basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0612.1
Aγεν , αὐτὸν τοῦτον ἀφέντας Μωϋσέα , τὸν τοῦ Θεοῦ θεράποντα , τὸν μέγαν ἔκτινον , τὸν τοσαύτης μὲν καὶ τηλικαύτης ἀξιοῦντα παρ' αὐτοῦ τιμῆς , οὕτω δὲ ὑπὸ αὐτοῦ μαρτυρηθέντα , ὡς ἀκούσαι , Οἶδά σε παρὰ πάντας , καὶ ὑδρῆκας χάριν ἐνώπιόν μου ; Οὗτος γὰρ ἐπὶ τοῦ ὑδάτος τῆς ἀντιλογίας , οὐδὲν ἔνεκεν ἑτέρου , ἢ ἵνα μόνον εἴπῃ τῷ λαῷ γογγύζοντι δι' ἀπορίαν ὕδατος , Μὴ ἐκ ταύτης τῆς πέτρας ἐξέξω ὑμῖν ὕδωρ ; τοῦτο μόνον ἔνεκεν εὐθὺς ἀπελῆλυθὸν παρὰ τοῦ Θεοῦ δέχεται , εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας οὐχ εἰσελεύσεσθαι , ἧς ἦν τότε τῶν πρὸς ᾿Ιουδαίους ἐπαγγελιῶν τὸ κεφάλαιον . Ὅταν οὖν ἴδω τοῦτον παρακαλοῦντα , καὶ μὴ συγχωροῦμενον · ὅταν ἴδω μηδεμιᾷ συγγνώμης διὰ τὰ τοσαῦτα κατορθώματα ἐπὶ τῷ βραχεῖ ἐκείνῳ καταξιούμενον ῥήματι · οὐχὶ δυναι , ὡρῶ Θεοῦ ἀποστολῶν , κατὰ τὸν Ἀπόστολον , οὐχὶ χρένειν ἀληθῆ εἶναι πεισθήσομαι , τῷ , Εἰ ὁ δικαιος μόλις σώζεται , ὁ δὲσθης καὶ ἁμαρτωλὸς ποῦ φανείσεται ; Καὶ τί ταῦτα λέγω ; Ἥλει ὁ ἱερεὺς ὑπὲρ τοῦ ἰδίου βίου μὲν ἐγκλωμούμενος , ὅτι μὴ τοῖς υἱοῖς ἐπεξήλθε σφοδρότερον , τοιαύτην ἐκίνησεν ὀργὴν τῇ μακροθυμίᾳ τοῦ Θεοῦ , ὥστε ἐπαναστάντων ἀλλοφύλων , τοὺς μὲν υἱὸς αὐτοῦ ἐκείνους ἀναρθεῖναι κατὰ τὴν δόξαν ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ , ἠττηθῆναι δὲ σύμπαντα τὴν λαόν , καὶ τούτων πλείν ἰκανούς , γενέσθαι δὲ καὶ περὶ τὴν κιβωτὸν τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ διαθήκης , & μὴ ὁθούσης ποτὲ πρότερον · ὥστε , ἧς οὐδεὶς ᾿Ισραηλίταις , οὐδὲ μὴν αὐτοῖς τοῖς ἱερεῦσι ἅπασιν , οὐδὲ πάντοτε , ἀπεσθαι θεμιτὸν ἦν , οὐδὲ τόπος αὐτῆν ( 1 ) ὁ τυχὼν ὑπέδεχτο , ταύτην ὑπὸ χειρῶν ἀσεδῶν ἄλλοτε ἀλλαχόθεν μετακομισθῆναι ( 2 ) , καὶ ἀντὶ τῶν ἁγίων , εἰδώλων ναὶς ἀποτιθεῖσθαι . Ἐγὼ οὖς πόσον τινὰ συνδεδαινει εἶναι καὶ κατ' αὐτοῦ τοῦ ὀνόματος τοῦ Θεοῦ γέλωτα καὶ χλεύην παρὰ τοὺς ἀλλοφύλους , στοχάζεσθαι πάρεισιν . Ἐπὶ τούτοις καὶ αὐτὸς ὁ Ἥλει τέλει χρησάμενος οἰκτροπάτω , ἀπελῆλυθὸν ἐδέξατο τοῦ καὶ τὸ σπέρμα αὐτοῦ ἀποκινηθήσεσθαι τοῦ ἱερατικοῦ ἀξιώματος · ὅπερ καὶ γέγονε . Καίτοι , τοῦ μὲν ἰδίου βίου ἔνεκεν , οὐδὲν ἡτιάθη ὁ πρεσβύτης ποτέ . Καὶ αὐτοὺς δὲ τοῖς υἱοῖς οὐχ ὑπέμεινεν ἐφτυχάζαι · ἀλλὰ πολλὰ μὲν παρέηει , περὶ τοῦ μηκέτι τοῖς ὁμοίοις ἐμμένειν , Μὴ τέκνα , λέγων , μὴ · οὐχ ἀγαθοὶ οἱ ἄνθρωποι , ὧν ἐγὼ ἀκούω περὶ ὑμῶν . Ὅμως ἐπειδὴπερ οὐχὶ τὸν πρέποντα ζῆλον κατ' αὐτῶν ἐπεδείξατο , ἐαυτὸν τε κάθεναι , καὶ τῷ λαῷ , τοσαύτην τὴν τοῦ Θεοῦ ἀνῆψεν ὀργήν . Καίτοι ἔοικεν ὁ μὲν ἔλεγχος τέλος ἔχειν τὴν διόρθωσιν τοῦ ἁμαρτάνοντος · ὁ δὲ ὀνειδισμὸς ἐπὶ ἀσχημοσύνην τοῦ ἐπταιχόντος γίνεσθαι . Εἰ γὰρ καὶ τὰ πλείστα καταφωθῆναι δοκεῖ τις , ὁλίγων δὲ που , ἢ καὶ μιᾶς τῶν τοσούτων ἐντολῶν ἀμελήσει , ἡ τῷ πλῆθῃ μελλῶσαν ἀδιαφόρως ἐφησυχάζει , καὶ μὴ ζῆλον ἄγανθὸν κατὰ τὸ κτῖμα τοῦ Θεοῦ ἐπιδειξεται , ἐπὶ ταύτῃ μόνῃ δικαίως ὑφέξει . Κἂν δὲ ἀγνοίας πάθῃ τι τοιοῦτον , οὐδὲ οὕτως ἀτιμώρητος διασώζει .
Lemmas: Aγεν , αὐτός οὗτος ἀφίημι Μωϋσῆς , ὁ ὁ Θεός θεράπων , ὁ μέγας ἐκτίνω , ὁ τοσοῦτος μέν καί τηλικόσδε ἄξιος παρά αὐτός τιμή , οὗτος δέ ὑπό αὐτός μαρτυρέω , ὡς ἀκούω , οἶδα σύ παρά πᾶς , καί ὑδρῆκας χάρις ἐνώπιον ἐγώ ; οὗτος γάρ ἐπί ὁ ὕδωρ ὁ ἀντιλογία , οὐδείς ἐνέλκω ἕτερος , ἢ ἵνα μόνος εἶπον ὁ λαός γογγύζω διά ἀπορία ὕδωρ , μή ἐκ οὗτος ὁ πέτρα ἐξέξω σύ ὕδωρ ; οὗτος μόνος ἐνέλκω εὐθύς ἀπέρχομαι παρά ὁ Θεός δέχομαι , εἰς ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία οὐ εἰσέρχομαι , ὅς εἰμί τότε ὁ πρός Ἰουδαῖος ἐπαγγελία ὁ κεφάλαιος . ὅταν οὖν ὁράω οὗτος παρακαλέω , καί μή συγχωρέω · ὅταν ὁράω μηδείς συγγνώμη διά ὁ τοσοῦτος κατόρθωμα ἐπί ὁ βραχύς ἐκεῖνος καταξιόω ῥῆμα · οὐ δύο , ὁράω Θεός ἀποστολή , κατά ὁ ἀπόστολος , οὐ χράω ἀληθής εἰμί πείθω , ὁ , εἰμί ὁ Δίκαιος μόλις σῴζω , ὁ δὲσθης καί ἁμαρτωλός ποῦ φαίνω ; καί τίς οὗτος λέγω ; ἀλέω ὁ ἱερεύς ὑπέρ ὁ ἴδιος βίος μέν εγκλωμουμην , ὅτι μή ὁ υἱός ἐπεξέρχομαι σφοδρός , τοιοῦτος κινέω ὀργή ὁ μακροθυμία ὁ Θεός , ὥστε ἐπανίστημι ἀλλόφυλος , ὁ μέν υἱός αὐτός ἐκεῖνος ἀναίρω κατά ὁ δόξα ἐν εἷς ἡμέρα , ἀτάω δέ σύμπας ὁ λαός , καί οὗτος πλέω ἱκανός , γίγνομαι δέ καί περί ὁ κιβωτός ὁ ἅγιος ὁ Θεός διαθήκη , & μή ὁράω ποτέ πρότερος · ὥστε , ὅς οὐδείς Ισραηλίτης , οὐδέ μήv αὐτός ὁ ἱερεύς ἅπας , οὐδέ πάντοτε , ἀφίημι θεμιτός εἰμί , οὐδέ τόπος αὐτός ( 1 ) ὁ τυγχάνω ὑποδέχομαι , οὗτος ὑπό χείρ ἀσεδῶν ἄλλοτε ἀλλαχόθεν μετακομίζω ( 2 ) , καί ἀντί ὁ ἅγιος , εἴδωλον Ναίς ἀποτιθέω . ἐγώ οὖς πόσος τις συνδεδαινει εἰμί καί κατά αὐτός ὁ ὄνομα ὁ Θεός γέλως καί χλεύη παρά ὁ ἀλλόφυλος , στοχάζομαι πάρειμι . ἐπί οὗτος καί αὐτός ὁ ἀλέω τέλος χράω οικτροπατεω , ἀπέρχομαι δέχομαι ὁ καί ὁ σπέρμα αὐτός ἀποκινέω ὁ ἱερατικός ἀξίωμα · ὅσπερ καί γίγνομαι . καίτοι , ὁ μέν ἴδιος βίος ἐνέλκω , οὐδείς ητιαθης ὁ πρεσβύτης ποτός . καί αὐτός δέ ὁ υἱός οὐ ὑπομένω ἐφτυχάζαι · ἀλλά πολύς μέν παρίημι , περί ὁ μηκέτι ὁ ὅμοιος ἐμμένω , μή τέκνον , λέγω , μή · οὐ ἀγαθός ὁ ἄνθρωπος , ὅς ἐγώ ἀκούω περί σύ . ὅμως ἐπεί οὐ ὁ πρέπω ζῆλος κατά αὐτός ἐπιδείκνυμι , ἑαυτοῦ τε κάθημι , καί ὁ λαός , τοσοῦτος ὁ ὁ Θεός ἀνάπτω ὀργή . καίτοι ἔοικα ὁ μέν ἔλεγχος τέλος ἔχω ὁ διόρθωσις ὁ ἁμαρτάνω · ὁ δέ ὀνειδισμός ἐπί ἀσχημοσύνη ὁ ἐπταιχόντος γίγνομαι . εἰμί γάρ καί ὁ πλεῖστος καταφίημι δοκέω τις , ὀλίγος δέ ποῦ , ἢ καί εἷς ὁ τοσοῦτος ἐντολή ἀμελέω , ὁ ὁ πλῆθος μέλλω ἀδιάφορος ἐφησυχάζω , καί μή ζῆλος ἄγανθὸν κατά ὁ κτῖμα ὁ Θεός ἐπιδείκνυμι , ἐπί οὗτος μόνος δικαίως ὕφεξις . κἀν δέ ἄγνοια πάσχω τίς τοιοῦτος , οὐδέ οὕτως ἀτιμώρητος διασῴζω .