callistratus-soph.statuarum-descriptiones 9
θ . ἐθέλω σοι καὶ τὸ Μέμνονος ἀφηγήσασθαι θαῦμα , καὶ γὰρ ὄντως παράδοξος ἡ τέχνη καὶ κρείττων ἀνθρωπίνης χειρός . τοῦ Τιθωνοῦ Μέμνονος εἰκὼν ἦν ἐν Αἰθιοπίᾳ ἐκ λίθου πεποιημένη , οὐ μὴν ἐν τοῖς οἰκείοις ὅροις ἔμενε , οὐδὲ τὸ τῆς φύσεως σιγηλὸν ἠνείχετο , ἀλλὰ καὶ λίθος ὢν εἶχεν ἐξουσίαν φωνῆς · νῦν μὲν γὰρ ἀνίσχουσαν τὴν Ἡμέραν προσεφθέγγετο ἐπισημαίνων τῇ φωνῇ τὴν χαρὰν καὶ ἐπὶ ταῖς τῆς μητρὸς παρουσίαις φαιδρυνόμενος , νῦν δὲ ἀποκλινομένης εἰς νύκτα ἐλεεινόν τι καὶ ἀλγεινὸν ἔστενε πρὸς τὴν ἀπουσίαν ἀνιώμενος . ἠπόρει δὲ οὐδὲ δακρύων ὁ λίθος , ἀλλʼ εἶχεν ὑπηρετούμενα τῇ βουλήσει καὶ ταῦτα καὶ ἡ εἰκὼν μόνῳ μὲν τοῦ ἀνθρωπίνου διαλλάττειν μοι ἐδόκει σώματι , ὑπὸ δὲ ψυχῆς τινὸς καὶ ὁμοίας προαιρέσεως ἀγομένη κατηυθύνετο . εἶχε γοῦν καὶ τὰ λυποῦντα ἐγκεκραμένα καὶ πάλιν ἡδονῆς αἴσθησις αὐτὸν κατελάμβανεν ὑπʼ ἀμφοτέρων τῶν παθῶν πληττόμενον , καὶ ἡ μὲν φύσις τὴν λίθων γένεσιν ἄφθογγον προήγαγε καὶ κωφὴν καὶ μήτε ὑπὸ λύπης ἐθέλουσαν διοικεῖσθαι μήτε εἰδυῖαν ἡσθῆναι , ἀλλὰ καὶ πάσαις τύχαις ἄτρωτον , ἐκείνῳ δὲ τῷ Μέμνονος λίθῳ καὶ ἡδονὴν παρέδωκεν ἡ τέχνη καὶ πέτραν ἀνέμιξεν ἄλγει καὶ μόνην ταύτην ἐπιστάμεθα τὴν τέχνην νοήματα τῷ λίθῳ καὶ φωνὴν ἐνθεῖσαν . ὁ μὲν γὰρ Δαίδαλος μέχρι μὲν κινήσεως ἐνεανιεύετο καὶ δύναμιν εἶχεν ἡ ἐκείνου τέχνη ἐξιστάναι τὰς ὕλας καὶ εἰς χορείαν κινεῖν , ἀμήχανον δὲ ἦν καὶ παντελῶς ἄπορον καὶ φωνῆς μέτοχα πραγματεύεσθαι τὰ ποιήματα , αἱ δὲ Αἰθιόπων χεῖρες πόρους τῶν ἀμηχάνων ἐξευροῦσαι καὶ τὴν ἀφθογγίαν ἐξενίκησαν τοῦ λίθου . ἐκείνῳ τῷ Μέμνονι καὶ τὴν Ἠχὼ λόγος ἀντηχεῖν , ὁπότε φθέγγοιτο , καὶ γοερὸν μὲν στενάζοντι γοερὸν ἀντιπέμπειν μέλος , εὐπαθοῦντι δὲ ἀνταποδιδόναι τὴν ἠχὴν ἀντίμιμον . ἐκεῖνο τὸ δημιούργημα καὶ τῇ Ἡμέρᾳ τὰς ἀνίας ἐκοίμιζε καὶ οὐκ εἴα μαστεύειν τὸν παῖδα , ὡς ἂν ἀντιτιθείσης αὐτῇ τῆς Αἰθιόπων τέχνης τὸν ἐκ τῆς εἱμαρμένης ἀφανισθέντα Μέμνονα .
Lemmas: θ . ἐθέλω σύ καί ὁ Μέμνων ἀφηγέομαι θαῦμα , καί γάρ ὄντως παράδοξος ὁ τέχνη καί ἀγαθός ἀνθρώπινος χείρ . ὁ Τιθωνός Μέμνων εἰκών εἰμί ἐν Αἰθιοπία ἐκ λίθος ποιέω , οὐ μήν ἐν ὁ οἰκεῖος ὅρος μένω , οὐδέ ὁ ὁ φύσις σιγηλός ἀνέχω , ἀλλά καί λίθος εἰμί ἔχω ἐξουσία φωνή · νῦν μέν γάρ ἀνίσχω ὁ Ἡμέρα προσφθέγγομαι ἐπισημαίνω ὁ φωνή ὁ χαρά καί ἐπί ὁ ὁ μήτηρ παρουσία φαιδρύνω , νῦν δέ ἀποκλίνω εἰς νύξ ἐλεεινός τίς καί ἀλγεινός στένω πρός ὁ ἀπουσία ἀνιάω . ἀπορέω δέ οὐδέ δάκρυον ὁ λίθος , ἀλλά ἔχω ὑπηρετέω ὁ βούλησις καί οὗτος καί ὁ εἰκών μόνος μέν ὁ ἀνθρώπινος διαλλάσσω ἐγώ δοκέω σῶμα , ὑπό δέ ψυχή τις καί ὅμοιος προαίρεσις ἄγω κατευθύνω . ἔχω γοῦν καί ὁ λυπέω ἐγκεράννυμι καί πάλιν ἡδονή αἴσθησις αὐτός καταλαμβάνω ὑπό ἀμφότερος ὁ πάθος πλήσσω , καί ὁ μέν φύσις ὁ λίθος γένεσις ἄφθογγος προάγω καί κωφός καί μήτε ὑπό λύπη ἐθέλω διοικέω μήτε οἶδα ἥδομαι , ἀλλά καί πᾶς τύχη ἄτρωτος , ἐκεῖνος δέ ὁ Μέμνων λίθος καί ἡδονή παραδίδωμι ὁ τέχνη καί πέτρα ἀναμίσγω ἄλγος καί μόνος οὗτος ἐπίσταμαι ὁ τέχνη νόημα ὁ λίθος καί φωνή ἐντίθημι . ὁ μέν γάρ Δαίδαλος μέχρι μέν κίνησις νεανιεύομαι καί δύναμις ἔχω ὁ ἐκεῖνος τέχνη ἐξίστημι ὁ ὕλη καί εἰς χορεία κινέω , ἀμήχανος δέ εἰμί καί παντελής ἄπορος καί φωνή μέτοχος πραγματεύομαι ὁ ποίημα , ὁ δέ Αἰθίοψ χείρ πόρος ὁ ἀμήχανος ἐξευρίσκω καί ὁ ἀφθογγία ἐκνικάω ὁ λίθος . ἐκεῖνος ὁ Μέμνων καί ὁ Ἠχώ λόγος ἀντηχέω , ὁπότε φθέγγομαι , καί γοερός μέν στενάζω γοερός ἀντιπέμπω μέλος , εὐπαθέω δέ ἀνταποδίδωμι ὁ ἠχή ἀντίμιμος . ἐκεῖνος ὁ δημιούργημα καί ὁ Ἡμέρα ὁ ἀνία κοιμίζω καί οὐ ἐάω μαστεύω ὁ παῖς , ὡς ἄν ἀντιτίθημι αὐτός ὁ Αἰθίοψ τέχνη ὁ ἐκ ὁ μείρομαι ἀφανίζω Μέμνων .