὁ ξανθός ὁ γηράσκω εἰς πολιά μεταβάλλω . θέρος δέ ἔμπαλιν ἀραῖος ὅς ὁ σῶμα , ὁ τροφή εὐδιάφορος παρέχω , καί ἥκιστος πλεονάζω ὁ γάλα , ἐπεί μήτε ὁ αἷμα · οὐδέ γάρ πᾶς κατέχω ὁ τροφή . εἰμί τοίνυν ὁ μέν κατεργασία ὁ τροφή ἐξαιματόω , ὁ δέ αἷμα ἐκγαλακτόω , παρασκευή γίγνομαι ὁ αἷμα ὁ γάλα ὥσπερ αἷμα ἄνθρωπος , καί γίγαρτον ἄμπελος . ἀλληγορέω τοίνυν ὁ λόγος ὁ Παῦλος , καί γάλα αὐτός ὀνομάζω , “ ποτίζω ” ἐπιφέρω . πίνω γάρ ὁ λόγος , ὁ τροφή ὁ ἀλήθεια , ἀμελέω καί ὁ ποτόν , ὑγρός καλέω τροφή . δυνατός δέ ὁ αὐτός καί βρῶμα εἰμί πως ἔχω καί ποτόν , πρός ἄλλος καί ἄλλος νοέω , καθάπερ καί ὁ τυρός , γάλα εἰμί πῆξις , ὅς γάλα πήγνυμι , οὖον γάρ ἐγώ ὁ λεξιθηρία μέλλω τανῦν , πλήν ὅτι ὁ τροφή ἄμφω εἷς διακονέω οὐσία . ἀλλά καί ὁ ὑποτίτθιος παιδίον , ἀρκέω μόνος ὁ γάλα καί ποτόν εἰμί καί τροφή . πολλαχῶς δέ ὁ λόγος ἀλληγορέω , καί βρῶμα , καί σάρξ , καί τροφή , καί ἄρτος , καί αἷμα , καί γάλα , ἅπας ὁ Κύριος εἰς ἀπόλαυσις ἐγώ ὁ εἰς αὐτός πιστεύω . πλήν ἀλλά καί ὁ σάρξ , αὐτός αἷμα ὁ γάλα , οἷος ἀντιπελαργέω ἄρδω τε καί αὐξάνω . καί δή καί ὁ διαμόρφωσις ὁ συλλαμβάνω ὁ ὁ ἐπί μείς κάθαρσις ὑπολείπω καθαρός περίσσωμα , κιρνάω ὁ σπέρμα γίγνομαι . ὁ γάρ ἐν οὗτος δύναμις θρομβέω ὁ αἶμα ὁ φύσις , ὅς τρόπος ὁ πυτειο συνίστημι , ὁ γάλα οὐσία ἐργάζομαι μόρφωσις · εὐθαλής γάρ ὁ κρᾶσις , σφαλερός δέ ὁ ἀκρότης εἰς ἀτεκνία . καί γάρ αὐτός ἤδη ὁ γῆ ὑπό μέν ἐπομβρία κατακλύζω ἀποσύρω ὁ σπέρμα · διά δέ αὐχμός νοτίς ἀποξηραίνω . κολλώδης δέ ὁ χυμός ἐάν συγχέω ὁ σπέρμα καί φύω . τις δέ καί ὁ σπέρμα ὁ ζῷον ἀφρός εἰμί ὁ αἷμα κατά οὐσία ὑποτίθημι · ὅς δή ὁ ἔμφυτος ὁ ἄρσην θέρμη παρά ὁ συμπλοκή ἐκταράσσω , ἐκραπίζω ἐξαφροῦται , ἐν ὁ σπερματίσι παρατίθημι φλέψ , ἐντεῦθεν καί ὁ ἀφροδήσια καλέω . συμφανής τοίνυν ἐκ οὗτος ἅπας , αἷμα εἰμί ὁ ἀνθρώπινος σῶμα ὁ οὐσία , ἀλλά καί μετά ὁ ἀποκύησις αὖθις ἐκτρέφω ὁ παιδίον αἷμα ὁ αὐτός . ὅς γάρ φύσις ὁ γάλα ὁ ῥύσις , καί πηγή τροφή ὁ γάλα , οὖς δή καί γυνή δῆλος τίκτω ἀληθής καί μήτηρ διά ὅς καί φίλτρον εὔνοια προσλαμβάνω . Ζεύς οὗτος ἄρα μυστικός ὁ ἐν ὁ ἀπόστολος ἅγιος πνεῦμα , ὁ ὁ κύριος ἀποχράω φωνή , “ γάλα σύ ποτίζω ” λέγω . εἰμί γάρ ἀναγεννάω εἰς Χριστός , ὁ ἀναγεννάω ἐγώ ἐκτρέφω ὁ ἴδιος γάλα ὁ λόγος · πᾶς γάρ ὁ γεννάω , ἔοικα εὐθύς παρέχω ὁ γεννάω τροφή . καθάπερ δέ ὁ ἀναγέννησις ἀνάλογος , οὗτος καί ὁ τροφή γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος πνευματικός πάντῃ . τοίνυν καί ἐγώ ὁ πᾶς Χριστός προσοικειόω , καί εἰς συγγένεια διά ὁ αἷμα αὐτός ὅς λυτρόω , καί εἰς συμπάθεια διά ὁ ἀνατροφή ὁ ἐκ ὁ λόγος , καί εἰς ἀφθαρσία διά ὁ ἀγωγή ὁ αὐτός . ὁ τρέφω δέ ἐν βροτός πολλάκις , πλείων πορίζω φίλτρον ὁ φύω τέκνον . ὅτι τοίνυν ἐκ αἷμα γάλα , κατά μεταβολή γίγνομαι , ἤδη μέν σαφής , οὖον μήv ἀλλά καί ἐκ ὁ , ποίμνιον , ἐκ τε ὁ Βουκολίων ἔξεστι μανθάνω . ὁ γάρ ζῷον οὗτος ὁ ἔτος κατά ὁ ὥρα ὅς ἔαρ καλέω , ὑγρός ὁ περιέχω γίγνομαι , ἀλλά καί ὁ πόα καί ὁ νομός εὔχυλος ὁ τηνικαῦτα εἰμί καί ἔνικμος , αἷμα πίμπλημι πρότερος , ὡς ἐκ ὁ διάτασις ὁ φλέψ κυρτόω ὁ ἀγγεῖον δείκνυμι . ἐκ δέ ὁ αἷμα δαψιλής χέω ὁ γάλα . θέρος δέ ἔμπαλιν ὑπό ὁ καῦμα συγκαίω καί ἀναξηραίνω , ἵστημι ὁ μεταβολή ὁ αἷμα , καί οὗτος μικρός ἀμέλγω . ναί μήv καί συγγένεια τις πρός ὁ ὕδωρ φυσικός ἔχω ὁ γάλα , καθάπερ ἀμελέω πρός ὁ πνευματικός ὁ λουτρόν ὁ πνευματικός . ὁ γοῦν ἐπιρροφάω ὁ γάλα ψυχρός ὀλίγος ὕδωρ , ὠφελέω παραχρῆμα . οὖον γάρ ἀποξύνω ὁ γάλα ἐάω ὁ πρός ὁ ὕδωρ κοινωνία , οὐ ἀντιπάθιον τις , προσπεπαίνω δέ , προσπάθεια . καί ὅς ὁ λόγος ἔχω πρός ὁ βάπτισμα κοινωνία , οὗτος ἔχω ὁ γάλα ὁ συναλλαγή πρός ὁ ὕδωρ . δέχομαι γάρ μόνος ὁ ὑγρός οὗτος καί ὁ πρός ὁ ὕδωρ μίξις ἐπικάθαρσις παραλαμβάνω , καθάπερ ὁ βάπτισμα ἐπί ἄφεσις ἁμαρτία . μίγνυμι δέ καί μέλι προσφυῶς , καί οὗτος ἐπί κάθαρσις πάλιν μετά γλυκύς ὁ τρυφή · μίγνυμι γάρ ὁ λόγος φιλανθρωπία , ἰάομαι γε ἅμα ὁ πάθος καί ἀνακαθαίρω ὁ ἁμαρτία . ἐπιμείγνυμι δέ ὁ γάλα καί οἶνος γλυκύς . ἐπωφελής δέ ὁ μίξις , ἀνακίρναμαι ὁ πάθος εἰς ἀφθαρσία . ἐκφέρω γάρ ὑπό ὁ οἶνος ὁ γάλα καί σχίζω · καί ὅτι περ αὐτός νόθος , οὗτος ἀποχετεύω . κατά ὁ αὐτός δέ ὁ πίστις ὁ κοινωνία ὁ πνευματικός πρός ὁ παθητός ἄνθρωπος ὁ σαρκικός ἐπιθυμία ἐξορρόω εἰς ἀιδιότης συστέλλω ὁ ἄνθρωπος , ὁ θεῖον ἀπαθανατίζω . ὁ πολύς δέ καί ὁ λιπαρός ὁ γάλα , ὅς δή βούτυρον καλέω , καταχράομαι εἰς λύχνος , ὁ πολυέλαιος ὁ λόγος διά αἴνιγμα ἀρίδηλος σαφηνίζω , ὡς μόνος ὅδε ἔνδικος καί τρέφω καί αὐξάνω , καί φωτίζω ὁ νήπιος . τοσοῦτος περί γάλα καί ὁ οὗτος ἀλληγορία . Θεοδώρητος . ὁ μέν ὅς ἀπόστολος γάλα ὁ ἁπλόος καλέω διδασκαλία , ἐφεξῆς δείκνυμι ἀτελής καί τέλειος διαφορά λέγω , “ πᾶς γάρ ὁ μετέχω γάλα ἤπειρος λόγος δίκη - “ οσυνεος , νήπιος γάρ , ἐπιτέλεια δέ εἰμί ὁ στερεός τροφή , ὁ διά “ ὁ ἕξις ὁ αἰσθητήριον γυμνάζω ἔχω πρός διάκρισις “ καλός τε καί κακός . ” ἀπό ὁ ἡλικία δείκνυμι ὁ διαφορά . καθάπερ γάρ ὁ μέν εὐθυγενής βρέφος ὁ γάλα προσφέρω εἴωθα , ὁ δέ στεγανός ἔχω ὀδούς , πᾶς λοιπός ἀπολαύω τροφή ἐπιτρέπω , οὗτος ὁ ἀτελής πίστις ἔχω σύμμετρος ὁ ἀσθένεια ὁ διδασκαλία προσφέρω , ὁ δέ τέλειος εἰσδέχομαι ὁ τέλειος δόγμα μεταλαγχάνω παρασκευάζω . Γρηγόριος Νύσσα . Μαλλός δέ καθάπερ τις μήτηρ κατάλληλος τιθηνέω ὁ νήπιος , τέως μέν ἁπαλός καί ὑγρός ὁ στόμα ὁ γάλα διά ὁ θηλή ἐντίθημι . ὀδοντοφυέω δέ ἤδη καί αὐξάνω προσάγω ὁ ἄρτος , οὖον τραχύς τε καί ἀκατέργαστος , ὡς ἄν μή περιξαίνω ὁ σκληρός ὁ τροφή ὁ οὗτος ἁπαλός τε καί ἀγύμναστος , ἀλλά ὁ ἴδιος ὀδούς καταλειάνασα σύμμετρος τε καί κατάλληλος ὁ δύναμις ὁ προσφέρω ποιέω . εἶτα κατά προσθήκη ὁ δύναμις ἐπιδηλόω προστίθημι ὁ ἁπαλός ἡμέρα ὁ νήπιος προσάγω ὁ στερέω - τέρος τροφή . οὗτος ὁ μαθητής ὁ Παῦλος , ὁ μέν οἷος τίς νήπιος ἀτελής ὁ στοιχειώδης τρέφω λόγος καί τιθηνέω , ὁ δέ οἷος τέλειος ὁ ὑψηλός . Βασίλειος ἐν Ἡσαΐας . τέλος δέ εἰμί ὁ γυμνάζω ἔχω ὁ αἰσθητήριον διακρίνω δύναμαι ὁ ὁ καλός φύσις ἀπό ὁ πονηρός , καί δόκιμος τραπεζίτης ὁ καλός καταχέω , ἀπό δέ πᾶς εἶδος πονηρός ἀπέχω · διαφθείρω δέ ἔχω ὁ Ψυχή ὁ κριτήριον ἐναλλάσσω ὁ μαρτυρία περί ὁ ἕκαστος ἄξιος ἀποδίδωμι . καί ἔοικα πολύς τις εὐχέρεια εἰμί ὁ ἀνθρώπειος φύσις πρός ὁ ὁ ἐναντίος δοξάζω ὁ περί ἕκαστος ἀλήθεια ἕκαστος φιλόνεικος ὁ ἴδιος δόγμα παρίστημι , μένω , καί μετά διάτασις σφοδρός ὁ ὁ ἕτερος ἀνατρέπω διελέγχω βιάζομαι . ὁ μέν οὖν ἀληθινός καλός , ὁ ἐν τῆ Ψυχή σύμμετρος εἰμί κατά ἀρετή διάκειμαι . μεσότης γάρ καί συμμετρία τίς ὁ ἀρετή . ὁ δέ ἐπί ἑκάτερος ὁ ἀρετή ἐκβαίνω ὑπερβολή καί ἔλλειψις , ἀμετρία καί αἶσχος . ὁ δέ πολύς ὁ μέν κακία , ὡς ἀγαθός αἱρέω · ὁ δέ ἀρετή , ὡς πονηρία ἀποφεύγω . Χρυσόστομος . τις δέ εἰμί ὁ λόγος ὁ δικαιοσύνη ; ἐνταῦθα καί βίος αἰνίσσομαι , ὅσπερ καί ὁ Χριστός λέγω , “ ἐάν μή “ περισσεύω ὁ δικαιοσύνη σύ πλέω ὁ γραμματεύς , ” οὗτος καί αὐτός φημί , ἤπειρος λόγος δικαιοσύνη , τουτέστι ὁ ἄνω φιλοσοφία ἤπειρος οὖον δύναμαι παραδέχομαι βίος ἄκρος καί ἀκριβόω μένω . ὅς δικαιοσύνη ἐνταῦθα ὁ Χριστός φημί , καί ὁ ὑψηλός περί αὐτός λόγος . ὁράω νηπιότης ἕτερος εἰμί , καί αὖος τελειότης . γίγνομαι τέλειος οὗτος ὁ τελειότης . ἔνειμι καί παῖς εἰμί καί νέος πρός ἐκεῖνος ἔρχομαι ὁ τελειότης . οὖον γάρ εἰμί φύσις ἀλλά ἀρετή . οὐ ἔχω ἐκεῖνος ὁ αἰσθητήριον γυμνάζω , οὐδέ οἶδα καλός καί κακός . νῦν οὖον περί βίος ὁ ἀπόστολος ὁ λόγος , ὅταν λέγω “ πρός διάκρισις καλός καί κακός . ” οὗτος γάρ πᾶς ἄνθρωπος δυνατός οἶδα καί εὔλογος , ἀλλά περί δόγμα ὑψηλός καί ὑγιής διαφθείρω καί ταπεινός . ὁ παιδίον οὐ ὁ ὁ φαῦλος καί ὁ δόκιμος τροφή διαιρέω . πολλάκις γοῦν καί χόω ἐμβάλλω εἰς ὁ στόμα καί ὁ βλαβερός δέχομαι , καί πᾶς ἀδιάκριτος ποιέω , ἀλλά οὖον ὁ τέλειος . τοιοῦτος εἰμί ὁ πᾶς προσέχω ἁπλόος καί ἀδιάκριτος ὁ ἀκοή ἐκδίδωμι ἀδόκιμος , οὗτος αἰτιάομαι ὡς ἁπλόος περιφέρω , καί νῦν μέν οὗτος , νῦν δέ ἐκεῖνος δίδωμι ἑαυτοῦ , ὅς καί πρός ὁ τέλος αἰνίζω λέγω διδαχή ποικίλος καί ξένος μή παραφέρω . οὗτος εἰμί πρός διάκρισις καλός καί κακός . λάρυγξ μέν γάρ , σῖτος γεύω · ψυχή δέ δοκιμάζω λόγος . εἶτα σαφής διδάσκω τίς προσαγορεύω γάλα , ἐπάγω , Διὸ ἀφίημι ὁ ὁ ἀρχή ὁ Χριστός λόγος , ἐπί ὁ τελειότης φέρω · μή πάλιν θεμέλιος καταβάλλω βάλλω μετάνοια ἀπό ὁ νεκρός ἔργον καί πίστις ἐπί θεός , βαπτισμός διδαχή ἐπίθεσις τε χείρ , ἀνάστασις τε νεκρός , καί κρίμα αἰώνιος , καί οὗτος ποιέω ἐάν περ ἐπιτρέπω ὁ Θεός . Θεοδώρητος . μέμφομαι αὐτός ὁ περί ὁ πίστις οὗτος γάρ καλέω γάλα , ὁ τελειότης ἔχω παραινέω , καί ὁ ἤδη καταβάλλω θεμέλιος ἐποικοδομέω ὁ λοιπάς , μή ἄλλος ἄνωθεν πήγνυμι θεμέλιος . θεμέλιος δέ ὁ πίστις καλέω · ἔργον δέ νεκρός , ὁ πονηρία . ὁ γάρ πιστεύω , ὁ οὗτος βδελύσσομαι δυσοσμία καί μεταμέλεια χράω , πρόσειμι ὁ θεῖον βάπτισμα , καί διά ὁ ἱερατικός χείρ , ὑποδέχομαι ὁ χάρις ὁ πνεῦμα , καί ἐν ὁ θεῖον βάπτισμα ὁ ὁ ἀνάστασις δέχομαι τύπος , προσμένω ὁ κοινός πᾶς ἀνάστασις καί ὁ μέλλω κριτήριον . οὗτος στοιχεῖον καλέω ὁ λόγιος ὁ Θεός . καθάπερ γάρ ὁ μειράκιον ὁ γραμματιστής , πρῶτος ὑποδείκνυμι ὁ στοιχεῖον ὁ χαρακτήρ , οὕτως ὁ ὁ εὐσέβεια διδάσκαλος οὗτος πρῶτος ὁ ὁ πίστις πρόσειμι παιδεύω . λέγω τοίνυν ὁ θεῖος ἀπόστολος ὅτι ὁ τέλειος ἀφίημι χρή , καί μή πάλιν ἄνωθεν μανθάνω ὁ ὁ εὐσέβεια στοιχεῖον . ὁ μέν ὅς “ καί οὗτος ποιέω , ἐάν περ ὁ θεός ἐπι - “ τρέπω , ” ὁ ἄνω προσαρμόζω , ὡς εἰμί ὁ ἀκόλουθος οὕτως . " διό " ἀφίημι ὁ ὁ ἀρχή ὁ Χριστός λόγος , ἐπί ὁ τελειότης “ φέρω , καί οὗτος ποιέω ἐάν περ ἐπιτρέπω ὁ θεός , ” ἀντί ὁ σπουδάζω , ἐπιθυμέω , πᾶς πόνος ὑπέρ ὁ τελειότης ἀσπάζομαι . εἴωθα δέ ὁ ἀπόστολος πᾶς ἐξαρτάω ὁ θεῖος προμήθεια . διά οὗτος προστίθημι “ ἐάν περ ἐπιτρέπω ὁ “ θεός , ” οὗτος καί Κορίνθιος ἐπιστέλλω λέγω ,, " ἔρχομαι πρός " σύ ἐάν ὁ Κύριος ἐθέλω . ” πληθυντικός “ βαπτισμός ” τίθημι , οὖον πολύς εἰμί διδάσκω βάπτισμα , ἀλλά ἐπεί πολύς ὁ ὁ βάπτισμα ἀπολαύω χάρις . ὅτι γάρ εἷς κηρύσσω βάπτισμα , ὁ ἑξῆς διδάσκω . Ἀθανάσιος . ἀλλά ἄνωθεν πάλιν δίδωμι τίς εἰμί ὁ ἀρχή λόγος , αὐτός ἐφεξῆς τίθημι λέγω , " μή πάλιν θεμέλιος κατά - " βάλλω μετάνοια , ” καί ὁ ἑξῆς . εἰμί δέ οὗτος ἀρχή , τίς ἄλλος εἰμί ὁ δόγμα ὁ ἡμέτερος , ὅς ὁ μετανοέω ἀπό νεκρός ἔργον , καί διά ὁ πνεῦμα λαμβάνω ὁ πίστις εἰς ἀνάστασις νεκρός καί κρίμα αἰώνιος ; τίς δέ εἰμί ἀρχή ; οὐδείς ἄλλος ὅς οὗτος . ἠχή φημί , ὅταν μή βίος ἀκριβής πείρω . καθάπερ γάρ ὁ εἰς ὁ μάθησις ὁ γράμμα εἰσέρχομαι ὁ στοιχεῖον δεῖ πρῶτος ἀκούω , οὗτος καί ὁ Χριστιανός οὗτος οἶδα ἀκριβῶς πρῶτος χρή καί μηδείς ἀμφιβάλλω περί αὐτός . εἰμί δέ δήω πάλιν διδασκαλία , σκαλίας , οὔπω ὁ θεμέλιος ἔχω . ὁ γάρ ἑδραῖος , πήγνυμι χρή καί ἵστημι καί μή μετακινέω . εἰμί δέ μέλλω τις κατηχέω καί βαπτίζω μετά ἔτος δέκα περί πίστις πάλιν ἀκούω καί ὅτι πιστεύω χρή εἰς ἀνάστασις νεκρός , οὔπω ὁ θεμέλιος ἔχω , πάλιν ὁ ἀρχή ὁ χριστιανισμός ζητέω . ὅτι γάρ ὁ πίστις θεμέλιος , ὁ δέ λοιπός οἰκοδομή , ἀκούω αὐτός λέγω , " ἐγώ “ θεμέλιος τίθημι , ἄλλος ἐποικοδομέω . ” τίς δέ εἰμί “ ἐπί ὁ “ τελειότης φέρω ; " πρός αὐτός χωρέω λοιπός , φημί , ὁ ὀροφή , τουτέστι βίος ἀγαθός ἔχω . ὥσπερ γάρ ἐπί ὁ στοιχεῖον χέω ὁ πᾶς ὁ ἄλφα συγχέω , καί ὁ θεμέλιος ὁ πᾶς οἰκοδομέω - μήv , οὗτος καί ὁ βίος ὁ καθαρότης , ὁ περί ὁ πίστις πληροφορία . φόριον . οὗτος δέ ἄνευ , οὐ εἰμί εἰμί Χριστιανός , ὥσπερ οὐδέ θεμέλιος ἄνευ οἰκοδομή , οὐδέ στοιχεῖον Χωρὶς ἔμπειρος γράμμα γίγνομαι , ἀλλά ἐάν τις ἀεί περί ὁ στοιχεῖον στρέφω , ὅς ἔστις περί ὁ θεμέλιος , οὐδέπω εἰμί αὐτός τίς πλέω , οὗτος καί ἐπί ἐγώ . ἄν γάρ ἀεί ἐν ὁ ἀρχή ὁ πίστις μένω , οὐδέποτε πρός ὁ τέλος οὗτος ἀναβαίνω . σύ δέ μή νομίζω ἐλασσόω ὁ πίστις διά ὁ στοιχεῖον καλέω · ὁ γάρ πᾶς δύναμις οὗτος εἰμί . ὅταν γοῦν λέγω , " πᾶς γάρ ὁ μετέχω γάλα ἤπειρος λόγος δικαιοσύνη · νή - " Πῖος γάρ εἰμί , ” οὖον γάλα οὗτος καλέω , ἀλλά ὁ ἀμφιβάλλω Λέιν ἔτι περί οὗτος , οὗτος εἰμί ἀσθενής διάνοια , καί λόγος δήω πολύς . ὁ γάρ δόγμα οὗτος εἰμί ὁ ὑγιής . τέλειος γάρ ἐκεῖνος καλέω ὁ μετά ὁ πίστις βίος ἔχω ὀρθός . ἐάν δέ τις πίστις μέν ἔχω , πράσσω δέ πονηρός , καί περί αὐτός δέ οὗτος ἀμφιβάλλω καί ὑβρίζω ὁ διδασκαλία , εἰκότως αὐτός φημί νήπιος ἐπί ὁ ἀρχή ἀνατρέχω . ὥστε κἀν μυρίος ἔτος ἐν ὁ πίστις ἔχω καί μή βέβαιος εἰμί , ἐν αὐτός νήπιος εἰμί · ὅταν βίος αὐτός μή συμβαίνω ἐπιδείκνυμι , ὅταν ἔτι θεμέλιος καταβάλλω . οὗτος δέ μετά ὁ βίος καί ἄλλος ἐγκαλέω , ὡς παρασαλεύω καί δήω θεμέλιος καταβάλλω μετάνοια ἀπό νεκρός ἔργον . ὁ γάρ ἀπό τις εἰς ἕτερος μετατίθημι , καί ὁ μέν ἀφίημι , ὁ δέ αἱρέω , πρότερος αὐτός κατάγνυμι χρή , καί ἀφίστημι ὁ διάθεσις , καί τότε ἔρχομαι ἐπί ἕτερος . εἰμί δέ ὁ πρότερος πάλιν ἔχω μέλλω , πῶς ὁ δύο ἅπτω ; τίς φημί ; καταγιγνώσκω ὁ νόμος , καί πάλιν ἐπί αὐτός ἀνατρέχω κελεύω ; οὗτος οὐ εἰμί μετάθεσις · καί γάρ ἐνταῦθα ἔχω νόμος . νόμος οὖν , φημί , καταργέω διά ὁ πίστις ; μή γίγνομαι , ἀλλά νόμος ἵστημι . ἐγώ δέ περί πονηρός εἶπον πρᾶγμα , ἀλλά οὖον περί νόμος . ὁ γάρ μέλλω ἐπί ἀρετή μέτειμι , πρότερος ὁ κακία καταγιγνώσκω ὀφείλω , καί τότε αὐτός μετέρχομαι . καλῶς δέ ὁ μετάνοια καί ὁ βάπτισμα προστίθημι · οὖον γάρ ἰσχύω ὁ μετάνοια καθαρός αὐτός δείκνυμι · διά οὗτος εὐθύς βαπτίζω , ἵνα ὅσπερ ἀδύνατος ἔχω ἐργάζομαι διά ἑαυτοῦ , οὗτος διά ὁ ὁ Χριστός γίγνομαι χάρις . οὔτε οὖν μετάνοια ἀρκέω πρός ὁ καθαρισμός , ἀλλά δεῖ ὁ βάπτισμα παραλαμβάνω . ἐπί γοῦν ὁ βάπτισμα ἐσθίω ἔρχομαι , πρότερος καταγιγνώσκω ὁ ἁμαρτάνω αὐτός καί καταψηφίζομαι . τις δέ εἰμί “ βαπτισμός διδαχή ; " οὐ ὡς πολύς εἰμί ὁ βαπτισμός ἀλλά εἷς . τίς οὖν αὐτός πληθυντικός εἶπον ; διά ὁ εἶπον " μή πάλιν θεμέλιος καταβάλλω μετάνοια . ” εἰμί γάρ πάλιν αὐτός βαπτίζω , καί ἄνωθεν κατηχέω , καί πάλιν ἐκ ἀρχή βαπτίζω διδάσκω ὁ πρακτέος , καί ὁ μή πρακτέος , διηνεκής μέλλω αδιόρθωτος μένω . ἐπίθεσις δέ χείρ εἶπον · οὗτος γάρ ὁ πνεῦμα λαμβάνω , ἐπιτίθημι αὐτός ὁ χείρ ὁ Παῦλος φημί · ἀνάστασις τε νεκρός . οὗτος γάρ ἐν τε ὁ βάπτισμα γίγνομαι , καί ἐν ὁ ὁμολογία βεβαιόω · καί κρίμα αἰώνιος . διατί δέ οὗτος φημί ; ἐπεί εἰκός εἰμί αὐτός ὅς περί - σαλεύω ἤδη πιστεύω , ὅς κακῶς βιόω καί ῥάθυμος , νήφω φημί . οὐ ἐν εἶπον ἐάν ῥάθυμος ζῶ πάλιν βαπτίζω , πάλιν κατηχέω , πάλιν λαμβάνω πνεῦμα . κἀν νῦν ὁ πίστις ἐκπίπτω , πάλιν δύναμαι βαπτίζω ὁ ἁμάρτημα ἀπολούω καί ὁ αὐτός τυγχάνω , ἐάν περ καί πρότερος . θεμέλιος , φημί , καταβάλλω ἐν ὁ βαπτίζω , τουτέστιν ἀποταγή ὁ ἔργον ὁ Σατανᾶς . ἅπαξ γάρ μετανοέω ἐπί αὐτός βαπτίζω . οὐκέτι οὖν δεῖ b οὗτος ἐκ ἀρχή ποιέω , " διό ἀφίημι ὁ ὁ “ ἀρχή ὁ Χριστός λόγος ὁ περί βάπτισμα λέγω καί χέω “ ῥόος ἐπίθεσις διά ὅς ὁ πνεῦμα λαμβάνω , καί νεκρός ἀνάστασις “ καί κρίσις , ἐπί ὁ τελειότης φέρω . ” οὖον δεῖ γάρ ἀεί ὁ αὐτός λέγω · εἴρω γάρ ἅπαξ καί γίγνομαι . ἀλλά δεῖ καί ὁ παρά ἐγώ εἰσφέρω , τουτέστι χρηστός πολιτεία καί ὁ πίστις ἄξιος . οὗτος γάρ ὁ τελειότης ὁ ἀμφιδέξιος εἰμί ὁ ἀρετή , ὡσεί λέγω , νήφω , οὐ ἐν γάρ ζῶ ῥάθυμος καί πάλιν βαπτίζω , καί διά ἐπίθεσις χείρ λαμβάνω πνεῦμα ἅγιος ἐπιφοίτησις . τάχα δέ οὗτος Ἰουδαϊκός φρονέω , διά ὁ διάφορος ἐν ὁ νόμος εἰμί , βαπτισμός βούλομαι καί ὁ ὁ νέος βάπτισμα ὁ ὁ παλιγγενεσία δωρέω , πολλάκις βάω - πτίσσω , διά ὁ ἄφεσις ἁμαρτία πολλάκις ἐθέλω ἀξιόω · διό ἐπάγω , ἀδύνατος γάρ ὁ ἅπαξ φωτίζω , γεύω τε ὁ δωρεά ὁ ἐπουράνιος , καί μέτοχος γίγνομαι πνεῦμα ἅγιος , καί καλός γεύω Θεός ῥῆμα , δύναμις τε μέλλω αἰών , καί παραπίπτω , πάλιν ἀνακαινίζω εἰς μετάνοια , ἀνασταυρόω ἑαυτοῦ ὁ υἱός ὁ Θεός καί παραδειγματίζω . Θεοδώρητος . ὁ ἄγαν ἀδύνατος φημί , ὁ ὁ πανάγιος προσέρχομαι βάπτισμα , καί ὁ ὁ θεῖον πνεῦμα χάρις μεταλαμβάνω , καί ὁ αἰώνιος ἀγαθός δέχομαι ὁ τύπος , αὖθις προσέρχομαι καί τυγχάνω ἕτερος βάπτισμα . οὗτος γάρ οὐδείς εἰμί ἕτερος , ὅς πάλιν ὁ υἱός ὁ Θεός ὁ σταυρός προσηλόω , καί ὁ γίγνομαι ἀτιμία πάλιν αὐτός προσάπτω . ὥσπερ γάρ ἅπαξ αὐτός ὁ πάθος ὑπομένω , οὗτος καί ἐγώ ἅπαξ αὐτός προσήκω κοινωνέω ὁ πάθος · συνθάπτω δέ αὐτός διά ὁ βάπτισμα καί συνανίστημι . οὐ οἷος τε οὖν ἐγώ πάλιν ἀπολαύω ὁ ὁ βάπτισμα δωρεά · Χριστός γάρ ἀνίστημι ἐκ νεκρός , οὐκέτι ἀποθνήσκω . θάνατος αὐτός οὐκέτι κυριεύω . ” ὅς γάρ ἀποθνῄσκω ὁ ἁμαρτία ἀποθνῄσκω ἐφάπαξ · ” ὅς δέ ζῶ , ζῶ ὁ Θεός . ” καί ἐγώ δέ ὁ παλαιός ἄνθρωπος συσταυρόομαι ἐν ὁ βάπτισμα ὁ θάνατος ὁ τύπος δέχομαι . ” καλός ” δέ Θεός ῥῆμα , ” ὁ ὑπόσχεσις φημί ὁ ἀγαθός . ” δύναμις δέ ” μέλλω αἰών ” ὁ βάπτισμα προσαγορεύω , καί ὁ χάρις ὁ πνεῦμα . διά οὗτος γάρ δυνατός ὁ ἐπαγγέλλω τυγχάνω ἀγαθός . οὗτος δέ ὁ ἀπόστολος εἴρω ὁ ἐκ Ἰουδαῖος πιστεύω διδάσκω , μή νομίζω ὁ πανάγιος βάπτισμα ὁ Ἰουδαϊκός ἔοικα βάπτισμα . ἐκεῖνος μέν γάρ οὐ ἁμάρτημα λύω , ἀλλά ὁ δοκέω ὁ σῶμα καθαίρω μολυσμός , ὅς δή χάρις καί πολλάκις καί συνεχῶς προσφέρω . οὗτος δέ γε ἔνειμι , ἅτε δή ὁ σωτήριος πάθος καί ὁ ἀνάστασις ἔχω ὁ τύπος , καί προδιαγράφω ἐγώ ὁ εἰμί ἀνάστασις · οὗτος ὁ Ναυάτης κατά ὁ ἀλήθεια ὁπλίζω ὁ ῥητός , μή συνίημι ὡς ὁ θεῖος ἀπόστολος , οὖον ὁ ὁ μετάνοια ἀπαγορεύω φάρμακον , ἀλλά ὁ θεῖον βάπτισμα ὁ ὅρος διδάσκω · ὅθεν ἐπάγω , “ ἀνασταυρόω ἑαυτοῦ ὁ υἱός ὁ Θεός καί παραδειγματίζω - “ ὅς . ” παραδειγματίζω γάρ εἰμί ὁ θέω μυστήριον ὁ δίς · οὗτος μεταλαγχάνω . ὅτι γάρ πανταχοῦ κηρύσσω μετάνοια , μαρτυρέω μέν ὁ πρός Κορίνθιος αὐτός γράφω , μσρτυρεω δέ ὁ πρός Γαλάτης , καί πανταχοῦ δέ οὗτος κατασπείρω ὁ λόγος . Ἀθανάσιος . εἰμί γάρ ὁ μετά ὁ λουτρόν ἁμαρτάνω , ἀσύγγνωστος εἰμί ὁ ὁ πλημμέλημα δίκη , πῶς ὁ μέν ἐν Κορίνθιος μετανοέω κυρόω ὁ αὐτός ἀγάπη ὁ ἀπόστολος , ὁ δέ Γαλάτης παλινδρομέω ὠδίνω , ἄχρι ὅς πάλιν μορφόω Χριστός ἐν αὐτός ; ἐν δέ ὁ λέγω πάλιν , δείκνυμι αὐτός ὁ πρότερος ἐν ὁ πνεῦμα τελειότης . ὁ γοῦν ἐν ὁ πρός Ἑβραῖος εἴρω , οὐ ἐκκλείω εἰμί ὁ ἁμαρτάνω ὁ μετάνοια , ἀλλά δείκνυμι εἷς εἰμί ὁ ὁ καθολικός ἐκκλησία βάπτισμα , καί μή δύο . Ἑβραῖος γάρ γράφω , καί ἵνα μή νομίζω κατά ὁ ἐν ὁ νόμος συνήθεια πρόφασις μετάνοια πολύς καί καθημέρα βάπτισμα , διά οὗτος μετανοέω μέν παραινέω , εἷς δέ εἰμί ὁ ἀνακαίνισις διά ὁ βάπτισμα , καί μή δύο ἀποφαίνω , ὡς καί ἐν ἕτερος Ἐπιστολή φημί , “ εἷς πίστις , ὅς βάπτισμα . ” οὐδέ γάρ εἶπον ἀδύνατος μετανοέω , ἀλλά ἀδύνατος πρόφασις μετάνοια ἀνακαινίζω σύ . ἔχω δέ πολύς ὁ διαφορά · ὁ μέν γάρ μετανοέω , παύω μέν ὁ ἁμαρτάνω , ἔχω δέ ὁ τραῦμα ὁ οὐλαί . ὁ δέ βαπτίζω , ὁ μέν παλαιός απεκδιδυσκω ἄνθρωπος , ανακαινίζω δέ ἄνωθεν γεννάω ὁ ὁ πνεῦμα χάρις . Χρυσόστομος . Ὅρας δέ πῶς ἐντρεπτικός καί ἀπαγορευτικός ἄρχω λέγω , “ ἀδύνατος · ” μηκέτι φημί προσδοκάω ὁ μή δυνατός . οὖον γάρ εἶπον οὖον πρέπω οὐδέ συμφέρω οὐδέ ἔξεστι , ἀλλά “ ἀδύνα - “ ὁ , ” ὥστε ἀπόγνωσις ἐμβάλλω · εἰμί ὅλως φωτίζω ἅπαξ . δωρεά δέ ἐπουράνιος ὁ ἄφεσις λέγω , ῥῆμα δέ καλός , ὁ διδασκαλία , δύναμις δέ ὁ μέλλω αἰών , ὅς ὁ θαῦμα ἐπιτελέω , ὅς ὁ ἀρραβών ὁ πνεῦμα . ἀνακαινίζω δέ φημί εἰς μετάνοια , τουτέστι διά μετάνοια · οὐ ἐκβάλλω δέ ὁ μετάνοια , μή γίγνομαι , ἀλλά ὁ διά ὁ λουτρόν πάλιν ἀνακαινισμός · οὖον γάρ εἶπον ἀνακαινίζω πάλιν εἰς μετάνοια , καί σιγάω , ἀλλά ἐπάγω , ἀδύνατος ἀνασταυρόω ἀνακαινίζω , τουτέστι καινός γίγνομαι . ὁ γάρ καινός ποιέω , ὁ λουτρόν μόνος εἰμί . “ ἀνα - “ καινίζω ” γάρ φημί “ ὡς ἀετός ὁ νεότης σύ . ” ὁ δέ μετάνοια εἰμί ὁ καινός γίγνομαι , εἶτα παλαιόω ἀπό ὁ ἁμάρτημα , ἀπαλλάσσω ὁ παλαιότης , καί στερρός ἐργάζομαι . εἰς ἐκεῖνος μέν ὅς ὁ λαμπρότης ἄγω οὐ ἐν . ἐκεῖ γάρ ὁ ὅλος ὁ χάρις εἰμί . “ ἀνασταυρόω ἑαυτοῦ , φημί , ὁ υἱός ὁ Θεός καί πῃ - “ ραδειγματίζοντας . ” ὅς δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · ὁ βάπτισμα σταυρός εἰμί . καί συσταυρόομαι ὁ παλαιός ἐγώ ἄνθρωπος . σύμμορφος γάρ γίγνομαι ὁ ὁμοίωμα ὁ θάνατος αὐτός , ” καί πάλιν “ συνθάπτω οὖν αὐτός διά ὁ βάπτισμα εἰς “ ὁ θάνατος . ” ὥσπερ οὖν οὐ ἐν δύο σταυρόω ὁ Χριστός , οὗτος γάρ παραδειγματίζω αὐτός εἰμί · εἰμί γάρ θάνατος αὐτός οὐκέτι κυριεύω , εἰμί ἀνίστημι , ὁ ἀνάστασις ἀγαθός γίγνομαι ὁ θάνατος , εἰμί διά ὁ θάνατος ὁ θάνατος καταπαλαίω , εἶτα πάλιν σταυρόω , μῦθος πᾶς ἐκεῖνος καί παραδειγματισμός . οὕτως οὐ ἐν οὐδέ δύο βαπτίζω . ὁ τοίνυν δύο βαπτίζω , πάλιν αὐτός σταυρόω · οὗτος γάρ εἰμί ἀνασταυρόω , ἄνωθεν πάλιν σταυρόω . ὥσπερ γάρ ἀποθνῄσκω ὁ Χριστός ἐν ὁ σταυρός , οὕτως ἐγώ ἐν ὁ βάπτισμα , οὖον ὁ σάρξ , ἀλλά ὁ ἁμαρτία . ὁράω θάνατος καί θάνατος . ἐκεῖνος ἀποθνῄσκω ὁ σάρξ , ἐγώ ὁ παλαιός ἄνθρωπος θάπτω , καί ἀνίστημι ὁ καινός . ὁ σύμμορφος γίγνομαι ὁ ὁμοίωμα ὁ θάνατος αὐτός . εἰμί τοίνυν ἀνάγκη δίς βαπτίζω , ἀνάγκη πάλιν αὐτός ἀποθνῄσκω . ὁ γάρ βάπτισμα οὐδείς εἰμί ἄλλος , ἢ ἀναίρεσις ὁ βαπτίζω , καί ἔγερσις ἐκεῖνος . καί καλῶς εἶπον ἑαυτοῦ ἀνασταυρόω . ὁ γάρ οὗτος ποιέω , ὡς ὁ πρότερος χάρις ἐπιλανθάνομαι , καί ῥάθυμος ὁ ἑαυτοῦ βίος οἰκονομέω ὡς εἰμί ἕτερος βάπτισμα , οὗτος πᾶς διαπράσσω . διόπερ προσέχω χρή καί ἀσφαλίζω . τις δέ εἰμί “ γεύω ὁ δωρεά ὁ ἐπουράνιος ; ” τουτέστι ὁ ἄφεσις ὁ ἁμάρτημα . οὗτος γάρ Θεός μόνος χαρίζομαι . καί ὁ χάρις ἅπαξ εἰμί χάρις . “ τίς οὖν ; ἐπιμένω “ ὁ ἁμαρτία , ἵνα ὁ χάρις πλεονάζω ; μή γίγνομαι . ” εἰμί δέ ἀεί μέλλω χάρις σῴζω , οὐδέποτε εἰμί ἀγαθός · ὅπου γάρ εἷς εἰμί χάρις καί οὗτος ῥαθυμέω . εἰμί αἰδέομαι ὅτι πάλιν εἰμί ἀπολούω ὁ ἁμάρτημα , ἆρα ἄν παύω ἁμαρτάνω ; οὐ ἔγωγε οἴομαι . πολύς δέ ἐνταῦθα δείκνυμι ὁ Δῶρα . καί ἵνα μανθάνω , “ καταξιόω , ” φημί , “ τοσοῦτος ἄφεσις . ” ὁ γάρ ἐν σκότος καθέζομαι , ὁ ἐχθρός , ὁ πολέμιος , ὁ θεοστυγής , ὁ απολύω , οὗτος ἐξαπίνης φωτίζω , πνεῦμα ἀξιόω , δωρεά ἐπουράνιος , υἱοθεσία , βασίλεια οὐρανός , ὁ ἄλλος , ἀγαθόω ,, μυστήριον ἀπόρρητος , καί οὐδέ οὗτος ἀγαθός γίγνομαι , ἀλλά ἄξιος ἐάν ἀπώλεια , τυγχάνω δέ σωτηρία καί τιμή , ὡς ὁ μέγας κατορθόω , πῶς ἄν δύναμαι βαπτίζω πάλιν ; δύο τοίνυν τρόπος ὁ πρᾶγμα φημί ἀδύνατος εἰμί , καί ὁ ἰσχυρός ὕστερος τίθημι , εἷς μέν , ὅτι οὐ ἄξιος ὁ τοιοῦτος καταξιόω , καί πᾶς προδίδωμι ὁ δωρέω αὐτός , πάλιν ἀνακαινίζω · δύο δέ , ὅτι οὖον δυνατός εἰμί πάλιν αὐτός ἀνασταυρόω . οὗτος γάρ εἰμί παραδειγματίζω . οὐ εἰμί τοίνυν δύο λουτρόν , οὐ εἰμί . εἰμί δέ εἰμί , καί τρίτος ἄν τέταρτος εἰμί , τις γάρ πρότερος ν ὁ ὕστερος ἀεί καταλύω , καί οὗτος ἀεί ὑπό ἄλλος , καί οὗτος εἰς ἤπειρος . εἶπον δέ , “ καί καλός γεύω Θεός ῥῆμα , ” οὐ ἀποκαλύπτω αὐτός , ἀλλά αἰνίσσομαι . “ δύναμις τε μέλλω “ αἰών , ” μονονού οὗτος λέγω ὅτι ὁ ζῶ ὡς Ἄγγελος ὁ μηδείς δήω ὁ ἐνταῦθα , ὁ οἶδα ὅτι ὁ ὁ μέλλω αἰών ἀπόλαυσις , πρόξενος ἐγώ υἱοθεσία γίγνομαι . ὁ εἰς ὁ ἄδυτος ἐκεῖνος εἰσέρχομαι προσδοκάω , διά ὁ πνεῦμα εἰμί οὗτος μανθάνω · τίς εἰμί “ δύναμις τε μέλλω αἰών ; ” ὁ ζωή ὁ αἰώνιος , ὁ ἀγγελικός διαγωγή . οὗτος ἤδη ὁ ἀρραβών λαμβάνω διά ὁ πίστις παρά ὁ πνεῦμα . εἶπον ἐγώ τοίνυν , εἰμί εἰς βασίλεια εἰσάγω , καί πᾶς εμπιστεύομαι ὁ ἐκεῖ , εἶτα προδίδωμι ἀπαντάω , ἄρα ἄν ἐμπιστεύω πάλιν ; τίς ὀν ; οὐ εἰμί μετάνοια ; φημί , εἰμί μετάνοια , ἀλλά βάπτισμα οὐ εἰμί δύο . μετάνοια δέ εἰμί , καί πολύς ἔχω ὁ ἰσχύς , καί ὁ σφόδρα ὁ ἁμάρτημα βαπτίζω , εἰμί βούλομαι , δύναμαι ἀπαλλάσσω ὁ ὁ ἁμάρτημα φόρτος , καί ὁ κινδυνεύω καθίστημι ἐν ἀσφάλεια , κἄν πρός αὐτός ἔρχομαι ὁ κακία ὁ πυθμήν . καί οὗτος πολλαχόθεν δῆλος · “ μή ὁ πίπτω γάρ , ” φημί , “ οὐ ἀνίστημι ; ” εἰμί ἐάν βούλομαι μορφόω ὁ Χριστός ἐν ἐγώ πάλιν . πόθεν δέ κατασκευάζω ὁ ὁ μετάνοια φάρμακον , πρῶτος ἀπό κατάγνωσις ὁ οἰκέω ἁμάρτημα · δύο ἀπό ταπεινοφροσύνη πολύς , ἀπό εὖχος καί δάκρυ , ἀπό ἐλεημοσύνη μάλιστα , ἀπό ὁ μηδείς ὀργίζω , μηδέ μνησικακέω , ἀλλά ἀφίημι πᾶς ὁ ἁμάρτημα · ἀπό ὁ ἀποστρέφω ἀδελφός ἀπό ὁ πλάνης , ἀπό ὁ πρός ὁ ἱερεύς ἔχω οἰκεῖος , ἀπό ὁ προίστημι ὁ ἀδικέω . διά τοσοῦτος ὁ μετάνοια καί ὁ ἄφεσις κατορθόω . ὁ μέν ὅς Παῦλος εἶπον “ παραπίπτω ἀδύ - “ νάω βαπτίζω δύο , ” καί ὁ διά λουτρόν ἄφεσις λαμβάνω , καί δείκνυμι ὁ φρικτός ὁ πρᾶγμα , εἰ ὁ ἅπαξ εἰς μετάληψις ὁ οὐράνιος καί θεῖος φέρω χάρις , διά ὁ βάπτισμα , ἀνάστασις τε περί καί Χριστός βασίλεια ὁ ἀληθής παραδέχομαι λόγος , εἰμί παλινδρομέω αἱρέω πρός ὁ ἐν ἀρχή , οὐ ἀνακαινίζω πρός καθαρισμός διά δύο βάπτισμα , ἐπάγω , Γῆ γάρ ὁ πίνω ὁ ἐπί αὐτός πολλάκις ἔρχομαι ὑετός , καί τίκτω βοτάνη εὔθετος ἐκεῖνος διά ὅς καί νεωρέω , μεταλαμβάνω εὐλογία ἀπό ὁ Θεός , ἐκφέρω δέ ἄκανθα καί τρίβολος , ἀδόκιμος καί κατάρα ἐγγύς , ὅς ὁ τέλος εἰς καῦσις . Χρυσόστομος . ἐνταῦθα δηλόω ὅτι καί δέχομαι καί συμπίνω ὁ λόγος , καί πολλάκις οὗτος τυγχάνω , καί οὐδέ οὕτως ἀπονίναμαι . ὅσπερ δέ ἀνωτέρω λέγω , “ ὀφείλω εἰμί διδάσκαλος διά ὁ χρή - “ νοῦς , ” οὗτος καί ἐνταῦθα φημί . ὅτι πολλάκις πίνω ὁ ὑετός , τουτέστι ὁ διδασκαλία . πολλαχοῦ γάρ ὁ γραφή ὑετός ὁ διδασκαλία λέγω . “ ἐντελέω γάρ , ” φημί , “ ὁ νεφέλη ὁ μή “ βρέχω εἰς αὐτός ὑετός . ” περί ὁ ἀμπελών λέγω , ὅσπερ ἀλλαχοῦ , λιμός ἄρτος καί δίψα ὕδωρ καλέω . καί πάλιν , “ ὁ ποταμός “ ὁ Θεός πληρόω ὕδωρ · ” οὐδείς μέν ὅς οὕτως εὔθετος ὡς βίος καθαρότης , οὐδείς οὕτως εὔρυθμος ὡς βίος ἀγαθός , εἶπον δέ μεταλαμβάνω εὐλογία ἀπό ὁ Θεός , ὁ Θεός φημί αἴτιος ὁ ἅπας γίγνομαι , ἠρέμα πλήσσω ὁ Ἕλλην , ὁ ὁ δύναμις ὁ γῆ ὁ καρπός ὁ γένεσις επιγράφω · οὐδέ γάρ γεωργικός φημί χείρ εἰμί , ὁ ὁ γῆ πρός ὁ ὁ καρπός φορά διεγείρω , ἀλλά ὁ παρά ὁ Θεός πρόσταγμα . Κύριλλος . ὅς γε μήv ῥάθυμος ψυχή παρεικάζω ἄν εἰκότως γῆ πονηρός καί Αλμαδί , δέχομαι μέν πολλάκις παρά ὁ γηπονέω εἴωθα ὁ ὁ σπέρμα καταβολή , τίκτω δέ ὁ σύμπας οὐδείς . εἰς ποῖος δέ αὐτός τέλος ὁ ῥᾳθυμία ἐκβαίνω ἄπρακτος , ἀποφαίνω ὁ δίδωμι αὐτός παρά ὁ Θεός δωρεά , διδάσκω λέγω ὁ Παῦλος , ὅτι ὁ τέλος αὐτός εἰς καῦσις . βούλομαι καί διά πρᾶγμα ὁ εἴρω ὁράω ἀληθής ; γίγνομαι ποτέ γῆ καρποφόρος ὁ Ἰσραήλ , ἄμπελος εὐκληματέω κατά ὁ γράφω . οὗτος γίγνομαι ἐν τάξις νέφος ὁ μακάριος προφήτης , καί θεῖον αὐτός κατάρδω λόγος , ὠφελέω σπουδάζω , ἀλλά ποιέω ἄκανθα · ἄγριος γίγνομαι καί ὑλομανής . δίδωμι τοίνυν εἰς καῦσις , τουτέστι , ἀχρειόω παντελῶς , καί ὁ πῦρ ταμιεύω . Χρυσόστομος . εἰμί μή ἑγεωρηήθης , φημί , εἰμί μή ἀπελαύνω ὑετός , οὐ εἰμί τοσοῦτος ὁ κακός . “ εἰμί γάρ μή ἔρχομαι , ” φημί , “ καί “ λαλέω αὐτός , ἁμαρτία οὐ ἔχω . ” νῦν δέ πολλάκις πίνω καί δέχομαι . τίς ἕνεκα ἀντί καρπός ἕτερος ἐξάγω ; “ μένω γάρ , φημί , “ ἵνα ποιέω σταφυλή , ποιέω δέ ἄκανθα . ” ὁράω ὅτι πανταχοῦ ὁ γραφή ἄκανθα καλέω ὁ ἁμάρτημα . καί ὁ Δαυίδ , “ στρέφω εἰς ταλαιπωρία ἐν ὁ ἐμπήγνυμι ἐγώ ἄκανθα . οὖον γάρ ἁπλόος ἐπέρχομαι , ἀλλά ἐμπήγνυμι . κἀν μικρός αὐτός ἐναπομένω , κἀν μή πᾶς αὐτός ἐξαιρέω , ὁ μικρός ὀδυνάω ὁμοίως , καθάπερ ἐπί ὁ ἄκανθα . καί τίς λέγω ; αὐτός ὁ μικρός καί μετά ὁ ἐξαιρέω , ἐπί πολύς ὁ πληγή ὁ ὀδύνη ἐναφίημι , καί δεῖ θεραπεία πολύς καί ἰατρεία , ὥστε τελέω αὐτός ἐλευθερόω . οὐδέ γάρ ἀρκέω ὁ ἐξαιρέω μόνος ὁ ἁμαρτία , ἀλλά δεῖ καί ὁ ὁ πλήσσω θεραπεύω τόπος . τίς δέ ὁ ἄκανθα ἀκούω ὁ Χριστός λέγω , “ ὅτι ὁ μέριμνα ὁ αἰών ὅς - “ ὁ καί ὁ ἀπάτη ὁ πλοῦτος συμπνίγω ὁ λόγος , καί ἄκαρπος “ γίγνομαι . ” εἰκότως δέ ὁ ἁμαρτία τρίβολος καλέω . ὅθεν γάρ αὐτός κατέχω , πλήσσω