basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0673.1
ταμεῖον ἀρύλακτον , πολλῶν ἐναποθεμένων , τὴν μὲν βλάβην παρακατέχουσα , τὰ μέντοι παρατεθέντα οὐ διασῴζουσα . Τὰ τοίνυν εἰς βρώσιν ἡμῖν ἐπινενόημένα καὶ πόσιν , καὶ πάντα , ὅσα πέρα τῆς χρείας ὁ πλούσιος ὑβρισμὸς ἐμηχανήσατο πρὸς θεραπείαν τῆς ἀχαρίστου καὶ μηδὲν στενοῦς γαστρός , πῶς ἂν ἡμετέρα γένοιτο , κἂν ἐπαντλήται ( 7 ) διηνεκῶς ; ἂν γε μικρὰν τινὰ γεύσει μόνον ἐναποθέμενα κατὰ τὴν παράδον ἡδονὴν , εὐθὺς ὡς ὀχληρὰ καὶ περιττὰ δυσχεραίνωμεν , ὡς εἰ τοῖς σπλάγχνοις ἐγχοινῶσι , τὰ μέγιστα περὶ τὸ ζῆν κινδυνεύουσιν . Πολλοῖς γοῦν ὁ κόρος ἤγαγε θάνατον , καὶ τοῦ μηδενὸς ἀπολαύειν ἐτι γεγένηται πρόξενος . Ἡ γὰρ οἰκονομεῖσα τὰ ζῶον δύναμις αὐτάρκειαν μὲν καὶ λειότητα ( 8 ) ῥαδίως κατεργάζεται , καὶ ὠφελίως τῷ τρεφομένῳ πολυτελείαν δὲ καὶ ποικιλίαν βρωμάτων παραλαβοῦσα , εἶτα ἀντισχεῖν πρὸς τὸ πέρας μὴ ἐξαρκέσασα , τὰ ποικῖλα γένη τῶν νοσημάτων ἐποίησεν . Ὁ κόρος ὑβρεὺς ἐστιν ἀρχή . Εὐθὺς γὰρ συνεισπίπτει τῇ τρυφῇ καὶ τῇ μέθῃ καὶ ταῖς παντοδαπαῖς μαρκειαῖς πᾶν εἶδος ἀκολασίας βοσκησάτωσιν . Ἐνθεν ἔστι θηλυμανεῖς οἱ ἄνθρωποι , διὰ τὸν ἐκ τῆς τρυφῆς ( 9 ) οἶστρον ἐπιγεγόνοντα τῇ ψυχῇ . Παρὰ τῶν μεθυστῶν καὶ τῆς φύσεως ἐναλλαγὴ , ἐν ἄρρεσι μὲν τὸ θῆλυ , ἐν δὲ τῷ θῆλει τὸ ἄρρεν ἐπιζητούντων . Ἐκ γὰρ τῆς παχείας τροφῆς , ὅσον αἰδωλεῖς ἀναθυμιάσεις ἀναπεμπομένα , νεφελὰ δίκην πυκνῆς , τὰς ἀπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐγγίνουσις ἐλλάμψεις ἐπὶ τὸν νοῦν διακκόπτουσι . Μὴ τοίνυν κολάκευέ σου τὴν σάρκα ὕπνοις καὶ λουτροῖς , καὶ μαλακοῖς στρώμασιν , ἀλλ' ἐπιλέγων τὸ ῥῆμα τοῦτο : Τίς ὠφελεία ἐν τῷ αἵματί μου , ἐν τῷ καταβαίνειν με εἰς διαφθοράν ; Τί περιέπει τὸ μικρὸν ὕστερον φθαρθησόμενον ; τί καταπαινεῖς σεαυτὸν καὶ περισαρκοῖς ; Ἡ ἀγνοεῖς , ὅτι ὅσῳ παχυτέραν τὴν σάρκα σαυτῷ ποιεῖς , τοσούτῳ βαρύτερον τῇ ψυχῇ κατασκευάζεις τὸ δεσμωτήριον ; τὸ γὰρ πλῆθος τῆς σωματικῆς δυνάμεως , ἐμπόδιόν ἐστι πρὸς τὴν σωτηρίαν τοῦ πνεύματος . Δεῖ τῇ γαστρὶ τὰ ἀναγκαῖα ὑπηρετεῖν , οὐχὶ τὰ ἡδίστα , ὡς οἱγε τραπεζοποιούς τινὰς καὶ μαγείρους περινοοῦντες , καὶ πᾶσαν διερευνώμενοι τὴν τε καὶ θάλασσαν , οἷον τινὶ χαλεπῷ δεσπότῃ φόρους ἀπάγοντες . ἄξιοι τῆς ἀσυχλίας , τῶν ἐν ἅδου κολαζομένων οὐδὲν πᾶσχοντες ἀνεκτότερον , ἀτεχνῶς εἰς πῦρ ξαίνοντες , καὶ κοσκίνῳ φέροντες ὕδωρ , καὶ εἰς τετρημένον ἀντλοῦντες πύθον , οὐδὲν τὸ πέρας τῶν πόνων ἔχοντες . Ὡσπερ οὖν ἡ δίψα τὸν πότον εὐτρεπίζει , καὶ λιμὸς ἠγχάμενος ἤδειαν παρασκευάζει τὴν τράπεζαν οὕτω καὶ τὴν τῶν βρωμάτων ἀπόλαυσιν ἡ ἐγκράτεια φαιδρύνει . Μέσῃν γὰρ ἐαυτὴν παρενθήσει , καὶ τὴν συνεχὲς τῆς τρυφῆς διακόψασα , ποθινὴν σοι τὴν
