catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-galatas-typus-parisinus-e-cod-coislin 7
Ὅτι οὐκ ἐκ νόμου , ἀλλ’ ἐξ ἐπαγγελίας τὰ ἀγαθά · ὁ δὲ νόμος παρασκευαστὴς δι’ ἐλέγχου Ἀδελφοὶ , κατὰ ἄνθρωπον λέγω · ὅμως ἀνθρώπου προ - κεκυρωμένην διαθήκην , οὐδεὶς ἀθετεῖ ἢ ἐπιδιατάσσεται . Τί ἐστι “ κατ’ ἄνθρωπον λέγω ; ” ἐξ ἀνθρωπίνων παραθειγμάτων ἐπειδὴ γὰρ καὶ ἀπὸ γραφῶν , καὶ ἀπὸ τῶν παρ’ αὐτοῖς γινομένων θαυμάτων , καὶ ἀφ’ ὧν ὁ Χριστὸς ἔπαθε , τὸν λόγον καὶ ἀπὸ τοῦ πατριάρχου , καὶ εἰς τὴν κοινὴν λοιπὸν ἐμβαίνει συνήθειαν · ἔθος γὰρ αὐτῷ ἀεὶ τοῦτο ποιεῖν , ὥστε καταγλυκαίνειν τὸν λόγον καὶ εὐπαράδεκτον καὶ εὐμαθέστερον τοῖς παχυτέροις ποιεῖν . οὕτω καὶ Κορινθίοις διαλεγόμενος φησὶν “ “ Τίς “ ποιμαίνει ποίμνην καὶ ἐκ τοῦ γάλακτος αὐτῆς οὐκ ἐσθίει ; τίς “ φυτεύει ἀμπελῶνα , καὶ ἐκ τοῦ καρποῦ αὐτοῦ οὐκ ἐσθίει ” καὶ Ἑβραίοις πάλιν , “ διαθήκη γὰρ ἐπὶ νεκροῖς βεβαία · ἐπεὶ μήποτε “ ἰσχύει ὅτε ζῇ ὁ διατιθέμενος . ” καὶ ὁ Θεὸς ἐν τῇ παλαίᾳ , συνεχῶς αὐτὸ ποιεῖ , οὕτω λέγων · “ μὴ ἐπιλήσεται γυνὴ τοῦ παιδίου “ αὐτῆς ; καὶ πάλιν , “ μὴ ἐρεῖ τὸ πλάσμα τῷ κεραμεῖ τι “ ποιεῖς ; ” τί οὖν αὐτῷ τὸ ὑπόδειγμα βούλεται ; ὅτι ἡ ἀρχαιοτέρα ἦν , ὁ δὲ νόμος , νεώτερός τε καὶ πρόσκαιρος , καὶ διὰ τοῦτο δεδομένος , ἵνα προοδοποιήσῃ τῇ πίστει · ” διό φησιν · “ ἀδελφοὶ κατὰ ἄνθρωπον λέγω · ” ἀνωτέρω ἀνοήτους εἰπὼν , ἐνταῦθα ἀδελφοὺς καλεῖ , ἐπιστύφων τε ὁμοῦ καὶ παραμυθούμενος . Ὅμως ἀνθρώπου προκεκυρωμένην διαθήκην . Ἐὰν ἄνθρωπος , φησὶ , διάθηται , μὴ τόλμᾳ τις ἀνατρέψαι μετὰ ταῦτα ἐλθὼν , ἢ προσθεῖναι τι · τοῦτο γάρ ἐστιν “ ἐπιδιατάσσεται . οὐκοῦν πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ τοῦ Θεοῦ · καὶ πρὸς τινὰ διέθετο ὁ Θεός ; τῷ Ἀβραὰμ ἐρρήθησαν αἱ ἐπαγγελίαι καὶ τῷ σπέρ - ματι αὐτοῦ · οὐ λέγει καὶ τοῖς σπέρμασιν ὡς ἐπὶ πολλῶν , ἀλλ’ ὡς ἐφ’ ἑνός · καὶ τῷ σπέρματί σου , ὅς ἐστι Χριστός · τοῦτο δὲ λέγω , διαθήκην προκεκυρωμένην ὑπὸ τοῦ Θεοῦ εἰς Χριστόν · ὁ μετὰ τετρακόσια καὶ τριάκοντα ἔτη γεγονὼς νόμος οὐκ ἀκυροῖ , εἰς τὸ καταργῆσαι τὴν ἐπαγγελίαν . εἰ γὰρ ἐκ νόμου ἣ κληρονομία , οὐκέτι ἐξ ἐπαγγε - λίας · τῷ γὰρ Ἀβραὰμ δι’ ἐπαγγελίας κεχάρισται ὁ Θεός . Ἴδου τοίνυν καὶ ὁ Θεὸς διέθετο τῷ Ἀβραὰμ διαλεγόμενος , εἰς τὰ ἔθνη ἐν τῷ σπέρματι αὐτοῦ ἥξειν τὰς εὐλογίας · πῶς οὖν ὁ νόμος ἀνατρέψαι δύναται ταύτας ; ἐπειδὴ δὲ τὸ παράδειγμα ἅπαν οὐκ ἴσχυσεν ἑλκύσαι πρὸς τὸ ὑποκείμενον , καὶ διὰ τοῦτο προεῖπε , “ κατὰ ἄνθρωπον λέγω,’’ μηδὲν ἀπὸ τοῦ παραδείγματος εἰς τὴν τοῦ Θεοῦ μεγαλοπρέπειαν παραβλαβείς . σκόπει δὲ ἄνωθεν τὸ ὑπόδειγμα . ἐπηγγείλατο τῷ Ἀβραὰμ διὰ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ εὐλογεῖσθαι τὰ ἔθνη · σπέρμα δὲ αὐτοῦ κατὰ σάρκα ἐστὶν ὁ Χριστός · ἦλθε μετὰ τετρακόσια καὶ τριάκοντα ἔτη ὁ νόμος . εἰ τοίνυν ὁ νόμος χαρίζεται τὰς εὐλογίας καὶ τὴν ζωὴν καὶ τὴν δικαιοσύνην , ἡ ἐπαγγελία ἐκείνη ἄκυρός ἐστιν · εἶτα ἀνθρώπου μὲν οὐδεὶς ἀκυροῖ διαθήκην , τοῦ δὲ Θεοῦ μετὰ τετρακόσια τριάκοντα ἔτη ἀκυροῦται ἡ διαθήκη ; εἰ γὰρ ἐπηγγείλατο ἐκείνη , οὐκ ἐκείνη δὲ δίδωσιν , ἀλλ’ ἕτερος ἀντ’ ἐκείνης , ἐκβέβληται ἐκείνη · καὶ πῶς ἃν ἔχοι λόγον ταῦτα ; τίνος οὖν ἕνεκεν τὸν νόμον ἔδωκε ; φησὶ , τῶν παραβάσεων χάριν · οὐδὲ γὰρ οὗτός ἐστι περιττός . ὁρᾷς πῶς πάντα συνορᾷ ; πῶς μυρίους κέκτηται ὀφθαλμούς ; ἐπειδὴ γὰρ τὴν πίστιν ἐπῆρε καὶ πρεσβυτέραν ἔδειξεν , ἵνα μή τις νομίσῃ περιττὸν τὸν νόμον , καὶ τοῦτο διορθοῦται τὸ μέρος , δεικνὺς ὅτι οὐκ εἰκῇ , ἀλλὰ πάνυ χρησίμως ἐδόθη τῶν παραβάσεων χάριν , τουτέστιν ἵνα μὴ ἐξῇ Ἰουδαίοις ἀδεῶς ζῆν καὶ εἰς ἔσχατον ἐξολισθαίνειν κακίας , ἀλλ’ ἀντὶ χαλινοῦ ὁ νόμος αὐτοῖς ἐπικείμενος ἦ , παιδεύων , ῥυθμίζων , κωλύων παραβαίνειν , εἰ καὶ μὴ πάσας , ἀλλ’ ὅμως