καί δάκνω . ὁράω δέ πῶς ἐπί ὁ ἄκανθα οὐ εἶπον τίκτω , οὐδέ ὁ χρήσιμος οὗτος ὄνομα χράω , ἀλλά τίς ; “ ἐκφέρω ἄκανθα , ” ὡς ἄν εἶπον τις ἐκβράσσω , ἐκβάλλω · “ καί κατάρα ἐγγύς , βαβαί πόσος παραμυθία ἔχω ὁ λόγος · κατάρα γάρ εἶπον ἐγγύς , οὖον κατάρα , ὁ δέ μήπω εἰς ὁ καταίρω ἐμπίπτω , ἀλλά ἐγγύς γίγνομαι , καί μακράν γίγνομαι δύναμαι . καί οὖον οὗτος μόνος παραμυθέομαι , ἀλλά καί ὁ ἑξῆς . οὖον γάρ εἶπον ὁ κτίσις καίω , ἀλλά τίς ; “ ὅς ὁ τέλος εἰς καῦσις . ” ἐάν μέχρι τέλος ἐπιμένω , φημί , ὥστε ἐάν ἐκτέμνω καί κατακαίω ὁ ἄκανθα , δύναμαι ὁ μυρίος ἀπολαύω ἀγαθός , καί γίγνομαι δόκιμος καί εὐλογία μετέχω . νῦν δέ δείδω μή πρός ἐγώ εἰμί ὁ λέγω μᾶλλον ὅς πρός ἕτερος . ἀεί γάρ πίνω , ἀεί ἀκούω , ἀλλά εὐθύς ὁ νοτίς ἀπόλλυμι , ὁ ἥλιος ἀνατέλλω , καί διά οὗτος ἄκανθα ἐκφέρω . ἄρα τίς εἰμί ὁ οὗτος ὁ ἄκανθα καθαρός ; εἰμί δέ καί εἰμί καθαρός , οὐδέ οὗτος θαρσέω χρή , ἀλλά δείδω καί τρέμω μή ποτός ἄκανθα βλαστάνω ἐν ἐγώ . ὅταν δέ ὅλος διά ὅλος ἄκανθα εἰμί , καί τρίβολος , πόθεν θαρσέω εἶπον ἐγώ , καί ὕπτιος γίγνομαι , τίς ὁ ποιέω ἐγώ ῥαθυμέω ; εἰμί ὁ δοκέω ἵστημι ὀφείλω δείδω μή πίπτω , ὁ πίπτω πῶς ὀφείλω μεριμνάω ὥστε ἀνίστημι ; εἰμί Παῦλος φοβέω , μή πως ἄλλος κηρύσσω αὐτός ἀδόκιμος γίγνομαι , ὁ οὗτος δόκιμος , ἐγώ ὁ γίγνομαι ἤδη ἀδόκιμος , τίς ἔχω συγγνώμη , οὐδείς φόβος ἔχω , ἀλλά ὡς συνήθεια οὕτως πληρόω ὁ Χροστοαμοσμὸν , καί ἀφοσιόω ; φοβέω οὖν , οὐ εἰμί Παῦλος οὗτος ὁ ἀπειλή , οὐ εἰμί ἄνθρωπος ὁ ῥῆμα , ὁ πνεῦμα εἰμί ὁ ἅγιος , ὁ Χριστός ὁ λαλέω ἐν Παῦλος . Θεοδώρητος . πλήν ἀπό ὁ εἰκών δείκνυμι τίνω μέν ἀγαθός ἀπολαύω ὁ ὁ ὥριμος φέρω ὁ εὐσέβεια καρπός1 , τίς δέ πείθω ὁ ὁ ἄκανθα βλαστάνω , ἐπεί αὐστηρός χράω λόγος , ἄκανθα καί πυρός μνημονεύω , ὁ ἀπό ὁ Εὐφημία ψυχαγωγία προσφέρω λέγω , πείθω δέ περί σύ , ἀγαπητός , ὁ ἀγαθός ἔχω σωτηρία , εἰμί καί οὕτως λαλέω . Χρυσόστομος . καθάπτω αὐτός ἱκανῶς , καί φοβέω καί πλήσσω , θεραπεύω πάλιν , ὥστε μή πλέω καταβάλλω καί ὕπτιος ἐργάζομαι . ὁ γάρ νωθρός ὁ πλήσσω , νωθρός ἐργάζομαι . οὕτως οὖν πάντῃ κολακεύω ὥστε μή ὑπτινεστέρους ποιέω , οὔτε πάντῃ πλήσσω , ἀλλά ὁ λόγος γάρ ἐμβάλλω ὁ πληκτικός , πολύς ὁ θεραπευτικός προσφέρω διά ὁ ἐπάγω . τίς γάρ φημί ; οὐ ὡς καταγιγνώσκω σύ οὗτος λέγω , οὐδέ ὡς νομίζω σύ ἄκανθα πλήρης , ἀλλά δείδω μή οὗτος γίγνομαι . ἀγαθός γάρ σύ ὁ ῥῆμα φοβέω , ἵνα μή ὁ πρᾶγμα ἀλγέω . καί οὗτος ὁ σύνεσις Παῦλος μάλιστα . καί οὐ εἶπον νομίζω , οὐδέ στοχάζομαι , οὐδέ προσδοκάω , οὐδέ ἐλπίζω , ἀλλά τίς ; “ πείθω περί σύ ὁ ἀγαθός , ” ὅς καί Γαλάτης γράφω λέγω , “ πείθω δέ εἰς σύ ἐν κύριος , ὅτι οὐδείς ἄλλος “ φρονέω . ” ἀλλά ἐκεῖ μέν , ἐπεί καταγιγνώσκω εἰμί , καί οὐ ἔχω αὐτός ἀπό ὁ πάρειμι ἐπαινέω , ἀπό ὁ μέλλω οὗτος ποιέω . “ ὅτι οὐδείς ἄλλος , ” φημί , “ φρονέω · ” οὐ εἶπον φρονέω , ἀλλά “ φρονέω . ” ἐνταῦθα δέ ἀπό ὁ πω , οὖον τοσοῦτος ἔχω εἶπον , ἀπό ὁ παρέρχομαι κατασκευάζω ὁ παραμυθία καί φημί , οὖον γάρ ἄδικος ὁ θεός ἐπιλανθάνομαι ὁ ἔργον σύ , καί ὁ κόπος ὁ ἀγάπη , ὅς ἐνδείκνυμι εἰς ὁ ὄνομα αὐτός , διακονέω ὁ ἅγιος καί διακονέω . Θεοδώρητος . ἵνα μή δόξα κολακεία μᾶλλον ὅς ἀλήθεια χράομαι , ὁ ἤδη κατορθόω αὐτός ἀναμιμνήσκω , πρόθυμος οὗτος περί ὁ θεῖον ποιέω . βαβαί πῶς αὐτός ἀνακτάομαι ὁ ψυχή καί ἐνέρρωσε , ὁ παλαιός ἀναμιμνήσκω πρᾶγμα , καί εἰς ἀνάγκη καθίστημι ὁ μή προσδοκάω ἐπιλανθάνομαι ὁ Θεός . ἀνάγκη γάρ ἐκεῖνος ἁμαρτάνω , ὁ μή πληροφορέω περί ὁ ἐλπίς , καί λέγω ὅτι ἄδικος ὁ Θεός . ὥστε συναναγκάζω αὐτός πάντως προσδοκάω ἐκεῖνος ὁ μέλλω . ὁ γάρ ἀπογιγνώσκω ἀπό ὁ πάρειμι , καί ἀπαγορεύω , ἀπό ὁ μέλλω ἀναρρώννυμι δύναμαι τις , ὡς καί αὐτός Γαλάτης γράφω λέγω · “ τρέχω καλῶς , ” καί πάλιν , “ τοσοῦτος πάσχω εἰκῇ , εἰ καί εἰκῇ . ” ὥσπερ δέ ἐνταῦθα μετά ἔκπληξις τίθημι ὁ ἐγκώμιον λέγω , “ ὀφείλω εἰμί διδα - “ ὑποσκάλλω διά ὁ χρόνος , ” οὗτος ἐκεῖ , “ θαυμάζω ὅτι οὗτος ταχέως “ μετατίθημι , ” μετά ἔκπληξις ὁ ἐγκώμιον . περί γάρ μέγας ὅταν ἐκπίπτω , θαυμάζω . ὁράω ἐγκρύπτω ὁ ἔπαινος ὁ κατηγορία καί ὁ διαβολή , καί οὖον περί ἑαυτοῦ οὗτος μόνος φημί , ἀλλά καί περί πᾶς . οὖον γάρ εἶπον πείθω , “ ἀλλά πείθω , ” “ περί σύ , ” φημί , “ ὁ ἀγαθός καί χρηστός , ” ἤτοι περί πολιτεία ὅς περί ἀντίδοσις οὗτος λέγω . ἐπεί γάρ εἶπον ἀνωτέρω , ὅτι ἀδόκιμος καί κατάρα ἐγγύς , καί ὅτι εἰς καῦσις εἰμί , οὖον πάντως , φημί , περί σύ οὗτος λέγω . “ οὖον γάρ ἄδικος ὁ θεός ἐπιλα - “ τίθημι ὁ ἔργον σύ καί ὁ κόπος ὁ ἀγάπη . κόπος γάρ εἰμί ἔχω ὁ ὡς δεῖ ἀγαπάω · μέγας δέ αὐτός μαρτυρέω , οὐ ἔργον μόνος , ἀλλά μετά προθυμία ἔργον , ὅς καί ἀλλαχοῦ φημί , “ οὖον “ μόνος δέ , ἀλλά καί ἑαυτοῦ δίδωμι ὁ κύριος καί ἐγώ , ὅς ἐνδέω - “ ξαίνω , ” φημί , “ εἰς ὁ ὄνομα αὐτός , διακονέω ὁ ἅγιος καί “ διακονέω . ” ὁράω πῶς πάλιν αὐτός θεραπεύω , ἐπάγω “ καί “ διακονέω . ” καί διανίσταμαι αὐτός , δείκνυμι ὅτι οὐ ἐκεῖνος ποιέω ἀλλά ὁ Θεός , “ σός ἐνδείκνυμι , ” φημί , καί οὐ εἶπον εἰς ὁ ἅγιος , ἀλλά εἰς ὁ Θεός · οὗτος γάρ εἰμί εἰς ὁ ὄνομα αὐτός . δῖος ὁ ὄνομα αὐτός , φημί , πᾶς ποιέω . ὁ τοίνυν τοσοῦτος παρά ἐγώ ἀπολαύω σπουδή καί ἀγάπη , οὖον καταφρονέω ποτέ σύ , οὐδέ ἐπιλήθω . ἅγιος δέ ὁ πιστός ὁ Παῦλος καλέω . πᾶς γάρ πιστός , ἅγιος , καθό πιστός εἰμί . “ ἅγιος - “ εἰμί γάρ , φημί , “ ὁ ἀνήρ ὁ ἄπιστος παρά ὁ γυνή . ” ὁράω πῶς ὁ πίστις ὁ ἁγιασμός ποιέω . οὗτος τοίνυν αὐτός σύνοιδα , εἰμί Παῦλος , τίς δή ποτός νωθρός καλέω , καί νήπιος καί ἀτελής ; τίς δέ ἕνεκα οὗτος λέγω ; ἐπιθυμέω δέ ἕκαστος σύ ὁ αὐτός ἐνδείκνυμι σπουδή πρός ὁ πληροφορία ὁ ἐλπίς ἄχρι τέλος · ἵνα μή νωθρός γίγνομαι , μιμητής δέ ὁ διά πίστις καί μακροθυμία κληρονομέω ὁ ἐπαγγελία . Θεοδώρητος . αἰνίσσομαι διά ὁ λόγος ὡς πολύς μέν ἐκ ἀρχή ἐπιδείκνυμι προθυμία , ἀμβλύνω δέ οὗτος ὁ συνεχής καί ἐπάλληλος ὁ ἐναντίος κῦμα . καί ὁ οἰκεῖος δέ φιλοστοργία ὑποφαίνω . ἐφίημι γάρ , φημί , καί λίαν πίνω μετά ἐκεῖνος σύ ὁ προθυμία ὁράω ἀεί · εἰμί δέ οὗτος , εἰμί δίχα πᾶς ἀμφιβολία ὁ δήω σύ ὁ μέλλω ἐλπίς κατέχω ; εἰς ὁ διά πίστις περιφανής γίγνομαι ἀφοράω ἅγιος , ἕ διά πολύς καρτερία ὁ ἐπαγγέλλω ἀπελαύω ἀγαθός . Χρυσόστομος . “ ἐπιθυμέω , ” φημί , οὐ ἄρα σπουδάζω μόνος , οὐδέ μέχρι ῥῆμα οὗτος βούλομαι , ἀλλά τίς ; ἐπιθυμέω ὁ ἀρετή σύ ἔχω , οὐ ὡς ὁ πρότερος καταγιγνώσκω , φημί , ἀλλά ὑπέρ ὁ μέλλω δείδω . καί οὐ εἶπον οὐ ὡς ὁ πρότερος καταγιγνώσκω , ἀλλά ὁ πάρειμι , ἐκλύω γάρ , ῥᾴθυμος γίγνομαι · ἀλλά ὁράω πῶς προσηνῶς ἐμφαίνω καί οὐ πλήσσω · τίς γάρ φημί ; “ ἐπιθυμέω δέ ἕκαστος “ σύ ὁ αὐτός ἐνδείκνυμι σπουδή ἄχρι τέλος · ” οὗτος γάρ ὁ θαυμαστός εἰμί ὁ Παῦλος σύνεσις , ὅτι οὐ ἐνδείκνυμι ὅτι ἐνδίδωμι , ὅτι καθυφίημι · ὁ γάρ εἶπον “ ἐπιθυμέω ἕκαστος σύ ὁ “ αὐτός ἐνδείκνυμι σπουδή ἄχρι τέλος , ” οὗτος εἰμί , ὡς ἄν εἶπον τις , ἐθέλω σύ σπουδάζω ἀεί , καί οἷος εἰμί πρότερος , τοιοῦτος εἰμί καί νῦν , καί εἰς ὁ μέλλω . οὗτος γάρ ὁ ἔλεγχος προσηνής καί εὐπαράδεκτος ἐργάζομαι . καί οὐ εἶπον ἐθέλω , ὅσπερ εἰμί διδασκαλικός αὐθεντία , ἀλλά ὅς πατρικός φιλοστοργία εἰμί , ὁ πλέω ὁ ἐθέλω , “ ἐπιθυμέω μόνος οὐ λέγω , συγγιγνώσκω κἀν φορτικός τίς φθέγγομαι . “ ἐπιθυμέω ἕκαστος σύ , ὁ αὐτός ἐνδείκνυμι ἕπω - “ δήν πρός ὁ πληροφορία ὁ ἐλπίς σύ ἄχρι τέλος . τίς εἰμί οὗτος ; ὁ Ἐλπὶς διαβαστάζω , οὗτος ἀνακτάομαι πάλιν , μή σκυλάω , μή ἀπολείπω , ἵνα μή περισσός σύ ὁ Ἐλπὶς εἰμί ὁ γάρ ἀγαθός ἐργάζομαι καί ἀγαθός ἐλπίζω , καί οὐδέποτε ἀπελπίζω . “ ἵνα μή νωθρός , ” φημί , “ γίγνομαι . ” ἀκμή γίγνομαι , καί μήv ἀνωτέρω λέγω · “ ἐπεί νωθρός γίγνομαι ὁ ἀκοή . ” ἀλλά ὁράω πῶς ἐκεῖ μέχρι ὁ ἀκοή ὁ νωθρότης ἵστημι , ἐνταῦθα δέ εἰμί καί ὁ αὐτός οὗτος φθέγγομαι , ἀλλά ἕτερος τίς αἰνίσσομαι · ἀντί γάρ ὁ μή ἐναπομένω ὁ ῥᾳθυμία “ μή νωθρός γίγνομαι ” εἶπον . πάλιν δέ αὐτός εἰς ὁ μέλλω ἐξάγω καιρός ὁ ἀνεύθυνος , εἶπον , “ ἵνα μή “ νωθρός γίγνομαι · ” ἐκεῖνος γάρ μήπω πάρειμι , οὐ ἄν εἰμί ὑπεύθυνος · ὁ μέν γάρ εἰς ὁ πάρειμι παρακαλέω σπουδάζω ὡς ῥαθυμῶ , ἴσως καί ὀκνηρός εἰμί . ὁ δέ εἰς ὁ μέλλω , οὐ οὕτως . “ ἐπιθυμέω δέ , ” φημί , “ ἕκαστος σύ · ” πολύς ὁ φιλοστοργία , καί μέγας καί μικρός ὁμοίως κήδω , καί πᾶς οἶδα , καί οὐδείς παροράω , ἀλλά ὁ αὐτός περί ἕκαστος κηδεμονία ἐπιδείκνυμι , καί ὁ ἰσοτιμία πρός πᾶς , ὅθεν καί μᾶλλον πείθω δέχομαι ὁ φορτικός ὁ ῥῆμα , “ ἵνα μή νωθρός γίγνομαι , ” φημί . καθάπερ γάρ ὁ ἀργία ὁ σῶμα βλάπτω , οὗτος καί ὁ ψυχή ὁ ἀργία ὁ ἀγαθός ὑπτιωτέραν ἐργάζομαι καί ἀσθενής . “ μιμητής δέ , ” φημί , “ ὁ διά πίστις καί μακροθυμία κλήρος - “ νομουντος ὁ ἐπαγγελία ” καί τίς οὗτος εἰμί , ἑξῆς λέγω . Θεοδώρητος . καί ὁ μέν πλείων μετά ὁ παρεξέτασις ποιέω ὁ μνήμη , τέως δέ ὁ πατριάρχης Ἀβραάμ εἰς μέσος ἄγω , καί δείκνυμι ὁ μέν θεῖος ἐπαγγελία δέχομαι , μετά πλεῖστος δέ χρόνος ὁ οὗτος θεάομαι πέρας . Χρυσόστομος . Ὅρας δέ οἰκονομία λόγος , πρότερος εἴρω , μιμέομαι ὁ πρότερος σύ κατόρθωμα , εἶτα ἵνα μή λέγω ποῖος , ἀνάγω αὐτός ἐπί ὁ πατριάρχης , ὁ μέν κατόρθωμα οἴκοθεν αὐτός φέρω ὁ ὑπόδειγμα , ὁ δέ νομίζω ἐγκαταλείπω ἀπό ὁ πατριάρχης , ἵνα μή νομίζω ὥστε ὡς οὐδείς ἄξιος λόγος καταφρονέω ἐγκαταλείπω , ἀλλά οἶδα ἔχω ὅτι ὁ μάλιστα γενναῖος ἀνήρ οὗτος εἰμί ὁ διά πειρασμός ὁδεύω ὁ βίος , καί ὅτι ὁ θαυμαστός καί μέγας ἀνήρ οὗτος χράομαι ὁ Θεός . δεῖ δέ φημί , μετά μακροθυμία ἅπας φέρω . οὗτος γάρ εἰμί καί πιστεύω . ἐάν δέ εἶπον , ὅτι δίδωμι καί λαμβάνω εὐθύς , τίς καί πιστεύω ; οὐκέτι γάρ ὁ πίστις εἰμί οὗτος ὁ σός , ἀλλά ἐγώ φημί ὁ δίδωμι . ἐάν δέ εἶπον ὅτι δίδωμι , καί μετά ἑκατόν ἔτος δίδωμι , σύ δέ μή ἀπολείπω , τότε ἐγώ νομίζω ἀξιόπιστος , τότε ὁ προσήκω περί ἐγώ δόξα ἔχω . ὁράω ὅτι πολλάκις ὁ ἀπιστία οὐ ἐκ ἀνελπιστία γίγνομαι μόνος , ἀλλά καί ἐκ ὁ ὀλιγοψυχέω καί μή μακροθυμέω , οὐ ἐκ ὁ καταγιγνώσκω ὁ ἐπαγγέλλω . ὁ γάρ Ἀβραάμ ἐπαγγέλλω ὁ θεός , ἐπεί κατά οὐδείς ἔχω μείζων ὄμνυμι , ὄμνυμι κατά ἑαυτοῦ λέγω , εἰμί μήv εὐλογέω εὐλογέω σύ , καί πληθύνω πληθύνω σύ . καί οὕτως μακροθυμέω , ἐπιτυγχάνω ὁ ἐπαγγελία . Χρυσόστομος . καθάπτω γενναῖος ὁ Ἑβραῖος , καί φοβέω αὐτός ἱκανῶς , πρῶτος μέν ὁ ἐγκώμιον παραμυθέομαι · δύο δέ , ὅς καί ἰσχυρός εἰμί , ὁ πάντως ἐπιτυγχάνω αὐτός ὁ ἐλπίζω , καί ὁ παράκλησις οὐ ἀπό ὁ μέλλω ποιέω , ἀλλά πάλιν ἀπό ὁ παρέρχομαι · ὅς δή μᾶλλον αὐτός πείθω . ὥσπερ γάρ ἐν ὁ κολάζω διά ἐκεῖνος μᾶλλον φοβέω , οὗτος καί ἐν ὁ ἔπαθλον , διά οὗτος παρακαλέω , ὁ ὁ Θεός δείκνυμι ἔθος . οὗτος δέ εἰμί ὁ μή ταχέως ἐπάγω ὁ ἐπαγγέλλω , ἀλλά διά μακρός ὁ χρόνος . ποιέω δέ οὗτος , ὁ τε αὐτός δύναμις μέγας τεκμήριον ἐκφέρω , καί ἐγώ εἰς πίστις ἄγω , ἵνα ὁ ἐν θλῖψις ζῶ , καί ὁ ἐπαγγελία μή λαμβάνω , μηδέ ὁ μισθός , μή ἀπαγορεύω πρός ὁ κάματος · καί πᾶς ἀφίημι , καί ὅς γε ἔχω πολύς εἶπον , ὁ Ἀβραάμ εἰς μέσος ἄγω , διά τε ὁ ἀξίωμα ὁ πρόσωπον , καί διά ὁ μάλιστα ἐπί αὐτός οὗτος συμβαίνω . καί ὅς γε ἐν ὁ τέλος ὁ Ἐπιστολή φημί , “ ὅτι οὗτος πᾶς οὐ κομίζω ὁ “ ἐπαγγελία , πόρρωθεν αὐτός καί ὁράω καί ἀσπάζομαι . ” νῦν δέ φημί , “ ὅτι μακροθυμέω ἐπιτυγχάνω ὁ ἐπαγγελία . ” εἰμί οὖν οὐ λαμβάνω , πῶς ἐπιτυγχάνω ; οὖον περί ὁ αὐτός ἐνταῦθα λέγω ἐκεῖ , ἀλλά διπλός ποιέω ὁ παράκλησις · ἐπαγγέλλω ὁ Ἀβραάμ , καί ὁ μέν ἐνταῦθα , μετά μακρός χρόνος δίδωμι , ὁ δέ ἐκεῖ , οὐδέπω , “ καί οὗτος μακροθυμέω ἐπιτυγχάνω ὁ ἐπαγγελία . ” ὁράω ὅτι οὐ ὁ ἐπαγγελία μόνος ὁ πᾶς ἐργάζομαι , ἀλλά καί ὁ μακροθυμία . ἐνταῦθα μέν ὅς φοβέω αὐτός , δείκνυμι ὅτι πολλάκις ἐγκόπτω ἐπαγγελία διά ὀλιγοψυχία . καί οὗτος δείκνυμι μέν διά ὁ λαός . ἐπεί γάρ ὀλιγοψυχέω , διατί ὁ ὁ ἐπαγγελία οὐ τυγχάνω , ὁ δέ ἐναντίος δείκνυμι διά ὁ Ἀβραάμ · εἶτα πρός ὁ τέλος καί πλείων τίς ποιέω , ὅτι καί μακροθυμέω οὐ τυγχάνω , καί οὐδέ οὗτος ; ἀσχάλλω . ἐγώ δέ ἡδύς ἄν πυνθάνομαι ὁ αἱρετικός , τίς εἰμί ὁ ὄμνυμι ὁ Ἀβραάμ , οὐ ὁ υἱός , οὖον φημί , μάλιστα μέν αὐτός , ἀλλά οὐ ἀμφισβητῶ · ὅταν οὖν αὐτός ὄμνυμι , “ ἀμήν ἀμήν λέγω σύ , ” ὁ αὐτός Ὅρκος , οὖον δῆλος ὅτι ἐκ ὁ μή ἔχω κατά μείζων ὄμνυμι ; ὥσπερ γάρ ὁ πατήρ ὄμνυμι , οὗτος ληΐς ὁ υἱός ὄμνυμι καί ἑαυτοῦ λέγω , “ ἀμήν ἀμήν λέγω σύ . ” ἐνταῦθα αὐτός ἀναμιμνήσκω καί ὁ Ὅρκος ὁ Χριστός , ὅς συνεχῶς λέγω , “ ἀμήν ἀμήν λέγω σύ , ὁ πιστεύω εἰς ἐγώ , οὖον μή “ ἀποθνῄσκω εἰς ὁ αἰών ὁ γάρ ἀμήν , Ὅρκος τύπος ἐπέχω . Κύριλλος κατά Ἰουλιανός . εἰμί δέ δή καί ὄμνυμι λέγω3 τις θεός , ἐγκαλέω ὁ ἀπιστέω , ἵνα καί Ὅρκος γίγνομαι χρεία . ἐμπεδέω γάρ πρός πίστις ὁ ἅγιος τις , ὅτι πρός πέρας αὐτός ἐκβαίνω ὁ ἐπαγγέλλω , καί ἐνώμοτος ἐστώ ὅτε ’τον ἤ αὐτός ποιέω λόγος . ὄμνυμι γε μήv κατά ὁ οἰκεῖος δόξα . “ ὄμνυμι γάρ , ” φημί , “ ὁ δεξιός ἐγώ · ” καί πάλιν , “ κατά μαυ - “ ὁ ὄμνυμι . ” οὖον γάρ εἰμί ὁμόω κατά ἕτερος τις ὡς ὑπέρκειμαι καί ὁ αὐτός δόξα ἐπέκεινα . ὅτι δέ οὐ ἕτερος παρά αὐτός ὁ ἐκ αὐτός τε καί ἐν αὐτός κατά φύσις υἱός , πιστόω λέγω · “ κατά “ ἐμαυτοῦ ὄμνυμι λέγω Κύριος . ” ὄμνυμι γάρ κατά ὁ ἑαυτοῦ δεξιός , ὅστις εἰμί ὁ υἱός , ὄμνυμι ποῦ πάντως κατά ἑαυτοῦ . μεσολαβῶ γάρ ὅλως ὁ σύμπας οὐδείς ὁ γε ἥκω εἰς ἑνότης καί ταὐτότης φυσικός ὁ ἐπί ἄμφω νοέω · πλήν ὅτι μόνος , ὁ μέν εἰμί πατήρ καί γεννάω · ὁ δέ φαίνω ἐκ αὐτός γεννητός . Γρηγόριος Νύσσα . ἐπεί δέ εἰκός ἄγνωστος εἰμί ὁ πολύς τίς ὁ Ἀβραάμ ὁ θεός ἐπαγγέλλω καί ἐπί τίσις , διά ὀλίγος σύ ὁ ἱστορία διηγέομαι . ἀποικίζω ὁ Ἀβραάμ ὁ οἰκέω συγγενής τε καί τόπος , διά πρόσταγμα ὁ Θεός . καί εἰμί ἐπί ὁ ἀλλοδαπός ὁ πατριάρχης ἐγκαρτερέω ὁ ἐλπίς ὁ ὑπόσχεσις . βάσανος προσάγω ὁ ἀνήρ ὁ πρός ὁ θεός βεβαιότης ὁ χρόνιος ὁ ἐλπίζω παράτασις . ὁ δέ ὑπόσχεσις εἰμί πατήρ ἔθνος γίγνομαι ὁ Ἀβραάμ . χρόνος διαβαίνω πολύς , καί ὁ φύσις ὁ ἴδιος πάσχω . ἤδη πρός ὁ γηραιός αὐτός ὁ ἡλικία εκικλιθεω , καί ἔτι ὁ Ἐλπὶς παρατείνω . ἀποσβέννυμι κατά ὁ εἰκός ἐν ὁ γηραιός ὁ ἡλικία αὐτός τε καί ὁ ὁμόζυγος ὁ πρός παιδοποιία ἰσχύς , καί οὗτος ἀνεπαίσχυντος ὁ ἱστορία παρασημαίνομαι , ἐκλείπω φάσκω ὁ Σάρα ὁ γυναικεῖος , διά ἐάν ἐνεργέω ὁ σύλληψις · καί ὁ μέν σῶμα ὁ φύσις ὑπακούω , ὁ νεότης ὑπαναλίσκω , καί ὁ γῆρας κάμπτω . ὁ δέ πρός ὁ θεός Ἐλπὶς ἀγήραος τις εἰμί ἐν αὐτός καί ἀκμάζω . ἐν οὗτος τίκτω αὐτός ὁ Ἰσαάκ , ἵνα φαίνω οὐ φύσις ἔργον ὁ τόκος , ἀλλά θεῖος δύναμις ἀποτέλεσμα · εἶτα ἱδρύω ὁ νήπιος κατά ὀλίγος , καί εἰς ὁ ὁ μειράκιον ἡλικία ἀνατρέχω , καί ἤδη παῖς εἰμί ἐν ἄνθος ὁ ἡλικία , ἐν ἀκμή ὁ ὥρα . ἐν οὗτος πείρω προσάγω ὁ πατριάρχης , τίς ὁ πλέω νέμω , ὁ πρός ὁ θεός ἀγάπη , ὅς ὁ περί ὁ φύσις ῥοπή . χρηματίζω γάρ αὐτός ὁ θεός ἀναφέρω ὁ μονογενής εἰς ὁλοκάρπωσις · ὁ δέ πείθω , καί ἐπεί μέλλω ὁ δεξιά καθοπλίζω μένω ὁ ξίφος ἤδη πρός ὁ σφαγή κατευθύνω , τότε γίγνομαι αὐτός θεόθεν φωνή ὁ ἔργον κωλύω . φωνέω γάρ αὐτός Ἄγγελος κύριος καί εἶπον , “ ὅτι ἀντί ἐάν “ ποιέω ὁ ῥῆμα οὗτος , καί οὐ φείδομαι ὁ υἱός σύ ὁ ἀγα - “ Πήτου , κατά ἐμαυτοῦ ὄμνυμι ” ποιέω ὅσπερ ἐν ὁ ἐπαγγελία ὁ λόγος εἰμί μανθάνω . τίς οὖν εἰμί ὁ χρηματίζω ὁ Ἀβραάμ , ἆρα ὁ Πατήρ ; ἀλλά οὐ εἄν εἶπον Ἄγγελος τις εἰμί ὁ πατήρ . οὔκουν πάρα ὁ μονογενής ὁ ένορκος ἀυτή ὑπόσχεσις , περ ὅς φημί ὁ προφήτης , “ ὅτι καλέω ὁ ὄνομα αὐτός μέγας “ βουλή Ἄγγελος ; ” εἰμί οὖν οὗτος , ἐπεί οὐ ἔχω κατά οὐδείς μείζων ὄμνυμι , ὄμνυμι κατά ἑαυτοῦ , πῶς λέγω ὁ χριστομάχος μείζων ὁ υἱός ὁ πατήρ ; ὁ Παῦλος λέγω ὅτι οὐ ἔχω ὁ μείζων . ( ?? ) ἀλλά εἰμί οὐ ἔχω τίς μείζων ὁ θεός , οὐδέ ἄν ὄμνυμι ποτός . πῶς οὖν ὁ γραφή φημί ὅτι ὄμνυμι ; λέγω ὅς , “ οὗτος “ Ὅρκος εἰμί ὁ Θεός . ” πῶς δέ κατά ἑαυτοῦ λέγω ὄμνυμι ; ὅτι οὐδέ ἄν εἰμί παντελῶς , εἰμί ψεύδω . φύσις γάρ εἰμί καί ὁ ἀψευδέω Θεός . θεοδωριος . ἐνταῦθα μέντοι ὁ Παῦλος δείκνυμι ὁ ἐπαγγέλλω ὁ ἀλήθεια . θεός γάρ φημί εἰμί , οὐδείς ὑπέρκειμαι ἔχω · καί μάρτυς ὁ Ὅρκος , κατά ἑαυτοῦ γάρ ὄμνυμι . ἀλλά ὅμως καί ὑπισχνέομαι καί μετά Ὅρκος οὗτος ποιέω , οὐ εὐθύς ὁ ἐπαγγελία πληρόω , ἀλλά δήω καρτερία ὁ πατριάρχης πολύς , καί πλεῖστος χρόνος διέρχομαι , οὕτως ὁράω ὁ ὁ ἐπαγγελία ἀλήθεια . διδάσκω δέ καί τίς χάρις ὄμνυμι , καί τίς δήποτε κατά ἑαυτοῦ οὗτος ποιέω . φημί γοῦν , Ἄνθρωπος μέν γάρ κατά ὁ μείζων ὄμνυμι , καί πόσος αὐτός ἀντιλογία πέρας εἰς βεβαίωσις ὁ Ὅρκος · ἐν ὅς περισσός ὁ θεός βούλομαι ἐπιδείκνυμι ὁ κληρονόμος ὁ ἐπαγγελία ὁ ἀμετάθετος ὁ βουλή αὐτός , μεσιτεύω Ὅρκος . Χρυσόστομος . ὅς λέγω οὗτος εἰμί · ἔθος ὁ ἄνθρωπος Ὅρκος βεβαιόω ὁ λόγος . ἔθος δέ αὐτός καί κατά ὁ μείζων ὄμνυμι . οὗτος χάρις Ὅρκος ὁ λόγος προστίθημι ὁ θεός , δείκνυμι βούλομαι ὁ ἐπαγγελία ὁ ἄψ ἀψευδής , καί ὡς ἀδύνατος ἄλλος τίς μετά ὁ Ὅρκος βουλεύω . Χρυσόστομος . τις δέ εἰμί “ καί πᾶς αὐτός ἀντιλογία μετά - “ Ἥρα εἰς βεβαίωσις ὁ Ὅρκος ; ” ἀντί ὁ ἐκ οὗτος λύω πᾶς ἀντιλογία ἀμφισβήτησις , οὖον ὅδε ὅς ὅδε , ἀλλά πᾶς . ἐσθίω μέν οὖν καί Χωρὶς Ὅρκος πιστεύω ὁ υἱός , πλήν καί Ὅρκος μεσιτεύω . πάλιν ἐνταῦθα ὁ υἱός φημί μεταξύ ἄνθρωπος καί Θεός μεσίτης γίγνομαι . εἶπον δέ “ ὁ κληρονόμος ὁ ἐπαγ - “ Λία , ” καί ὁ πιστός περιλαμβάνω . διά οὗτος καί οὗτος μιμνήσκω ὁ ἐπαγγελία ὁ πρός ἐγώ κοινῶς γίγνομαι . ἵνα διά δύο πρᾶγμα ἀμετάθετος , ἐν ὅς ἀδύνατος ψεύδω θεός , ἰσχυρός παράκλησις ἔχω ὁ καταφεύγω κρατέω ὁ πρόκειμαι ἐλπίς . θεοδωριος . δύο πρᾶγμα ὁ λόγος καί ὁ Ὅρκος εἴρω . καί μόνος γάρ λόγος χράω ὁ θεός πληρόω ὁ ὑπόσχεσις , πολύς δέ μᾶλλον Ὅρκος συνάπτω ὁ λόγος . οὗτος δέ φημί ποιέω , ἐγώ παραθαρσύνω , καί προσμένω ὁ θεῖος ἐπαγγελία παρασκευάζω , καί μή ἀπιστέω , ἐπειδή περ οὐ ὁράω ὁ ὑπόσχεσις . Ἐλπὶς γάρ βλέπω οὐ εἰμί ἐλπίς . Χρυσόστομος . ἵνα διά δύο πρᾶγμα , ποῖος καί ποῖος ; ὁ τε εἶπον καί ὑπισχνέομαι , ὁ τε Ὅρκος προστίθημι ὁ ὑπόσχεσις . ἐπεί γάρ παρά ἄνθρωπος οὗτος δοκέω πιστός1 εἰμί ὁ ὁ Ὅρκος , διά οὗτος καί αὐτός προστίθημι . ὁράω ὅτι οὖον ὁ ἄξιος ὁ ἑαυτοῦ σκοπέω , ἀλλά ὅπως ὁ ἄνθρωπος πείθω · καί ἀνάξιος περί ἑαυτοῦ ἀνέχω λέγω · “ ἕνος ἀδύνατος ψεύδω θεός , ” τουτέστι πληροφορέω ἐθέλω . ὁράω ὅτι οὖον πρός ὁ Ἀβραάμ μᾶλλον ὅς πρός ἐγώ οὗτος εἴρω , “ ἵνα ” γάρ , φημί , “ ἰσχυρός παράκλησις “ ἔχω ὁ καταφεύγω κρατέω ὁ πρόκειμαι ἐλπίς , ” τουτέστιν ἀπό οὗτος ὁ μέλλω στοχάζομαι . εἰμί γάρ οὗτος μετά τοσοῦτος ἐκβαίνω χρόνος , πάντως ἐκεῖνος . ὥστε ὁ πρός ὁ Ἀβραάμ γίγνομαι πιστόω ἐγώ καί περί ὁ μέλλω . ἐπί μέν οὖν ὁ Ἀβραάμ , δείκνυμι ὁ Θεός εἰμί ὁ πᾶς , οὖον ὁ μακροθυμία ἐκεῖνος , εἰ καί Ὅρκος ἀνέχω προστίθημι , εἰμί κατά ὅς ὄμνυμι ἄνθρωπος , καί ὁ θεός κατά αὐτός ὄμνυμι , τουτέστι κακός ἑαυτοῦ . ἀλλά ἐκεῖνος μέν ὡς μείζων , οὗτος δέ οὐ ὡς μείζων , καί ὅμως ποιέω · οὖον γάρ ἴσος ἄνθρωπος κατά ἑαυτοῦ ὄμνυμι , καί Θεός . ὁ γάρ ἄνθρωπος ἐξουσία ἑαυτοῦ οὐ ἔχω . ἐνταῦθα δέ πάλιν , φημί , ὅτι “ μακροθυμέω ἐπιτυγχάνω ὁ ἐπαγγελία , ” καί οὐ εἶπον ὅτι ἐπεί ὄμνυμι . Ὅρκος δέ τίς εἰμί δηλόω εἶπον , ὅτι ὁ κατά ὁ μείζων ὄμνυμι · καί ἐπεί ἄπιστος εἰμί ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος , συγκάτειμι εἰς ὁ αὐτός ἐγώ . ὥσπερ οὖν ὄμνυμι διά ἐγώ , καί ὅς ἀνάξιος αὐτός ὁ μή πιστεύω , οὗτος καί ὁ “ μανθάνω ἐκ ὅς πάσχω , ” εἴρω . ἐπεί ὁ ὅς οὗτος νομίζω μᾶλλον ἀξιόπιστος , ὁ διά ὁ πείρω ἔρχομαι . θεοδωριος . ἐπεί δέ ὁ μέν γενναῖος Ἰώβ φημί πρός θεός “ οἶδα ὅτι πᾶς δύναμαι , ” ὁ δέ ἀπόστολος ἀδύνατος λέγω ὁ θεός ψεύδω , δοκέω δέ οὗτος ἐναντίος ἀλλήλων , φημί , πρῶτος μέν ὅτι ὁ θεός οὐδείς ὅς μή φύω βούλομαι · πᾶς δέ ὅσος βούλομαι δύναμαι , βούλομαι δέ ὁ ὁ οἰκεῖος φύσις πρόσφορος τε καί πρέπω . ὁ δέ ἀόριστος ἀποφαίνω ἅπας δυνατός εἰμί ὁ Θεός , συμπεριλαμβάνω ὁ λόγος καί ὅσος προσήκω ὁ ὁ διάβολος μερίς . ὁ γε μήv πολύτλας Ἰώβ οὐ ἀπόλυτος εἴρω οἶδα ὅτι πᾶς δύναμαι , ἀδυνατέω δέ σύ οὐδείς , ἀλλά εἶπον “ μιμνήσκω “ ὅτι πηλός ἐγώ πλάσσω , εἰς δέ γῆ ἐγώ πάλιν ἀποστρέφω · ὅς οὐ “ ὡς γάλα ἐγώ ἀμέλγω , πήγνυμι δέ ἴσος τυρός , δέρμα καί κρέας ἀδήν - “ δύο ἐγώ , ὀστέον δέ καί νεῦρον ἐνείρω ἐγώ , ζωή δέ καί ἔλεος “ τίθημι παρά ἐγώ , ὁ δέ ἐπισκοπή σύ φυλάσσω ἐγώ ὁ πνεῦμα , ” οὗτος ἐπάγω · “ οὗτος ἔχω ἐν ἐμαυτοῦ , οἶδα ὅτι πᾶς δύναμαι . ” οὐκοῦν ὅσος οὗτος συμβαίνω , καί ὁ ἀκήρατος φύσις πρέπω , δύναμαι φημί ὁ ὁ ὅλος Θεός . ὅταν δέ λέγω μή δύναμαι τίς ὁ ἀπεμφαίνω , ἤπειρος οὗτος δύναμις , οὐ ἀσθένεια τεκμήριον · ὁ δέ γε δύναμαι , ἀδυναμία δήπουθεν οὖον δύναμις . πῶς οὗτος φημί ; ὅτι οὗτος ἕκαστος ὁ ἄτρεπτος ὁ Θεός κηρύσσω καί ἀναλλοίωτος · ὁ γάρ μή δύναμαι ὁ ἀγαθός γίγνομαι κακός , ὁ ὑπερβολή σημαίνω ὁ ἀγαθότης · καί ὁ ὁ Δίκαιος μηδέπω ἄν γίγνομαι ἄδικος , μηδέ ὁ ἀληθής ψεύστης , ὁ ἐν ἀλήθεια καί δικαιοσύνη σταθηρόν τε καί βέβαιος δείκνυμι . οὗτος ἄλλος ὅσος τοιοῦτος σκέπτομαι , εὑρίσκω ὁ μή δύναμαι δύναμις ὁ ἄκρος ἐμφαντικός . οὕτως ἐπί ὁ Θεός ὁ τοιοῦτος μή δύναμαι καί ὁ θεῖος ἀπόστολος νοέω τε καί τίθημι · φημί γάρ ἀδύνατος ψεύδω Θεός · οὐ ἀσθενής ὁ ἀδύνατος , ἀλλά ἄγαν αὐτός δείκνυμι δυνατός . οὗτος γάρ φημί εἰμί ἀληθής , ὡς ἀδύνατος εἰμί ψεῦδος ἐν αὐτός γίγνομαι ποτός . ὁ δυνατός οὖν ἄρα ὁ ἀλήθεια , διά ὁ ἀδύνατος σημαίνω . Τιμόθεος δέ γράφω καί ὅδε προστίθημι · “ εἰμί ἀπιστέω , ἐκεῖνος πιστός μένω . ἀρνέομαι γάρ ἑαυτοῦ οὖον “ δύναμαι . ” πάλιν οὖν ὁ οὖον δύναμαι ὁ ἤπειρος δύναμις ὑπάρχω δηλωτικός . καί γάρ ἄν πᾶς ἄνθρωπος αὐτός ἀρνέομαι φημί , αὐτός Θεός εἰμί , καί ὁ οἰκεῖος οὐ ἐξίστημι φύσις . ἀνώλεθρος γάρ ἔχω ὁ εἰμί · οὗτος γάρ δηλόω , ὁ “ ἀρνέομαι ἑαυτοῦ “ οὖον δύναμαι . ” οὐκοῦν περιουσία ἐμφαίνω δύναμις , ὁ ἐπί ὁ χείρων τροπή ὁ ἀδύνατος . Γρηγόριος . ἔπειτα δέ καί πολύσημος εἰμί ὁ μή δύναμαι . ὁ μέν γάρ λέγω κατά δύναμις ἔλλειψις καί ποτέ καί πρός τίς , ὡς ὁ μή δύναμαι ὁ παιδίον ἀθλέω . ὁ δέ ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος , ὡς ὁ “ οὖον δύναμαι πόλις κρύπτω ἐπάνω ὄρος κεῖμαι . ” τάχα γάρ ἄν καί κρύπτω τίς , ὁ δέ ὡς οὐ εὔλογος · “ οὖον δύναμαι γάρ ὁ “ υἱός ὁ νύμφη νηστεύω , ἐπί ὅσος ἔνδημος ὁ νυμφίος . ” ὁ δέ ὡς ἀβούλητος , ὡς ὁ μή δύναμαι σημεῖον ἐκεῖ ποιέω διά ὁ ἀπιστία ὁ δέχομαι . εἰμί δέ τίς καί τοιοῦτος ἐν ὁ λέγω , ὅς ὁ φύσις μέν ἀδύνατος · Θεός δέ δυνατός βούλομαι , ὡς ὁ μή δύναμαι ὁ αὐτός γεννάω δύο , καί ῥαφίς οὐ εἰσδέχομαι κάμηλος . οὗτος δέ πᾶς ἐκτός ὁ παντελῶς ἀδύνατος καί ἀνεπίδεκτος , ὡς ὅς νῦν ἐξετάζω . ἀδύνατος γάρ πονηρός εἰμί Θεός . οὗτος γάρ ἀδυναμία ἄν εἰμί Θεός μᾶλλον , ἤ2 δύναμις . Ἀθανάσιος . καί ἀδύνατος ψεύδω θεός , ὁ μέν γάρ γενητός ὁ φύσις ἴδιος ἔχω ὁ τρέπω καί κινέω ποικίλος μεταβολή . ἐπειδή περ καί μή εἰμί ποτέ μεταβολή ἔχω εἰς ὁ εἰμί , ὁ ὁ ποιέω χάρις καί φιλανθρωπία , καθώς ὁ Παῦλος φημί , “ ὁ καλός ὁ μή εἰμί ὡς εἰμί · ” θεός δέ ὁ πᾶς διά ὁ Λόγος ποιητής τυγχάνω , εἰμί c ἐάν ἀμετάβλητος ἔχω σύν ὁ Λόγος ὁ φύσις . καί οὗτος διά ὁ προφήτης διδάσκω λέγω , ὁράω ὅτι ἐγώ εἰμί , καί οὐ ἀλλοιόω . διό περί μέν ὁ ἄνθρωπος ἐν ψαλμός ἀείδω · “ ἐγώ εἶπον ἐν ὁ ἔκστασις “ ἐγώ , πᾶς ἄνθρωπος ψεύστης . ” περί δέ ὁ Θεός , Μωσῆς ἐν ὁ νομός μαρτυρέω , ὅτι ὁ θεός πιστός εἰμί καί ἀληθινός · καί ὁ Παῦλος ὡς ἐκ ἀμφότερος οὗτος παιδεύω , καί αὐτός ὁ ὁ Θεός πρός ὁ γενητός διαφορά ἐξηγέομαι , γράφω · “ γίγνομαι “ δέ ὁ θεός ἀληθινός , πᾶς δέ ἄνθρωπος ψεύστης . ” ἀληθής δέ εἰμί ὁ θεός , οὐ ὡς μή ψεύδω · οὐδείς γάρ εἰμί ἐναντίος αὐτός · οὐδέ ὡς ἄνθρωπος ἕτερος μαρτυρέω ὁ ἀληθής · οὐδείς γάρ ὑπεύθυνος εἰμί · ἀλλά ὡς αὐτός ὁ ἀλήθεια γεννάω , ὁ κύριος ἀλήθεια δέ φίλος ὁ ψεῦδος , οὐ ἄν ποτός γίγνομαι . ὅθεν ἀλήθεια μέν , κατά ὁ ψαλμῳδός , ἐκζητέω Κύριος , ὁ δέ ψεῦδος ἀπό ἑαυτοῦ ῥίπτω , καί ἀλλότριος ποιέω , λέγω , “ υἱός ἀλλότριος ψεύδω ἐγώ . ψεύδω γάρ Ἰουδαῖος κατά ὁ Σωτήρ , καί ὁ νόμος ἐπαγγέλλω φυλάσσω οὐ ἀληθεύω , ἀλλά παρανομέω κατά ὁ δίδωμι αὐτός , θάνατος ἀντί χάρις μηχανάομαι ὁ κύριος . Παῦλος δέ αὐτός τε οὐ ψεύδω ἐπί ὅς ἐπαγγέλλω , ἀλλά ὁ δρόμος τελέω , καί ὁ πίστις τηρέω . καί ἐγώ δέ παραινέω λέγω , “ μή ψεύδω εἰς ἀλλήλων . ” ἐθέλω γάρ ἐγώ ἑαυτοῦ μιμητής γίγνομαι , γράφω , “ ἀλήθεια λέγω οὖον ψεύδω , ” ἐπεί καί εὐαγγελικός εἰμί ὁ κύριος ῥητός εἰμί ἐγώ ὁ “ ναί ναί , καί ὁ οὖον οὖον . ” μέχρι οὗτος ὁ ἐν Χριστός βεβαιόω ἑαυτοῦ ὁ λόγος ; καί μή περαιτέρω βαίνω εἰς Ὅρκος καταφεύγω , ἄλλως τε καί μῶσις νομοθετέω , “ οὖον λαμβάνω ὁ “ ὄνομα κύριος ὁ Θεός σύ ἐπί μάταιος . ” εἰμί γάρ ὅλως ἄξιος τυγχάνω τίς ὀνομάζω ὁ θεός , ἀξιόπιστος εἰμί καί Χωρὶς Ὅρκος πιστεύω · ὁ γάρ πρός ὁ μείζων ἱκανός γίγνομαι , πολύς πλέω ὁ μικρός . εἰμί δέ μή εἰμί ἀξιόπιστος Χωρὶς Ὅρκος πιστεύω , οὐ εἰμί ἄρα ἄξιος οὐδέ ὀνομάζω ὁ ὄνομα κύριος , οὐ εἰμί πιστός ἐν λόγος . πῶς γάρ ὅλως οὗτος μαρτυρέω θεός ὄμνυμι , μή ἔχω πίστις εἰς ὅς ὁ Κύριος ἐπιβλέπω , ὁ πνεῦμα μαρτυρέω ἐν ψαλμός , “ ἐγγύς Κύριος πᾶς ὁ ἐπικαλέω “ αὐτός ἐν ἀλήθεια . ” τίς τοίνυν ὁ θεός καλέω μάρτυς ; τίς δέ καί ὄμνυμι αὐτός , ὁ μηδέ ἐν ὁ μικρός πίστις καί ἀλήθεια ἔχω ; ἄλλως τε καί ὁ Ὅρκος ἀλήθεια εἰμί μάρτυς , καί οὖον ὁ χρῆμα σημαντικός . ὄμνυμι γάρ ἄνθρωπος , οὐ ἵνα ὁ πρᾶγμα σημαίνω , ἀλλά ἵνα ὁ ἀλήθεια πιστόω , καί ὅτι λέγω οὖον ψεύδω . εἰμί μέν οὖν εἰμί ὁ ὄμνυμι πίστις καί ἀλήθεια , τίς ὁ χρεία ὁ Ὅρκος ; εἰμί δέ μή εἰμί ἐν αὐτός πίστις , διατί τοσοῦτος ἀσεβέω , ὥστε διά ἀνθρώπινος καί θνητός ὁ ὑπέρ ἄνθρωπος θεός καλέω μάρτυς ; εἰμί γάρ ὁ βασιλεύς ὁ ἐπί γῆ εἰς ὁ ἔξω δικαστήριον καλέω μάρτυς οὖον θέμις , ὡς ἀγαθός καί ὁ καλέω καί ὁ δικάζω , τίς ὁ ἀγένητος εἰς ὁ γενητός καλέω , καί ὁ θεός ὑπό ἄνθρωπος ποιέω καταφρονέω ; ἀπάγω · οὗτος πᾶς ὑπερβαίνω παρανομία καί τόλμα . τίς οὖν δεῖ ποιέω ; οὐδείς πλέω ὅς εἰμί ἐγώ ὁ ναί ναί , καί ὁ οὖον οὖον , καί κατά ὅλος μή ψεύδω . οὕτως γάρ ἐγώ ἀληθεύω , δοκέω καί ἐν οὗτος μιμέομαι ὁ ἀληθής Θεός . ἴσος δέ τις ἐπί οὗτος εὔλογος ἀντιτίθημι λέγω , εἰμί ὁ Ὅρκος ἀπό ἄνθρωπος κωλύω , καί ἐν ὁ μή ὄμνυμι τίς μιμέομαι ὁ θέω , πῶς αὐτός ὁ θεός ὄμνυμι λέγω ἐν ὁ θεῖος γραφεύς ; καί γάρ ὁ Ἀβραάμ ὄμνυμι , ὥσπερ καί Μωσῆς μαρτυρέω καί ἐν ὕμνος δέ γράφω , “ ὄμνυμι Κύριος , καί οὖον μεταμέλομαι . ” δοκέω γάρ ὅς οὗτος μάχομαι ὁ προλέγω , ὅς ἐκ οὗτος ἐπιτρίβω ταχέως ὁ ἄνθρωπος εἰς Ὅρκος · ἀλλά οὐ εἰμί οὕτως · μή οὗτος τίς νομίζω . θεός γάρ κατά οὐδείς ὄμνυμι . πῶς γάρ , αὐτός Κύριος καί ποιητής ἅπας ὑπάρχω ; ἀλλά εἰμί χρή τἀληθῆ λέγω , ὁ λόγος Ὅρκος αὐτός εἰμί , πληροφορέω ὁ ἀκούω , καί πίστις ἕκαστος παρέχω · ὅτι ὅς ἐπαγγέλλω , καί λαλέω , πάντως καί γίγνομαι . οὖον γάρ ὡς ἄνθρωπος ὄμνυμι θεός , ἀλλά ἐγώ ὁ λόγος αὐτός ἀντί Ὅρκος πρός ἀλήθεια γίγνομαι . ἄνθρωπος δέ λαλέω ὄμνυμι λέγω . καί οὗτος ἀνθρωπικός λαλέω ὁ ἅγιος , ἵνα ἀπό ὅς αὐτός λέγω ἀξιόω πιστεύω , ἀπό οὗτος αὐτός πιστεύω ὁ λαλέω Θεός . ὡς γάρ ἄνθρωπος ὁ λόγος ὅτκοε βεβαιόω , οὕτως ὁ λέγω θεός , ἀντί Ὅρκος λογίζομαι , διά ὁ βέβαιος καί ἀμετάθετος ὁ βουλή αὐτός . μαρτυρέω δέ ὁ λέγω καί αὐτός ὁ γράφω Ὅρκος · “ ὄμνυμι “ γάρ Κύριος , καί οὖον μεταμέλομαι , ” ὡς ὁ ἀμεταμέλητος καί πάντως εἰμί κατά ὁ ἐπαγγελία Ὅρκος τυγχάνω · οὗτος καί αὐτός ὁ Κύριος ἐν ὁ Γένεσις λέγω σημαίνω , “ κατά ἑμαυ - “ ὁ ὄμνυμι . ” οὗτος δέ οὐ Ὅρκος εἰμί . ” οὐδέ γάρ κατά τις ὄμνυμι , ὅσπερ ἴδιος εἰμί Ὅρκος , ἀλλά κατά ἑαυτοῦ , ὅσπερ ὁ ὁ Ὅρκος ὑπόνοια ἐκφεύγω , καί ἐν ὅς σημαίνω ὁ βέβαιος ὁ ἐπαγγελία , καί ὁ χρή πάντως πιστεύω