cassius-longinus.ars-rhetorica 3.2
Τὸ δὲ ἔργον αὐτῆς σαφῶς τε καὶ καθαρῶς διελθεῖν γνωρίμως τε καὶ γνωστῶς τοῖς ἀκούουσι , καὶ παρὰ τοῦτο μηδὲν ἐλλιπεῖν τῆς σεμνότητος , ἀλλὰ δοκεῖν μὲν κατὰ τὰ αὐτὰ τοῖς πολλοῖς συντιθέναι τὰ μόρια καὶ τὰ σημαίνοντα τὰ πράγματα τῆς διανοίας σύμβολα , συγκεκρᾶσθαι δὲ τῷ γνωστῷ καὶ τὸ ξένον , ἔτι δὲ τὸ καινόν τε καὶ περικαλλὲς τῆς ἀφηγήσεως · δεῖ γὰρ δύο τούτους ποιήσασθαι σκοπούς , τὴν δήλωσιν τοῦ πράγματος καὶ τὸ μεθʼ ἡδονῆς δηλοῦν . οὐ γὰρ ψυχαγωγήσεις μὴ γοητεύων μετά τινος χάριτος καὶ ἡδονῆς μεταβολῇ τε καὶ ποικιλίᾳ τῶν ὀνομάτων εἰ δὲ ὑπερβαίνοις ἀκαίρως ἀπαρτῶν τὸν λόγον μιᾶς λέξεως καὶ μετατιθεὶς τὴν ἀκολουθίαν , πρὸς ὀργὴν ἥξεις καὶ πρὸς ἀχθηδόνα , καὶ ἀμφίβολον τὴν λέξιν καὶ μεγάλας ἐλλείψεις ἔχουσαν , κἂν ὑπὲρ τὸν καιρὸν ἡ περίοδος περιγράφηται , καὶ τούς ὅρους μείζονας τοῦ μέτρου λαμβάνειν . πεφύλαξο δὲ τοῖς λίαν ἀρχαίοις καὶ ξένοις τῶν ὀνομάτων καταμιαίνειν τὸ σῶμα τῆς λέξεως καὶ τὴν ὑφὴν τῆς παρασκευῆς . οὐκ ἀχρεῖον δὲ οὐδὲ τῶν Ἰσοκράτους παραγγελμάτων ἐντρέπεσθαι , μὴ τραχύνειν τὸν λόγον τῇ παραθέσει καὶ συμπλοκῇ τῶν καλουμένων φωνηέντων , ἃ τὴν κρᾶσιν οὐκ ἀνέχεται καὶ τὸν λόγον οὐχ ὁμοίως συνυφαίνειν ἔοικεν , οὔτε λείως τε καὶ ἀπταίστως εἰς τὴν ἀκοὴν παρίησιν , ἀλλʼ ἐπιλαμβάνεται τοῦ πνεύμονος καὶ ἐπίσχει τὸ πνεῦμα τῆς φωνῆς . τῆς δʼ εὐρυθμίας τὸ γνώρισμα δῆλον τῷ συνειθισμένῳ τὸ τῶν εὐρύθμων καὶ ἀποτετορνευμένων καὶ στρογγύλων ἀποδέχεσῦαι λόγων , καὶ τετριμμένῳ τὰ ὦτα πρὸς τὴν σύνθεσιν τῶν τε σεμνῶν καὶ ἀρχαίων λόγων , ὧν κατέλεξα τοὺς εὑρετὰς καὶ πρώτους φήναντας τὰ παραδείγματα τῆς καλλιλογίας . ἴδοις δʼ ἂν αὐτοὺς προσέχων τὴν γνώμην παρὰ μέρη διῃρημένους τὴν κατὰ τὴν εὐφωνίαν ἐπιμέλειαν . ἢ γὰρ προσέθεσάν τι μόριον τῷ κοινῷ καὶ ἁπλῶς καὶ ἀργῶς λεγομένῳ καὶ κατὰ τοὺς πολλοὺς καὶ ἰδιώτας · τὸ γὰρ παίζεις παντὸς εἰπεῖν καὶ τοῦ προστυχόντος , παίζεις δὲ ἔχων τινὰ ἴδιον τύπον φωνῆς καὶ διαλέκτου παρίστησι · πολλὰ δέ ἐστι τῶν προστιθεμένων ἐκ περιουσίας , καὶ πάντα σχεδὸν τὰ μέρη τοῦ λόγου μέχρι καὶ γραμμάτων · ἐπιβάλλουσι δὲ καὶ δύο μέρη πολλάκις καὶ πλείονα . καὶ περὶ τούτων τηρητέον ἔστι σοι καὶ φυλακτέον τῆς φωνῆς τὸν τύπον · σαυτοῦ γὰρ οὐ θήσεις οὐδὲ εἰσοίσεις ἴδιον νόμον , ὧν δεῖ προσνέμειν · οὐ γὰρ ἐφʼ ἡμῖν ὁ νόμος τῶν λόγων , ἀλλʼ ἡμεῖς ἐπὶ τῷ νόμῳ . ἢ κατὰ ἀφαίρεσιν ἐν ἀρχῇ τε καὶ ἐπιμελείᾳ ἐπιβάλλεται . καὶ ποικίλον τι καὶ περιττῶς ἔχον φαίνεται , καθάπερ ὅταν λέγω , καὶ χαλκοῦν μὲν ἔστησαν τόνδε , καὶ σίτησιν ἔδοσαν , καὶ τῆς γῆς τεμόντες , καὶ τὰ πρὸς ἡμὰς οὕτως . λείπειν δʼ ἀξιοῦσι προθέσεις , συνδέσμους , ἅπαντα τὰ μέρη , καὶ σύνδυο τῶν μερῶν τοῦ λόγου .
