cassius-iatrosophista.quaestiones-medicae-et-problemata-physica 8
Ἡ ἡδονὴ ὥσπερ διάχυσις καὶ ἄνεσις τοῦ σώματός ἐστι , καὶ τοῦτο τρόπον τινὰ αὐτὴ ἡ αἴσθησις παρεγγυᾷ . δῆλον δέ , ὅτι καὶ ἡ ἡδονὴ γίνεται ὕπνου γενομένου . καὶ τοῦτο ἡ πεῖρα μαρτυρεῖ , καὶ ὁ ποιητής , ἐν πολλοῖς ήδυμ αὐτὸν ὀνομάζων , ὡς ἂν ἡδονῆς παρεκτικόν . Εἰ τοίνυν ἡ ἡδονὴ διάχυσίς ἐστι τοῦ σώματος , ταύτην δὲ ἀπεργάζεται ὁ ὕπνος , τί οὐ χαλαστικὸν μᾶλλόν φαμεν τὸν ὕπνον , ἤπερ πυκνωτικόν , ὡς οἴονται οἱ μεθοδικοί ; ἀλλὰ καὶ ἡ διὰ σκάφης αἰώρα χαλαστική ἐστι , καὶ τῷ παραλαμβάνεσθαι ταύτην ὑπνώδεις πως γίνονται , καταφερόμενοι μεθ’ γ̔δονῆς τινος , ὥστε καὶ ἐκ τούτων ἐστὶ συμβαλεῖν , ὅτι ἄρα μᾶλλόν ἐστι χαλαστικὸς ὁ ὕπνος , ἤπερ ἐφεκτικός . Ἢ πρὸς τοῦτο ῥητέον , ὅτι οὐ πάνυ συμβεβηκός ἐστι τοῦ ὕπνου ἡδονή , ἀλλὰ συμβαίνει τούτου γενομένου , τὴν ἡδονὴν γίγνεσθαι διὰ τὸ τὰ σώματα εἰς τὸ οἰκεῖον ἀποκαθίστασθαι κατάστημα , οἱονεὶ ὑφιεμένου τοῦ κόπου ἐκ τῶν ἐνεργειῶν τῶν ἐν τῇ ἐγρηγόρσει · ὅτι δὲ οὐ πάντως ἡ ἡδονὴ γίνεται διὰ τὴν διάχυσιν τῶν σωμάτων , ἐντεῦθέν ἐστιν εὑρεῖν · ἡ δίψα κατὰ ξηρότητα γίνεται · ἡ δὲ ξηρότης πύκνωσιν ἀπεργάζεται . διψῶντες οὖν ἔσθ᾽ ὅτε εἰ προσενεγκοίμεθα ὕδωρ ψυχρόν , ἡδόμεθα σφόδρα , καίτοι τῆς προυποκειμένης πυκνότητος ἐπιτεινομένης ἐκ τῆς μίξεως τοῦ ψυχροῦ . καὶ ὥσπερ τὸ ψυχρὸν οὐ λέγομεν χαλαστικὸν διὰ τὸ ἡδονὴν ἐμποιεῖν τοῖς σώμασιν , οὕτω οὐδὲ τὸν ὕπνον ἂν εἴποιμεν χαλαστικόν , ἐπειδὴ ἡδονῆς γίγνεται παρεκτικός . γίγνεται γάρ , ὡς ἔφαμεν , ἡ ἡδονὴ διὰ τὴν εἰρημένην αἰτίαν . ἡ δὲ διὰ τῆς σκάφης αἰώρα διαφορητικὴ μὲν εἶναι δύναται τῶν παχυμερῶν σωμάτων , τοῦ δὲ αἰσθητικοῦ πνεύματος πυκνωτική , ἐπιθολοῦσα αὐτὸ καὶ συστέλλουσα διὰ τὴν ἀκινησίαν τῶν λοιπῶν ὑλῶν . συστελλομένου γὰρ τούτου , ὕπνον ἐπιγίνεσθαι συμβαίνει . καὶ οὐ δεῖ θαυμάζειν , εἰ ἡ αὐτὴ αἰώρα διαφορεῖ μὲν τὸ σῶμα , πυκνοῖ δὲ ( ὡς ἔφαμεν ) τὸ αἰσθτιὸν πνεῦμα . ὥσπερ γὰρ τὸ θερμὸν ὕδωρ ἀνίησι μὲν τὰ ἡμέτερα σώματα , εἰ δὲ ἐπιχυθείη πυρί , σβέννυσι τοῦτο , οὕτω καὶ ἡ αἰώρα τῶν ἐναντίων ἐστὶ ποιητική . καὶ πολλὰ ἄν τις εὕροι τὰ ἐναντία ἀποτελεῖν δυνάμενα .
