catenae-novum-testamentum.catena-in-epistulam-ad-ephesios-typus-parisinus-e-cod-coislin 9
Διάταξις οἰκειακῶν καθηκόντων ἀρχομένοις καὶ ἄρχουσιν κατὰ Χριστόν . Αἱ γυναῖκες , τοῖς ἰδίοις ἀνδράσιν ὑποτασσέσθωσαν ὡς τῷ Κυρίῳ · ὅτι ὁ ἀνήρ ἐστι κεφαλὴ τῆς γυναικὸς , ὡς καὶ ὁ Χριστὸς κεφαλὴ τῆς ἐκκλησίας . Πᾶσαν συζυγίαν ἀνδρὸς καὶ γυναικὸς , ὁ λόγος οὗτος σύμβολον εἶναι θέλει Χριστοῦ καὶ ἐκκλησίας · τοῦ μὲν ἀνδρὸς , εἶτα τοῦ γάμου κατὰ λόγον οἰκονομεῖ , μιμούμενος Χριστὸν τὸν τῆς ἐκκλησίας νυμφίον · τῆς δὲ γυναικὸς , ἐὰν δεόντως τῷ ἀνδρὶ συνοικῇ , ζηλούσης τὴν , ἵν οὕτως εἴπω , συμβίωσιν πρὸς τὸν Χριστὸν τῆς ἐκκλησίας · οὕτω γὰρ ὁ ἀνὴρ ἔσται κεφαλὴ τῆς γυναικὸς , ὁμοίως τῷ καὶ τὸν Χριστὸν τῆς ἐκκλησίας . εἰ μέντοι γε μὴ οὕτω συναρμοσθεῖεν ἀλλήλοις ἀνὴρ καὶ γυνὴ , οὐκ ἂν λεχθείη ἐπὶ τούτων , ὅτι ὁ δέ τις κεφαλή ἐστι τῆς γυναικὸς , ὡς καὶ ὁ Χριστὸς τῆς ἐκκλησίας . φιλοτιμείσθω οὖν ἕκαστος ἀνὴρ ἀνὴρ πρὸς τὴν γυναῖκα , ὡς ὁ Χριστὸς πρὸς τὴν ἐκκλησίαν · καὶ ἑκάστη πρὸς τὸν ἄνδρα , ὡς ἡ ἐκκλησία πρὸς τὸν Χριστόν · καὶ πάντα δὲ τὰ Χριστοῦ νοείτω καὶ ποιείτω ἀνὴρ , καὶ τὰ τῆς ἐκκλησίας ἡ γυνή . Θεόδωροσ δέ φησιν , ἣν γὰρ ἐπέχει τάξιν ὁ Χριστὸς τῇ ἐκκλησίᾳ , τὸ αὐτό ἐστιν ὁ Σωτῆρ’ · ἀντὶ τοῦ ὁ τὴν αἰτίαν παρασχόμενος τῆ συστάσει τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος , ταύτην ἐπέχει τὴν τάξιν ὁ ἀνὴρ τῇ γυναικί · ἅτε δὴ τὸ εἷναί τε καὶ συνεστάναι ἐκεῖθεν λαβούσῃ . ( Χρυσοστόμου . ) Ὁ μακάριος δὲ Ἰωάννης φησι · πῶς οὖν λέγει , “ ἐὰν μή τις ἀποτάξηται καὶ γυναικὶ καὶ ἀνδρὶ , οὐ “ δύναται ἀκολουθῆσαί μοι.’’ Εἰ γὰρ ὡς τῷ Κυρίῳ ἀποτάσσεσθαι χρὴ , καὶ διὰ τὸν Κύριον ἀφίστασθαι ἀεὶ καὶ σφόδρα μὲν οὖν χρὴ , ἀλλὰ τὸ ὡς οὐ πάντως πανταχοῦ ἰσοτιμίας ἐστίν . ἢ τοῦτό φησιν , ὡς εἰδυῖαι , ὅτι τῷ Κυρίῳ δουλεύετε , ὅπερ ἀλλαχοῦ φησιν , ὅτι εἰ καὶ μὴ διὰ τὸν ἄνδρα , ἀλλὰ προηγουμένως διὰ τὸν Κύριον , ὅταν ὑπείκῃς τῷ ἀνδρὶ , ὡς τῷ Κυρίῳ δουλεύουσα . εἰ γὰρ ὁ ἀρχαῖς ταύταις ἔξωθεν ταῖς πολιτικαῖς ἀντιτασσόμενος τῇ Κυρίου καὶ θεοῦ διαταγῇ ἀνθείκῃς · πολλῷ μᾶλλον ἡ τῷ ἀνδρὶ μὴ ὑποτασσομένη . οὕτως ἐξ ἀρχῆς ἠθέλησεν ὁ Θεός . πειθώμεθα οὖν τὸν μὲν ἄνδρα κεῖσθαι ἐν τάξει κεφαλῆς , τὴν δὲ γυναῖκα ἐν τάξει σώματος . εἰτα καὶ ἀπὸ λογισμῶν “ ὅτι ἀνὴρ κεφαλή ἐστι τῆς γυναι - “ κὸς,’’ φησὶ , “ καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς τῆς ἐκκλησίας , καὶ αὐτός “ ἐστι σωτὴρ τοῦ σώματος.’’ καὶ γὰρ ἡ κεφαλὴ τοῦ σώματος σωτηρία ἐστίν . ἤδη προκατεβάλετο τῷ ἀνδρὶ τῆς ἀγάπης τὴν ὑπόθεσιν καὶ τὴν πρόνοιαν , ἑκάστῳ τὴν προσήκουσαν ἀπονέμων χώραν · τούτῳ μὲν τὴν ἀρχικὴν καὶ προνοητικὴν , ἐκείνῃ δὲ τὴν ὑποτακτικήν . Ως οὖν “ ἡ ἐκκλησία , ὑποτάσσεται τῷ Χριστῷ·’’ τι ἐστιν ἡ ἐκκλησία ; ἄνδρες καὶ γυναῖκες · οὕτω καὶ αἱ γυναῖκες τοῖς ἰδίοις ἀνδράσιν , ὡς τῷ Θεῷ . Οἱ ἄνδρες , ἀγαπᾶτε τὰς γυναῖκας , καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς ἠγάπησε τὴν ἐκκλησίαν . Ηκουσας τῆς ὑποταγῆς τὴν ὑπερβολήν ; ἐπῄνεσας τὸν Παῦλον ἅτε ὡς συγκροτοῦντα τὸν βίον ἡμῖν ; ἀλλ’ ἄκουσον ἃ καὶ παρὰ σοῦ ἀπαιτεῖ . πάλιν γὰρ τῷ αὐτῷ ὑποδείγματι κέχρηται , “ οἱ “ ἄνδρες , ἀγαπᾶτε τὰς γυναῖκας , καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς ἠγάπησε “ τὴν ἐκκλησίαν.’’ εἶδες μέτρον ὑπακοῆς ; ἄκουσον καὶ μέτρον ἀγάπης . βούλει τὴν γυναῖκα ὑπακούειν ὡς τῷ Χριστῷ τὴν ἐκκλησίαν ; προνόει καὶ αὐτὸς αὐτῆς , ὡς ὁ Χριστὸς τῆς ἐκκλησίας , κἂν τὴν ψυχὴν ὑπὲρ αὐτῆς δοῦναι δέῃ · μὴ παραιτήσῃ , κἂν ταῦτα πάθῃς . οὐδὲν οὐδέπω πεποίηκας οἷον ὁ Χριστός . σὺ μὲν γὰρ ἤδη συναφθεὶς ταῦτα ποιεῖς · ἐκεῖνος δὲ ὑπὲρ ἀποστρεφομένης αὐτὸν καὶ μισούσης , καὶ ὥσπερ οὕτως αὐτῆς διακειμένης , οὐκ ἀπειλαῖς οὐδὲ ὕβρεσιν , οὐδὲ φόβῳ , οὐδὲ ἑτέρῳ οὐδενὶ τοιούτῳ , ὑφ’ ἑαυτὸν αὐτὴν ἐποιήσατο . οὕτω καὶ σὺ πρὸς τὴν γυναῖκα ἔχε . δυνήσῃ γὰρ αὐτὴν ὑπὸ τοὺς πόδας ἀγαγεῖν τοὺς σοὺς , τῇ πολλῇ περὶ αὐτὴν προνοίᾳ , τῇ ἀγάπῃ , τῇ φιλίᾳ . οὐδὲν γὰρ τούτων τυραννικώτερον τῶν δεσμῶν · καὶ μάλιστα ἀνδρὶ καὶ γυναικί . κἂν πάθῃς τι ὑπὲρ αὐτῆς , μὴ ὀνειδίσῃς · οὐδὲ γὰρ ὁ Χριστὸς τοῦτο ἐποίησε · καὶ ἑαυτὸν , φησὶν , παρέδωκεν ὑπὲρ αὐτῆς , “ ἴνα αὐτὴν ἁγιάσῃ καθαρί - “ σας . ” ἄρα ἀκάθαρτος ἦν , ἄρα μῶμον εἶχεν , ἄρα ἄμορφος ἦν , ἄρα εὐτελής . οἵαν ἃν λάβῃς γυναῖκα , οὐ τοιαύτην λήψῃ νύμφην , οἵαν ὁ Χριστὸς τὴν ἐκκλησίαν , οὐδὲ τοσοῦτον σοῦ ἀπέχουσαν , ὅσον ἡ ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ · ἀλλ’ ὅμως οὐκ ἐβδελύξατο , οὐκ ἐμίσησε διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς ἀμορφίας , καἰ τοιαύτην λαβὼν , καλλωπίζει αὐτὴν καὶ λούει . καὶ οὐδὲ τοῦτο παραιτεῖται . Ἵνα αὐτὴν ἁγιάσῃ , καθαρίσας τῷ λουτρῷ τοῦ ὕδατος ἐν ῥήματι , ἵνα παραστήσῃ αὐτὴν ἑαυτῷ ἔνδοξον , τὴν ἐκκλησίαν , μὴ ἔχουσαν σπίλον ἢ ῥυτίδα ἤ τι τῶν τοιούτων , ἀλλ’ ἵνα ᾖ ἁγία καὶ ἄμωμος . Τῷ λουτρῷ λούει αὐτῆς τὴν ἀκαθαρσίαν · ἐν ῥήματι , φησί · ποίῳ ; ἐν ὀνόματι Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ Ἁγίου Πνεύματος · καὶ οὐχ ἁπλῶς αὐτὴν ἐκόσμησεν , ἀλλ’ ἔνδοξον ἐποίησε , μὴ ἔχουσαν σπῖλον ἢ ῥυτίδα , ἤ τι τῶν τοιούτων . “ οὕτως ὀφείλουσιν οἱ ἄνδρες , φησὶν , “ ἀγαπᾷν τὰς ἑαυτῶν γυναῖκας , ὡς τὰ ἑαυτῶν σώματα . τί δὴ τοῦτό ἐστιν ; ὡς εἰς μείζονα εἰκόνα καὶ σφοδρότερον ἦλθεν ὑπόδειγμα , ἣ οὐ τοῦτο , ἀλλ’ ὡς ἐγγύτερον καὶ σαφέστερον καὶ δικαίωμα ἕτερον · ἐκεῖνο γὰρ οὐκ ἦν πολλῆς ἀνάγκης · ἐκεῖνο Χριστὸς ἦν καὶ Θεὸς ἦν , καὶ ἑαυτὸν παρέδωκεν · ἑτέρωθεν αὐτὸ μεθοδεύει λοιπὸν λέγων , “ οὕτως ὀφείλουσιν · ” οὐ γὰρ χάρις ἐστὶ τὸ πρᾶγμα , ἀλλ’ ὀφειλή · καὶ “ ὡς τὰ ἑαυτῶν σώματα·’’ καὶ διατὶ ; Οὐδεὶς γάρ ποτε τὴν ἑαυτοῦ σάρκα ἐμίσησεν , ἀλλ’ ἐκτρέφει καὶ θάλπει αὐτήν . Τουτέστιν θεραπεύει μετὰ πολλῆς τῆς ἐπιμελείας · πῶς αὐτοῦ ἐστὶ σάρξ ; “ τοῦτο νῦν ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστῶν μου,’’ φησὶν , “ καὶ “ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός μου.’’ ἀπὸ γὰρ τῆς ἡμετέρας γέγονεν ὅλης · καὶ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ “ καὶ ἔσονται,’’ φησὶν , “ οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν · “ Καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς ἠγάπησε τὴν ἐκκλησίαμ · ” πάλιν ἐπὶ τὸ πρῶτον ὑπόδειγμα ἦλθεν , ὅτι μέλη ἐσμὲν τοῦ σώματος αὐτοῦ , ἐκ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ , καὶ ἐκ τῶν ὀστῶν αὐτοῦ · ὥσπερ γὰρ ἄπο του Ἀδὰμ ἐκ τῆς σαρκὸς καὶ ἐκ τῶν ὀστῶν αὐτοῦ ἡ γυνὴ γέγονε , ταῦτα γάρ ἐστιν ἡμῖν τὰ κυριώτατα σάρκες καὶ ὀστᾶ · τὰ μὲν ὧσπέρ τις τρόπις ὑποκείμενα , τὰ δὲ ὥσπερ οἰκοδομία · ἀλλ’ ἐκεῖνο μὲν δῆλον · λον · τοῦτο δὲ πῶς ; ὥσπερ ἐκεῖ τοσαύτη ἐγγύτης ἐστὶν , οὕτω , φησὶ , καὶ ἐνταῦθα · τι ἐστιν “ ἐκ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ ; " τουτέστιν , γνησίως ἐξ αὐτοῦ . καὶ πῶς τοῦ Χριστοῦ μέλη οὕτως ἐσμεν ; ὅτι κατ’ αὐτὸν γεγενήμεθα · καὶ πῶς ἐκ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ ; ἴστε ὅσοι μετέχετε μυστηρίων · “ ὅτι ὀστοῦν αὐτοῦ οὐ συντριβήσεται φησίν · ἐκ τούτου εὐθέως ἀναπλαττόμεθα · καὶ πῶς , πάλιν ἄκουε τοῦ μακαρίου τούτου λέγοντος , “ ἐπεὶ οὖν τὰ παιδία κεκοινώνηκεν αἵ - “ μάτος καὶ σαρκὸς , παραπλησίως καὶ αὐτὸς μετέσχεν τῶν αὐτῶν · ἀλλ’ ἐνταῦθα οὗτος ἡμῖν ἐκοινώνησεν , οὐχ ἡμεῖς αὐτῷ · πῶς οὖν ἐκ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ ἔσμεν καὶ ἐκ τῶν ὀστέων αὐτοῦ ; τινὲς τὸ αἶμα φασὶ καὶ τὸ ὕδωρ · οὐκ ἔστιν δέ · ἀλλ’ ὥσπερ ἄνευ συνουσίας ἐκεῖνος γεγένηται ἐκ Πνεύματος Ἁγίου , τοῦτο καὶ ἡμεῖς γινόμεθα ἐν τῷ λουτρῷ . Ὄρα ποῖα ὑποδείγματα ὥστε πιστευθῆναι τὴν γέννησιν ἐκείνην · πῶς οὑν ἐκ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ καὶ ἐκ τῶν ὀστῶν αὐτοῦ ; τουτέστιν , ἐξ ὁλοκλήρου τῆς οὐσίας αὐτοῦ ἐπλάσθη ὁ Ἀδάμ · ἐτέχθη Χριστὸς , πῶς ἐκ τῆς πλευρᾶς αὐτοῦ ἔλαβεν · ἐν τῷ σταυρῷ ἡ ἀναίρεσις ἐγένετο , καὶ ἡμεῖς τῆς αὐτῆς οὐσίας αὐτῷ . Σευηριανόσ δέ φησιν , ἐπειδὴ προσήχθη ἁμνὸς , καὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐσθίομεν , φιλεῖ δὲ ἀναδίδοσθαι ἡ τροφὴ εἰς τὸ σῶμα τοῦ ἐσθίοντος , δηλονότι πνευματικῶς τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐσθιόμενον , ἀναδίδοται ἡμῶν εἰς τὸ σῶμα · καὶ οὕτως σὰρξ ἐκ τῆς σαρκὸς , καὶ ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστῶν αὐτοῦ . Θεόδωροσ δέ φησιν , ὥσπερ μέρος ἐγένετο τοῦ Ἀδὰμ ἡ γυνὴ ἐκ τῶν ὀστῶν αὐτοῦ καὶ ἐκ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ ληφθεῖσα , οὕτως καὶ ἡμεῖς τοῦ δεσποτικοῦ σώματος ἐσμὲν μέλη , ὥσπερ ἐκ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ κα ἐκ τῶν ὀστέων αὐτοῦ γεγονοτες . Ὠριγένησ φησὶν , εἰ οὕτως δεῖ τὰς γυναῖκας ὑποτάσσεσθαι τοῖς ἀνδράσιν , ὡς ἡ ἐκκλησία ὑποτάσσεται τῷ Χριστῷ , ἁγίως καὶ ἀπαθῶς καὶ ἀναμαρτήτως δεήσει βιούσας τὰς γυναῖκας ὑποτάσσεσθαι τοῖς ἀνδράσιν , ὥσπερ ἡ ἐκκλησία ὑποτάσσεται τῷ Χριστῷ , ἁγίως καὶ ἀπαθῶς καὶ ἀναμαρτήτως βιοῦσα · σπίλοι δέ εἰσιν , οἷον φακοὶ γινόμενοι ἐπὶ τοῦ σώματος καὶ μελανίαι καὶ ἀλφοὶ καὶ μυρμηκίαι · τούτων γὰρ περιαιρεθέντων , ὡραιοτέρα γένοιτ’ ἃν γυνή · καὶ τὰ ἀνάλογον αὐτοῖς νοείσθω γινόμενα καὶ περὶ τὴν ψυχήν · ἅτινα οὐδενός ἐστιν ἢ τοῦ λόγου περιελεῖν . Ἵνα παραστήσῃ ἑαυτῷ τὴν ἰδίαν νύμφην , μὴ ἔχουσαν σπίλον ἢ ῥυτίδα ἢ τί τῶν τοιούτων , ἀλλ’ ἵνα ᾖ ἁγία καὶ ἄμωμος . Ῥυτίδες δὲ , σημεῖον εἰσὶ γήρως · οὕτως εἰ τις ἴχνη τοῦ παλαιοῦ ἐπιμένοι ἔχων , μὴ ἀεὶ ἀνακαινούμενος , ῥερυτιδῶσθαι ἃν λέγοιτο κατὰ τὴν ψυχήν . Ἀντὶ τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα , καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν . Παρατηρητέον ὥσπερ καὶ ἐν ἄλλοις πεποιήκαμεν , ὅτι πολλάκις οὐκ αὐταῖς λέξεσιν ἐκτίθενται τὴν παλαιὰν γραφὴν οἱ τὴν καινὴν διαθήκην γράφοντες · καὶ περὶ μὲν τούτου , ἐν μὲν τῇ Γενέσει οὕτω γέγραπται · “ ἕνεκεν τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα “ αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ , καὶ προσκολληθήσεται πρὸς τὴν “ γυναῖκα αὐτοῦ , καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν·’’ ἐνθάδε δὲ , ἀντὶ τοῦ “ ἕνεκεν τούτου,’’ πεποίηκεν ὁ Παῦλος “ ἀντὶ τούτου·’’ παραλέλοιπέν τε τὸ μετὰ “ τὸν πατέρα’’ εἰρημένον , “ αὐτοῦ,’’ καὶ μετὰ τὸ “ τὴν μητέρα’’ δεύτερον εἰρημένον , “ αὐτοῦ·’’ ἀλλὰ καὶ τὸ “ προσκολληθήσεται πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ.’’ ( Χρυσοστόμου . ) Ὁ μακάριος δὲ Ἰωάννης φησὶν , ἰδοὺ καὶ δικαίωμα · ὅτι καὶ τοὺς γεννησαμένους τίς ἀφεὶς , καὶ ἐξ ὧν ἔφυ , ἐκείνη συμπλέκεται · καὶ λοιπὸν ἡ σὰρξ , ὁ πατὴρ καὶ ὁ παῖς καὶ ἡ μητήρ ἐστιν ἐκ τῆς ἑκατέρου συνουσίας συγχυθείσης · καὶ γὰρ μιγέντων τῶν σπερμάτων , πάλιν τίκτεται ὁ παῖς · ὡστε τοὺς τρεῖς εἶναι μίαν σάρκα · ἀλλὰ πάλιν γίνεται μία σὰρξ διὰ τῆς συνουσίας , ἀναδιδομένη πάλιν · καὶ πολλῷ μᾶλλον αὐτὴ ἣ τὸ παιδίον · τί δήποτε ; ὅτι ἐξ ἀρχῆς οὕτω γέγονεν · μή μοι λέγε τάδε ἐστὶν καὶ τάδε ἐστίν . οὐχ ὁρᾷς ὅτι καὶ ἐν τῇ σαρκὶ πολλὰ ἔχομεν ἐλαττώματα ; ὁ μέν ἐστι χωλός · ὁ δὲ , διεστραμμένους ἔχει τοὺς πόδας · ἕτερος χεῖρας ἔχει ξηράς · ἄλλος ἄλλο τι μέλος ἀσθενὲς , καὶ οὐκ ἀλγεῖ οὐδὲ ἐκκόπτει , ἀλλὰ καὶ προτίθησιν αὐτὸ πολλάκις τοῦ ἄλλου · εἰκότως · αὐτοῦ γάρ ἐστιν . ὅσην γὰρ ἕκαστος πρὸς ἑαυτὸν ἀγάπην ἔχει , τοσαύτην πρὸς τὴν γυναῖκα ἡμᾶς βούλεται ἔχειν · φύσεως μιᾶς κοινωνοῦμεν , ἀλλὰ πλέον τοῦτο ἡμῖν τὸ δικαίωμα τὸ πρὸς τὴν γυναῖκα , ἐπειδὴ δύο σώματα · ἀλλ’ ὁ μὲν κεφαλὴ , ὁ δὲ σῶμα · κεφαλὴ δὲ Χριστοῦ ὁ Θεός · οὕτω καὶ ἐγὼ φημι , ὅτι ὥσπερ ἓν σῶμα , οὕτω Χριστὸς καὶ Πατὴρ εὑρίσκεται ἅρα καὶ ὁ Πατὴρ κεφαλὴ ἡμῶν ὣν , δύο τίθησιν ὑποδείγματα , τὸ τοῦ σώματος , τὸ τοῦ Χριστοῦ . Τὸ μυστήριον τοῦτο , μέγα ἐστίν · ἐγὼ δὲ λέγω εἰς Χριστὸν καὶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν . Μέγα φησὶ καὶ θαυμαστὸν ᾐνίξατο ὁ μακάριος Μωϋσῆς , μᾶλλον δὲ ὁ Θεός · τέως μέντοι φησὶν εἰς Χριστὸν λέγω , ὅτι καὶ αὐτὸς τὸν Πατέρα ἀφεὶς , κατῆλθε καὶ ἦλθε πρὸς τὴν νύμφην , καὶ ἐγένετο εἰς πνεῦμα ἕν · ὁ κολλώμενος τῷ Κυρίῳ , ἓν πνεῦμά ἐστι · καὶ καλῶς εἰπε μέγα μυστήριον · ὡσανεὶ ἔλεγε · πλὴν οὐχ ἡ προσηγορία ἀνατρέπει τὴν ἀγάπην · “ ἡ δὲ γυνὴ , ἵνα φοβῆται τὸν “ ἄνδρα · ” ἀρχὴ δευτέρα ἐστὶν , ἡ γυνή · μήτε αὕτη τὴν ἰσοτιμίαν ἀπαιτείτω , ὑπὸ γὰρ τὴν κεφαλήν ἐστιν · μήτε ἐκεῖνος ὡς ὑποτεταγμένης καταφρονείτω · σῶμα γάρ ἐστι · κἂν καταφρονῇ τοῦ σώ . Mάτος ἡ κεφαλὴ , καὶ αὐτὴ προσαπολεῖται · ἀλλ’ ἀντίρροπον τῆς ὑπακοῆς εἰσαγαγέτω τὴν ἀγάπην · καὶ πὼς ἀν’ γένοιτο ἀγάπη φησὶ , φόβου ὄντος ; μάλιστα τότε ἃν γένοιτο · ἡ γὰρ φοβουμένη , καὶ ἀγαπᾷ · ἡ ἀγαπῶσα , καὶ φοβεῖται · ὡς κεφαλὴν ἀγαπᾷ , ὡς μέλος . Ἐπεὶ καὶ ἡ κεφαλὴ , μέλος ἐστὶ τοῦ παντὸς σώματος , διὰ τοῦτο τὴν μὲν ὑπέταξε , τὸν δὲ ἐπέθηκεν , ἵνα εἰρήνη ᾖ · ἔνθα γὰρ ἰσοτιμία , εἰρήνη οὐκ ἄν ποτε γένοιτο · ἀλλὰ ἀνάγκη μίαν εἶναι τὴν ἀρχὴν ἐπὶ τῶν σωματικῶν · ἐπεὶ ἐὰν ὦσι πνευματικοὶ , ἔσται εἰρήνη . Θεόδωροσ δέ φησιν , ὅπερ φησὶν εἴρηται ἐν ἀρχῇ τῆς δημίουργιας πέρι τῶν γυναίκων καὶ τῶν ανδρῶν , τοῦτο μυστικώτερον ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς ἐκκλησίας πεπλήρωται · πάντες γὰρ τῆς ἐξ πατρὸς καὶ μητρὸς γεννήσεως ἔξω γενόμενοι , ἅτε δὴ καὶ θανάτῳ χωρισθέντες τῆς ζωῆς ἐκείνης , πνευματικῇ τῇ ἀναγεννήσει τὴν ἀνάστασιν δεχόμεθα · ἀπορρήτῳ λόγῳ τῷ Χριστῷ συναπτόμενοι , καὶ τὴν πρὸς αὐτὸν ὁμοιότητα τῆς ἀθανασίας ἀκριβῆ λαμβάνοντες . Σευηριανὸσ φησὶν , οὐ τὸ μυστήριον , ἀλλ’ ὁ Θεός · τί οὖν ἐστιν ὃ λέγει ; ὅτι αὕτη ἡ πλάσις τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας τῆς ἐξ αὐτοῦ , καὶ ἡ συνάφεια , τύπος γέγονε τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς Ἐκκλησίας · δι’ ὅπερ φησὶν , “ ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων αὐτοῦ ἐσμὲν , “ καὶ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ , ” εἰ ἐκ τοῦ Ἀδὰμ ἦν ἡ Εὔα · τὸ οὑν ἐγὼ δὲ λέγω εἰς Χριστὸν καὶ εἰς τὴν Ἐκκλησίαν , τὸ τοῦ γάμου μυστήριον λέγει · ἀντὶ τοῦ τύπος ἐστὶν τὰ κατὰ τὸν γαμικὸν νόμον καὶ τὴν ἐξ ἀρχῆς δημιουργίαν τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς Ἐκκλησίας · διὰ τοῦτο ἐπήγαγεν , Πλὴν Πλὴν καὶ ὑμεῖς οἱ καθ’ ἕνα . ἵνα ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα οὕτως ἀγαπᾷ ὡς ἑαυτόν . Διὰ τι εἶπεν οἱ καθ’ ἕκαστον ; ἐπειδὴ τὰ κατὰ τὸν Ἀδὰμ τὴν τύπος τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῶν Χριστοῦ , διὰ τοῦτο εἶπεν , “ καὶ “ ὑμεῖς οἱ κα ἕκαστον’’ ἀγαπᾶτε · τὸ μὲν γὰρ μυστήριον οὗ ἦν τύπος ὁ γάμος , γεγένηται καὶ ἀληθές ἐστιν · δεῖ δὲ καὶ τὸν τύπον αὐτῶν πληροῦσθαι , καὶ ἕκαστον ἀγαπᾶν τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα . Τὰ τέκνα ὑπακούετε τοῖς γονεῦσιν ὑμῶν ἐν Κυρίῳ · τοῦτο γάρ ἐστι δίκαιον · τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα , ἥτις ἐστὶν ἐντολὴ πρώτη ἐν ἐπαγγελίᾳ · ἵνα εὖ σοι γένηται καὶ ἔση μακροχρόνιος ἐπὶ τῆς γῆς . Ωριγένησ φησὶν , ἀμφίβολόν ἐστι τὸ ῥητόν · ἤτοι γὰρ τοῖς ἐν Κυρίῳ γονεῦσιν χρὴ ὑπακούειν τὰ τέκνα , ἣ ἐν Κυρίῳ δεῖ ὑπακούειν τὰ τέκνα τοῖς γονεῦσιν · καὶ οὐδετέραν γε τῶν ἐκδοχῶν ἀποδοκιμαστέον · τοῖς τε γὰρ ἐν Κυρίῳ γονεῦσιν ὁποῖος ὁ Παῦλος ἦν Κορινθίων , ὑπακουστέον · ἀλλ’ ἐν Κυρίῳ προστάττουσιν οὐκ ἐναντία τῷ τοῦ Κυρίου βουλήματι · δίκαιον δὲ τὸ ὑπακούειν καθ’ ἕτερον · ἅμα δὲ καὶ σημειώσῃ πρὸς ἑτεροδόξους διαχωρίζοντας δίκαιον Θεὸν ἀπὸ ἀγαθοῦ , ὅτι τοῖς μαθηταῖς τοῦ ὡς φασὶν ἀγαθοῦ προστάσσει τὸ ὡς ἂν ἐκεῖνοι λέγοιεν πρόσταγμα τοῦ ἑτέρου Θεοῦ , εἴγε ὁ ἕτερος δίκαιος ἐστιν · καὶ φησὶν ὁ Παῦλος δίκαιον εἶναι τὸ τὰ τέκνα ὑπακούειν τοῖς γονεῦσιν ἐν Κηίῳ · ἣ ἐν Κυρίῳ ὑπακούειν τοῖς γονεῦσιν . Τὸ δὲ ῥητὸν , εἴληπται ἀπὸ τῆς Ἐξόδου οὕτως ἔχον · “ τίμα “ τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου , ἵνα εὖ σοι γένηται , καὶ “ ἵνα μακροχρόνιος γένῃ ἐπὶ τῆς γῆς , ἧς Κύριος ὁ Θεός σου “ δίδωσί σοι·’’ καὶ ἐνθάδε δὲ ἐκτιθέμενος ὁ Ἀπόστολος τὴν λέξιν , παραλέλοιπεν τὰ μετὰ “ τὴν μητέρα σου’’ καὶ πεποίηκεν , ἀντὶ τοῦ “ καὶ ἵνα μακροχρόνιος γένῃ,’’ “ καὶ ἔσῃ μακροχρόνιος · παραλέλοιπέν τε μετὰ τὸ ἐπὶ τῆς γῆς , τὸ ἧς Κύριος ὁ Θεός σου “ δίδωσι σοι.’’ ἔστι δὲ ἡ ἐντολὴ πέμπτη τῆς Δεκαλόγου · διὸ ζητητέον , πῶς δεῖ ἐκλαβεῖν τὸ “ ἥτις ἐστὶν ἐντολὴ πρώτη·’’ πρώτῆς εἰρημένης ἐντολῆς , τὸ “ οὐκ ἔσονταί σοι θεοὶ ἕτεροι πλὴν “ έμοῦ · ” τινὲς μὲν οὑν οὕτως ἀνέγνωσαν · ἥτις ἐστὶν ἐντολὴ πρώτη ἐν ἐπαγγελίᾳ · ὡς τῶν πρὸ αὐτῆς ἐντολῶν οὐ περιεχουσῶν ἐπαγγελίαν . ἐπὶ γὰρ ταύτης οἴονται πρώτην ἐπαγγελίαν κεῖσθαι , τὴν ἴνα εὑ σοι γένηται , καὶ ἴνα μακροχρόνιος γένῃ ἔπι τῆς γῆς “ ἧς Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι.’’ Εοίκασιν δὲ οὗτοι , μὴ τετηρηκέναι ἐπαγγελίαν κειμένην καὶ ἐπὶ τῆς δευτέρας ἐντολῆς , “ οὐ ποιήσεις γάρ,’’ φησι , “ σεαυτῷ “ εἴδωλον οὐδὲ παντὸς ὁμοίωμα , ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω , καὶ ὅσα ἐν “ τῇ γῇ κάτω , καὶ ὅσα ἐν τοῖς ὕδασιν ὑποκάτω τῆς γῆς · οὐ προσ - “ κυνήσεις αὐτοῖς , οὐδ’ οὐ μὴ λατρεύσῃς αὐτοῖς . ἐγὼ γάρ εἰμι “ Κύριος ὁ Θεός σου · Θεὸς ζηλωτὴς , ἀποδιδοὺς ἁμαρτίας πατέρων “ ἐπὶ τέκνα , ἕως τρίτης καὶ τετάρτης γενεᾶς τοῖς μισοῦσι με · καὶ “ ποιῶν ἔλεος εἰς χιλιάδας , τοῖς ἀγαπῶσι με , καὶ τοῖς φυλάσ - “ σουσι τὰ προστάγματά μου.’’ παρατήρει γὰρ ὅτι ἐπαγγελία ἐστὶ τὸ “ ποιῶν ἔλεος εἰς χιλιάδας τοῖς ἀγαπῶσί με καὶ τοῖς “ φυλάσσουσι τὰ προστάγματά μου.’’ μήποτ’ οὖν ἐπεὶ ἡ Δεκάλογος πρώτη τῷ λαῷ νομοθεσία μετὰ τὸ ἐξελθεῖν τὴν Αἴγυπτον , εἴρηται , ἑκάστη τῶν δέκα ἐντολῶν πρώτη ἐστὶν ἐν πρώτοις τῶν ἑξῆς εἰρημένη . ὁ μέντοιγε θέλων ἐπιμένειν τῇ ἀποδόσει τοῦ “ ἥτις “ ἐστὶν ἐντολὴ πρώτη ἐν ἐπαγγελίᾳ,’’ ἐρεῖ , ὅτι ἰδία μέν ἐστι τῆς “ τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου ἐντολῆς ἡ ἐπαγγελία , ἡ “ ἵνα μακροχρόνιος γένῃ ἐπὶ τῆς γῆς , ἧς Κύριος ὁ Θεός “ σου δίδωσί σοι·’’ οὐκ ἰδία δὲ τῆς “ οὐ ποιήσεις σεαυτῷ εἴδωλον “ οὐδὲ παντὸς ὁμοίωμα , ” ἣ “ ποιῶν ἔλεος εἰς χιλιάδας τοῖς ἀγαπῶσι “ με , καὶ τοῖς φυλάσσουσι τὰ προστάγματά μου·’ πάλιν δὲ αὖ καὶ πρὸς τοῦτο ἐνστήσεται , ὁ τὴν δεκάλογον ὅλην περιέχειν πρώτας ἐντολὰς διηγούμενος · ἐρεῖ γὰρ τὸ μακροχρόνιον γενέσθαι ἐπὶ τῆς γῆς , ἧς Κύριος ὁ Θεὸς δίδωσι τοῖς ἁγίοις , οὐ διὰ μόνην δίδοσθαι τὴν “ τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου ἐντολὴν , ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλας μυρίας · δεήσει τε τὸν τοιοῦτον συναγαγεῖν ἐντολὰς , αἷς ἐπιφέρεται τὸ “ ἵνα μακροχρόνιος γένῃ ἐπὶ τῆς γῆς , ἧς Κύριος ὁ “ Θεός σου δίδωσι σοι . Μετὰ ταῦτα ζητητέον περὶ τῆς χαριζομένης ἐπαγγελίας τὸ μακροχρόνιον ἐπὶ τῆς γῆς , ἧς Κύριος ὁ Θεὸς δίδωσι τοῖς ἁγίοις · καὶ οὐκ ἀγνοητέον γε , ὅτι κατὰ τὸ ῥητὸν ἡγοῦνται τοῦτο γίνεσθαι οἱ Ἰουδαῖοι · ἀλλ’ ὁρῶμεν οὐ πάντως τοῦτο ἀληθές · φησὶ δὲ καὶ ὁ προφήτης · “ οἴ μοι ὅτι ἡ παροικία μου ἐμακρύνθη.’’ ζητητέον οὖν τὴν ἀγαθὴν γῆν ἣν Κύριος ὁ Θεὸς ἐν ἐπαγγελίᾳ δι’ δῶσι τῷ καταλιπόντι τὴν πνευματικὴν Αἴγυπτον , καὶ μετὰ πάσης μακροθυμίας καὶ ὑπομονῆς ὁδεύσαντι τὴν πνευματικὴν ἔρημον , τὴν πολλὴν καὶ φοβερὰν , καὶ νικήσαντι οὓς πατάσσει Κύριος βασιλεῖς μεγάλους , καὶ οὓς ἀνεῖλεν Κύριος βασιλεῖς κραταιούς . ( Χρυσοστόμου . ) Ὁ μακάριος δὲ Ἰωάννης φησὶ , καθάπερ σῶμα Τίς πλάττων , πρῶτον μὲν τὴν κεφαλὴν , ἔπειτα τὴν αὐχένα , εἰτα τοὺς πόδας τίθησιν , οὕτω καὶ ὁ μακάριος Παῦλος τῷ λόγῳ πρόειοιν · εἶπεν περὶ τοῦ ἀνδρός · εἶπεν περὶ τῆς γυναικὸς τῆς δευτέρας ἀρχῆς · χωρεῖ λοιπὸν ὁδῷ βαδίζων , ἐπὶ τὴν πρώτην · αὕτη δέ ἐστιν ἡ τῶν παίδων . τῆς μὲν γὰρ γυναικὸς ἄρχει ἀνήρ · τῶν δὲ παι παίδων ὁ ἀνὴρ καὶ ἡ γυνή · ὅρα οὖν τί φησι · “ τὰ τέκνα ὑπακούετε τοῖς “ γονεῦσιν ὑμῶν ἐν Κυρίῳ · αὕτη γάρ ἐστιν ἐντολὴ πρώτη ἐν “ ἐπαγγελίαις·’’ οὐδὲν ἐνταῦθα περὶ Χριστοῦ διαλέγεται · οὐδὲν περὶ τῶν ὑψηλῶν · ἔτι γὰρ πρὸς ἁπαλὰς διαλέγεται διανοίας · διὸ καὶ βραχεῖαν ποιεῖται τὴν παραίνεσιν , ἅτε οὐ δυναμένων τῶν παίδων μακρῷ παρακολουθῆσαι λόγῳ · ἀλλ’ ἃ μάλιστα ψυχὴ νηπιώδης ἀκοῦσαι ποθεῖ , ταῦτα φησίν · ὅτι μακροχρόνιος ἔσται . εἰ γάρ τις ἐξετάζοι , διατί μὴ περὶ βασιλείας δίε λέχθη , ἀλλὰ τὴν ἐν τῷ νόμῳ κειμένην ἐντολὴν αὐτοῖς ἔθηκεν , ὡς ἅτε νηπιωδεστέροις οὖσιν · καὶ εἰδὼς ὅτι τοῦ ἀνδρὸς καὶ τῆς γυναικὸς οὕτω διακειμένων κατὰ τὸν νόμον ὃν ἔθηκεν , οὐ πολλοῦ καμάτου ἐστὶ τὰ παιδία ὑποτάξαι · ὅταν γὰρ πρᾶγμα τὴν ἀρχὴν καὶ τὴν ὑπόθεσιν λάβῃ καλὴν , ὁδῷ πάντα καὶ νόμῳ προβαίνει λοιπόν q . Πρώτην δέ φησι αὐτὴν ἐντολὴν εἶναι , οὐ τῇ τάξει , ἀλλὰ τῇ ἐπαγγελίᾳ · ἐκείναις μὲν οὖν οὐ κεῖται μισθὸς , ἅτε περὶ κακῶν διατεταγμέναις καὶ τῆς τῶν κακῶν ἀναχωρήσεως · ἐν ταύταις δὲ , ἅτε ἀγαθῶν ἐργασίας οὔσης , καὶ ἐπαγγελία κεῖται · καὶ ὅρα πῶς θαυμαστὴν κρηπῖδα τέθεικε τῇ τῆς ἀρετῆς ὁδῷ , τὴν εἰς γονέας τιμὴν καὶ αἰδῶ · ἀπαγαγὼν τῶν πονηρῶν πράξεων , καὶ μέλλων εἰς τὰ ἀγαθὰ ἐμβαίνειν , τοῦτο πρῶτον ἐπέμετὰ τὴν εἰς τοὺς γονέας τιμήν · ἐπειδὴ καὶ πρὸ πάντων , τοῦ ζῆν μετὰ τὸν Θεὸν οὗτοι γεγόνασιν αἴτιοι · παραινέσας τοίνυν ἅπερ ἐχρῆν τοῖς παισὶ , μεταβαίνει ἐπὶ τοὺς πατέρας καὶ φησὶ , Καὶ οἱ πατέρες , μὴ παροργίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν , ἀλλ’ ἐκτρέφετε αὐτὰ ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου . Οὐκ εἰπεν ἀγαπᾶτε αὐτά · τοῦτο γὰρ καὶ ἀκόντων αὐτῶν φύσις ἐπισπᾶται , καὶ περιττὸν ἢν περὶ τῶν τοιούτων νόμον τιθέναι · ἀλλὰ τί φησιν ; “ μὴ παροργίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν · ” οἷον οἱ πολλοὶ ποιοῦσιν · ἀποκληρονόμους ἐργαζόμενοι καὶ ἀποκηρύκτους ποιοῦντες , καὶ φορτικῶς ἐπικείμενοι , οὐχ ὡς ἐλευθέροις , ἀλλ’ ὡς ἀνδραπόδοις · “ ἀλλ’ ἐκτρέφετε αὐτὰ ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ “ Κυρίου · ” ὁρᾷς ὅτι τῶν πνευματικῶν ὄντων καὶ τὰ σαρκικὰ ἕψεται . βούλει εἶναι τὸν υἱὸν πειθήνιον , ἐξ ἀρχῆς αὐτὸν ἔκτρεφε ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου . Οἱ δοῦλοι , ὑπακούετε τοῖς κυρίοις κατὰ σάρκα , μετὰ φόβου καὶ τρόμου , ἐν ἁπλότητι καρδίας ὑμῶν , ὡς τῷ Χριστῷ μὴ κατ’ ὀφθαλμοδουλίαν ὡς ἀνθρωπάρεσκοι , ἀλλ’ ὡς δοῦλοι τοῦ Χριστοῦ · ποιοῦντες τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ ἐκ ψυχῆς μετ’ εὐνοίας · δουλεύοντες τῷ Κυρίῳ καὶ οὐκ ἀνθρώποις · εἰδότες ὅτι ὃ ἐάν τι ἕκαστος ποιήσῃ ἀγαἐγὼ θὸν , τοῦτο κομιεῖται παρὰ τοῦ Κυρίου · εἴτε δοῦλος , εἴτε ἐλεύθερος . Οὐκ ἐνταῦθα δίδωσιν αὐτοῖς τὴν ὑπόσχεσιν , ἀλλ’ ἐν τῷ μέλλοντι · καὶ φιλοσοφεῖν διδάσκει · εἰ γὰρ καὶ τῷ ἀξιώματι τῶν παίδων εἰσὶν ἐλάττους , ἀλλὰ τῷ φρονήματι μείζους . Εὐθέως δὲ τὴν λελυπημένην ἀνέστησε ψυχήν · εὐθέως παρεμυθήσατο · ὄνομα δουλείας ἐστὶ μόνον · κατὰ σάρκα ἡ δεσποτεία ἐστὶν πρόσκαιρος καὶ βραχεῖα · ὅπερ γὰρ ἃν ᾖ σαρκικὸν , ἐπίκαιρόν ἐστι · “ μετὰ φόβου ” φησὶ “ καὶ τρόμου · ὁρᾷς ὅτι οὐ τὸν αὐτὸν ἀπαιτεῖ παρὰ γυναικὸς καὶ δούλων φόβον ; ἐκεῖ μὲν γὰρ ἁπλῶς εἶπεν , “ ἡ δὲ γυνὴ ἵνα φοβῆται τὸν ἄνδρα , ” ἐνταῦθα δὲ , μετ’ ἐπιτάσεως , ἐν ἁπλότητι ” φησὶ “ καρδίας ὑμῶν , ὡς τῷ Χριστῷ · ” συνεχῶς τοῦτο λέγει · εἰ γὰρ τοὺς ἐλευθέρους ἀλλήλοις ὑποτάσσεσθαι κελεύω διὰ τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον , καθάπερ ἀνωτέρω ἔλεγεν , ’ὑποτασσόμενοι ἀλλήλοις ἐν φόβῳ Χριστοῦ · ” εἰ γὰρ τὴν γυναῖκα προστάσσω φοβεῖσθαι τὸν ἄνδρα , πολλῷ μᾶλλον τὸν οἰκέτην . οὐ γὰρ δυσγένεια τὸ πρᾶγμα ἐστὶν , ἀλλ’ ἡ πρώτη εὐγένεια τὸ εἰδέναι ἐλαττοῦσθαι καὶ μετριάζειν καὶ εἴκειν τῷ πλησίον · “ ἐν ἁπλό - “ τητη , ” φησὶ , “ καρδίας · ” ἐπειδὴ ἔνι καὶ μετὰ φόβου καὶ τρόμου δουλεύειν , οὐκ ἐξ εὐνοίας δὲ , ἀλλὰ κακουργοῦντας τοὺς αὐτῶν δεσπότας · καὶ ταύτην ἀναιρεῖ τὴν κακουργίαν , λέγων · “ ἐν ἁπλότητι “ δίας ὑμῶν ὡς τῷ Χριστῷ · μὴ κατ’ ὀφθαλμοδουλείαν ὡς ἀνθρωπω - πάρεσκοι , ἀλλ’ ὡς δοῦλοι τοῦ Χριστοῦ · ποιοῦντες τὸ θέλημα τοῦ “ Θεοῦ ἐκ ψυχῆς μετ’ εὐνοίας · δουλεύοντες τῷ Κυρίῳ καὶ οὐκ “ ἀνθρώποις · ” ὁρᾷς πόσον ἐδεήθη , ὥστε τοῦτο ἐμφυτεῦσαι τὸ καλὸν τὸ μετ’ εὐνοίας λέγω ; ὁρῶμεν γὰρ πολλοὺς , φόβῳ καὶ ἀπειλῇ πολλὰ ποιοῦντας · αὐτὸς δεῖξον , φησὶν , ὅτι ὡς Χριστοῦ δοῦλος δουλεύεις · ποίησον εἶναι σὸν τὸ κατόρθωμα , μὴ τῆς ἀνάγκης , ὡς Θεῷ δουλεύων καὶ οὐκ ὡς ἀνθρώποις ἀρέσκων · εἰ γὰρ ἀνθρώποις ἀρέσαι βούλει , Χριστοῦ δοῦλος οὐκ εἶ · ἀπὸ προαιρέσεως , μὴ ἐξ ἀνάγκης . Εἰδότες ὅτι ὃ ἄν τις ἐργάσηται ἀγαθὸν , τοῦτο κομιεῖται παρὰ Κυρίου εἴτε δοῦλος εἴτε ἑ ἐλεύθερος . Επειδὴ εἰκὸς ἦν πολλοὺς τῶν δεσποτῶν ἀπίστους ὄντας , μὴ ἀμείβεσθαι τοὺς οἰκέτας τῆς ὑπακοῆς , ὅρα πῶς αὐτοὺς παρεμυθήσατο · ὥστε μὴ ὑποπτεύειν τὴν ἀνταπόδοσιν , ἀλλὰ σφόδρα θαρρεῖν ὑπὲρ τῆς ἀμοιβῆς . Καὶ οἱ κύριοι τὰ αὐτὰ ποιεῖτε πρὸς αὐτοὺς , ἀνιέντες τὴν ἀπειλήν · εἰδότες ὅτι καὶ αὐτῶν καὶ ὑμῶν , Κύριός ἐστιν ἐν οὐρανοῖς , καὶ προσωποληψία οὐκ ἔστι παρ’ ἀυτῶ . Γα αυτα ” ποῖα ; μετ’ εὐνοίας δουλεύετε ἀλλ’ οὐκ εἶπεν δουλεύετε · καίτοιγε εἰπὼν “ τὰ αὐτὰ ” , τοῦτο ἐδήλωσεν , δουλεύει γὰρ καὶ ὁ δεσπότης · μὴ ὡς ἀνθρωπάρεσκοι φησίν · μετὰ φόβου καὶ τρόμου τοῦ πρὸς Θεόν · δεδοικότες , μήποτε ὑμῖν ἐγκαλέσῃ ὑπὲρ τῆς εἰς τοὺς δούλους ἀμελείας · “ ἀνιέντες ” φησὶ , “ τὴν ἀπει - “ λήν · ” ἀντὶ τοῦ μὴ φορτικοὶ , μηδὲ ἐπαχθεῖς · “ εἰδότες ὅτι καὶ “ αὐτῶν ὑμῶν Κύριός ἐστιν ἐν οὐρανοῖς · ” τουτέστιν “ τᾧ μέτρῳ “ μετρεῖς , ἀντιμετρηθήσεταί σοι · ” “ καὶ προσωποληψία φησὶν , “ οὐκ ἔστι παρ’ αὐτῷ · ” μὴ νομίσῃς ὅτι τὰ εἰς δοῦλον γινόμενα ὡς εἰς δοῦλον οὕτως ἀφήσει · οἱ μὲν γὰρ ἔξωθεν νόμοι διαφορὰν ἴσασι τούτων τῶν γενῶν , ἅτε ἀνθρώπων ὄντες νόμοι · ὁ δὲ νόμος ὁ τοῦ κοινοῦ δεσπότου , οὐδεμίαν οἶδεν διαφοράν · ἅτε κοινὴ πάντας εὖ ποιῶν , καὶ πᾶσι τῶν αὐτῶν μεταδιδούς . Ωριγένησ δέ φησιν , τίνα “ τὰ αὐτὰ ” τῶν προειρημένων ; οἶμαι οὖν ὅτι “ ἐν ἁπλότητι καρδίας · ” καὶ τὸ “ ποιοῦντες τὸ “ θέλημα τοῦ Θεοῦ , ” καὶ τὸ “ ἐκ ψυχῆς καὶ μετ’ εὐνοίας ” τῆς πρὸς τοὺς οἰκέτας .
Lemmas: διάταξις οἰκειακός καθήκω ἄρχω καί ἄρχω κατά Χριστός . ὁ γυνή , ὁ ἴδιος ἀνήρ ὑποτάσσω ὡς ὁ κύριος · ὅτι ὁ ἀνήρ εἰμί κεφαλή ὁ γυνή , ὡς καί ὁ Χριστός κεφαλή ὁ ἐκκλησία . πᾶσα συζυγία ἀνήρ καί γυνή , ὁ λόγος οὗτος σύμβολον εἰμί ἐθέλω Χριστός καί ἐκκλησία · ὁ μέν ἀνήρ , εἶτα ὁ γάμος κατά λόγος οἰκονομέω , μιμέομαι Χριστός ὁ ὁ ἐκκλησία νυμφίος · ὁ δέ γυνή , ἐάν δήω ὁ ἀνήρ συνοικέω , ζηλέω ὁ , ἵνα οὕτως εἶπον , συμβίωσις πρός ὁ Χριστός ὁ ἐκκλησία · οὗτος γάρ ὁ ἀνήρ εἰμί κεφαλή ὁ γυνή , ὁμοίως ὁ καί ὁ Χριστός ὁ ἐκκλησία . εἰμί μέντοι γε μή οὗτος συναρμόζω ἀλλήλων ἀνήρ καί γυνή , οὐ εἄν λέγω ἐπί οὗτος , ὅτι ὁ δέ τις κεφαλή εἰμί ὁ γυνή , ὡς καί ὁ Χριστός ὁ ἐκκλησία . φιλοτιμέω οὖν ἕκαστος ἀνήρ ἀνήρ πρός ὁ γυνή , ὡς ὁ Χριστός πρός ὁ ἐκκλησία · καί ἕκαστος πρός ὁ ἀνήρ , ὡς ὁ ἐκκλησία πρός ὁ Χριστός · καί πᾶς δέ ὁ Χριστός νοέω καί ποιέω ἀνήρ , καί ὁ ὁ ἐκκλησία ὁ γυνή . Θεόδωρος δέ φημί , ὅς γάρ ἐπέχω τάξις ὁ Χριστός ὁ ἐκκλησία , ὁ αὐτός εἰμί ὁ σωτήρ · ἀντί ὁ ὁ ὁ αἴτιος παρέχω τῆ σύστασις ὁ ἐκκλησιαστικός σῶμα , οὗτος ἐπέχω ὁ τάξις ὁ ἀνήρ ὁ γυνή · ἅτε δή ὁ ἵημι τε καί συνίστημι ἐκεῖθεν λαμβάνω . ( Χρυσόστομος . ) ὁ μακάριος δέ Ἰωάννης φημί · πῶς οὖν λέγω , “ ἐάν μή τις ἀποτάσσω καί γυνή καί ἀνήρ , οὖον “ δύναμαι ἀκολουθέω ὅμοιος εἰμί γάρ ὡς ὁ κύριος ἀποτάσσω χρή , καί διά ὁ κύριος ἀφίστημι ἀεί καί σφόδρα μέν οὖν χρή , ἀλλά ὁ ὡς οὖον πάντως πανταχοῦ ἰσοτιμία εἰμί . ἢ οὗτος φημί , ὡς οἶδα , ὅτι ὁ κύριος δουλεύω , ὅσπερ ἀλλαχοῦ φημί , ὅτι εἰμί καί μή διά ὁ ἀνήρ , ἀλλά προηγουμένως διά ὁ κύριος , ὅταν ὑπείκω ὁ ἀνήρ , ὡς ὁ κύριος δουλεύω . εἰμί γάρ ὁ ἀρχή οὗτος ἔξωθεν ὁ πολιτικός ἀντιτάσσω ὁ κύριος καί θεός διαταγή ἀνθέω · πολύς μᾶλλον ὁ ὁ ἀνήρ μή ὑποτάσσω . οὕτως ἐκ ἀρχή ἐθέλω ὁ Θεός . πείθω οὖν ὁ μέν ἀνήρ κεῖμαι ἐν τάξις κεφαλή , ὁ δέ γυνή ἐν τάξις σῶμα . εἶτα καί ἀπό λογισμός “ ὅτι ἀνήρ κεφαλή εἰμί ὁ γυνή - “ Ἰώ φημί , “ καθώς καί ὁ Χριστός ὁ ἐκκλησία , καί αὐτός “ εἰμί σωτήρ ὁ σῴζω καί γάρ ὁ κεφαλή ὁ σῶμα σωτηρία εἰμί . ἤδη προκαταβάλλω ὁ ἀνήρ ὁ ἀγάπη ὁ ὑπόθεσις καί ὁ πρόνοια , ἕκαστος ὁ προσήκω ἀπονέμω χώρα · οὗτος μέν ὁ ἀρχικός καί προνοητικός , ἐκεῖνος δέ ὁ ὑποτακτικός . ὡς οὖν “ ὁ ἐκκλησία , ὑποτάσσω ὁ Χριστός τίς εἰμί ὁ ἐκκλησία ; ἀνήρ καί γυνή · οὗτος καί ὁ γυνή ὁ ἴδιος ἀνήρ , ὡς ὁ Θεός . ὁ ἀνήρ , ἀγαπάω ὁ γυνή , καθώς καί ὁ Χριστός ἀγαπάω ὁ ἐκκλησία . ἀκούω ὁ ὑποταγή ὁ ὑπερβολή ; ἐπαινέω ὁ Παῦλος ἅτε ὡς συγκροτέω ὁ βίος ἐγώ ; ἀλλά ἀκούω ὁ καί παρά σύ ἀπαιτέω . πάλιν γάρ ὁ αὐτός ὑπόδειγμα χράομαι , “ ὁ “ ἀνήρ , ἀγαπάω ὁ γυνή , καθώς καί ὁ Χριστός ἀγαπάω “ ὁ ἐκκλησία ὁράω μέτρον ὑπακοή ; ἀκούω καί μέτρον ἀγάπη . βούλομαι ὁ γυνή ὑπακούω ὡς ὁ Χριστός ὁ ἐκκλησία ; προνοέω καί αὐτός αὐτός , ὡς ὁ Χριστός ὁ ἐκκλησία , κἀν ὁ ψυχή ὑπέρ αὐτός δίδωμι δήω · μή παραιτέομαι , κἀν οὗτος πάσχω . οὐδείς οὐδέπω ποιέω οἷος ὁ Χριστός . σύ μέν γάρ ἤδη συνάπτω οὗτος ποιέω · ἐκεῖνος δέ ὑπέρ ἀποστρέφω αὐτός καί μισέω , καί ὥσπερ οὕτως αὐτός διάκειμαι , οὐ ἀπειλή οὐδέ ὕβρις , οὐδέ φόβος , οὐδέ ἕτερος οὐδείς τοιοῦτος , ὑπό ἑαυτοῦ αὐτός ποιέω . οὗτος καί σύ πρός ὁ γυνή ἔχω . δύναμαι γάρ αὐτός ὑπό ὁ πούς ἄγω ὁ σός , ὁ πολύς περί αὐτός πρόνοια , ὁ ἀγάπη , ὁ φίλιος . οὐδείς γάρ οὗτος τυραννικός ὁ δεσμός · καί μάλιστα ἀνήρ καί γυνή . κἀν πάσχω τίς ὑπέρ αὐτός , μή ὀνειδίζω · οὐδέ γάρ ὁ Χριστός οὗτος ποιέω · καί ἑαυτοῦ , φημί , παραδίδωμι ὑπέρ αὐτός , “ ἵνα αὐτός ἁγίζω καθαρίς - “ σός . ” ἄρα ἀκάθαρτος εἰμί , ἄρα μῶμος ἔχω , ἄρα ἄμορφος εἰμί , ἄρα εὐτελής . οἷος ἄν λαμβάνω γυνή , οὖον τοιοῦτος λαμβάνω νύμφη , οἷος ὁ Χριστός ὁ ἐκκλησία , οὐδέ τοσοῦτος σύ ἀπέχω , ὅσος ὁ ἐκκλησία ὁ Χριστός · ἀλλά ὅμως οὐ βδελύσσομαι , οὐ μισέω διά ὁ ὑπερβολή ὁ ἀμορφία , καίω τοιοῦτος λαμβάνω , καλλωπίζω αὐτός καί λούω . καί οὐδέ οὗτος παραιτέομαι . ἵνα αὐτός ἁγίζω , καθαρίζω ὁ λουτρόν ὁ ὕδωρ ἐν ῥῆμα , ἵνα παρίστημι αὐτός ἑαυτοῦ ἔνδοξος , ὁ ἐκκλησία , μή ἔχω σπίλος ἢ ῥυτίς ἤ τίς ὁ τοιοῦτος , ἀλλά ἵνα εἰμί ἅγιος καί ἄμωμος . ὁ λουτρόν λούω αὐτός ὁ ἀκαθαρσία · ἐν ῥῆμα , φημί · ποῖος ; ἐν ὄνομα πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα · καί οὐ ἁπλόος αὐτός κοσμέω , ἀλλά ἔνδοξος ποιέω , μή ἔχω σπῖλος ἢ ῥυτίς , ἤ τίς ὁ τοιοῦτος . “ οὕτως ὀφείλω ὁ ἀνήρ , φημί , “ ἀγαπάω ὁ ἑαυτοῦ γυνή , ὡς ὁ ἑαυτοῦ σῶμα . τίς δή οὗτος εἰμί ; ὡς εἰς μείζων εἰκών καί σφοδρός ἔρχομαι ὑπόδειγμα , ὅς οὖον οὗτος , ἀλλά ὡς ἐγγύς καί σαφής καί δικαίωμα ἕτερος · ἐκεῖνος γάρ οὐ εἰμί πολύς ἀνάγκη · ἐκεῖνος Χριστός εἰμί καί θεός εἰμί , καί ἑαυτοῦ παραδίδωμι · ἑτέρωθεν αὐτός μεθοδεύω λοιπός λέγω , “ οὕτως ὀφείλω · ” οὖον γάρ χάρις εἰμί ὁ πρᾶγμα , ἀλλά ὀφειλή · καί “ ὡς ὁ ἑαυτοῦ σώματα·’’ καί διατί ; οὐδείς γάρ ποτός ὁ ἑαυτοῦ σάρξ μισέω , ἀλλά ἐκτρέφω καί θάλπω αὐτός . τουτέστιν θεραπεύω μετά πολύς ὁ ἐπιμέλεια · πῶς αὐτός εἰμί σάρξ ; “ οὗτος νῦν ὀστέον ἐκ ὁ ὀστέον μου,’’ φημί , “ καί “ σάρξ ἐκ ὁ σάρξ μου.’’ ἀπό γάρ ὁ ἡμέτερος γίγνομαι ὅλος · καί οὖον οὗτος μόνος , ἀλλά “ καί εἰμί φημί , “ ὁ δύο εἰς σάρξ εἷς · “ καθώς καί ὁ Χριστός ἀγαπάω ὁ ἐκκλησίαμ · ” πάλιν ἐπί ὁ πρῶτος ὑπόδειγμα ἔρχομαι , ὅτι μέλος εἰμί ὁ σῶμα αὐτός , ἐκ ὁ σάρξ αὐτός , καί ἐκ ὁ ὀστέον αὐτός · ὥσπερ γάρ ἀπό ὁ Ἀδάμ ἐκ ὁ σάρξ καί ἐκ ὁ ὀστέον αὐτός ὁ γυνή γίγνομαι , οὗτος γάρ εἰμί ἐγώ ὁ κύριος σάρξ καί ὀστέον · ὁ μέν ὥσπερ τις τρόπις ὑπόκειμαι , ὁ δέ ὥσπερ οἰκοδομία · ἀλλά ἐκεῖνος μέν δῆλος · λος · οὗτος δέ πῶς ; ὥσπερ ἐκεῖ τοσοῦτος ἐγγύτης εἰμί , οὗτος , φημί , καί ἐνταῦθα · τίς εἰμί “ ἐκ ὁ σάρξ αὐτός ; " τουτέστιν , γνήσιος ἐκ αὐτός . καί πῶς ὁ Χριστός μέλος οὕτως εἰμί ; ὅτι κατά αὐτός γίγνομαι · καί πῶς ἐκ ὁ σάρξ αὐτός ; οἶδα ὅσος μετέχω μυστήριον · “ ὅτι ὀστέον αὐτός οὖον συντρίβω φημί · ἐκ οὗτος εὐθύς ἀναπλάσσω · καί πῶς , πάλιν ἀκούω ὁ μακάριος οὗτος λέγω , “ ἐπεί οὖν ὁ παιδίον κοινωνέω ὁ - “ μάτος καί σάρξ , παραπλήσιος καί αὐτός μετέχω ὁ αὐτός · ἀλλά ἐνταῦθα οὗτος ἐγώ κοινωνέω , οὐ ἐγώ αὐτός · πῶς οὖν ἐκ ὁ σάρξ αὐτός εἰμί καί ἐκ ὁ ὀστέον αὐτός ; τις ὁ αἷμα φημί καί ὁ ὕδωρ · οὐ εἰμί δέ · ἀλλά ὥσπερ ἄνευ συνουσία ἐκεῖνος γίγνομαι ἐκ πνεῦμα ἅγιος , οὗτος καί ἐγώ γίγνομαι ἐν ὁ λουτρόν . σύργαστρος ποῖος ὑπόδειγμα ὥστε πιστεύω ὁ γέννησις ἐκεῖνος · πῶς ἐν ἐκ ὁ σάρξ αὐτός καί ἐκ ὁ ὀστέον αὐτός ; τουτέστιν , ἐκ ὁλόκληρος ὁ οὐσία αὐτός πλάσσω ὁ Ἀδάμ · τίκτω Χριστός , πῶς ἐκ ὁ πλευρά αὐτός λαμβάνω · ἐν ὁ σταυρός ὁ ἀναίρεσις γίγνομαι , καί ἐγώ ὁ αὐτός οὐσία αὐτός . Σευηριανός δέ φημί , ἐπεί προσάγω ἀμνός , καί ὁ σῶμα αὐτός ἐσθίω , φιλέω δέ ἀναδίδωμι ὁ τροφή εἰς ὁ σῶμα ὁ ἐσθίω , δηλονότι πνευματικός ὁ σῶμα αὐτός ἐσθίω , ἀναδίδωμι ἐγώ εἰς ὁ σῶμα · καί οὕτως σάρξ ἐκ ὁ σάρξ , καί ὀστέον ἐκ ὁ ὀστέον αὐτός . Θεόδωρος δέ φημί , ὥσπερ μέρος γίγνομαι ὁ Ἀδάμ ὁ γυνή ἐκ ὁ ὀστέον αὐτός καί ἐκ ὁ σάρξ αὐτός λαμβάνω , οὕτως καί ἐγώ ὁ δεσποτικός σῶμα εἰμί μέλος , ὥσπερ ἐκ ὁ σάρξ αὐτός ἄν ἐκ ὁ ὀστέον αὐτός γίγνομαι . Ὠριγένης φημί , εἰμί οὕτως δεῖ ὁ γυνή ὑποτάσσω ὁ ἀνήρ , ὡς ὁ ἐκκλησία ὑποτάσσω ὁ Χριστός , ἅγιος καί ἀπαθής καί ἀναμάρτητος δήω βία ὁ γυνή ὑποτάσσω ὁ ἀνήρ , ὥσπερ ὁ ἐκκλησία ὑποτάσσω ὁ Χριστός , ἅγιος καί ἀπαθής καί ἀναμάρτητος βιόω · σπίλος δέ εἰμί , οἷος φακός γίγνομαι ἐπί ὁ σῶμα καί μελανία καί ἀλφός καί μυρμηκίας · οὗτος γάρ περιαιρέω , ὡραῖος γίγνομαι ἄν γυνή · καί ὁ ἀνάλογος αὐτός νοέω γίγνομαι καί περί ὁ Ψυχή · ὅστις οὐδείς εἰμί ἢ ὁ λόγος περιαιρέω . ἵνα παρίστημι ἑαυτοῦ ὁ ἴδιος νύμφη , μή ἔχω σπίλος ἢ ῥυτίς ἢ τίς ὁ τοιοῦτος , ἀλλά ἵνα εἰμί ἅγιος καί ἄμωμος . ῥυτίς δέ , σημεῖον εἰμί γῆρας · οὕτως εἰμί τις ἴχνος ὁ παλαιός ἐπιμένω ἔχω , μή ἀεί ἀνακαινόω , ῥυτιδόω ἄν λέγω κατά ὁ Ψυχή . ἀντί οὗτος καταλείπω ἄνθρωπος ὁ πατήρ καί ὁ μήτηρ , καί εἰμί ὁ δύο εἰς σάρξ εἷς . παρατηρητέον ὥσπερ καί ἐν ἄλλος ποιέω , ὅτι πολλάκις οὐ αὐτός λέξις ἐκτίθημι ὁ παλαιός γραφή ὁ ὁ καινός διαθήκη γράφω · καί περί μέν οὗτος , ἐν μέν ὁ Γένεσις οὗτος γράφω · “ ἕνεκα οὗτος καταλείπω ἄνθρωπος ὁ πατήρ “ αὐτός καί ὁ μήτηρ αὐτός , καί προσκολλάω πρός ὁ “ γυνή αὐτός , καί εἰμί ὁ δύο εἰς σάρξ μίαν·’’ ἐνθάδε δέ , ἀντί ὁ “ ἕνεκα τοῦτος ποιέω ὁ Παῦλος “ ἀντί τούτου·’’ παραλείπω τε ὁ μετά “ ὁ πατέρα’’ εἴρω , “ αὐτός καί μετά ὁ “ ὁ μητέρα’’ δύο εἴρω , “ αὐτός ἀλλά καί ὁ “ προσκολλάω πρός ὁ γυνή αὐτός ( Χρυσόστομος . ) ὁ μακάριος δέ Ἰωάννης φημί , ἰδού καί δικαίωμα · ὅτι καί ὁ γεννάω τίς ἀφίημι , καί ἐκ ὅς φύω , ἐκεῖνος συμπλέκω · καί λοιπός ὁ σάρξ , ὁ πατήρ καί ὁ παῖς καί ὁ μήτηρ εἰμί ἐκ ὁ ἑκάτερος συνουσία συγχέω · καί γάρ μίγνυμι ὁ σπέρμα , πάλιν τίκτω ὁ παῖς · ὡστε ὁ τρεῖς εἰμί εἷς σάρξ · ἀλλά πάλιν γίγνομαι εἷς σάρξ διά ὁ συνουσία , ἀναδίδωμι πάλιν · καί πολύς μᾶλλον αὐτός ὅς ὁ παιδίον · τίς δήποτε ; ὅτι ἐκ ἀρχή οὗτος γίγνομαι · μή ἐγώ λέγω ὅδε εἰμί καί ὅδε εἰμί . οὐ ὁράω ὅτι καί ἐν ὁ σάρξ πολύς ἔχω ἐλάττωμα ; ὁ μέν εἰμί χωλός · ὁ δέ , διαστρέφω ἔχω ὁ πούς · ἕτερος χείρ ἔχω ξηρός · ἄλλος ἄλλος τίς μέλος ἀσθενής , καί οὐ ἀλγέω οὐδέ ἐκκόπτω , ἀλλά καί προτίθημι αὐτός πολλάκις ὁ ἄλλος · εἰκότως · αὐτός γάρ εἰμί . ὅσος γάρ ἕκαστος πρός ἑαυτοῦ ἀγάπη ἔχω , τοσοῦτος πρός ὁ γυνή ἐγώ βούλομαι ἔχω · φύσις εἷς κοινωνέω , ἀλλά πλέω οὗτος ἐγώ ὁ δικαίωμα ὁ πρός ὁ γυνή , ἐπεί δύο σῶμα · ἀλλά ὁ μέν κεφαλή , ὁ δέ σῶμα · κεφαλή δέ Χριστός ὁ Θεός · οὗτος καί ἐγώ φημί , ὅτι ὥσπερ εἷς σῶμα , οὗτος Χριστός καί πατήρ εὑρίσκω ἄρα καί ὁ πατήρ κεφαλή ἐγώ ἐάν , δύο τίθημι ὑπόδειγμα , ὁ ὁ σῶμα , ὁ ὁ Χριστός . ὁ μυστήριον οὗτος , μέγας εἰμί · ἐγώ δέ λέγω εἰς Χριστός καί εἰς ὁ ἐκκλησία . Μέγης φημί καί θαυμαστός αἰνίζω ὁ μακάριος Μωϋσῆς , μᾶλλον δέ ὁ Θεός · τέως μέντοι φημί εἰς Χριστός λέγω , ὅτι καί αὐτός ὁ πατήρ ἀφίημι , κατέρχομαι καί ἔρχομαι πρός ὁ νύμφη , καί γίγνομαι εἰς πνεῦμα εἷς · ὁ κολλάω ὁ κύριος , εἷς πνεῦμα εἰμί · καί καλῶς εἶπον μέγας μυστήριον · ὡσανεί λέγω · πλήν οὐ ὁ προσηγορία ἀνατρέπω ὁ ἀγάπη · “ ὁ δέ γυνή , ἵνα φοβέω ὁ “ ἀνήρ · ” ἀρχή δύο εἰμί , ὁ γυνή · μήτε οὗτος ὁ ἰσοτιμία ἀπαιτέω , ὑπό γάρ ὁ κεφαλή εἰμί · μήτε ἐκεῖνος ὡς ὑποτάσσω καταφρονέω · σῶμα γάρ εἰμί · κἀν καταφρονέω ὁ σός . ἄτος ὁ κεφαλή , καί αὐτός προσαπολύω · ἀλλά ἀντίρροπος ὁ ὑπακοή εἰσάγω ὁ ἀγάπη · καί πως ἄνω γίγνομαι ἀγάπη φημί , φόβος εἰμί ; μάλιστα τότε ἄν γίγνομαι · ὁ γάρ φοβέω , καί ἀγαπάω · ὁ ἀγαπάω , καί φοβέω · ὡς κεφαλή ἀγαπάω , ὡς μέλος . ἐπεί καί ὁ κεφαλή , μέλος εἰμί ὁ πᾶς σῶμα , διά οὗτος ὁ μέν ὑποτάσσω , ὁ δέ ἐπιτίθημι , ἵνα εἰρήνη εἰμί · ἔνθα γάρ ἰσοτιμία , εἰρήνη οὐ ἄν ποτός γίγνομαι · ἀλλά ἀνάγκη εἷς εἰμί ὁ ἀρχή ἐπί ὁ σωματικός · ἐπεί ἐάν εἰμί πνευματικός , εἰμί εἰρήνη . Θεόδωρος δέ φημί , ὅσπερ φημί εἴρω ἐν ἀρχή ὁ δημιουργία περί ὁ γυνή καί ὁ ἀνδρών , οὗτος μυστικός ἐπί ὁ Χριστός καί ὁ ἐκκλησία πληρόω · πᾶς γάρ ὁ ἐκ πατήρ καί μήτηρ γέννησις ἔξω γίγνομαι , ἅτε δή καί θάνατος χωρίζω ὁ ζωή ἐκεῖνος , πνευματικός ὁ ἀναγέννησις ὁ ἀνάστασις δέχομαι · ἀπόρρητος λόγος ὁ Χριστός συνάπτω , καί ὁ πρός αὐτός ὁμοιότης ὁ ἀθανασία ἀκριβής λαμβάνω . Σευηριανός φημί , οὖον ὁ μυστήριον , ἀλλά ὁ Θεός · τίς οὖν εἰμί ὅς λέγω ; ὅτι οὗτος ὁ πλάσις ὁ Ἀδάμ καί ὁ Εὔα ὁ ἐκ αὐτός , καί ὁ συνάφεια , τύπος γίγνομαι ὁ Χριστός καί ὁ ἐκκλησία · διά ὅσπερ φημί , “ ὀστέον ἐκ ὁ ὀστέον αὐτός εἰμί , “ καί σάρξ ἐκ ὁ σάρξ αὐτός , ” εἰμί ἐκ ὁ Ἀδάμ εἰμί ὁ Εὔα · ὁ ἐν ἐγώ δέ λέγω εἰς Χριστός καί εἰς ὁ ἐκκλησία , ὁ ὁ γάμος μυστήριον λέγω · ἀντί ὁ τύπος εἰμί ὁ κατά ὁ γαμικός νόμος καί ὁ ἐκ ἀρχή δημιουργία ὁ Χριστός καί ὁ ἐκκλησία · διά οὗτος ἐπάγω , πλήν πλήν καί σύ ὁ κατά εἷς . ἵνα ἕκαστος ὁ ἑαυτοῦ γυνή οὕτως ἀγαπάω ὡς ἑαυτοῦ . Ζεύς τίς εἶπον ὁ κατά ἕκαστος ; ἐπεί ὁ κατά ὁ Ἀδάμ ὁ τύπος ὁ ἐκκλησία καί ὁ Χριστός , διά οὗτος εἶπον , “ καί “ σύ ὁ ἄν ἕκαστος ἀγαπάω · ὁ μέν γάρ μυστήριον ὅς εἰμί τύπος ὁ γάμος , γίγνομαι καί ἀληθής εἰμί · δεῖ δέ καί ὁ τύπος αὐτός πληρόω , καί ἕκαστος ἀγαπάω ὁ ἑαυτοῦ γυνή . ὁ τέκνον ὑπακούω ὁ γονεύς σύ ἐν κύριος · οὗτος γάρ εἰμί Δίκαιος · τιμάω ὁ πατήρ σύ καί ὁ μήτηρ , ὅστις εἰμί ἐντολή πρῶτος ἐν ἐπαγγελία · ἵνα εὕω σύ γίγνομαι καί σέω μακροχρόνιος ἐπί ὁ γῆ . Ωριγένης φημί , ἀμφίβολος εἰμί ὁ ῥητός · ἤτοι γάρ ὁ ἐν κύριος γονεύς χρή ὑπακούω ὁ τέκνον , ὅς ἐν κύριος δεῖ ὑπακούω ὁ τέκνον ὁ γονεύς · καί οὐδέτερος γε ὁ ἐκδοχή ἀποδοκιμαστέον · ὁ τε γάρ ἐν κύριος γονεύς ὁποῖος ὁ Παῦλος εἰμί Κορίνθιος , ὑπακουστέον · ἀλλά ἐν κύριος προστάσσω οὐ ἐναντίος ὁ ὁ κύριος βούλημα · Δίκαιος δέ ὁ ὑπακούω κατά ἕτερος · ἅμα δέ καί σημειόω πρός ἑτερόδοξος διαχωρίζω Δίκαιος θεός ἀπό ἀγαθός , ὅτι ὁ μαθητής ὁ ὡς φημί ἀγαθός προστάσσω ὁ ὡς εἄν ἐκεῖνος λέγω πρόσταγμα ὁ ἕτερος Θεός , εἰ ὁ ἕτερος δίκαιος εἰμί · καί φημί ὁ Παῦλος Δίκαιος εἰμί ὁ ὁ τέκνον ὑπακούω ὁ γονεύς ἐν Κέως · ὅς ἐν κύριος ὑπακούω ὁ γονεύς . ὁ δέ ῥητός , λαμβάνω ἀπό ὁ Ἔξοδος οὕτως ἔχω · “ τιμάω “ ὁ πατήρ σύ καί ὁ μήτηρ σύ , ἵνα εὕω σύ γίγνομαι , καί “ ἵνα μακροχρόνιος γίγνομαι ἐπί ὁ γῆ , ὅς Κύριος ὁ Θεός σύ “ δίδωμι σοι·’’ καί ἐνθάδε δέ ἐκτίθημι ὁ ἀπόστολος ὁ λέξις , παραλείπω ὁ μετά “ ὁ μήτηρ σῴζω καί ποιέω , ἀντί ὁ “ καί ἵνα μακροχρόνιος εἰμί “ καί εἰμί μακροχρόνιος · παραλείπω τε μετά ὁ ἐπί ὁ γῆ , ὁ ὅς Κύριος ὁ Θεός σύ “ δίδωμι ἵημι εἰμί δέ ὁ ἐντολή πέμπτος ὁ δεκάλογος · διό ζητητέος , πῶς δεῖ ἐκλαμβάνω ὁ “ ὅστις εἰμί ἐντολή πρώτης πρῶτος εἴρω ἐντολή , ὁ “ οὐ εἰμί σύ θεός ἕτερος πλήν “ μου · ” τις μέν ἐν οὕτως ἀναγιγνώσκω · ὅστις εἰμί ἐντολή πρῶτος ἐν ἐπαγγελία · ὡς ὁ πρό αὐτός ἐντολή οὖον περιέχω ἐπαγγελία . ἐπί γάρ οὗτος οἴομαι πρῶτος ἐπαγγελία κεῖμαι , ὁ ἵνα ὅς σύ γίγνομαι , καί ἵνα μακροχρόνιος γίγνομαι ἐπί ὁ γῆ “ ὅς Κύριος ὁ Θεός σύ δίδωμι ἵημι ἔοικα δέ οὗτος , μή τηρέω ἐπαγγελία κεῖμαι καί ἐπί ὁ δύο ἐντολή , “ οὖον ποιέω ἐγείρω φημί , “ σεαυτοῦ “ εἴδωλον οὐδέ πᾶς ὁμοίωμα , ὅσος ἐν ὁ οὐρανός ἄνω , καί ὅσος ἐν “ ὁ γῆ κάτω , καί ὅσος ἐν ὁ ὕδωρ ὑποκάτω ὁ γῆ · οὖον προς - “ κυνέω αὐτός , οὐδέ οὖον μή λατρεύω αὐτός . ἐγώ γάρ εἰμί “ Κύριος ὁ Θεός σύ · θεός ζηλωτής , ἀποδίδωμι ἁμαρτία πατήρ “ ἐπί τέκνον , ἠώς τρίτος καί τέταρτος γενεά ὁ μισέω ἐγώ · καί “ ποιέω ἔλεος εἰς χιλιάς , ὁ ἀγαπάω ἐγώ , καί ὁ Φυλή - “ σούσι ὁ πρόσταγμα μου.’’ παρατηρέω γάρ ὅτι ἐπαγγελία εἰμί ὁ “ ποιέω ἔλεος εἰς χιλιάς ὁ ἀγαπάω ἐγώ καί ὁ “ φυλάσσω ὁ πρόσταγμα μου.’’ μήποτε οὖν ἐπεί ὁ δεκάλογος πρῶτος ὁ λαός νομοθεσία μετά ὁ ἐξέρχομαι ὁ Αἴγυπτος , εἴρω , ἕκαστος ὁ δέκα ἐντολή πρῶτος εἰμί ἐν πρῶτος ὁ ἑξῆς εἴρω . ὁ μέντοι ἐθέλω ἐπιμένω ὁ ἀπόδοσις ὁ “ ὅστις “ εἰμί ἐντολή πρῶτος ἐν ἐπαγγελία εἴρω , ὅτι ἴδιος μέν εἰμί ὁ “ τιμάω ὁ πατήρ σύ καί ὁ μήτηρ σύ ἐντολή ὁ ἐπαγγελία , ὁ “ ἵνα μακροχρόνιος γίγνομαι ἐπί ὁ γῆ , ὅς Κύριος ὁ Θεός “ σύ δίδωμι σοι·’’ οὐ ἴδιος δέ ὁ “ οὖον ποιέω σεαυτοῦ εἴδωλον “ οὐδέ πᾶς ὁμοίωμα , ” ὅς “ ποιέω ἔλεος εἰς χιλιάς ὁ ἀγαπάω “ ἐγώ , καί ὁ φυλάσσω ὁ πρόσταγμα μου·’ πάλιν δέ αὖος καί πρός οὗτος ἐνίστημι , ὁ ὁ δεκάλογος ὅλος περιέχω πρῶτος ἐντολή διηγέομαι · εἴρω γάρ ὁ μακροχρόνιος γίγνομαι ἐπί ὁ γῆ , ὅς Κύριος ὁ θεός δίδωμι ὁ ἅγιος , οὖον διά μόνος δίδωμι ὁ “ τιμάω ὁ πατήρ σύ καί ὁ μήτηρ σύ ἐντολή , ἀλλά καί διά ἄλλος μυρίος · δήω τε ὁ τοιοῦτος συνάγω ἐντολή , ὅς ἐπιφέρω ὁ “ ἵνα μακροχρόνιος γίγνομαι ἐπί ὁ γῆ , ὅς Κύριος ὁ “ Θεός σύ δίδωμι σύ . μετά οὗτος ζητητέος περί ὁ χαρίζομαι ἐπαγγελία ὁ μακροχρόνιος ἐπί ὁ γῆ , ὅς Κύριος ὁ θεός δίδωμι ὁ ἅγιος · καί οὐ ἀγνοητέον γε , ὅτι κατά ὁ ῥητός ἡγέομαι οὗτος γίγνομαι ὁ Ἰουδαῖος · ἀλλά ὁράω οὖον πάντως οὗτος ἀληθής · φημί δέ καί ὁ προφήτης · “ οἶς ἐγώ ὅτι ὁ παροικία ἐγώ μακρύνω ζητητέος οὖν ὁ ἀγαθός γῆ ὅς Κύριος ὁ θεός ἐν ἐπαγγελία διά δήω ὁ καταλείπω ὁ πνευματικός Αἴγυπτος , καί μετά πᾶς μακροθυμία καί ὑπομονή ὁδεύω ὁ πνευματικός