ὁ ἀκούω . ἵστημι δέ ὁ ὑμνῳδός μάρτυς ὁ λέγω , ἀναμιμνήσκω ὁ θεός , ψάλλω καί λέγω , “ ποῦ εἰμί ὁ ἐλεέω σύ ὁ ἀρχαῖος , ὁ ὄμνυμι ὁ Δαυίδ ἐν ὁ ἀλήθεια σύ ; ” οὐ ὄμνυμι θεός , ἀλλά περ ἀληθεύω λαλέω , ὡς Ὅρκος εἰμί ὁ ἄνθρωπος πρός πίστις . οὔτε οὖν θεός κατά ὁ ἄνθρωπος ὄμνυμι , οὔτε ἐγώ ἐκ οὗτος εἰς Ὅρκος ἐπιτρίβω χρή . ἀλλά τοιοῦτος λέγω καί πράσσω , ὡς μή Ὅρκος δήω ὁ ἀκούω , ἀλλά ἀπό ἑαυτοῦ , ἔχω ὁ λέγω ὁ ἀλήθεια ὁ μαρτυρία . ἐν οὗτος γάρ εἰμί μιμέομαι ὁ θέω . ἀλλά ἴσως ἄν τις καί ὁ κατά ὁ Νινευίτης ἐπερωτάω · εἰμί ὁ λόγος Ὅρκος εἰμί ὁ Θεός , ὅτι λέγω ἀληθεύω καί οὖον ψεύδω , πῶς ἐρῶ “ ἔτι τρεῖς ἡμέρα , καί Νινευΐ “ καταστρέφω , ” οὖον πληρόω ὁ λόγος ; δοκέω γάρ καί οὗτος μάχομαι πρός ὁ πρῶτος · ἀλλά οὖον ψεύδω ὁ Θεός . μή γίγνομαι · οὐδέ ὁ λόγος ἀπλήρωτος μένω αὐτός . ὁ γάρ φιλανθρωπία ὁ ὀργή ἀμβλύνω , καί ὁ μετάνοια ὁ Νινευΐτης μᾶλλον βλέπω , ὅς ὁ πρό οὗτος ἁμαρτία . καί ὁ λόγος δέ ὁ Θεός , οὐ οὕτως εἄν , ὥστε μετά τρεῖς ἡμέρα κατασκάπτω ὁ Νινευΐ , ἀλλά ὅτι τρεῖς ἡμέρα σύ ἀνέχω , ἵνα ἐν ὁ ἀνοχή ὁ τρεῖς ἡμέρα ἐξουσία ἔχω μετανοέω , ὅς ὁ μετά οὗτος ὀργή ἐκλέγω . τίς γάρ φημί ὁ προφήτης ; “ ἔτι τρεῖς ἡμέρα “ καί Νινευΐ καταστρέφω · ” οὐ εἶπον μετά τρεῖς ἡμέρα κατασκάπτω · οὖον γάρ γίγνομαι πάντως · ἀλλά ἔτι τρεῖς ἡμέρα καί καταστρέφω . ἐν ἐν μέν ὁ “ ἔτι ” λέγω , ὁ ἀνοχή ἐννοέω ὁ Θεός , ἐν δέ τῆ κατασκαφή ὁ μετά ὁ ἀνοχή , εἰμί μή μετανοέω , ἐγγίγνομαι ὀργή , . ἐπεί εἰμί μή οὗτος ἔχω ὁ τρόπος , καί μετάνοια χάρις ὁ ἄνθρωπος ὑπερτίθημι ὁ τρεῖς ἡμέρα , τίς ὁ θεός κωλύω καί παραυτά ὁ πόλις ἀπόλλυμι ; ἀσθένεια ; ἀπάγω . μηδέ εἰς νόος ποτός οὗτος ὁ ἡμέτερος ἔρχομαι · κόρις γάρ ὁ δύναμις , καί ἰσχυρός , καί δυνατός εἰμί ὁ Θεός . ἀλλά ἄγνοια ὁ πρᾶξις ἐκεῖνος ; μηδέ οὗτος λέγω · οἶδα γάρ ὁ πᾶς πρίν γένεσις αὐτός . τίς οὖν ὑπολείπω νοέω , ὅς μακροθυμία καί φιλανθρωπία ὁ δεσπότης , ὅς καί ὁ προφήτης ἐπίσταμαι φεύγω μέν ἀποστέλλω ὁ πρῶτος , ὁ δύο δέ ἀπολογέομαι , φημί , “ εἰμί κύριος οὐ οὗτος ὁ λόγος ἐγώ , ἔτι “ εἰμί ἐγώ ἐν ὁ γῆ ἐγώ ; διά οὗτος προφθάνω ὁ φεύγω εἰς “ θαρσέω , διότι γιγνώσκω , ὅτι σύ ἐλεήμων , μακρόθυμος καί πολύς - “ Λέος μετανοέω ἐπί ὁ κακία . ” φεύγω δέ Ἰωνᾶς , οὐ ὡς ἀντιλέγω ὁ Θεός , καί λυπέω , οὐ ὡς ἐπί ὁ ἀπώλεια ὁ Νινευΐτης χαίρω , ἀλλά οὗτος ποιέω διά ὁ ὁ Νινευΐτης κηδεμονία . φοβέω γάρ μή ἀβέβαιος παρά αὐτός νομίζω , καί λοιπός ἄρχω μηκέτι προφήτης πιστεύω , ἀλλά ἄπιστος παρά αὐτός ὁ προφητικός λόγος γίγνομαι . διά οὗτος γοῦν καί ἀθυμέω , ἵνα ἐλέγχω παρά ὁ δεσπότης , καί φανερός ὁ Νινευΐτης γίγνομαι , ὅτι οὖον διά ὁ ψεύδω ὁ προφήτης , ἀλλά διά φιλανθρωπία ὁ Θεός αὐτός συγχωρέω . δεῖ γάρ ὁ ἐν ὁ “ ἔτι ” λέγω σημαίνω μακροθυμία λογίζομαι . ὅταν γάρ ὁ ἑαυτοῦ μακροθυμία σημαίνω ἐθέλω ὁ θεός , διά ὁ λέξις ὁ “ ἔτι ” οὗτος ἀπαγγέλλω . ὡς ὅταν λέγω διά ὁ Ἠσαΐας , “ τίς ἔτι ποιέω ὁ ἀμπελών ἐγώ , καί οὐ ποιέω ; διά δέ ὁ Ἱερεμίας , “ διά οὗτος ἔτι κρίνω πρός σύ , λέγω Κύριος . ἐν δέ ὁ λέγω ἔτι , δείκνυμι ὁ ἑαυτοῦ ἀγαθότης καί ἀνοχή · ἀμελέω , ὅταν μηκέτι μακροθυμία , ἀλλά ὀργή ὁ πρᾶξις ἕκαστος προσκαλέω , λοιπός ἀποφαίνω λέγω , “ οὐκέτι ἀνίημι ὁ ἁμαρτία σύ . διά γάρ ὁ ὧδε οὐκέτι δείκνυμι φανερῶς ὁ περί ὁ Νινευΐτης ἐκεῖ δηλόω μακροθυμία , καί ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια . ἀδύνατος γάρ εἰμί μή ἀληθεύω ὁ θεός λέγω , καί μόνος βούλομαι . διά οὗτος ὁ Ἀβραάμ ἐπαγγέλλω οὐ ψεύδω , ἀλλά καί ὁ υἱός χαρίζομαι , καί ὁ λαός ἐξάγω ἐκ ὁ Αἴγυπτος διά μῶσις . καί ὁ μέν Ἰσαάκ πληροφορέω ὁ ὑπόσχεσις , καί πατήρ οὗτος ποιέω ὁ δύο λαός . ὁ δέ Ἰακώβ ἐπαγγέλλω δείκνυμι ὁ Ἰωσήφ , καί ὁ μέν πιστός1 Μωσῆς , δίδωμι ὁ λέγω ὁ πίστις , διά ὁ συμβαίνω ὁ Φαραώ . ὁ δέ Δαβίδ ἐπαγγέλλω , ἀποδίδωμι ὁ ὑπόσχεσις διά Σολομών , λέγω δή ὁ ὁ ναός οἰκοδομή . καί τίς ἐγώ χρεία πολύς ; οὐδείς εἰμί ὅς λέγω ὁ θεός , καί ἀπλήρωτος οὗτος μένω . καίω παραυτίκα τίς ὀλιγωρέω ζητέω λόγος , ἀλλά ὁ χρόνος ὁ ἀπόδοσις ὁ ὑπόσχεσις ἔχω , καί ὁ ἐπαγγελία πάντως πληρόω . Κύριλλος Γλαφυρῶη . οἰκονομικός τοίνυν ἐνταῦθα ἐνώμοτος ὁ ἐπαγγελία ποιέω θεός , καίτοι ψευδειπεῖν οὐ οἶδα . ἵνα , ὡς ὁ θεσπέσιος γράφω Παῦλος , ἰσχυρός ἔχω ὁ παράκλησις , ὅτι πρός πέρας ἐκβαίνω ὁ ἐπαγγέλλω , οὐ ἐνδοιάζω ἔτι , ἀλλά ὁ ἐλπίς ἀραρίσκω βεβαιόω . ὅς ὡς ἄγκυρα ἔχω ὁ Ψυχή , τουτέστι ὁ ἐλπίς ἀσφαλής καί βέβαιος , καί εἰσέρχομαι εἰς ὁ ἐσώτερος ὁ καταπέτασμα . Θεοδώρητος . καταπέτασμα ὁ οὐρανός καλέω , ὁ γάρ · ὁ οὐρανός βασίλειος ὑπισχνέομαι δίδωμι ὁ εἰς αὐτός πιστεύω ὁ Κύριος · ἐκεῖνος , φημί , ἐλπίζω ὁ ἀγαθός , οὗτος κατέχω ὁ ἐλπίς , καθάπερ ἄγκυρα ἱερός . καί γάρ ὁ ἄγκυρα ἐνταῦθα κρύπτω κατέχω ὁ σκάφος , οὕτως ὁ ἀγαθός ὁ Ἐλπὶς ἔτι κρύπτω οὐ ἐάω κλονέω ὁ ἡμέτερος Ψυχή . Χρυσόστομος . καί θέα ἐγώ σύνεσις ἀποστολικός , ὅτι εἰμί ἐνταῦθα καί οὐδέπω μεθίστημι ὁ βίος , δείκνυμι ἤδη εἰμί ἐν ὁ ἐπαγγέλλω . διά γάρ ὁ ἐλπίς ἤδη ἐν ὁ οὐρανός εἰμί , εἶπον , ἀναμένω , πάντως γάρ εἰμί . εἶτα πληροφορέω λέγω , μᾶλλον δέ ὁ ἐλπίς ἐκεῖ εἰμί . καί οὐ εἶπον ἐγώ εἰμί ἔνδον , ἀλλά αὐτός εἰσέρχομαι ἔνδον , ὅς καί ἀληθής εἰμί καί πιθανός . ὥσπερ γάρ ὁ ἄγκυρα ἐξαρτίζω ἑδραῖος ποιέω ὁ σκάφος , οὗτος καί ὁ ἐλπίς . καί ὁράω τίς σφόδρα Ἁρμόδιος εὑρίσκω εἰκών · οὖον γάρ εἶπον θεμέλιος , ἀλλά ἄγκυρα . ὁ γάρ ἐν σάλος ὅς καί ἐπί ὁ ὑγρός , οὖον σφόδρα δοκέω ἡδρᾶσθαι , οὐδέ ὥσπερ ἐπί ὁ γῆ ἵστημι ἀλλά σαλεύω . ἐπί μέν γάρ ὁ σφόδρα στερρός καί φιλόσοφος εἰκότως ὁ ὁ θεμέλιος εἰκών τίθημι ὁ Χριστός , λέγω περί ὁ φρόνιμος , “ ὅστις οἰκοδομέω ὁ οἰκίον αὐτός ἐπί ὁ “ πέτρα . ” ἐπί δέ ὁ ἀπαγορεύω καί ὀφείλω διά ὁ ἐλπίς διαβαστάζω , οἰκεῖος οὗτος τίθημι ὁ Παῦλος . ὁ μέν γάρ ζάλη καί ὁ πολύς χειμών σαλεύω ὁ σκάφος , ὁ δέ Ἐλπὶς οὐ ἀφίημι περιφέρω , ἄν ; μυρίος παρασαλεύω ἄνεμος . ὥστε εἰμί μή οὗτος ἔχω , πάλαι ἄν καταποντίζω . οὐ ἐν ὁ πνευματικός δέ μόνος , ἀλλά καί ἐν ὁ βιωτικός , πολύς οὗτος εὑρίσκω τίς ἄν ὁ ἰσχύς · οἷος ἐπί ἐμπορία , ἐπί γεωργία , ἐπί στρατεία . ἐάν γάρ μή οὗτος εὐθύς τις προτίθημι , οὐδέ ἄν ἅπτω ἔργον . ἄγκυρα δέ οὐ ἁπλόος εἶπον , ἀλλά “ ἀσφαλής καί “ βέβαιος , ” οὖον σαλεύω , ἵνα δείκνυμι ὁ ἀσφαλής ὁ αὐτός ἐπερείδω · διό ἐπάγω , εἰσέρχομαι εἰς ὁ ἐσώτερος ὁ καταπέτασμα . τουτέστι διικνέομαι εἰς ὁ οὐρανός · ἵνα γάρ ἀκούω ἄγκυρα , μή νομίζω κάτω καθέλκω , δείκνυμι ὅτι καινός τις οὗτος ὁ ἄγκυρα ὁ φύσις · οὖον κάτω πιέζω , ἀλλά ἄνω κουφίζω ὁ διάνοια , πρός ’τον οὐρανός καθίστημι , καί εἰς ὁ ἐσώτερος ὁ καταπετάς μάτος χειραγωγέω . καταπέτασμα δέ ἐνταῦθα ὁ οὐρανός καλέω , τίς ἕνεκα καί διατί ; ὅτι καθάπερ ὁ καταπέτασμα ἀπό ὁ ἔξω σκηνή διείργω ὁ ἅγος εἷς ὁ ἀγών , οὗτος δή καί ὁ οὐρανός οὗτος ὡς καταπέτασμα μέσος ὁ κτῆσις παρεμβάλλω ἀπό ὁ ἔξω σκηνή , τουτέστι ὁ κόσμος οὗτος ὁ βλέπω , διείργω ὁ ἅγιος ὁ ἅγιος , ὁ ἄνω φημί · εἶτα καί ὁ πίστις ἐπάγω , ἵνα μή μόνος Ἐλπὶς εἰμί , ἀλλά καί ἀληθής σφόδρα . μετά γάρ ὁ Ὅρκος , καί ἕτερος τίθημι ὁ διά ὁ πρᾶγμα ἀπόδειξις , καί δείκνυμι ἀναντίρρητος ὁ ἀγαθός ὁ ἐλπίς , λέγω , ὅπου πρόδρομος ὑπέρ ἐγώ εἰσέρχομαι Ἰησοῦς . Χρυσόστομος . ὁ δέ πρόδρομος , τίνω εἰμί πρόδρομος , ὥσπερ Ἰωάννης ὁ Χριστός . καί οὐ εἶπον ἁπλόος εἰσέρχομαι , ἀλλά “ πρό - “ δρόμος ὑπέρ ἐγώ , ” ὡς ἐγώ ὀφείλω καταλαμβάνω . οὖον πολύς γάρ ὁ πρόδρομος καί ὁ ἕπομαι ὁ μέσος , ἐπεί οὐδέ ἄν εἰμί πρόδρομος . ὁ γάρ πρόδρομος καί ὁ ἕπομαι ἐν ὁ αὐτός εἰμί χρή ὁδός · καί ὁ μέν προοδεύω , ὁ δέ ἐπικαταλαμβάνω . ὅς δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί . ἐκεῖ μετεωρίζω ὁ ἡμέτερος ὁ φύσις πίστις , οὐ ἀφίημι οὐδείς ὁ πάρειμι δεινός ταπεινόω , ἀλλά ἀνακουφίζω ὁ πόνος τῆ ὁ μέλλω ἐλπίς . ὁ γάρ πρός ὁ μέλλω ἀφοράω , καί ὁ ἐκ ὁ οὐρανός ἀναμένω ἐλπίς , καί ὁ ὀφθαλμός ὁ διάνοια ἐκεῖ μετάγω , οὐδέ αἰσθάνομαι ὁ ὀδύνη ὁ ἐν ὁ πάρειμι δεινός . Θεοδώρητος . αὐξάνω δέ ὁ ἀπόστολος ὁ θάρσος ὁ ὁ πρόδρομος προσηγορία · εἰμί γάρ πρόδρομος ἐγώ εἰμί , καί ὑπέρ ἐγώ εἰς οὐρανός ἀνέρχομαι καταλύω ὁ θάνατος , καί ἀπαρχή ὁ κοιμάω γίγνομαι , ἀνάγκη καί ἐγώ ἀκολουθέω καί ὁ ἄνοδος τυγχάνω · οὗτος καί ὁ Κύριος ὁ ἀπόστολος φημί . “ πολύς “ μονή παρά ὁ πατήρ ἐγώ . εἰμί δέ μή , εἶπον ἄν σύ , ὅτι πορεύς - “ σομή καί ἑτοιμάζω τόπος σύ , ” καί ὁ ἑξῆς . οὗτος καί ἐνταῦθα , “ ὅπου πρόδρομος ὑπέρ ἐγώ εἰσέρχομαι Ἰησοῦς . ” ἀναλαμβάνω δέ καί ὁ περί ἀρχιερωσύνη λόγος λέγω , κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ ἀρχιερεύς γίγνομαι εἰς ’τον αἰών . ἐκ ὁ προφητικός οὗτος λαμβάνω μαρτυρία . “ σύ γάρ εἰμί , ” φημί , “ ἱερεύς εἰς ὁ αἰών κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ . ” ἀρχιερεύς δέ εἰς ὁ αἰών εἰμί , οὐ ὡς θυσία προσφέρω · ἅπαξ γάρ ὁ ἑαυτοῦ προσφέρω σῶμα · ἀλλά ὡς μεσίτης προσάγω ὁ πατήρ ὁ πιστεύω . “ διά αὐτός γάρ ἔχω , ” φημί , “ ὁ “ προσαγωγή ἀμφότερος πρός ὁ πατήρ , ” καί αὐτός δέ ὁ Κύριος ἐν ὁ ἱερός εὐαγγέλιον φημί , “ οὐδείς ἔρχομαι πρός ὁ πατήρ εἰμί μή διά ἐγώ . οἶδα μέντοι χρή ὡς ὁ πρός Ἀβραάμ Ὅρκος Παῦλος μνημονεύω , ὥστε δείκνυμι ὁ ὁ θεῖος βούλησις ἀμετάθετος . προκατασκευάζω γάρ ὁ κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ ἀρχιερωσύνη ὁ βέβαιος , καί ἐνταῦθα γοῦν συζεύγνυμι , ὄμνυμι γάρ , ὅτι “ σύ ἱερεύς εἰς ὁ αἰών . Χρυσόστομος . ἀλλά ἰδού καί ἄλλος παράκλησις . εἰμί γάρ ἄνω ἀρχιερεύς ἐγώ καί πολύς ἀγαθός ὁ παρά Ἰουδαῖος , οὖον ὁ τρόπος μόνος , ἀλλά καί ὁ τόπος καί ὁ σκηνή , καί τῆ διαθήκη , καί εἰμί πρόσωπον , καί οὗτος δέ εἰς ὁ κατά σάρξ εἴρω , χρή καί ὁ ὅς εἰμί ἱερεύς , σφόδρα εἰμί ἀγαθός · καί ὥσπερ πολύς ὁ μέσος Ἀαρών καί ὁ Χριστός , τοσοῦτος ἐγώ καί Ἰουδαῖος ὁ μέσος . ὁράω γάρ · ἄνω ἔχω ὁ ἱερεῖον , ἄνω ὁ ἱερεύς , τοιοῦτος ἀναφέρω θυσία , ὁ ἐν ἐκεῖνος δύναμαι ὁ θυσιαστήριον προσφέρω · λύω γάρ ὁ ὁ νόμος . ἀντεισφέρω δέ ὁ λογικός λατρεία , ὁ διά πνεῦμα , ὅσος μή δήω σῶμα , μή οροις , μή τόπος . ( ?? ) d εἰμί οὖν διά ἐγώ ὁ ὁ Θεός Λόγος οἰκονομικός κατέρχομαι εἰς ὁ κατώτερος μέρος ὁ γῆ , καί ἀνέρχομαι ὑπεράνω πᾶς ὁ οὐρανός ὁ πάντῃ κατά φύσις ἀκίνητος , καί διά οὗτος γίγνομαι ἄνθρωπος καί υἱός ἄνθρωπος , ἵνα θεός ποιέω , καί υἱός Θεός ὁ ἄνθρωπος , ἐκεῖ γίγνομαι σπεύδω ἔνθα νῦν εἰμί ὁ Χριστός , ὡς κεφαλή ὁ ὅλος σῶμα , καί ὑπέρ ἐγώ γίγνομαι πρόδρομος πρός ὁ πατήρ · ἐν γάρ συναγωγή θεός ὁ σώζω εἰμί μέσος θεός μέσος ἵστημι , διανέμω ὁ ἄξιος ὁ ἐκεῖθεν μακαριότης , τοπικός οὐ ἔχω ἀπό ὁ ἄξιος διάστασις . οὗτος γάρ ὁ Μελχισεδέκ βασιλεύς Σαλήμ , ἱερεύς ὁ Θεός ὁ ὕψιστος . Χρυσόστομος . βούλομαι Παῦλος ὁ διάφορος δείκνυμι ὁ καινός καί ὁ παλαιός , πολλαχοῦ αὐτός σπείρω καί ακροβολίζω , καί διακωδωνίζω ὁ ἀκοή ὁ ἀκροατής , καί προγυμνάζω . εὐθύς γάρ ἀπό ὁ προοίμιον , οὗτος καταβάλλω , εἶπον , ὅτι ἐκεῖνος μέν λαλέω ἐν προφήτης , ἐγώ δέ ἐν υἱός . ἐκεῖνος μέν , πολυμερής καί πολύτροπος , ἐγώ δέ , διά ὁ υἱός . εἶτα περί ὁ υἱός διαλέγω τίς εἰμί , καί τίς ἐργάζομαι , καί παραινέω αὐτός πείθω , ἵνα μή ὁ αὐτός πάσχω ὁ Ἰουδαῖος · καί εἶπον ὅτι ἀρχιερεύς εἰμί κατά ὁ Μελχισεδέκ , καί πολλάκις εἰς ὁ διαφορά οὗτος ἐμβαίνω βούλομαι , καί πολύς προοικονομέω , καί ἐπιτιμάω αὐτός ὡς ἀσθενής , καί πάλιν θεραπεύω καί ἀνακτάομαι ὥστε θαρσέω , τότε λοιπός εἰσάγω ὁ ὁ διαφορά λόγος , ἀκμάζω ὁ ἀκοή . ὁ γάρ ἀναπίπτω , οὐ ἄν εὐκόλως ἀκούω · καί ἵνα μανθάνω , ἀκούω ὁ γραφεύς λέγω , “ καί οὐ ἀκούω Μωϋσῆς διά ὁ ὀλιγοψυχία . ” διά οὗτος πρότερος καινόω αὐτός ὁ ἀθυμία διά πολύς καί διάφορος , καί διά χρηστός , τότε λοιπός καθίημι εἰς ὁ ὁ διαφορά λόγος · καί ὅς πολλάκις ὠδίνω ποιέω σύγκρισις , ἐπί ὁ πάρειμι ποιέω . Κύριλλος . ἀλλά περί μέν ὁ τοιοῦτος ἰσχνός τε καί διεμιλευμένως ἐν ὁ ἑξῆς θεωρέω . φιλοπευιστημι δέ ἴσως ὁ φιλομαθής , τίς δή ἄρα γίγνομαι ὁ Μελχισεδέκ · διάφορος γάρ δόξα ὁ ἐπί αὐτός καταμεθύω e τις , ὕθλος εἰκαῖος ἀσυνέ - ὁ ἐνολισθάνω , καί ὁ ἔθος ὁ θεόπνευστος γραφεύς οὖον σφόδρα προσέχω . ὁ μέν γάρ ὡς ἐν φάσμα , καί ἐν εἶδος μόνος ὁ κατά ἐγώ , ὁ πνεῦμα ὁ Ἅγιον ὑπαντάω , καί μόνος ἐάω φημί , νικάω ὁ Ἀβραάμ . ὁ δέ , οὗτος μέν οὐ · δείδω γάρ οἷμα ποῦ ὁ πολύς λίαν ἀπονεύω εἰς ὁ Λες · δύναμις δέ εἰμί διισχυρίζομαι ὁ ὁ Ἄγγελος πλῆθος • nepKpavij τε καί ἔγκριτος . παρακομίζω δέ αὐτός εἰς ὁ ἐπί οὗτος δόξα , ἀδρανής ὡς ἔοικα καί ἀσύφηλος νόος . ἐπεί γάρ φημί , ἑρμηνεύω βασιλεύς Σαλήμ ὁ Μελχισεδέκ , μή ἄνθρωπος νοέω , ἀλλά ἵστημι ὁ πνεῦμα ὁ δηλέομαι · ἴδιος γάρ ὁ εἰρήνη Θεός , καί αὐτός εἰρήνη κατάρχω μόνος . προσεπάγω δέ ὅς - οὗτος , εἰμί μήτε ἀρχή ἡμέρα μήτε ζωή τέλος ἔχω ι , ὁ ἄναρχος τε καί ἀτελεύτητος ἄνθρωπος προσνέμω , πῶς οὐ ἄν γίγνομαι μωρία γραφεύς ; νοέω δή οὖν ὁ πνεῦμα πάλιν . εἰμί γάρ ἀφομοιόω , φημί , ὁ υἱός ὁ Θεός ὁ ὕψιστος , μένω δέ καί ἱερεύς εἰς ὁ διηνεκής , πῶς οὖον διά πᾶς οἴομαι ἄν οὐ ἄνθρωπος εὔνη ὁ Μελχισεδέκ ; εἶτα οὗτος ἕτερος ἐπισυμπλέκω λογισμός , ἐμπεδόω οἴομαι πρός ἀλήθεια , ὁ οὐ oi^ ὅθεν αὐτός πορίζω λόγος . ἡμός δέ ἀνάγκη ὁ εἰς νόος ἥκω εἶπον , ὁ ἐκεῖνος ὑποψία ὁ ὀρθῶς ἔχω δοκέω ὑποφέρω . πρῶτος μέν γάρ εἰμί φρονέω γιγνώσκω ὁ εἰκός , πόλις εἰμί καί αὐτός συνομολογέω ὁ Σάλη , τουτέστι , θάνατος ἀγαθός καί ἀνώτερος , πῶς ὁ ἄθλιος διόλλυμι διά ὅς ὁ εἰς Χριστός ἀπιστία ; καί εἰμί νόος ὁράω θεός ὁ Ἰσραήλ ἑρμηνεύω , τίς μή θεάομαι ὁ δόξα Χριστός , διά ὅς καί ἐν ὅς καί αὐτός γιγνώσκω ὁ πατήρ ; πῶς δέ καταλαμβάνω σῴζω ὑπό σκοτεία ; ὅς πῶς λέγω περί αὐτός καί ὁ ἡγέομαι λαγχάνω , “ ἀφίημι αὐτός , τυφλός εἰμί ὁδηγός τυφλός ; ” ποῖος γάρ ἄν ὁράω τυφλότης εἰς νόος ὁράω Θεός ; οὐκοῦν ἄθιος ἔμπλεος , ὁ ὁ ὁ ὄνομα ποιότης πάντῃ τε καί πάντως καί αὐτός ὁ πρᾶγμα ἀπονέμω ὁ κράτος · ἀπείργω λοιπός οὐδείς ὀρθῶς ὑπονοέω ἄνθρωπος εἰμί ὁ Μελχισεδέκ , βασιλεύω κατά καιρός ὁ Σαλήμ , κἀν εἰμί ἑρμηνεύω τυγχάνω εἰρήνη . προσεπαθρητέον δέ ὁ εἴρω καί ὅδε . βλέπω γάρ διά εἰμί - πτρου καί αἴνιγμα ὁ θεῖον μόλις μυστήριον · ὁλόκληρος δέ ὁ γίγνομαι οὐδείς ἐξομοιόω ἔχω τῆ θεῖος τε καί ἀπόρρητος φύσις , ἐκ μυρίος παράδειγμα μέτριος ἐρανίζω ὁ δύναμαι τίς περί αὐτός νοέω ὅς φράζω κατά γε ὁ ἐφικτός · οὐδείς δέ κακός ἀσυμφανής εἰμί ὁ ἐπί Χριστός μυστήριον , καί ὁ ὁ ἐνανθρώπησις τρόπος οὖον ὁ τυγχάνω ἁλώσιμος . βαθύς δέ λίαν ὁ οἰκονομία ὁ λόγος · θεός γάρ ἐάν καί ἐκ Θεός , κατά φύσις ὁ μονογενής , γίγνομαι ἄνθρωπος , καί σκηνόω ἐν ἐγώ . χρηματίζω δέ καί ἀπόστολος καί ἀρχιερεύς ὁ ὁμολογία ἐγώ , καί ἀπαλλάσσω ἐγώ ὁ βραδύγλωσσος νόμος , μετατίθημι δέ εἰς εὐφωνία μάθημα εὐαγγελικός . καί οὐ οὗτος μόνος , ἀλλά καί αἰχμάλωτος εἰμί ἀνίημι , καθαιρέω ὁ ἄρχω ὁ αἰών οὗτος , καί ἐκ ᾍδης μυχός ῥύομαι ὁ κεκοιμημένος , καί θεμελιόω μέν ὁ ἐκκλησία , χειροτονέω δέ καί ἄρχω ἐπί ἐγώ . καί διαβιβάζω μέν ἐν πίστις ὁ Ἰορδάνης , δίδωμι δέ ὁ ἐν πνεῦμα περιτομή , καί εἰς ὁ ὁ οὐρανός εἰσκομίζω βασίλειος . ὅτι μέν οὖν γίγνομαι κατά ἐγώ , ἀποχράω οἴομαι λέγω ὁ θεσπέσιος εὐαγγελιστής , καί ὁ λόγος ὅς οὖον πρῶτος τε καί μόνος βασιλεύω ὁ Μελχισεδέκ , ἀλλά εἰμί ποῦ πάντως πλεῖστος ὅσος πρό αὐτός . γίγνομαι δέ καί ἕτερος μετά αὐτός . ὅς δείκνυμι ὁ δεῦρο ὁ Σαλήμ βασιλεύω ὁ Μελχισεδέκ · καί ὅς πόλις εἰμί ὁ κατά Ἰουδαῖος εἷς . ὀνομάζω δέ τάχα ποῦ καί Ἱεροσόλυμα , ὅρασις δέ εἰρήνη οὗτος διερμηνεύω , ἀλλά οὐ ἄν ἐπιδείκνυμι τις . ἀμαθής οὖν ἄρα ὁ ὁ ὄνομα ἑρμηνεία προσέχω , ἀναιρέω ἀποτολμάω ὁ σαφής τε καί ομολογημένος . ὅτι2 δέ ἀσυνεσία ἔμπλεος ὁ ἐπί ὅδε λόγος , ἀπονητί ὁράω , ἐκεῖνος εἰς νόος δέχομαι . ἑρμηνεύω μέν γάρ Ἱερουσαλήμ ὅρασις εἰρήνη , ὅς μετέωρος θάνατος · Ἰσραήλ δέ αὖος νόος ὁράω θεός , αἶνος δέ καί ὕμνησις Ἰούδας . ἀλλά ὅσος γίγνομαι κατά καιρός ἀνόσιος τε καί βέβηλος βασιλεύς ὁ Ἱερουσαλήμ , ἐπί τε ὁ Ἰούδας καί Ἱσραήλ , διαβοάω ἐναργής ὁ γράμμα ὁ ἱερός . οὐκοῦν ἐπεί ὅρασις εἰρήνη , αἶνος τε καί ὕμνησις καί ὁ θεός βλέπω , οὐ ἄν ἐπίγειος γίγνομαι βασιλεύς , ἀλλά οὐδέ ἄν ἄνθρωπος ὁ χρῆμα πρέπω . φέρω λέγω ὁ ὁ ὄνομα ἑρμηνεία προσέχω , ὁ κατά καιρός βασιλεύω , σκιά εἰμί καί εἴδωλον , καί οὐδέ ἄνθρωπος ὅλως , ὁ πνεῦμα δέ μᾶλλον καθά καί ἐπί ὁ Μελχισεδέκ . ὅτι2 δέ καί ὁ ὁ ὄνομα δύναμις ἤτοι ὁ ἑρμηνεία κατά οὐδείς τρόπος ὁ ὁ πρᾶγμα εἰς ἑαυτοῦ καταβιάζω φύσις , ἐντεῦθεν ἄν μῆνις . ἀρά γάρ οὐ οἴομαι τις ὡς εἴπερ εἰμί ὅρασις Ἱεροσόλυμα , ἐπεί πάντως αὐτός μή ἀγνοέω Χριστός f . αὐτός γάρ εἰμί ὁ εἰρήνη ἐγώ κατά ὁ γραφή , ἀλλά οὖον θεάομαι ὁ ὁ διάνοια ὄμμα ὁ διά ὅς ὁ προσαγωγή ἔχω , καί εἰς ἑνότης ὁ ἐν πνεῦμα κολλάω ὁ πατήρ , ὁ ποιέω ὁ ἀμφότερος εἷς , καί εἰς εἷς καινός ἄνθρωπος ὁ δύο κτίζω λαός . πῶς οὖν ὅρασις εἰρήνη , εἰμί μή θεάομαι ὁ Χριστός ; καί εἴπερ εἰμί μετέωρος θάνατος , σάρξ γίγνομαι . ὅτι δέ χράομαι καί εἰς ἱερεύς καί ἀπόστολος ὁ ὁ Ἀαρών ἀνάδειξις ὑπεμφαίνω ἄν καί μάλα σαφῶς · καταχρίω γάρ ἔλαιον ὁ ἁγίζω , καί εἰς ἄρχω τίθημι καί ἡγέομαι ἱερός καί λαός . καί μήv καί ἐπί μέτωπον ἄκρος ὁ ψάλιον δέχομαι ὁ χρύσεος , ἤτοι ὁ πέταλος γραφή ἔχω ὁ ὄνομα κύριος . οὗτος δέ ἢ , ἐναργής ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ βασίλεια σύμβολον , καί οἱονεί διάδημα λαμπρός καί περίοπτος . ὅτι2 δέ ἀγαθός ὁ νομικός λατρεία ὁ διά Χριστός , καθοράω τις ἄν ὡς ἐν Ἀαρών . δέκατος μέν γάρ ὁ Λευίτης παρά ὁ υἱός Ἰσραήλ κατά νόμος δέχομαι . πλήν κελεύω θεός ἐκ ὁ ὁ Λευίτης δέκατος ἀπονέμω δέκατος ὡς ἑνόω ὁ Ἀαρών . συνίημι οὖν ὅπως καί ὡς ἐν πρόσωπον ὁ Ἀαρών ὁ δέκατος λαμβάνω Λευί δεκατόω . τίθημι γάρ Ἀαρών εἰς τύπος Χριστός . καί ὁ μέν ἄλλος πᾶς Λευίτης καί ἱερεύς ὁ κατά νόμος θυσία τελέω , στάσις ἔχω ἔτι ὁ πρῶτος σκηνή . μόνος δέ Ἀαρών ἅπαξ ὁ ἐνιαυτός κατά ὁ γράφω , εἰς ὁ ἅγιος ὁ ἅγιος εἰσέρχομαι , καί οὖον χωρίς αἷμα καὶ ’τον νόμος . τύπος δ ἄνω εἰμί καί ὅδε Χριστός ὁ θνῄσκω ἅπαξ ὑπέρ ὁ ἁμαρτία ἐγώ κατά ὁ γραφεύς ; εἰσελαύνω δέ καί εἰς ὁ ἄνω τε καί ἱερός σκηνή , οὗτος γάρ ἐγώ ενεκαινεος ὁδός , ἁγίζω τε ὁ αἷμα ὁ ἴδιος ὁ ἐκκλησία . καί ὁ μέν θεσπέσιος Μωσῆς , προχειρίζω εἰς ἀποστολή , δήω ὁ Θεός λέγω · “ δήω “ κύριος , οὐ Εὔλαλος εἰμί . ” προστίθημι δέ οὗτος , “ προχειρέω “ ἄλλος δύναμαι ὅς ἀποστέλλω . ” εἶτα πρός αὐτός ὁ ὁ ὅλος δεσπότης · “ οὐ ἰδού Ἀαρών ὁ ἀδελφός σύ · καί δίδωμι ὁ ἄρα - “ μάτη ἐγώ ἐν ὁ στόμα αὐτός , καί λαλέω αὐτός σύ πρός “ ὁ λαός , καί αὐτός εἰμί σύ στόμα . ” βραδύγλωσσος μέν γάρ ὁμολογουμένως καί εὐστομέω οὐ εἰδοί ὁ πάλαι νόμος , διά κύκλος μόλις μακρός ὁ κατά ὁ γράμμα φημί μονονού καί ὑποψελλίζω ἐγώ ὁ Θεός δοκέω · στόμα δέ μῶσις ὁ εὔφωνος ὁ Χριστός , μεθίστημι ὁ τύπος εἰς ἀλήθεια , καί προτίθημι ἑτοῖμος ὁ ἁπανταχοῦ ὁ ἀναγκαῖος ὁ εἴδησις . ἀνατυπόω δή οὖν ὡς ἐν Ἀαρών ὁ Χριστός , καί μή θαυμάζω , ὁπόταν καί ἐν ἀνήρ φαίνω ἀλλογενής ὁ Κῦρος αἰχμαλωσία ἀνίημι ὁ Ἰσραήλ , καί ὁ ἱερά θεμελιόω γῆ , καί ἄμαχος ἔχω ὁ κατά πᾶς ἰσχύς . ἀθρέω δέ αὖος ὡς ἐν τύπος καί εἰκών διπλόος ὁ Ἐμμανουήλ , βασιλεύς μέν ὡς ἐν γε ὁ Ζοροβάβελ , ὅς εἰμί ἐκ Φυλή Ἰούδας , ἀρχιερεύς δέ ὡς ἐν ὁμώνυμος Ἰησοῦς ὁ ὁ Ἰωσεδέκ ὁ ἱερεύς ὁ μέγας · καί μήv ἐξάρχω ὁ ὁδός ὁ εἰς ὁ ἅγιος πόλις ἐκ γῆ ἀλλόφυλος , φημί δή ὁ Βαβυ - λώνιος . επόμενος γάρ διά πίστις καθηγητής Χριστός , ὡς βασιλεύς καί ἀρχιερεύς , ὥσπερ ἐκ γῆ ἀλλόφυλος ἐκ ἀπάτη διαβολικός , εἰς ὁ ἀληθής ἅγιος εἴσειμι πόλις , ὁ ὁ πρωτοτόκος ἐκκλησία , ὅς αὐτός ἐγείρω Χριστός , ὡς ἐν γε δή λίθος ὁ νοητός . καί ἀνιδρωτί μέν Ἄντις συλλέγω ὁ διά ὅς ἐγώ ὡς ἐν γε ὁ πάλαι Χριστός καταγράφω . δήω δέ πάντως δύο αἱρέω ἕτερος · ὅς γάρ ὁ διά ὅς ἐκεῖνος γίγνομαι ὄνησις ἀναιρέω , ἀναιρέω , καθορίζω ὁ τύπος ὁ μή λίαν ἀπλημμελής , εἰμί νοέω διά ἄνθρωπος ὁ καί ἐγώ γίγνομαι , ἄν ὅς πολύς λίαν ἔχω ὁ θεοπρεπής , ὅς ὁ πνεῦμα λέγω ἀεί μορφόω πρός εἶδος ὁ κατά ἐγώ , ἐκ ἀνάγκη ὁμολογέω καί εἰς Κῦρος αὐτός διαπλάσσω ποτέ ὁ οὐ οἶδα Θεός εἴρω γάρ πρός αὐτός σύ δέ οὐ οἶδα ἐγώ . ” ἀναιρέω δέ ὁ ἐν τύπος , σκιά μέν ἴσως ὁ Ἀαρών , Ζοροβάβελ δέ αὖος ὁ ὁ Σαλαθιήλ , καί μέν ὅς καί Ἰησοῦς ὁ ὁ Ιωσεδεκ ἐν ὄνομα ἄγω ψιλός τε καί μόνος . ἀλλά οἴομαι δή μᾶλλον ἐκ λογισμός ὁ εἰκός ἀναπείθω συναινώ ὀρθῶς , ὡς εἰμί ἄνθρωπος μέν ὁ Μελχισεδέκ , πόλις βασιλεύω ὁ Σαλήμ , τύπος δέ αὐτός ἐγώ ποιέω Χριστός λεπτόνους , εἰς θεωρία ὁ πνευματικός ὁ θεῖος ὑπάρχω Παῦλος , ἐνίστημι δέ μετά οὗτος καί οὐδείς κακός λέγω , ὡς ἄνθρωπος μέν οὐ εἰμί ὁ Μεκχισεδὲκ , ὁ πνεῦμα δέ μᾶλλον ὁ Ἅγιον , ἤγουν ἕτερος τίς δύναμις ὁ ἄνωθεν καί ἐκ οὐρανός ὁ λειτουργικός ἔχω τάξις · δοκέω γάρ ὧδε φρονέω ἕτερος , ἐκεῖνος φημί ἀναγκαῖος , ὅτι πλημμελέω κατά δύο τρόπος , καί ὁ θεῖος καί ἄρρητος φύσις ὁ νεῦμα , εἰς ὁ μή πρέπω τόπος αὐτός κατασύρω , καί ὁ γενητός καί ποιέω , κτίσις εἰς δόξα ὑπεργενῆ φληναφάω ἀνακομίζω · τίς δέ τρόπος , εἴρω . γράφω περί ὁ Μελχισεδέκ ὡς εἰμί ἱερεύς ὁ Θεός ὁ ὕψιστος . εἰμί δέ δή ὁ πνεῦμα εἰμί ὁ Μελχισεδέκ , κατακομίζω λοιπός ἐν ἱερουργός ὁ πνεῦμα ὁ Ἅγιον . καί λειτουργικός ἔχω ὁ ὑπουργία . ὑμνέω δή οὖν καί αὐτός μετά ὁ , ἅγιος Ἄγγελος ὁ ἄνω2 τίθημι ; γράφω γάρ , “ εὐλογέω ὁ κύριος πᾶς “ Ἄγγελος αὐτός , λειτουργός αὐτός ποιέω ὁ θέλημα αὐτός . ” εἰμί γάρ ἄν οὐδαμόθεν ἀσυμφανής ὡς ἕτερος ποῦ πάντως ἱερουργέω καί οὐ ἑαυτοῦ ὁ ιερουργώ . ἱερουργέω δέ Θεός ὁ προέχω . οὐκοῦν εἰμί φημί ἱερατεύω ὁ πνεῦμα , ὁ θεῖος ποῦ πᾶς ὑποκάθημαι φύσις . τελέω δέ μᾶλλον ἐν γενητός καί προσκυνέω μέν μετά ἐγώ , ἁγιάζω δέ πάντως οὐ ἑαυτοῦ . ἔπος ὅς ὁ ἁγίζω κρατύς ποῦ πάντως ὅς κατά ἑαυτοῦ ὁ φύσις ἁγίζω . ἁγιάζω δέ μετά ἐγώ . πῶς οὖν ἔτι θεός κατά φύσις ὁ ἁγίζω ; ὅς γάρ οὖον πᾶς ἱερεύς ἁγίζω , εἰμί τε οὗτος , ἐπί ὁ ἱερουργέω ; “ οὖον γάρ ἑαυτοῦ τίς λαμβάνω ὁ τιμή , ” καθά γράφω , ἀλλά ὁ καλέω ὑπό ὁ Θεός , καθώς καί Ἀαρών . προστίθημι δέ ὁ Παῦλος , ὅτι “ καί αὐτός ὁ Χριστός οὐ ἑαυτοῦ “ δοξάζω γίγνομαι ἀρχιερεύς , ἀλλά ὁ λαλέω πρός αὐτός , υἱός ἐγώ εἰμί οὖον . ἄν σύ ἱερεύς εἰς ’τον αἰών . οὖον ου γάρ αὐτός ὁ μονογενής ἱερατεύω ἄν λέγω , εἰμί μή νοέω κατά ἐγώ διά ἐγώ γίγνομαι . εἰμί δέ δή ὁ πνεῦμα μηδαμοῦ ὁ κένωσις ὑπομένω ἱερατεύω λέγω , δόξα αὐτός ὁ θεοπρεπής ἐκφέρω , καί ἐν ὁ ὑπό θεός καταλογίζομαι ποῦ μέτριος αὐτός δίδωμι ὁ γενητός · ὅς δείκνυμι ἐγώ ἐνανθρωπέω ὁ πνεῦμα , καί ὑπόβασις οἰκονομικός ὑπομένω , καθάπερ ἀμελέω καί ὁ υἱός . οὖον γάρ ἐπειδή περ εἰμί ὁμοούσιος ὁ τριάς , οὗτος ὅς κατά ὅσπερ ἄν αἱρέω τις πρόσωπον ὁ ὁ ενανθρώπηση καθορίζω λόγος . γίγνομαι γάρ ἄνθρωπος , οὐ αὐτός ὁ πατήρ , οὐδέ ὁ πνεῦμα ὁ Ἅγιον , μόνος δέ ὁ υἱός . οὕτως ἐγώ ὁ θεῖος μυσταγωγέω γραφεύς . τις τοίνυν παραβιάζομαι ὁ ἀλήθεια , καί ὁ πρόφασις οὐ ἔχω ὁ κενόω πνεῦμα ἐν ὁ ὁ κένωσις κατακομίζω μέτρον , εἰ εἰμί ἀληθής ὁ ἱερουργέω τάσσω ἐναρίθμιος ; ἱερεύς γάρ εἰμί ὁ Μελχισεδέκ , ἀλλά εἰς τιμή φημί ὁ υἱός , πρός τύπος ὁ κατά αὐτός εἰμί ἱερωσύνη κατά καιρός , αὐτός διά ἑαυτοῦ διαμορφόω ὁ πνεῦμα . οὐκοῦν , ἔρομαι γάρ · καταμελέω ἄρα ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ὁ εἰς ὁ υἱός τιμή καί ἀγάπη . καί ὅς πῶς οὖον λῆρος οὗτος λέγω ; δοξάζω γάρ ὁ υἱός ὁ Παράκλητος , καί περί αὐτός φημί , “ ἐκεῖνος ἐγώ δοξάζω . ὁ τοίνυν τιμάω αἱρέω , καί οὗτος ἀκατάληκτος τίμιος μᾶλλον αὐτός γίγνομαι Ἀαρών . αὐτός δή καί Κῦρος ὁ Πέρσης τε καί Μῆδος · καί μέν ὅς καί Ἰησοῦς ὁ ὁ Ἰωσεδέκ , καί Ζοροβάβελ ὁ ἐκ Φυλή Ἰούδας . αὐτός καί Μωσῆς πρός ὅς εἴρω ποῦ , “ προφήτης “ ἀνίστημι αὐτός ἐκ ὁ ἀδελφός αὐτός ὥσπερ σός . ” τίς μή γίγνομαι αὐτός καί Ἰησοῦς ὁ ὁ Ναυῆ , ὁ μετά μῶσις στρατηγός , ὅς διαβιβάζω ὁ Ἰορδάνης ὁ υἱός Ἰσραήλ , καί περιτέμνω μάχαιρα πέτρινος , εἰσκομίζω δέ εἰς ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία ; ὅς οὐ ἐν Χριστός βαπτίζω , καί περιτέμνω μέν ἀχειροποίητος περιτομή διά πνεῦμα , γίγνομαι καί κληρονόμος ὁ ὁ οὐρανός βασίλεια ; καί ὅς πῶς οὗτος οὐ ἐναργής ; οὐκοῦν , ὅς ὁ πνεῦμα δίδωμι ἀεί μορφόω , καί ὡς ἐν ἕκαστος ὁ ονομασμένος , ἵνα τιμάω ὁ υἱός , ἤγουν εἰμί ἐγώ λοιπός ἀληθής ὁ λόγος , ὡς ὀλίγος ὁ πρέπω καταφωράω φροντίζω · ἐφίημι γάρ ὁ ἀρχαῖος τις εἰς τύπος καί ὁμοίωσις πλάσσω ὁ υἱός . ἀπάγω ὁ ὁ λογισμός ἀτοπία . οὐκοῦν ἄνθρωπος ὁ Μελχισεδέκ , καί οὐ ὁ πνεῦμα ὁ Ἅγιον . ὅτι δέ οὐδέ ἄν εἰμί νοέω δύναμις ἅγιος καί λειτουργικός , καθά φρονέω δοκέω τις , φέρω δή λέγω ὁ ἐκ εἰκός συλλέγω λογισμός εἰς ὁ ὁ ἀλήθεια ἀπόδειξις . ἐκεῖνος μέν γάρ , τοῖος δέ τις καί σοφός , καθάπερ οἴομαι κατά σφεῖς αὐτός , συντίθημι τε λόγος . ἐπεί γάρ φημί , γράφω περί ὁ Μελχισεδέκ , “ ὡς “ ἀπάτωρ τε εἰμί καί ἀμήτωρ καί ἀγενεαλόγητος , εὐλογέω δέ καί “ ὅς τοσοῦτος εἰμί ὁ Ἀβραάμ , εὐλογέω δέ ὁ μικρός ὑπό “ ὁ ἀγαθός ἅπας ἀντιλογία δίχα , ” μή νοέω κατά ἐγώ , ἀλλά ἵστημι ὁ φύσις Ἄγγελος . ὅς γοῦν ὁ ἄνω δύναμις καί λειτουργός εἷς τίς σεπτός καί δοξάζω . ἐγώ δέ θαυμάζω λίαν εἰμί τρόπος αὐτός εὐλάβεια ὁ εἰς ὁ θεσπέσιος Ἀβραάμ ὁ ὁ χρήσιμος καί πρέπω ἀποκομάω θήρ , καί ὁ ἀναγκαῖος εἰς ἀλήθεια εὕρεσις ἀποβουκολέω λογισμός . εἰς ὁμοίωσις γάρ δή καί τύπος ὁ Ἐμμανουήλ παραδείκνυμι ὁ Μελχισεδέκ , οὐ εἰς ὁ ὁ πρᾶγμα ποιότης βλέπω , ὅς ὁ ὁ ἱερωσύνη δοκιμάζω τρόπος , βασανίζω δέ μᾶλλον ὁ εἰς οὗτος παραφέρω ὁ φύσις . τις γάρ εἄν γίγνομαι ὁ λυπέω , φημί τίς ἄν εἰκότως αὐτός , εὐλογέω ὁ Ἀβραάμ ὡς ἐκ ἄνθρωπος τυγχάνω ὁ Μελχισεδέκ , καίω εἰμί μή νοέω ἀγαθός εἰμί αὐτός ; οὖον γάρ ὁ φύσις ἐν οὗτος , ἀλλά ὁ ὁ δρομαῖος δοκιμάζω νόος , καί ὁ ἀλήθεια ὁ λόγος ὁ ἐν σκιά αἴνιγμα ἀγαθός προαναφαίνω . ὅτι γάρ εἰμί ὁ λίαν ἄτοπος , οὐ ὁ ἐκ ὁ σημαίνω ἀντιπαρεξάγω ὁ ὡς ἐν σκιά , ἐπί αὐτός δέ μᾶλλον εἶμι ὁ φύσις ὁ εἰς μέσος φέρω , εἶμι ὅς ἐντεῦθεν . ἀπόλεκτος εἰμί Ἀαρών προίστημι καί ἡγέομαι ὁ ἅγιος σκηνή , καταχρίω τε ὁ ἄκρος ὁ οὖς ὁ δεξιός , καί μήv καί χείρ καί πούς . τελειόω δέ οὗτος πρός ἱερουργία . ἀλλά εἰμί ἀγαθός , φημί ἄημι αὐτός , εἰμί ὁ φύσις ὁ ἁγίζω καί ἁγίζω πρόσκειμαι καλός , καί οὐ δή μᾶλλον ὡς ἐκ τύπος καί σκιά ἐπί αὐτός ὁ ἀλήθεια εἶμι ὁ κάλλος , πῶς ἔτι λοιπός ὁ μικρός ὑπό ὁ ἀγαθός εὐλογέω ; εἴπερ εἰμί ἐν ἀγαθός ὁ ἄνθρωπος φύσις δάμαλος καί κριός . μής τοίνυν ἐρυθριάω , κἀν εἰμί πολύς ἀγαθός ὑπάρχω ὁ Ἀβραάμ ὁ Μελχισεδέκ , εὐλογέω λέγω παρά αὐτός . ὁ γάρ τύπος εἰμί ὁ Νίκη καί οὐ δή πάντως ὁ ὁ ευλογών φύσις . θαυμάζω δέ ὅτι καί εἰς ὁμοίωσις καί τύπος διαμορφόω αὐτός ὁ υἱός , ἀμήτωρ τε εἰμί καί ἀπάτωρ φημί , ὡς Ἄγγελος . καί ὅς τρόπος τις καί αμφιθαλής εἰμί Χριστός · γίγνομαι γάρ αὐτός μήτηρ μέν ἐπί γῆ , ὁ ἅγιος παρθένος , εἰμί δέ καί εἰμί ἐν οὐρανός πατήρ ὁ Θεός . δήω δέ οἴομαι ὁ εἰκών γράφω πρός ὁ ἀρχέτυπος . ἐπεί δέ μήτε ἀρχή ἡμέρα μήτε ζωή τέλος ἔχω ὁ Μελχισεδέκ , ὁ θεσπέσιος φημί Παῦλος , οὗτος ὅς καί δύναμις λογικός , καί ἱερουργός ὑπάρχω διατείνω τε καί λέγω · οὐ ἐννοέω ὅτι παρατρέχω τίς ὁ ἀναγκαῖος αὐτός , οὐδέ γάρ ὁ τελέω ἐν γενητός ἄναρχος εἰμί κατά ὁ χρόνος . ἀλλά εἰμί τίς περ ὅλως παράγω πρός ὕπαρξις , οὗτος καί ἀρχή ἔχω ζωή καί ἡμέρα . τίς οὖν ἄρα ὁ μακάριος Παῦλος γίγνομαι ὁ ὁ λόγος σκοπός ; ὅς πῶς εἰς τύπος καί ὁμοίωσις ὁ Χριστός παραδείκνυμι ὁ Μελχισεδέκ ; ὁ ἐκ εἰκαιότης οὖν ἔννοια ὁ νόος ἀφεστήξω , φέρω δή διασκέπτομαι , καί ὡς ἐν λέγω · νομομαθής ἐάν ἄγαν ὁ θεῖος ἀπόστολος οὐ ἐκ ἁπλόος ἔννοια ὁ πρός Ἰουδαῖος ποιέω λόγος , ἀλλά ἐκ γράμμα μωσαϊκός , ὅς εἰμί εἰκός καί οὐ ἑκών παραχωρέω ὁ ὁ ἀλήθεια πολεμέω γιγνώσκω . δέχομαι δέ ὁ Μελχισεδέκ εἰς ὁμοίωσις καί ὑποτύπωσις ἐν ὁ Χριστός . διά ὅς ὁ λέγω βασίλειος δικαιοσύνη καί εἰρήνη · πρέπω γάρ ἄν οἴομαι αὐτός δή μόνος κατά λόγος ὁ μυστικός ὁ Ἐμμανουήλ . δικαιοσύνη γάρ καί εἰρήνη πρύτανις ἀναδείκνυμι ὁ ἐπί ὁ γῆ , καί δικαιόω μέν ἐν αὐτός , ὁ ὁ ἁμαρτία ἄχθος ἀποπέμπω , ἔχω δέ καί εἰρήνη ὁ πρός ὁ πατήρ καί θεός , ὁ μεσολαβώ καί διΐστημι ἐγώ ὁ τρόπος ἀκαθαρσία ἀπονίζω , ἑνόω τε ὡς αὐτός διά πνεῦμα · “ ὁ γάρ κολλάω ὁ κύριος , ” φημί , “ εἷς πνεῦμα “ εἰμί . ” εἰμί τοίνυν κατά γε ὁ Ἑλλάς φωνή μελχί μέν ὁ βασιλεύς , σεδὲκ δέ δικαιοσύνη . καί ὁράω τις ἄν ὁ Μελχισεδέκ ὡς ἐν ἴδιος κλῆσις πλουτέω , κατά γε ὁ ἐκ ὁ σημαίνω δύναμις , ὁ βασιλεύς δικαιοσύνη , ἐν δέ ὁ καί βασιλεύς εἴρω Σαλήμ βασιλεύς εἰρήνη . ἁρμόζω δή οὖν ὁ θεσπέσιος Παῦλος ὡς ἐκ ὁμοίωσις ἤδη σαφής τε καί ἐμφανής ὁ Μελχισεδέκ ὁ τοιόσδε Χριστός · δέχομαι δέ ὁ ὑπέρ νόμος ἱερωσύνη σύμβολον , ὁ εὐλογέω ὁ Ἀβραάμ , οἶνος τε καί ἄρτος αὐτός παρέχω . εὐλογέω γάρ οὐ ἑτέρως παρά Χριστός ὁ μέγας καί ἀληθινός καί ἀληθής ἱερεύς . εὐλογέω δέ κατά ὁ θεσπέσιος Ἀβραάμ εὐσθενής καταγωνίζομαι ὁ ἄρχω ὁ αἰών οὗτος , καί ὁ ὁ Πολέμων χείρ ἀγαθός ἀναδείκνυμι , καί μηδείς ὁ ἐν κόσμος δέω · πλοῦτος δέ μᾶλλον νοητός ἡγέομαι ὁ παρά Θεός , καί ὁ εὐκλεής καί ἀμάραντος ὁ ἄνωθεν χάρισμα διανομή . ἐννοέω γάρ ὅτι νικάω ὁ Ἀβραάμ καί ὑποστρέφω μέν ἐκ ὁ κοπή ὁ βασιλεύς , οὐ ἀξιόω δέ τίς παρά ὁ Σόδομα ἄρχω εἰς δῖος κτῆσις αἱρέω , εὐλογέω ὁ Μελχισεδέκ . δέκα . ὁ μέν γάρ Σοδομίτης ἡγέομαι ὡς νικάω ὁ Ἀβραάμ φάσκω , “ δίδωμι ἐγώ ὁ ἀνήρ , ὁ “ δέ ἵππος λαμβάνω σεαυτοῦ . ” ὁ δέ μηδείς ὁ ἐκεῖνος μεταποιέω διαγιγνώσκω , “ ἐκτείνω , ” φημί , “ ὁ χείρ ἐγώ πρός ὁ θεός ὁ “ ὕψιστος , ὅς κτίζω ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , εἰμί ἀπό σπαρτίον ἠώς “ σφαίρος ὑπόδημα λαμβάνω ἀπό πᾶς ὁ σός . ” ἵνα μή εἶπον ὅτι ἐγώ πλουτέω ὁ Ἀβραάμ · χαίρω γάρ ἅγιος ἔθος οὐ ἐπί πλοῦτος κοσμικός . κρατέω τοίνυν ὁρατής τε καί ἀόρατος ἐχθρός , καί οὐδείς ἀπό κόσμος δέχομαι , τιμή δέ μᾶλλον ὁ ἄνωθεν πλοῦτος , εὐλογέω διά Χριστός ὁ ὁ εἰρήνη βασιλεύς · εὐλογέω δέ ξένιος ὥσπερ οὖν οὖον καί ζωή ἐφόδιον ὁ εἰς αἰών δέχομαι ὁ μυστικός . σιγάω γάρ τέως εἰμί δοκέω , εὐλογέω δέ παρά Χριστός καί πρέσβυς ὁ ὑπέρ ἐγώ πρός ὁ πατήρ . ὁ μέν γάρ Μελχισεδέκ εὐλογέω ὁ Ἀβραάμ οὗτος λέγω , “ εὐλογητός ὁ θεός ὁ ὕψιστος ὅς δίδωμι ὁ “ ἐχθρός σύ ὑποχείριος σύ . ” ὁ δέ Κύριος ὁ πᾶς ἐγώ ἱλαστήριος , “ πατήρ ἅγιος , ” φημί , “ τηρέω αὐτός ἐν ὁ ἀλη - “ θεῖος σύ . ” οὐκοῦν καί ἐκ ὁ ὁ ὄνομα ἑρμηνεία ἁρπάζω ὁ χρήσιμος εἰς ὑποτύπωσις ὁ Χριστός ὁ ἀπόστολος , καί αὐτός δέ ὁ ἱερωσύνη ὁ τρόπος εἰς παράδειγμα ὁ πρᾶγμα ποιέω σαφής . ἄρτος γάρ καί οἶνος κομίζω ὁ Μελχισεδέκ . ὅτι δέ ἀπάτωρ ὅς ἀμήτωρ εἰμί , ἤγουν ἀγενεαλόγητος , ὅς ἀρχή ἡμέρα ἤ τέλος ζωή οὐ ἔχω ὁ Μελχισεδέκ , οὐδαμοῦ διαμηνύω ὁ γράμμα ὁ ἱερός . φενακίζω ἐν ἄρα , φημί τίς ; ἄν ἴσως , ὁ θεσπέσιος Παῦλος · οὖον οὗτος φημί , μή γίγνομαι · λαλέω γάρ ἀλήθεια , δέχομαι - ὁ δέ μᾶλλον ὁ μυσταγωγός , τεχνίτης ἐάν ἄγαν , εἰς τύπος ὁ δόξα ὁ Ἐμμανουήλ καί ὁ ἐπί οὗτος αὐτός οἰκονομικός ἀφήγησις . ὅτι γάρ μόνος εἰμί ἱερεύς ὁ Μελχισεδέκ ὁ θεόπνευστος ἐγώ ὑποφαίνω γραφή , γένος οὐ ὀνομάζω ὅς τίς ἐκφύω πατήρ ὅς μήτηρ , ἀλλά οὐδέ εἰς πόσος ἔτος καταλήγω ἀριθμός , ὅς Ποίας ἔχω εὑρίσκω ὁ ἱερωσύνη ὁ διαδοχή , προστίθημι εὑρίσκω . ὑποπλήσσω τοίνυν ὁ ὁ τοιοῦτος ἐγώ ἀφήγησις οἱονεί πως ὁ διηνεκής καί ἄναρχος ὁ Χριστός , κατά ὅς νοέω Θεός . ἄναρχος δέ φημί ὁ ὡς ἐν ποσότης δηλονότι κατά χρόνος . αὐτός γάρ εἰμί ὁ αἰών ποιητής . ὑπεμφαίνω δέ πρός οὗτος καί ὁ ἀκατάληκτος ὁ ἱερωσύνη . διά οὗτος φημί Παῦλος περί ὁ Μελχισεδέκ , ὅτι μήτε ἀρχή ἡμέρα μήτε ζωή τέλος ἔχω , αφομοιωμένος δέ ὁ υἱός ὁ Θεός , μένω εἰς ὁ διηνεκής ἱερεύς . ἔοικα δέ καί ἕτερος τίς σοφός βουλεύω πάλιν · καί τίς δή οὗτος εἰμί , ὡς ἄν οἷος τε εἰμί , διεῖπον πειράζω . ἀντιπράσσω Ἰουδαῖος ὁ περί Χριστός κήρυγμα , καί ὁ ἀποστολικός δίδαγμα μονονού καταμειδιάω ἀποτολμάω . δύο οὗτος προτείνω , εἷς μέν ὡς εἰμί ὁ ἀμήχανος ὁ ὁ πατήρ διορίζω διά μῶσις ἀπρακτέω ἐντολή , καί ἀθετέω ὁ νόμος , πολιτεία ἕτερος ὁ οὐδείς ὁ πάλαι διεγνωσμένος ἀδοκήτως εἰσκρίνω . ἕτερος δέ αὖος , μή γάρ δή χρή διισχυρίζομαι ὁ ἱερωσύνη ὁ δόξα , ἔξω ὁ ἀπολεκτέω φέρω Φυλή , τουτέστι ὁ ὁ Λευί , ἄνω τε καί κάτω ὁ ἱερός λειτουργία ἀποσοβέω Θεός ὁ οὐ εἰμί αὐτός , καί δίκη εὐθύς ὁ τοιόσδε τόλμημα καθορίζω ὁ ἔσχατος . ἀγωνίζομαι τοίνυν νομομαθής ἐάν ὁ Παῦλος , καί πειράω πληροφορέω ἀπό τε ὁ εἰκός , καί μέντοι καί ἐκ αὐτός ὁ θεόπνευστος γραφεύς , ὅτι καί νόμος καινότης καί ἱερωσύνη αὐτός προαναφωνέω μετάθεσις , καί προαναλαμβάνω ἐν τύπος ὁ ἑκάτερος δήλωσις . δέχομαι οὖν οὐ ἐκ Φυλή εἰμί ὁ Λευιτικός ὁ Μελχισεδέκ , εἶτα δείκνυμι ἱερεύς μέν εἰμί ὁ ὕψιστος Θεός , προσάγω δέ ἄρτος καί οἶνος , καί εὐλογέω ὁ Ἀβραάμ , ἀλλά οὐ ἐν ὁ φύσις ὁ ὑπερβολή ὁ Μελχισεδέκ , ἀλλά ἐν ὁ τρόπος ὁ ἱερωσύνη ἔνειμι φημί · οὐ ἀνανεύω δέ ὁ προπάτωρ Ἀβραάμ , ἀπονέμω δέ ὥσπερ ὁ προέχω αὐτός διά ὅς γιγνώσκω τιμή , καί αὐτός ὁ ὁ δέκτης προσαγωγή . ἀποδεκατόω μέν γάρ ὁ ἐκ αἷμα Λευί ὁ λαός , καί περ εἰμί ἀδελφός . ὁ δέ μή γενεαλογέω ἐκ αὐτός , τουτέστιν ὁ Μελχισεδέκ , οὖον γάρ εἰμί ἐκ Φυλή Λευί , δεκατόω ὁ Ἀβραάμ , καί εὐλογέω . καί ὁ μέν τύπος οὗτος · Χριστός δέ δή αὖος ὁ ὡς ἐν σκιά γράφω , ἀγενεαλόγητος ἐάν ὁ κατά νόμος ἱεράομαι τάσσω · ἀνατέλλω γάρ ἐκ ὁ Ἰούδας Φυλή , εἰς ὅς οὐδέ περί ἱερός Μωσῆς λαλέω , δεκατόω ὁ υἱός Λευί , τουτέστι ὁ κατά νόμος ἱερωσύνη , δεκατόω δέ , πάλαι μέν ἐν Μελχισεδέκ , ὕστερος δέ καί ἐκ Ἀαρών . ἀπεδεκάτου γάρ καί αὐτός ὁ υἱός Λευΐ , τύπος ἐπέχω ὁ ἱερωσύνη Χριστός . ἀποδείκνυμι τοίνυν ἐν μέν ὁ Μελχισεδέκ ὅτι μεθίστημι ποτός ὁ ἱερωσύνη ὁ χρῖσμα ὁ κατά νόμος ἱερατεύω Φυλή · καί μήv ὅτι καί ἕτερος ἱερουργία ἀνάλαμψις τρόπος τε καί νόμος . εἰμί γάρ πως ἀνάγκη συμμεθίστημι ὁ ἱερουργία καί αὐτός ὁ νόμος . καταψηφίζομαι γάρ ὁ Παῦλος ὁ μηδείς δύναμαι τελειόω ὁ κατά νόμος ἱερωσύνη , χρήσιμος ἀποδείκνυμι ὁ ἀγαθός ἐντολή ὁ ἐπιφορά . εἰμί γάρ εἰμί ἐν ἐκεῖνος ὁ ἀναγκαῖος , τίς μή μᾶλλον , φημί , κατά ὁ τάξις Ἀαρών ἱερεύς ἕτερος ἐνδείκνυμι , καί οὖον κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ ; ὅς εἰμί ὁμοίωσις καί τύπος Χριστός , ἥκιστος μέν σαρκικός ἱερατεύω ἔτι , κατά δύναμις δέ μᾶλλον ἀκατάλυτος ζωή . τρέφω γάρ ἐγώ εἰς ἀμήρυτος ζωή ὁ μυστικός ἱερουργία , καί ὅς σαρκικός ἱερατεύω Ἀαρών · βουθυσία τε γάρ διά αὐτός , καί πρόβατον ἀσάω σφαγή , καί ἕτερος τις πρός οὗτος οὖον τελειόω κατά συνείδησις ὁ λατρεύω . ὅτε τοίνυν ἕτερος ἐγώ εἰσκομίζω τρόπος ἱερουργία , ἀφίστημι ὁ πρῶτος καί ἀρχαῖος ἔθος , ἕτερος ποῦ πάντως καί ἱερεύς , καί εἰμί καινός ἐπαγγέλλω διαθήκη θεός , παλαιόω ὁ πρῶτος , ὁ κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ ἱερεύς , ἐπί ὅς πρέπω ἄν καί ὁ εἰς αἰών νοέω , οὐδείς ἄν ἕτερος εἰμί παρά ὁ κύριος . ( ?? ) c ὁ μέν ἐν Απόστολος ὥσπερ σῖτος ὁ λόγος ὁ κόσμος κατασπείρω . ὁ δέ ἑτερόφρων ζιζάνιον δίκη ἀνακύπτω ἐπές - ἐκεῖνος ὁ σῖτος πειράω ὑπερεκτείνω , μυστικός ὁ ἀπόστολος ὡς οἴομαι διδάσκω ἐπιχειρέω . ὁ γάρ Μελχισεδέκ φύσις θεός εἰμί οὐ κηρύσσω ἐκεῖνος , ὡς οὗτος λέγω . οὖον μήv ἀλλά καί τοιοῦτος τις συνεισφέρω νόημα , ὡς καί ὁ ὑπέρ ἐγώ γίγνομαι οἰκονομία ὁ κύριος εὐτελίζω διά αὐτός . εἰμί γάρ ὁ ἐκ παρασιώπησις γραφικός ἀπάτωρ καί ἀμήτωρ ὀνομάζω , θεοποιέω ἄνθρωπος , εὐτελίζω ἄρα ὁ πατήρ ἔχω ἐν οὐρανός , καί μήτηρ ἐπί ὁ γῆ ἔχω διά ἐγώ Χριστός ὁ Θεός · καί εἰμί διά ὁ ἀγενεαλόγητος ἐκεῖνος λέγω μέγας εἰμί ἡγέομαι , γενεαλογέω ὁ Χριστός κακός ἄν νομίζω . ὁ δέ ὁ τοιοῦτος ἔννοια προαγωγή ὁ ἄφρων αὐτός καί εἰς ἄρνησις κατασύρω ἔοικα , ὅσπερ πλείων φέρω κατάκρισις ὁ προηγέομαι ὁ τοιοῦτος ἔννοια . οὗτος δέ πάσχω ὡς οἴομαι διά ὁ παρατρέχω αὐτός ὁ συστατικός κεφάλαιος ὁ θεῖος γραφεύς , καί τις περικοπή πρός ὁ ἴδιος ἕλκω σκοπός · διό καί ὁ ἐπί Χριστός ἑρμηνεύω χρηματισμός , ὁ χρηματίζω ἄνθρωπος ὡς Θεός ἀπονέμω , καί ὁ κατά ὁ τάξις ὁ ἱερατεία ἀφομοιόω ὁ κύριος ἄνθρωπος , λέγω φύσις υἱός Θεός . φημί γάρ , εἰμί μή εἰμί οὗτος υἱός Θεός , πῶς βασιλεύς εἰρήνη καί δικαιοσύνη λέγω ; γνώω οὖν εἰμί βούλομαι , ὅτι ὁ ἀπόστολος , οὖον λέγω αὐτός φύσις βασιλεύς εἰρήνη , ἀλλά ἑρμηνεύω , ὅσπερ αὐτός παρατρέχω · καί διά οὗτος ὁ ὁ ὄνομα ἑρμηνεία , φύσις εἰναι ὁ χρηματίζω δοκέω . πάλιν φημί , εἰμί μή εἰμί θεός , πῶς ἀπάτωρ καί ἀμήτωρ ; ἐν οὗτος δέ ὡς ἔοικα , οὐκέτι υἱός λέγω ὁ Μελχισεδέκ , ἀλλά καί πατήρ · καί ὅς φημί ἐγώ οὖον λέγω αὐτός πατήρ , ἀλλά ὁ θεός Λόγος πρό ὁ σαρκόω , καί ἐκ Μάρις γεννάω . καί πῶς ἀπάτωρ ὁ θεός Λόγος , εἰμί ματαιόφρων ; μανθάνω ὅτι ὁ μακάριος Παῦλος πᾶς ἐκεῖνος ἐπί ὁ σαρκόω εἴρω λέγω · φημί γάρ , ὅτι ἐπί ὅς οὗτος λέγω Φυλή ἕτερος μετέχω . πρόδηλος γάρ ὅτι ἐκ Ἰούδας ἀνατέλλω ὁ Κύριος . ἀλλά εἶπον φημί · πῶς ἐκ Ἰούδας ἀνατέλλω ὁ Χριστός , ἀπάτωρ εἰμί καί ἀμήτωρ κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ ; οὐ οἶδα ὅς λέγω . οὖον γάρ περί ἀπάτωρ τίθημι ὁ τάξις ὁ Παῦλος , ἀλλά περί μόνος ὁ ἱερωσύνη . διά οὗτος οὐδέ λέγω , σύ ἀπάτωρ , ἀμήτωρ κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ , τουτέστι κατά ὁ ὁμοίωσις , καί οὖον κατά ὁ νόμος . ὁ μέν γάρ φυλή ὁ Λευί κατά νόμος ἱερατεύω τάσσω , ὁ δέ Μελχισεδέκ οὖον κατά νόμος , ἀλλά κατά τάξις προφητεία προδείκνυμι g περί Χριστός . διά οὗτος φημί , “ σύ ἱερεύς εἰς ὁ αἰών , ” οὖον κατά ὁ τάξις Λευί ὅς Ἀαρών , ὁ αὐτός Φυλή εἰμί , ἀλλά κατά Μελχισεδέκ , ὁ Χωρὶς νόμος ἱερατεύω . ἀλλά πάλιν ἐκεῖνος πρός ἐγώ · εἰμί ὁ Μελχισεδέκ ἄνθρωπος εἰμί , πῶς μένω εἰς ὁ διηνεκής ἱερεύς ; καί οὗτος δέ ἐκ περικοπή ἐρωτάω , ὁ πλείων ὁ κεφάλαιος παρατρέχω · λέγω γάρ , “ ἀφομοιόω τῷΥἱῷ Θοῦος , μένω ἱερεύς εἰς ὁ διηνεκής . ” ἀφομοίωσις δέ καί ὑπόστασις αὐτός οὐ εἰμί · ὁ μέν γάρ τύπος , ὁ δέ ἀλήθεια τυγχάνω . ὥσπερ οὖν ἀφομοιόω ὁ Χριστός Ἰωνᾶς , καί μένω προφήτης κατά ὁ τριήμερον ταφή , καί ὥσπερ ἀφομοιόω αὐτός Μωϋσῆς κατά ὁ ὁ λαός ἀφήγησις , καί μένω ἡγέομαι εἰς ὁ διηνεκής , οὕτως ἀφομοιόω αὐτός καίω ὁ Μελχισεδέκ κατά ὁ ὁ ἔθνος ἱερωσύνη ,, καί μένω ἱερεύς εἰς ὁ διηνεκής . διό καί λέγω · “ σύ ἱερεύς εἰς ὁ αἰών κατά ὁ “ τάξις Μελχισεδέκ . ” καί πάλιν δίδωμι φημί , ὅτι ἄνθρωπος εἰμί ὁ Μελχισεδέκ ἀφομοιόω ὁ Χριστός · δείκνυμι πῶς ἀπάτωρ , καί ἀμήτωρ εἰμί , μήτε ἀρχή ἡμέρα μήτε ζωή τέλος ἔχω . ἐν οὗτος οὖν δείκνυμι ὁ ἀφομοίωσις , ἵνα γιγνώσκω ὅτι ἄνθρωπος ὁ Μελχισεδέκ καί οὐ αὐτός ὁ Χριστός . οὕτως ἐρωτάω , οὐ ἐγώ ἀλλά ὁ θεῖον γράφω παρατάσσω · ἀρκέω γάρ αὐτός πιστεύω ὁ ἀπόστολος ἀφομοιόω αὐτός λέγω ὁ υἱός ὁ Θεός , καί οὐ υἱός ὁ Θεός . νῦν δέ λέγω , δείκνυμι ὁ ἐπί ὁ ὄνομα ἀφομοίωσις ἵνα πιστεύω , ἔοικα ἀπιστέω ὁ ὑπό ὁ Παῦλος λέγω , ὡς εἰ καί ἐγώ ἀπορέω ὁ τοιοῦτος ἀπόδειξις , ἐκεῖνος ὁ πίστις ἀφίστημι , ὡς καί ἀφίστημι . ἐπεί οὖν πολύς εἰμί εὑρίσκω ἐν ὁ γράφω ὄνομα ὅς ὁ ἀπόδειξις παρά ὁ πλῆθος δυσεύρετος , παρά οὗτος ἄρα ὁ ἐκκλησία ὁ παραδίδωμι αὐτός πίστις ἀφίστημι , καί ἴδιος ἀπόνοια πιστεύω ; μή γίγνομαι . πλήν οὖον διά οὗτος σιωπάω ἄκριτος , ἀλλά κατά δύναμις ἀποδείκνυμι ὁ ἐν ὁ προερέω ἀφομοίωσις . ἀπάτωρ καί ἀμήτωρ ὁ Μελχισεδέκ λέγω ὁ ἀπόστολος , κατά ὁ ἕπω ῥητός , ὅτι ἀγενεαλόγητος φημί . ἐπεί γάρ ἐν ὁ γενεαλογία οὐ ἐμφέρω τίς πατήρ ὅς Ποίας μήτηρ , ὅς πότε γεννάω , ὅς πότε ἀποθνῄσκω , διά οὗτος μήτε ἀρχή ἡμέρα ἔχω μήτε ζωή τέλος λέγω . οὖον γάρ δύναμαι γενεαλογέω ἐκ ὁ παραλαμβάνω κατάγω ἔθνος , καθώς ὁ γραφή ἐκ ὁ κατοικεσία αὐτός φανεροποιέω · ἐν οὗτος δέ ἀφομοιόω ὁ υἱός ὁ Θεός , ἐπεί ὁ Κύριος ἐπί γῆ οὐ ἔχω πατήρ , οὐδέ ἐν οὐρανός μήτηρ . ἐπεί δέ εἴρω ὅτι κατά οἰκονομία οὐ ἐμφέρω ἐν ὁ θεῖος γράφω πότε γεννάω ὁ Μελχισεδέκ , ὅς πότε ἀποθνῄσκω , καί διά οὗτος λέγω μήτε ἀρχή ἡμέρα , μήτε ζωή τέλος ἔχω , ζητέω καί ἐν οὗτος ὁ λόγος ὁ ἀφομοίωσις · λέγω , φημί περί ὁ Μελχισεδέκ , εἶπον καί περί ὁ Χριστός , πῶς οὔτε ἀρχή ἡμέρα οὔτε ζωή τέλος ἔχω , ἵνα γιγνώσκω καί ἐν οὗτος ὁ ἀφομοίωσις . οἶδα γάρ ὅτι γεννάω ἐκ Μάρις , καί ἀρχή ἔχω αὐτός οὗτος γεννάω , ἀλλά καί ἀποθνῄσκω , καί ἀνίστημι κατά ὁ γραφεύς . ἐγώ δέ πρός οὗτος · πιστεύω ὁ εὐαγγέλιον , ὅτι “ ὁ Λόγος “ σάρξ γίγνομαι , ” οὖον τρέπω εἰς ἄνθρωπος , ἀλλά ἄνθρωπος εἰς ἑαυτοῦ προσλαμβάνω . εἰμί οὖν πιστεύω , γιγνώσκω ὅτι ἄνθρωπος ψιλός οὐ εἰμί , ἢ νοέω ὁ Χριστός , καθότι μονομερῶς οὐ ὑφίστημι , ἀλλά εὐθύς ἡνωμένως γεννάω , δηλονότι ὁ Θεός Λόγος πρότερος θεοπρεπῶς ἐνεργέω κατά ὁ γράφω , “ πνεῦμα “ Ἅγιον ἐπέρχομαι ἐπί σύ , καί δύναμις ὕψιστος ἐπισκιάζω σύ , “ διό καί ὁ γεννάω ἅγιος καλέω υἱός Θεός , ” ὅθεν νοέω ὅτι ὁ Χριστός οὔτε ἀρχή ἡμέρα , οὔτε ζωή τέλος ἔχω . εἰμί γάρ ὁ ἄναρχος Λόγος ὁ ἐνανθρώπησις γίγνομαι ἀρχή , σαφής ὅτι ὁ Χριστός ἄναρχος διά ὁ ἐκ μήτρα ἕνωσις . οὕτως οὖν ὁ Μελχισεδέκ καί ἐν οὗτος ἀφομοιόω αὐτός . οἰκονομικός παρασιωπάω ὁ γέννησις αὐτός καί ὁ τελευτή , ἵνα προδηλόω ὁ Χριστός μυστήριον . πάλιν φημί · ὁ Κύριος ὁ ἡμέτερος ἀναλαμβάνω σῶμα , ἢ οὖον ; ναί ὁ ἡμέτερος , ἀλλά οὖον διῃρημένως αὐτός ἀναλαμβάνω . οὖον γάρ προπίπτω αὐτός καί τότε ἑνόω , ἀλλά ἀδιαίρετος ἐκ μήτρα ποιέω ὁ ἕνωσις . εὐθύς δέ ἐπάγω , διά οὗτος οὖν ψηφίζω αὐτός ὁ ἔτος . ἔτος φημί ψηφίζω οὖον φύσις θεῖος μονομερῶς , ἀλλά γέννησις ὁ κατά σάρξ οἰκονομικός . οὐ εἶπον γάρ ὁ γραφή ὅτι γεννάω ψιλός ἄνθρωπος ὁ θεός Λόγος ὡς σύ λέγω , ἀλλά Χριστός , ὅς εἰμί ἅμα θεός καί ἄνθρωπος , ἀμέριστος καί ἀδιαιρέτως υἱός Θεός . γέννησις οὖν ὁ οἰκονομικός ἔχω ἀρχή , φύσις δέ θεῖος ἀρχή οὐ ἔχω διά ὁ ἐκ μήτρα ἕνωσις . τίς γάρ εἶπον ἐγώ ἐπιτίθημι ἀρχή , σῶμα ψιλός ; ἀλλά ψιλός οὐδέποτε ὑπάρχω ὁ κυριακός σῶμα , ἀλλά ὁ γεννάω Χριστός διά ὁ σάρξ ἀρχή ἐπιτίθημι . ἰδέ αὐτός ὁ Λόγος σαρκόω . οὔτε οὖν μερισμός οὔτε ἀρχή ἐπιτίθημι δύναμαι ὁ Χριστός . δίδωμι φημί ὅτι ὁ Χριστός οὐ ἔχω ἀρχή , διά ὁ ἕνωσις · μή καί ἕνωσις ἀρχή οὐ ἔχω ; καί ἔχω καί οὐ ἔχω . διότι αὐτός ὁ ἄναρχος ὁ ἕνωσις γίγνομαι ἀρχή , καί διά οὗτος εἶπον , ἔχω καί οὐ ἔχω . εὐσεβής δέ εἰμί εἶπον ὅτι οὐ ἔχω . ὅσος γάρ ὑποστατικός ἑνόω , κἀν ἐκ δύο νοέω , ὅμως ὁ ὁ δυνατός φύσις συνενόω , ἐκεῖνος καί νοέω καί ὀνομά - ζω , καθάπερ ποταμός ἀπό βροχή συνίστημι , καί ὁ θάλασσα συμμίγνυμι , οὐκέτι λέγω ποταμός , ἀλλά θάλασσα , ἐκεῖθεν ἀρχή λαμβάνω , καί ἐκεῖ καταλήγω . εἰμί μέν γάρ ὁ σωματικός δύναμις ὡς ὑπερέχω ἐνεργέω ὁ Λόγος , καί οὕτως γίγνομαι ἕνωσις , νοέω καί ἀρχή ἔχω , κατά ὁ ὁ σῶμα φύσις . εἰμί δέ ὁ θεός Λόγος θεοπρεπῶς ἐνεργέω κατά ὁ εὐαγγέλιον , φανερός ὅτι πρός ἐκεῖνος ὁ φύσις ὁ ἅγιος σῶμα εὐγενίζω , ὅτι “ ἐν αὐτός εὐδό - “ κῆσος κατοικέω πᾶς ὁ πλήρωμα ὁ θεότης σωματικός . ” εἰμί οὖν πᾶς ὁ πλήρωμα δηλονότι οὐδείς ὑπολείπω ὁ θεότης , ὅς οὐ ἔχω ὁ ἅγιος σῶμα ὁ Χριστός , εἴτε αναρχοτηταω εἶπον , εἴτε θεότης , εἴτε ἀθανασία , εἴτε παντοκρατορικός δύναμις , εἴτε κράτος , εἴτε σοφία , πᾶς ἔχω . διά οὗτος φημί ὁ Παῦλος , “ ὅτι “ εἰμί ἐν αὐτός πληρόω . αὐτός γάρ εἰμί ὁ πλήρωμα ὁ ὁ “ πᾶς ἐν πᾶς πληρόω . ” οὗτος δή νοέω Χριστός , μήτε ἀρχή ἡμέρα μήτε ζωή τέλος ἔχω . πάλιν λέγω , εἰμί ἄνθρωπος εἰμί ὁ Μελχισεδέκ , πῶς μένω ἱερεύς εἰς ὁ διηνεκής ; οὗτος δέ ἐγώ κατά δύο τρόπος φημί νοέω , οὖον μόνος περί ἐκεῖνος , ἀλλά καί περί πᾶς ὁ Ἀγίων . πρῶτος μέν ὅτι ἐμφέρω ἐν ὁ γράφω εἰς ὁ διηνεκής , καί ὅτι μένω παρά ὁ Θεός διηνεκής . Ἠσαΐας ὁ προφήτης μένω προφήτης Φήτης εἰς ὁ διηνεκής , καί πᾶς μένω , παρά τε ὁ θεῖος γράφω καί παρά ὁ Θεός . ὁμοίως καί ὁ ἀπόστολος μένω εἰς ὁ διηνεκής εἰμί δέ μή , ποῖος ἐλπίς ὑπέρ Χριστός καθήμερος ἀποθνῄσκω ; καί πᾶς δέ ὁ ἱερατεύω ὁ Χριστός μένω εἰς ὁ διηνεκής , οὕτως καί ὁ ἅγιος Μελχισεδέκ , ἱερατεύω ὁ Θεός , μένω ἱερεύς εἰς ὁ διηνεκής κατά ὁ λόγος ὁ κύριος , λέγω “ ὅτι ὅτι πᾶς αὐτός ζῶ . ” εἰς θεολογία δέ λαμβάνω κατά ὁ λόγος οὗτος , ὁ Μελχισεδέκ , ὡς Θεός πρέπω ἡγέομαι αὐτός ὁ “ θεωρέω δέ πηλίκος οὗτος , ὅς καί δέκατος δίδωμι “ Ἀβραάμ ” , καί τίς οὗτος πρός θεότης ἄξιος ; ἐθέλω ὁράω μείζων ταπεινότητα ὁ Ἀβραάμ , ὁπηνίκα ὁ σπήλαιον λαμβάνω πρός ταφή Σάρα , ὁ ἀποδίδωμι προσκυνέω ; παρά οὗτος οὖν ἐκεῖνος θεοποιέω ; μή γίγνομαι . ὁράω πόσος ἔχω ἀφροσύνη , ὅτι ἐν πηλικότης ὁ θεός Λόγος ὁρίζω , καί οἷος βραχύς . ἀλλότης . οὖον γάρ εἶπον θεωρέω πηλίκος οὗτος ὁ ποιέω ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ καί ὁ θάλασσα , ὁ ἐπίσταμαι ὁ νόος ὁ ἄνθρωπος , καί πρός ὁ ἑκούσιος αὐτός κινέω . ὁ δέ ἀπαντάω ἀπονέμω , νέμω , οὖον πρόσφατος ἀλλά ἴδιος καιρός πρός φάος ἀνακύπτω ὁρίζω . οὐδέ εἶπον ὁ σταθμίζω ὑετός καί χιών ἐπιφορά , κρυμός τε χειμερινός , καί θερινός καύσων βολή , ἵνα μή ὁ κόσμος ἀπόλλυμι , οὐδέ εἶπον ὁ ἐν οἰκτιρμός δικαιοσύνη ἀποσῴζω , καί ἁμαρτωλός ἀνυπόκριτος ἐλεέω δύναμαι , ὁ πανταχοῦ ἐάν ἀδιαιρέτως , καί ἐν πατήρ Μένων ἀσύγχυτος , ὁ ἐν ἀσθένεια δήω ὁ ἰσχυρός , καί ἐν μωρία ὁ φρόνιμος ὄφις ὁ σκεῦος ἁρπάζω , ὁ ἐξάγω ἐκ θάνατος ζωή , καί ὁ ἄδηλος φανεροποιέω · οὐδείς τοιοῦτος εἶπον ὁ ἀπόστολος ἐπί ὁ Μελχισεδέκ , ἀλλά “ θεωρέω φημί , “ πηλίκος οὗτος , ὅς καί δέκατος μερίζω Ἀβραάμ . ” ἆρα εἰμί εἄν θεός , ὁ Παῦλος ἐν πηλικότης ὁ ἀκατάληπτος δύναμις περιορίζω , καί οὗτος ἐν οὐδείς θαυμαστός , ἀλλά ἐν ὁ δέκατος ὁ Ἀβραάμ , ὅς καί ὁ κατά νόμος ἱερεύς ὅταν οὖν ἀναγιγνώσκω εὑρίσκω τίς περί ὁ Μελχισεδέκ γράφω , μιμνήσκω ὁ εἴρω ὑπό ὁ ἀπόστολος , ὅτι ἐπί ὅς λέγω οὗτος , Φυλή ἕτερος μετέχω , καί οὐδέποτε πλανάω . πρόδηλος γάρ ὅτι ἐκ Ἰούδας ἀνατέλλω ὁ Κύρος . ἀκολουθέω ὁ πίστις Παῦλος , καί μή ὁ προφητικός χρηματίζω προσνέμω ὁ χρηματίζω . μηδέ αὖος πάλιν ὁ τυπικός γίγνομαι αὐτός απονέμω ὁ τύπος . Ποίας Φυλή μετέχω ὁ Μελχισεδέκ ὅτι αὐτός ἁρμόζω ληΐζομαι ὁ εἴρω ὅς γίγνομαι ; οὗτος δέ πλανάω , πάντως ἄν καί ὁ ἀμνός ὁ σφαγιάζομαι τυπικός , θεός ἡγέομαι , λέγω , εἰμί μή εἰμί θεός , πῶς ὁ ὀλοθρευτής Ἄγγελος ἀπελαύνω ὁ αἷμα αὐτός ; τάχα δέ καί ὁ χάλκεος ὄφις θεοποίηση , ὅτι ὁ δάκνω ὑπό ὁ ὄφις θεραπεύω . ἐγώ ὁ ὁ αποσολος εἴρω , ἐπί ὅς οὗτος λέγω Φυλή ἕτερος μετέχω . ἕκαστος γάρ αὐτός οὖον διά ἑαυτοῦ ποιέω ὁ δύναμις , ἀλλά ὁ διά αὐτός ἑρμηνεύω Ἰησοῦς Χριστός . οὗτος καί ὁ Μελχισεδέκ κἀν χρηματίζω βασιλεύς δικαιοσύνη , κἀν βασιλεύς εἰρήνη , οὖον φύσις εἄν , ἀλλά ἑρμηνεύω κατά ὁ γραφεύς . ἤθελον ἐγώ πυνθάνομαι ὁ φρεναπάτης , τίς ἕνεκα ὁ προφήτης ὅς ὁ ἀπόστολος θεός αὐτός εἰμί οὐ κηρύσσω . εἰμί μέν γάρ φόνος ὅς φόβος φέρω , οὐ ἄν ὁ ἐκ Μάρις ἄφθονος καί ἄφος - βοῦς φανερόω . εἰμί δέ ἀγνοέω , ἐκεῖνος μέν πῇ σύ νήπιος , σύ δέ παρά ἐκεῖνος τέλειος , καθότι ὁ ἐκεῖνος λανθάνω σύ ἀποκαλύπτω . ἀλλά τίς φημί ὁ λοιμός ; μή θαυμάζω εἰμί ἀγνοέω ὁ ἀπόστολος ὁ μυστήριον οὗτος , ὅπου γε καί ὁ Παῦλος δυσεύρετος καταφαίνω , λέγω , “ περί ὅς πολύς ἐγώ ὁ “ λόγος , καί δυσερμήνευτος λέγω . ” ὅς ὁ ἀλαζονεία , δοκέω εἰναι ὁ ἀπόστολος σοφός , οὔτε νοέω ὁ λέγω , οὔτε περί τίνω διαβεβαιόω . εἰμί γάρ ὅλως πιστεύω , ὅτι πολύς ὁ περί ὁ Μελχισεδέκ λόγος καί δυσερμήνευτος , λέγω ἐν ποῖος μέρος εἰμί δυσερμήνευτος . πότερος , ὁ ἡμέτερος ὅς ὁ ἐκεῖνος . ἐγώ γάρ λέγω ὅτι ἑρμηνεύω ὁ Μελχισεδέκ εἰς ὁ κύριος , καί πολύς ἐγώ εἰμί ὁ λόγος καί δυσερμήνευτος . ἐκεῖνος δέ φημί , ὅτι θεός φύσις εἰμί . εἰμί δέ φύσις Θεός εἰμί , πῶς δυσερ - μῆνος ; ὁ γάρ θεά φύσις καθολικός πιστεύω ἀνερμήνευτος , ὁ δέ τύπος ἑρμηνεύω . διά οὗτος ὁράω τίς μαρτυρέω ὁ ἅγιος Παῦλος εἶπον , “ περί ὅς πολύς ἐγώ ὁ λίγος καί δύσερμος - “ κύτος , ἐγώ ὅς ἐκεῖνος ; εἰμί ἐκεῖνος ὡς περί Θεός ὁ Μελχισεδέκ ἐρῶ , ἑρμηνεύω ὁ θεός αὐτός , ὡς νοέω αὐτός φύσις Θεός . εἰμί δέ μή , ἐγώ ἐν κύριος κατά δύναμις ὁ ὁ Μελχισεδέκ ὡς τυπικός ἑρμηνεύω , κατά ὁ ὑπόθεσις ὁ ἅγιος Παῦλος , καί παύω βλασφημέω . Πρῶτος μέν γάρ ὁ νῦν Ἱεροσόλυμα Ἰεβουσῦ καλέω . ὅθεν γιγνώσκω ὅτι ἐκ ὁ καθαιρέω ἑπτά ἔθνος εἰμί ὁ Μελχισεδέκ , ιεβουω γάρ τυγχάνω . ὕστερος δέ μετά ὁ ἐκβάλλω ὁ ἔθνος , καί κατοικέω ὁ λαός , ἀποκληρόω αὐτός ὁ θεός ὁ ἱερεύς ὁ ἐκεῖ ἀναφέρω ὁ θυσία ἐκ πᾶς τόπος ὁ Ἰουδαῖος , ὅθεν καί μετά ὁ καταπαύω ἀπό ὁ Πολέμων , μετονομάζω ὁ πόλις Σαλήμ , ὁ εἰμί εἰρήνη · Ἱεροσόλυμα δέ εἰρήνη . οὗτος χάρις ὁ Μελχισεδέκ παρά ὁ Παῦλος καί ὁ γράφω , βασιλεύς εἰρήνη ἑρμηνεύω . ἐν αὐτός γάρ βασιλεύω ὁ πρότερος . ὡς ἔστις εἶπον βασιλεύς Σέλγη · Σέλγη δέ , ἁγνεία ἑρμηνεύω . οὐκοῦν εἰκότως ὁ μέν ἡγέομαι Σέλγη κατά ὁ ὁ πόλις ὄνομα , ἡγέομαι . ἁγνεία ἑρμηνεύω . οὖον φύσις μέν ἁγνεία εἰμί ἡγέομαι , ἀλλά ὁ καθιεράομαι ὀνομασία . Χριστός δέ εἰμί φύσις ἁγνεία ἡγέομαι · ἆρα οὖον νοέω ὅτι ὁ Μελχισεδέκ κατά ἑρμηνεία ὀνομαστικός βασιλεύς εἰρήνη λέγω . εἰμί μέν γάρ Ἱεροσόλυμα οὗτος εἰμί ὁ ἐπουράνιος ἔνθα βασιλεύω , εἰμί καί ὁ ἡγέομαι αὐτός φύσις βασιλεύς εἰρήνη . εἰμί δέ οὗτος τύπος εἰμί ὁ ἄνω Ἱεροσόλυμα , φανερός ὅτι καί οὗτος τυπικός ὀνομάζω βασιλεύς εἰρήνη , διά ὁ ὁμωνυμία ὁ πόλις . ὁ δέ βασιλεύς δικαιοσύνη , ὁ οἰκεῖος ὄνομα εἰμί ἑρμηνεία , τουτέστι Μελχισεδέκ , γλῶσσα ὁ Χανανίτης , καθώς παρά ὁ ἐφίστημι μανθάνω , ὡς ἄν τις εἶπον , Ἀμβρόσιος ὅς ἑρμηνεύω ἀθάνατος . τίς οὖν ; ἐπεί πολύς ὁ ἄνθρωπος Ἀμβρόσιος ὀνομάζω , παρά οὗτος καί φύσις ἀθάνατος εἰμί κατά ὁ ἐπωνυμία ; οὖον πάντως . πόσος γάρ Εὐγένιος λέγω , δοῦλος εἰμί ; πόσος Πολυχρόνιος ; καί γίγνομαι ὀλιγοχρόνιος , καί Αθανάσιος θνητός εἰμί ; καί Δημοκράτης καί οὐδείς κρατέω ; καί εὑρίσκω ὁ χρηματισμός ἀκατάλληλος ὁ πρᾶγμα ; ἐπεί δέ ὁ ὀνομασία ἑρμηνεύω , κατά δύναμις , φέρω ὡς οἷος τε καί ὁ πρᾶγμα πάλιν . ὥσπερ γάρ ὁ Ἀβραάμ μετά ὁ ἴδιος οἰκογενής τριακόσιοι δεκαοκτώ ὁπλίζω ἐπί ὁ Μελχισεδέκ , καί ὁ ἀλλόφυλος τροπόω , οὕτως ἐπί ὁ εἰμί οἰκογενής αὐτός τριακόσιοι δέκα καί ὀκτώ πατριάρχης , ἐν ὁ Νικαεύς πόλις ἀποστολικός ὁπλίζω , ὁ αἵρεσις τροπόω . ὁράω ἑρμηνεία προσφυής ; τότε ὁ Μελχισεδέκ ἐκφέρω ἄρτος , καί οἶνος εἰς ἀνάπαυσις ὁ ἐπαναστρέφω ἀπό ὁ πόλεμος , ὅμοιος καί ὁ Χριστός ὁ μέγας ἀρχιερεύς ὁ ἐκ ὁ νοερός πόλεμος πρός αὐτός ἀναστρέφω , δίδωμι ἄρτος καί οἶνος ἁγίζω , λέγω , “ λαμβάνω ἐκ αὐτός πᾶς . ” πάλιν Ἀβραάμ δέκατος ἀπό ὁ ἀκροθίνιον ὁ ἱερεύς ὁ καί ὁ ἐφάμιλλος ὁ ἐκεῖνος πίστις προσφέρω ὁ Χριστός ὁ ἀκροθίνιον . ὁ γάρ πέντε αἴσθησις δισσός ἀνατίθημι αὐτός , νοερός λέγω καί ἰδικός δεκάτη τις εἰμί ὁ μόριον ὁ φύσις ἐγώ , ὁ ποτός αιχιιαλωτισθεισος ὑπό ὁ νοητός ἀλλόφυλος , καὶ τῆ ὁ προερέω ἱστορία · ἄρα διά ὁ εἴρω νοέω , πῶς πολύς ἐγώ ὁ λόγος καί δυσερμήνευτος · μή οὖν ὁ τύπος λέγω ἀληθής , μηδέ ἀκούω ἀπάτωρ καί ἀμήτωρ διά ὁ ἀγενεαλόγητος , λογίζομαι διά οὗτος υἱός Θεός φύσις . καί οὗτος δέ ἀναγκαῖος πυνθάνομαι πῇ αὐτός . πῶς ὁ θεός Λόγος , μή ἔχω σάρξ τότε ἱερατεύω , καί ὑπέρ τίς . εἰμί ὑπέρ ὁ κόσμος λέγω , καί ποῦ εἰμί ὁ Θεός , Χωρὶς γάρ αἱματεκχυσία ἀκούω ὅτι οὖον γίγνομαι ἄφεσις · τίς δέ εἰμί ὁ ὁ ἱερωσύνη κῆρυξ τε καί μάρτυς ; εἰμί δέ λέγω ὅτι αὐτός μέν εἰμί τύπος , τύπος δέ γίγνομαι ὁ μέλλω , οὐκοῦν ὁ ἄσαρκος ὁ σαρκοθησομενω τύπος εὑρίσκω . μᾶλλον δέ αὐτός ἑαυτοῦ τύπος γίγνομαι . ὅπου δέ αὐτός πάρειμι , οὖον λέγω τύπος , ἀλλά ἀλήθεια . εἰμί δέ τότε ἀλήθεια , ἐπί ὁ σάρκωσις τίς εἴρω ; πῶς δέ ὁ γραφή λέγω , ὅτι ἕτερος γενεά ὁ μυστήριον οὗτος οὐ ῥώννυμι , ὡς νῦν ἀποκαλύπτω ὁ ἅγιος ἀπόστολος αὐτός καί προφήτης ; τότε δέ οὖον προφήτης βοάω περί οὗτος , οὐδέ ἀπόστολος , ἀλλά τίς λέγω ; εἰμί μή εἄν θεός , πῶς εἰμί ἱερεύς πρό νόμος ; ἐγώ δέ πρός αὐτός . ἱερωσύνη λέγω , διά ὁ θύω ὁ Θεός θυσία , ἄνθρωπος ἔνσαρκος , Χωρὶς δέ σάρξ ἱερεύς οὐ ὀνομάζω · ὥσπερ οὖν θύω ὁ Θεός Ἄβελ πρό νόμος , καί διά οὗτος ἀποδείκνυμι ἱερεύς , καί Νῶε καί Ἰακώβ , οὗτος καί ὁ Μελχισεδέκ πρό νόμος εἰμί ἱερεύς . ἀλλά φημί , οὗτος οὐ εἶπον ὁ γραφή ἱερεύς . ὁ μέν θεῖος γραφή οὖον περισσολογέω . εἰμί δέ ὅλως ζητέω ὁ διαφορά ὁ πρᾶγμα , ὁ Μελχισεδέκ οὐ θύω , ἀλλά μόνος ὀνομάζω . βέβαιος οὖν εἰμί οὗτος θύω1 , ἢ ἐκεῖνος ὁ μόνος ὀνομάζω · ἐπεί ὁ θύω , ἱερωσύνη μᾶλλον εἰμί , ὅς ὁ χρηματίζω . ὁ δέ τοιοῦτος διαφορά ὁ ἐκεῖνος ἀκαιρολογία παρατίθημι · ἐγώ δέ ἐν κύριος ἐκεῖνος ἐκεῖνος ὁμοίως ἱερεύς ἔχω ὁ Θεός . θαυμάζω δέ πῶς οὐ ἀκούω ὁ μακάριος Πέτρος σαφῶς περί αὐτός λέγω , ὅτι “ εἰμί ψευδοδιδάσκαλος , ὅστις πείρω - “ ἄγω αἵρεσις ἀπώλεια . ” προσφυῶς δέ εἴρω ὁ “ πείρω - “ ἄγω . ” καιροσκοπέω γάρ εἰμί , καί καθώς ἄν εὑρίσκω ὁ παρατυγχάνω , καὶ ὁ αὐτός καί ὁ ἀπόκρισις ποιέω . ποτέ μέν γάρ αὐτός λέγω φανερῶς θεός , πότε δέ πανοῦργος ὁμολογέω ὅτι ἐγώ αὐτός ἱερεύς ὁ Θεός ὀνομάζω , καθώς καί ὁ θεῖος γραφεύς . εἰμί δέ ὅλως ὁ θεῖος γράφω πιστεύω , λέγω πᾶς ὁ κατά ὁ γραφεύς . πρῶτος ὁ γραφή θεός αὐτός οὖον λέγω , μηδέ ἐκεῖνος λέγω , ὁμολογέω δέ κατά αὐτός ὅτι ἀφομοιόω εἰμί ὁ υἱός ὁ Θεός , καί οὖον φύσις υἱός , καί ὅτι ἑρμηνεύω εἰμί βασιλεύς δικαιοσύνη , καί οὖον φύσις , καί ὅτι ἐπί ὅς λέγω οὗτος , Φυλή ἕτερος μετέχω , καί μή περικοπή αμφιρεπω ἐκλέγω , ὡς καί πείθω ἀναγκάζω . ἐκεῖνος δέ ὅταν ὁράω ὁ ὑπό αὐτός πλανάω , μετανοέω ἐθέλω , οἷος σπείρω ὁ πιθανολογία δίκη ὄφις περιελίσσω , σφίγγω ὁ ἀποδιδράσκω βούλομαι , λέγω , εἰμί καί μή εἰμί φύσις θεός ὁ Μελχισεδέκ , οὐδείς ἁμαρτάνω ἄνθρωπος θεοποιέω . γράφω γάρ , “ ἐγώ εἶπον θέω εἰμί , ” καί οὐ οἶδα ὅτι ὁ τοιοῦτος διχόνοια ἀβέβαιον ὁ εἰς Χριστός πίστις αὐτός ἀποδείκνυμι . οὗτος γάρ ὁ κύριος πᾶς ἄνθρωπος ἡγέομαι , καί οὐκέτι ὡς εἰμί Σωτήρ καί θεός καί δεσπότης , λατρεύω ὁ κτίζω παρά ὁ κτίζω παρασκευάζω . ἀνάγκη ἐν καί ἐγώ ἐντολή ἔχω ὁ “ γίγνομαι φρόνιμος ὡς ὁ ὄφις , μιμέομαι ὁ ἐκεῖνος πανουργία , καί ὁ ἀγχίστροφος νόημα ἐκλύω αὐτός ὁ τοιοῦτος περιέλιξη , ὅμοιος λέγω · ὅτι κἀν εἰμί θεός ὁ Μελχισεδέκ , οὐδείς ἁμαρτάνω ἐν οὗτος , ἄνθρωπος αὐτός ἔχω καί ὀνομάζω . γίγνομαι ῥάπτης γάρ , “ ὅτι οὐ “ εἰμί ἕτερος ὄνομα ὑπό ὁ οὐρανός ἐν ὅς δεῖ σῴζω ἐγώ , ἀλλά ὅς “ Κύριος Ἰησοῦς , ὁ πλήρωμα ὁ ὁ πᾶς ἐν πᾶς πληρόω . ἀκούω ὁ ἀπόστολος παραγγέλλω , μή δήω ὁ εὐαγγέλιον δευτεροκηρυξ παραδέχομαι , ἐν ὅς γράφω , “ εἰμί εἰμί “ εὐαγγέλιον ἕτερος ὅς οὐ δέχομαι , καλῶς ἀνέχω . ” εἰμί οὖν οὗτος ὁ ὁ εὐαγγέλιον σφραγίζω , τίς πείθω λοιπός ὁ ὁ αἵρεσις παρεισάγω ; ὁ αἱρετίζω ὅσος μηδείς ὁ ἅγιος ὁμολογέω ; εἰμί δέ ἐκτός ὁ τοιοῦτος ὁμολογία , ὁ νομίζω φημί θεός ὁ Μελχισεδέκ , ἑαυτοῦ λογίζομαι , μή δύναμαι σῴζω , δηλονότι πᾶς ὁ ἅγιος ὡς μή σώζω ἔχω πῇ ἑαυτοῦ βλέπω , πόσος βλασφημία περιπίπτω διά ὁ τοιοῦτος σύ κακοπιστία , μᾶλλον δέ παντελής ἀπιστία ; ὁ δέ πῶς , μανθάνω . σημεῖον Μελχισεδέκ οὐ ποιέω , ἐντολή οὐ τίθημι , ἀπειλή οὐ ὁρίζω , ὑπέρ ἐγώ οὐ ἀποθνῄσκω , πνεῦμα ἅγιος μετοχή οὐ δωρέω . ἀγνοέω λοιπός τίς ὁ πρός ἐκεῖνος πίστις ἐχέγγυος ἔχω πληροφορία . εἰμί δέ λέγω ὅτι οὗτος πᾶς σαρκόω παρέχω ἐγώ , πλέω ἑαυτοῦ ὑπόδικος ὁ κακοπιστία ἐλέγχω . ἐν ὅς γάρ ἐγώ ἑαυτοῦ διά ὁ ῥῆμα καί πρᾶγμα φανερόω ὁ Κύριος , ἐν οὗτος καί πιστεύω ἐντέλλω . οὐκοῦν ὅσος θεός ὁ Μελχισεδέκ , ὅς φύσις υἱός Θεός , φανερῶς ᾿ιουδαιζω . διότι Ἰησοῦς Χριστός ὁ ἐκ Μάρις γεννάω , αὐτός εἰμί ὁ υἱός ὁ Θεός ὁ ζῶ , καί οὐδείς