cassius-longinus.ars-rhetorica 3.4
Πιστέων δʼ ἐστὶ τῶν κομιδῆ ξένων καὶ τὴν γνῶσιν ἐν αὑτοῖς οὐκ ἐχόντων , οὐ μὴν ἐκείνων γε τῶν περὶ τὴν πτῶσιν κεκαινοτομημένων , ἢ τὰς ἐγκλίσεις τῶν ῥημάτων , ἢ τὰς διαθέσεις ἢ τὰς μεταλλάξεις τὰς περὶ τοὺς χρόνους , ἢ τὰ πνεύματα καὶ τοὺς τόνους . τοιγάρτοι λεκτέον ἀφείλετό με , “ καὶ „ χάριν τὴν σήν . “ καὶ „ θαυμάζω σοῦ “ καὶ „ καταφρονῶ σε “ καὶ „ ἐθάρρει τούτους . “ καὶ „ οὐδέν σε δεῖ τοῦ ἐπιτηδεύματος . “ καὶ „ ὁτιὴ τί , “ καὶ ,, αὐτὴ καὶ εἴσεισι . “ καὶ ,, εἶεν , μακάριοι ἐκεῖνοι · “ καὶ „ ὡς εἰδεῖεν οἱ θεοί “ καὶ ἀνύσας ἱκανῶς , καὶ ἀφθόνως τοῦ πνεύματος ἐνδόντας · καὶ ψεύδοντ’ ἀλλʼ οὐ τοσούτου πνεύματος , οἷον ἥκιστα , καὶ τὰ τοιαῦτα ὅσα καὶ ἐν χρείᾳ , οἷα „ ταὐτόν , κατʼ ἀρχάς , ἔμπαλιν · “ οἱ δὲ χρόνοι καὶ οὗτοι διαφέρουσι , Θεμιστοκλέα καὶ ψιμύθιον καὶ κώμυθα . τί δʼ , οὐχὶ καὶ οἱ τόνοι ; καὶ ὡσαύτως καὶ λίαν οἰκείαν δευτέραν ἀπὸ τοῦ τέλους · καὶ παραλείπω μύρια , τί γάρ με δεῖ πάντα λέγειν δείγματος ὅσον δεόμενον ; ὃ δʼ ἴσως ἀναγκαῖον · ἐκλέλειπται γὰρ τὸ παράδειγμα τὸ περὶ τοὺς ἀριθμοὺς οἷον „ καὶ οὔπω εἶχον διὰ πάσης τὰ καταστρώματα . “ καὶ „ εἰπέ μοι · ταῦτα δʼ ἂν λέγωσι . “ καὶ „ αἱ ἅμαξαι , ἵνα ἀντὶ τείχους ᾖ , “ καὶ „ τὴν Φιλίππου ῥώμην διεξιέναι , ὅτι μοι δοκεῖ πάνθʼ ὅσα ἂν εἴποι τις ὑπὲρ τούτων , “ καὶ ἐπὶ θάτερα τὰ γνωριμώτατα „ ὑμεῖς δὲ ὁ δῆμος . “ πολιτεύω δὲ καὶ ἐπολίτευον καὶ μεταπέμπω καὶ διενόουν , καὶ ποιοῦμαι καὶ προωρώμην καὶ ἱππάζο μαι καὶ ὁρῶμαι παρὰ τὸ κοινὸν εἴρηται πασχόντων ὥςπερ οὐχὶ ποιούντων . ἔτι δὲ καὶ πρὸς τούτοις ἡ μετάθεσις τῶν λεγομένων , ὅταν τῆς συνήθους χώρας ἐκπέσῃ καὶ τῇ πεπατημένῃ κόσμον περιάπτῃ , ὡς ἐὰν λέγωμεν , ,, οὐδὲν διʼ ἄλλο . “ καὶ ,, τούτου περὶ ἑνός “ καὶ ,, τοῦ Διὸς τῷ νεῷ , “ καὶ „ ἄλλο τι ἤ , “ καὶ „ τάχα ἴσως , “ καὶ „ ὑστέρα τοίνυν δεκάτη · “ πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα εὑρήματα , δείγματος δὲ εἵνεκα ταυτὶ παρεθέμην · ἄκαιρον γὰρ εἰ πάντα λέξεται καὶ περὶ πάντων ἐπέξειμι μηδὲν παριείς . ἡ γὰρ ἐκβολὴ τοῦ λόγου γένοιτʼ ἂν ἀσύμμετρος πολλῶν ἐπῶν εἰς τοῦτο τὸ μέρος καὶ συγγραμμάτων πλειόνων εἰ ἐθελήσειας δοθῆναι δυναμένων . ἀλλʼ ἐμοὶ προκείμενόν ἐστι καὶ σκοπός τις οὗτος καὶ κανών , ὑπόμνημα ποιῆσαι τῆς τέχνης , ὡς ἔνι μάλιστα ἐν βραχυτάτοις , τοῖς συγγεγονόσι καὶ πολλάκις καὶ συνεχῶς περὶ αὐτῶν ἀκηκοόσι , καὶ τοῖς βιβλίοις οὐκ ἀνασκήτως οὐδʼ ἀμελετήτως τηρεῖν ἔχουσιν , ὧν τὴν μέθοδον ἐν τύποις κατετάξαμεν · εἰ δέ τις καὶ μὴ πλησιάσας μηδὲ τῶν πλειόνων ἀκούσας ὑπʼ εὐφυΐας τε καὶ συνέσεως , δεξιότητός τε τῆς γνώμης εἰς ἐπίσκεψιν ἥξει κατὰ τὰ προειρημένα τῆς τέχνης , δύναιτʼ ἂν ἀφʼ αὐτοῦ τὸ ἀκόλουθον περαίνειν , καθάπερ ἐμβὰς ἴχνεσί τισι καί πως ὁδοῦ λαμβανόμενος .
