catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-galatas-typus-parisinus-e-cod-coislin 6
ὅτι ὁ νόμος οὐ δικαιοῖ ἀλλ’ ἐλέγχει . Ὅσοι γὰρ ἐξ ἔργων νόμου εἰσὶν , ὑπὸ κατάραν εἰσίν . Ἀλλὰ τοῦτο ἀπόφασις , οὐδέπω τὴν ἀπόδειξιν ἔχουσα · τίς οὖν ἡ ἀπόδειξις ; ἐξ αὐτοῦ τοῦ νόμου . Ἐπικατάρατος γὰρ πᾶς ὃς οὐκ ἐμμένει πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τούτου τοῦ ποιὴ - σαι αὐτά · ὅτι δὲ ἐν νόμῳ οὐδεὶς δικαιοῦται παρὰ τῷ Θεῷ δῆλον , ὅτι ὁ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται . Πάντες γὰρ ἥμαρτον καὶ ὑπὸ κατάραν εἰσίν · ἀλλ’ οὕτω μὲν οὐ λέγει , ἵνα μὴ δόξῃ αὐτοὺς ἀποφαίνεσθαι . πάλιν δὲ ἀπὸ μαρτυρίας αὐτὸ συνίστησιν , ἀμφότερα ἐχούσης ἐν βραχεῖ · καὶ ὅτι νόμον οὐδεὶς ἐπλήρωσε · διὸ καὶ ἐπικατάρατοι ἦσαν , καὶ ὅτι ἡ πίστις δικαιοῖ . τίς οὖν ἡ μαρτυρία ; ἀπὸ τοῦ προφήτου Ἀμβακοὺμ οὕτω λέγοντος ὁ δὲ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται . τοῦτο γὰρ οὐ τὴν ἐκ πίστεως δείκνυσι δικαιοσύνην μόνον , ἀλλ’ ὅτι καὶ διὰ νόμου σωθῆναι οὐκ ἔνι · ἐπειδὴ γάρ , φησι , νόμον ἐτήρησεν οὐδείς · ἀλλὰ πάντες ἦσαν ὑπὸ τὴν ἀρὰν , διὰ τὴν παράβασιν , ἐπενοήθη ῥᾳδία τίς ὁδὸς , ἡ ἀπὸ τῆς πίστεως · ὅπερ καὶ σημεῖον μέγιστόν ἐστιν , τοῦ μηδένα δυνηθῆναι δικαιωθῆναι ἐκτὸς νόμου · οὐ γὰρ εἶπεν ὁ προφήτης , ὁ δὲ δίκαιος ἐκ νόμου ζήσεται , ἀλλ’ ἐκ πίστεως . Ὁ δὲ νόμος οὐκ ἔστιν ἐκ πίστεως · ἀλλ’ ὁ ποιήσας αὐτὰ ζήσεται ἐν αὐτοῖς . Οὐ γὰρ πίστιν ἐζήτει μόνον ὁ νόμος , φησὶν , ἀλλὰ καὶ ἔργα · ἡ δὲ χάρις ἀπὸ πίστεως σώζει καὶ δικαιοῖ · ἐπειδὴ γὰρ ἠσθένει πρὸς δικαιοσύνην ὁ νόμος τὸν ἄνδρα ἀγαγεῖν , εὑρέθη φάρμακον οὐ μικρὸν , πίστις , τὸ ἀδύνατον τοῦ νόμου ποιοῦσα δυνατὸν δι’ ἀύτης . Εἰ τοίνυν καὶ ἡ γραφὴ λέγει ὅτι ὁ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται , ἀπογιγνώσκουσα τὴν διὰ τοῦ νόμου σωτηρίαν , καὶ ὁ Ἀβραὰμ ἐκ πίστεως ἐδικαιώθη , δηλονότι τῆς πίστεως πολλὴ ἡ ἰσχύς · ἀλλ’ ὅτι μὲν ὁ μὴ ἐμμένων τῷ νόμῳ ἐπικατάρατος , καὶ ὅτι ὁ τῇ πίστει προσέχων δίκαιος , δῆλον · ὅτι δὲ οὐχ ἕστηκεν ἐκείνη ἡ κατάρα , πόθεν ἔχεις ἡμῖν ἀποδεῖξαι , φησι ; ὁ μὲν γὰρ Ἀβραὰμ , πρὸ τοῦ νόμου ἦν · ἡμεῖς δὲ ἅπαξ ὑπὸ τὸν ζυγὸν γενόμενοι τῆς δουλείας , ὑπευθύνους ἑαυτοὺς κατεστήσαμεν τῇ κατάρᾳ · τὶς οὑν ὁ τὴν κατάραν λύων ἐκείνην ; ἱκανὰ μὲν καὶ τὰ εἰρημένα · ὁ γὰρ δικαιωθεὶς καὶ ἀποθανὼν τῷ νόμῳ καὶ ζωῆς ἐπιλαβόμενος ξένης , πῶς ἃν ὑπεύθυνος εἴη τῇ ἀρᾷ ; πλὴν ἀλλ’ οὐκ ἀρκεῖται τούτοις · ἀλλὰ καὶ ἑτέρως ἀγωνίζεται γράφων οὕτως . Χριστὸς ἡμᾶς ἐξηγόρασεν ἐκ τῆς κατάρας τοῦ νόμου , γενόμενος ὑπὲρ ὑμῶν κάταρα · γέγραπται γὰρ , επικαταρατος πᾶς ὁ κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου . Καὶ μὴν ἑτέρᾳ κατάρᾳ ὁ λαὸς ὑπεύθυνος ἦν τῇ λεγούσῃ , “ ἐπικατάρατος πᾶς ὃς οὐκ ἐμμένει πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις “ τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου . ” οὐ γὰρ ἦν τίς ὁ πεπληρωκὼς τὸν νόμον ἅπαντα · ὁ δὲ Χριστὸς ἑτέραν κατάραν ταύτης ἠλλάξατο τὴν λέγουσαν , “ ἐπικατάρατος πᾶς ὁ κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου · ” ἐπεὶ οὖν ὁ κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου ἐπικατάρατος , καὶ ὁ τὸν νόμον παραβαίνων ἐπικατάρατος · μέλλοντα δὲ ἐκείνην τὴν κατάραν λύειν , ὑπεύθυνον οὐκ ἔδει γενέσθαι αὐτῇ , ἔδει δὲ δέξασθαι κατάραν , ἀντ’ ἐκείνης ταύτην ἐδέξατο καὶ διὰ ταύτης ἐκείνην ἔλυσε . Καὶ καθάπερ τινός καταδικασθέντος ἀποθανεῖν , ἕτερος ἀνεύθυνος ἑλόμενος ἀποθανεῖν ἇπέρ ἐκείνου , ἐξαρπάζει τῆς τιμωρίας αὐτὸν , οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς . . . . . . . . ὑπέκειτο κατάρᾳ τῆς παραβάσεως , ἀνεδέξατο ὁ Χριστὸς ἀντ’ ἐκείνης ταύτην , ἵνα λύσῃ τὴν ἐκείνων · “ ἁμαρτίαν γὰρ οὐκ ἐποίησεν , οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι “ αὐτοῦ . ” ὥσπερ οὖν ἀποθανὼν τοὺς ἀποθνήσκειν μέλλοντας ἐξείλετο θανάτου , οὕτως καὶ κατάραν δεξάμενος , τῆς κατάρας ἀπήλλαξεν . Ἵνα εἰς τὰ ἔθνη ἡ εὐλογία τοῦ Ἀβραὰμ γένηται . Πῶς εἰς τὰ ἔθνη ; “ ἐν τῷ σπέρματι σου , ” φησὶν , “ ἐνευλο - “ γηθήσονται τὰ ἔθνη · ” τουτέστιν ἐν τῷ Χριστῷ . εἰ δὲ περὶ Ἰουδαίων τοῦτο ἐλέγετο , πῶς ἂν ἔχοι λόγον τοὺς ὑπευθύνους ὄντας τῇ κατάρᾳ διὰ τὴν παράβασιν , τούτους ἑτέροις εὐλογίας αἰτίους γενέσθαι ; οὐδεὶς γὰρ τῶν κατηραμένων ἑτέρῳ μεταδίδωσιν εὐλογίας , ἧς αὐτὸς ἀπεστέρηται · ὅθεν δῆλον ὅτι περὶ τοῦ Χριστοῦ τὸ πᾶν εἴρηται · αὐτὸς γὰρ σπέρμα ἦν τοῦ Ἀβραὰμ , καὶ δι’ αὐτοῦ τὰ ἔθνη εὐλόγηνται καὶ οὕτω πρόεισιν ἡ τοῦ Πνεύματος ἐπαγγελία · ὅπερ καὶ αὐτὸ δηλῶν ἔλεγεν , “ ἵνα τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Πνεύματος “ λάβωμεν διὰ τῆς πίστεως · ” ἐπειδὴ γὰρ οὐκ ἦν τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος εἰς ἀκάθαρτον καὶ προσκεκρουκότα ἐλθεῖν , εὐλογοῦνται πρῶτον , τῆς κατάρας ἀφαιρεθείσης · εἶτα διὰ τῆς πίστεως δικαιωθέντες , ἐπισπῶνται τοῦ Πνεύματος τὴν χάριν · ὥστε ὁ μὲν σταυρὸς τὴν κατάραν ἔλυσεν · ἡ δὲ πίστις , τὴν δικαιοσύνην εἰσήγαγεν · ἡ δὲ δικαιοσύνη , τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος ἐπεσπάσατο . Ἀλλοσ δέ φησι , ἄλλωστε καὶ περιττὴ λοιπὸν ἡμῖν ἡ τοῦ τήρησις , φησίν · ὃ γὰρ ὠφείλετο τῷ νόμῳ χρέος τῆς φυλακῆς τἆρά τῶν ἀνθρώπων , τοῦτο ὁ Χριστὸς κατέβαλεν ὑπὲρ ἡμῶν μετὰ γὰρ πάσης αὐτὸν τῆς ἀκριβείας πληρώσας , καὶ ὧσπέρ τινα λύτρα καταβαλὼν ὑπὲρ ἡμῶν , ἐξηγόρασέ τε ἡμᾶς τῆς ἐκεῖθεν δουλείας , καὶ τῆς ἀπὸ τοῦ νόμου κατάρας ἀπήλλαξε · πῶς καὶ τινί τρόπῳ ; γενόμενος ὕπερ ἤμων κάταρα . τέλος τόμου τῶν εἰς τὴν πρὸς Γαλάτας ἐπιστολὴν ἐξηγητικῶν ἐκλογῶν .
Lemmas: ὅτι ὁ νόμος οὖον δικαιόω ἀλλά ἔλεγχος . ὅσος γάρ ἐκ ἔργον νόμος εἰμί , ὑπό καταίρω εἰμί . ἀλλά οὗτος ἀπόφασις , οὐδέπω ὁ ἀπόδειξις ἔχω · τίς οὖν ὁ ἀπόδειξις ; ἐκ αὐτός ὁ νόμος . ἐπικατάρατος γάρ πᾶς ὅς οὐ ἐμμένω πᾶς ὁ γράφω ἐν ὁ βιβλίον ὁ νόμος οὗτος ὁ ποιέω - σός αὐτός · ὅτι δέ ἐν νόμος οὐδείς δικαιόω παρά ὁ Θεός δῆλος , ὅτι ὁ δίκαιος ἐκ πίστις ζῶ . πάνετες γάρ ἁμαρτάνω καί ὑπό καταίρω εἰμί · ἀλλά οὗτος μέν οὖον λέγω , ἵνα μή δόξα αὐτός ἀποφαίνω . πάλιν δέ ἀπό μαρτυρία αὐτός συνίστημι , ἀμφότερος ἔχω ἐν βραχύς · καί ὅτι νόμος οὐδείς πληρόω · διό καί ἐπικατάρατος εἰμί , καί ὅτι ὁ πίστις δικαιόω . τίς οὖν ὁ μαρτυρία ; ἀπό ὁ προφήτης Ἀμβακούμ οὗτος λέγω ὁ δέ δίκαιος ἐκ πίστις ζῶ . οὗτος γάρ οὖον ὁ ἐκ πίστις δείκνυμι δικαιοσύνη μόνος , ἀλλά ὅτι καί διά νόμος σῴζω οὐ ἐν · ἐπεί γάρ , φημί , νόμος τηρέω οὐδείς · ἀλλά πᾶς εἰμί ὑπό ὁ ἀρή , διά ὁ παράβασις , ἐπινοέω ῥᾴδιος τίς ὁδός , ὁ ἀπό ὁ πίστις · ὅσπερ καί σημεῖον μέγας εἰμί , ὁ μηδείς δύναμαι δικαιόω ἐκτός νόμος · οὖον γάρ εἶπον ὁ προφήτης , ὁ δέ δίκαιος ἐκ νόμος ζῶ , ἀλλά ἐκ πίστις . ὁ δέ νόμος οὐ εἰμί ἐκ πίστις · ἀλλά ὁ ποιέω αὐτός ζῶ ἐν αὐτός . οὖον γάρ πίστις ζητέω μόνος ὁ νόμος , φημί , ἀλλά καί ἔργον · ὁ δέ χάρις ἀπό πίστις σῴζω καί δικαιόω · ἐπεί γάρ ἀσθενέω πρός δικαιοσύνη ὁ νόμος ὁ ἀνήρ ἄγω , εὑρίσκω φάρμακον οὖον μικρός , πίστις , ὁ ἀδύνατος ὁ νόμος ποιέω δυνατός διά αὐτός . εἰμί τοίνυν καί ὁ γραφή λέγω ὅτι ὁ δίκαιος ἐκ πίστις ζῶ , ἀπογιγνώσκω ὁ διά ὁ νόμος σωτηρία , καί ὁ Ἀβραάμ ἐκ πίστις δικαιόω , δηλονότι ὁ πίστις πολύς ὁ ἰσχύς · ἀλλά ὅτι μέν ὁ μή ἐμμένω ὁ νόμος ἐπικατάρατος , καί ὅτι ὁ ὁ πίστις προσέχω δίκαιος , δῆλος · ὅτι δέ οὐ ἵστημι ἐκεῖνος ὁ κατάρα , πόθεν ἔχω ἐγώ ἀποδείκνυμι , φημί ; ὁ μέν γάρ Ἀβραάμ , πρό ὁ νόμος εἰμί · ἐγώ δέ ἅπαξ ὑπό ὁ ζυγόν γίγνομαι ὁ δουλεία , ὑπεύθυνος ἑαυτοῦ καθίστημι ὁ κατάρα · τις ἐν ὁ ὁ καταίρω λύω ἐκεῖνος ; ἱκανός μέν καί ὁ εἴρω · ὁ γάρ δικαιόω καί ἀποθνήσκω ὁ νόμος καί ζωή ἐπιλαμβάνω ξένος , πῶς ἄν ὑπεύθυνος εἰμί ὁ ἀράομαι ; πλήν ἀλλά οὐ ἀρκέω οὗτος · ἀλλά καί ἑτέρως ἀγωνίζομαι γράφω οὕτως . Χριστός ἐγώ ἐξαγοράζω ἐκ ὁ κατάρα ὁ νόμος , γίγνομαι ὑπέρ σύ κατάρα · γράφω γάρ , επικατάρατος πᾶς ὁ κρεμάννυμι ἐπί ξύλον . καί μήv ἕτερος κατάρα ὁ λαός ὑπεύθυνος εἰμί ὁ λέγω , “ ἐπικατάρατος πᾶς ὅς οὐ ἐμμένω πᾶς ὁ γράφω “ ὁ βιβλίον ὁ νόμος . ” οὖον γάρ εἰμί τίς ὁ πληρόω ὁ νόμος ἅπας · ὁ δέ Χριστός ἕτερος καταίρω οὗτος ἀλλάσσω ὁ λέγω , “ ἐπικατάρατος πᾶς ὁ κρεμάννυμι ἐπί ξύλον · ” ἐπεί οὖν ὁ κρεμάννυμι ἐπί ξύλον ἐπικατάρατος , καί ὁ ὁ νόμος παραβαίνω ἐπικατάρατος · μέλλω δέ ἐκεῖνος ὁ καταίρω λύω , ὑπεύθυνος οὐ ἐσθίω γίγνομαι αὐτός , ἐσθίω δέ δέχομαι καταίρω , ἀντί ἐκεῖνος οὗτος δέχομαι καί διά οὗτος ἐκεῖνος λύω . καί καθάπερ τις καταδικάζω ἀποθνῄσκω , ἕτερος ἀνεύθυνος αἱρέω ἀποθνῄσκω ὅσπερ ἐκεῖνος , ἐξαρπάζω ὁ τιμωρία αὐτός , οὗτος καί ὁ Χριστός . . . . . . . . ὑπόκειμαι κατάρα ὁ παράβασις , ἀναδέχομαι ὁ Χριστός ἀντί ἐκεῖνος οὗτος , ἵνα λύω ὁ ἐκεῖνος · “ ἁμαρτία γάρ οὐ ποιέω , οὐδέ εὑρίσκω δόλος ἐν ὁ στόμα “ αὐτός . ” ὥσπερ οὖν ἀποθνήσκω ὁ ἀποθνήσκω μέλλω ἐξαιρέω θάνατος , οὕτως καί καταίρω δέχομαι , ὁ κατάρα ἀπαλλάσσω . ἵνα εἰς ὁ ἔθνος ὁ εὐλογία ὁ Ἀβραάμ γίγνομαι . Πῶς εἰς ὁ ἔθνος ; “ ἐν ὁ σπέρμα σύ , ” φημί , “ ἐνευλο - “ γηθέω ὁ ἔθνος · ” τουτέστιν ἐν ὁ Χριστός . εἰμί δέ περί Ἰουδαῖος οὗτος λέγω , πῶς εἄν ἔχω λόγος ὁ ὑπεύθυνος εἰμί ὁ κατάρα διά ὁ παράβασις , οὗτος ἕτερος εὐλογία αἴτιος γίγνομαι ; οὐδείς γάρ ὁ κατερέω ἕτερος μεταδίδωμι εὐλογία , ὅς αὐτός ἀποστερέω · ὅθεν δῆλος ὅτι περί ὁ Χριστός ὁ πᾶς εἴρω · αὐτός γάρ σπέρμα εἰμί ὁ Ἀβραάμ , καί διά αὐτός ὁ ἔθνος εὐλογέω καί οὗτος πρόειμι ὁ ὁ πνεῦμα ἐπαγγελία · ὅσπερ καί αὐτός δηλόω λέγω , “ ἵνα ὁ ἐπαγγελία ὁ πνεῦμα “ λαμβάνω διά ὁ πίστις · ” ἐπεί γάρ οὐ εἰμί ὁ χάρις ὁ πνεῦμα εἰς ἀκάθαρτος καί προσκρούω ἔρχομαι , εὐλογέω πρῶτος , ὁ κατάρα ἀφαιρέω · εἶτα διά ὁ πίστις δικαιόω , ἐπισπάω ὁ πνεῦμα ὁ χάρις · ὥστε ὁ μέν σταυρός ὁ καταίρω λύω · ὁ δέ πίστις , ὁ δικαιοσύνη εἰσάγω · ὁ δέ δικαιοσύνη , ὁ χάρις ὁ πνεῦμα ἐπισπάω . ἄλλος δέ φημί , άλλωστε καί περισσός λοιπός ἐγώ ὁ ὁ τήρησις , φημί · ὅς γάρ ὀφείλω ὁ νόμος χρέος ὁ φυλακή Τάρα ὁ ἄνθρωπος , οὗτος ὁ Χριστός καταβάλλω ὑπέρ ἐγώ μετά γάρ πᾶς αὐτός ὁ ἀκρίβεια πληρόω , καί ὥσπερ τις λύτρον καταβάλλω ὑπέρ ἐγώ , ἐξαγοράζω τε ἐγώ ὁ ἐκεῖθεν δουλεία , καί ὁ ἀπό ὁ νόμος κατάρα ἀπαλλάσσω · πῶς καί τις τρόπος ; γίγνομαι ὑπέρ ἀμάω κατάρα . τέλος τόμος ὁ εἰς ὁ πρός Γαλάτης ἐπιστολή ἐξηγητικός ἐκλογή .