ἐρῆμος , ὁ πολύς καί φοβερός , καί νικάω ὅς πατάσσω Κύριος βασιλεύς μέγας , καί ὅς ἀναιρέω Κύριος βασιλεύς κραταιός . ( Χρυσόστομος . ) ὁ μακάριος δέ Ἰωάννης φημί , καθάπερ σῶμα Τῖς πλάσσω , πρῶτος μέν ὁ κεφαλή , ἔπειτα ὁ αὐχήν , εἶτα ὁ πούς τίθημι , οὗτος καί ὁ μακάριος Παῦλος ὁ λόγος πρόειμι · εἶπον περί ὁ ἀνήρ · εἶπον περί ὁ γυνή ὁ δύο ἀρχή · χωρέω λοιπός ὁδός βαδίζω , ἐπί ὁ πρῶτος · οὗτος δέ εἰμί ὁ ὁ παῖς . ὁ μέν γάρ γυνή ἄρχω ἀνήρ · ὁ δέ παῖς παῖς ὁ ἀνήρ καί ὁ γυνή · ὁράω οὖν τίς φημί · “ ὁ τέκνον ὑπακούω ὁ “ γονεύς σύ ἐν κύριος · οὗτος γάρ εἰμί ἐντολή πρῶτος ἐν “ ἐπαγγέλλω οὐδείς ἐνταῦθα περί Χριστός διαλέγω · οὐδείς περί ὁ ὑψηλός · ἔτι γάρ πρός ἁπαλός διαλέγω διάνοια · διό καί βραχύς ποιέω ὁ παραίνεσις , ἅτε οὖον δύναμαι ὁ παῖς μακρός παρακολουθέω λόγος · ἀλλά ὁ μάλιστα ψυχή νηπιώδης ἀκούω ποθέω , οὗτος φημί · ὅτι μακροχρόνιος εἰμί . εἰμί γάρ τις ἐξετάζω , διατί μή περί βασίλεια δῖος λέγω , ἀλλά ὁ ἐν ὁ νόμος κεῖμαι ἐντολή αὐτός τίθημι , ὡς ἅτε νηπιώδης εἰμί · καί εἰδοί ὅτι ὁ ἀνήρ καί ὁ γυνή οὗτος διάκειμαι κατά ὁ νόμος ὅς τίθημι , οὖον πολύς κάματος εἰμί ὁ παιδίον ὑποτάσσω · ὅταν γάρ πρᾶγμα ὁ ἀρχή καί ὁ ὑπόθεσις λαμβάνω καλός , ὁδός πᾶς καί νόμος προβαίνω λοιπός q . Πρότερος δέ φημί αὐτός ἐντολή εἰμί , οὖον ὁ τάξις , ἀλλά ὁ ἐπαγγελία · ἐκεῖνος μέν οὖν οὖον κεῖμαι μισθός , ἅτε περί κακός διατάσσω καί ὁ ὁ κακός ἀναχώρησις · ἐν οὗτος δέ , ἅτε ἀγαθός ἐργασία εἰμί , καί ἐπαγγελία κεῖμαι · καί ὁράω πῶς θαυμαστός κρηπίς τίθημι ὁ ὁ ἀρετή ὁδός , ὁ εἰς γονεύς τιμή καί αἰδώς · ἀπάγω ὁ πονηρός πρᾶξις , καί μέλλω εἰς ὁ ἀγαθός ἐμβαίνω , οὗτος πρῶτος ἐπέμετὰ ὁ εἰς ὁ γονεύς τιμή · ἐπεί καί πρό πᾶς , ὁ ζῶ μετά ὁ θεός οὗτος γίγνομαι αἴτιος · παραινέω τοίνυν ὅσπερ χρή ὁ παῖς , μεταβαίνω ἐπί ὁ πατήρ καί φημί , καί ὁ πατήρ , μή παροργίζω ὁ τέκνον σύ , ἀλλά ἐκτρέφω αὐτός ἐν παιδεία καί νουθεσία κύριος . οὐ εἶπον ἀγαπάω αὐτός · οὗτος γάρ καί ἄκων αὐτός φύσις ἐπισπάω , καί περισσός εἄν περί ὁ τοιοῦτος νόμος τίθημι · ἀλλά τίς φημί ; “ μή παροργίζω ὁ τέκνον σύ · ” οἷος ὁ πολύς ποιέω · ἀποκληρόνομος ἐργάζομαι καί ἀποκήρυκτος ποιέω , καί φορτικός ἐπίκειμαι , οὐ ὡς ἐλεύθερος , ἀλλά ὡς ἀνδράποδον · “ ἀλλά ἐκτρέφω αὐτός ἐν παιδεία καί νουθεσία “ κύριος · ” ὁράω ὅτι ὁ πνευματικός εἰμί καί ὁ σαρκικός ἕπω . βούλομαι εἰμί ὁ υἱός πειθήνιος , ἐκ ἀρχή αὐτός ἐκτρέφω ἐν παιδεία καί νουθεσία κύριος . ὁ δοῦλος , ὑπακούω ὁ κύριος κατά σάρξ , μετά φόβος καί τρόμος , ἐν ἁπλότης Καρδία σύ , ὡς ὁ Χριστός μή κατά ὀφθαλμοδουλεία ὡς ἀνθρωπάρεσκος , ἀλλά ὡς δοῦλος ὁ Χριστός · ποιέω ὁ θέλημα ὁ Θεός ἐκ Ψυχή μετά εὔνοια · δουλεύω ὁ κύριος καί οὐ ἄνθρωπος · οἶδα ὅτι ὅς ἐάν τίς ἕκαστος ποιέω ἄγω θον , οὗτος κομίζω παρά ὁ κύριος · εἴτε δοῦλος , εἴτε ἐλεύθερος . οὐ ἐνταῦθα δίδωμι αὐτός ὁ ὑπόσχεσις , ἀλλά ἐν ὁ μέλλω · καί φιλοσοφέω διδάσκω · εἰμί γάρ καί ὁ ἀξίωμα ὁ παῖς εἰμί μικρός , ἀλλά ὁ φρόνημα μείζων . εὐθύς δέ ὁ λυπέω ἀνίστημι Ψυχή · εὐθύς παραμυθέομαι · ὄνομα δουλεία εἰμί μόνος · κατά σάρξ ὁ δεσποτεία εἰμί πρόσκαιρος καί βραχύς · ὅσπερ γάρ ἄν εἰμί σαρκικός , ἐπίκαιρος εἰμί · “ μετά φόβος ” φημί “ καί τρόμος · ὁράω ὅτι οὖον ὁ αὐτός ἀπαιτέω παρά γυνή καί δοῦλος φόβος ; ἐκεῖ μέν γάρ ἁπλόος εἶπον , “ ὁ δέ γυνή ἵνα φοβέω ὁ ἀνήρ , ” ἐνταῦθα δέ , μετά ἐπίτασις , ἐν ἁπλότης ” φημί “ Καρδία σύ , ὡς ὁ Χριστός · ” συνεχῶς οὗτος λέγω · εἰμί γάρ ὁ ἐλεύθερος ἀλλήλων ὑποτάσσω κελεύω διά ὁ ὁ Θεός φόβος , καθάπερ ἀνωτέρω λέγω , ὑποτάσσω ἀλλήλων ἐν φόβος Χριστός · ” εἰμί γάρ ὁ γυνή προστάσσω φοβέω ὁ ἀνήρ , πολύς μᾶλλον ὁ οἰκέτης . οὖον γάρ δυσγένεια ὁ πρᾶγμα εἰμί , ἀλλά ὁ πρῶτος Εὐγένεια ὁ οἶδα ἐλασσόω καί μετριάζω καί εἴκω ὁ πλησίος · “ ἐν απλός - “ τήτη , ” φημί , “ Καρδία · ” ἐπεί ἐν καί μετά φόβος καί τρόμος δουλεύω , οὐ ἐκ εὔνοια δέ , ἀλλά κακουργέω ὁ αὐτός δεσπότης · καί οὗτος ἀναιρέω ὁ κακουργία , λέγω · “ ἐν ἁπλότης “ δῖος σύ ὡς ὁ Χριστός · μή κατά ὀφθαλμοδουλεία ὡς ἄνθρωπος - πάρειμι , ἀλλά ὡς δοῦλος ὁ Χριστός · ποιέω ὁ θέλημα ὁ “ Θεός ἐκ Ψυχή μετά εὔνοια · δουλεύω ὁ κύριος καί οὐ “ ἄνθρωπος · ” ὁράω πόσος δήω , ὥστε οὗτος ἐμφυτεύω ὁ καλός ὁ μετά εὔνοια λέγω ; ὁράω γάρ πολύς , φόβος καί ἀπειλέω πολύς ποιέω · αὐτός δείκνυμι , φημί , ὅτι ὡς Χριστός δοῦλος δουλεύω · ποιέω εἰμί σός ὁ κατόρθωμα , μή ὁ ἀνάγκη , ὡς Θεός δουλεύω καί οὐ ὡς ἄνθρωπος ἀρέσκω · εἰμί γάρ ἄνθρωπος ἀρέσκω βούλομαι , Χριστός δοῦλος οὐ εἰμί · ἀπό προαίρεσις , μή ἐκ ἀνάγκη . οἶδα ὅτι ὅς ἄν τις ἐργάζομαι ἀγαθός , οὗτος κομίζω παρά κύριος εἴτε δοῦλος εἴτε ὅς ἐλεύθερος . ἐπειδή εἰκός εἰμί πολύς ὁ δεσπότης ἄπιστος εἰμί , μή ἀμείβω ὁ οἰκέτης ὁ ὑπακοή , ὁράω πῶς αὐτός παραμυθέομαι · ὥστε μή ὑποπτεύω ὁ ἀνταπόδοσις , ἀλλά σφόδρα θαρσέω ὑπέρ ὁ ἀμοιβή . καί ὁ κύριος ὁ αὐτός ποιέω πρός αὐτός , ἀνίημι ὁ ἀπειλή · οἶδα ὅτι καί αὐτός καί σύ , κύριος εἰμί ἐν οὐρανός , καί προσωποληψία οὐ εἰμί παρά ἀυτέω . Γα αὐτός ” ποῖος ; μετά εὔνοια δουλεύω ἀλλά οὐ εἶπον δουλεύω · καίτοι εἶπον “ ὁ αὐτός ” , οὗτος δηλόω , δουλεύω γάρ καί ὁ δεσπότης · μή ὡς ἀνθρωπάρεσκος φημί · μετά φόβος καί τρόμος ὁ πρός Θεός · δείδω , μήποτε σύ ἐγκαλέω ὑπέρ ὁ εἰς ὁ δοῦλος ἀμέλεια · “ ἀνίημι ” φημί , “ ὁ ἄπειμι - “ λήν · ” ἀντί ὁ μή φορτικός , μηδέ ἐπαχθής · “ οἶδα ὅτι καί “ αὐτός σύ κύριος εἰμί ἐν οὐρανός · ” τουτέστιν “ ὁ μέτρον “ μετρέω , ἀντιμετρέω σύ · ” “ καί προσωποληψία φημί , “ οὐ εἰμί παρά αὐτός · ” μή νομίζω ὅτι ὁ εἰς δοῦλος γίγνομαι ὡς εἰς δοῦλος οὕτως ἀφίημι · ὁ μέν γάρ ἔξωθεν νόμος διαφορά οἶδα οὗτος ὁ γένος , ἅτε ἄνθρωπος εἰμί νόμος · ὁ δέ νόμος ὁ ὁ κοινός δεσπότης , οὐδείς οἶδα διαφορά · ἅτε κοινός πᾶς εὕω ποιέω , καί πᾶς ὁ αὐτός μεταδίδωμι . Ωριγένης δέ φημί , τίς “ ὁ αὐτός ” ὁ προερέω ; οἴομαι οὖν ὅτι “ ἐν ἁπλότης Καρδία · ” καί ὁ “ ποιέω ὁ “ θέλημα ὁ Θεός , ” καί ὁ “ ἐκ Ψυχή καί μετά εὔνοια ” ὁ πρός ὁ οἰκέτης .