callistratus-soph.statuarum-descriptiones 5
ε . ἄλσος ἦν καὶ ἐν αὐτῷ κρήνη πάγκαλος ἐκ μάλα καθαροῦ τε καὶ διαυγοῦς ὕδατος , εἱστήκει δὲ ἐπʼ αὐτῇ Νάρκισσος ἐκ λίθου πεποιημένος . παῖς ἦν , μᾶλλον δὲ ἠίθεος , ἡλικιώτης Ἐρώτων , ἀστραπῆς οἷον ἀπʼ αὐτοῦ τοῦ σώματος ἀπολάμπων κάλλος . ἦν δὲ τοιόνδε τὸ σχῆμα · κόμαις ἐπιχρύσοις ἤστραπτε κατὰ μὲν τὸ μέτωπον τῆς τριχὸς ἑλισσομένης εἰς κύκλον , κατὰ δὲ τὸν αὐχένα κεχυμένης εἰς νῶτα , ἔβλεπε δὲ οὐκ ἀκράτως γαῦρον , οὐδὲ ἱλαρὸν καθαρῶς , ἐπεφύκει γὰρ ἐν τοῖς ὄμμασιν ἐκ τῆς τέχνης καὶ λύπη , ἵνα μετὰ τοῦ Ναρκίσσου καὶ τὴν τύχην ἡ εἰκὼν μιμῆται . ἔσταλτο δὲ ὥσπερ οἱ Ἔρωτες , οἷς καὶ τῆς ὥρας τὴν ἀκμὴν προσείκαστο . σχῆμα δὲ ἦν τὸ κοσμοῦν τοιόνδε · πέπλος λευκανθὴς ὁμόχρους τῷ σώματι περιθέων εἰς κύκλον , κατὰ δὲ τὸν δεξιὸν ὦμον περονηθεὶς ὑπὲρ γόνυ καταβαίνων ἐπαύετο , μόνην τοῦ πορπήματος ἐλευθερῶν τὴν χεῖρα . οὕτω δὲ ἦν ἁπαλὸς καὶ πρὸς πέπλου γεγονὼς μίμησιν , ὡς καὶ τὴν τοῦ σώματος διαλάμπειν χρόαν τῆς ἐν τῇ περιβολῇ λευκότητος τὴν ἐν τοῖς μέλεσιν αὐγὴν ἐξιέναι συγχωρούσης . ἔστη δὲ καθάπερ κατόπτρῳ τῇ πηγῇ χρώμενος καὶ εἰς αὐτὴν περιχέων τοῦ προσώπου τὸ εἶδος , ἡ δὲ τοὺς ἀπʼ αὐτοῦ δεχομένη χαρακτῆρας τὴν αὐτὴν εἰδωλοποιίαν ἤνυεν , ὡς δοκεῖν ἀλλήλαις ἀντιφιλοτιμεῖσθαι τὰς φύσεις . ἡ μὲν γὰρ λίθος ὅλη πρὸς ἐκεῖνον μετηλλάττετο τὸν ὄντως παῖδα , ἡ δὲ πηγὴ πρὸς τὰ ἐν τῇ λίθῳ μηχανήματα τῆς τέχνης ἀντηγωνίζετο ἐν ἀσωμάτῳ σχήματι τὴν ἐκ σώματος ἀπεργαζομένη τοῦ παραδείγματος ὁμοιότητα καὶ τῷ ἐκ τῆς εἰκόνος κατερχομένῳ σκιάσματι οἷον τινὰ σάρκα τὴν τοῦ ὕδατος φύσιν περιθεῖσα . οὕτω δὲ ἦν ζωτικὸν καὶ ἔμπνουν τὸ καθʼ ὑδάτων σχῆμα , ὡς αὐτὸν εἶναι δοξάσαι τὸν Νάρκισσον , ὃν ἐπὶ πηγὴν ἐλθόντα τῆς μορφῆς αὐτῷ καθʼ ὑδάτων ὀφθείσης παρὰ Νύμφαις τελευτῆσαι λέγουσιν ἐρασθέντα τῷ εἰδώλῳ συμμῖξαι , καὶ νῦν ἐν λειμῶσι φαντάζεσθαι ἐν ἠριναῖς ὥραις ἀνθοῦντα . εἶδες δʼ ἄν , ὡς εἷς ὢν ὁ λίθος τὴν χρόαν καὶ ὀμμάτων κατασκευὴν ἥρμοζε καὶ ἠθῶν ἱστορίαν ἔσωζε καὶ αἰσθήσεις ἐνεδείκνυτο καὶ πάθη ἐμήνυε καὶ πρὸς τριχώματος ἐξουσίαν ἠκολούθει εἰς τὴν τριχὸς καμπὴν λυόμενος . τὸ δὲ οὐ λόγῳ ῥητὸν λίθος εἰς ὑγρότητα κεχαλασμένος καὶ ἐναντίον σῶμα τῇ οὐσίᾳ παρεχόμενος · στερεωτέρας γὰρ τετυχηκὼς φύσεως τρυφερότητος ἀπέστελλεν αἴσθησιν εἰς ἀραιόν τινα σώματος ὄγκον διαχεόμενος . μετεχειρίζετο δὲ καὶ σύριγγα , ἧς νομίοις θεοῖς ἐκεῖνος ἀπήρχετο καὶ τὴν ἐρημίαν κατήχει τοῖς μέλεσιν , εἴποτε μουσικοῖς ψαλτηρίοις προσομιλῆσαι ποθήσειε . τοῦτον θαυμάσας , ὦ νέοι , τὸν Νάρκισσον καὶ εἰς ὑμᾶς παρήγαγον εἰς Μουσῶν αὐλὴν ἀποτυπωσάμενος . ἔχει δὲ ὁ λόγος , ὡς καὶ ἡ εἰκὼν εἶχεν .