κἂν ἐνίας τῶν ἐντολῶν . ὥστε οὐ μικρὸν τὸ κέρδος τοῦ νόμου . ἀλλ’ ἄχρι τίνος ; “ ἄχρις οὗ ἔλθῃ τὸ σπέρμα ᾧ ἐπήγγελται , ” περὶ Χριστοῦ λέγων . εἰ τοίνυν μέχρι τῆς τοῦ Χριστοῦ παρουσίας δέδοται , περαιτέρω καὶ παρὰ καιρὸν αὐτὸν ἕλκεις . Ἄλλοσ φησὶ , μετὰ τετρακόσια καὶ τριάκοντα ἔτη γέγονεν ὁ νόμος , οὐχὶ τῆς ἐξόδου τῆς ἀπ’ Αἰγύπτου , ἀλλὰ τῆς καταρχῆς ταύτης τῆς ἐπαγγελίας · ὥστε οἱ δοκοῦντες φιλονεικεῖν τῇ ἐκκλησίᾳ περὶ πρωτείων , ἑκατοντάσι καὶ δεκάσιν ἐτῶν εὑρίσκονται ὕστεροι μέτα τὴν πίστιν · ( Θεόδωροσ . ) Ἄλλος πάλιν φησὶν , ἡ πρὸς τὸν Ἀβραὰμ ἐπαγγελίας ἐστὶ φησὶν , ὁ δὲ νόμος κατορθῶσαι ἀπαιτεῖ , καὶ τότε δίδωσι τὸν μισθόν · ὥστε εἰ μὲν ἀπὸ τοῦ νόμου ταῦτα περιμένομεν περιττὴ ἡ ἐπαγγελία · ὁ γὰρ ἡμέτερος κάματος καὶ οὐχ ἡ τοῦ Θεοῦ ἐπαγγελία , τὸν μισθὸν ἡμῖν ἀποδίδωσιν · εἰ δὲ ἡ ἐπαγγελία γεγένηται τὴν τοῦ ὑποσχομένου χάριν ἐμφαίνουσα , οὐκ ἄρα ἡ τοῦ νόμου κατόρθωσίς ἐστιν , ἀλλ’ ἡ τοῦ Θεοῦ ὑπόσχεσις ἡ τὴν κοινωνίαν ἡμῖν τῆς εὐλογίας χαριζομένη · τὸ δὲ τῷ σπέρματι αὐτοῦ εἰρημένον , οὕτως ἁπλῶς εὑρίσκομεν ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ ἀκριβῶς πληρούμενον · οὗτος γὰρ σπέρμα μὲν αὐτοῦ κατὰ φύσιν , ὡς οὖν καὶ οἱ λοιποὶ οἱ τὸ γένος ἐκεῖθεν κατάγοντες · πιστεύομεν δὲ ἐπ’ αὐτόν . εἶτα καὶ τὸν Ἀβραὰμ πατέρα ἐπιγραφόμεθα , καὶ οὕτω τῆς εὐλογίας τὴν κοινωνίαν δεχόμεθα , ὥστε τὸ εἰρημένον ὡς ἐφ’ ἑνὸς , δυνάμενον δὲ κατὰ κοινοῦ ὡς ἐπὶ πολλῶν νοεῖσθαι , τῷ σπέρ - ματι αὐτοῦ εἶναι πάντας τοὺς ἐκεῖθεν τὸ γένος κατάγοντας , ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ κυρίως ἐπ’ αὐτῶν πληρούμενον τῶν πραγμάτων εὑρί - σκομεν . Τί οὖν ὁ νόμος ; τῶν παραβάσεων χάριν προσετέθη . Τοῦ Χρυσοστόμου . Καθ’ ὑπόκρισιν ἀναγνωστέον φησὶν , ἀλλὰ τοῦτο ἐρωτᾷς , τίς ἡ τοῦ νόμου χρεία ; εἴπερ δὴ τὴν ἐπαγγελίαν καὶ τὴν χάριν ἔδει κρατεῖν , “ τῶν παραβάσεων χάριν προσετέθη.’ Ἄχρις οὗ ἔλθη τὸ σπέρμα ᾧ ἐπήγγελται . τοῦτο δὲ παρέγκειται · ἡ γὰρ ἀκολουθία · τι οὖν ; ὁ νόμος τῶν παραβάσεων χάριν προσετέθη , διαταγεὶς δι’ ἀγγέλου ἐν χειρὶ μεσίτου ; ἵνα ἦ διαταγεὶς , ἐπὶ τοῦ νόμου νοούμενον . Σευηριανοῦ . Καὶ μὴν ὡς ἄλλος φησιν , ἐβάρει πλέον ὁ νόμος , καὶ διακονία θανάτου διὰ τοῦτο ὠνόμασται . πῶς οὖν τῶν παραβάσεων χάριν προσετέθη , φησίν ; ἐν συντόμῳ ῥήματι τοιοῦτόν ἐστι · πρὸ νόμου , καὶ ὁ νοῦς τῶν ἀνθρώπων μετὰ τῆς σαρκὸς ἐδούλευε τῇ ἁμαρτίᾳ , καὶ ἔστεργε τὸ κακόν · δοθέντος τοῦ νόμου , ὁ μὲν νοῦς ἐπαιδεύθη , ἡ δὲ σὰρξ ἔτι κατείχετο . ἐπεὶ οὖν ὁ μὲν ἀγνοῶν τὴν ἁμαρτίαν ὅτι ἁμαρτία ἦν , τὴν ἀσέβειαν ὡς εὐσέβειαν μετιὼν καὶ σπουδαιότερον αὐτῇ προσέχει · ὁ δὲ γνοὺς ὅτι κακὸν , τοῦτο γοῦν κερδανεῖ τὸ συνειδέναι ὅτι παραβαίνει καὶ ἐπιθυμεῖ τῷ Θεῷ ὑπακοῦσαι , διὰ τοῦτο ἐδόθη νόμος ὁ δυνάμενος ζωοποιῆσαι , ἀντὶ τοῦ εἰ ἐδόθη νόμος , οὐκ ἐδόθη φησὶ κατὰ τῶν ἐπαγγελιῶν τοῦ Θεοῦ , ἀλλ’ οὐδὲ διὰ παντὸς κρατεῖν ἐδύνατο . Θεόδωροσ δέ φησιν , εἰ γὰρ τοιαύτη τις δύναμις τῷ νόμῳ προσῆν , ὥστε τοὺς ὑπ’ αὐτῷ πολιτευομένους καὶ δικαιοῦσθαι καὶ τῆς αἰωνίου δύνασθαι τυγχάνειν ζωῆς , ἀναιρετικὸς ἦν τῆς ἐπαγγελίας ὁ νόμος αὐτὸς , ἀντ’ ἐκείνης τὴν δικαίωσιν παρέχων · νυνὶ δὲ τὸ ἐναντίον , ἀπαγορεύων μὲν τὴν ἁμαρτίαν , ἀπαλλάττειν δὲ αὐτῆς οὐκ ἰσχύων τοὺς διὰ τὴν τῆς φύσεως ἀσθένειαν καταπίπτοντας εἰς αὐτὴν , καὶ διὰ τούτου μειζόνως ἐλέγχων ἡμῶν τὸ πρὸς δικαίωσιν ἄτονον , μᾶλλον δὲ πάντῃ ἀδύνατον , ἀναγκαίως τῆς τοῦ Χριστοῦ χάριτος δεομένους δείκνυσιν ἡμᾶς . Διαταγεὶς δι’ ἀγγέλων ἐν χειρὶ μεσίτου . Ἢ τοὺς ἱερέας ἀγγέλους καλεῖ , ἣ καὶ αὐτοὺς τοὺς ἀγγέλους ὑπηρετήσασθαί φησι τῇ νομοθεσίᾳ · μεσίτην δὲ ἐνταῦθα τὸν Χρι - ’στὸν φησὶ , δεικνὺς ὅτι πρώην καὶ τὸν νόμον αὐτὸς ἔδωκεν . Ἄλλοχ φησὶ , τοῦτο λέγει , ὅτι ἡ διαταγὴ " δι’ ἀγγέλων ἐν ** χειρὶ μεσίτου,’’ τουτέστι μεσιτευσάντων τῶν ἀγγέλων πρὸς τὸ δοθῆναι τὸν νόμον , ἵνα ἀκούσωμεν τὴν μὲν ἐπαγγελίαν , αὐτὸς δι’ ἑαυτοῦ · τὸν δὲ νόμον οὐ δι’ ἑαυτοῦ , ἀλλὰ διέταξε δι’ ἀγγέλων μεσιτευόντων . Ὁ δὲ μεσίτης ἑνὸς οὐκ ἔστιν , ὁ δὲ Θεὸς εἰς ἐστιν . ToT ΧΡΥΣοΣΥόMΩΥ T / ἐνταῦθα ἂν εἴποιεν οἱ αἱρετικοὶ ; εἰ γὰρ τὸ μόνος ἀληθινὸς , οὐκ ἀφίησι τὸν Υἱὸν εἶναι Θεὸν ἀληθινὸν , οὐκ ἄρα οὐδὲ Θεὸν διὰ τὸ λέγεσθαι " ὁ δὲ Θεὸς εἷς ἐστιν·’ εἰ δὲ ἑνὸς λεγομένου Θεοῦ τοῦ Πατρὸς , ἔστι Θεὸς καὶ ὁ Υἱὸς , εὔδη - λον ὅτι καὶ ἀληθινοῦ μόνου λεγομένου τοῦ Πατρὸς , ἀληθινὸς καὶ ὁ Υἱός · ὁ δὲ μεσίτης φησὶ , δύο τινῶν γίνεται μεσίτης . τίνος οὖν μεσίτης ἦν ὁ Χριστός ; εὔδηλον ὅτι ἀνθρώπων καὶ Θεοῦ · ὁρᾷς πῶς δείκνυσιν ὅτι καὶ τὸν νόμον αὐτὸς ἔδωκεν ; εἰ τοίνυν αὐτὸς ἔδωκε , Κύριος ἃν εἴη καὶ λύσαι πάλιν . Ὁ οὖν νόμος κατὰ τῶν ἐπαγγελιῶν τοῦ Θεοῦ . Εἰ γὰρ ἐν τῷ σπέρματι τοῦ Ἀβραὰμ αἱ ἐπαγγελίαι καὶ αἱ εὐλογίαι δέδονται , ὁ δὲ νόμος κατάραν εἰσάγει , ἄρα κατὰ τῶν εὐπαγγελιῶν τοῦ Θεοῦ . πῶς οὖν λύει τὴν ἀντίθεσιν ; πρῶτον μὲν ἀπαγορεύει εἰπὼν , " μὴ γένοιτο,’’ ἔπειτα κατασκευάζει οὕτω λέγων , Εἰ γὰρ ἐδόθη νόμος ὁ δυνάμενος ζωοποιῆσαι , ὄντως ἂν ἐκ νόμου ἦν ἡ δικαιοσύνη . Εἰ ἐν αὐτῷ φησὶ τὴν ἐλπίδα τῆς ζωῆς ἔχομεν , καὶ αὐτὸς ἦν τὸ κῦρος ἔχων τῆς ἡμετέρας σωτηρίας , ἴσως καλῶς ταῦτα ἔλεγες , εἰ δὲ ἀπὸ πίστεως σώζῃ κἂν ἐπικαταράτους ποιήσῃ · οὐδὲν βῆς ἐρχομένης ἐκείνης καὶ πάντα λυούσης · εἰ δὲ διὰ τοῦτο ἐδόθη ἵνα συγκλείσῃ πάντας , τουτέστιν ἵνα ἐλέγξῃ καὶ διδάξῃ τὰ οἰκεῖα αὐτῶν πλημμελήματα , οὐ μόνον οὐ κωλύει σε τυχεῖν τῆς ἐπαγγε - λίας , ἀλλὰ καὶ συμπράττει πρὸς τὸ τυχεῖν · τοῦτο γοῦν ἐδήλωσε λέγων , Ἁλλὰ συνέκλεισεν ἡ γραφὴ τὰ πάντα ὑπὸ ἁμαρτίαν , ἵνα ἡ ἐπαγγελία ἐκ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ δοθῇ τοῖς πιστεύουσιν . Ἐπειδὴ γὰρ οἱ Ἰουδαῖοι οὐδὲ τῶν ἁμαρτημάτων ᾐσθάνοντο τῶν οἰκείων , οἱ δὲ μὴ αἰσθανόμενοι οὐδὲ ἀφέσεως ἐπεθύμουν , ἔδωκε νόμον ἐλέγχοντα τὰ τραύματα , ἵνα ποθήσωσι τὸν ἰατρόν . εἶδες ὅτι οὐ μόνον κατὰ τῶν ἐπαγγελιῶν ἐδόθη ; εἰ γὰρ μὴ νόμος ἐδόθη , πάντες ἃν εἰς κακίαν ἐξώκειλαν , καὶ οὐδεὶς ἔμελλεν Ἰουδαίων ἔσεσθαι ὁ ἀκουσόμενος τοῦ Χριστοῦ · νυνὶ δὲ δοθεὶς , ἀρετήν τε σύμμετρον παιδεύσας τοὺς προσέχοντας , καὶ πείσας εἰδέναι τὰ οἰκεῖα ἁμαρτήματα , προθυμοτέρους ἐποίησε πρὸς τὸ ζητεῖν τὸν Χριστόν . οἱ γοῦν μὴ πιστεύσαντες αὐτῷ , ἐκ τοῦ μὴ καταγνῶναι τῶν οἰκείων ἁμαρτημάτων οὐκ ἐπίστευσαν , καὶ τοῦτο δηλῶν , ἔλεγεν · “ ἀγνοοῦντες γὰρ τὴν τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνην , καὶ τὴν ἰδίαν “ δικαιοσύνην ζητοῦντες στῆσαι , τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑπετάγησαν · Πρὸ τοῦ δὲ ἐλθεῖν τὴν πίστιν , ὑπὸ νόμον ἐφρουρούμεθα συγκεκλεισμένοι εἰς τὴν μέλλουσαν πίστιν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς . Εἶδες πῶς σαφῶς ἅπερ εἰρήκαμεν παρέστησε ; τὸ γὰρ “ ἐφρουρούμεθα ” καὶ ” συγκεκλεισμένοι , ” οὐδὲν ἕτερον δηλοῦντός ἐστιν , ἢ τὴν ἐκ τῶν ἐντολῶν τοῦ νόμου γενομένην ἀσφάλειαν . Εὐσεβίου . ) Ἕτερος δέ φησι , τὸ προηγεῖσθαι νῦν λέγω , οὐχὶ ἐπιλαθόμενος τῆς ἐπαγγελίας πρωτευούσης , ἀλλ’ ὅτι καὶ Γαλάταις χρήσιμον ἐν καιρῷ , καὶ οὐ χρήσιμον εἰς τὰ ἑξῆς · τὸ οὖν πρὸ τοῦ ἐλθεῖν τὴν πίστιν ὑπὸ νόμον ἐφρουρούμεθα , τοῦ νόμου παρεντεθέντος μεταξὺ τῆς ἐπαγγελίας καὶ αὐτῆς τῆς παρουσίας τῆς πιστεως . Θεοδώρου . Ἐπισημαντέον ἐκεῖνο , ὅτι τῶν κατὰ Χριστὸν ποιεῖται μὲν ἀπὸ τῶν μελλόντων ὡς εἰκὸς τὴν ἀπόδειξιν , ἐπειδὴ πᾶσα τῶν παρ’ αὐτοῦ κατορθωμάτων ἡμῖν ἡ φανέρωσις ἐπὶ τῶν πραγμάτων γίνεται τότε . κάλει δὲ πίστιν μὲν , ἐπειδὴ μηδέπω γεγονότες ἐπὶ τῶν πραγμάτων , μάτων , πιστεύομεν τέως περὶ αὐτῶν . ἐπαγγελίαν δὲ , ὡς ἂν τὴν περὶ αὐτῶν ὑπόσχεσιν ἤδη κεκομισμένων ἡμῶν · καὶ χάριν δὲ εἰκότως αὐτὰ ὀνομάζει μάλιστα , ἐπειδὴ δωρεὰ σαφής τις τοῦ Θεοῦ ἐστι τὰ διδόμενα · οὐκ ἀπὸ τῆς ἡμετέρας ἀξίας , ἀλλ’ ἀπὸ τῆς αὐτοῦ φιλοτιμίας ἔχοντα τὴν ἀρχήν · ἀντιπαρεξετάζει δὲ τὸν νόμον πᾶσιν εἰκότως . ( Σερηριανοῦ . ) Ἄλλος δέ φησι , εἰ καὶ μηδὲν ἕτερον κατώρθου ὁ νόμος , ἀλλὰ τὸ τὸν Θεὸν εἰδέναι παρεῖχε · τὸ δὲ τὸν Θεὸν εἰδέναι , ἕτοιμον ἐποίει πρὸς τὴν τῆς χάριτος ὑποδοχήν . Ὥστε ὁ μὲν νόμος παιδαγωγὸς ἡμῶν γέγονεν εἰς Χριστὸν , ἵνα ἐκ πίστεως δικαιωθῶμεν . Τοῦ Χρυσοστόμου . Ὁ δὲ “ παιδαγωγὸς , ” οὐκ ἐναντιοῦται τῷ διδασκάλῳ , ἀλλὰ καὶ συμπράττει · πάσης κακίας ἀπαλλάττων τὸν νέον , καὶ μετὰ πάσης σχολῆς τὰ μαθήματα παρὰ τοῦ διδασκάλου δέχεσθαι παρασκευάζων · ἀλλ’ ὅταν ἐν ἕξει γένηται , ἀφίσταται λοιπὸν ὁ παιδαγωγός · διὰ τοῦτό φησι , Ἐλθούσης δὲ τῆς πίστεως . τῆς εἰς τὸν τέλειον ἄνδρα ἀγούσης . Οὐκ ἔτι ὑπὸ παιδαγωγὸν ἐσμὲν , πάντες γὰρ υἱοὶ Θεοῦ ἐστὲ διὰ τῆς πίστεως ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ . Θεοδώρου . Ἀντὶ τοῦ εἰπεῖν τέλειοι · τοῦτο γὰρ ἀκόλουθον πρὸς τὸ ὑπὸ παιδαγωγὸν τὸ υἱοὶ Θεοῦ εἰπεῖν · τῷ γὰρ Υὶῷ τοῦ Θεοῦ οὐδὲν λείπει πρὸς τελειότητα . βαβαὶ g πόση τῆς πίστεως ἡ δύναμις ; καὶ πῶς αὐτὴν ἐκκαλύπτει προϊών ; πρότερον μὲν γὰρ ἔδειξεν , ὅτι υἱοὺς ἐποίει τοῦ πατριάρχου · γινώσκετε γάρ φησιν , ὅτι οἱ ἐκ πίστεως , οὗτοί εἰσιν υἱοὶ Ἀβραάμ · νυνὶ δὲ ἀποφαίνει ὅτι καὶ τοῦ Θεοῦ · εἶτα λέγει καὶ τὸν τρόπον τῆς υἱοθεσίας · “ Ὅσοι γὰρ εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε , Χριστὸν ἐνεδύσασθε . ” καὶ τίνος ἕνεκεν οὐκ εἶπεν ὅσοι γὰρ εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐγεννήθητε ; τὸ γὰρ ἀκόλουθον τοῦ δεῖξαι υἱοὺς τοῦτο ἦν · ὅτι πολὺ φρικωδέστερον αὐτὸ τίθησιν · εἰ γὰρ ὁ Χριστὸς Υἱὸς Θεοῦ , σὺ δὲ αὐτὸν ἐνδέδυσαι τὸν υἱὸν ἔχων ἐν ἑαυτῷ καὶ πρὸς αὐτὸν ἀφομοιωθεὶς , εἰς μίαν συγγένειαν καὶ μίαν ἰδέαν ἤχθης . Οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος , οὐδὲ Ἕλλην · οὐκ ἔνι δοῦλος , οὐδὲ ἐλεύθερος · οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ · ἅπαντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστὲ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ . Εἰπὼν , ὅτι αὐτὸν ἐνεδύσασθε τὸν Χριστὸν , οὐδὲ ταύτῃ ἀρκεῖται τῇ λέξει · ἀλλ’ ἑρμηνεύων αὐτὴν ἐνδοτέρω πρόεισι τῆς τοιαύτης συναφείας , καὶ φησὶν , ὅτι “ πάντες εἷς ἐστὲ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ . ” τουτέστι , μίαν μορφὴν , ἕνα τύπον ἔχετε πάντες τοῦ Χριστοῦ . τί τούτων γένοιτο φρικωδέστερον τῶν ῥημάτων ; ὁ Ἕλλην , καὶ Ἰουδαῖς , καὶ δοῦλος πρώην , οὐκ ἀγγέλου οὐδὲ ἀρχαγγέλου , ἀλλ’ αὐτοῦ τοῦ πάντων δεσπότου τὴν μορφὴν ἔχων περιέρχεται , καὶ ἐν ἑαυτῷ δείκνυσι τὸν Χριστόν . ( Σευηριανοῦ . ) Ἄλλος , οὐχ ἡ τοῦ νόμου τήρησις , φησὶ , βελτίονας ποιεῖ τοὺς πιστεύσαντας τῶν ἀπὸ τῶν ἐθνῶν τοὺς Ἰουδαίους , ἀλλ’ ἡ δύναμις τοῦ βαπτίσματος τὸ Χριστὸν ἐνδύσασθαι παρέχουσα , κοινὴν ποίει τὴν χάριν πάντων ὁμοῦ , βαρβάρων , Ἑλλήνων , Ιουδαίων , θήλεος , ἄρρενος · οὐχ ἁπλῶς δὲ παρέμιξε τὸ θῆλυ καὶ τὸ ἄρρεν ὅσον γὰρ εἰς τὸ ῥήματι ἐζήτει πρὸς τὸ προκείμενον · ἀλλ’ εἰ τὸ ἄρρεν καὶ τὸ θῆλυ διαφέρον εἰς μίαν χάριν συνάγει τὸ βάπτισμα , πόσῳ μᾶλλον Ἕλληνα καὶ Ἰουδαῖον ; ( Θεόδωροσ . ) Ἄλλος τίς τὸ αὐτὸ ῥητὸν ὧδε λέγει · τῆς παρούσης ζωῆς ἀρχὴ μὲν τοῖς πᾶσιν ὁ Ἀδὰμ , εἷς δὲ ἄνθρωπος οἱ πάντες ἐσμὲν , τῷ λόγῳ τῆς φύσεως · πρὸς γὰρ δὴ τὸ κοινὸν ὡσπερεὶ μέλους τάξιν ὁ μαθεὶς ἡμῶν ἐπέχει · οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τῆς μελλούσης λούσῃς ζωῆς ἀρχὴ μὲν ὁ Χριστός · πάντες δὲ οἱ κοινωνοῦντες αὐτῷ τῆς ἀναστάσεως καὶ τῆς μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἀθανασίας , ὥσπερ εἷς γινόμεθα πρὸς αὐτὸν , τῇ ὁμοιότητι τοῦ πράγματος μέλους τάξιν πρὸς τὸ κοινὸν τοῦ καθ’ ἕνα ἡμῶν ἐπέχοντες · τότε τοίνυν οὔτε ἄρσεν , οὔτε θῆλυ θεωρεῖται · οὐ γάρ ἐστι γαμῆσαι ἣ γαμηθῆναι · οὔτε Ἰουδαῖος οὔτε Ἕλλην οὐδὲ γὰρ περιτομὴ ἐν ἀθανάτῳ φύσει χώραν ἔχει , ὥστε διακριθῆναι περιτετμημένον , ἀκρόβυστον · οὔτε δοῦλος , οὔτε ἐλεύθερος · πᾶσα γὰρ ἀνωμαλία πραγμάτων ἀνῄρηται · ἐπειδὴ τοίνυν κατὰ τύπον διὰ τοῦ βαπτίσματος ἓν ἐκείνοις γινόμεθα , τοῦτο λέγει , Εἰ δὲ ὑμεῖς Χριστοῦ , ἄρα ταῦ Ἀβραὰμ σπέρμα ἐστὲ , κατ’ ἐπαγγελίαν κληρονόμοι . Εἰ γὰρ ὑμεῖς τοῦ Χριστοῦ σῶμα διὰ τὴν ἐπὶ τοῦ βαπτίσματος ἀναγέννησιν τύπον ἔχουσαν τῆς τότε παρεσομένης ὑμῖν πρὸς αὐτὸν ὁμοιότητος , ὁ δὲ Χριστὸς τοῦ Ἀβραὰμ σπέρμα , ἀνάγκη καὶ ὑμᾶς τὸ ἐκείνου σῶμα , τούτου εἶναι σπέρμα οὗπερ δὴ κἀκεῖνος · ὅθεν εἰκότως καὶ τῆς ἐπαγγελίας κληρονόμοι . εἶδες πῶς , ὅπερ ἔμπροσθεν ἔλεγεν , ἀπέδειξε νῦν τὸ περὶ τοῦ σπέρματος , ὅτι αὐτῷ καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ αἱ εὐλογίαι εἰσὶ δβόμεναι .
Lemmas: ὅτι2 οὐ ἐκ νόμος , ἀλλά ἐκ ἐπαγγελία ὁ ἀγαθός · ὁ δέ νόμος παρασκευαστής διά ἐλέγχω ἀδελφός , κατά ἄνθρωπος λέγω · ὅμως ἄνθρωπος προ - κυρόω διαθήκη , οὐδείς ἀθετέω ἢ ἐπιδιατάσσομαι . τις εἰμί “ κατά ἄνθρωπος λέγω ; ” ἐκ ἀνθρώπινος παραθειγμάτων ἐπεί γάρ καί ἀπό γραφεύς , καί ἀπό ὁ παρά αὐτός γίγνομαι θαῦμα , καί ἀπό ὅς ὁ Χριστός πάσχω , ὁ λόγος καί ἀπό ὁ πατριάρχης , καί εἰς ὁ κοινός λοιπός ἐμβαίνω συνήθεια · ἔθος γάρ αὐτός ἀεί οὗτος ποιέω , ὥστε καταγλυκαίνω ὁ λόγος καί εὐπαράδεκτος καί εὐμαθής ὁ παχύς ποιέω . οὗτος καί Κορίνθιος διαλέγω φημί “ “ Τῖς “ ποιμαίνω ποίμνη καί ἐκ ὁ γάλα αὐτός οὐ ἐσθίω ; τίς “ φυτεύω ἀμπελών , καί ἐκ ὁ καρπός αὐτός οὐ ἐσθίω ” καί Ἑβραῖος πάλιν , “ διαθήκη γάρ ἐπί νεκρός βέβαιος · ἐπεί μήποτε “ ἰσχύω ὅτε ζῶ ὁ διατίθημι . ” καί ὁ θεός ἐν ὁ παλαιός , συνεχῶς αὐτός ποιέω , οὗτος λέγω · “ μή ἐπιλήθω γυνή ὁ παιδίον “ αὐτός ; καί πάλιν , “ μή εἴρω ὁ πλάσμα ὁ κεραμεύς τίς “ ποιέω ; ” τίς οὖν αὐτός ὁ ὑπόδειγμα βούλομαι ; ὅτι ὁ ἀρχαῖος εἰμί , ὁ δέ νόμος , νέος τε καί πρόσκαιρος , καί διά οὗτος δίδωμι , ἵνα προοδοποιέω ὁ πίστις · ” διό φημί · “ ἀδελφός κατά ἄνθρωπος λέγω · ” ἀνωτέρω ἀνόητος εἶπον , ἐνταῦθα ἀδελφός καλέω , ἐπιστύφω τε ὁμοῦ καί παραμυθέομαι . ὅμως ἄνθρωπος προκυρόω διαθήκη . ἐάν ἄνθρωπος , φημί , διατίθημι , μή τόλμα τις ἀνατρέπω μετά οὗτος ἔρχομαι , ἢ προστίθημι τίς · οὗτος γάρ εἰμί “ ἐπιδιατάσσομαι . οὐκοῦν πολύς μᾶλλον ἐπί ὁ Θεός · καί πρός τις διατίθημι ὁ Θεός ; ὁ Ἀβραάμ εἴρω ὁ ἐπαγγελία καί ὁ σπέρ - μάτι αὐτός · οὖον λέγω καί ὁ σπέρμα ὡς ἐπί πολύς , ἀλλά ὡς ἐπί εἷς · καί ὁ σπέρμα σύ , ὅς εἰμί Χριστός · οὗτος δέ λέγω , διαθήκη προκυρόω ὑπό ὁ Θεός εἰς Χριστός · ὁ μετά τετρακόσιοι καί τριάκοντα ἔτος γίγνομαι νόμος οὐ ἀκυρόω , εἰς ὁ καταργέω ὁ ἐπαγγελία . εἰμί γάρ ἐκ νόμος ὅς κληρονομία , οὐκέτι ἐκ ἐπαγ - Λία · ὁ γάρ Ἀβραάμ διά ἐπαγγελία χαρίζομαι ὁ Θεός . ὁράω τοίνυν καί ὁ θεός διατίθημι ὁ Ἀβραάμ διαλέγω , εἰς ὁ ἔθνος ἐν ὁ σπέρμα αὐτός ἥκω ὁ εὐλογία · πῶς οὖν ὁ νόμος ἀνατρέπω δύναμαι οὗτος ; ἐπεί δέ ὁ παράδειγμα ἅπας οὐ ἰσχύω ἕλκω πρός ὁ ὑπόκειμαι , καί διά οὗτος προεῖπον , “ κατά ἄνθρωπος λέγω μηδείς ἀπό ὁ παράδειγμα εἰς ὁ ὁ Θεός μεγαλοπρέπεια παραβλάπτω . σκοπέω δέ ἄνωθεν ὁ ὑπόδειγμα . ἐπαγγέλλω ὁ Ἀβραάμ διά ὁ σπέρμα αὐτός εὐλογέω ὁ ἔθνος · σπέρμα δέ αὐτός κατά σάρξ εἰμί ὁ Χριστός · ἔρχομαι μετά τετρακόσιοι καί τριάκοντα ἔτος ὁ νόμος . εἰμί τοίνυν ὁ νόμος χαρίζομαι ὁ εὐλογία καί ὁ ζωή καί ὁ δικαιοσύνη , ὁ ἐπαγγελία ἐκεῖνος ἄκυρος εἰμί · εἶτα ἄνθρωπος μέν οὐδείς ἀκυρόω διαθήκη , ὁ δέ Θεός μετά τετρακόσιοι τριάκοντα ἔτος ἀκυρόω ὁ διαθήκη ; εἰμί γάρ ἐπαγγέλλω ἐκεῖνος , οὐ ἐκεῖνος δέ δίδωμι , ἀλλά ἕτερος ἀντί ἐκεῖνος , ἐκβάλλω ἐκεῖνος · καί πῶς ἄν ἔχω λόγος οὗτος ; τίς οὖν ἕνεκα ὁ νόμος δίδωμι ; φημί , ὁ παράβασις χάρις · οὐδέ γάρ οὗτος εἰμί περισσός . ὁράω πῶς πᾶς συνοράω ; πῶς μυρίος κτάομαι ὀφθαλμός ; ἐπεί γάρ ὁ πίστις ἐπαίρω καί πρέσβυς δείκνυμι , ἵνα μή τις νομίζω περισσός ὁ νόμος , καί οὗτος διορθόω ὁ μέρος , δείκνυμι ὅτι οὐ εἰκῇ , ἀλλά πάνυ χρήσιμος δίδωμι ὁ παράβασις χάρις , τουτέστιν ἵνα μή ἔξεστι Ἰουδαῖος ἀδεῶς ζῶ καί εἰς ἔσχατος ἐξολισθάνω κακία , ἀλλά ἀντί χαλινός ὁ νόμος αὐτός ἐπίκειμαι εἰμί , παιδεύω , ῥυθμίζω , κωλύω παραβαίνω , εἰμί καί μή πᾶς , ἀλλά ὅμως κἀν ἔνιοι ὁ ἐντολή . ὥστε οὖον μικρός ὁ κέρδος ὁ νόμος . ἀλλά ἄχρι τίς ; “ ἄχρι ὅς ἔρχομαι ὁ σπέρμα ὅς ἐπαγγέλλω , ” περί Χριστός λέγω . εἰμί τοίνυν μέχρι ὁ ὁ Χριστός παρουσία δίδωμι , περαιτέρω καί παρά καιρός αὐτός ἕλκω . ἄλλος φημί , μετά τετρακόσιοι καί τριάκοντα ἔτος γίγνομαι ὁ νόμος , οὐ ὁ ἔξοδος ὁ ἀπό Αἴγυπτος , ἀλλά ὁ καταρχή οὗτος ὁ ἐπαγγελία · ὥστε ὁ δοκέω φιλονεικέω ὁ ἐκκλησία περί πρωτεῖος , ἑκατοντάς καί δεκάς ἔτος εὑρίσκω ὕστερος μετά ὁ πίστις · ( Θεόδωρος . ) ἄλλος πάλιν φημί , ὁ πρός ὁ Ἀβραάμ ἐπαγγελία εἰμί φημί , ὁ δέ νόμος κατορθόω ἀπαιτέω , καί τότε δίδωμι ὁ μισθός · ὥστε εἰμί μέν ἀπό ὁ νόμος οὗτος περιμένω περισσός ὁ ἐπαγγελία · ὁ γάρ ἡμέτερος κάματος καί οὐ ὁ ὁ Θεός ἐπαγγελία , ὁ μισθός ἐγώ ἀποδίδωμι · εἰμί δέ ὁ ἐπαγγελία γίγνομαι ὁ ὁ ὑπέχω χάρις ἐμφαίνω , οὐ ἄρα ὁ ὁ νόμος κατόρθωσις εἰμί , ἀλλά ὁ ὁ Θεός ὑπόσχεσις ὁ ὁ κοινωνία ἐγώ ὁ εὐλογία χαρίζομαι · ὁ δέ ὁ σπέρμα αὐτός εἴρω , οὕτως ἁπλόος εὑρίσκω ἐπί ὁ Χριστός ἀκριβῶς πληρόω · οὗτος γάρ σπέρμα μέν αὐτός κατά φύσις , ὡς οὖν καί ὁ λοιπός ὁ ὁ γένος ἐκεῖθεν κατάγω · πιστεύω δέ ἐπί αὐτός . εἶτα καί ὁ Ἀβραάμ πατήρ ἐπιγράφω , καί οὗτος ὁ εὐλογία ὁ κοινωνία δέχομαι , ὥστε ὁ εἴρω ὡς ἐπί εἷς , δύναμαι δέ κατά κοινός ὡς ἐπί πολύς νοέω , ὁ σπέρ - μάτι αὐτός εἰμί πᾶς ὁ ἐκεῖθεν ὁ γένος κατάγω , ἐπί ὁ Χριστός κύριος ἐπί αὐτός πληρόω ὁ πρᾶγμα σύμμαρτυς - σκῶ . τις οὖν ὁ νόμος ; ὁ παράβασις χάρις προστίθημι . ὁ Χρυσόστομος . κατά ὑπόκρισις ἀναγνωστέον φημί , ἀλλά οὗτος ἐρωτάω , τίς ὁ ὁ νόμος χρεία ; εἴπερ δή ὁ ἐπαγγελία καί ὁ χάρις ἐσθίω κρατέω , “ ὁ παράβασις χάρις προστίθημι ἄχρι ὅς πίλσκω ὁ σπέρμα ὅς ἐπαγγέλλω . οὗτος δέ παρέγκειμαι · ὁ γάρ ἀκολουθία · τίς οὖν ; ὁ νόμος ὁ παράβασις χάρις προστίθημι , διατάσσω διά ἄγγελος ἐν χείρ μεσίτης ; ἵνα εἰμί διατάσσω , ἐπί ὁ νόμος νοέω . Σευηριανός . καί μήv ὡς ἄλλος φημί , βαρέω πλέω ὁ νόμος , καί διακονία θάνατος διά οὗτος ὀνομάζω . πῶς οὖν ὁ παράβασις χάρις προστίθημι , φημί ; ἐν σύντομος ῥῆμα τοιοῦτος εἰμί · πρό νόμος , καί ὁ νόος ὁ ἄνθρωπος μετά ὁ σάρξ δουλεύω ὁ ἁμαρτία , καί στέργω ὁ κακός · δίδωμι ὁ νόμος , ὁ μέν νόος παιδεύω , ὁ δέ σάρξ ἔτι κατέχω . ἐπεί οὖν ὁ μέν ἀγνοέω ὁ ἁμαρτία ὅτι ἁμαρτία εἰμί , ὁ ἀσέβεια ὡς εὐσέβεια μέτειμι1 καί σπουδαῖος αὐτός προσέχω · ὁ δέ γιγνώσκω ὅτι κακός , οὗτος γοῦν κερδαίνω ὁ σύνοιδα ὅτι παραβαίνω καί ἐπιθυμέω ὁ Θεός ὑπακούω , διά οὗτος δίδωμι νόμος ὁ δύναμαι ζωοποιέω , ἀντί ὁ εἰμί δίδωμι νόμος , οὐ δίδωμι φημί κατά ὁ ἐπαγγελία ὁ Θεός , ἀλλά οὐδέ διά πᾶς κρατέω δύναμαι . Θεόδωρος δέ φημί , εἰμί γάρ τοιοῦτος τις δύναμις ὁ νόμος πρόσειμι , ὥστε ὁ ὑπό αὐτός πολιτεύω καί δικαιόω καί ὁ αἰώνιος δύναμαι τυγχάνω ζωή , ἀναιρετικός εἰμί ὁ ἐπαγγελία ὁ νόμος αὐτός , ἀντί ἐκεῖνος ὁ δικαίωσις παρέχω · νυνί δέ ὁ ἐναντίος , ἀπαγορεύω μέν ὁ ἁμαρτία , ἀπαλλάσσω δέ αὐτός οὐ ἰσχύω ὁ διά ὁ ὁ φύσις ἀσθένεια καταπίπτω εἰς αὐτός , καί διά οὗτος μέγας ἐλέγχω ἐγώ ὁ πρός δικαίωσις ἄτονος , μᾶλλον δέ πάντῃ ἀδύνατος , ἀναγκαῖος ὁ ὁ Χριστός χάρις δήω δείκνυμι ἐγώ . διατάσσω διά ἄγγελος ἐν χείρ μεσίτης . ἤ ὁ ἱερεύς ἄγγελος καλέω , ὅς καί αὐτός ὁ ἄγγελος ὑπηρετέω φημί ὁ νομοθεσία · μεσίτης δέ ἐνταῦθα ὁ Χρις - εἰμί φημί , δείκνυμι ὅτι πρώην καί ὁ νόμος αὐτός δίδωμι . Ἄλλοχ φημί , οὗτος λέγω , ὅτι ὁ διαταγή " διά ἄγγελος ἐν ** χείρ μεσίτης τουτέστι μεσιτεύω ὁ ἄγγελος πρός ὁ δίδωμι ὁ νόμος , ἵνα ἀκούω ὁ μέν ἐπαγγελία , αὐτός διά ἑαυτοῦ · ὁ δέ νόμος οὖον διά ἑαυτοῦ , ἀλλά διατάσσω διά ἄγγελος μεσιτεύω . ὁ δέ μεσίτης εἷς οὐ εἰμί , ὁ δέ θεός εἰς εἰμί . ToT ΥΡ T / ἐνταῦθα εἄν εἶπον ὁ αἱρετικός ; εἰμί γάρ ὁ μόνος ἀληθινός , οὐ ἀφίημι ὁ υἱός εἰμί θεός ἀληθινός , οὐ ἄρα οὐδέ θεός διά ὁ λέγω " ὁ δέ θεός εἷς ἐστιν·’ εἰμί δέ εἷς λέγω Θεός ὁ πατήρ , εἰμί θεός καί ὁ υἱός , εὕδω - λος ὅτι καί ἀληθινός μόνος λέγω ὁ πατήρ , ἀληθινός καί ὁ υἱός · ὁ δέ μεσίτης φημί , δύο τις γίγνομαι μεσίτης . τίς οὖν μεσίτης εἰμί ὁ Χριστός ; εὔδηλος ὅτι ἄνθρωπος καί Θεός · ὁράω πῶς δείκνυμι ὅτι καί ὁ νόμος αὐτός δίδωμι ; εἰμί τοίνυν αὐτός δίδωμι , Κύριος ἄν εἰμί καί λύω πάλιν . ὁ οὖν νόμος κατά ὁ ἐπαγγελία ὁ Θεός . εἰμί γάρ ἐν ὁ σπέρμα ὁ Ἀβραάμ ὁ ἐπαγγελία καί ὁ εὐλογία δίδωμι , ὁ δέ νόμος καταίρω εἰσάγω , ἄρα κατά ὁ εὐπαγγελιῶν ὁ Θεός . πῶς οὖν λύω ὁ ἀντίθεσις ; πρῶτος μέν ἀπαγορεύω εἶπον , " μή γίγνομαι ἔπειτα κατασκευάζω οὗτος λέγω , εἰμί γάρ δίδωμι νόμος ὁ δύναμαι ζωοποιέω , εἰμί εἄν ἐκ νόμος εἰμί ὁ δικαιοσύνη . εἰμί ἐν αὐτός φημί ὁ ἐλπίς ὁ ζωή ἔχω , καί αὐτός εἰμί ὁ κῦρος ἔχω ὁ ἡμέτερος σωτηρία , ἴσως καλῶς οὗτος λέγω , εἰμί δέ ἀπό πίστις σώζω κἀν ἐπικατάρατος ποιέω · οὐδείς βαίνω ἐρχόμενος ἐκεῖνος καί πᾶς λύω · εἰμί δέ διά οὗτος δίδωμι ἵνα σύγκλειση πᾶς , τουτέστιν ἵνα ἐλέγχω καί διδάσκω ὁ οἰκεῖος αὐτός πλημμέλημα , οὖον μόνος οὖον κωλύω σύ τυγχάνω ὁ ἐπαγ - Λία , ἀλλά καί συμπράσσω πρός ὁ τυγχάνω · οὗτος γοῦν δηλόω λέγω , ἀλλά συγκλείω ὁ γραφή ὁ πᾶς ὑπό ἁμαρτία , ἵνα ὁ ἐπαγγελία ἐκ πίστις Ἰησοῦς Χριστός δίδωμι ὁ πιστεύω . ἐπεί γάρ ὁ Ἰουδαῖος οὐδέ ὁ ἁμάρτημα αἰσθάνομαι ὁ οἰκέω , ὁ δέ μή αἰσθάνομαι οὐδέ ἄφεσις ἐπιθυμέω , δίδωμι νόμος ἐλέγχω ὁ τραῦμα , ἵνα ποθέω ὁ ἰατρός . ὁράω ὅτι οὖον μόνος κατά ὁ ἐπαγγελία δίδωμι ; εἰμί γάρ μή νόμος δίδωμι , πᾶς ἄν εἰς κακία ἐξοκέλλω , καί οὐδείς μέλλω Ἰουδαῖος εἰμί ὁ ἀκούω ὁ Χριστός · νυνί δέ δίδωμι , ἀρετή τε σύμμετρος παιδεύω ὁ προσέχω , καί πείθω οἶδα ὁ οἰκεῖος ἁμάρτημα , πρόθυμος ποιέω πρός ὁ ζητέω ὁ Χριστός . ὁ γοῦν μή πιστεύω αὐτός , ἐκ ὁ μή καταγιγνώσκω ὁ οἰκέω ἁμάρτημα οὐ πιστεύω , καί οὗτος δηλόω , λέγω · “ ἀγνοέω γάρ ὁ ὁ Θεός δικαιοσύνη , καί ὁ ἴδιος “ δικαιοσύνη ζητέω ἵστημι , ὁ δικαιοσύνη ὁ Θεός οὐ ὑποτάσσω · πρό ὁ δέ ἔρχομαι ὁ πίστις , ὑπό νόμος φρουρέω συγκλείω εἰς ὁ μέλλω πίστις ἀποκαλύπτω εἰς ἐγώ . εἶδον πῶς σαφῶς ὅσπερ εἴρω παρίστημι ; ὁ γάρ “ φρουρέω ” καί ” συγκλείω , ” οὐδείς ἕτερος δηλόω εἰμί , ἢ ὁ ἐκ ὁ ἐντολή ὁ νόμος γίγνομαι ἀσφάλεια . Εὐσέβιος . ) ἕτερος δέ φημί , ὁ προηγέομαι νῦν λέγω , οὐ ἐπιλανθάνομαι ὁ ἐπαγγελία πρωτεύων , ἀλλά ὅτι καί Γαλάτης χρήσιμος ἐν καιρός , καί οὖον χρήσιμος εἰς ὁ ἑξῆς · ὁ οὖν πρό ὁ ἔρχομαι ὁ πίστις ὑπό νόμος φρουρέω , ὁ νόμος παρεντίθημι μεταξύ ὁ ἐπαγγελία καί αὐτός ὁ παρουσία ὁ πίστις . Θεόδωρος . ἐπισημαντέον ἐκεῖνος , ὅτι ὁ κατά Χριστός ποιέω μέν ἀπό ὁ μέλλω ὡς εἰκός ὁ ἀπόδειξις , ἐπεί πᾶς ὁ παρά αὐτός κατόρθωμα ἐγώ ὁ φανέρωσις ἐπί ὁ πρᾶγμα γίγνομαι τότε . καλέω δέ πίστις μέν , ἐπεί μηδέπω γίγνομαι ἐπί ὁ πρᾶγμα , Μάτων , πιστεύω τέως περί αὐτός . ἐπαγγελία δέ , ὡς εἄν ὁ περί αὐτός ὑπόσχεσις ἤδη κομίζω ἐγώ · καί χάρις δέ εἰκότως αὐτός ὀνομάζω μάλιστα , ἐπεί δωρεά σαφής τις ὁ Θεός εἰμί ὁ δίδωμι · οὐ ἀπό ὁ ἡμέτερος ἄξιος , ἀλλά ἀπό ὁ αὐτός φιλοτιμία ἔχω ὁ ἀρχή · ἀντιπαρεξετάζω δέ ὁ νόμος πᾶς