basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0577.2
8 . Καὶ μὴ μοι λέγε παρὰ Θεοῦ τὸ κακὸν τὴν γένεσιν ἔχειν : οὐ γὰρ εὐσεβὲς τοῦτο , διὰ τὸ μηδὲν τῶν ἐναντίων παρὰ τοῦ ἐναντίου γίνεσθαι . Οὐδὲ γὰρ ἡ ζωὴ θάνατον γεννᾷ , οὔτε τὸ σκότος φωτὸς ἐστιν ἀρχή , οὔτε ἡ νόσος ὑγείας δημιουργός · ἀλλ’ ἐν μὲν ταῖς μεταβολαῖς τῶν διαθέσεων , ἐκ τῶν ἐναντίων πρὸς τὰ ἐναντία αἱ μεταστάσεις : ἐν δὲ ταῖς γενέσεσι , οὐχ ἐκ τῶν ἐναντίων , ἀλλ’ ἐκ τῶν ὁμογενῶν ἕκαστον τῶν γινομένων προφέρεται . Τὸ τοίνυν κακὸν ἐστιν οὐχὶ οὐσία ζῶσα καὶ ἐμψυχος , ἀλλὰ διάθεσις ἐν ψυχῇ ἐναντία ἔχουσα πρὸς ἀρετὴν , διὰ τὴν ἀπὸ τοῦ καλοῦ ( 6 ) ἀπόπτωσιν τοῖς ῥαθυμοῖς ἐγγινομένην . Μὴ τοίνυν ἔξωθεν τὸ κακὸν περιεσκάαι , μηδὲ ἀρχέγονόν τινα φύσιν πονηρίας φαντάζου · ἀλλὰ τῆς ἐν ἑαυτῷ κακίας ἕκαστος ἑαυτὸν ἀρχηγὸν γνωρίζέτω . Οὐ γὰρ ἂν , εἴπερ ἀκούσιον ἦν , καὶ μὴ ἐφ’ ἡμῖν , τοσοῦτος μὲν ἐκ τῶν νόμων ὁ φόβος τοῖς ἀδικοῦσιν ἐπήρχετο , οὕτω δὲ ἀπαραιτήτοι τῶν δικαστηρίων αἱ κολάσεις , τὸ πρὸς ἀξίαν τοῖς κακοῖς γινοῦς ἀντιμετροῦσαι . Εἰ γὰρ τὸν κακῶν καὶ ἀρετῶν ἐνεργημάτων οὐχ ἐκ τοῦ ἐφ’ ἡμῖν εἰσιν ἀρχαί , ἀλλ’ ἐκ τῆς φύσεως αἱ ἀνάγκαι , περιττοὶ μὲν οἱ νομοθέται τὰ πρακτέα ἡμῖν καὶ τὰ φευκτὰ διορίζοντες , περιττοὶ δὲ καὶ οἱ δικασταὶ ἀρετὴν τιμῶντες , καὶ πονηρίαν κολάζοντες . Οὐ γὰρ τοῦ κλέπτοῦ τὸ ἀδίκημα , οὔδε τοῦ φονέως , ᾧ γε οὐδὲ βουλομένῳ δυνατόν ἦν κρατεῖν τῆς χειρός , διὰ τὴν ἀναπόδραστον τῆς ἐπὶ τὰς πράξεις κατειργουσίας ἀνάγκης . Ματαιώτατοι δὲ πάντως ( 7 ) καὶ οἱ περὶ τὰς τέχνας πονούμενοι · ἀλλ’ εὐθυνήσει μὲν ὁ γεωργός , μὴτε σπέρμα καταβαλὼν , μὴτε δρεπάνην θηξάμενος : ὑπερπλουτήσει δὲ ὁ ἔμπορος , χὰν βούληται , χὰν μὴ , τῇ εἱμαρμένᾳ αὐτῷ συναθροίζουση τὰ χρήματα . Αἱ δὲ μεγάλαι τῶν Χριστιανῶν ἐλπίδες φρουδοῦ ἡμῖν οἰχήσονται , οὔτε δικαιοσύνης τιμωμένης , οὔτε κατακρινομένης τῆς ἁμαρτίας , διὰ τὸ μηδὲν κατὰ προαίρεσιν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων ἐπικελεύεσθαι . Ὅπου γὰρ ἀνάγκη καὶ εἱμαρμένη ( 8 ) κρατεῖ , οὐδεμίαν ἔχει χώραν τὸ πρὸς ἀξίαν , ὁ τῆς δικαιοκρισίας ὑπάρχει ἐξαιρετον . Καὶ γὰρ περὶ τῶν συκῶν φασι , ὡς οἱ μὲν τὰς ἀγρίας συκὰς παραφυτεύουσι ταῖς ἡμέραις : οἱ δὲ τοὺς ὀλύνθους ἐκδύσαντες , τῶν εὐχάρπων καὶ ἡμέρων συκῶν τὴν ἀτονίαν ἰῶνται , μέοντα δὴ καὶ σχεδανύμενον τὸν καρπὸν τοῖς ὀλύνθους ἐπέχοντες . Τί δὲ σοι τὰ παρὰ τῆς φύσεως ; ἀντίγμα ; ὅτι χρή