αὐτός λείπω ἵνα πάλιν ἀλλαχοῦ ζητέω ὁ πλήρωμα . ἐπεί τοίνυν ἀνακαθαίρω ὁ ἀποστολικός οὗτος χωρίον , ὁ ὁ αἵρεσις ἐκτέμνω ζιζάνιον , φέρω πάλιν αὐτός ὁ ῥητός , εἰς μέσος θέω θεωρέω . οὗτος γάρ ὁ Μελχισεδέκ , βασιλεύς Σαλήμ ἱερεύς ὁ Θεός ὁ ὕψιστος , ὁ συναντάω Ἀβραάμ ὑποστρέφω ἀπό ὁ κοπή ὁ βασίλειος , καί εὐλογέω αὐτός , ὅς καί δέκατος ἀπό πᾶς μερίζω Ἀβραάμ . Χρυσόστομος κατά ϊ * * * h ἐνταῦθα βούλομαι δείκνυμι ὅτι ὁ κατά ὁ Ἀαρών ἱερωσύνη ὁ τρόπος οὐκέτι φαίνω , οὐδέ ἐπανήκω λοιπός . καί ῥητός οὗτος ἀπό ὁ γραφεύς ποιέω φανερός · καί ὁ δή θαυμαστός ὅτι ἐν ὁ τύπος δείκνυμι πολύς εἰμί ὁ διαφορά . ἀπό γάρ ὁ τύπος ἀεί πιστόω ὁ ἀλήθεια , ἀπό ὁ παρέρχομαι , διά ὁ ἀσθένεια ὁ ἀκροατής . Θεοδώρητος . ἀφηγηματικός μέν οὖν δοκέω ποιέω ὁ λόγος ἐνταῦθα , προκατασκευάζω δέ ὁ πρόκειμαι , τουτέστιν ὁ κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ ἀρχιερωσύνη ὁ βέβαιος . οὗτος γάρ δή χάρις καί ὁ Ἀβραάμ δείκνυμι εὐλογέω , καί ὁ λάφυρα ὁ δέκατος προσφέρω , ἵνα δείκνυμι καί ὁ τύπος ὁ πατριάρχης παραχωρέω . Χρυσόστομος . πλήν ἀναγκαῖος ὀλίγος πρότερος προεῖπον , ὥστε σαφής γίγνομαι ὁ λέγω ὁ ἑρμηνεία . Ἀβραάμ ἐπανέρχομαι ἀπό ὁ Πέρσις γεννάω ὁ ᾿Ισαὰκ , εἶτα ἐκεῖνος ὁ Ἰακώβ , ὁ Ἰακώβ δώδεκα παῖς , ἐκ ὅς γίγνομαι δώδεκα φυλή , μᾶλλον δέ δέκα καί τρεῖς . ἀντί γάρ ὁ Ἰωσήφ ὁ παῖς αὐτός Ἐφραίμ καί Μανασσῆς γίγνομαι φύλαρχος . καί καθάπερ ἕκαστος ὁ υἱός Ἰακώβ ἐπώνυμος εἰμί ὁ φυλή , ὁ Ροβιὴμ , ὁ Συμεών , ὁ Λευΐ , ὁ Ἰούδας , ὁ ἰσάχαρ , ὁ Ζαβουλών , ὁ Νεφθαλίμ , ὁ Δάν , ὁ Γάδ , ὁ Ἀσήρ , ὁ Βενιαμήν , οὕτως ἄν ὁ Ἰωσήφ ὁ παῖς ὁ ἐκεῖνος Μανασσῆς καί Ἐφραίμ , δύο Φυλή γίγνομαι ἐπώνυμος καί καλέω φυλή , ὁ μέν , ὁ Ἐφραίμ , ὁ δέ ὁ Μανασσῆς . ὁ δεκατρεῖς δέ οὗτος Φυλή ὁ μέν ἄλλος πᾶς ἀγρός ἔχω καί πρόσοδος πολύς , καί γεωργέω πᾶς , καί ὁ ἄλλος πᾶς πράσσω ὁ βιωτικός · ὁ δέ ὁ Λευί φυλή ἱερωσύνη τιμάω μόνος , ὁ μέν βιωτικός ἀπαλλαξείω , καί οὔτε γεωργέω , οὔτε τέχνη μεθίημι , οὔτε ἄλλος τίς τοιοῦτος πραγματεύομαι , ἀλλά ὁ ἱερωσύνη προσέχω μόνος , καί δέκατος λαμβάνω παρά πᾶς ὁ λαός , οἶνος καί πυρά καί κριθή καί οἷος δίδωμι ἅπας . καί οὗτος εἰμί αὐτός πρόσοδος , καί οὐ ἔξεστι ἐκ οὐδείς ἄλλος Φυλή ἱερεύς γίγνομαι ποτός . ἀπό οὗτος γίγνομαι ὁ Φυλή Ἀαρών , ὁ ὁ Λευί λέγω · καί κατά διαδοχή ὁ ἔγγονος ἐκεῖνος , ὁ ἱερωσύνη δέχομαι , καί οὐδείς οὐδέποτε ἕτερος Φυλή γίγνομαι ἱερεύς . οὕτως οὖν ὁ Λευίτης δέκατος λαμβάνω παρά ὁ ἄλλος Φυλή , καί οὕτως τρέφω · ἀλλά πρό ὁ Ἰσαάκ καί ὁ Ἰακώβ ἐπί ὁ Ἀβραάμ , οὔπω γίγνομαι μῶσις , οὐδέ νόμος γράφω , οὐδέ ὁ ἱερωσύνη ὁ Λευιτικός δῆλος εἰμί , οὖον σκηνή , οὖον ναός γίγνομαι , οὖον ὁ Φυλή διακρίνω , οὖον ὁ Ἱεροσόλυμα φαίνω , οὐδείς ὅλως οὐδέπω ὁ κατά Ἰουδαῖος πρᾶγμα ἀρχή λαμβάνω , γίγνομαι Μελχισεδέκ ἱερεύς ὁ Θεός ὁ ὕψιστος , ἴσως αυτοχειροτόνητος εἰμί . ἑξαήμερος . οὕτως γάρ εἰμί τότε ὁ ἱερεύς , ἤτοι οὖν διά ὁ ἡλικία προβαίνω ὁ προσήκω αὐτός ἀπονέμω ὁ τιμή . ὅς καί αὐτός ἱερατεύω ἐπιτηδεύω , καθάπερ Ἄβελ , καθάπερ Νῶε , καθάπερ Ἀβραάμ , καθάπερ ὁ θυσία προσάγω . κατά Ἰουδαῖος . οὗτος ὁ Μελχισεδέκ ὁμοῦ καί καί ἱερεύς εἰμί · τύπος γάρ μέλλω γίγνομαι ὁ Χριστός καί μιμνήσκω αὐτός σαφῶς ὁ γραφεύς . ἐπεί γάρ Ἀβραάμ ὁ Πέρσης ἐπιπίπτω , καί ὁ ἀδελφιδέος ὁ ἑαυτοῦ ὁ Λώτ ἐξαρπάζω ὁ ἐκεῖνος χείρ , καί ὁ λάφυρα πᾶς λαμβάνω , ἐπάνειμι νικάω κατά κράτος ἐκεῖνος , οὗτος περί ὁ Μελχισεδέκ φημί ὁ γραφή , “ καί Μελχισεδέκ βασιλεύς Σαλήμ ἐκφέρω ἄρτος καί οἶνος . “ εἰμί δέ ἱερεύς ὁ Θεός ὁ ὕψιστος , καί εὐλογέω ὁ Ἀβραάμ “ καί εἶπον , εὐλογέω Ἅβραμ ὁ Θεός ὁ ὕψιστος , ὅς κτίζω ὁ “ οὐρανός καί ὁ γῆ . καί εὐλογητός ὁ θεός ὁ ὕψιστος , ὅς πηρός - “ δίδωμι ὁ ἐχθρός σύ ὑπό χείρ σύ . καί δίδωμι αὐτός δέκατος “ ἀπό πᾶς Ἅβραμ . ” ἑξαήμερος . ἀλλά τίς καί οὗτος ὁ ἱστορία . ὁ τέσσαρες βασιλεύς Πέρσης , Ἀμαρφὰθ , ἀριώθ , Χολοδογομὸρ , καί Θαρθὰμ , ἐπιστρατεύω ὁ πέντε βασιλεύς Σόδομα , ἕ δώδεκα ἔτος δουλεύω ὁ Χοδολογομὸρ , ὁ δέ τρισκαιδέκατος ἀφίστημι , καί διά οὗτος Χοδολογομὸρ ἔρχομαι , καί ὁ μετά αὐτός βασιλεύς , καί κατακόπτω ὁ Γίγας ὁ ἐν Ἀσταρώθ , τουτέστι ὁ ἰσχυρός , κατά ὁ ὁ σῶμα ἕξις , καί ἔθνος ἰσχυρός ἅμα αὐτός καί ὁ ἄρχω ὁ Ἀμαληκίτης τροπόω . ἐπί οὗτος ἐξέρχομαι ὁ πέντε βασιλεύς παρατάσσω . καταπλάσσω δέ αὐτός ὁ ἀνδρεῖος , εἰς φυγή τρέπω . ὁ δέ Πέρσης πᾶς ὁ αὐτός λαμβάνω , καί ὁ ἵππος καί ὁ βρῶμα , καί ὁ Λώτ , καί ὁ ἀποσκευή αὐτός , οἴχομαι . παραγίγνομαι δέ τις ὁ ἀνασῴζω , ἀναγγέλλω Ἅβραμ ὁ περάτης , τουτέστι ὁ ἀπό ὁ Χαλδαία ἐπανέρχομαι , ὁ ἀδελφιδέος ὁ αἰχμαλωσία , καί ὁ ἐν Σόδομα πόρθησις , καί ὁ μετά αἰσχύνη φυγή . ὁ δέ ἀναβάζω ὁ Πέρσης ἐπιστρατεύω , οὖον παρά ὁ ἀρχή αὐτός ἀκέραιος ἑκάτερος ἔτι μένω ὁ μέρος , ἀλλά προτροπόω ἅπας ὡς εἶπον , καί ὁ Νίκη παρά ὁ πολέμιος εἰμί , καί οὐδείς αὐτός ἔτι φέρω δύναμαι · ὁ μέν ἄρδην κατακόπτω , ὁ δέ κρατέω , ὁ δέ δουλεύω παρά αὐτός · ἀλλά ὅμως οὐδείς αὐτός οὗτος οἴκαδε μένω πείθω , ἀλλά ὑπό ὁ σφοδρός ἀθυμία ὁ γίγνομαι πλήσσω ἄπειμι κοινωνέω ἐκεῖνος ὁ κακός , καί εἰς πρόοπτος ῥίπτω θάνατος ἑαυτοῦ . ὁ γάρ μετά τριακόσιοι δέκα καί ὀκτώ πρός τοσοῦτος παρατάσσω στρατία , οὐδείς ἕτερος ὅς οὗτος λογίζομαι εἰμί , καί πρός αἰχμαλωσία καί πρός τιμωρία καί πρός μυρίος παρασκευάζω θάνατος . ἀπέρχομαι μέν οὖν ὡς καί αὐτός ὁ βαρβαρικός ἀπολαύω ὠμότης , ὁ δέ ὁ Θεός φιλανθρωπία διασῴζω , ἐπανέρχομαι μετά ὁ αἰχμαλωσία καί ὁ συγγενής , οὐ ἁπλόος γεμὴν ἅπας λαμβάνω , ἀλλά ὁ οἰκογενής ὁ συνανατρέφω ὁ Λώτ , ἵνα μετά πολύς εὔνοια ὁ ἐκδίκησις ποιέω , ὡς ὑπέρ οἰκεῖος δεσπότης λοιπός ἀγωνίζομαι . Κύριλλος Γλαφύραι . ἐξοπλίζω μέν οὖν ὁ οἰκογενής , καί ἕτερος τις ὁ συνωμότης , Ἐσχώλ , Αννάν , καί Μαμβρῆ . ἀντεξάγω δέ ὁ νικάω , οὐ ἀγεννής , καί ὁ ἐκεῖνος πλεονεξία ἀπαλλάσσω ὁ ἀδελφόπαις , καί σύν αὐτός πλεῖστος ὅσος ἀνασῴζω πληθύς συναδικέω καί κινδυνεύω · ὑπονοστέω δέ οἴκοι , καί ὁ κατά ἐχθρός εὐανδρία λαμπρός φέρω ὁ γνώρισμα , προσυπνέω ἀναγκαῖος ὁ διά ὁ αὐτός πόνος ὠφελέω . γράφω γάρ οὕτως , “ ἐξέρχομαι δέ βασιλεύς Σόδομα μετά ὁ ὑποστρέφω αὐτός ἐκ ὁ κοπή ὁ Χοδολογομὸρ , καί ὁ βασιλεύς ὁ μετά αὐτός , εἰς ὁ κοιλάς ὁ Σαυή , προσεπάγω δέ , ὅτι καί “ Μελχισεδέκ βασιλεύς Σαλήμ ἐκφέρω “ ἄρτος καί οἶνος , εἰμί δέ ἱερεύς ὁ Θεός ὁ ὕψιστος , καί Έυλο - “ γήση ὁ Ἀβραάμ . ” Χρυσόστομος ἑξαήμερος . καί ὁράω πῶς διά ὁ εἰς ὁ πατριάρχης τιμή μυστήριον τίς αἰνίσσομαι · ἐκφέρω γάρ ἄρτος καί οἶνος . σύ δέ ὁράω ὁ τύπος , νοέω ἐγώ ὁ ἀλήθεια , καί θαυμάζω ὁ θεῖος γραφεύς ὁ δύναμις , πῶς ἄνωθεν καί ἐκ προοίμιον ὁ μέλλω εἰμί προμηνύω . οὖον μόνος δέ ὁ Δίκαιος ἀνακηρύσσω ὁ Μελχισεδέκ , ἀλλά καί ὁ θεός δοξάζω , καί ὁ συμμαχία αὐτός ἐπιγιγνώσκω λέγω , “ εὐλογητός ὁ θεός ὅς “ παραδίδωμι ὁ ἐχθρός σύ ὑποχείριος σύ , καί δίδωμι αὐτός “ δέκατος ἀπό πᾶς , ” δηλονότι ἐκ ὁ λάφυρα ὡς ἀμείβω ὁ Μελχισεδέκ , καί δέκατος αὐτός ἀφορίζω · ἐντεῦθεν ἤδη διδάσκαλος ἅπας γίγνομαι πολύς ἐπιδείκνυμι εὐγνωμοσύνη , καί ὁ ἀπαρχή προσάγω ὁ παρά ὁ Θεός ἐγώ παρέχω . Φίλων . ὁ γάρ ὁ πόλεμος ἀριστεῖα δίδωμι ὁ ἱερεύς καί ὁ ὁ Νίκη ἀπαρχή . ἱεροπρεπής δέ καί ἅγιος πᾶς ἀπαρχή ὁ δέκατος , διά ὁ παντέλειος εἰμί ὁ ἀριθμός , ἀπό ὅς καί ὁ ἱερεύς καί νεώκορος ὁ δεκάτη πρόσταξις νόμος καρπός καί θρέμμα ἀποδίδωμι , ἄρχω ὁ ἀπαρχῆς Ἀβραάμ , ὅς καί ὁ γένος ἀρχηγέτης εἰμί . Κύριλλος . ἀναγκαῖος οὖν καί ἐγώ μιμέομαι ὁ Ἀβραάμ δέκατος προσφέρω ὁ κύριος . οὗτος δέ ἄν εἰμί ὁ δέκα ἐντολή ὁ ὑπερέχω , ἐπί ὅς ὁ νόμος κρεμάννυμι καί ὁ προφήτης , τουτέστι ὁ ἀγαπάω ὁ θεός ἐκ ὅλος Ψυχή καί δύναμις . πλήρωμα γάρ νόμος ὁ ἀγάπη καί Παῦλος ὁρίζω . ( ?? ) δύναμαι δέ τις καί Μελχισεδέκ γίγνομαι · εἰμί γάρ τις νέκρωσις ὁ μέλος ὁ ἐπί ὁ γῆ , καί ὁ ὁ σάρξ κατάσβεσις φρόνημα , καί οὗτος ὁ σχέσις ὁλοσχερῶς ἀποσείω , διά ὅς ὁ μόνος ὁ Θεός χρεωστέω χάρις , καθώς καί σύν οὐδείς ὁ λόγος καταμερίζω , καί εἰμί τις πᾶς ὁ γνώρισμα ὁ κόσμος καί ὁ σάρξ χάρις ὁ θεῖον λόγος καλῶς ἀπαρνέομαι , οὕτως ἀπάτωρ καί ἀμήτωρ γίγνομαι , καί ἀγενεαλόγητος , ὁ πρός ὁ πνεῦμα ὁ Θεός ξένος καί ἄρρητος συνάφεια , ἔξω σάρξ καί κόσμος ὁ πρόπυλον γίγνομαι . εἰμί δέ καί ἑαυτοῦ πρός οὗτος ἀρνέομαι , καί ἀπόλλυμι ὁ ψυχή , τουτέστι ὁ κάτω ζωή μετά ὁ αὐτός ἔκτοπος θέλημα , ἄναρχος εἰμί καί ἀτελεύτητος , οὐκέτι φέρω ἐν ἑαυτοῦ ὁ κινέω ζωή , ὁ ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ἀρχή ὁμοῦ καί τέλος . χρόνος δέ ἀνώτερος εἰμί , ὁ πρό θάνατος θνῄσκω , καί μηδέ ὁ χρονικός ἡμέρα ἡγέομαι . εἰμί δέ καί ἐπαγρύπνησις ὁ δῶρον μέχρι τέλος Μένων , εἰμί διηνεκής ἐν ὁ ἱερωσύνη , μή κωλύω ἐν οὐδείς θάνατος κακία ἢ φύσις , καθάπερ Ἰουδαῖος προσομιλέω ὁ καθαρός καθαρός . Χρυσόστομος κατά Ἰουδαῖος . ἀλλά ὅσπερ ἀποδείκνυμι ἐπαγ - γειλάμεθα , ὅτι οὐκέτι ὁ τρόπος ἐκεῖνος ὁ Ἰουδαϊκός ἱερωσύνη ἐπανέρχομαι , οὗτος χρή παρίστημι . ἄνω τοίνυν φαίνω τις ὁ προφήτης λέγω ὅτι μετά ὁ Ἀαρών καί ὁ ἱερωσύνη ἐκεῖνος καί ὁ θυσία οὗτος καί ὁ προσφορά ἀνίστημι ἱερεύς ἕτερος , οὐ ἀπό ὁ Φυλή ἐκεῖνος , ἀλλά ἐκ ἕτερος Φυλή , ἀπό ὅς οὐδέποτε γίγνομαι ἱερεύς , οὖον κατά ὁ τάξις Ἀαρών ἀλλά κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ , εὔδηλος ὅτι ὁ μέν παλαιός παύω ἱερωσύνη , ἕτερος δέ νέος ἀντεισφέρω . εἰμί γάρ μέλλω ὁ παλαιός κρατέω , οὖον κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ ἀλλά κατά ὁ τάξις Ἀαρών ἐσθίω λέγω . Τῖς οὖν οὗτος φημί ; ὁ Δαβίδ · καί ποῦ οὗτος φημί ; “ εἶπον “ ὁ Κύριος ὁ κύριος ἐγώ , κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ . ” εἶτα , ἵνα μή περί τις ὁ πολύς ἄνθρωπος οὗτος ὑποπτεύω τίς λέγω , οὖον φημί αὐτός Ἠσαΐας , οὐδέ Ἱερεμίας , οὐδέ ἄλλος τις προφήτης , ἰδιώτης γίγνομαι , ἀλλά αὐτός ὁ βασιλεύς . ἵνα μανθάνω ὅτι βασιλεύς κύριος ἑαυτοῦ τις καλέω οὖον δύναμαι , ἀλλά ὅς ὁ θεός μόνος . εἰμί μέν γάρ ἰδιώτης εἰμί , ἴσως ἄν τις εἶπον ὁ ἀναισχυντέω , περί ἄνθρωπος λέγω . νυνί δέ βασιλεύς ἐάν , ἄνθρωπος ἑαυτοῦ κύριος οὐ ἄν καλέω . πῶς δέ ἄν , εἰ τις ὁ πολύς ἄνθρωπος οὗτος λέγω ὁ Δαυίδ , εἶπον ἄν ὅτι ἐκ δεξιός καθίζω ὁ μέγας δόξα ἐκεῖνος ; οὗτος γάρ ἀμήχανος . περί δέ οὗτος φημί , “ εἶπον ὁ Κύριος ὁ “ κύριος ἐγώ κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ , ἠώς ἄν τίθημι ὁ ἐχθρός σύ ὑπο - “ πόδιον ὁ πούς σύ . ” εἶτα ἵνα μή νομίζω αὐτός ἀσθενής εἰμί καί ἀδυνατέω , ἐπάγω , “ μετά σύ ὁ ἀρχή , ἐν ἡμέρα ὁ δυάς - “ μις σύ , ” καί σαφής δηλόω λέγω , “ ἐκ γαστήρ πρό “ Ἑωσφόρος γεννάω σύ . ” πρό Ἑωσφόρος οὐδείς ἄνθρωπος γεννάω . “ σύ ἱερεύς εἰς ὁ αἰών κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ . ” οὐ εἶπον κατά ὁ τάξις Ἀαρών . ἐρωτάω τοίνυν ὁ Ἰούδας . εἰμί μή μέλλω ὁ ἱερωσύνη καταλύω ὁ παλαιός , τίς ἕνεκα ἕτερος εἰσάγω ἱερεύς κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ ; εἰς οὗτος γοῦν ὁ χωρίον ἔρχομαι ὁ Παῦλος , ὁράω πῶς σαφής αὐτός ποιέω · εἶπον γάρ περί ὁ Χριστός , ὅτι καθώς ἐν ἕτερος λέγω , “ σύ ἱερεύς εἰς “ ὁ αἰών κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ , ” ἐπάγω , “ περί ὅς “ πολύς ἐγώ ὁ λόγος καί δυσερμήνευτος , ” εἶτα ἐπιτιμάω αὐτός πρός ὅς καί ἀποστέλλω δεῖ γάρ ἐπιτέμνω , λέγω τίς εἰμί ὁ Μελχισεδέκ , καί ἐπάγω ὁ ἱστορία , καί τίθημι ὁ διήγησις πᾶς , ἐν σύντομος μυστικός αὐτός θεωρέω , καί πρῶτος ἀπό ὁ ὄνομα λέγω , Πρῶτος μέν ἑρμηνεύω βασιλεύς δικαιοσύνη , ἔπειτα δέ καί βασιλεύς Σαλήμ , ὅς εἰμί βασιλεύς εἰρήνη , Χρυσόστομος . Σεδὲκ γάρ δικαιοσύνη λέγω , μελχί δέ βασιλεύς , ὁ δέ ὅλος Μελχισεδέκ , βασιλεύς δικαιοσύνη . ὁράω καί ἐν ὁ ὄνομα ὁ · ἀκρίβεια ; τίς δέ εἰμί βασιλεύς δικαιοσύνη , ἀλλά ὅς ὁ Κύριος ἐγώ Ιησοῦς Χριστός ; ὥσπερ κατά ὁ ῾Εβραΐδα διάλεκτος , ὁ μελχί , βασιλεύς σημαίνω , ὁ δέ σεδὲκ δικαιοσύνη , οὗτος καί ὁ πόλις , ἑρμηνεύω ὁ Παῦλος ἐτυμολογία τις χράομαι . ὁ γάρ Σαλήμ εἰρήνη ἐμφαίνω , ὅς πάλιν εἰμί ὁ Χριστός · αὐτός γάρ εἰμί βασιλεύς εἰρήνη · οὗτος ἐγώ Δίκαιος ποιέω , καί εἰρηνοποιέω ὁ ἐν ὁ οὐρανός καί ὁ ἐπί ὁ γῆ . τίς ἄνθρωπος βασιλεύς δικαιοσύνη καί εἰρήνη εἰμί ; οὐδείς ἀλλά ὅς μόνος ὁ Χριστός . Θεοδώρητος . ῾Ορᾷς πῶς καί ἀπό ὁ ὄνομα ὁ Μελχισεδέκ ὁ μέγεθος δείκνυμι , οὗτος γάρ ὁ Μελχισεδέκ ὡς εἴρω ὄνομα , βασιλεύς δικαιοσύνη σημαίνω . οὗτος δέ ὁ Σαλήμ βασιλεύω , ἑρμηνεύω δέ ὁ Σαλήμ εἰρήνη . δείκνυμι τοίνυν βούλομαι διά οὗτος , τύπος αὐτός ὄνομα ὁ δεσπότης Χριστός . αὐτός γάρ εἰμί κατά ὁ ἀπόστολος ὁ εἰρήνη ἐγώ , αὐτός καλέω κατά ὁ προφήτης δικαιοσύνη ἐγώ . Χρυσόστομος ἑξαήμερος . εἶτα καί ἕτερος διαφορά “ ἀπάτωρ , ἀμήτωρ , ἀγενεαλόγητος , μήτε ἀρχή ἡμέρα ἔχω , “ μήτε ζωή τέλος . ἀφομοιόω δέ ὁ υἱός ὁ Θεός , μένω “ ἱερεύς εἰς ὁ διηνεκής . ” καί πῶς φημί οἷος τε ἄνθρωπος εἰμί ἀπάτωρ εἰμί καί ἀμήτωρ , καί μήτε γενεαλογία ἔχω , μήτε ζωή τέλος ; ἀκούω ὅτι τύπος εἰμί , μή τοίνυν ξενίζω , μηδέ πᾶς ἀπαιτέω ἐν ὁ τύπος · οὐδέ γάρ ἄν εἰμί τύπος , εἰμί μέλλω πᾶς ἔχω ὁ ὁ ἀλήθεια συμβαίνω . τίς οὖν εἰμί ὁ εἴρω ; ὥσπερ οὗτος φημί διά ὁ μή μνημονεύω ὁ γεννάω , ἀπάτωρ λέγω καί ἀμήτωρ καί ἀγενεαλόγητος , οὗτος καί ὁ Χριστός διά ὁ μή ἔχω μήτε ἐν οὐρανός μήτηρ , μήτε ἐπί ὁ γῆ πατήρ , ἀγενεαλόγητος προσαγορεύω . Χρυσόστομος . ἐπεί τοίνυν ἀντιπίπτω ὁ ἀπόστολος , “ σύ ἱερεύς εἰς ὁ αἰών κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ , ” ἐκεῖνος δέ θνῄσκω , καί οὐ γίγνομαι ἱερεύς εἰς ὁ αἰών , ὁράω πῶς αὐτός θεωρέω . καί τίς οὗτος εἶπον εἄν περί ἄνθρωπος ; οὖον ὁ πρᾶγμα φημί λέγω , τουτέστιν , οὐ οἶδα τίς πατήρ ἔχω , οὔτε τίς μήτηρ . οὖον πότε δέχομαι ὁ ἀρχή , οὖον πότε τελευτάω , καί τίς οὗτος φημί ; μή γάρ ἐπεί ἐγώ οὐ οἶδα , οὐ οὐδέ ἔχω γονεύς . καλῶς λέγω . καί τελευτάω , καί ἔχω γονεύς . πῶς οὖν ἀπάτωρ , ἀμήτωρ , μήτε ἀρχή ἡμέρα , μήτε ζωή τέλος ἔχω ; ὁ μή ἐμφέρω · καί τίς οὗτος ; ὥσπερ οὗτος οὗτος λέγω ὁ μή γενεαλογέω , οὕτως ὁ Χριστός αὐτός ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα . ἰδού ὁ ἄναρχος , ἰδού ὁ ἀτελεύτητος . ὥσπερ οὗτος οὐ οἶδα οὔτε ἀρχή ἡμέρα οὔτε ζωή τέλος διά ὁ μή γράφω , οὕτως οὐ οἶδα ὁ Ἰησοῦς , οὖον διά ὁ μή γράφω , ἀλλά διά ὁ μή εἰμί . ἐκεῖνος μέν γάρ τύπος , καί διά οὗτος ἀπό ὁ μή γράφω , οὗτος δέ ἀλήθεια , καί διά οὗτος ἀπό ὁ μή εἰμί . ὥσπερ γάρ ἐν ὁ ὄνομα , ἐνταῦθα μέν προσηγορία εἰμί , βασιλεύς δικαιοσύνη καί εἰρήνη , ἐκεῖ δέ πρᾶγμα ἀλήθεια , οὗτος καί ἐν οὗτος , ὁράω ἄναρχος ὁ υἱός , οὖον διά ὁ μή ἔχω αἴτιος · οὗτος γάρ ἀδύνατος · ἔχω γάρ πατήρ , ἐπεί πῶς υἱός ; ἀλλά κατά ὁ μή ἔχω ἀρχή ζωή μήτε τέλος . κατά Ἰωάννης λόγος Δ΄ . εἰμί δέ οὐ εἰμί συναΐδιος ὁ ὁ πατήρ , πῶς ἤπειρος αὐτός ὁ ζωή εἴρω ; εἰμί γάρ ἀρχή ἄνωθεν ἔχω , κἀν ἀτελεύτητος εἰμί , ἤπειρος ὅμως οὐ εἰμί . ὁ γάρ ἤπειρος , ἑκατέρωθεν ἤπειρος εἰμί χρή . ὅσπερ οὖν ὁ Παῦλος δηλόω λέγω , “ μήτε ἀρχή ἡμέρα , μήτε ζωή τέλος ἔχω , ” τότε ἄναρχος καί ἀτελεύτητος δηλόω , ὥσπερ γάρ οὗτος οὐ ἔχω πέρας , οὕτως οὐδέ ἐκεῖνος , οὔτε γάρ ἐνταῦθα τέλος , οὔτε ἐκεῖ ἀρχή . Χρυσόστομος . ἀφομοιόω δέ φημί ὁ υἱός ὁ Θεός · ποῦ ὁ ὁμοιότης ; ὅτι καί οὗτος ἐκεῖνος ὁ τέλος ἀγνοέω καί ὁ ἀρχή · ἀλλά οὗτος μέν παρά ὁ μή γράφω , ἐκεῖνος δέ παρά ὁ μή εἰμί · ἐνταῦθα ὁ ὁμοιότης . εἰμί δέ πανταχοῦ μέλλω ὁ ὁμοιότης εἰμί , οὐ ἔτι τύπος εἰμί καί ἀλήθεια , ἀλλά τύπος ἀμφότερος · ὥσπερ οὖν καί ἐν ὁ εἰκών , εἰμί μέν ὅς ὅμοιος , εἰμί δέ ἀνόμοιος , διά μέν ὁ γράφω ὁμοιότης εἰμί ὁ χαράκτης - ῥόος . ὁ χρῶμα δέ ἐπιτίθημι , τότε φανερῶς δείκνυμι ὁ διαφορά . καί ὁ τε μέν , ὅμοιος · ὁ δέ ἀνόμοιος . θεοδωριος . ἀθρέω ἐνταῦθα , ὁ Ἀβραάμ γενεαλογέω ὁ θεῖος γραφή , καί ἄλλος δέ πολύς , καί πρό ἐκεῖνος , καί μετά ἐκεῖνος , καί ὁ ἐκεῖνος πατήρ , καί ὁ πάππος , καί ὁ ἐπίπαππος , καί ὁ ἐκεῖνος πρόγονος · προστίθημι δέ , ὅτι τόσος δέ γίγνομαι ἔτος , γεννάω , καί τοσόσδε πάλιν ἐπιβιόω , τελευτάω . ὁ δέ Μελχισεδέκ , οὔτε ὁ πατήρ , οὔτε ὁ μήτηρ , οὔτε ὁ γένος , διδάσκω ὁ θεῖος γράφω , οὔτε πόσος βιόω χρόνος , οὔτε πότε ὁ βίος ὁ πέρας ἀδέξατο . κατά οὗτος τοίνυν οὗτος λέγω “ ἀπάτωρ ” καί ὁ λοιπός . ὁ μέντοι δεσπότης Χριστός φύσις καί ἀληθής οὗτος ἕκαστος ἔχω · ἀμήτωρ μέν γάρ εἰμί ὡς θεός , ἐκ μόνος γάρ γεννάω ὁ πατήρ , ἀπάτωρ δέ ὡς ἄνθρωπος · ἐκ μόνος γάρ τίκτω μήτηρ , ὁ παρθένος φημί · ἀγενεαλόγητος ὡς θεός , οὖον γάρ χρῄζω γενεαλογία ὁ ἐκ ἀγέννητος γεννάω πατήρ · οὐ ἔχω ἀρχή ἡμέρα · ἀΐδιος γάρ ὁ γέννησις , οὔτε ζωή ἔχω τέλος , ἀθάνατος γάρ ἔχω ὁ φύσις . οὗτος χάρις , οὖον ὁ δεσπότης Χριστός ὁ Μελχισεδέκ ἀφομοιόω , ἀλλά ὁ Μελχισεδέκ ὁ Χριστός . ἐκεῖνος γάρ οὗτος τύπος , οὗτος δέ ὁ τύπος ὁ ἀλήθεια . ἐν μέντοι ὁ ἱερωσύνη , οὖον Μελχισεδέκ ὁ Χριστός μιμέομαι , ἀλλά οὗτος ἱερεύς εἰς ὁ αἰών κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ · ὁ γάρ ἱερατεύω ἄνθρωπος , Θεός δέ ὁ ὁ προσφέρω δέχομαι · ἀλλά ὅμως ἐνανθρωπίζω ὁ μονογενής ὁ Θεός υἱός , καί ἀρχιερεύς ἐγώ γίγνομαι , κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ , οὐ ἀξίωμα προσλαμβάνω , ἀλλά ὁ θεῖος κατακρύπτω ἄξιος , καί ὁ ὑπέρ ὁ ἡμέτερος σωτηρία καταδέχομαι ταπεινότητα . οὕτως ἀμνός καλέω , καί ἁμαρτία καί κατάρα , καί ὁδός , καί θύρα , καί ἕτερος πλεῖστος παραπλήσιος οὗτος . περί μέντοι ὁ Μελχισεδέκ φημί , ὅτι “ μένω ἱερεύς “ εἰς ὁ διηνεκής , ” ἐπειδή περ ὁ ἱερωσύνη οὖον παραπέμπω εἰς παῖς , καθάπερ Ἀαρών καί Ἐλεάζαρ καί Φινεές · ὁ γάρ εἰς ἕτερος οὗτος παραπέμπω ὁ κλῆρος , δοκέω πῶς ἀφαιρέω ὁ ἄξιος , ἄλλος ὁ ἐνέργεια ἔχω . ἔχω δέ καί ἕτερος διάνοια . ὥσπερ Μωϋσῆς οὖον ὁ νομοθέτης μόνος καλέω , ἀλλά καί αὐτός ὁ νόμος , οὗτος καί Μελχισεδέκ , καί ὁ πρόσωπον ὀνομάζω καί ὁ πρᾶγμα , τουτέστι ὁ ἱερωσύνη , οὗτος δέ ὁ δεσπότης Χριστός ἔχω , ἀτελεύτητος ἔχω ζωή . ερανιστής h . Αμφότερος δέ αὐτός προσήκω , καί ὁ ἐν ἀρχή εἰμί , καί ὁ ἐκ Ἀβραάμ καί Δαυίδ κατά σάρξ βλαστάνω . δύο γάρ φύσις ἐν αὐτός θεωρός , ἑκάτερος προσνέμω ὁ πρόσφορον . εἰμί δέ κατά τις εἷς φύσις εἰμί ὁ Χριστός , πῶς ὄνος τε αὐτός προσαρμόζω ὁ ἐν αὐτός . ἐναντίος γάρ ὁ ἐν ἀρχή εἰμί , ὁ ἐκ Ἀβραάμ καί Δαυίδ καί ὁ ἀρχή λαμβάνω . μᾶλλον δέ πολλοστός γενεά μετά ὁ Δαυίδ γεννάω , ἐν αὐτός δέ πάλιν ὁ πᾶς ποιέω , καί ὁ ἐκ Θεός εἰμί , ὁ ἐκ ποιέω βλαστάνω , καί ὁ ἄνθρωπος ἔχω πατήρ . ἐναντίος δέ καί ὁ αἰώνιος ὁ πρόσφατος . ἀναμιμνήσκω δέ ἐγώ καί ὁ περί Μελχισεδέκ εἴρω , ἔνθα παρεξετάζω ὁ ἀπόστολος ὁ Λευιτικός ἱερωσύνη ὁ ὁ Χριστός , ἀπεικάζω μέν ἐν ὁ ἄλλος ὁ Μελχισεδέκ ὁ Χριστός , ὁ δέ γε ἱερωσύνη ἔχω φημί ὁ κύριος κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ . ἆρα γε οὐ ἄνθρωπος εἰμί καί γενητός νομίζω ὁ Μελχισεδέκ ; ἀλλά ὁ περί αὐτός λόγος τἀναντία διδάσκω . πῶς τοίνυν αὐτός ὁ ἀπάτωρ ἁρμόζω καί ὁ ἑξῆς ; ὑπέρ ἀνθρώπειος γάρ οὗτος γε φύσις . τίς οὖν ; ψευδής ὁ Απόστολος εἴρω φημί ; μή γίγνομαι . πῶς ὀν οἷος τε καί αὐτός προσμαρτυρέω ὁ ἀλήθεια , καί ὁ Μελχισεδέκ προσαρμόζω , ὁ ὑπέρ φύσις ; ἀσαφής μέν δοκέω ὁ χωρίον , ὁ δέ προσέχω ἐθέλω ἐφικτός ὁ ὁ ῥητός διάνοια ὁ κατανόησις . ἐρῶ γάρ ὁ Παῦλος ἀπάτωρ καί ὁ ἑξῆς , ἐπάγω . “ ἀφομοιόω ὁ υἱός ὁ Θεός μένω εἰς ὁ διηνεκής ἱερεύς . ” καί σαφῶς ἐγώ διδάσκω ὡς ὁ Μελχισεδέκ ἐν ὁ ὑπέρ ὁ ἀνθρώπειος φύσις , ἀρχέτυπος εἰμί ὁ Χριστός . ὁ δέ Μελχισεδέκ εἰκών καί τύπος Χριστός , οὗτος γάρ εἶπον ἀφομοιόω ὁ υἱός ὁ Θεός · σκοπέω δέ οὕτως . λέγω ἔχω ὁ κύριος κατά σάρξ πατήρ ; οὐδαμῶς . ἐκ μόνος γάρ ἅγιος γεννάω παρθένος . οὐκοῦν εἰκότως ἀπάτωρ ὀνομάζω . λέγω αὐτός κατά ὁ θεῖος φύσις ἔχω μήτηρ ; οὖον δῆτα · ἐκ μόνος γάρ πρό ὁ αἰών γεννάω πατήρ . τοιγάρ ὅς καί ἀγενεαλόγητος , ὡς ἄρρος - ὁ ἔχω ὁ ἐκ πατήρ γέννησις προσαγορεύω . “ ὁ γενεά “ γάρ αὐτός , ” φημί ὁ προφήτης , “ τίς διηγέομαι ; ” οὕτως αὐτός προσήκω ὁ μήτε ἀρχή ἡμέρα , μήτε ζωή τέλος ἔχω · ἄναρχος γάρ καί ἀνώλεθρος , καί σύντομος ἀΐδιος , καί ὁ πατήρ συναΐδιος . πῶς δέ ἁρμόζω οὗτος καί ὁ θαυμάσιος Μελχισεδέκ ; ὡς εἰκών καί τύπος . ὁ δέ εἰκών οὖον πᾶς ὅσος ἔχω ὁ ἀρχέτυπος ἔχω . ὁ μέν οὖν σωτηρία οὗτος προσήκω φύσις καί ἀλήθεια . ἐκεῖνος δέ ὁ ὁ ἀρχαιογονία ἱστορία προσαρμόζω οὗτος . ὁ γάρ πρόπαλαι γίγνομαι ὁ γενεαλογία ἐπιδείκνυμι , ἐκεῖνος οὔτε ’τον πατήρ εἴρω , οὔτε ὁ μήτηρ , οὔτε μήv ἐκ τις ὁ Νῶε παῖς κατάγω ὁ γένος διδάσκω , ἵνα γίγνομαι ὁ ἀληθής ἀμήτωρ καί ἀπάτωρ τύπος . οὗτος δέ νοέω ἐγώ διδάσκω Παῦλος . ἐν αὐτός γάρ ὁ χωρίον καί οὗτος προστίθημι , “ ὁ δέ μή “ γενεαλογέω ἐκ αὐτός δεκατόω ὁ Ἀβραάμ , καί ὁ “ ἔχω ὁ ἐπαγγελία εὐλογέω . ” εἰμί δέ ἀληθής ἀπάτωρ εἰμί καί ἀμήτωρ , οὐ ἄν εἰμί εἰκών , ἀλλά ἀλήθεια . ἐπεί δέ οὖον φύσις αὐτός ἔχω , ἀλλά κατά ὁ ὁ θεῖος γραφεύς οἰκονομία , δείκνυμι ὁ ἀλήθεια ὁ τύπος . ὁ δέ “ μήτε ἀρχή ἡμέρα μήτε ζωή “ τέλος ἔχω , ” οὗτος νοέω · ὁ παλαιός γενεαλογία συγγράφω Μωσῆς διδάσκω ἐγώ , ὡς Ἀδάμ ἔτος τοσόσδε γίγνομαι , γεννάω ὁ Σήθ , καί ἐπιζάω ἔτος τοσόσδε , ὁ βίος ὁ τέρμα καταλαμβάνω . οὗτος καί περί ὁ Σήθ καί ὁ Ἐνώς καί ὁ ἄλλος εἴρω . ὁ μέν ὅς Μελχισεδέκ καί ὁ ἀρχή ὁ γένεσις , καί ὁ ζωή ὁ τέλος σιγάω . οὐκοῦν κατά ὁ ἱστορία , οὔτε ἀρχή ἡμέρα , οὔτε ζωή τέλος ἔχω . κατά δέ ὁ ἀλήθεια ὁ μονογενής ὁ Θεός υἱός , οὔτε ἄρχω ὁ εἶμι , οὔτε λαμβάνω τέλος . κατά μέν οὖν ὁ θεοπρεπής οὗτος καί εἰμί θεῖον , τύπος ἐκεῖνος Χριστός . κατά δέ γε ὁ ἀρχιερωσύνη , ὅστις ἄνθρωπος μᾶλλον ὅς Θεός προσήκω , ὁ Χριστός ἀρχιερεύς γίγνομαι κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ . καί γάρ ἐκεῖνος ἔθνος ὑπάρχω ἀρχιερεύς , καί Χριστός ὑπέρ ἅπας ὁ παναγία καί σωτήριος θυσία προσφέρω . πανάριον , οὐκοῦν ληρέω ὁ ὁ Μελχισεδέκ δύναμις εἰμί τις μέγας δοξάζω , καί ἐν ὅς ἀκατονόμαστος αὐτός διατρίβω τόπος ἡγέομαι , καί ὁ χριστός μείζων τυγχάνω ὁ ὁ ἐκεῖνος καταξιόω τάξις . εἰμί μή γάρ εἄν φημί ἐν δύο τις κεῖμαι ὁ Χριστός μοῖρα , οὐ ἄν ἱερατεύω λέγω κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ . βλασφημέω δέ ἀποδείκνυμι καί ὁ τολμάω εἶπον ὁ Μελχισεδέκ αὐτός εἰμί ὁ πατήρ ὁ Χριστός , καί διά οὗτος καλέω παρά ὁ γραφεύς ἀπάτωρ καί ἀμήτωρ καί ἀγενεαλόγητος · πολύς γάρ καταναλίσκω λόγος ὁ ἐκεῖνος ἐλέγχω ἄνοια . ( ?? ) Ονομάζω ὁ Χριστός Μελχισεδέκ ὡς ἀμήτωρ ὁ ὑπέρ ἐγώ , καί ἀπάτωρ ὁ κατά ἐγώ , καί ὡς ἀγενεαλόγητος ὁ ἄνω · “ ὁ γάρ γενεά αὐτός , ” φημί , “ τίς διηγέομαι ; ” καί ὡς βασιλεύς Σαλήμ · εἰρήνη δέ οὗτος · καί ὡς βασιλεύς δικαιοσύνη , καί ὡς ἀποδεκατόω πατριάρχης κατά ὁ πονηρός δύναμις ἀριστεύω . θεωρέω δέ πηλίκος οὗτος , ὅς καί δέκατος δίδωμι ἐκ ὁ ἀκροθίνιον ὁ πατριάρχης . Θεοδώρητος . ὁ ἀξίωμα ὁ Ἀβραάμ οὐ ἁπλόος μνημονεύω , ἀλλά δείκνυμι βούλομαι ὡς αὐτός ὁ ἱερός ὁ ῥίζα , ὁ ἀγαθός ὁ κρηπίς , διά ὅς ὁ εὐλογία μεταλαγχάνω ὁ ἔθνος , ὁ λεῖος ὁ δέκατος ὁ Μελχισεδέκ προσφέρω . Χρυσόστομος . κατά Ἰουδαῖος . Τέως μέν οὖν ἁρμόζω ὁ τύπος , θαρσέω δέ λοιπός , δείκνυμι αὐτός ὁ ἀληθής πρᾶγμα παρά Ἰουδαῖος λαμπρός . εἰμί δέ ὁ τύπος ἔχω ὁ Χριστός τοσοῦτος , οὖον ὁ ἱερός , ἀλλά καί αὐτός ὁ προπάτωρ ὁ ἱερός ἀγαθός , τίς ἄν τις εἶπον περί ὁ ἀλήθεια ; ὁράω ἐκ ὅσος περιουσία δείκνυμι ὁ ὑπεροχή . καί ἀνακαλύπτω ὁ τύπος ὁ θεώρημα , φημί , “ θεωρέω “ πηλίκος οὗτος , ὅς καί δέκατος δίδωμι ὁ πατριάρχης . ” οὗτος δέ οὐ ἁπλόος λέγω , ἀλλά ἐνδείκνυμι βούλομαι ὅτι πολύς μείζων ὁ κατά ἐγώ ἱερωσύνη ὁ ιουδαϊκός , καί ἐν τύπος αὐτός ὁ πρᾶγμα προλαμβάνω ὁ ὑπεροχή δείκνυμι . ὁ γάρ Ἀβραάμ ὁ Ἰσαάκ πατήρ εἰμί , καί ὁ Ἰακώβ πάππος , καί πρόγονος ὁ Λευί . ὁ γάρ Ἰακώβ υἱός εἰμί ὁ Λευί , ἀπό δέ ὁ Λευί ὁ ἱερωσύνη παρά Ἰουδαῖος ὁ ἀρχή λαμβάνω . ἀλλά οὗτος ὁ Ἀβραάμ ὁ πρόγονος ὁ Λευίτης ὁ Ἰουδαϊκός ἱερός , ἐπί ὁ Μελχισεδέκ ὅς εἰμί τύπος ὁ κατά ἐγώ ἱερωσύνη , λαϊκός τάξις ἐπέχω . καί οὗτος διά ἀμφότερος δηλόω , καί διά ὁ δίδωμι δέκατος αὐτός , ὁ γάρ λαιός ὁ ἱερεύς ὁ δέκατος δίδωμι , καί ὅτι εὐλογέω παρά αὐτός . ὁ γάρ λαϊκός παρά ὁ ἱερός εὐλογέω . πάλιν ὁράω πόσος ὁ ὑπεροχή ὁ κατά ἐγώ ἱερωσύνη , ὅταν Ἀβραάμ ὁ πατριάρχης ὁ Ἰουδαῖος , ὁ πρόγονος ὁ Λευίτης , εὑρίσκω ὑπό ὁ Μελχισεδέκ , καί εὐλογέω καί δέκατος δίδωμι · καί γάρ ἀμφότερος οὗτος φημί ὁ παλαιός · αὐτός γοῦν οὗτος καί ὁ Παῦλος εἰς μέσος ἄγω λέγω , “ θεωρέω πηλίκος οὗτος . ” οὗτος τίς ; ὁ Μελχισεδέκ φημί , ὅς καί δέκατος Ἀβραάμ ἐκ ὁ ἀκροθίνιον δίδωμι , ὁ πατριάρχης ἐκεῖνος . Χρυσόστομος . Ἀκροθίνιον δέ ὁ λάφυρα λέγω , καί οὐ εἰμί εἶπον , ὅτι ὡς μετέχω ὁ πόλεμος δίδωμι . διά γάρ οὗτος εἶπον , ὅτι ὑπαντάω ὑποστρέφω ἀπό ὁ κοπή i ὁ βασίλειος . οἴκοι γάρ κάθημαι φημί , καί ὁ αὐτός πονέομαι ὁ ἀπαρχή δίδωμι . καί ὁ μέν ἐκ ὁ υἱός Λευί ὁ ἱερατεία λαμβάνω , ἐντολή ἔχω ἀποδεκατόω ὁ λαός κατά ὁ νόμος , τουτέστι ὁ ἀδελφός αὐτός , καί περ ἐξέρχομαι ἐκ ὁ ὀσφῦς Αβραάμ . ὁ δέ μή γενεαλογέω ἐκ αὐτός , δεκατόω ὁ Ἀβραάμ , καί ὁ ἔχω ὁ ἐπαγγελία εὐλογέω . κατά Ἰουδαῖος . ὅς λέγω τοιοῦτος εἰμί · ὁ Λευίτης ὁ παρά ὁ Ἰουδαῖος ἱερεύς ἐντολή λαμβάνω κατά ὁ νόμος , δέκατος λαμβάνω ἐκ ὁ ἄλλος Ἰουδαῖος · καί ὅς γε πᾶς ἐκ ὁ ῾Αβραάμ εἰμί , καί ὁ Λευίτης , καί ὁ λοιπός λαός , ἀλλά ὅμως δέκατος λαμβάνω παρά ὁ ἀδελφός αὐτός . ὁ δέ Μελχισεδέκ ὁ μή γενεαλογέω ἐκ αὐτός · οὖον γάρ ἐκ ὁ Ἀβραάμ εἰμί , οὐδέ ἐκ ὁ Φυλή ὁ Λευιτικός , ἀλλά ἕτερος γένος , δέκατος παρά ὁ Ἀβραάμ λαμβάνω . καί οὖον οὗτος μόνος , ἀλλά καί ἕτερος τίς · καί ’τον ἔχω ὁ ἐπαγγελία , ὁ Ἀβραάμ πάλιν εὐλογέω · καί τίς οὗτος φημί ; δείκνυμι ὅτι οὗτος ἐκεῖνος σφόδρα μικρός . πως ; Χωρὶς γάρ πᾶς ἀντιλογία ὁ μικρός ὑπό ὁ ἀγαθός εὐλογέω . Θεοδώρητος . τουτέστιν ἀναμφίλεκτος οὗτος καί λίαν ἀναμφις βαίνω , ὡς ὁ μείζων εὐλογέω ὁ μικρός εἴωθα . Χρυσόστομος κατά Ἰουδαῖος . ὥστε εἰμί μή εἰμί μικρός Ἀβραάμ ὁ πρόγονος ὁ Λευίτης , ὁ Μελχισεδέκ , οὐ ἄν ἐκεῖνος οὗτος εὐλογέω , οὐδέ εἄν ἐκεῖνος οὗτος δέκατος δίδωμι . τοσοῦτος ὁ ἱερωσύνη ὁ ὑπερβολή , ὡς ὁ ὁμότιμος ἀπό πρόγονος καί ὁ αὐτός ἔχω πατήρ πολύς ἀγαθός εἰμί ὁ ἄλλος . δέκατος γοῦν παρά ἐκεῖνος λαμβάνω . καί ὅς ὁ αὐτός πρόγονος ἔχω σεμνύνω ὁ κατά νόμος ἱερεύς . οὗτος δέ ἀλλόφυλος ἐάν , παρά αὐτός ὁ πατριάρχης ὁ δέκατος δέχομαι , καί ὁ ὁ θεῖος ἐπαγγελία λαμβάνω , ὁ εὐλογία ἀντιδίδωμι · ἑρμηνεύω δέ καί ὁ ἀγενεαλόγητος , ἐκ αὐτός γάρ εἶπον ὁ Μελχισεδέκ μή γενεαλογέω . δῆλος τοίνυν ὡς ἐκεῖνος οὐ ἀληθής ἀγενεαλόγητος , ἀλλά κατά τύπος · ἀλλά ὅσπερ λέγω , τοσοῦτος ὁ ἱερωσύνη ὁ ἄξιος , ὡς ὁ κατά νόμος ἱερεύς καί παρά αὐτός ὁ ὁμογενής τε καί ὁμόφυλος ὁ δέκατος κομίζω . ὅταν οὖν εὑρίσκω τίς παρά αὐτός οὗτος δέκατος λαμβάνω , ἆρα οὐ οὗτος μέν ἐν τάξις λαϊκός , ἐκεῖνος δέ ἐν ὁ ἱερεύς ; καί οὖον οὗτος μόνος , ἀλλά οὐδέ ὁμόφυλος εἰμί αὐτός ἀλλά ἕτερος γένος . ὥστε οὐ ἄν δίδωμι ἀλλόφυλος δέκατος , εἰμί μή πολύς εἰμί ὁ τιμή . βαβαί τίς ἐργάζομαι . μείζων ἢ ὁ κατά ὁ πίστις , ἐν ὁ πρός Ῥωμαῖος κινέω Ἐπιστολή διασαφέω . ἐκεῖ μέν γάρ καί ὁ ἡμέτερος καί ὁ Ἰουδαϊκός πολιτεία ὁ Ἀβραάμ πατήρ εἰμί φημί . ἐνταῦθα δέ αὐτός σφόδρα κατατολμάω , καί δείκνυμι ὁ ἀκρόβυστος πολύς ἀγαθός . πῶς οὖν δείκνυμι ὅτι Λευί δέκατος δίδωμι ; ὁ ῾Αβραάμ φημί δίδωμι . καί τίς πρός ἐγώ οὗτος ; μάλιστα μέν πρός σύ . οὖον γάρ δή φιλονεικέω ὁ Λευίτης , ἀγαθός εἰμί ὁ Ἀβραάμ . ὁ δέ μή γενεαλογέω ἐκ αὐτός , δεκατόω ὁ Λβραάμ . εἶτα οὐ ἁπλόος παρέρχομαι , ἀλλά προστίθημι , “ καί “ ὁ ἔχω ὁ ἐπαγγελία εὐλογέω . ” ἐπεί γάρ ἄνω καί κάτω οὗτος εἰμί ὁ σεμνός , δείκνυμι ἐκεῖνος εἰμί σεμνός οὗτος , ἀπό ὁ κοινός κρίσις ἅπας . “ Χωρὶς γάρ , ” φημί , “ πᾶς ἀντιλογία , ὁ μικρός ὑπό ὁ ἀγαθός εὐλογέω . ” τουτέστι πᾶς δοκέω ὁ μικρός ὑπό ὁ ἀγαθός εὐλογέω . οὐκοῦν ἀγαθός ὁ τύπος ὁ Χριστός , καί αὐτός ὁ ὁ ἐπαγγελία ἔχω . Κύριλλος Γλαφύραι . ἀθρέω δή οὖν ὁ ἐν Χριστός τελείωσις ὁ τύπος ἐναστράπτω ἐναργής ὁ Μελχισεδέκ καί ὁ κατά νόμος λατρεία ὁ μέτρον ἐν μείων . εἴπερ εἰμί οὐ ἐνδοιαστός ὅτι πάντῃ τε καί πάντως ὁ μικρός ὑπό ὁ ἀγαθός εὐλογέω . ῥίζα δέ ὥσπερ ὁ ἐκ Ἰσραήλ ὁ Ἀβραάμ , καί ὁ ἐν αὐτός προέχω τε καί ἐξαίρω ὁ Λευί , ὁ ὁ θεῖος ἱερωσύνη καταστέφω αὔχημα , ἀλλά εἰμί ἐν ὀσφῦς · κεῖμαι ἔτι · δύναμις γάρ εἰμί ὁ ἐκ αὐτός κατά καιρός εἰμί πατήρ ὁ ῾Αβραάμ . καί οὗτος οἴομαι εἰμί ὁ σοφός εἴρω περί ὁ Λευί . “ ἔτι “ γάρ ἐν ὁ ὀσφῦς · ὁ πατήρ εἰμί , ὅτε συναντάω αὐτός Μελχί - “ σεδέκ . ” εὐλογέω τοίνυν ὡς κατά νόμος ἱερωσύνη , παρά ὁ ἐν Χριστός λατρεία , ὅς ὁ τύπος ἐν Μελχισεδέκ . προφερής δέ ὅτι ἀσύγκριτος ὁ εὐλογέω οἷος τε ὁ οὐ ὧδε ἔχω , πῶς ἄν ενοοιαειδω τις ; καί ὧδε μέν δέκατος ἀποθνῄσκω ἄνθρωπος λαμβάνω · ἐκεῖ δέ , μαρτυρέω ὅτι ζῶ . Θεοδώρητος . ἀπό ὁ προφητεία οὗτος τίθημι μαρτυρέω . “ σύ “ γάρ εἰμί , ” φημί , “ ἱερεύς εἰς ὁ αἰών κατά ὁ τάξις Μελχισε - “ δέκα . ” ἐπεί δέ εἰκός εἰμί Ἰουδαῖος εἶπον , ὅτι , Αβραάμ οὐ εἰμί ἱερεύς , καί εἰκότως ὁ δέκατος προσφέρω , καί ὁ εὐλογία ἀπολαμβάνω · ὁ δέ Ἀαρών ὁ ἱερωσύνη ὁ ἄξιος δέχομαι , καί ὁ ἐκεῖνος γένος μετά ἐκεῖνος ὁ θεῖος μεταλαγχάνω χάρις , δείκνυμι ἐκ περίνοια καί οὗτος διά ὁ πατριάρχης ὁ δέκατος προσφέρω . κατά Ἰουδαῖος . βούλομαι γάρ δείκνυμι ὅτι διά ὁ ἐκεῖνος προσέρχομαι , ἐπάγω λέγω , “ καί ὡς ἔπος εἶπον , ” τουτέστι σχεδόν . διά Ἀβραάμ καί Λευΐ ὁ δέκατος λαμβάνω δεκατόω . τις εἰμί δεκατόω ; δέκατος δίδωμι καί αὐτός ὁ ἐγώ Μελχισεδέκ , ὁ μηδέπω γεννάω διά ὁ πατήρ αὐτός . ἔτι γάρ ἐν ὁ ὀσφῦς ὁ πατήρ εἰμί , ὅτε συναντάω αὐτός ὁ Μελχισεδέκ . Θεοδώρητος . Ζεύς οὗτος γάρ προλαμβάνω εἶπον , “ ὡς ἔπος “ εἶπον , ” οὐδέπω γάρ ὁ Ἰσαάκ γίγνομαι πατήρ ὅτε ὁ Μελχισεδέκ ὁ πατριάρχης ὁ εὐλογία δέχομαι . ἔτι τοίνυν νῦν ἐν ἑαυτοῦ ἔχω ὁ παιδοποιία ὁ ἀφορμή . ἐκ δέ ὁ Ἰσαάκ ὁ Ἰακώβ βλαστάνω , ἐκ ἐκεῖνος δέ ὁ Λευί . ἐν αὐτός τοίνυν εἰμί φημί ὁ Λευί , ἡνίκα καί ὁ δέκατος προσφέρω , καί ὁ εὐλογία δέχομαι . ἀνάγκη τοίνυν καί αὐτός δεκατόω καί ὁ εὐλογία μεταλαμβάνω . Χρυσόστομος . καλῶς δέ αὐτός κολάζω εἶπον , “ ὡς ἔπος “ εἶπον . ” ἐν αὐτός φημί εἰμί ὁ Λευί , εἰμί καί μηδέπω τίκτω · καί οὐ εἶπον ὁ Λευίτης , ἀλλά ὁ Λευί . ὁράω ὑπερβολή ; ὁράω πόσος ὁ μέσος ὁ Ἀβραάμ , καί ὁ Μελχισεδέκ , ὁ ὁ τύπος φέρω ὁ ἀρχιερεύς ὁ ἡμέτερος ; καί δείκνυμι ὁ ὑπεροχή ἐξουσία οὐ ἀνάγκη γίγνομαι . ἐκεῖνος γάρ δίδωμι ὁ δέκατος , ὅσπερ εἰμί ἱερεύς , οὗτος εὐλογέω , ὅσπερ εἰμί ἀγαθός . οὗτος ὁ ὑπεροχή καί εἰς ὁ ἔκγονος διαμένω . ὁράω ὅπως θαυμαστός ῥίπτω ἔξω ὁ ιουδαϊκός , διά οὗτος λέγω , “ νωθρός γίγνομαι , ” ἐπεί οὗτος καταβάλλω βούλομαι , ὥστε μή ἀποσκιρτάω αὐτός . τοιοῦτος γάρ ὁ σοφία . προκατασκευάζω πρῶτος , καί οὕτως ἐμβάλλω εἰς ὁ βούλομαι . δυσπειθής γάρ ὁ γένος ὁ ἀνθρώπινος , καί πολύς δήω ἐπιμέλεια , καί πλείων ἢ ὁ φυτός . ἐκεῖ μέν γάρ φύσις σῶμα εἰμί καί γῆ εἴκω ὁ ὁ γηπονέω χείρ · ἐνταῦθα δέ προαίρεσις πολύς δέχομαι μεταβολή , καί νῦν μέν οὗτος , νῦν δέ ἐκεῖνος αἱρέω . ὀξυρεπής γάρ οὗτος πρός κακία . ᾿ισιδωρον . εἰμί δέ τις ἔρομαι , τίς ἕνεκα ὁ ῾Ρουβὶν , καί ὅς πρωτότοκος εἰμί , οὔτε βασίλεια , οὔτε ἱερωσύνη ἀξιόω ; εἴρω , ὅτι ἐπεί ἐπιλυττάω ὁ πατρῷος εὐνή . ὁ δέ Λευί τρίτος ἐάν , οὖον μόνος διά ὁ ἐπαγγέλλω ὁ πατήρ δέκατος ἀφιέρωσις · κάτωθεν γάρ ἀριθμέω δέκατος εἰμί , ἀλλά καί διά ὁσιότης , καί ὁ συγγενικός αἷμα διά ὁ εἰς ὁ θέω τιμή ὁ χείρ ἐμπίμπλημι , ἱερωσύνη ἀξιόω , ὅς περ καί θαυμάζω ἐν ὁ εὐλογία ὁ Μωϋσῆς λέγω · “ ὁ λέγω ὁ πατήρ ἢ ὁ μήτηρ οὐ ὁράω σύ , “ καί ὁ ἀδελφός αὐτός ἀπογιγνώσκω , φυλάσσω ὁ λόγιος κύριος . ” ὁ δέ Ἰούδας τέταρτος εἰμί , διά ὁ ἀδέκαστος κρίσις καί ὁ ὀρθός κρίσις , βασίλεια ἀξιόω . ἐπεί γάρ πολύς ὁ οἰκεῖος κρύπτω πλημμέλημα , ἕτερος καταδικάζω , οὗτος δέ , ἑαυτοῦ μέν καταψηφίζομαι , ὁ δέ πορνεύω νομίζω ἀπαλλάσσω ὁ τιμωρία . διά οὗτος εἰκός ὁ βασίλεια ἀξιόω . ἱερόω γάρ ὁ ἐκ Λευί , βασιλεύω δέ ὁ ἐκ Ἰούδας , οὖον κατά ἀποκλήρωσις , ἀλλά ἀρετή γέρας λαμβάνω · ὅτε γοῦν τις ἐν ὁ ἐρῆμος ἐκ ὁ Ῥουβῖν κατάγω , καί νομίζω ἱερωσύνη ἄξιος εἰμί , διά ὁ ὁ πρωτοτόκος εἰμί ἀπόγονος , κατά ὁ ἱερόω μαίνομαι , Μωσῆς νομίζω κατά χάρις ὁ τε ἀδελφός ὁ τε ἀδελφιδέος ὁ ἱερωσύνη προπίνω · τότε δή σκηπτός καί κεραυνός οὐρανόθεν κατατοξεύω , ὁ δίκη οὖον ὁ πρεσβυγένεια ἀλλά τῆ ἀρετή ὁ ὁ ἱερωσύνη γέρας βεβαιόω . Θεοδώρητος . ὁ μέν ὅς Παῦλος ἑτέρωθεν μεθοδεύω ὁ λόγος , καί ὁ ὁ λέγω ἀναντίρρητος θαρσέω , δείκνυμι παῦλα μέν δέχομαι ὁ Λευιτικός , ἱερωσύνη , ὁ δέ κατά τάξις Μελχισεδέκ ἀντί οὗτος εἰσάγω . προκατασπείρω δέ κατά αὐτός καί ὁ περί ὁ καινός διαθήκη διδασκαλία . κρυσοστομοω . εἶπον τοίνυν περί ὁ Μελχισεδέκ , καί δείκνυμι ὅσος ἀγαθός εἰμί ὁ Ἀβραάμ , καί πολύς ὁ διάφορος ἀποφαίνω , ἐντεῦθεν ἄρχω λοιπός ὁ διαθήκη αὐτός ὁ μέσος ἀποδείκνυμι , καί πῶς ὁ μέν ἀτελής , ὁ δέ τέλειος , καί οὐδέπω εἰς αὐτός ὁ πρᾶγμα ἐμβαίνω , ἀλλά ἀπό ὁ ἱερωσύνη τέως μάχομαι . οὗτος γάρ πιστός εἰμί ὁ ἄπιστος , ὅταν ἀπό ὁ ἤδη προλαμβάνω καί πιστεύω ὁ ἀπόδειξις γίγνομαι , δείκνυμι ὅτι πολύς καί ὁ Λευί καί ὁ Ἀβραάμ ἀγαθός εἰμί ὁ Μελχισεδέκ , ἐν τάξις ἱερός αὐτός γίγνομαι . ἐκ ἕτερος πάλιν ἐπιχειρέω . ποῖος δέ οὗτος ; τίς ἕνεκα , φημί , οὐ εἶπον κατά ὁ τάξις Ἀαρών ; καί θέα ἐγώ ὁ ὑπερβολή , ἀπό ὅς γάρ εἰκός εἰμί αὐτός ἐκβάλλω ὁ ἱερωσύνη , ἐπεί μή κατά ὁ τάξις Ἀαρών , ἀπό οὗτος οὗτος μέν ἵστημι , ἐκβάλλω δέ ἐκεῖνος . αὐτός γάρ οὗτος λέγω φημί . τίς ἕνεκα οὖον κατά ὁ τάξις Ἀαρών γίγνομαι ; ἔχω δέ ὧδε ὁ ῥῆμα . “ εἰμί μέν οὖν τελείωσις διά ὁ Λευιτικός “ εἰμί , ὁ λαός γάρ ἐπί αὐτός νομοθετέω , τίς ἔτι χρεία κατά ὁ “ τάξις Μελχισεδέκ ἕτερος ἀνίστημι ἱερεύς , καί οὖον κατά ὁ “ τάξις Ἀαρών λέγω ; ” Χρυσόστομος . καί ὁ “ τίς ἔτι χρεία , ” πολύς ἔμφασις ἔχω · εἰμί μέν γάρ εἰμί ὁ Χριστός κατά σάρξ , κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ , ἔπειτα ὁ νόμος γίγνομαι καί ὁ κατά ὁ Ἀαρών , εἰκότως ἄν τις εἶπον , ἅτε εἰμί τέλειος οὗτος , ἐκεῖνος καταλύω , ἅτε ἐπεισέρχομαι . εἰμί δέ ὁ Χριστός ὕστερος , καί ἕτερος λαμβάνω τύπος ὁ ὁ ἱερωσύνη , δηλονότι ὡς ἀτελής εἰμί ἐκεῖνος . τίθημι γάρ φημί ὁ λόγος πᾶς πληρόω , καί μηδείς ἀτελής εἰμί ἐν ὁ ἱερωσύνη , τίς οὖν ἐσθίω κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ λέγω , καί οὖον κατά ὁ τάξις Ἀαρών ; τίς ἕνεκα ἀφίημι ὁ Ἀαρών ἕτερος εἰσφέρω ἱερωσύνη , ὁ ὁ Μελχισεδέκ ; Θεοδώρητος . εἰμί ὁ τέλειος φημί ἔχω ὁ κατά νόμος ἰερωσύνη · διά αὐτός γάρ ἅπας πληρόω ὁ νόμιμος , τίς βούλομαι ὁ ἕτερος ὁ δόσις ; τίς δήποτε δέ οὖον κατά ὁ τάξις Ἀαρών , ἀλλά κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ οὗτος ἐπαγγέλλω δίδωμι ; καί μήv κατά ἐκεῖνος πληρόω ὁ νόμιμος · ἐκεῖνος γάρ ὁ θυσία προσφέρω , ἐκεῖνος ὁ μολύνω καθαίρω , διά ἐκεῖνος πληρόω ὁ περί ὁ ἑορτή ἐντολή · οὗτος γάρ εἶπον · ὁ λαός γάρ ἐπί αὐτός νομοθετέω . Χρυσόστομος . τουτέστιν , αὐτός στοιχέω , διά αὐτός ἅπας πράσσω · οὐ εἰμί εἶπον ὅτι ἕτερος δίδωμι . “ ὁ λαός ἐπί αὐτός “ νομοθετέω . ” τουτέστι χράομαι αὐτός καί χράω . οὐ εἰμί εἶπον , ὅτι τέλειος μέν εἰμί , οὖον προειστήκω δέ ὁ λαός . αὐτός γάρ ὁ λαός χράω . τίς οὖν εἰμί ἕτερος ἱερωσύνη χρεία , εἰμί γε διά ὁ Λευιτικός εἰμί τελείωσις ὁ πρᾶγμα , ὁ δόγμα ὁ βίος ; καί ὁράω πῶς ὁδός προβαίνω . εἶπον ὅτι κατά ὁ τάξις εἰμί Μελχισεδέκ · δείκνυμι ὅτι πολύς ἀγαθός ὁ κατά νόμος . δείκνυμι λοιπός καί ἀπό ὁ χρόνος οὗτος , ὅτι μετά Ἀαρών δηλονότι ὡς ἀγαθός . ( ?? ) παλαιός μέν ἐν εἰς μόνος ὁ Ἰσραήλ ὁ ἔθνος ὁ Λευιτικός ἱερωσύνη ἀξίωμα χρηματίζω . Χριστός δέ ὁ παραγίγνομαι ἀρχιερεύς ὁ μέλλω ἀγαθός , καί οὖον κατά ὁ τάξις Ἀαρών ἀλλά κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ , ὁ μέν μετάθεσις ὁ ἱερωσύνη ὁ ἐκ ἕτερος αὐτός εἰμί Φυλή , πρόδηλος γάρ ὅτι ἐκ Ἰούδας ὁ Κύριος ἀνατέλλω , ὁ ὁ νόμος μετάθεσις ἀπεργάζομαι , ἀπό ὁ κατά νόμος σκιά , ἐπί ὁ ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός μετατίθημι ἐγώ εὐαγγέλιον · καθάπερ ἀπό ὁ Λευϊτικός ἐπί ὁ βασιλικός φυλή ὁ ὁ ἱερωσύνη ἀξίωμα . ὁ δέ κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ ἀφομοίωσις , οὐ ὑπέρ μόνος ὁ Ἰσραήλ , ἀλλά ὑπέρ πᾶς ὁ ἔθνος λύτρον ἑαυτοῦ ὁ πατήρ προσάγω , καί ὁ πᾶς ἄνθρωπος ὁμολογία ἀρχιερεύς καθίστημι . ἐπεί καί ὁ Μελχισεδέκ ὁ ἐθνικός μοῖρα εἰμί γνωρίζω , καί οὐ ἐκ ὁ γένος Ἀβραάμ εὑρίσκω . ὅς δέ λέγω νῦν ὁ Παῦλος , οὗτος εἰμί · εἰμί ὁ ΠΡ ὅς ( sic ) τέλειος εἰμί κατά Ἰουδαῖος , καί μή σκιά εἰμί ὁ ὅνος ὁ μέλλω ἀγαθός , ἀλλά ὁ πᾶς αὐτός κατορθόω , καί οὐ μέλλω ἕτερος παραχωρέω , οὐδέ ὁ ἱερωσύνη ὁ πρότερος ὑπεξίσταμαι , καί ἕτερος ἀντεισάγω , τίς ἕνεκα ὁ προφήτης λέγω , “ σύ ἱερεύς εἰς ὁ “ αἰών κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ ; ” ἐσθίω γάρ εἶπον κατά ὁ τάξις Ἀαρών · διά οὗτος φημί , “ εἰμί μέν εἰμί τελείωσις διά ὁ “ Λευϊτικός ἱερωσύνη , τίς ἔτι χρεία κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ “ ἀνίστημι ἱερεύς ἕτερος , καί οὖον κατά ὁ τάξις Ἀαρών λέγω ; ” δῆλος γάρ ἐκ οὗτος , ὡς ἐκεῖνος μέν τέλος λαμβάνω ὁ ἱερωσύνη , ἕτερος δέ ἀντεισφέρω πολύς ἀγαθός καί ὑψηλός . οὗτος δέ ὁμολογέω , ἐκεῖνος συνομολογέω , ὅτι πολιτεία ἕτερος συμβαίνω ὁ ἱερωσύνη συνάγω οὗτος ὁ ἡμέτερος καί νομοθεσία ἀγαθός · ὅσπερ δή κατασκευάζω ὁ Παῦλος , ἐπάγω , “ μετατίθημι γάρ ὁ ἱερωσύνη , ἐκ ἀνάγκη καί νόμος μετά - “ θέσις γίγνομαι . ” Χρυσόστομος . κατά Ἰουδαῖος . ἐπεί γάρ ὁ πλέω νόμιμος περί ὁ ὁ ἱερωσύνη ἀκολουθία ἀναλίσκω , ὁ ἱερωσύνη ὁ πρότερος ἐκβάλλω , εὔδηλος ὅτι ἕτερος ἀντεισάγω καί νομοθεσία μείζων εἰσφέρω ἐσθίω . οὕτως δείκνυμι ὁ ὁ ἱερωσύνη ἐναλλαγή , δείκνυμι καί ὁ νόμος ὁ παῦλα . ὁ νόμος ὁ ἱερωσύνη συζεύγνυμι . ἀνάγκη τοίνυν ὁ ἱερωσύνη παύω , οὗτος πάσχω καί ὁ νόμος . Χρυσόστομος . εἰμί δέ ἕτερος τις ἱερεύς ἕλη χρή , μᾶλλον δέ ἕτερος ἱερωσύνη , ἀνάγκη καί νόμος ἕτερος εἰμί . οὗτος πρός ὁ λέγω , τίς ἐσθίω καινός διαθήκη ; ἔχω μέν γάρ καί μαρτυρία εἶπον ἀπό προφητεία · “ οὗτος ὁ διαθήκη ὅς διατίθημι ὁ “ πατήρ σύ . ” τέως δέ ἀπό ὁ ἱερωσύνη μάχομαι · καί ὁράω πῶς ἄνωθεν λέγω . εἶπον κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ , εἶπον , εἰμί οὗτος ἀγαθός εἰμί , τίς ἐσθίω ἕτερος ; εἰμί τοίνυν ἱερωσύνη εἰσάγω ἄλλος , δεῖ καί διαθήκη εἰμί · οὔτε γάρ ἱερεύς εἰμί Χωρὶς διαθήκη εἰναι καί νόμος καί πρόσταγμα , οὔτε ἕτερος λαμβάνω ἱερωσύνη ἐκεῖνος χράομαι . εἶτα ὅσπερ ἀντίθεσις εἰμί , πῶς ἱερεύς ἄν εἰμί , μή ἐάν Λευίτης ; οὗτος διά ὁ ἄνω προκαταβάλλω , οὐδέ λύω ἀξιόω , ἀλλά ἐν παραδρομή εἰσάγω αὐτός . εἶπον , φημί , ὅτι μετατίθημι ὁ ἱερωσύνη , οὐκοῦν καί ὁ διαθήκη . μετατίθημι δέ οὖον ὁ τρόπος μόνος οὐδέ ὁ πρόσταγμα , ἀλλά καί ὁ Φυλή · ἐσθίω γάρ καί ὁ Φυλή . πῶς μετατίθημι ὁ ἱερωσύνη ἀπό Φυλή εἰς φυλή , ἀπό ὁ ἱερατικός ἐπί ὁ βασιλικός ; ἵνα ὁ ὁ αὐτός καί ἱερατικός καί βασιλικός . καί θέα ὁ μυστήριον . πρῶτος εἰμί βασιλικός , καί τότε γίγνομαι ἱερατικός . ὥσπερ οὖν καί ἐπί ὁ Χριστός . βασιλεύς μέν γάρ εἰμί ἀεί , ἀρχιερεύς δέ γίγνομαι , ὅτε ὁ σάρξ ἀναλαμβάνω , ὅτε ὁ θυσία προσάγω . ὁράω ὁ μεταβολή , καί ὅσπερ ἀντίθεσις εἰμί , οὗτος ὡς ὁ ὁ πρᾶγμα ἀκολουθία ἀπαιτέω εἰσάγω . εἶτα δηλόω περί τίς οὗτος λέγω φημί , ἐπί ὅς γάρ λέγω οὗτος , Φυλή ἕτερος μετέχω , ἀπό ὅς οὐδείς προσέχω ὁ θυσιαστήριον . Λέγος δέ καί ὁ Φυλή ὄνομα , πρόδηλος γάρ ὅτι ἐκ Ἰούδας ἀνατέλλω ὁ Κύριος ἐγώ , εἰς εἄν φυλή οὐδείς περί ἱερωσύνη Μωσῆς λαλέω . Χρυσόστομος . κατά Ἰουδαῖος . ἐγώ φημί καί οἶδα ὅτι ἱερωσύνη ἔχω . μετάθεσις γάρ εἰμί . ὅταν οὖν φαίνω μηδέ ἐκ ἐκεῖνος εἰμί ὁ Φυλή κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ , οὗτος πολύς ὁ Ἀβραάμ σεμνός ἐάν , πανταχόθεν συνομολογέω , ὅτι ἕτερος ἀντί ἕτερος εἰσάγω ἱερωσύνη , πολύς ὁ πρότερος ὑψηλός . εἰμί γάρ ὁ τύπος τοιοῦτος , καί ὁ Ἰουδαϊκός ἱερωσύνη λαμπρός εἰμί , πολύς μᾶλλον αὐτός ὁ ἀλήθεια . Θεοδώρητος . τόγε μήv πρόδηλος ὡς ἀναντίρρητος τίθημι . καί γάρ ὁ μάγος παραγίγνομαι , καί ἐρωτάω ὁ Ἡρώδης ὁ Ἰουδαῖος , “ ποῦ ὁ Χριστός γεννάω ; ” φημί , ἐν Βηθλεέμ ὁ Ἰουδαῖος . εἶτα καί ὁ σφέτερος βεβαιόω λόγος ὁ γραφεύς μαρτυρία . “ γράφω γάρ , καί σύ Βηθλεέμ γῆ Ἰούδας , “ οὐδαμῶς μικρός εἰμί ἐν ὁ ἡγεμών Ἰούδας . ἐκ σύ γάρ ἔξω - “ λεύσσω ἐγώ ἡγέομαι , ὅστις ποῖ ὁ λαός ἐγώ ὁ “ ’Iσραήλ . ” οὗτος ὁ πρόρρησις ὁ τέλος ὁ θεῖος ἀπόστολος δείκνυμι καί κράζω · “ πρόδηλος γάρ ὅτι ἐκ Ἰούδας ἀνατέλλω , “ ὁ Κύρος ἐγώ , ” κατά ὁ εἴρω , “ οὐ ἔκλειψις ἄρχω Ιούδας , ἠώς ἄν ἔρχομαι ὅς ἀπόκειμαι , καί αὐτός εἰμί προσδοκία “ ἔθνος . ” οὗτος ὁ Δαυίδ ὁ ἐπαγγελία δέχομαι παρά Θεός , εἶπον “ ἠώς ὁ αἰών ἑτοιμάζω ὁ σπέρμα σύ . ” οὗτος καί διά ῾Ησαΐου ὁ δεσπότης ἀνανεόομαι . “ ἐξέρχομαι , ” γάρ φημί , “ ῥάβδος ἐκ ὁ ῥίζα Ἰεσσαί ” καί ὁ ἑξῆς . καί πάλιν “ εἰμί ὁ ῥίζα Ἰεσσαί , καί ὁ ἀνίστημι ἄρχω ἔθνος , ἐπί αὐτός ἔθνος “ ἐλπίζω . ” καί αὖθις , “ διατίθημι σύ διαθήκη αἰώνιος , ὁ “ ὅσιος Δαυίδ ὁ πιστόν , ” τουτέστιν , ὁ ὑπισχνέομαι ἐκεῖνος πληρόω , καί διά ὁ σπέρμα ἐκεῖνος σῴζω ὁ οἰκέω . πιστός γάρ ἐγώ καί ἀψευδής ὁ ὑπόσχεσις . ἐκ οὗτος μέντοι φημί ὁ Ἰούδας Φυλή , οὐδείς ἱερεύς ἀποφαίνω · ἀλλά καί Ὀζίας ὁ ἱερωσύνη κατατολμάω , ὁ ἀτιμία ὁ λέπρα ἐπιτίμιον ὁ αὐθαδία δέχομαι . θαυμάζω δέ ἄξιος ὁ ὁ οἰκονομία μυστήριον . ὥσπερ γάρ ὁ δεσπότης Χριστός βασιλεύς αἰώνιος ἐάν , ἀρχιερεύς ἐγώ χρηματίζω , οὕτως ὁ Ιούδας φυλή , βασιλικός πρότερος εἰμί , ὁ ἱερωσύνη διά ὁ δεσπότης τυγχάνω . καί περισσός ἔτι κατάδηλος εἰμί . ὁ μέσος δηλαδή ὁ ἱερωσύνη ἑκάτερος , ὁ διάφορος ὅσος ἀγαθός . Χρυσόστομος κατά Ἰουδαῖος . εἰμί κατά ὁ ὁμοιότης ἀνίστημι ἱερεύς ἕτερος , ὅς οὖον κατά νόμος ἐντολή σαρκικός γίγνομαι , ἀλλά κατά δύναμις ζωή ἀκατάλυτος . μαρτυρέω δέ γάρ ὅτι “ σύ ἱερεύς εἰς ὁ αἰών κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ . ” ἐγώ , φημί , καί ἄλλος δείκνυμι διαφορά , οὖον μόνος ἀπό ὁ Φυλή , οὐδέ μόνος ἀπό ὁ πρόσωπον , οὐδέ ἀπό ὁ τρόπος , οὐδέ ἀπό ὁ διαθήκη , ἀλλά καί ἀπό αὐτός ὁ τύπος . γίγνομαι φημί ἱερεύς οὖον κατά νόμος ἐντολή σαρκικός , τουτέστι ὁ πρόσταγμα αὐτός · οὐδείς εἰμί σαρκικός , οὖον γάρ πρόβατον θύω , καί μόσχος ἐπιτάσσω . ἀλλά διά ὁ κατά ψυχή ἀρετή , ὁ θεός θεραπεύω , καί οὗτος ἆθλος ζωή ἐγώ τίθημι , ὁ οὐδέποτε καταλύω . καί πάλιν νεκρόω ἐγώ ὑπό ὁ ἁμαρτία , ἔρχομαι ἀνίστημι , διπλόος θάνατος λύω , ὁ μέν ὁ ἁμαρτία ὁ δέ ὁ σάρξ . ἐπεί οὖν τοιοῦτος κομίζω ἐγώ ἔρχομαι ἀγαθός , διά οὗτος φημί , οὖον κατά νόμος ἐντολή σαρκικός , ἀλλά κατά δύναμις ζωή ἀκατάλυτος . χρυσόστομος . ὁ γάρ νόμος ἐκεῖνος ὁ πολύς ἄνομος εἰμί . τίς εἰμί “ ἐντολή σαρκικός ; περιτέμνω , φημί , ὁ σάρξ , χρίω , λούω , καθαρίζω , περικείρω , ἐπιδέω , τρέφω , ἀργέω ὁ σάρξ . καί ὁ ἀγαθός πάλιν τίς . πολύς ζωή ὁ σάρξ , τρυφή ὁ σάρξ . ἀπό οὗτος ὁ νόμος ὁ ἱερωσύνη λαμβάνω Ἀαρών , ὁ μέντοι Μελχισεδέκ οὐ οὕτως , μᾶλλον δέ ὁ Χριστός . Θεοδώρητος . δυνατός γάρ καί ἐντεῦθεν δείκνυμι οὗτος ἐκεῖνος ὁ ὁμοιότης , ὅτι καθάπερ ἐκεῖνος ὁ ἱερωσύνη διάδοχος οὐ ἔχω , οὕτως οὐδέ οὗτος οὗτος εἰς ἕτερος παραπέμπω . σάρκινος γάρ ἐντολή οὗτος καλέω , ὡς ὁ νόμος διά ὁ θνητός ὁ ἄνθρωπος κελεύω μετά ὁ ὁ ἀρχιερεύς τελευτή , ὁ ἐκεῖνος παῖς ὁ ἱερωσύνη λαμβάνω . Χρυσόστομος . οὖον κατά νόμος τοίνυν ἐντολή σάρκινος γίγνομαι ὁ Χριστός ἱερεύς , τουτέστιν οὖον πρόσκαιρος , οὐδέ πέρας ἔχω , ἀλλά κατά δύναμις ζωή ἀκατάλυτος . καίτοι οὐ εἰμί ἀκόλουθος οὗτος ὁ , “ ὅς οὖον κατά νόμος ἐντολή σαρκικός γίγνομαι . ” ὁ γάρ ἀκόλουθος εἰμί εἶπον , ἀλλά κατά πνευματικός . ἀλλά διά ὁ σαρκικός ὁ πρόσκαιρος δείκνυμι , ὥσπερ καί ἀλλαχοῦ λέγω “ μέχρι καιρός “ διόρθωσις ” ἐπίκειμαι ὁ δικαίωμα ὁ σάρξ . ὁ δέ “ κατά δύναμις ζωή , ” τουτέστιν ὅτι οἰκεῖος δύναμις ζῶ . Θεοδώρητος . οἴμη δέ ὁ σαρκικός ἐντολή οὖον μόνος ὁ πρόσκαιρος , ἀλλά καί ἕτερος τίς αἰνίσσομαι , ὅς καί φθάνω εἶπον , ὁ σῶμα γάρ ὡς ἐπίπαν ὁ ἱερεύς ἐκκαθαίρω · οὗτος περιρραίνω καί λούω , ὑπέρ οὗτος ὁ θυσία προσφέρω . οὐδέ γάρ ὑπέρ ἀνδροφόνος ἢ γάμος ἀλλότριος διορύσσω , ἀλλά ὑπέρ γονορρυέω καί λεπρός , καί ὁ ἅπτω ὀστέον νεκρός . Κύριλλος γλαφυρός . ὅλος δέ ἱερεύς ὁ Ἐμμανουήλ , εἰμί καί ἐκ ὁ Ἰούδας νοέω Φυλή , ἵνα καί ὑμνητός , καί βασιλεύς εἰμί πιστεύω · καί ὅτι μή καὶ σάρξ ὁ ἱερόν αὐτός καθάπερ ἀμελέω καί ὁ Ἰουδαῖος καθηγητής , ἀλλά ὡς Θεός καί βασιλεύς ὁ ὅλος ἐν ἁγιασμός τε καί δόξα . οὐκοῦν ὁ τύπος ἐν σαρκικός , ἵνα ὑπέρ σάρξ ὁ ἀληθής , τουτέστι Χριστός . Χρυσόστομος . εἶπον ὅτι νόμος μετάθεσις γίγνομαι , καί δείκνυμι πῶς . ζητέω λοιπός ὁ αἴτιος , ὅς μάλιστα πᾶς πληροφορέω ὁ ὁ ἄνθρωπος ψυχή , ὁ ὁ αἴτιος πάντως οἶδα , καί εἰς πίστις ἄγω μᾶλλον ὅταν καί ὁ αἴτιος μανθάνω , καί ὁ λόγος κατά ὅς γίγνομαι . ἀναλαμβάνω τοίνυν ὁ περί ὁ νόμος λόγος , καί φημί , ἀθέτησις μέν γάρ γίγνομαι προάγω ἐντολή διά ὁ αὐτός ἀσθενής καί ἀνωφελής , οὐδείς γάρ τελειόω ὁ νόμος . ἐνταῦθα ὁ αἱρετικός ἐπιφύω , ἀλλά ἀκούω ἀκριβῶς · οὐ εἶπον διά ὁ πονηρός , οὐδέ διά ὁ μοχθηρός , ἀλλά διά ὁ ἀσθενής καί ἀνωφελής . καί ἀλλαχοῦ δέ δείκνυμι ὁ ἀσθενής , ὡς ὅταν λέγω . “ ἐν “ ὅς ὁ ἀσθένεια διά ὁ σάρξ . ” οὐ ἄρα ὁ ἐντολή ἀσθενής , ἀλλά ἐγώ . τίς δέ εἰμί , “ οὐδείς τελειόω ὁ νόμος ; ” οὐδείς τέλειος ἐργάζομαι παρακούω . ἄλλως δέ οὐδέ εἰμί ἰάομαι τέλειος ποιέω , ἄν καί ἐνάρετος · τέως δέ οὖον οὗτος φημί ὁ λόγος ἐνταῦθα , ἀλλά ὅτι οὐδείς ἰσχύω . καί εἰκότως . γράμμα γάρ εἰμί κεῖμαι , ὅδε πράσσω , καί ὅδε μή πράσσω , ὑποτίθημι μόνος , οὐ καί δύναμις ἐντίθημι · ὁ δέ Ἐλπὶς οὖον τοιοῦτος . τίς δέ εἰμί ἀθέτησις ; ἐκβολή . ὁ δέ ἀθέτησις ὁ κρατέω εἰμί ἀθέτησις . ὥστε δείκνυμι ὅτι κρατέω . ἀλλά καταφρονέω λοιπός , ἐπεί μηδείς ἀνύω . οὐδείς οὖν ὠφελέω ὁ νόμος ; ὠφελέω μέν καί σφόδρα , ἀλλά πρός ὁ ποιέω τέλειος οὐ ὠφελέω . οὐδείς γάρ τελειόω ὁ νόμος . καθό πάντῃ τύπος εἰμί , πᾶς σκιά , περιτομή , θυσία , σάββατον . οὐ ἰσχύω οὖν διαβαίνω εἰς ὁ ψυχή , διά οὗτος παραχωρέω καί ὑπεξίσταμαι , ἐπεισάγω δέ ὁ ὁ ἀγαθός ἐλπίς . Θεοδώρητος . παύω δέ ἐκεῖνος , οὐ ὡς πονηρός κατά ὁ ὁ αἱρετικός παραπληξία , ἀλλά ὡς ἀσθενής καί ὁ τέλειος οὖον δύναμαι φέρω ὠφέλεια . ἐπισημαίνω μέντοι δεῖ ὡς ἀσθενής καί ἀνωφελής ὁ περισσός ὁ νόμος καλέω , ὁ περιτομή , ὁ σάββατον , καί ὁ οὗτος παραπλήσιος . ὁ γάρ οὖον μοιχεύω , οὖον φονεύω , καί ὁ οὗτος προσόμοιος , καί ὁ καινός διαθήκη μετά ἐπίτασις φυλάσσω παρακελεύομαι . ἀντί ἐκεῖνος τοίνυν δέχομαι ὁ μέλλω ἀγαθός ὁ ἐλπίς , ὅστις ἐγώ προσοικειόω ὁ Θεός . Ὅρκος δέ ἐγώ βεβαιόω , ὁ Θεός ὁ ὑπόσχεσις , οὗτος γάρ φημί . ἐπεισαγωγή δέ ἀγαθός ἐλπίς διά ὅς ἐγγίζω ὁ Θεός , καί κατά ὅσος οὖον Χωρὶς ὁρκωμοσία . Χρυσόστομος . ὁράω ὅτι ἀναγκαῖος οὗτος γίγνομαι ὁ ὁ Ὅρκος ἐνταῦθα · ὥστε διά οὗτος πολύς ἄνω φιλοσοφέω , ὅτι ὄμνυμι ὁ θεός , καί ὄμνυμι ὑπέρ πλείων πληροφορία . εἶπον μέντοι “ ἐπεισαγωγή δέ ἀγαθός ἐλπίς , ” δείκνυμι ὅτι ἔχω μέν ἐκεῖνος ἐλπίς , ἀλλά οὖον τοιοῦτος . ἐλπίζω γάρ εὐαρεστέω , ἔχω ὁ γῆ , μηδείς πείθω δεινός . ἐνταῦθα δέ ἐλπίζω εὐαρεστέω οὖον γῆ κατέχω , ἀλλά ὁ οὐρανός , μᾶλλον δέ ὅς πολύς οὗτος κρατύς εἰμί , ἐγγύς ἵστημι ὁ Θεός , παρά αὐτός ἥκω ὁ θρόνος ὁ πατρικός , λειτουργέω αὐτός μετά Ἄγγελος . καί ὁράω πῶς αὐτός τίθημι κατά μικρός . ἐκεῖ μέν γάρ εἶπον , “ εἰσέρχομαι εἰς ὁ ἐσώτερος ὁ καταπέτασμα , ” ἐνταῦθα δέ , “ διά ὅς ἐγγίζω ὁ Θεός . ” τίς δέ εἰμί , “ καί κατά “ ὅσος οὖον Χωρὶς ὁρκωμοσία ; ” τουτέστιν ἰδού καί ἄλλος διαφορά , ὅτι οὐδέ ἁπλόος οὗτος ἐπαγγέλλω . ὁ μέν γάρ Χωρὶς ὁρκωμοσία εἰμί ἱερεύς γίγνομαι · ὁ δέ μετά ὁρκωμοσία , διά ὁ λέγω πρός αὐτός , ὄμνυμι Κύριος καί οὖον μεταμέλομαι · σύ ἱερεύς εἰς ὁ αἰών κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ . κατά τοσοῦτος ἀγαθός διαθήκη γίγνομαι ἔγγυος Ἰησοῦς . Χρυσόστομος . δύο τίθημι διαφορά , ὅτι οὐ ἔχω τέλος ὥσπερ ὁ νομικός . οὗτος δέ ποιέω ἀπό ὁ Χριστός ὁ μετέρχομαι . κατά δύναμις γάρ φημί ζωή ἀκατάλυτος . ποιέω δέ αὐτός καί ἀπό ὁ Ὅρκος , ὅτι ὄμνυμι · καί ἀπό ὁ πρᾶγμα . εἰμί γάρ ἐπεί ἀσθενής εἰμί ἐκεῖνος ἐκβάλλω , οὗτος ἐπεί δυνατός εἰμί , ἵστημι . ποιέω δέ αὐτός καί ἀπό ὁ ἱερεύς . πῶς ; ὅτι εἷς εἰμί · οὐ εἄν δέ εἷς εἰμί , εἰμί μή ἀθάνατος εἰμί . ὥσπερ γάρ πολύς ἱερεύς διά ὁ θνητός εἰμί , οὕτως ὁ εἷς διά ὁ ἀθάνατος εἰμί . καί καθότι ὄμνυμι αὐτός ἀεί αὐτός εἰμί · οὐ εἄν οὗτος ποιέω , εἰμί μή μείζων εἰμί . ἐπεί γάρ αὐτός καί ὁ ἐν νόμος χειροτονέω ἱερεύς , ἐκεῖνος δέ παύω , ἕτερος ἀντί ἐκεῖνος ἀποφαίνω , ἀναγκαῖος εἴρω , ὡς ἐκεῖνος μέν δίχα Ὅρκος χειροτονέω , ἐπί δέ οὗτος καί Ὅρκος προστίθημι . μή τοίνυν νομίζω καί ὅδε ὁ ἱερωσύνη ὡς ἐκεῖνος παθέω , καί πάλιν ἄλλος ἀντί οὗτος γίγνομαι . ἐκβάλλω γάρ ὁ τοιοῦτος ὑποψία ὁ γίγνομαι Ὅρκος . κατά τοσοῦτος ἀγαθός διαθήκη γίγνομαι ἔγγυος Ἰησοῦς . Θεοδώρητος . δείκνυμι ὁ ἱερωσύνη ὁ νόμος συζεύγνυμι , εἶτα ὁ μέν Λευιτικός παύω , ὁ δέ κατά τάξις Μελχισεδέκ φαίνω , ἀδεῶς λοιπός γυμνόω καί ὁ καινός διαθήκη , καί ἀποφαίνω τοσοῦτος ὁ παλαιός διαφέρω , ὅσος ὁ πρότερος ἱερωσύνη ἀγαθός φαίνω ὁ δύο . ἐπεί ὁ καινός διαθήκη ὁ βασίλειος ἐγώ ὑπισχνέομαι ὁ οὐρανός , καί ὁ νεκρός ὁ ἀνάστασις καί ὁ ζωή ὁ αἰώνιος · οὐδείς δέ οὗτος ὁράω , εἰκότως οὗτος ἔγγυος ὀνομάζω ὁ κύριος Ἰησοῦς , ὅς διά μέν ὁ οἰκεῖος ἀνάστασις βεβαιόω ὁ ἡμέτερος ἀνάστασις ὁ ἐλπίς , ὁ δέ οἰκεῖος ἀνάστασις διά ὁ ἐπιτελέω ὑπό ὁ ἀπόστολος δηλόω θαῦμα . Αθανάσιος κατά αρειανός . ὁ νόμος οὐδείς τελειόω , δήω ὁ ὁ λόγος ἐπιδημία . καί τότε μέν τύπος εἰμί ὁ δείκνυμι , ἄρτι δέ ὁ ἀλήθεια φανερόω , καί ὁ Παῦλος ἐξηγέομαι λέγω , “ κατά τοσοῦτος ἀγαθός διαθήκη γίγνομαι “ ἔγγυος ὁ Κύριος , καί διά ὅλος ὁ ἀγαθός ὁ κύριος ἀνατίθημι , ὁ ἀγαθός καί ἄλλος εἰμί παρά ὁ γενητός . ἀγαθός γάρ ὁ διά αὐτός θυσία , ἀγαθός ὁ ἐν αὐτός Ἐλπὶς , καί ὁ διά αὐτός ἐπαγγελία . οὐ ὡς πρός μικρός μέγας συγκρίνω , ἀλλά ὡς ἄλλος πρός ἄλλος ὁ φύσις τυγχάνω . ἐπεί καί ὁ οὗτος οἰκονομέω , ἀγαθός ὁ γενητός εἰμί . καί ὁ λέγω πάλιν , “ γίγνομαι “ ἔγγος , ” ὁ παρά αὐτός γίγνομαι σημαίνω ὑπέρ ἐγώ ἐγγυάω . ὡς γάρ Λόγος ἐάν σάρξ γίγνομαι , καί ὁ γίγνομαι ὁ σάρξ λογίζομαι . γενητός γάρ οὗτος καί κτιστός , οὗτος καί ἐνταῦθα ὁ γίγνομαι διά ὁ γίγνομαι αὐτός ἄνθρωπος , καί εἰς ὁ ὁ διαθήκη διακονία λογίζομαι , κατά ὅς ὁ ποτέ βασιλεύω θάνατος καταργέω . Κύριλλος θησαυρός . ὁ μέν γάρ νόμος ἀσθενέω κατακρίνω ὁ ἁμαρτία ἐν ὁ σάρξ , κατακρίνω δέ ὁ Χριστός . καί πάλιν ὁ κόσμος ὑπό μέν ὁ νόμος κατακρίνω διά ὁ ἁμαρτία , καί τιμωρία ἀπαιτέω . ἐπιδημέω δέ ὁ υἱός , ἵνα δικαιόω καί χαρίζομαι πᾶς . Γλαφύραι . Νόμος μέν γάρ εἰς βοήθεια δίδωμι ὁ θεός , πλήν παιδοκομώ μέν ὁ νόμος , τελειόω δέ λοιπός ὁ Χριστός μυστήριον . ἀποχράω δέ λέγω ὁ Παῦλος περί ὁ δύο διαθήκη , ὅτι “ ἀθέτησις μέν γίγνομαι προάγω ἐντολή διά ὁ αὐτός ἀσθενής . ἐπεισαγωγή δέ ἀγαθός ἐλπίς , διά ὅς ἐγγίζω ὁ Θεός . ” οὐκοῦν ἔρχομαι μέν ἄν τις , καί μάλα ῥᾳδίως , εἰς οἰκειότης ὁ ὡς πρός θεός , οὖον διά γε ὁ πρῶτος καί μωσαϊκός ἐντολή , διά ὁ λέγω δέ ἐπείγω ἐλπίς , ὅς ὁ εἰς ὁ ἀγαθός ψῆφος στεφανόω δοκέω ὁ μυσταγωγός βλέπω πρός ἀληθής . ἀθετέω δέ ὁ ἐν νόμος φημί , καί ὁ προάγω ἐντολή ὁ μηδείς δύναμαι τελειόω καθορίζω . ἀσθενής γάρ ὁ νόμος πρός ὁ δύναμαι τελειόω εἰς ἁγιασμός . ἀγαθός δέ ὁ ἐν Χριστός δικαίωσις καί λατρεία . ἀκούω γοῦν Θεός διακράζω ὁ ὁ ἐν νόμος τιμάω λατρεία . καί οἱονεί πως ἀπρίξ ἐγώ μή ὁ παλαιόω ἐντολή , ποτέ μέν “ λούω , καθαρός γίγνομαι , ” ποτέ δέ “ ἔλεος ἐθέλω καί οὖον θυσία , καί ἐπίγνωσις Θεός ὅς ὁλοκαύτωμα . ” ἐλεέω γάρ ἐν Χριστός , καί ἐν αὐτός θεάομαι νοητός ὁ πατήρ , καί ὁ φύσις θεός γιγνώσκω . Θεοδώρητος . εἶτα πάλιν δείκνυμι καί ἑτέρωθεν ὅδε ὁ ἱερωσύνη ὑπέρκειμαι , λέγω , “ καί ὁ μέν πλείων εἰμί γίγνομαι ἱερεύς διά ὁ θάνατος κωλύω παραμένω · ὁ δέ διά ὁ “ μένω αὐτός εἰς ὁ αἰών απαράβατος ἔχω ὁ ἱερωσύνη . ὁ κατά νόμος ἱερεύς θνητός ἔχω ὁ φύσις . ὅς δή χάρις διηνεκής ἱερατεύω οὖον δύναμαι , ἀλλά ἔχω διάδοχος ὁ ἱερωσύνη ὁ παῖς . οὗτος δέ ἀθάνατος ἐάν , εἰς ἕτερος οὖον παραπέμπω ὁ ἱερωσύνη ὁ γέρας . οὗτος ὁ ὁ χείρ εἰμί τελειωμένος , ὁ μόνος εἰς ὁ ἅγιος ὁ ἅγιος εἴσειμι , ὁ ὁ ἀνώτατος καί ἐνδοτάτω λειτουργός θυσιαστήριον · οὐ ἅπαξ ὁ ἐνιαυτός μόνος εἴσειμι , ἀλλά ἅπαξ ὁ αἰών εἰσέρχομαι · ἀρχιερεύς γάρ εἰμί αἰώνιος , καί λειτουργός ἄπαυστος , ἀκμαῖος καί ἀγήραος . ὅθεν καί σῴζω εἰς ὁ παντελής δύναμαι ὁ προσέρχομαι διά αὐτός ὁ Θεός , πάντοτε ζῶ εἰς ὁ ἐντυγχάνω ὑπέρ ἀυτέω . θεοφόρητος . καί αὐτός ὁ λόγος ὁ ταπεινότης βοάω , ὡς οὐδείς οὗτος ἁρμόζω ὁ θεότης ὁ Χριστός . οὐδέ γάρ διά οὗτος ζῶ ἵνα ἐντυγχάνω ὑπέρ ἐγώ . ὁ γάρ ἐκεῖνος ζωή , ἄναρχος καί ἀνώλεθρος . οὐκοῦν κατά ὁ ἀνθρώπειος νοητέον καί οὗτος . ὥσπερ γάρ ὁ πάθος ὑπέρ ἐγώ καταδέχομαι , οὕτως ἐντυγχάνω ὑπέρ ἐγώ . συζεύγνυμι μέντοι ὁ ταπεινῶ καί ὑψηλός ὁ θεῖος Απόστολος . αὐτός γάρ σῴζω ἐγώ εἴρω , καί τέλειος σωτηρία παρέχω . Χρυσόστομος . ῾Ορᾷς ὅτι εἰς ὁ κατά σάρξ οὗτος φημί . ὅταν γάρ ὡς ἱερεύς νοέω τότε καί ἐντυγχάνω . ἐπεί ὁ ἐγείρω ὁ νεκρός ὅς ἐθέλω καί ζωοποιέω , καί οὕτως ὡς ὁ πατήρ , πῶς ἔνθα σῴζω δεῖ ἐντυγχάνω , ὁ πᾶς ὁ κρίσις ἔχω , ὥστε ὁ μέν εἰς κάμινος ἐμβάλλω , ὁ δέ σῴζω , πῶς ἐντυγχάνω ; ὁ θεός καί σῴζω φημί , δύναμαι . διά οὗτος οὖν σῴζω , ἐπεί οὐ ἀποθνήσκω , ἐπεί ἀεί ζῶ . οὐ ἔχω διαδοχή φημί εἰμί δέ οὐ ἔχω , δύναμαι πᾶς προίστημι . ἐνταῦθα μέν γάρ ὁ ἀρχιερεύς , εἰμί καί θαυμαστός εἰμί μέχρι ὁ καιρός ἐκεῖνος ἐν ὅς εἰμί , οἷος ὁ Σαμουήλ , καί ὅσος τοιοῦτος , μετά δέ οὗτος οὐκέτι · θνῄσκω γάρ . ἐνταῦθα δέ οὐ οὕτως , ἀλλά σῴζω εἰς ὁ παντελῶς . μυστήριον τίς αἰνίσσομαι . οὐ ἐνταῦθα μόνος φημί , οὐδέ πρός καιρός , ἀλλά καί ἐκεῖ ἐν ὁ μέλλω ζωή σῴζω ὁ προσέρχομαι διά αὐτός ὁ Θεός . πῶς σῴζω ; “ πάντοτε ζῶ εἰς ὁ ἐντυγχάνω ὑπέρ αὐτός . ” ὁράω ὁ ταπεινότητα ; ὁράω ὁ ἀνθρωπότης ; οὖον γάρ ἅπαξ φημί αὐτός ἐντυγχάνω οὗτος τυγχάνω , ἀλλά ἀεί , καί ἡνίκα ἄν δήω . ἀεί οὖν δήω ὁ εὔχομαι , καί πῶς ἄν ἔχω λόγος ; ἄνθρωπος πολλάκις Δίκαιος , ἐκ εἷς αἴτησις ὁ πᾶς ἀνύω · αὐτός δέ ἀεί δήω · τίς οὖν ἕνεκα συγκάθημαι ; ὁράω ὅτι συγκατάβασις εἰμί . μή δείδω φημί , μή εἶπον , ναί φιλέω μέν ἐγώ , καί παρρησία ἔχω πρός ὁ πατήρ , ἀλλά οὐ ἀεί δύναμαι ζῶ . ἀεί γάρ ζῶ . Γρηγόριος . ὁ δέ ἐντυγχάνω οὐ ὡς ὁ ὁ πολύς συνήθεια ὁ ζητέω ἐκδίκησις ἔχω · οὗτος γάρ πως καί ταπεινότης , ἀλλά ὁ πρεσβεύω ὑπέρ ἐγώ ὁ λόγος ὁ μεσιτεία , ὡς καί ὁ πνεῦμα ὑπέρ ἐγώ ἐντυγχάνω λέγω . “ εἷς γάρ Κύριος , εἷς “ μεσίτης Θεός καί ἄνθρωπος , ἄνθρωπος Ιησοῦς Χριστός . ” πρεσβεύω γάρ ἔτι καί νῦν ὡς ἄνθρωπος ὑπέρ ὁ ἐμός σωτηρία , ὅτι μετά ὁ σῶμα εἰμί ὅς προσλαμβάνω , ἠώς ἄν ἐγώ ποιέω θεός ὁ δύναμις ὁ ἐνανθρώπησις . οὗτος δέ καί παράκλητος ἔχω Ἰησοῦς , οὐ ὡς ὑπέρ ἐγώ προκαλινδέω ὁ πατήρ , καί