εἰκότως . ( σερηριανω . ) ἄλλος δέ φημί , εἰμί καί μηδείς ἕτερος κατορθόω ὁ νόμος , ἀλλά ὁ ὁ θεός οἶδα παρέχω · ὁ δέ ὁ θεός οἶδα , ἑτοῖμος ποιέω πρός ὁ ὁ χάρις ὑποδοχή . ὥστε ὁ μέν νόμος παιδαγωγός ἐγώ γίγνομαι εἰς Χριστός , ἵνα ἐκ πίστις δικαιόω . ὁ Χρυσόστομος . ὁ δέ “ παιδαγωγός , ” οὐ ἐναντιόομαι ὁ διδάσκαλος , ἀλλά καί συμπράσσω · πᾶς κακία ἀπαλλάσσω ὁ νέος , καί μετά πᾶς σχολή ὁ μάθημα παρά ὁ διδάσκαλος δέχομαι παρασκευάζω · ἀλλά ὅταν ἐν ἔχω γίγνομαι , ἀφίστημι λοιπός ὁ παιδαγωγός · διά οὗτος φημί , ἔρχομαι δέ ὁ πίστις . ὁ εἰς ὁ τέλειος ἀνήρ ἄγω . οὐ ἔτι ὑπό παιδαγωγός εἰμί , πᾶς γάρ υἱός Θεός εἰμί διά ὁ πίστις ἐν Χριστός Ἰησοῦς . Θεόδωρος . ἀντί ὁ εἶπον τέλειος · οὗτος γάρ ἀκόλουθος πρός ὁ ὑπό παιδαγωγός ὁ υἱός Θεός εἶπον · ὁ γάρ υἱός ὁ Θεός οὐδείς λείπω πρός τελειότης . βαβαί g πόσος ὁ πίστις ὁ δύναμις ; καί πῶς αὐτός ἐκκαλύπτω πρόειμι ; πρότερος μέν γάρ δείκνυμι , ὅτι υἱός ποιέω ὁ πατριάρχης · γιγνώσκω γάρ φημί , ὅτι ὁ ἐκ πίστις , οὗτος εἰμί υἱός Ἀβραάμ · νυνί δέ ἀποφαίνω ὅτι καί ὁ Θεός · εἶτα λέγω καί ὁ τρόπος ὁ υἱοθεσία · “ ὅσος γάρ εἰς Χριστός βαπτίζω , Χριστός ἐνδύω . ” καί τίς ἕνεκα οὐ εἶπον ὅσος γάρ εἰς Χριστός βαπτίζω ἐκ ὁ Θεός γεννάω ; ὁ γάρ ἀκόλουθος ὁ δείκνυμι υἱός οὗτος εἰμί · ὅτι πολύς φρικώδης αὐτός τίθημι · εἰμί γάρ ὁ Χριστός υἱός Θεός , σύ δέ αὐτός ἐνδύω ὁ υἱός ἔχω ἐν ἑαυτοῦ καί πρός αὐτός ἀφομοιόω , εἰς εἷς συγγένεια καί εἷς ἰδέα ἄγω . οὐ ἐν Ἰουδαῖος , οὐδέ Ἕλλην · οὐ ἐν δοῦλος , οὐδέ ἐλεύθερος · οὐ ἐν ἄρσην καί θῆλυς · ἅπας γάρ σύ εἷς εἰμί ἐν Χριστός Ἰησοῦς . εἶπον , ὅτι αὐτός ἐνδύω ὁ Χριστός , οὐδέ οὗτος ἀρκέω ὁ λέγω · ἀλλά ἑρμηνεύω αὐτός ἐνδοτέρω πρόειμι ὁ τοιοῦτος συνάφεια , καί φημί , ὅτι “ πᾶς εἷς εἰμί ἐν Χριστός Ἰησοῦς . ” τουτέστι , εἷς μορφή , εἷς τύπος ἔχω πᾶς ὁ Χριστός . τίς οὗτος γίγνομαι φρικώδης ὁ ῥῆμα ; ὁ Ἕλλην , καί ιουδης , καί δοῦλος πρώην , οὐ ἄγγελος οὐδέ ἀρχάγγελος , ἀλλά αὐτός ὁ πᾶς δεσπότης ὁ μορφή ἔχω περιέρχομαι , καί ἐν ἑαυτοῦ δείκνυμι ὁ Χριστός . ( Σευηριανός . ) ἄλλος , οὐ ὁ ὁ νόμος τήρησις , φημί , ἀγαθός ποιέω ὁ πιστεύω ὁ ἀπό ὁ ἔθνος ὁ Ἰουδαῖος , ἀλλά ὁ δύναμις ὁ βάπτισμα ὁ Χριστός ἐνδύω παρέχω , κοινός ποιέω ὁ χάρις πᾶς ὁμοῦ , βάρβαρος , Ἕλλην , Ἰουδαῖος , θῆλυς , ἄρσην · οὐ ἁπλόος δέ παραμείγνυμι ὁ θῆλυς καί ὁ ἄρσην ὅσος γάρ εἰς ὁ ῥῆμα ζητέω πρός ὁ πρόκειμαι · ἀλλά εἰμί ὁ ἄρσην καί ὁ θῆλυς διαφέρω εἰς εἷς χάρις συνάγω ὁ βάπτισμα , πόσος μᾶλλον Ἕλλην καί Ἰουδαῖος ; ( Θεόδωρος . ) ἄλλος τίς ὁ αὐτός ῥητός ὧδε λέγω · ὁ πάρειμι ζωή ἀρχή μέν ὁ πᾶς ὁ Ἀδάμ , εἷς δέ ἄνθρωπος ὁ πᾶς εἰμί , ὁ λόγος ὁ φύσις · πρός γάρ δή ὁ κοινός ὡσπερεί μέλος τάξις ὁ μαθαίνω ἐγώ ἐπέχω · οὗτος δή καί ἐπί ὁ μέλλω λούω ζωή ἀρχή μέν ὁ Χριστός · πᾶς δέ ὁ κοινωνέω αὐτός ὁ ἀνάστασις καί ὁ μετά ὁ ἀνάστασις ἀθανασία , ὥσπερ εἷς γίγνομαι πρός αὐτός , ὁ ὁμοιότης ὁ πρᾶγμα μέλος τάξις πρός ὁ κοινός ὁ κατά εἷς ἐγώ ἐπέχω · τότε τοίνυν οὔτε ἄρσην , οὔτε θῆλυς θεωρέω · οὖον γάρ εἰμί γαμέω ὅς γαμέω · οὔτε Ἰουδαῖος οὔτε Ἕλλην οὐδέ γάρ περιτομή ἐν ἀθάνατος φύσις χώρα ἔχω , ὥστε διακρίνω περιτέμνω , ἀκρόβυστος · οὔτε δοῦλος , οὔτε ἐλεύθερος · πᾶς γάρ ἀνωμαλία πρᾶγμα ἀναιρέω · ἐπεί τοίνυν κατά τύπος διά ὁ βάπτισμα εἷς ἐκεῖνος γίγνομαι , οὗτος λέγω , εἰμί δέ σύ Χριστός , ἄρα ταῦ Ἀβραάμ σπέρμα εἰμί , κατά ἐπαγγελία κληρονόμος . εἰμί γάρ σύ ὁ Χριστός σῶμα διά ὁ ἐπί ὁ βάπτισμα ἀναγέννησις τύπος ἔχω ὁ τότε πάρειμι σύ πρός αὐτός ὁμοιότης , ὁ δέ Χριστός ὁ Ἀβραάμ σπέρμα , ἀνάγκη καί σύ ὁ ἐκεῖνος σῶμα , οὗτος εἰμί σπέρμα ὅσπερ δή ἐκεῖνος · ὅθεν εἰκότως καί ὁ ἐπαγγελία κληρονόμος . ὁράω πῶς , ὅσπερ ἔμπροσθεν λέγω , ἀποδείκνυμι νῦν ὁ περί ὁ σπέρμα , ὅτι αὐτός καί ὁ σπέρμα αὐτός ὁ εὐλογία εἰμί δίδωμι .