Lemmas: 8 . καί μή ἐγώ λέγω παρά Θεός ὁ κακός ὁ γένεσις ἔχω : οὖον γάρ εὐσεβής οὗτος , διά ὁ μηδείς ὁ ἐναντίος παρά ὁ ἐναντίος γίγνομαι . οὐδέ γάρ ὁ ζωή θάνατος γεννάω , οὔτε ὁ σκότος φάος εἰμί ἀρχή , οὔτε ὁ νόσος ὑγεία δημιουργός · ἀλλά ἐν μέν ὁ μεταβολή ὁ διάθεσις , ἐκ ὁ ἐναντίος πρός ὁ ἐναντίος ὁ μετάστασις : ἐν δέ ὁ γένεσις , οὐ ἐκ ὁ ἐναντίος , ἀλλά ἐκ ὁ ὁμογενής ἕκαστος ὁ γίγνομαι προφέρω . ὁ τοίνυν κακός εἰμί οὐ οὐσία ζῶ καί έμψυχος , ἀλλά διάθεσις ἐν Ψυχή ἐναντίος ἔχω πρός ἀρετή , διά ὁ ἀπό ὁ καλός ( 6 ) ἀπόπτωσις ὁ ῥᾴθυμος ἐγγίγνομαι . μή τοίνυν ἔξωθεν ὁ κακός περιεσκάαι , μηδέ ἀρχέγονος τις φύσις πονηρία φαντάζω · ἀλλά ὁ ἐν ἑαυτοῦ κακία ἕκαστος ἑαυτοῦ ἀρχηγός γνωρίζω . οὖον γάρ εἄν , εἴπερ ἀεκούσιος εἰμί , καί μή ἐπί ἐγώ , τοσοῦτος μέν ἐκ ὁ νόμος ὁ φόβος ὁ ἀδικέω ἐπέρχομαι , οὗτος δέ ἀπαραίτητος ὁ δικαστήριον ὁ κολάζω , ὁ πρός ἄξιος ὁ κακός γινός ἀντιμετρέω . εἰμί γάρ ὁ κακός καί ἀρετή ἐνέργημα οὐ ἐκ ὁ ἐπί ἐγώ εἰμί ἀρχή , ἀλλά ἐκ ὁ φύσις ὁ ἀνάγκη , περισσός μέν ὁ νομοθέτης ὁ πρακτέος ἐγώ καί ὁ φευκτός διορίζω , περισσός δέ καί ὁ δικαστής ἀρετή τιμή , καί πονηρία κολάζω . οὖον γάρ ὁ κλέπτης ὁ ἀδίκημα , οὐδέ ὁ φονεύς , ὅς γε οὐδέ βούλομαι δυνατός εἰμί κρατέω ὁ χείρ , διά ὁ ἀναπόδραστος ὁ ἐπί ὁ πρᾶξις κατείργω ἀνάγκη . Ματαίος δέ πάντως ( 7 ) καί ὁ περί ὁ τέχνη πονέω · ἀλλά εὐθύνω μέν ὁ γεωργός , μήτε σπέρμα καταβάλλω , μήτε δρεπάνη θήγω : ὑπερπλουτέω δέ ὁ ἔμπορος , χήν βούλομαι , χήν μή , ὁ μείρομαι αὐτός συναθροίζω ὁ χρῆμα . ὁ δέ μέγας ὁ Χριστιανός ἐλπίς φροῦδος ἐγώ οἴχομαι , οὔτε δικαιοσύνη τιμάω , οὔτε κατακρίνω ὁ ἁμαρτία , διά ὁ μηδείς κατά προαίρεσις ὑπό ὁ ἄνθρωπος ἐπικελεύω . ὅπου γάρ ἀνάγκη καί μείρομαι ( 8 ) κρατέω , οὐδείς ἔχω χώρα ὁ πρός ἄξιος , ὁ ὁ δικαιοκρισία ὑπάρχω ἐξαίρω . καί γάρ περί ὁ συκέα φημί , ὡς ὁ μέν ὁ ἄγριος συκάς παραφυτεύω ὁ ἡμέρα : ὁ δέ ὁ Ὄλυνθος ἐκ-δύω1 , ὁ εὔκαρπος καί ἥμερος συκέα ὁ ἀτονία ἰάομαι , μέος δή καί σχεδανυμενω ὁ καρπός ὁ Ὄλυνθος ἐπέχω . τις δέ σύ ὁ παρά ὁ φύσις ; ἀντίγμα ; ὅτι χρή