Lemmas: ὁ ἡδονή ὥσπερ διάχυσις καί ἄνεσις ὁ σῶμα εἰμί , καί οὗτος τρόπος τις αὐτός ὁ αἴσθησις παρεγγυάω . δῆλος δέ , ὅτι καί ὁ ἡδονή γίγνομαι ὕπνος γίγνομαι . καί οὗτος ὁ πεῖρα μαρτυρέω , καί ὁ ποιητής , ἐν πολύς ἥδυμος αὐτός ὀνομάζω , ὡς ἄν ἡδονή παρεκτικός . εἰμί τοίνυν ὁ ἡδονή διάχυσις εἰμί ὁ σῶμα , οὗτος δέ ἀπεργάζομαι ὁ ὕπνος , τίς οὐ χαλαστικός μάλα φημί ὁ ὕπνος , ἤ πυκνωτικός , ὡς οἴομαι ὁ μεθοδικός ; ἀλλά καί ὁ διά σκάφη αἰώρα χαλαστικός εἰμί , καί ὁ παραλαμβάνω οὗτος ὑπνώδης πως γίγνομαι , καταφέρω μετά γδονεος τις , ὥστε καί ἐκ οὗτος εἰμί συμβάλλω , ὅτι ἄρα μάλα εἰμί χαλαστικός ὁ ὕπνος , ἤ ἐφεκτικός . ἤ πρός οὗτος λέγω , ὅτι οὐ πάνυ συμβαίνω εἰμί ὁ ὕπνος ἡδονή , ἀλλά συμβαίνω οὗτος γίγνομαι , ὁ ἡδονή γίγνομαι διά ὁ ὁ σῶμα εἰς ὁ οἰκεῖος ἀποκαθίστημι κατάστημα , οἱονεί ὑφίημι ὁ κόπος ἐκ ὁ ἐνέργεια ὁ ἐν ὁ ἐγρήγορσις · ὅτι δέ οὐ πάντως ὁ ἡδονή γίγνομαι διά ὁ διάχυσις ὁ σῶμα , ἐντεῦθεν εἰμί εὑρίσκω · ὁ δίψα κατά ξηρότης γίγνομαι · ὁ δέ ξηρότης πύκνωσις ἀπεργάζομαι . διψάω οὖν ἔστω ὅτε εἰμί προσφέρω ὕδωρ ψυχρός , ἥδομαι σφόδρα , καίτοι ὁ προυποκειμενος πυκνότης ἐπιτείνω ἐκ ὁ μίξις ὁ ψυχρός . καί ὥσπερ ὁ ψυχρός οὐ λέγω χαλαστικός διά ὁ ἡδονή ἐμποιέω ὁ σῶμα , οὕτως οὐδέ ὁ ὕπνος ἄν λέγω χαλαστικός , ἐπεί ἡδονή γίγνομαι παρεκτικός . γίγνομαι γάρ , ὡς φημί , ὁ ἡδονή διά ὁ λέγω αἰτία . ὁ δέ διά ὁ σκάφη αἰώρα διαφορητικός μέν ἔρχομαι δύναμαι ὁ παχυμερής σῶμα , ὁ δέ αἰσθητικός πνεῦμα πυκνωτικός , ἐπιθολόω αὐτός καί συστέλλω διά ὁ ἀκινησία ὁ λοιπός ὕλη . συστέλλω γάρ οὗτος , ὕπνος ἐπιγίγνομαι συμβαίνω . καί οὐ δέω θαυμάζω , εἰμί ὁ αὐτός αἰώρα διαφορέω μέν ὁ σῶμα , πυκνόω δέ ( ὡς φημί ) ὁ αἰσθτιὸν πνεῦμα . ὥσπερ γάρ ὁ θερμός ὕδωρ ἀνίημι μέν ὁ ἡμέτερος σῶμα , εἰμί δέ ἐπιχέω πῦρ , σβέννυμι οὗτος , οὕτως καί ὁ αἰώρα ὁ ἐναντίος εἰμί ποιητικός . καί πολύς ἄν τις εὑρίσκω ὁ ἐναντίος ἀποτελέω δύναμαι .