προσπίπτω δουλικῶς , ἀπάγω ὁ δοῦλος εἰμί ὑπόνοια καί ἀναξία ὁ πνεῦμα . οὔτε γάρ ὁ πατήρ οὗτος ἐπιζητέω , οὔτε ὁ υἱός πάσχω , εἰμί ὡς περί Θεός διανοέομαι Δίκαιος . ἀλλά ὅς πάσχω ὡς ἄνθρωπος πείθω καρτερέω ὡς Λόγος καί παραινέτης . οὗτος νοέω ἐγώ ὁ παράκλησις . τοιοῦτος γάρ ἐγώ πρέπω ἀρχιερεύς , ὅσιος , Ἄκακος , ἀμίαντος , χωρίζω ἀπό ὁ ἁμαρτωλός , καί ὑψηλός ὁ οὐρανός γίγνομαι . Θεοδώρητος . οἴομαι καί αὐτός ἄν ὁμολογέω ὁ ὁ ἐναντίος ὁ ἀλήθεια φρονέω , ὡς καί οὗτος ὁ ἀνθρωπότης οὖον ὁ θεότης ἴδιος . ἵνα γάρ ἄλλος παραλείπω , ὁ ὑψηλός ὁ οὐρανός γίγνομαι , πῶς ἄν τις προσαρμόζω ὁ Θεός Λόγος ὁ ὁ πᾶς τεκταίνομαι ; δηλόω δέ ὁ λόγος ὁ μετά ὁ πάθος ἄνω ὁ οὐρανός γίγνομαι . ὁ δέ θεός Λόγος ἀπερίγραφος ἔχω ὁ φύσις . οὐκοῦν καί οὗτος προσαρμόζω ὡς ἄνθρωπος ὁ δεσπότης Χριστός , οὐ ἄλλος τις οὗτος παρά ὁ θεός Λόγος νοέω , ἀλλά οἶδα , τίς μέν ὁ θεότης , τίς δέ ὁ ἀνθρωπότης ἴδιος . Χρυσόστομος . ὁράω ὅτι περί ὁ ἀνθρωπότης ὁ πᾶς εἴρω · ὅταν δέ εἶπον ἀνθρωπότης , θεότης ἔχω λέγω , οὖον διαιρέω , ἀλλά ἀφίημι ὁ πρέπω . ὁράω ὁ διαφορά ὁ ἀρχιερεύς . ἀνακεφαλαιόω ὁ λέγω . πειράω δέ κατά πᾶς κατά ὁμοιότης Χωρὶς ἁμαρτία . “ τοιοῦτος γάρ ἐγώ , ” φημί , “ Πεν ἀρχιερεύς , ὅσιος , Ἄκακος . ” τίς εἰμί Ἄκακος ; ἀπόνηρος . ὅς λέγω ἕτερος προφήτης · “ δόλος οὐ εὑρίσκω ἐν ὁ στόμα αὖος - “ ὁ . ” τουτέστιν οὐ ὕπουλος · οὗτος οὖν ἄν τις περί Θεός εἶπον , καί οὐ αἰσχύνω λέγω , ὅτι ὁ θεός οὐ εἰμί ὕπουλος , οὐδέ δολερός . περί μέντοι ὁ κατά σάρξ ἔχω ἄν λόγος , καί ὁ ἀμίαντος δέ περί Θεός εἶπον τίς ἄν ; ἔχω γάρ φύσις μιαίνω ; οὖον μέν οὖν . ἀλλά Ἄκακος ὁ μέγας ἀρχιερεύς , ὁ διέρχομαι ὁ οὐρανός ὀνομάζω , ὡς ἀγαθός πᾶς κακία , καί αὐτός δή οὗτος “ χωρίζω ἀπό ὁ ἁμαρτωλός · ” οὖον οὗτος οὖν μόνος δείκνυμι ὁ διάφορος , ἀλλά καί αὐτός ὁ θυσία · διό ἐπιφέρω , ὅς οὐ ἔχω κατά ἡμέρα ἀνάγκη , ὥσπερ ὁ ἱερεύς , πρότερος ὑπέρ ὁ ἴδιος ἁμάρτημα θυσία ἀναφέρω , ἔπειτα ὁ ὁ λαός . οὗτος γάρ ποιέω ἐφάπαξ ἑαυτοῦ ἀναφέρω . Κύριλλος . καί ὁ μέν κατά νόμος ἱερουργός , θυσία χρῄζω οὖον εἷς , πλείων δέ μᾶλλον , ἅτε δή προσάγω καθημέρα ὑπέρ τε ἑαυτοῦ καί ὁ ὁ λαός ἀγνόημα , διά ὁ πλειστάκις ἀσθενέω καί ὑπομένω μαλακισμός ὁ εἰς πολύτροπος ἁμαρτία . ὁ δέ ἀγαθός ἁμαρτία ὑπάρχω ὡς θεός , προσκομίζω ἑαυτοῦ , καί γίγνομαι ἐγώ ἀρχιερεύς , ἀνθρώπινος μέν λέγω λειτουργέω , ἱερεύω δέ ὁ πατήρ ὁ ἴδιος σῶμα . θεοπρεπῶς οὖν ἄρα πάσχω οὐ ἀνέχω ὁ ἁμαρτία , ὅτι μή φύσις εἰμί γενητός οὐ ἔχω οὐσιωδῶς ὁ ἄτρεπτος καί ὁ εἰσάπαν δύναμαι διαδιδράσκω ὁ ἁμαρτία . υἱός οὖν ἄρα εἰμί παντέλειος , ἀνεπικούρητος ἔχω πῇ ἕτερος ὁ ἀκράδαντος , εἰς ἁγιασμός φύσις τε καρπός ἴδιος , ὁ ἀπλημμελής . “ ὁ μέν γάρ νόμος ἄνθρωπος , ” φημί , “ καθίστημι , ἔχω δέ ἀσθένεια · ὁ δέ χάρις υἱός τελειόω , ” ὡς οὐ ἔχω δηλονότι ὁ ἀσθενέω · οὗτος γάρ οἴομαι εἰμί ὁ ἄρτιος ἔχω , ἤγουν ὁ ἐν πᾶς καλῶς τελειόω . ὅτι μή κατά ἐκεῖνος εἰμί ὁ κατά ὁ νόμος , ὅς οὐ ἀσυνήθης ὁ καί ἀσθενέω ἔστω ὅτε . πλήν ἐκεῖνος ἀθρέω , πῶς ὁ αὐτός καί ἀσθένεια ἀγαθός εἰμί πιστεύω , καί ὡς υἱός τελειόω . σταυρόω δέ καί ἐκ ἀσθένεια · οὐκοῦν ἀκόλουθος ἐννοέω , ὡς ἀσθενέω μέν σαρκικός σταυρός ὑπομένω · εἰμί γεμὴν ὡς θεός ὁ ἀσθενέω ἐπέκεινα . “ ὁ γάρ πνεῦμα πρόθυμος , ὁ δέ σάρξ ἀσθενής . εἰμί δέ δή λέγω ὁ ἀσθένεια οὗτος ὁ ἐν ἁμαρτία εἰμί δηλόω ὁ κατά νόμος ἱερατεύω , οὐ ἀντιτάσσω . σύμφημι δέ μᾶλλον ὀρθός καί οὐτάω φρονέω αἱρέω . Θεοδώρητος . δύο τίθημι ὅσπερ οὐ ἔχω ὁ ὁ ἱερωσύνη τυγχάνω . ἐκεῖνος γάρ καί συνεχῶς ὁ ἱερεῖον προσφέρω , καί ὑπέρ ἑαυτοῦ θύω , αὔγ-ασμα δή καί αὐτός πλημμελέω ὡς ἄνθρωπος . ὁ ἐσθίω ἁμάρτημα ὑπόκειμαι , οὖον τοσοῦτος ἔχω προφέρω παρρησία · οὗτος δέ οὐδέτερος οὗτος ποιέω · ὁ μέν ἐπεί ἁμαρτία ἀμύητος εἰμί , ὁ δέ , ὥσπερ ὁ εἷς θυσία ἀρκέω εἰς σωτηρία . καί ἐκεῖνος μέν ἕτερος προσφέρω θῦμα , οὗτος δέ ὁ ἑαυτοῦ προσφέρω σῶμα . αὐτός ἱερεύς καί ἱερεῖον γίγνομαι , καί ὡς θεός μετά ὁ πατήρ καί ὁ πνεῦμα , ὁ δῶρον δέχομαι . Χρυσόστομος . Ὅρας δέ , εἶπον ὁ ὁ ἱερεύς , εἶπον ὁ ὁ πίστις , εἶπον ὁ ὁ διαθήκη , οὐ ὅλος μέν , εἶπον δέ ὅμως . ἐνταῦθα λοιπός καί αὐτός ὁ πνευματικός θυσία ὁ ὑπερβολή προανακρούω . μή τοίνυν ἱερεύς αὐτός ἀκούω , ἀεί ἱεράομαι νομίζω . ἅπαξ γάρ ἱερεύω , καί λοιπός καθίζω . ἵνα γάρ μή νομίζω ἄνω ἵστημι αὐτός , καί λειτουργός εἰμί , δείκνυμι ὅτι οἰκονομία ὁ πρᾶγμα εἰμί · ὥσπερ γάρ δοῦλος γίγνομαι , οὕτως καί ἱερεύς καί λειτουργός . ἀλλά ὥσπερ δοῦλος γίγνομαι οὐ μένω δοῦλος , οὕτως καί λειτουργός γίγνομαι , οὐ μένω λειτουργός . οὖον γάρ λειτουργός ὁ κάθημαι , ἀλλά ὁ ἵστημι . οὗτος οὖν αἰνίσσομαι ἐνταῦθα καί ὁ θυσία ὁ μεγαλεῖον . εἰμί ἀρκέω εἷς εἰμί καί ἅπαξ προσφέρω τοσοῦτος , ὅσος ὁ πᾶς οὐ ἰσχύω , ἀλλά οὔπω περί οὗτος . τέως δέ δείκνυμι ὅτι , οὐ ὑπέρ ἑαυτοῦ προσφέρω . πῶς γάρ ὁ ἀναμάρτητος ; ἀλλά ὑπέρ ὁ λαός · τίς οὖν ; οὖον δήω ὁ προσφέρω ὑπέρ ἑαυτοῦ ; οὖον φημί · ἵνα γάρ μή ἀκούω ὅτι οὗτος ποιέω ἐφάπαξ , νομίζω οὗτος καί περί αὐτός εἴρω , ἀκούω τίς φημί · “ ὁ νόμος γάρ ἄνθρωπος καθίστημι “ ἀρχιερεύς ἔχω ἀσθένεια . Χρυσόστομος . τοιοῦτος γάρ ὁ ἄνθρωπος ὁ φύσις . διά οὗτος ἀεί καί ὑπέρ ἑαυτοῦ προσφέρω · ὁ μέντοι δυνατός , ὁ μή ἔχω ἁμαρτία ; τίς ἕνεκα ὑπέρ ἑαυτοῦ προσφέρω ; ὅς περί ὁ ἄλλος μέν , πολλάκις δέ . ὁ λόγος δέ ὁ ὁρκωμοσία ὁ μετά ὁ νόμος , υἱός εἰς ὁ αἰών τελειόω . Θεοδώρητος . ὁ μονογενής υἱός σύνδρομος ἔχω ὁ γεννάω ὁ τελειότης . τέλειος γάρ αὐτός γεννάω ὁ πατήρ , καί οὗτος τοίνυν κατά ὁ ἀνθρώπειος νοέω τέλος . τέλειος γάρ ἐνταῦθα ὁ ἀθάνατος λέγω . οὖον μήv ἄλλος υἱός νοητέον παρά ὁ φύσις υἱός . ἀλλά ὁ αὐτός καί φύσις εἰμί υἱός ὡς θεός , καί πάλιν δέχομαι ὁ αὐτός προσηγορία ὡς ἄνθρωπος . χρυσόστομος . τις δέ εἰμί τελειόω ; οὖον τίθημι ὁ ἀντιδιαστολή κύριος ὁ Παῦλος . εἶπον γάρ ἔχω ἀσθένεια , οὐ εἶπον υἱός δυνατός , ἀλλά τελειόω , τουτέστι δυνατός ὡς ἄν εἶπον τίς . ὁράω ὅτι καί ὁ υἱός ὄνομα πρός ἀντιδιαστολή ὁ δοῦλος εἴρω . ἀσθένεια δέ , ὅς ἁμαρτία φημί , ὅς θάνατος · τρεῖς γάρ οὗτος σημαίνω · ὁ νόσος , ὡς ὁ “ πολύς ἐν σύ ἀσθενής καί “ ἄρρωστος · ” ὁ ἁμαρτία , ὡς ὁ “ πληθύνω ὁ ἀσθένεια αὖος - “ ὁ . ” καί ὁ πειρασμός , ὡς ὁ “ ἐν ὁ ἀσθένεια ἐγώ καύχη - “ σομή . ” τίς δέ εἰμί ; “ εἰς ὁ αἰών . ” οὖον νῦν μόνος ἀναμάρτητος , ἀλλά ἀεί . εἰμί τοίνυν τέλος εἰμί , εἰμί μηδέποτε ἁμαρτάνω , εἰμί ἀεί ζῶ , τίς ἕνεκα προσφέρω πολύς ὑπέρ ἐγώ θυσία ; ἀλλά τέως μέν ὑπέρ οὗτος οὐ ἰσχυρίζομαι , ὑπέρ δέ ὁ μή προσφέρω αὐτός ὑπέρ ἑαυτοῦ , οὗτος ἰσχυρίζομαι . διά οὗτος δέ ἄνω καί κάτω στρέφω λέγω , εἷς ἱερεύς , καί εἷς θυσία , ἵνα μή νομίζω πολύς εἰμί , ἀδεῶς ἁμαρτάνω . ἀλλά οἶδα ὅτι οὐ εἰμί ἄλλος θυσία , εἷς γάρ ἐγώ καθαρίζω , μετά δέ οὗτος , πῦρ καί γέεννα , φυλάσσω ὁ εὐγένεια . κεφάλαιος δέ ἐπί ὁ λέγω , τοιοῦτος ἔχω ἀρχιερεύς , ὅς καθίζω ἐν δεξιός ὁ θρόνος ὁ μεγαλωσύνη ἐν ὁ οὐρανός , ὁ ἅγιος λειτουργός , καί ὁ σκηνή ὁ ἀληθινός , εἄν πήγνυμι ὁ Κύριος , καί οὐ ἄν - θρωπος . Κύριλλος . ᾿Εγείγερται μέν κατά ὁ ἐρῆμος ὁ ἀρχαῖος σκηνή διά μῶσις , καί ὁ κατά νόμος εἶμι * * * * ἐνδιαίτημα δέ ὁ Χριστός ἔοικα , ὁ ἄνω Καλλίπολις , τουτέστι , ὁ οὐρανός , ὁ θεῖος σκηνή , καί οὐ ἀνθρώπινος εὕρημα τέχνη , ἀλλά ἱερόv καί θεόλεκτος . ἐκεῖ γίγνομαι προσκομίζω ὁ Θεός καί πατήρ ὁ εἰς αὐτός πιστεύω ἁγίζω διά ὁ πνεῦμα . “ οὐδείς “ γάρ ἔρχομαι , ” φημί , “ πρός ὁ πατήρ , εἰμί μή διά ἐγώ . ” καί οὗτος αὐτός ὁ ἐνθάδε λέγω λειτουργία ὁ τρόπος , θεοπρεπής δέ ὁ χρῆμα κἀν εἰμί ὁ κατά ἐγώ , ἤγουν ἀνθρώπινος σημαίνω λόγος . ὁ γάρ ἁγίζω δύναμαι ὁ ἴδιος πνεῦμα ὁ πιστεύω , ἔλεος καί χάρις δικαιώνω , καί οἷος ἱερουργέω ὁ Θεός , κόσμος μέν ἀποθνήσκω , ζῳοποιέω δέ πνεῦμα , καί εἰς εὐδόκιμος ἀναλάμπω βίος , πῶς οὐ ἄν εἰμί θεοπρεπής ; ὅτι δέ καί ὅς λέγω λειτουργέω , οὖον μείζων εἰμί ὁ πατήρ , οὔτε μήv κατόπιν ἔρχομαι ὁ ἔνειμι εὔκλεια αὐτός , προσαποδείκνυμι ἐναργής ὁ ὁ θεῖον αὐτός ἐνιδρύω θᾶκος , καί ἐν δεξιός κάθημαι ὁ γεννάω . εἰμί γάρ εἰμί ἀληθής ὅτι πᾶς ἱερεύς ἵστημι ἀεί λειτουργός , καί οὐ ἄν νοέω ποτέ σύνεδρος τε καί ἰσοκλεής , ὥσπερ καί λατρεύω Θεός , πῶς οὐ ἀσυνήθως ἱερουργός ὁ Χριστός , ὁ καί ἐν ὁ ὁ θεότης θᾶκος ὡς θεός καί λειτονργῶν ἀνθρώπινος ; Χρυσόστομος . ἀναμίσγω ὁ ταπεινός ὁ ὑψηλός ὁ Παῦλος ἀεί , ὁ διδάσκαλος μιμέομαι ὁ αὐτός , ὥστε ὁ ταπεινός ὁ ὑψηλός ὁδός γίγνομαι , καί διά οὗτος ἐπί ἐκεῖνος χειραγωγέω · καί γίγνομαι ἐν ὁ μέγας , μανθάνω ὅτι οὗτος συγκατάβασις εἰμί . οὗτος γοῦν ἐνταῦθα ποιέω . εἶπον γάρ ὅτι ἀναφέρω ἑαυτοῦ , καί ἀρχιερεύς δείκνυμι , ἐπάγω “ κεφάλαιος δέ ἐπί ὁ “ λέγω . ” κεφάλαιος δέ ὁ μέγας λέγω . τοιοῦτος ἔχω ἀρχιερεύς , ὅς καθίζω ἐν ὁ οὐρανός . καί ὅς οὗτος οὐ ἱερεύς , ἀλλά οὗτος , ὅς ἱερεύω ἐκεῖνος χρή . προστίθημι δέ ὅτι καί λειτουργός , καί οὐ ἁπλόος , ἀλλά ὁ ἅγιος , καί ὁ ἀληθινός σκηνή , τουτέστι ὁ οὐρανός . ὁράω ὁ συγκατάβασις , οὐ πρό μικρός διίστημι λέγω , “ οὐ πᾶς εἰμί λειτουργικός “ πνεῦμα ; ” καί διά οὗτος φημί οὐ ἀκούω , “ κάθημαι ἐκ “ δεξιός ἐγώ , ” ὡς ὁ κάθημαι οὐ εἰμί λειτουργός . πῶς οὖν λειτουργός ἐνταῦθα εἴρω ; ὁράω πῶς ἀείρω ὁ ψυχή ὁ ἐν Ἰουδαῖος πιστεύω · ἐπεί γάρ εἰκός εἰμί αὐτός φαντάζω ὅτι σκηνή οὐ ἔχω τοιοῦτος , ἰδού , φημί , ὁ ἱερεύς καί μέγας καί πολύς μείζων ἐκεῖνος , καί θυσία θαυμάσιος προσφέρω . ἀλλά ἄρα μή λόγος οὗτος ; μή κόμπος καί ψυχαγωγία ; διά οὗτος πρῶτος πιστόω ἀπό ὁ Ὅρκος , λοιπός δέ καί ἀπό ὁ σκηνή . εἰμί μέν γάρ καί οὗτος δῆλος ὁ διαφορά . οὗτος δέ καί ἕτερος ἐπινοέω , “ ὅς πήγνυμι , ” φημί , “ ὁ Κύριος καί οὐ ἄνθρωπος . ” ποῦ εἰμί ὁ λέγω κινέω ὁ οὐρανός . ποῦ εἰμί ὁ σφαιροειδής αὐτός εἰμί ἀποφαίνω ; ἀμφότερος γάρ οὗτος ἐνταῦθα ἀναράω ὁ ὄνομα ὁ σκηνή . ὁράω δέ ὅτι ὁ μέγας τιμή τελευταῖος καταλείπω , καί δείκνυμι αὐτός ἐν δεξιός ὁ θρόνος ὁ μεγαλωσύνη κάθημαι . ὁ μέν γάρ ἱερός ὁ πρόγονος Ἀαρών , ὁ πρῶτος ὁ ἀρχιερωσύνη ὁ γέρας δέχομαι , μετά δέος καί φρίκη εἰς ὁ θεῖος εἰσέρχομαι σκηνή . οὗτος δέ ὁ ἐκ δεξιός ἔχω καθέδρα . ὁ μέντοι λειτουργός προστίθημι , ἐπεί περί ἀρχιερεύς ποιέω ὁ λόγος . ἐπεί ποῖος ἐπιτελέω λειτουργία , ἅπαξ προσφέρω ἑαυτοῦ , καί ἕτερος οὐκέτι θυσία προσφέρω ; πῶς δέ οἷος τε αὐτός ὁμοῦ καί συνεδρεύω καί λειτουργέω ; εἰμί μή τις ἄρα λειτουργία εἶπον , ὁ ἄνθρωπος ὁ σωτηρία , ὅς δεσποτικός πραγματεύομαι . σκηνή δέ ὁ οὐρανός καλέω , ὅς δημιουργός αὐτός , ὅς ὡς ἄνθρωπος λειτουργέω ὁ ἀπόστολος εἴρω . Βασίλειος . τόγε μήv δεξιός , οὖον ὁ κάτω χώρα δηλόω , ὡς ὁ ὁ αἱρετικός λόγος , ἀλλά ὁ πρός ὁ ἴσος σχέσις , καί ὁ ὁ ἄξιος ὁμότιμος , ἐκ ὁ τίμιος ὁ προεδρία ὄνομα , ὁ μεγαλοπρεπής ὁ περί ὁ υἱός τιμή , παριστάω ὁ λόγος , καί σύνθρονος καί ὁμότιμος ὁ πατήρ δείκνυμι . εἰμί δέ τις σαρκικός καί ταπεινός ἐξακούω ὁ δεξιός , καί ὁ μέν πατήρ ὁ ἄνω χώρα εἰς προεδρία ἀποδίδωμι , ὁ δέ μονογενής υἱός ὑποκάθημαι λέγω , πᾶς ἀκολουθέω ἔχω ὁ σωματικός σύμπτωμα ὁ ἑαυτοῦ ἀναπλασμός , ὥστε τόπος ὁ θεός περιγράφω , καί ἀναπλάσσω σχῆμα καί τύπος , καί σχέσις σωματικός , ὁ παρά πολύς ὁ ἔννοια ὁ ἁπλόος καί ἤπειρος καί ἀσώματος διά-ὁρίζω . πῶ ; δέ ἄρα ὁ ᾿ιειμαι ἀρχιερεύς θεωρέω ; ἆρα κατά ὁ Ἀαρών ; ὅς κατά ὁ μῶσις νόμος , βουθυτέω καί ὁ ἐκ ἀνάγκη ἀμνός ὁ Θεός καταθύω ; ἢ πτηνός προσάγω , ὅς σεμίδαλις ; καί ὅς ὁ τοιοῦτος οὐδείς πράσσω ὁ Ἐμμανουήλ · ἱερατεύω γάρ ὑπέρ νόμος , αὐτός εἰμί ὁ θῦμα , ὁ ἀμνός ὁ ἀληθινός , ὁ ἄμωμος ἀρχιερεύς , οὐ ὑπέρ ἴδιος πλημμέλημα ἱερουργέω · κρατύς γάρ εἰμί ἁμαρτία ὡς θεός , ἀλλά ἵνα λύω ὁ ἁμαρτία ὁ κόσμος . γίγνομαι τοίνυν αὐτός ὁ ἴδιος προσφορά ἱερουργός . οὖον γάρ ἐσθίω κοινός ἄνθρωπος ὁ ὑπέρ ὁ ὁ κόσμος ζωή θυσία προσφέρω · καί γίγνομαι δέ ἀρχιερεύς διά ὁ ἀνθρώπινος καί ἐν ὁ ὁ θεότης ὁράω θρόνος , ἱερατεύω μέν ἀνθρώπινος , ὅτι γίγνομαι ἄνθρωπος , συνεδρεύω δέ θεῖος ὅτι μένω Λόγος . Χρυσόστομος . εἶπον μέντοι ὁ ὑψηλός ὅτι κάθημαι , πάλιν κατάγω ὁ λόγος , καί ἀδεῶς λοιπός φθέγγομαι . καί ἵνα μανθάνω ὅτι ὁ λειτουργός περί ὁ ἀνθρωπότης εἶπον , ὁράω πῶς πάλιν ἐπισημαίνω . “ πᾶς γάρ ἀρχιερεύς εἰς ὁ προσφέρω Δῶρα τε “ καί θυσία καθίστημι . ὅθεν ἀναγκαῖος ἔχω τίς καί οὗτος ὅς “ προσφέρω . ” Ἴδιον φημί ἀρχιερεύς ὁ προσφέρω Δῶρα ὁ ὁ ὅλος Θεός . οὗτος χάρις ὁ μονογενής ἐνανθρωπέω , καί ὁ ἡμέτερος φύσις ἀναλαμβάνω , οὗτος ὑπέρ ἐγώ προσφέρω . Χρυσόστομος . μή οὖν ἐπεί ἀκούω ὅτι κάθημαι , ὕθλος εἰμί νομίζω ὁ ἀρχιερεύς αὐτός εἴρω . ἐκεῖνος μέν γάρ ὁ ἄξιος ὁ Θεός ὁ κάθημαι , οὗτος δέ ὁ φιλανθρωπία ὁ πολύς καί ὁ εἰς ἐγώ κηδεμονία . διά οὗτος αὐτός λιπαίνω , καί οὗτος πλέω ἐνδιατρίβω . δείδω γάρ μή ἐκεῖνος ἀνατρέπω . διά οὗτος πάλιν ἐπί οὗτος κατάγω ὁ λόγος . καί ἐπεί ζητέω τις , τίς ἕνεκα ἀποθνῄσκω , φημί , ὅτι ἱερεύς εἰμί · ἱερεύς δέ Χωρὶς θυσία οὐ εἰμί . δεῖ τοίνυν καί οὗτος ἔχω θυσία . ἄλλως , εἶπον ὅτι ἄνω εἰμί , λέγω καί δείκνυμι ὅτι ἱερεύς εἰμί πάντοθεν , ἀπό ὁ Μελχισεδέκ , ἀπό ὁ Ὅρκος , ἀπό ὁ προσφέρω θυσία . Αθανάσιος . ὥσπερ μέν ὅς ἀκούω ὁ Χριστός κύριος καί θεός καί φάος ἀληθινός , νοέω αὐτός εἰμί ἐκ ὁ πατήρ , οὕτως δίκαιος εἰμί ἀκούω ἀπόστολος καί ἀρχιερεύς καί δοῦλος μή ὁ θεότης λογίζομαι · ανοκεμαι 1 γάρ , ἀλλά ὁ σάρξ οὗτος μετρέω , ὅς διά ἐγώ φορέω . οὗτος γάρ ἴδιος οὗτος . εἰμί δέ καί ὁ ἐκ οὗτος χρήσιμος ἐθέλω τίς μανθάνω , εὑρίσκω καί οὗτος . “ ὁ γάρ “ Λόγος σάρξ γίγνομαι , ” ἵνα καί προσφέρω οὗτος ὑπέρ πᾶς , καί ἐγώ ἐκ ὁ πνεῦμα αὐτός μεταλαμβάνω , θεοποιέω δύναμαι , ἄλλως οὐ ἄν οὗτος τυγχάνω , εἰμί μή ὁ κτιστός ἐγώ αὐτός ἐνδύω σῶμα . οὗτος καί γάρ ἄνθρωπος Θεός λοιπός , καί ἐν Χριστός ἄνθρωπος χρηματίζω ἄρχω . ἀλλά ὥσπερ ἐγώ ὁ πνεῦμα λαμβάνω , οὐ ἀπόλλυμι ὁ ἴδιος ἑαυτοῦ οὐσία , οὕτως ὁ Κύριος , γίγνομαι διά ἐγώ ἄνθρωπος , καί σῶμα φορέω , οὐδείς κακός εἰμί Θεός · οὖον γάρ ἐλασσόω ὁ περιβολή ὁ σῶμα , ἀλλά καί μᾶλλον θεοποιέω οὗτος , καί ἀθάνατος ἀποτελέω . πλήν ἐπεί οὐ οἷος τε εἰμί αὐτός ἀποθνῄσκω · ἀθάνατος γάρ εἰμί , λαμβάνω ἑαυτοῦ σῶμα ὁ δύναμαι ἀποθνῄσκω , ἵνα ὡς ἴδιος ὑπέρ πᾶς αὐτός προσφέρω · καί ὡς αὐτός ὑπέρ πᾶς πάσχω , διά ὁ πρός αὐτός ἐπίβασις , καταργέω ὁ ὁ κράτος ἔχω ὁ θάνατος · καί αὐτός ὁ ἀπαθής καί ἀσώματος Λόγος γένεσις σάρξ ἀνέχω ὁ πᾶς πληρόω , ἵνα ἔχω τίς προσφέρω ὑπέρ ἐγώ . νέκρωσις γάρ θεότης οὐ ἐπιδέχομαι . ὅθεν χρεία γίγνομαι ἔχω τίς ὁ θεός ὅς προσφέρω ὑπέρ ἐγώ , εἴτε ἐν θάνατος , εἴτε ἐν ζωή . καί πῶς , φημί , δύναμαι ὁ ὁ διαδοχή ὁ ἁμαρτία δέχομαι φύσις , Χωρὶς ἁμαρτία εἰμί , ὅς εἰμί ἀδύνατος ; εἰμί οὖν καί ὁ Χριστός ὡς εἷς ὁ ἄνθρωπος . οὗτος καί Μαρκίων φρονέω . οὗτος καί Μανιχαῖος εἰσηγέομαι ὁ γνώμη . ὁ ἄνθρωπος ὁ σάρξ καί αὐτός ὁ γέννησις ὑπό ὁ ἄρχω ὁ κακία τάσσω , καί ἐξουσιαστής οὗτος ὑπογράφω . ἐπεί ὅς τίς ἡσσάομαι , οὗτος καί δουλόω . οὗτος καί σύ ἀνανεόομαι ὁ γνώμη · εἴρω γάρ ὅτι φωνή κύριος εἰμί ὁ διδάσκω , ὅτι ὁ διάνοια ὁ ἄνθρωπος ἔγκειμαι ἐπί ὁ πονηρός ἐπιμελής νεότης · οὖον νοέω ὅτι ἐκ νεότης ἐρῶ ὁ ἐκ ἐπισπορά καί ἐπικηρος δηλόω . οὐδέ ἐκεῖνος δέ καλός ὁ αἱρετικός ὁ τόλμημα , ὅτι εἰς ἄνθρωπος τις ἅγιος γίγνομαι ὁ ὁ Θεός Λόγος . οὗτος γάρ ἐν ἕκαστος γίγνομαι ὁ προφήτης , καί ἄλλος ἅγιος · ἵνα μή κατά ἕκαστος γίγνομαι καί πολλάκις ἀποθνήσκω φαίνω . οὐ εἰμί δέ οὕτως , μή γίγνομαι . ἀλλά ἅπαξ ἐπί συντέλεια ὁ αἰών εἰς ἀθέτησις ἁμαρτία αὐτός ὁ Λόγος σάρξ γίγνομαι , καί ἐκ Μάρις ὁ παρθένος προέρχομαι , ἄνθρωπος κατά ὁμοίωσις ἡμέτερος , διά ὁ ἡμέτερος σωτηρία · ἵνα ἔχω ὅς προσφέρω ὑπέρ ἐγώ , σῴζω πᾶς ἐγώ . οὖον γάρ ἄνθρωπος τις ὑπέρ ἐγώ ἑαυτοῦ δίδωμι · ἐπεί πᾶς ἄνθρωπος ὑπεύθυνος εἰμί θάνατος , κατά ὁ “ γῆ εἰμί , καί εἰς γῆ ἀπέρχομαι , ἐν ὁ Ἀδάμ εἴρω πρός πᾶς . ἀλλά οὐδέ ἕτερος τίς ὁ κτίσμα . ἐπεί πᾶς κτίσις , ὕποπτος εἰμί τροπή . ἀλλά αὐτός ὁ Λόγος , ἴδιος σῶμα προσφέρω ὑπέρ ἐγώ , ἵνα μή εἰς ἄνθρωπος ὁ πίστις καί ὁ Ἐλπὶς , ἀλλά εἰς αὐτός ὁ θεός λόγος ὁ πίστις ἔχω . Εὐσέβιος . καί οὗτος ἄν εἰμί αἰτία ὁ σωτήριος θάνατος ὅς ἀπόρρητος λόγος περιέχω . τίς οὗτος ; ἱερεῖον εἰμί ἀντίψυχος ὁ κοινός γένος , παραδίδωμι ὁ θάνατος · ἱερεῖον ὑπέρ ὁ κοινός ὁ ἄνθρωπος ἀγέλη σφαγιάζω · ἱερεῖον δαιμονικός πλάνης ἀποτρόπαιος . καί ὁ μέν σωματικός ὄργανον ὁ θεῖον Λόγος καθιερόω , αὐτός δέ ἕτερος ἐάν παρά ὁ ἱερεῖον , οὐ εἰς μακράν ὁ θνητός ἀνακαλέω ὁ θάνατος . καί οὗτος ὁ κοινός ἐγώ σωτηρία ὁ ἀπαρχή ζωή ἔνθεος καί ἀθανασία μέτοχος παρίστημι · τρόπαιον ἐπινίκιος κατά ὁ θάνατος , καί κατά ὁ δαιμονικός παράταξις , ὁ τε πάλαι τελέω θυσία ἀποτρόπαιος , Παίων , οὗτος ὑπέρ ἅπας ἄνθρωπος ἀνεγείρω . Χρυσόστομος . ὁ μέν ὅς θεῖος ἀπόστολος , πολλαχόθεν κατασκευάζω ὅτι ἱερεύς εἰμί ὁ Χριστός , ἀπό ὁ Μελχισεδέκ , ἀπό ὁ Ὅρκος , ἀπό ὁ θυσία προσφέρω , ἐκ οὗτος λοιπός καί ἀναγκαῖος ἄλλος πλέκω συλλογισμός , λέγω , εἰμί μέν γάρ εἰμί ἐπί γῆ , οὐδέ εἄν εἰμί ἱερεύς , εἰμί ὁ ἱερός ὁ προσφέρω ὁ νόμος ὁ Δῶρα . εἰμί τοίνυν εἰμί ὁ ἱερεύς ὥσπεροῦν καί εἰμί , δεῖ αὐτός τόπος ζητέω ἕτερος . ἐπί γῆ μέν γάρ ἐάν , οὐ ἄν εἰμί ἱερεύς , πῶς γάρ ; οὖον προσφέρω , οὐ ἱερεύω · καί εἰκότως εἰμί γάρ ὁ ἱερεύς . καί δείκνυμι ὅτι οὐδέ δυνατός εἰμί ἐπί γῆ εἰμί ἱερεύς . πῶς γάρ ; οὐ ἐπανάστασις εἰμί φημί . ὁ δέ πᾶς , τοιοῦτος . εἰμί μέν εἰμί ἐπί γῆ , οὗτος δέ εἰμί εἰμί μή θνήσκω , μηδέ ἐγείρω ἀναλαμβάνω , οὐδέ ἄν εἰμί ἱερεύς , εἰμί γάρ ἕτερος · καί εἰμί λοιπός στάσις ἐν ὁ πρᾶγμα . νῦν δέ ἀποθνῄσκω μέν , ἵνα ὁ θυσία προσφέρω , ἀνίστημι δέ ἐκ νεκρός ἀναλαμβάνω , ἵνα ἔχω τόπος ὁ οὐρανός , ἔνθα αὐτός ἱερεύω δεῖ . ἱερεύω δέ νοέω , ὁ ἐντυγχάνω ὑπέρ ἐγώ . οὗτος δέ πᾶς ὁ ταπεινός ῥῆμα διά τε ὁ ἀνθρωπότης εἴρω , διά τε ὁ νηπιώδης ὁ ἀκούω . Φίδων . πρό γε μήv ὁ προσφέρω Δῶρα καί θυσία , ζητέω τίς διαφέρω δῶρον θυσία , εὑρίσκω ὅτι ὁ μέν θύω ἐπιδιαιρέω , ὁ μέν αἷμα ὁ βωμός προχέω , ὁ δέ κρέας οἴκαδε κομίζω . ὁ δέ δωρέω , ὅλος ἔοικα παραχωρέω ὁ λαμβάνω . ὁ μέν οὖν φίλαυτος , διανομεύς οἷος ὁ Κάϊν , ὁ δέ φιλόθεος , δωρέω οἷος ὁ Ἄβελ . Χρυσόστομος . ἐνταῦθα μέν ὅς ἀναγκαῖος παραπέμπω ὁ νόος καί συνοράω ὁ ἀποστολικός σύνεσις . πάλιν γάρ ὁ διαφορά δείκνυμι ὁ ἱερωσύνη , λέγω περί ὁ κατά νόμος ἱερός , ὅστις ὑπόδειγμα καί σκιά λατρεύω ὁ ἐπουράνιος . τίς δέ λέγω ἐνταῦθα ἐπουράνιος ; ὁ πνευματικός . εἰμί γάρ καί ἐπί γῆ τελέω , ἀλλά ὅμως ὁ οὐρανός εἰμί ἄξιος . ὅταν γάρ ὁ Κύριος κεῖμαι σφάζω , ὅταν πνεῦμα παραγίγνομαι , ὅταν ὁ κάθημαι ἐν δεξιός ὁ πατήρ ἐνταῦθα εἰμί , ὅταν υἱός γίγνομαι διά ὁ λουτρόν , ὅταν πολίτης οὖς ὁ ἐν οὐρανός , ὅταν . πατρίς ἔχω ἐκεῖ , καί πόλις καί πολίτευμα , ὅταν ξένος εἰμί ὁ ἐνταῦθα , πῶς οὐ ἐπουράνιος οὗτος τυγχάνω ; ἀλλά τίς ὁ ὕμνος ; οὐ ἐπουράνιος ; οὐ ὅσπερ ἄνω ἀείδω ὁ θεῖος χορός ὁ ἀσώματος δύναμις , οὗτος καί ἐγώ ὁ κάτω συνῳδός ἐκεῖνος φθέγγομαι ; οὐ καί ὁ θυσιαστήριον ἐπουράνιος ; πῶς οὐδείς ἔχω σαρκικός ; πᾶς πνευματικός γίγνομαι ὁ πρόκειμαι . οὐ εἰς τέφρα , οὐ εἰς καπνός , οὐ εἰς κνῖσα διαχέω ὁ θυσία , ἀλλά φαιδρός καί λαμπρός ἐργάζομαι ὁ πρόκειμαι . πῶς δέ οὐ οὐράνιος ὁ τελέω ; ὅταν γάρ λέγω , “ ἄν τίνω κρατέω ὁ ἁμαρτία , “ κρατέω , ἄν τίνω ἀφίημι , ἀφίημι , ” καί ὁ κλείς ἔχω ὁ οὐρανός , πῶς οὐ οὐράνιος πᾶς ; Θεοδώρητος . ὁ τις , φημί , ὑπόδειγμα καί σκιά λατρεύω ὁ ἐπουράνιος . οὗτος εἰς ἀπολογία τίθημι , διδάσκω ὡς οὖον ὁ νόμος κατηγορέω , ἀλλά σεπτός ἡγέομαι ἐκεῖνος ὡς ἔχω ὁ ἐπουράνιος ὁ τύπος . οὗτος χάρις φημί , ὅτι περισσός εἰμί αὐτός ἐν ὁ γῆ διαιτάω ἱερεύς καλέω , ὁ κατά νόμος ἱερός ὁ νομικός ἐκπληρόω λατρεία . εἰμί τοίνυν καί ὁ κατά νόμος ἱερωσύνη ὁ τέλος δέχομαι , καί ὁ κατά τάξις Μελχισεδέκ ἀρχιερεύς ὁ θυσία προσφέρω , καί θυσία ἕτερος ἀνενδεής καθίστημι , τίς δήποτε ὁ καινός διαθήκη ὁ ἱερεύς ὁ μυστικός λειτουργία ἐπιτελέω ; ἀλλά δῆλος ὁ ὁ θεῖον παιδεύω , ὡς οὐ ἄλλος τις θυσία προσφέρω , ἀλλά ὁ εἷς ἐκεῖνος καί σωτήριος ὁ μνήμη ἐπιτελέω . οὗτος γάρ ἐγώ αὐτός ὁ δεσπότης προστάσσω · “ οὗτος ποιέω εἰς ὁ ἐμός ἀνά - “ μνησίς . ” ἵνα τῆ θεωρία ὁ τύπος ὁ ὑπέρ ἐγώ γίγνομαι ἀναμιμνήσκω πάθημα , καί ὁ περί ὁ εὐεργέτης ἀγάπη περισσεύω , καί ὁ μέλλω ἀγαθός προσμένω ὁ ἀπόλαυσις · σκιά σκιά ὁ ἐπουράνιος ὁ Παῦλος καλέω ὁ κατά νόμος λατρεία , γραφικός μαρτυρία βεβαιόω ὁ λόγος εἶπον , καθώς χρηματίζω Μωϋσῆς μέλλω ἐπιτελέω ὁ σκηνή . ὁράω γάρ , φημί , ποιέω πᾶς κατά ὁ τύπος ὁ δείκνυμι σύ ἐν ὁ ὄρος . σχῆμα γάρ αὐτός ἐν ὁ ὄρος δείκνυμι τις , ἐκεῖνος προσόμοιος κατασκευάζω προστάσσω . οὐκοῦν τύπος ὁ ἐπουράνιος ὁ παλαιός . Χρυσόστομος . τις δέ βούλομαι ὁ “ κατά ὁ τύπος ὁ “ δείκνυμι σύ ; ” ἐπεί ὁ ἀκοή ἐγώ ἀμαθής ὁ ὄψις ἐγώ , οὖον γάρ οὕτως ὅσπερ ἄν ἀκούω ὁ Ψυχή παρακατατίθεμαι , ὡς ὅσπερ ἄν ὁράω αὐτός ὄψις , δείκνυμι αὐτός πᾶς . Γρηγόριος Θεολόγου . Πάν μέν οὖν ὁ νόμος σκιά εἰμί ὁ μέλλω καί νοέω ὁ θεῖος ἀπόστολος ἀποφαίνω . καί ὁ χρηματίζω πρό οὗτος ὁ Μωσῆς θεός , ἡνίκα περί οὗτος νομοθετέω . “ σύργαστρος γάρ , φημί , ποιέω πᾶς κατά ὁ τύπος “ ὁ δείκνυμι σύ ἐν ὁ ὄρος · ” σκιαγραφία τις καί προχάραγμα ὁ ἀόρατος παραδείκνυμι ὁ ὁράω . Χρυσόστομος . ἤ τοίνυν ὑπόδειγμα καί σκιά εἶπον , περί ὁ κατασκευή ὁ ναός λέγω μόνος οὗτος , ὅς καί περί ὁ θυσία , καί ὁ ἄλλος ἅπας . μᾶλλον δέ οὐ ἄν τις ἁμαρτάνω καί οὗτος εἶπον . Οὐρανία γάρ εἰμί ὁ ἐκκλησία , καί οὐδείς ἄλλος ὅς οὐρανός . νυνί δέ διάφορος τυγχάνω λειτουργία , ὅσος καί ἀγαθός εἰμί διαθήκη μεσίτης , ὅστις ἐπί ἀγαθός ἐπαγγελία νομοθετέω . Χρυσόστομος . ὁράω φημί ὅσος ἀγαθός ὁ λειτουργία ὁ λειτουργία · εἰ ἐκεῖνος μέν , ὑπόδειγμα καί τύπος · οὗτος δέ ἀλήθεια . ἀλλά οὐδείς οὗτος ὠφελέω ὁ ἀκούω , οὐδέ εὐφραίνω . διά οὗτος ὅς μάλιστα αὐτός εὐφραίνω λέγω , ὅτι “ ἐπί ἀγαθός “ ἐπαγγελία νομοθετέω . ” ἐπαίρω γάρ ἀπό ὁ τόπος καί ὁ ἱερεύς , καί ὁ θυσία , τότε καί ὁ διαθήκη ὁ μέσος τίθημι . εἶπον μέν καί πρότερος ὅτι ἀσθενής εἰμί καί ἀνωφελής , καί οὖον συνυπουργέω πρός ὁ γίγνομαι ὁ λέγω . καί ὁράω οἷος τίθημι ασφάλισμα , μέλλω ὁ παλαιός κατηγορέω . ἐκεῖ γάρ εἶπον “ κατά δύναμις “ ζωή ἀκατάλυτος , ” τότε εἶπον “ ὅτι ἀθέτησις γίγνομαι προαγορεύω - “ Γούσης ἐντολή , ” τουτέστιν ἄμειψις καί ἐκβολή ὁ παλαιός νόμος . οὖον γάρ ἰσχύω τέλειος τις ἐν ἀρετή ποιέω · λέγω γάρ μόνος , ὅδε ποιέω , καί ὅδε μή ποιέω , οὐκέτι δέ ἐνδύναμος πρός ὁ ποιέω οὗτος . εἶτα ὕστερος μέγας τίς τίθημι εἶπον , “ διά ὅς ἐγγίζω ὁ Θεός . ” ἐνταῦθα δέ ἐγώ εἰς ὁ οὐρανός ἀνάγω , καί δείκνυμι ὅτι ἀντί ὁ ἱερός ὁ οὐρανός ἔχω , καί ὅτι τύπος εἰμί ὁ ἡμέτερος ἐκεῖνος , καί ὁ λειτουργία ἐπαίρω οὗτος , καί ὁ ἱερωσύνη εἰκότως ἐπαίρω λοιπός . ἀλλά ὅσπερ φημί ὅς μάλιστα εὐφραίνω , τίθημι λέγω , “ ὅστις ἐπί ἀγαθός ἐπαγ - “ γέλιος νομοθετέω . ” πόθεν οὗτος δῆλος ; ἐκ ὅς οὗτος μέν ἐκβάλλω , ἐκεῖνος δέ ἀντέχω . διά γάρ οὗτος κρατέω , ὅτι ἀγαθός · καί πόθεν δῆλος ; ὅτι τέλος λαμβάνω ἐκεῖνος . δείκνυμι μέν καί ἀπό ὁ ἱερεύς . δείκνυμι δέ τρανής νῦν , ὅτι ἐκβάλλω . πῶς δέ “ ἐπί ἀγαθός ἐπαγγελία ; ” ποῦ γάρ ἴσος , εἶπον ἐγώ , γῆ , καί οὐρανός ; σύ δέ θεωρέω , πῶς ἐκεῖ ἐπαγγελία φημί , ἵνα μή οὗτος οὗτος κατηγορέω . καί γάρ ἐκεῖ ἀγαθός ἐλπίς φημί , διά ὅς ἐγγίζω ὁ Θεός · δείκνυμι ὅτι ἐκεῖ Ἐλπὶς , καί ἐνταῦθα φημί , ἐπαγγελία ἀγαθός , αἰνίσσομαι ὅτι καί ἐκεῖ ἐπαγγέλλω . ὁράω δέ πῶς σύντομος δείκνυμι ὁ νέος διαθήκη ὁ ὑπεροχή . ὁ μέν παλαιός , φημί , σωματικός ἐπαγγελία ἔχω συζεύγνυμι ; γῆ ῥέω γάλα καί μέλι , καί γῆ ἐλαιών καί ἀμπελών , καί παῖς πλῆθος καί ὁ οὗτος προσόμοιος . ὁ δέ καινός ζωή αἰώνιος καί οὐρανός βασίλειος . οὗτος δείκνυμι ὁ Λευιτικός ἱερωσύνη ὑπέρκειμαι ὁ κατά τάξις Μελχισεδέκ προφανῶς λοιπός ἀναλαμβάνω ὁ ὑπέρ ὁ καινός διαθήκη ἀγών , καί ὥσπερ ἤδη εἶπον ὅτι τελείωσις εἰμί διά ὁ παλαιός , τίς ἔτι χρεία κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ ἕτερος ἀνίστημι ἱερεύς , οὗτος καί ἐνταῦθα ὁ αὐτός συλλογισμός χράομαι λέγω . Κύριλλος δίτη Α΄ . m οὐ ἀμώμητος εἰμί ὁ ἀρχαῖος ἐντολή διαβεβαιόω σαφῶς · οὗτος ὅς φημί καί ἀντί ἐκεῖνος ἐγώ εἰσκομίζω χρήσιμος ὁ διά Χριστός καί νέος , τουτέστιν εὐαγγελικός προσοικειόω ἐγώ ὁ Θεός . εἰμί γάρ ὁ πρῶτος ἐκεῖνος εἰμί Ἄμεμπτος , οὐ ἄν δύο ζητέω τόπος , τουτέστιν εἰμί οὐδείς ἔχω ἐλλιπής , εἰμί ἄμεμπτος ποιέω ὁ χράω , εἰμί τέλειος εἰμί , εἰμί χρήσιμος , εἰμί ἀποχράω πρός τελειότης , οὖον μήv πονηρός , οὐδέ ἔγκλημα ὑπεύθυνος · ὡς ἄν τις εἶπον , οὐ εἰμί Ἄμεμπτος ὁ οἰκίον , ἀντί ὁ ἔχω ἐλάττωμα , σαθρός εἰμί · οὗτος ἐνταῦθα ὁ Ἄμεμπτος τίθημι , ἀντί ὁ τέλειος , διό οὐδέ εἶπον μέμφομαι αὐτός , ἀλλά αὐτός ὁ ἐν τῆ παλαιός δηλαδή νομοθετέω . ἐπεί δέ ἀποχράω οὗτος πλήσσω ὁ ὁ νομικός πολιτεία ἀντέχω , ὁ , αὐτολεξεί λέγω ὅτι ἐκβάλλω ὁ παλαιός , οὐ ἀπό ἑαυτοῦ οὗτος ποιέω , ἵνα μή γίγνομαι φορτικός , ἀλλά ὁ ἱερεύς παράγω μάρτυς λέγω , μέμφομαι αὐτός λέγω , ἰδού ἡμέρα ἔρχομαι λέγω Κύριος , καί συντελέω ἐπί ὁ οἶκος Ἰούδας , καί ἐπί ὁ οἶκος Ἰσραήλ διαθήκη καινός · οὖον κατά ὁ διαθήκη ὅς ποιέω ὁ πατήρ αὐτός . Χρυσόστομος . εἰς Μακκαβαῖος . ἐνταῦθα δείκνυμι καί ὁ παλαιός αὐτός δίδωμι . ἀκούω δέ αὐτός ὁ ὁ προφήτης ῥῆμα , “ ἰδού ἡμέρα ἔρχομαι λέγω Κύριος , ” ἐκ προοίμιον εὐθύς ἀνίστημι ὁ ἀκροατής , δείκνυμι ὅτι οὐ αὐτός ὁ ῥῆμα , ἀλλά ὁ ἀποστέλλω αὐτός Θεός . εἶτα δείκνυμι ὅτι περί μέλλω ἐγώ διαλέγω πρᾶγμα , εἶπον , “ ἰδού ἡμέρα ἔρχομαι - “ ὁ . ” πῶς οὖν εἶπον , μέλλω διαλέγω ; ὁ παλαιός φημί αὐτός δίδωμι . ἀναμένω καί μή θορυβέω , καί τότε ὁράω σαφῶς ὁ ἀλήθεια ὁ λαμπηδών . ὅτε γάρ οὗτος λέγω , ὁ νόμος εἰμί δίδωμι καί παραβαίνω , οὗτος τοίνυν ὁ διάνοια ἐναποτίθημι , δέχομαι ὁ λύσις ὁ πολύς διαπορέω . “ ἰδού , ” φημί , “ ἡμέρα ἔρχομαι , ” ὁ πάρειμι καιρός δηλόω , “ καί διατίθημι “ σύ διαθήκη καινός , οὖον κατά ὁ διαθήκη ὅς διατίθημι ὁ “ πατήρ σύ . ” ἐνταῦθα σαφῶς δείκνυμι ὅτι ἐκβάλλω ὁ παλαιός . διατίθημι γάρ φημί , διαθήκη καινός , τουτέστι πάντῃ νέος , οὖον μήv ὡς ὁ ἐκ περιτομή νοέω , ὅτι ὁ Ἔσδρας μετά ὁ ἐπάνοδος ὁ γραφή ἀνακαινίζω . ἐρωτάω ὁ Ἰούδας , ἐρωτάω ὁ ἀσθενέω ἀδελφός . τίς ὁ καινός διαθήκη δίδωμι ; πᾶς ποῦ δῆλος εἰμί ὅτι ὁ Χριστός . οὐκοῦν , οὗτος καί ὁ παλαιός · ὁ γάρ εἶπον ὅτι “ διατίθημι διαθήκη καινός , οὖον κατά ὁ διαθήκη ὅς “ διατίθημι , ” δείκνυμι ὅτι ἐκεῖνος αὐτός διατίθημι . οὐκοῦν ἀμφοτέ - “ ῥόος ὁ διαθήκη εἰμί ὁ νομοθέτης · ἵνα δέ ἀκούω “ ὅς διατίθημι “ ὁ πατήρ αὐτός , ” μή ὁ πρός ὁ Ἀβραάμ γίγνομαι εἶπον , καί ὁ πρός ὁ Νῶε , ἐκεῖνος ἐκβάλλω νομίζω , ὁ ἐν Χριστός μᾶλλον ὁ πέρας δέχομαι . ἐν γάρ ὁ σπέρμα Ἀβραάμ ὅς εἰμί Χριστός , ὁ ἔθνος εὐλογέω · διά οὗτος οὐ ἁπλόος εἶπον , ἀλλά καί ὁ χρόνος ὁρίζω , ὅτε διατίθημι ὁ παλαιός , ἐπάγω , “ ἐν ὅς ἡμέρα ἐπιλαμβάνω ἐγώ ὁ χείρ αὐτός Εξάς - “ γαγεῖν αὐτός ἐκ γῆ Αἴγυπτος . ” εἰς ὁ ἔχω ὁ αὐτός πνεῦμα . εἶδον πῶς καί ὁ εὐκολία δείκνυμι ὁ ἔξοδος , καί ὁ φιλοστοργία ὁ αὐτός , καί ὁ ἄδεια ὁ τότε διαγωγεύς , καί ὅτι πᾶς αὐτός θαυμασιουργέω ὁ ἐν Αἴγυπτος . ὁ γάρ εἶπον , “ ἐπιλαμβάνω ἐγώ ὁ χείρ αὐτός “ ἐξάγω αὐτός ἐκ γῆ Αἰγύπτος ὁ θαῦμα πᾶς δηλόω . ὁ γάρ ἔξοδος ἐκεῖνος διά ὁ σημεῖον ὁ παράδοξος ἐκεῖνος γίγνομαι . ποῦ νῦν εἰμί ὁ ὁ παλαιός διαβάλλω , ὁ ὁ σῶμα ὁ γραφεύς διασπάω · ὁ ὁ καινός μέν ἄλλος , ἕτερος δέ ὁ παλαιός θεός ἀπονέμω ; ἀκούω ὁ προφήτης μαρτυρέω ὅτι εἷς ἀμφότερος