Lemmas: ε . ἄλσος εἰμί καί ἐν αὐτός κρήνη πάγκαλος ἐκ μάλα καθαρός τε καί διαυγής ὕδωρ , ἵστημι δέ ἐπί αὐτός Νάρκισσος ἐκ λίθος ποιέω . παῖς εἰμί , μᾶλλον δέ ἠίθεος , ἡλικιώτης Ἔρωτες , ἀστραπή οἷος ἀπό αὐτός ὁ σῶμα ἀπολάμπω κάλλος . εἰμί δέ τοιόσδε ὁ σχῆμα · κόμη ἐπίχρυσος ἀστράπτω κατά μέν ὁ μέτωπον ὁ θρίξ ἑλίσσω εἰς κύκλος , κατά δέ ὁ αὐχήν χέω εἰς νῶτον , βλέπω δέ οὐ ἄκρατος γαῦρος , οὐδέ ἱλαρός καθαρός , φύω γάρ ἐν ὁ ὄμμα ἐκ ὁ τέχνη καί λύπη , ἵνα μετά ὁ Νάρκισσος καί ὁ τύχη ὁ εἰκών μιμέομαι . στέλλω δέ ὥσπερ ὁ Ἔρωτες , ὅς καί ὁ ὥρα ὁ ἀκμή προσεικάζω . σχῆμα δέ εἰμί ὁ κοσμέω τοιόσδε · πέπλος λευκανθής ὁμόχρους ὁ σῶμα περιθέω εἰς κύκλος , κατά δέ ὁ δεξιός ὦμος περονάω ὑπέρ γόνυ καταβαίνω παύω , μόνος ὁ πόρπημα ἐλευθερόω ὁ χείρ . οὕτως δέ εἰμί ἁπαλός καί πρός πέπλος γίγνομαι μίμησις , ὡς καί ὁ ὁ σῶμα διαλάμπω χροιά ὁ ἐν ὁ περιβολή λευκότης ὁ ἐν ὁ μέλος αὐγή ἔξειμι συγχωρέω . ἵστημι δέ καθά κάτοπτρον ὁ πηγή Χράομαι καί εἰς αὐτός περιχέω ὁ πρόσωπον ὁ εἶδος , ὁ δέ ὁ ἀπό αὐτός δέχομαι χαρακτήρ ὁ αὐτός εἰδωλοποιία ἀνύω , ὡς δοκέω ἀλλήλων ἀντιφιλοτιμέομαι ὁ φύσις . ὁ μέν γάρ λίθος ὅλος πρός ἐκεῖνος μεταλλάσσω ὁ ὄντως παῖς , ὁ δέ πηγή πρός ὁ ἐν ὁ λίθος μηχάνημα ὁ τέχνη ἀνταγωνίζομαι ἐν ἀσώματος σχῆμα ὁ ἐκ σῶμα ἀπεργάζομαι ὁ παράδειγμα ὁμοιότης καί ὁ ἐκ ὁ εἰκών κατέρχομαι σκίασμα οἷος τις σάρκα ὁ ὁ ὕδωρ φύσις περιτίθημι . οὕτως δέ εἰμί ζωτικός καί ἔμπνους ὁ κατά ὕδωρ σχῆμα , ὡς αὐτός ἔρχομαι δοξάζω ὁ Νάρκισσος , ὅς ἐπί πηγή ἔρχομαι ὁ μορφή αὐτός κατά ὕδωρ ὁράω παρά Νύμφη τελευτάω λέγω ἔραμαι ὁ εἴδωλον συμμείγνυμι , καί νῦν ἐν λειμών φαντάζω ἐν ἠρινός ὥρα ἀναθέω . ὁράω δέ ἄν , ὡς εἷς εἰμί ὁ λίθος ὁ χροιά καί ὄμμα κατασκευή ἁρμόζω καί ἦθος ἱστορία σώζω καί αἴσθησις ἐνδείκνυμι καί πάθος μηνύω καί πρός τρίχωμα ἐξουσία ἀκολουθέω εἰς ὁ θρίξ καμπή λύω . ὁ δέ οὐ λόγος ῥητός λίθος εἰς ὑγρότης χαλάω καί ἐναντίος σῶμα ὁ οὐσία παρέχω · στερεός γάρ τυγχάνω φύσις τρυφερότης ἀποστέλλω αἴσθησις εἰς ἀραιός τις σῶμα ὄγκος διηχέω . μεταχειρίζω δέ καί σῦριγξ , ὅς νομίζω θεός ἐκεῖνος ἀπάρχω καί ὁ ἐρημία κατηχέω ὁ μέλος , εἴποτε μουσικός ψαλτήριον προσομιλέω ποθέω . οὗτος θαυμάζω , ὦ νέος , ὁ Νάρκισσος καί εἰς σύ παράγω εἰς Μουσών αὐλή ἀποτυπόομαι . ἔχω δέ ὁ λόγος , ὡς καί ὁ εἰκών ἔχω .