Lemmas: ταμιεῖον ἀρύλακτον , πολύς ἐναποτίθημι , ὁ μέν βλάβη παρακατέχω , ὁ μέντοι παρατίθημι οὖον διασῴζω . ὁ τοίνυν εἰς βρῶσις ἐγώ ἐπινοέω καί πόσις , καί πᾶς , ὅσος πέρα ὁ χρεία ὁ πλούσιος ὑβρισμός μηχανάομαι πρός θεραπεία ὁ ἀχάριστος καί μηδείς στενός γαστήρ , πῶς εἄν ἡμέτερος γίγνομαι , κἀν ἐπαντλέω ( 7 ) διηνεκής ; εἄν γε μικρός τις γεύω μόνος ἐναποτίθημι κατά ὁ παραδίδωμι ἡδονά , εὐθύς ὡς ὀχληρός καί περισσός δυσχεραίνω , ὡς εἰμί ὁ σπλάγχνον εγχοινεω , ὁ μέγας περί ὁ ζῶ κινδυνεύω . Πολύς γοῦν ὁ κόρος ἄγω θάνατος , καί ὁ μηδείς ἀπολαύω ἔτι γίγνομαι πρόξενος . ὁ γάρ οἰκονομέω ὁ ζῷον δύναμις αὐτάρκεια μέν καί λειότης ( 8 ) ῥᾳδίως κατεργάζομαι , καί ὠφέλιος ὁ τρέφω πολυτέλεια δέ καί ποικιλίας βρῶμα παραλαμβάνω , εἶτα ἀντέχω πρός ὁ πέρας μή ἐξαρκέω , ὁ ποικίλος γένος ὁ νόσημα ποιέω . ὁ κόρος ὑβρεὺς εἰμί ἀρχή . εὐθύς γάρ συνεισπίπτω ὁ τρυφή καί ὁ μέθη καί ὁ παντοδαπός μαρκειος πᾶς εἶδος ἀκολασία βόσκω . ἐν εἰμί θηλυμανής ὁ ἄνθρωπος , διά ὁ ἐκ ὁ τρυφή ( 9 ) οἶστρος ἐπιγίγνομαι ὁ Ψυχή . Παρά ὁ μέθυσος καί ὁ φύσις ἐναλλαγή , ἐν ἄρσην μέν ὁ θῆλυς , ἐν δέ ὁ θῆλυς ὁ ἄρσην ἐπιζητέω . ἐκ γάρ ὁ παχύς τροφή , ὅσος αἰδωλεῖς ἀναθυμίασις ἀναπέμπω , νεφέλη δίκη πυκνός , ὁ ἀπό ὁ ἅγιος πνεῦμα εγγινουτις ἐλλάμπω ἐπί ὁ νόος διακόπτω . μή τοίνυν κολακεύω σύ ὁ σάρξ ὕπνος καί λουτρόν , καί μαλακός στρῶμα , ἀλλά ἐπιλέγω ὁ ῥῆμα οὗτος : Τῖς ὠφέλεια ἐν ὁ αἷμα ἐγώ , ἐν ὁ καταβαίνω ἐγώ εἰς διαφθορά ; τις περιέπω ὁ μικρός ὕστερος φθείρω ; τίς καταπαινεος σαυτοῦ καί περισαρκόω ; ὁ ἀγνοέω , ὅτι ὅσος παχύς ὁ σάρξ σεαυτοῦ ποιέω , τοσοῦτος βαρύς ὁ Ψυχή κατασκευάζω ὁ δεσμωτήριον ; ὁ γάρ πλῆθος ὁ σωματικός δύναμις , ἐμπόδιος εἰμί πρός ὁ σωτηρία ὁ πνεῦμα . Δεύς ὁ γαστήρ ὁ ἀναγκαῖος ὑπηρετέω , οὐ ὁ Ἡδίστα , ὡς οἴγω τραπεζοποιός τις καί μάγειρος περινοέω , καί πᾶς διερευνάω ὁ τε καί θάλασσα , οἷος τις χαλεπός δεσπότης φόρος ἀπάγω . ἄξιος ὁ ασυχλια , ὁ ἐν ἅδος κολάζω οὐδείς πάσχω ἀνεκτός , ἄτεχνος εἰς πῦρ ξαίνω , καί κόσκινον φέρω ὕδωρ , καί εἰς τετραίνω ἀντλέω πύθω , οὐδείς ὁ πέρας ὁ πόνος ἔχω . ὡς οὖν ὁ δίψα ὁ πότος εὐτρεπίζω , καί λιμός ἄγχω ἡδύς παρασκευάζω ὁ τράπεζα οὗτος καί ὁ ὁ βρῶμα ἀπόλαυσις ὁ ἐγκράτεια φαιδρύνω . Μέσος γάρ ἑαυτοῦ παραφέρω , καί ὁ συνεχής ὁ τρυφή διακόπτω , ποθινός σύ ὁ