Lemmas: ὁ δέ ἔργον αὐτός σαφής τε καί καθαρός διέρχομαι γνώριμος τε καί γνωστός ὁ ἀκούω , καί παρά οὗτος μηδείς ἐλλιπάω ὁ σεμνότης , ἀλλά δοκέω μέν κατά ὁ αὐτός ὁ πολύς συντίθημι ὁ μόριον καί ὁ σημαίνω ὁ πρᾶγμα ὁ διάνοια σύμβολον , συγκράω δέ ὁ γνωστός καί ὁ ξένος , ἔτι δέ ὁ καινός τε καί περικαλλής ὁ ἀφήγησις · δέω γάρ δύο οὗτος ποιέω σκοπός , ὁ δήλωσις ὁ πρᾶγμα καί ὁ μετά ἡδονή δηλόω . οὐ γάρ ψυχαγωγέω μή γοητεύω μετά τις χάρις καί ἡδονή μεταβολή τε καί ποικιλία ὁ ὄνομα εἰ δέ ὑπερβαίνω ἄκαιρος ἀπαρτάω ὁ λόγος εἷς λέξις καί μετατίθημι ὁ ἀκολουθία , πρός ὀργή ἥκω καί πρός ἀχθηδών , καί ἀμφίβολος ὁ λέξις καί μέγας ἔλλειψις ἔχω , ἐάν ὑπέρ ὁ καιρός ὁ περίοδος περιγράφω , καί ὁ ὅρος μέγας ὁ μέτρον λαμβάνω . φυλάσσω δέ ὁ λίαν ἀρχαῖος καί ξένος ὁ ὄνομα καταμιαίνω ὁ σῶμα ὁ λέξις καί ὁ ὑφή ὁ παρασκευή . οὐ ἀχρεῖος δέ οὐδέ ὁ Ἰσοκράτης παράγγελμα ἐντρέπω , μή τραχύνω ὁ λόγος ὁ παράθεσις καί συμπλοκή ὁ καλέω φωνήεις , ὅς ὁ κρᾶσις οὐ ἀνέχω καί ὁ λόγος οὐ ὅμοιος συνυφαίνω ἔοικα , οὔτε λεῖος τε καί ἄπταιστος εἰς ὁ ἀκοή παρίημι , ἀλλά ἐπιλαμβάνω ὁ πνεύμων καί ἐπίσχω ὁ πνεῦμα ὁ φωνή . ὁ δέ εὐρυθμία ὁ γνώρισμα δῆλος ὁ συνεθίζω ὁ ὁ εὔρυθμος καί ἀποτορνεύω καί στρογγύλος ἀποδέχομαι λόγος , καί τρίβω ὁ οὖς πρός ὁ σύνθεσις ὁ τε σεμνός καί ἀρχαῖος λόγος , ὅς καταλέγω ὁ εὑρετής καί πρῶτος φαίνω ὁ παράδειγμα ὁ καλλιλογία . ὁράω δέ ἄν αὐτός προσέχω ὁ γνώμη παρά μέρος διαλέγω ὁ κατά ὁ εὐφωνία ἐπιμέλεια . ἤ γάρ προστίθημι τις μόριον ὁ κοινός καί ἁπλῶς καί ἀργός λέγω καί κατά ὁ πολύς καί ἰδιώτης · ὁ γάρ παίζω πᾶς λέγω καί ὁ προστυγχάνω , παίζω δέ ἔχω τις ἴδιος τύπος φωνή καί διάλεκτος παρίστημι · πολύς δέ εἰμί ὁ προστίθημι ἐκ περιουσία , καί πᾶς σχεδόν ὁ μέρος ὁ λόγος μέχρι καί γράμμα · ἐπιβάλλω δέ καί δύο μέρος πολλάκις καί πολύς . καί περί οὗτος τηρητέον εἰμί σύ καί φυλάσσω ὁ φωνή ὁ τύπος · σεαυτοῦ γάρ οὐ τίθημι οὐδέ εἰσφέρω ἴδιος νόμος , ὅς δέω προσνέμω · οὐ γάρ ἐπί ἐγώ ὁ νόμος ὁ λόγος , ἀλλά ἐγώ ἐπί ὁ νόμος . ἤ κατά ἀφαίρεσις ἐν ἀρχή τε καί ἐπιμέλεια ἐπιβάλλω . καί ποικίλος τις καί περισσός ἔχω φαίνω , καθά ὅταν λέγω , καί χάλκεος μέν ἵστημι ὅδε , καί σίτησις δίδωμι , καί ὁ γῆ τέμνω , καί ὁ πρός ἡμός οὕτως . λείπω δέ ἀξιόω πρόθεσις , σύνδεσμος , ἅπας ὁ μέρος , καί σύνδυο ὁ μέρος ὁ λόγος .