Lemmas: πιστός δέ εἰμί ὁ κομιδῇ ξένος καί ὁ γνῶσις ἐν ἑαυτοῦ οὐ ἔχω , οὐ μήν ἐκεῖνος γε ὁ περί ὁ πτῶσις καινοτομέω , ἤ ὁ ἔγκλισις ὁ ῥῆμα , ἤ ὁ διάθεσις ἤ ὁ μετάλλαξις ὁ περί ὁ χρόνος , ἤ ὁ πνεῦμα καί ὁ τόνος . τοιγάρ λεκτέος ἀφαιρέω ἐγώ , “ καί „ χάρις ὁ σός . “ καί „ θαυμάζω σύ “ καί „ καταφρονέω σύ “ καί „ θαρσέω οὗτος . “ καί „ οὐδείς σύ δέω ὁ ἐπιτήδευμα . “ καί „ ὁτιή τίς , “ καί ,, αὐτός καί εἰσέρχομαι . “ καί ,, εἰμί , μακάριος ἐκεῖνος · “ καί „ ὡς οἶδα ὁ θεός “ καί ἀνύω ἱκανός , καί ἄφθονος ὁ πνεῦμα ἐνδίδωμι · καί ψεύδω ἀλλά οὐ τοσοῦτος πνεῦμα , οἷος ἦκα , καί ὁ τοιοῦτος ὅσος καί ἐν χρεία , οἷος „ αὐτός , κατά ἀρχή , ἔμπαλιν · “ ὁ δέ χρόνος καί οὗτος διαφέρω , Θεμιστοκλῆς καί ψιμύθιον καί κώμυς . τίς δέ , οὐ καί ὁ τόνος ; καί ὡσαύτως καί λίαν οἰκεῖος δεύτερος ἀπό ὁ τέλος · καί παραλείπω μυρίος , τίς γάρ ἐγώ δέω πᾶς λέγω δεῖγμα ὅσος δέω ; ὅς δέ ἴσως ἀναγκαῖος · ἐκλείπω γάρ ὁ παράδειγμα ὁ περί ὁ ἀριθμός οἷος „ καί οὔπω ἔχω διά πᾶς ὁ κατάστρωμα . “ καί „ λέγω ἐγώ · οὗτος δέ ἄν λέγω . “ καί „ ὁ ἄμαξα , ἵνα ἀντί τεῖχος εἰμί , “ καί „ ὁ Φίλιππος ῥώμη διεξέρχομαι , ὅτι ἐγώ δοκέω πᾶς ὅσος ἄν λέγω τις ὑπέρ οὗτος , “ καί ἐπί ἕτερος ὁ γνώριμος „ σύ δέ ὁ δῆμος . “ πολιτεύω δέ καί πολιτεύω καί μεταπέμπω καί διανοόω , καί ποιέω καί προοράω καί ἱππάζω μής καί ὁράω παρά ὁ κοινός λέγω πάσχω ὥσπερ οὐ ποιέω . ἔτι δέ καί πρός οὗτος ὁ μετάθεσις ὁ λέγω , ὅταν ὁ συνήθης χώρα ἐκπίπτω καί ὁ πατέω κόσμος περιάπτω , ὡς ἐάν λέγω , ,, οὐδείς διά ἄλλος . “ καί ,, οὗτος περί εἷς “ καί ,, ὁ Ζεύς ὁ νέος , “ καί „ ἄλλος τις ἤ , “ καί „ τάχα ἴσως , “ καί „ ὕστερος τοίνυν δέκατος · “ πολύς δέ καί ἄλλος εὕρημα , δεῖγμα δέ ἕνεκα οὗτος παρατίθημι · ἄκαιρος γάρ εἰ πᾶς λέγω καί περί πᾶς ἐπεξέρχομαι μηδείς παρίημι . ὁ γάρ ἐκβολή ὁ λόγος γίγνομαι ἄν ἀσύμμετρος πολύς ἔπος εἰς οὗτος ὁ μέρος καί σύγγραμμα πολύς εἰ ἐθέλω δίδωμι δύναμαι . ἀλλά ἐγώ πρόκειμαι εἰμί καί σκοπός τις οὗτος καί κανών , ὑπόμνημα ποιέω ὁ τέχνη , ὡς ἔνειμι μάλα ἐν βραχύς , ὁ συγγίγνομαι καί πολλάκις καί συνεχής περί αὐτός ἀκούω , καί ὁ βιβλίον οὐ ἀνάσκητος οὐδέ ἀμελέτητος τηρέω ἔχω , ὅς ὁ μέθοδος ἐν τύπος κατατάσσω · εἰ δέ τις καί μή πλησιάζω μηδέ ὁ πολύς ἀκούω ὑπό εὐφυΐα τε καί σύνεσις , δεξιότης τε ὁ γνώμη εἰς ἐπίσκεψις ἥκω κατά ὁ προλέγω ὁ τέχνη , δύναμαι ἄν ἀπό αὐτός ὁ ἀκόλουθος περαίνω , καθά ἐμβαίνω ἴχνος τις καί πως ὁδός λαμβάνω .