νομοθετέω . καί αὐτός δέ ὁ ὄνομα πολύς ἐγώ ὁ διαθήκη δείκνυμι ὁ συμφωνία . ὁ γάρ καινός , διά ὁ παλαιός εἴρω , καί ὁ παλαιός διά ὁ καινός , καθάπερ ὁ Παῦλος φημί , ἐν ὁ λέγω καινός , παλαιόω ὁ πρότερος . εἰμί δέ μή ὁ αὐτός ἄγω δεσπότης , οὔτε οὗτος καινός , οὔτε ἐκεῖνος παλαιός δύο ἄν λέγω . ὥστε οὗτος ὁ ἐν ὁ ὄνομα διαφορά , ὁ συγγένεια ἑκάτερος ἐνδείκνυμι . καί ὁ διαφορά δέ οὗτος οὖον κατά ὁ οὐσία ,, ἀλλά κατά ὁ ὁ χρόνος ἐναλλαγή εἰμί . καί γάρ ὁ καινός ὁ παλαιός κατά οὗτος ἀντιδιαστέλλω μόνος . ὁ δέ ὁ χρόνος ἐναλλαγή , διαφορά δεσποτεία ὅς μείωσις οὐ ἄγω . καί οὗτος πάλιν ὁ Χριστός ἐμφαίνω εἶπον , “ διά οὗτος λέγω “ σύ , πᾶς γραμματεύς μαθητεύω ἐν ὁ βασίλεια ὁ οὐρά - “ νάω , ὅμοιος εἰμί ἄνθρωπος οἰκοδεσπότης , ὅστις ἐκβάλλω ἐκ ὁ “ θησαυρός αὐτός καινός καί παλαιός . ” ὁράω διάφορος μέν ὁ κτῆμα , εἷς δέ ὁ δεσποτικός . ὥσπερ οὖν ἐκεῖνος δύναμαι ἐκβάλλω καινός καί παλαιός , εἷς ἐάν οἰκοδεσπότης , οὗτος δή καί ἐνταῦθα δυνατός εἷς εἰμί Θεός ὁ καινός καί ὁ παλαιός . αὐτός γάρ οὗτος μάλιστα δείκνυμι αὐτός ὁ πλοῦτος καί ὁ περιουσία ἐνδείκνυμι . ὥστε διαφορά μόνος εἰμί ἐν ὁ διαθήκη , οὖον μάχη οὐδέ ἐναντίωσις . ὁ γάρ παλαιός ἐκ ὁ καινός γίγνομαι παλαιός . οὗτος δέ οὖον μάχη οὐδέ ἐναντίωσις , ἀλλά διαφορά μόνος . ἐγώ δέ τοσοῦτος ὑπερβολή ποιέω , ὅτι εἰμί καί ἐναντίος εἰμί ὁ νόμος ὁ παλαιός ὁ ὁ καινός , σφόδρα ἄν εσχυρισαμη ὡς οὐδέ οὕτως ἕτερος ἐπεισάγω θεός χρή . εἰμί μέν γάρ κατά ὁ αὐτός καιρός ὁ αὐτός ἄνθρωπος περί ὁ αὐτός διατρίβω , ἐν ὁ αὐτός εἰμί πρᾶγμα , ἐναντίος ἐπιτάσσω νόμος , ἔχω ἄν τις αὐτός λόγος ἴσως ὁ σόφισμα . εἰμί δέ ἕτερος μέν ἐκεῖνος , ἕτερος δέ γράφω οὗτος , καί ἐν ἕτερος καιρός , καί ἄλλως διάκειμαι , ποῖος ἀνάγκη διά ὁ ὁ νόμος διαφορά ἐναντίος εἰσάγω νομοθέτης δύο ; ἐγώ μέν οὐδείς ὁράω · εἰμί δέ αὐτός λέγω ἔχω , λέγω . ἀλλά οὐ ἄν ἔχω . καί γάρ καί ἰατρός ἐναντίος ποιέω πολλάκις , καί νῦν μέν πικρός , νῦν δέ γλυκύς δίδωμι πίνω φάρμακον . καί ὁ μέν γίγνομαι ἐναντίος , ὁ δέ γνώμη ἐπί ὅς οὗτος γίγνομαι , σύμφωνος καί εἷς · πρός γάρ εἷς τέλος βλέπω ὁ ὁ κάμνω ὑγεία . καί γάρ καίω καί οὖον καίω , τέμνω καί οὖον τέμνω ὁ αὐτός σῶμα πολλάκις , ἀλλά οὐ ἀπό ἐναντίος ὁ γνώμη , ἀλλά ἀπό εἷς καί σύμφωνος . πῶς οὖν οὐ ἄτοπος ἰατρός μέν μή ἐγκαλέω ἐναντίος ποιέω πολύς , καί περί εἷς σῶμα φύσις , ὁ δέ Θεός μέμψις ἐπάγω , εἰμί κατά διάφορος καιρός , διάφορος ἄνθρωπος διάφορος δίδωμι ὁ πρόσταγμα ; ὅτι μέν οὖν εἰμί καί ἐναντίος εἰμί ὁ νόμος οὐδέ οὕτως ἐγκαλέω ἐσθίω , δῆλος ἐκ οὗτος . ὅτι δέ οὐδέ ἐναντίος εἰμί , ἀλλά διάφορος μόνος , φέρω δείκνυμι . εἰμί μέν γάρ ὁ πρότερος κελεύω μή φονεύω , ὁ νέος φονεύω κελεύω , ἴσως ἄν τις ἀντινομία φημί εἰμί ὁ λέγω . εἰμί δέ ἐκεῖνος κελεύω μή φονεύω , οὗτος κελεύω μηδέ ὀργίζω . ἐπίτασις οὐ ἐναντίωσις ὁ πρότερος ὁ δύο νόμος εἰμί . ὁ μέν γάρ ὁ καρπός ὁ κακία ἐκτέμνω , ὁ φόνος , οὗτος δέ καί ὁ ῥίζα ἀνασπάω ὁ ὀργή . ἐκεῖνος ὁ ῥεῦμα ὁ πονηρία ἐκκόπτω , οὗτος καί ὁ πηγή αὐτός ξηραίνω . πηγή γάρ καί ῥίζα ὁ φόνος , θυμός καί ὀργή . ἐκεῖνος προπαρασκευάζω , οὗτος ὁ λείπω πληρόω . ποῖος οὖν ἐναντιότης ὅταν ὁ μέν ὁ τέλος ὁ κακός , ὁ δέ καί ὁ ἀρχή ἐκκόπτης ; ἐκεῖνος ὁ χείρ καθαρός ποιέω αἷμα , οὗτος καί ὁ διάνοια αὐτός ἀπαλλάσσω ὁ πονηρός βούλευμα . οὗτος δέ συμφωνέω ἀλλήλων νόμος οὐ μάχομαι εἰμί , ὅσπερ κατασκευάζω ὁ ὁ ἀλήθεια ἐχθρός σπουδάζω Μανιχαῖος , μή συνοράω ὅτι ἐκ οὗτος μέγας ῥᾳθυμία καί ὑπεροψία αἴτιος ὁ ὁ καινός θεός ὑποβάλλω . εὑρίσκω γάρ ἄκαιρος ὁ κατά ἐγώ οἰκονομέω , ὁ δέ πῶς , ἐγώ λέγω . γαλακτοτροφία προσέοικα ὁ ὁ παλαιός διαθήκη παιδαγωγία , στερεός δέ τροφή ὁ καινός διαθήκη ὁ φιλοσοφία . οὐδείς δέ πρίν ἢ τρέφω γάλα πρός ὁ στερεός ἄγω τροφή , ὅσπερ εἰμί ποιέω ὁ ὁ καινός θεός , ἄν περ μή αὐτός εἰμί ὁ ὁ παλαιός δίδωμι . καί ἕτερος δέ μείζων αὐτός ἔγκλημα ὑποβάλλω , εἰ μετά πεντακισχίλιοι καί πλείων ὄα ὁ γόος ἵημι προνοέω ὁ ἡμέτερος . εἰμί γάρ μή αὐτός εἰμί ὁ διά ὁ προφήτης καί πατριάρχης ὁ κατά ἐγώ ἅπας οἰκονομέω , ἀλλά ἕτερος τις παρά οὗτος , ὀψέ ποτός καίω βραδύς εὑρίσκω ὁ ἡμέτερος ἐπιλαμβάνω πρόνοια · ὥσπερ ἐκ τις μετάνοια ἀναφέρω · ὅσπερ οὖον Θεός μόνος , ἀλλά καί ἄνθρωπος ὁ τυγχάνω ἀνάξιος ἄν εἰμί , τοσοῦτος ἀφίημι ἀπόλλυμι ἐν τοσοῦτος χρόνος , ὀψέ ποτός ἔσχατος ὁ καιρός ὁ ὁ ὀλίγος ἐπιλαμβάνω πρόνοια . ὁράω , ὅσος ὁ θεός ὑποβάλλω βλασφημία , ἕτερος μέν ὁ καινός , ἕτερος δέ ὁ παλαιός λέγω εἰμί νομοθέτης ; ὅσπερ ἅπας λύω , ἄν εἷς ἑκάτερος ὁ διαθήκη δήω εἰμί Θεός . εὑρίσκω γάρ κατά λόγος ὁ κατά ἐγώ οἰκονομέω . τότε μέν διά ὁ νόμος , νῦν δέ διά ὁ χάρις , καί οὖον πρόσφατος οὐδέ νεωστί , ἀλλά ἄνωθεν καί ἐκ πατήρ n ὁ ἡμέρα ὁ ἡμέτερος ἐπιλαμβάνω πρόνοια . ἵνα δέ μέγας ὁ στόμα ὁ αἱρετικός ἀπορράπτω , πάρειμι καί αὖθις εἰς μέσος Ἱερεμίας , αὐτός οὗτος δείκνυμι εἷς καί ὁ αὐτός ἑκάτερος εἰμί ὁ διαθήκη Θεός . τίς οὖν οὗτος φημί , ἐκ πρόσωπον ὁ νομοθέτης κηρύσσω ; “ διατίθημι σύ διαθέω - “ κἠν καινός , οὖον κατά ὁ διαθήκη ὅς διατίθημι ὁ πατήρ “ σύ . ” ὥστε ὁ ὁ καινός αὐτός διατίθημι , αὐτός εἰμί ὁ καί ὁ παλαιός δίδωμι Θεός . ἐνταῦθα καί ὁ ἀπό Παῦλος ὁ Σαμοσατεύς ἐφίστημι ἱκανῶς , ἕ ὁ προαιώνιος ὕπαρξις ἀναιρέω ὁ μονογενής . εἰμί γάρ πρό ὁ τόκος ὁ Μαρία οὐ ὁ , οὐδέ ὑπάρχω πρίν ὅς φαίνω ἐν σάρξ , πῶς νομοθετέω ὁ μή ἐάν , πῶς δέ λέγω , “ διατίθημι σύ διαθήκη καινός , οὖον κατά ὁ διαθήκη ὅς “ διατίθημι ὁ πατήρ σύ ; ” πῶς γάρ διατίθημι ὁ πατήρ , μή ὑπάρχω , μηδέ ἐάν κατά ὁ ἐκεῖνος λόγος ; ἀλλά πρός Ἰουδαῖος μέν καί ὁ ὁ Σαμοσατεύς , ἱκανός ἵστημι ὁ ὁ προφήτης μαρτυρία · πρός δέ ὁ Μανιχαῖος , ὁ ἀποστολικός ἐκεῖνος ῥητέος , “ ὅτι Ἀβραάμ δύο υἱός ἔχω , εἷς ἐκ ὁ παιδίσκη , καί εἷς “ ἐκ ὁ ἐλεύθερος , ὅς εἰμί ἀλληγορέω . ” ὥσπερ γάρ ἐκεῖ δύο γυνή εἷς ἀνήρ , οὕτως ἐνταῦθα δύο διαθήκη εἷς νομοθέτης . Θεοδώρητος . εἷς εἰμί ἆρα ἑκάτερος ὁ νομοθέτης · εἰμί δέ ἀπιστέω ὁ προφήτης , ἀκούω ὁ νομοθετέω καί ὁ παλαιός οὐ ἀνατρέπω , ἀλλά ἐπισφίγγω νόμος . ἀνατρέπω γάρ εἰμί εἶπον , εἴρω , οὖον μοιχεύω , οὖον φονεύω , ἐγώ δέ λέγω μοιχεύω , φονεύω . οὗτος γάρ ὁ συγγενής Μαρκίων ἀντιτάκτης ποιέω . ὁ δέ Κύριος διά ὅς νομοθετέω διαρρήδην διδάσκω , ὡς οὐ ἀνατρέπω ὁ παλαιός , ἀλλά ἀκριβής πολιτεία εἰσάγω , καθάπερ ὁ γραμματιστής ὁ μέν ὁ μάθησις ἄρχω ὁ στοιχεῖον διδάσκω ὁ χαρακτήρ , ὁ δέ οὗτος μανθάνω ὁ συλλαβή προσφέρω ὁ συμπλοκή . ἄλλος δέ ὁ ὁ ὄνομα ἐκπαιδεύω συνθήκη , καί ἕτερος ὁ ὁ ἀνάγνωσις ἁρμονία , οὐ ἐναντίος νόμος διδασκαλία εἰσφέρω , ἀλλά σύμμετρος ὁ ἡλικία προσφέρω παίδευμα , οὕτως ὁ δεσπότης θεός ἕκαστος γενεά ὁ ἁρμόδιος δίδωμι νόμος . Βασίλειος . σύ δέ ἐγώ ἐρωτάω ὁ ὁ κατατομή ἄνθρωπος ὁ κατά σάρξ Ἰουδαῖος , ὅταν λέγω Ἠσαΐας , “ ἐκ Θεός ἐκλύω - “ σέτα νόμος , καί λόγος κύριος ἐκ Ἱεροσόλυμα , ” περί ποῖος νόμος λέγω ; ἆρα γε ὁ διά μῶσις δίδωμι ; ἀλλά πῶς οὗτος ἀπό Θεός , δείκνυμι . Μωϋσῆς γάρ οὐ εἰσέρχομαι εἰς ὁ γῆ ὁ κατάσχεσις , ὁ δέ Θεός ἐν ὁ Ἰουδαῖος . σφάλλω οὖν ὁ γραφή κατά αὐτός , ἀντί ἄλλος ὄνομα ἄλλος λέγω . ἀντί γάρ ὁ Σινᾶ ὅς ὁ Χωρήβ , ὁ Θεός τίθημι . ἀλλά περί ἄλλος νόμος λέγω ; ποῖος ; ὁ πότε δίδωμι , ὅς ποῦ γράφω ; καί λόγος δέ ἐκ ὁ Ἱεροσόλυμα , ὁ προφητικός λέγω ; ἀλλά ἐκεῖνος πανταχοῦ ὁ Ἰουδαῖος γίγνομαι . καί οὖον μόνος ἐν ὁ Ἱεροσόλυμα , καί κατά ὁ Ἰσραήλ , ἀλλά καί ἐν τῆ αἰχμαλωσία , καί ἐν Νινευΐ , καί πολλαχοῦ ὁ γῆ . ἄγχω οὖν ὑπό ὁ ἀλήθεια , καί καταδέχομαι ὁ ὁ κύριος νομοθεσία , ἀπό ὁ Θεός καί ὁ Ἱερουσλὴμ γίγνομαι . ἐκεῖθεν γάρ ἄρχω , εἰς πᾶς ὁ κόσμος ἐπισπείρω ὁ κήρυγμα · Χρυσόστομος εἰς ὁ Μακκαβαῖος . ὅτι2 μέν οὖν καινός καί παλαιός διαθήκη εἷς ὁ νομοθέτης , ἐντεῦθεν δῆλος . ἐνταῦθα δέ ἔστις ἀκριβῶς καθοράω ὁ ὑπό ὁ κύριος διά ὁ Ἱερεμίας εἴρω , οὖον ὁ τυγχάνω ἀπορία γέμω . λέγω γάρ ὁ αἴτιος διά ὅς μέλλω δίδωμι ὁ καινός διαθήκη , καινός τις καί παράδοξος τίθημι . εἶπον γάρ “ διατίθημι διαθήκη καινός , οὖον κατά ὁ “ διαθήκη ὅς διατίθημι ὁ πατήρ αὐτός , ” ἐπάγω , “ ὅτι “ αὐτός οὐ ἐμμένω ὁ διαθήκη ἐγώ , ἐγώ ἀμελέω αὐτός “ λέγω Κύριος . ” καί μήv διά οὗτος αὐτός κολάζω ἐσθίω , καί ὁ ἔσχατος δίδωμι δίκη , ὅτι τοσοῦτος ἀπολαύω θαῦμα , καί νόμος λαμβάνω , οὐδαμόθεν γίγνομαι ἀγαθός . ὁ δέ οὖον μόνος αὐτός οὐ ἀπαιτέω δίκη , ἀλλά καί μείζων ἐπαγγέλλω ὁ πρότερος . εἰκότως οὖν τις διαπόρησις . τίς δή ποτός ὁ πρότερος διαθήκη παραβαίνω , ἕτερος δίδωμι ἀγαθός , καί ὁ κόλασις εἰμί ἄξιος οὖον μόνος οὗτος οὐ πάσχω , ἀλλά καί μείζων ἀπελαύω τιμή ; ὡς μέν ἐν σύντομος εἶπον , ἐκεῖνος εἴρω , ὅτι καί οὗτος μάλιστα ὁ ὁ Θεός δείκνυμι φιλανθρωπία . “ ὅπου γάρ πέλω - “ Νασέ ὁ ἁμαρτία , ὑπερπερισσεύω ὁ χάρις . ” πῶς δέ οὗτος γίγνομαι , ἐντεῦθεν εἶμι . ἐν ὁ σπέρμα ὁ Ἀβραάμ ὁ εὐλογία εἰμί θεός ἐπαγγέλλω . ἐπεί δέ ὁ μέλλω ὁ κληρονομία ἀπολαύω καί ὁ εὐλογία , ἀνάξιος οὗτος εἰμί , πρός κακία αὐτομολέω , ἐπέχω οὗτος βούλομαι , νόμος δίδωμι . ἀλλά καί ἐκ οὗτος πλέω βαρέω , κατήγορος αὐτός ἔχω , καί πλέω ὁ ἐπαγγελία κυρόω . διά οὗτος εὑρίσκω ὁδός εὔκολος σωτηρία ὁ ἀπό ὁ πίστις . ὁ γάρ ὁ ἐντολή κατόρθωσις , δυσκολία ἔχω , καί διά ὁ πίστις ἄξιος ὁ ἐπαγγελία ὁ μέλλω αὐτός ἀπολαύω φαίνω . καί οὗτος κατασκευάζω ὁ Παῦλος , ἐν τε ὁ πρός Ῥωμαῖος , καί ἐν ὁ πρός Γαλάτης Ἐπιστολή . χρυεοστομοω . ἐνταῦθα μέντοι εἶπον ὅτι “ αὐτός οὐ ἐμμένω “ ἐν ὁ διαθήκη ἐγώ , ἐγώ ἀμελέω αὐτός , ὥσπερ ἀπολογία τίς - τίθημι , ὁ αἴτιος δείκνυμι διά ὅς ἐγκαταλιμπάνω αὐτός . ὁράω , πρῶτος παρά ἐγώ ἄρχω ὁ κακός , αὐτός φημί , πρῶτος οὐ ἐμμένω , καί παρά ἐγώ ὁ ἀμέλεια , ὁ δέ ἀγαθός παρά αὐτός , ὁ ὁ εὐεργεσία λέγω . ἄρχω γάρ αὐτός ὁ παρακοή , καί οὕτως ὁ ὁ Θεός ἀμέλεια ἐπακολουθέω . εἶτα ἐπάγω , “ ὅτι οὗτος ὁ διά - “ θήκη ὅς διατίθημι ὁ οἶκος Ἰσραήλ , μετά ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος “ λέγω Κύριος , δίδωμι νόμος ἐγώ εἰς ὁ διάνοια αὐτός , καί “ ἐπί Καρδία αὐτός ἐπιγράφω αὐτός , καί εἰμί αὐτός εἰς “ θεός , καί αὐτός εἰμί ἐγώ εἰς λαός . καί οὖον μή διδάσκω “ ἕκαστος ὁ πολίτης αὐτός , καί ἕκαστος ὁ ἀδελφός αὐτός , “ λέγω , γιγνώσκω ὁ κύριος , ὅτι πᾶς ὁράω ἐγώ ἀπό μικρός “ ἠώς μέγας αὐτός , ὅτι ἵλαος εἰμί ὁ ἀδικία αὐτός , καί “ ὁ ἀνομία αὐτός οὖον μή μιμνήσκω ἔτι . Χρυσόστομος . εἶπον παλαιός διαθήκη ὅς δίδωμι , εἶπον καί νέος ὅς μέλλω δίδωμι , ὑπογράφω δή καί ὁ εὐμορφία αὐτός , καί δείκνυμι αὐτός ὁ χαρακτήρ , καί ὁ παράσημος ἐπάλληλος τίθημι , ἵνα μανθάνω πόσος ὁ διάφορος ὁ καινός πρός ὁ παλαιός , ὁ διάφορος , οὖον ὁ ἐναντίος , πόσος ὁ ὑπεροχή , πόσος ὁ λαμπάς , πόσος ὁ ἀστραπή ὁ δωρεά καί ὁ χάρις . τίς οὖν ὁ χαρακτήρ ρακτῆρες ὁ καινός ; “ δίδωμι νόμος ἐγώ εἰς ὁ διάνοια αὐτός , καί “ ἐπί Καρδία αὐτός ἐπιγράφω αὐτός ὁ μέν γάρ παλαιός νόμος ἐν πλάξ λίθινος γράφω , καί ἐπεί ὁ πρῶτος συντρίβω πλάξ , ἕτερος πάλιν κολάπτω , καί ἐκεῖ ὁ γράμμα ἐγχαράσσω , καταβαίνω Μωυσῆς , συγγενής ὁ ἀναισθησία ὁ δέχομαι ὁ φύσις ὁ δέλτος ἔχω . ὁ δέ καινός οὐ οὕτως · οὖον γάρ πλάξ κολάπτω , ὅτε ὁ καινός διαθήκη δίδωμι · ἀλλά πῶ ; καί ὅς τρόπος , ἀκούω Λοῦκα διηγέομαι , “ εἰμί πᾶς ὁμοθυμαδόν “ ἐπί ὁ αὐτός , ” φημί , “ καί γίγνομαι ἄφνω ἐκ ὁ οὐρανός φωνή ὡσεί “ φέρω πνοή βίαιος , καί ὁράω αὐτός διαμερίζω “ γλῶσσα ὡσεί πυρός , καί καθίζω ἐπί εἷς ἕκαστος αὐτός , καί “ πίμπλημι πνεῦμα ἅγιος , καί ἄρχω ἀποφθέγγομαι ὁ “ γλῶσσα , καθώς ὁ πνεῦμα δίδωμι αὐτός . ” ὁράω πῶς οὗτος ἄνωθεν ὁ προφήτης σαφῶς προαναφωνέω ; οὕτως εἶπον , “ δίδωμι “ νόμος ἐγώ εἰς διάνοια , αὐτός ,, καί ἐπί Καρδία αὐτός ἐπιγράφω “ αὐτός . ” ὁ γάρ ὁ πνεῦμα χάρις ὁ παρά ὁ Θεός δίδωμι , ὁ διάνοια αὐτός ἐγκαθίζω , στήλη αὐτός ποιέω ἔμψυχος , καί ὁ διάνοια πᾶς ἀναγράφω μετά εὐκολία ἅπας , καί εἰς ὁ πλάτος αὐτός , ὁ Ψυχή ὁ πᾶς ἐναπέθω . οὐδαμοῦ λίθος , οὐδέ ἄψυχος ὕλη , οὐδέ γράμμα , πέτρα ἐγκολάπτω , ἀλλά πνεῦμα χάρις εἰς ὁ διάνοια ὁ ἀπόστολος ἐγγράφω . διά δή οὗτος ἀθρόος καθάπερ σπινθήρ ἐκπηδάω , πᾶς σοφός καθίστημι , ὁ πηγή ὁ διδασκαλία ἐν ὁ διάνοια βρύω , ἔχω , καί Ἰουδαῖος ἐπιστομίζω , καί φιλόσοφος ἀποφράσσω στόμα , καί ῥήτωρ ἀπορράπτω γλῶσσα , καί γῆ καί θάλασσα σαγηνεύω , καί ὁ παλαιός ἀνασπάω νόμος , ὁ καινός , φυτεύω διαθήκη , οὐ ὁ εἷς ἱδρύω χωρίον , καθάπερ ὁ πλάξ ἐκεῖνος , ἀλλά ἁπανταχοῦ ὁ γῆ περιπέτομαι , καί πᾶς ἀπαγγέλλω ὁ ἐν ὁ διάνοια ἐγγράφω . Χρυσόστομος . ὥστε λέγω “ διατίθημι διαθήκη ,, οὖον κατά “ ὁ παλαιός , ” οὖον πραγματεία διαφορά ,, ἀλλά ὁ τρόπος ὁ δόσις δείκνυμι , . οὐκέτι ἐν γράμμα εἰμί φημί , ὁ διαθήκη , ἅλως ἐν Καρδία . ἐρωτάω τοίνυν ὁ Ἰούδας , τίς φημί ὁ Ἱερεμίας λέγω , “ δίδωμι νόμος ἐγώ εἰς διάνοια αὐτός , καί ἐπί Καρδία “ αὐτός , ἐπιγράφω αὐτός . ” οὗτος γάρ φημί , ὡς καινός τίς καί παράδοξος παρά ὁ πρότερος γεγενημ·ένον ποιέω , καί ὁ ἰδιάζον ὁ διαθήκη οὗτος ἐγώ ὑπαγορεύω , ὁ τρόπος ὁ δόσις δῆλος ἐγώ καθίστημι , πολύς ὁ πρότερος λαμπρός εἰμί . δείκνυμι τοίνυν οὗτος τοτέ γίγνομαι Ἰουδαῖος , καί ἵσμα ἄγραφος νόμος παραλαμβάνω , ἀλλά οὐ ἄν εὑρίσκω · πάλιν γάρ ἐν γράμμα γίγνομαι ὑπό ὁ Ἔσδρας μετά ὁ ἐκ Βαβυλών ἐπάνοδος , καί ὁ γραφή ἀνακαινίζω μέν οὗτος ἀπομνημονεύω , παλαιός δέ πάλιν μένω καί οὖον γίγνομαι καινός . ἐγώ δέ δείκνυμι ὁ ἀπόστολος μηδείς παραλαμβάνω γραπτός , ἀλλά ἐν ὁ Καρδία ὁ νόμος δέχομαι διά πνεῦμα ἅγιος . διό καί λέγω ὁ Χριστός , “ ἐκεῖνος “ ἔρχομαι ἀναμιμνήσκω σύ πᾶς , καί διδάσκω σύ . ” καί εἰμί αὐτός εἰς θεός , καί αὐτός εἰμί ἐγώ εἰς λαός . καί οὗτος ἐν ὁ καινός κατορθόω . τίς γάρ πείθω εὐχερής τις ἐν ὁ παλαιός ἀφίστημι ὁ δεισιδαιμονία ’ , ἐναντίος μέν οὖν καί ὁ Ἰσραήλ εἰς ὁ πλάνη μετατίθημι . καί οὖον μή διδάσκω ἕκαστος ὁ ἀδελφός αὐτός , καί ὁ πολίτης αὐτός , λέγω , γιγνώσκω ὁ κύριος . τις οὗτος ; μέγας ἐπαγγέλλω , καί ἐπαίρω ἐγώ ὁ ἐλπίς , καί λαμπρός δείκνυμι ὁ σημεῖον , πῶς οὗτος ἐπάγω λέγω , “ ὅτι οὖον μή διδάσκω ἕκαστος ὁ πλησίος γιγνώσκω ὁ κύριος ; ” οὗτος ὁ καρπός1 ὁ τοσοῦτος χάρις , ὁ μή διδάσκω , οὗτος ὁ καινός διαθήκη ὁ κατόρθωμα , ὁ μή μανθάνω ; ναί φημί , οὗτος δέ λέγω , ἵνα δείκνυμι ὁ εὐκολία ὁ γνῶσις καί ὁ ἄπονος διδασκαλία , καί ὁ τάχος ὁ κήρυγμα . καθάπερ γάρ ἥλιος φαίνω , οὖον δήω ὁ διδάσκω καί δείκνυμι ἐγώ ὁ φάος , αὐτός ὁ ἀκτίς δῆλος ἑαυτοῦ ποιέω , οὐδείς εἰμί ὁ λέγω ὁ πλησίος , βλέπω ὁ ἥλιος , οὕτως εἰμί ὁ γνῶσις λαμπρός καί περιφανής , καί αὐτός ὁ ἀκτίς φανός , ὡς μή δήω διδασκαλία , ἀλλά πᾶς αὐτομολέω οἴκοθεν πρός ὁ ἀλήθεια , καί μετά πολύς ταχυτής ὁ κήρυγμα ὑποδέχομαι · ὅσπερ οὖν καί γίγνομαι . ἰδού γάρ ὁράω ὅτι οὐδέ πλείων λόγος χρεία πρός ὁ ὑγιαίνω ὁ νόος εἰς ὁ πείθω πιστεύω Χριστός · θεοδίδακτος γάρ ἅπας , καθό ἐν ὁ Καρδία ἐγώ ὁ νόμος αὐτός γράφω ὁ Χριστός , ὅθεν ἐπάγω , ὅτι2 πᾶς ὁράω ἐγώ ἀπό μικρός ἠώς μέγας ἀυτέω . Ζεύς οὗτος οὖον χρεία διδασκαλία , οὐδέ κατήχησις . οὗτος δέ λέγω πρός ἀντιδιαστολή ὁ πρώην λέγω , ὅτι Ἰουδαῖος μέν μυρίος παραλαμβάνω διδάσκαλος καί προφήτης κατά ἕκαστος ἡμέρα πλάσσω , οὐ παιδεύω ὡς χρή , ὁ οἰκέω ἅπας ἐν βραχύς χρόνος ῥοπή μετά πολύς ἐπισπάω ὁ εὐκολία , ὥστε μήτε δήω διδάσκαλος , ἀλλά ὁ φάος αὐτός παχύς τρέχω ὁ λόγος · εἰμί γάρ καί διδάσκω ὁ ἀπόστολος , ἀλλ' ὅμως μετά πολύς ὁ εὐκολία ὑποδείκνυμι πᾶς ὁ λόγος , ὁ γοῦν πρῶτος ἡμέρα , τρισχίλιοι , εἶτα πεντακισχίλιοι , εἶτα μύριοι , εἶτα πᾶς ὁ οἰκέω ἐν βραχύς χρόνος ῥοπή πρός ὁ ἀλήθεια μεθορμίζω . ὅς τοίνυν λέγω οὗτος εἰμί · ὅτι διά ὁ φορά καί ὁ χάρις ὁ ἐκχέω , καί ὁ περιφανής ὁ γνῶσις , οὐδέ πόνος χρεία , οὐδέ χρόνος , ἀλλά αὐτόματος πᾶς ἥκω πρός ὁ ὁ ἀλήθεια γνῶσις . οὖον ὁ διδασκαλία τοίνυν ἀναιρέω οὗτος τίθημι , ἀλλά ὁ εὐκολία ἐνδείκνυμι βούλομαι , καί ὁ προλαμβάνω ὁ μαθητής ὁ διδάσκαλος ὁ κατήχησις · διό καί ἐπάγω , “ ὅτι πᾶς ὁράω ἐγώ ἀπό μικρός ἠώς “ μέγας αὐτός . ” κατά οὗτος φημί οὖον διδάσκω ἕκαστος ὁ πλησίος αὐτός , ὅτι πᾶς εἶδον ἐγώ . ὁ μέν γάρ Ἰουδαικός γνῶσις καί πίστις ἐν Παλαιστίνη ἀποκλείω · ὁ δέ ὁ Χριστιανός , ἅπας ὁ γῆ ἐπιλαμβάνω , ὅς καί ἕτερος προφήτης φημί , ὅτι πίμπλημι πᾶς ὁ γῆ ὁ γιγνώσκω ὁ κύριος , ὡς ὕδωρ πολύς ὁ ῥύμη φέρω , μετά πολύς ὁ τάχος ἅπας ἔπειμι . οὕτως καί ὁ ὁ κήρυγμα λόγος ὁ οἰκέω ἐπιτρέχω ἅπας , ποταμός δίκη ἅπας περιτρέχω . ἐρωτάω τοίνυν καί ἐνταῦθα ὁ Ἰούδας , πότε οὗτος γίγνομαι ἐν ὁ παλαιός ; ἀλλά οὐ ἄν ἔχω οὗτος δείκνυμι . πῶς γάρ ; ὅπου γε οὐδέ ἔθνος διορθόω , τοσοῦτος θαῦμα καί σημεῖον γίγνομαι , καί ὁ προφήτης καί ἕκαστος αὐτός ἐνηχέω ὁ ἡμέρα · εἴδωλον προσκυνέω , καί ἄλσος καί ξύλον καί λίθος θεραπεύω , ἐν ἔτος χίλιοι καί πολύς πλείων ὁ ἀπό ὁ νόμος παιδεύω . ἀλλά οὐ ἐν ὁ χάρις οὗτος , ἀλλά ὁμοῦ τε ἀνατέλλω ὁ ὁ κήρυγμα λόγος , καί ὁ οἰκέω καταυγάζω ἅπας · καί οὗτος δηλόω ὁ Παῦλος , ἐκ ἐκεῖνος ὁ χρόνος βοάω , “ ὁ Ευάγ - γέλιο ὁ κηρύσσω ἐν πᾶς ὁ κτίζω ὁ ὑπό ὁ οὐρανός . ” καί πάλιν , “ καθώς εἰμί καρποφορέω καί αὐξάνω . ” καί Ἰουδαῖος ὁ ἄνοια ἐπικόπτω λέγω , “ ἀλλά λέγω , μή οὐ ἀκούω , “ μέν εἰς πᾶς ὁ γῆ ἐξέρχομαι ὁ φθόγγος αὐτός . ” Χρυσόστομος . ἰδέ καί ἄλλος σημεῖον ὁ καινός , “ ἀπό μι - “ Κρής ἠώς μέγας εἶδον ἐγώ . ” πότε οὗτος γίγνομαι , ὅς νῦν ; δῆλος γάρ ὁ ἡμέτερος , ὁ δέ Ἰουδαῖος οὖον δῆλος , ἀλλά ἀποκλείω εἰς γωνία . ἄλλως δέ καινός τότε λέγω , ὅταν ἕτερος εἰμί , καί δείκνυμι εἰμί τίς ὁ παλαιός πλέω ἔχω . καινός δέ καί οὗτος τυγχάνω , ὅταν αὐτός ὁ μέν περιαιρέω , ὁ δέ μή . οἷος ἐπί ὑπόδειγμα ἵνα εἶπον · εἰμί τις οἰκίον παλαιός μέλλω καταπίπτω , ἀφίημι ὁ πᾶς , ὁ θεμέλιος ὑπορράπτω , εὐθύς λέγω ὅτι ποιέω αὐτός καινός , ὅταν ὁ μέν ἐξαιρέω , ὁ δέ ἀντεισάγω . καί γάρ καί ὁ οὐρανός καινός λέγω οὕτως , ὅταν μηκέτι χάλκεος εἰμί , ἀλλά ὑετός δίδωμι . καί ὁ γῆ καινός ὁμοίως , ὅταν μή ἄκαρπος εἰμί , οὐ ὅταν μεταβάλλω . καί οἶκος οὕτως καινός , ὅταν ὁ μέν αὐτός ἐξαιρέω , ὁ δέ μένω . ὥστε καί διαθήκη καινός καλῶς εἶπον , ἵνα δείκνυμι ὅτι παλαιός γίγνομαι ὁ διαθήκη ἐκεῖνος , κατά ὁ μηδείς δίδωμι καρπός . καί ἵνα μανθάνω ἀκριβῶς , ἀναγιγνώσκω τίς φημί Ἀγγαῖος , τίς Ζαχαρίας , οὔπω οὐδέ ὁ ἐπάνοδος πλήρης γίγνομαι . τίς δέ Ἔσδρας ἐγκαλέω ; “ πῶς δέ οὐδείς ἐρωτάω κύριος , ὅπου γε καί αὐτός “ παραβαίνω , καί οὐδέ αὐτός οἶδα ; ” ὁράω πῶς βιάζομαι ὁ σός ; ἐγώ δέ ὁ ἐμός τίθημι . ὅτι καινός κύριος οὗτος ἄν λέγω · ἄλλως δέ οὐδέ ἐκεῖνος συγχωρέω περί οὗτος εἴρω , ὁ εἰμί καινός ὁ οὐρανός . διατί γάρ μή λέγω ἐν ὁ Δευτερονόμιον ὅτι “ εἰμί χάλκεος “ ὁ οὐρανός , ” οὗτος τίθημι ἐν ὁ διαστολή , “ ἐάν δέ εἰσακούω , “ εἰμί καινός . ” καί μήv διά οὗτος φημί ἕτερος διαθήκη δίδωμι , ἐπεί ὁ πρότερος οὐ ἐμμένω . οὗτος ἐγώ δείκνυμι , διά ὅς φημί , “ ὁ γάρ ἀδύνατος ὁ νόμος ἐν οὖς ὁ ἀσθένεια διά ὁ σάρξ , ” καί ὁ ἑξῆς . καί πάλιν “ τίς πειράζω ὁ θεός ἐπιτίθημι ζυγόν “ ἐπί ὁ τράχηλος ὁ μαθητής , ὅς οὔτε ὁ πατήρ ἐγώ οὔτε “ ἐγώ ἰσχύω βαστάζω ; ” ” ἀλλά ἐκεῖνος οὐ ἐμμένω , ” φημί . ἐνταῦθα δείκνυμι ὅτι μείζων ἐγώ ἀξιόω , καί πνευματικός . “ εἰς πᾶς , ” γάρ φημί , “ ὁ γῆ ἐξέρχομαι ὁ φθόγγος αὐτός . οὗτος εἰμί , “ οὖον μή εἶπον ἕκαστος ὁ πλησίος , γιγνώσκω ὁ κύ - “ Ῥίον . ” καί πάλιν , “ πίμπλημι ὁ γῆ ὁ γιγνώσκω ὁ κύριος , καί “ ὕδωρ πολύς , κατακαλύπτω θάλασσα . Χρυσόστομος εἰς ὁ Μακκαβαῖος . εἶπον δή οὗτος , λέγω καί ἕτερος παράσημον ὁ διαθήκη . ποῖος δή οὗτος ; “ ὅτι “ ἵλαος εἰμί ὁ ἀδικία αὐτός , καί ὁ ἁμαρτία αὐτός καί “ ὁ ἀνομία αὐτός οὖον μή μιμνήσκω ἔτι . ” τίς δή οὗτος εἰμί ὁ λέγω ; ὁ βάπτισμα ἐνταῦθα δηλόω , καί ὁ διά ὁ χάρις συγχώρησις , ὅσπερ ἐπί ὁ νόμος οὖον γίγνομαι , ἀλλά ἐπί ὁ καινός διαθήκη . ἐπί γάρ ὁ νόμος , κόλασις εἰμί καί τιμωρία καί δίκη κολάζω ὁ ὁ γράμμα παραβαίνω . ἐπί δέ ὁ καινός χάρις καί συγχώρησις καί πλημμέλημα ἄφεσις , διά λουτρόν παλιγγενεσία · διό καί Παῦλος λέγω , ὡς ὅτι “ θεός εἰμί ἐν Χριστός “ κόσμος καταλλάσσω ἑαυτοῦ , μή λογίζομαι αὐτός , ὁ παράπτω - “ μάτη αὐτός , καί τίθημι ἐν ἐγώ ὁ διαθήκη ὁ καταλλαγή · ” ὅσπερ ὁ προφήτης φημί , “ ἵλαος εἰμί ὁ ἀδικία αὐτός , ” ὁ προγίγνομαι δηλαδή , ἀφίημι αὐτός ἐν ὁ βάπτισμα , ὡς οὐδέ μιμνήσκω ἔτι λέγω , καί ἐρῶ , “ καί ὁ ἀνομία αὐτός οὖον μή “ μιμνήσκω ἔτι . ” τρεῖς τοίνυν τίθημι ὁ γνώρισμα ὁ καινός διαθήκη , εἷς μέν ὁ μή ἐν πλάξ δίδωμι λίθινος , ἀλλά ἐν πλάξ Καρδία σάρκινος · ἕτερος δέ ὁ μετά εὐκολία τρέχω ὁ λόγος , καί ὁ ἅπας καταυγάζω διάνοια · τρίτος , ὁ νόμος λύω μηδείς ἀπαιτέω δίκη ὁ ἁμάρτημα , ἀλλά καί ἕκαστος λαμβάνω συγχώρησις ὁ πλημμέλημα , ἐκπλύνω ἐν ὁ βάπτισμα . ὁράω τοίνυν ὁ τρεῖς οὗτος πῶς μετά ἀκρίβεια τίθημι καί ὁ Παῦλος , ἵνα μανθάνω καί ὁ κῆρυξ ὁ καινός καί ὁ παλαιός ὁ συμφωνία . Κορίνθιος γάρ ἐπιστέλλω οὗτος πῶς φημί , “ ὁ Ἐπιστολή ἐγώ σύ εἰμί διακονέω ὑπό ἐγώ , “ ἐγγράφω οὖον μέλας , ἀλλά πνεῦμα Θεός ζῶ , οὐ ἐν “ πλάξ λίθινος , ἀλλά ἐν πλάξ Καρδία σάρκινος . ” καί προέρχομαι πάλιν φημί , “ ἀλλά ὁ ἱκανότης ἐγώ ἐκ ὁ Θεός , ὅς καί ἱκάνω - “ Σεν ἐγώ διάκονος καινός διαθήκη , οὖον γράμμα , ἀλλά πνεύ - “ μα · ὁ γάρ γράμμα ἀποκτείνω , ὁ δέ πνεῦμα ζωοποιέω . ἐνταῦθα πάλιν ἐκεῖνος ἑρμηνεύω , ὁ “ Ἴλεως εἰμί ὁ ἀδικία “ αὐτός . ” ἀλλά ὁ μέν προφήτης ὁ παλαιός ὁ φαιδρότης ἐγώ ὑπογράφω · ὁ δέ ἀπόστολος ἐπεί πρός Ἰουδαῖος μάχομαι , παράλληλος ἑκάτερος τίθημι , ἄνω μέν εἶπον , “ οὐ ἐν πλάξ κογχ-ίτης - “ Ναϊάς , ἀλλά ἐν Καρδία σάρκινος , ἐνταῦθα δέ “ οὖον γράμμα ἀλλά “ πνεῦμα · ὁ γάρ γράμμα ἀποκτείνω , ὁ δέ πνεῦμα ζωοποιέω . ” ἐν σάββατον συλλέγω τις ξύλον καί λιθάζω . ὁράω πῶς ὁ γράμμα ἀποκτείνω , τουτέστιν ὁ νόμος κολάζω . μανθάνω πῶς ὁ πνεῦμα ζωοποιέω . εἰσέρχομαι τις μυρίος γέμω κακός , ἑταιρέω , νεκρώνομαι ἤδη ὁ ἁμαρτία . λαμβάνω αὐτός ὁ ὁ πνεῦμα χάρις εἰς ὁ κολυμβήθρα , καί ὁ ἑταιρέω , υἱός Θεός κατασκευάζω , καί ὁ νεκρόω ὁ ἁμαρτία ζωογονέω ὁ χάρις · οὗτος εἰμί , “ ὁ δέ πνεῦμα ζωοποιέω . πῶς δέ ζωοποιέω ; οὐ ἀπαιτέω εὐθύνω ὁ πλημμέλημα , κατά ὁ “ ἵλαος εἰμί ὁ ἀδικία αὐτός . ἐρωτάω πάλιν ὁ Ἰουδαῖος , ποῦ οὗτος γίγνομαι , ἐν ὁ νόμος ; ἀλλά οὐ ἄν ἔχω δείκνυμι , ἀλλά καί ὁ ὁ ξύλον συλλέγω λιθάζω , καί ὁ πορνεύω κατακαίω , καί Μωϋσῆς διά εἷς ἁμαρτία ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία ἐκπίπτω . ἐπί δέ ὁ χάρις , ὁ μυρίος ἐργάζομαι δεινός , ὁ βάπτισμα ἀπολαύω ζωογονέω , καί οὐδείς ἀπαιτέω δίκη ὁ πλημμέλημα . διό καί Παῦλος λέγω , “ ὅτι καί οὗτος τις εἰμί ἀλλά ἀπολούω , “ ἀλλά ἁγίζω , ἀλλά δικαιόω ἐν ὁ ὄνομα ὁ κύριος “ Ἰησοῦς , καί ἐν ὁ πνεῦμα ὁ Θεός ἐγώ , ὁράω πῶς λάμπω ὁ προφητικός “ ὅτι ἵλαος εἰμί ὁ ἀδικία αὐτός , πῶς ἀστράπτω ὁ ἀποστολικός , ὅτι “ ὁ πνεῦμα ζωοποιέω . ” βούλομαι μανθάνω καί ὁ ἕτερος ὁ ἀπόστολος λέγω , πῶς ἐν βραχύς χρόνος ῥοπή ὁ οἰκέω περιέρχομαι ἅπας , ἀκούω αὐτός λέγω , “ ὥστε ἐγώ ἀπό Ἱεροσόλυμα καί μέχρι ὁ Ἰλλυρικός μετά - “ πληρόω ὁ εὐαγγέλιον . ” καί πάλιν · “ νυνί δέ , μηκέτι τόπος “ ἔχω ἐν ὁ κλῆμα οὗτος . ” εἰμί δέ εἷς ἀπόστολος ἐν βραχύς καιρός ῥοπή ὁ πλέω ὁ οἰκέω διατρέχω , ἐννοέω πῶς ὁ ἄλλος ἅπας αὐτός σαγηνεύω . διό καί λέγω , “ ὁ εὐαγγέλιον ὁ κηρύσσω ἐν πᾶς ὁ κτίζω ὁ ὑπό ’τον οὐρανός . ὁ προφητικός ἐκεῖνος ἑρμηνεύω , “ ὅτι πᾶς ὁράω ἐγώ ἀπό μικρός “ ἠώς μέγας αὐτός . ” Χρυσόστομος . “ καί εἰμί θεοδίδακτος , ” τίς δέ ὁ πρό οὗτος φημί , οὐ διδακτός εἰμί Θεός ; τίς οὖν ἐνταῦθα ὁ ἐξαίρω - ὁ ; ὅτι τότε μέν διά ἄνθρωπος μανθάνω ὁ ὁ Θεός , καί διά ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος . αὐτός γάρ δεῦρο ἐπισιτίζω ὁ ἀσάφεια ὁ κήρυγμα ὁ οἰκεῖος δύναμις ἑρμηνεύω , διό καί θεοδίδακτος εἰμί πᾶς , προφητικός προμηνύω λόγιος . Εὐσέβιος . ἀμέλει οὖον κατά Μωσῆς πλάξ λίθινος ὁ αὐτός νόμος καταβάλλω , στήλη δέ ὥσπερ ἱερός ὁ αὐτός γνώριμος Ψυχή ὁ αὐτός καταγράφω νόμος , καί παραδίδωμι γε ὁ καινός διαθήκη λογισμός καί διάνοια κίγκαθαρμαι . Θεολωρήτου . ὁ μέντοι Παῦλος οὗτος προσφέρω ἐκ Ἱερεμίας ὁ μαρτυρία , θαυμάσιος ἄγαν καί σύντομος ἐκβάλλω ὁ νόμος , καί φημί , ἐν ὁ λέγω “ καινός παλαιόω ὁ πρῶτος · “ ὁ δέ παλαιόω καί γηράσκω , ἐγγύς ἀφανισμός . ” νῆτος γάρ ἄνθρωπος ὁ νόμος Ἁρμόδιος , ὁ δέ καινός διαθήκη ὁ αἰώνιος ἐγώ ὑπισχνέομαι ζωή . εἰκότως τοίνυν ἐκεῖνος μέν γηράσκω , οὗτος δέ καινός μένω διά πᾶς ὡς ὁ ἀγήρατον αἰών συζεύγνυμι , κακός ὅς καί πᾶς ὁ θεός εἶδον , ὡς ὁ προφητεία δηλόω . ὁ γάρ ἔτι ὁ ὁ ἀπιστία περίκειμαι ζόφος , ἐκεῖ ὁ ἀλήθεια ὁράω καί κόπτω κατά ὁ θεῖος φωνή . Χρυσόστομος . σύ δέ ὁράω ὁ κρύπτω ὅπως ἐκκαλύπτω αὐτός ὁ προφήτης ὁ διάνοια , τιμάω ὁ νόμος , καί οὐ ἐθέλω αὐτός εἶπον παλαιός ὀνομαστί . οὗτος μέν ὅς λέγω ἐν ὁ φάσκω , “ διατίθημι διαθήκη καινός , οὖον γάρ ἐκεῖνος καινός εἄν , οὐ ἄν καί οὗτος μετά οὗτος καινός καλέω , ὥστε πλέω τίς δίδωμι καί ἕτερος . παλαιόω φημί , οὐκοῦν καταλύω καί ἀπόλλυμι , καί οὐκέτι εἰμί . λαμβάνω γάρ ἀπό ὁ προφήτης ὁ παρρησία , μᾶλλον ὁ νόμος καθάπτω συμφέρω . δείκνυμι ὅτι ὁ ἡμέτερος νῦν ἀνθέω , τουτέστιν δείκνυμι εἰμί παλαιός , εἶτα λαμβάνω ἐκ Ἰερεμίας ὁ παλαιός ὄνομα , καί ἕτερος πῇ ἑαυτοῦ προστίθημι ὁ ὁ γῆρας , ὁ λείπω ἀπό ὁ ἄλλος λαμβάνω , καί φημί “ ἐγγύς ἀφανισμός . ” οὐ ἀρά ἁπλόος καταπαύω ὁ καινός ὁ παλαιός , ἀλλά ὡς γηράσκω , ὡς οὖον χρήσιμος , διά οὗτος λέγω , διά ὁ ἀσθενής , καί ἀνωφελής , καί ὅτι οὐδείς τελειόω ὁ νόμος , καίω ὅτι εἰμί ὁ πρῶτος εἰμί Ἄμεμπτος , οὐ ἄν δύο ζητέω τόπος . τίς εἰμί Ἄμεμπτος ; χρήσιμος , ἰσχυρός . οὗτος δέ λέγω , οὐ ὥστε ἔγκλημα δείκνυμι ὑπεύθυνος , ἀλλά ὡς οὐ ἀρκέω πρός δικαίωσις . ἰδιωτικός δέ ἐνταῦθα φθέγγομαι , ὡς ἄν τις εἶπον , οὐ εἰμί Ἄμεμπτον ὁ ἱμάτιον , τουτέστι λοιπός διαρρέω . οὐ ὡς πονηρός τοίνυν ἐνταῦθα φημί , ὁ νόμος οὐ Ἄμεμπτον , ἄλλος ὡς ἔχω αἰτίαμα καί ἐλάττωμα . οὗτος δή καί ἐγώ , καινός γίγνομαι , νῦν δέ παλαιόω . διά οὗτος ἐγγύς εἰμί ἀφανισμός καί ἀπώλεια . ἀλλά εἰμί ἀποξύω οὗτος ὁ γῆρας λυτρόω οὐδαμῶς , μετάνοια δέ , ἐπεί καί κάλλος ὁ ψυχικός ὁ λήθη ποιέω ὁ ἁμάρτημα . “ ἐπιλήθω γάρ ὁ λαός σύ , καί ὁ οἶκος ὁ “ πατήρ σύ , ” πρός ὁ ἐκ ἔθνος ἐκκλησία φημί ὁ Δαβίδ . ἐπιλανθάνομαι ὁ ἡμέτερος κακός , οὖον ὁ ἁμαρτάνω ἐγώ λέγω . μιμνήσκω γάρ σῦς φημί πρῶτος , καί οὖον μή μιμνήσκω ἐγώ , ἀλλά οὗτος εἰμί ἐπιλανθάνομαι κακία , ὁ μή δέχομαι ὁ ὁ κακία λογισμός , ἀλλά καί ὁ ἤδη πλημμελέω ἀπαλείφω . ὁράω δέ , οὐ εἶπον , μή μετέρχομαι ὁ ὁ πατήρ , μή λαλέω οὗτος , ἀλλά ὅς πλέω εἰμί , “ μηδέ ἀναμιμνήσκω αὐτός , μηδέ εἰς νόος λαμβάνω . ” ὁράω πόσος ἐγώ διάστημα ὁ κακία ἀπέχω βούλομαι ; ὁ γάρ μή μιμνήσκω , οὖον λογίζομαι , ὁ δέ μή λογίζομαι , οὖον φθέγγομαι . ὁ δέ μή φθέγγομαι , οὐδέ πρᾶξις . ὁράω , πρό πόσος ἀποτειχίζω ἐγώ ὁδός · πρό πόσος διάστημα ἀπομακρύνω ; πόθεν οὖν ἄν γίγνομαι λήθη πονηρία ; ἀπό ὁ μνήμη ὁ ἀγαθός ὁ Θεός , ἐάν ὁ Θεός διαπαντός μνημονεύω , οὖον δύναμαι ἐκεῖνος μιμνήσκω - ἕπομαι . Σεβῆρος . καλῶς μέντοι ὁ ἀπόστολος εἶπον , ἐγγύς ἀφανισμός γίγνομαι ὁ παλαιός διαθήκη , καί οὖον τέλειος ἀφανέω · ὁ γάρ πληρόω ὁ νόος δοκέω μέν εἰμί νόμος , ἀφανίζω δέ ὁ περισσός δείκνυμι ὁ ὁ γράμμα ἐντολή . καθάπερ ἄν τις καί ἐν σκιαγραφία ἐπί σανίς ἐνσημαίνομαι κύκλος , ἀφανίζω εἶπον , διά ὁ ὁ χρῶμα ἐπιβολεύς . ἀφανίζω μέν γάρ ὁ μή διά ὁ πρότερος σκιώδης σχῆμα δείκνυμι . μένω δέ ὅμως ὁ λαμπρός , διά ὁ ἐπικαλύπτω εὔχροια ἐκφαίνω .