basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0679.2
3 . Ὑβρίσῃ σε ὀργισθεὶς ὁ δεῖνα ; στήσων τῇ σιωπῇ τὸ κακόν , καὶ μὴ ὡσπερ ρεῦμα τὴν ἐκείνου ὀργὴν εἰς τὴν ἰδίαν καρδίαν ὑποδεξάμενος , τοὺς ἀνέμους μιμήθ(ζ ) , διὰ τῆς ἀντιπνοίας ἀντιδιδούς τὸ ἐνεχθέν . Ἐκεῖνος ἐλοιόρησε ; σὺ εὐλόγησον . Ἐτυπτήσεν ἐκείνος ; σὺ ὑπόμεινον . Διαπτέπῃ , καὶ τὸ μηδὲν ἡγεῖσθαι σε ; σὺ ἔννοιαν λάβε σεαυτοῦ , ὅτι ἐκ τῆς ὑπέστῃς , καὶ εἰς γῆν πάλιν ἀναλυθήση . Ἄφανήν σε εἶπε , καὶ ἀδοξόν , καὶ μηδὲνα μηδαμῶδες ; σὺ καὶ γῆν εἶπὲ καὶ σποδὸν σεαυτόν . Οὐχ εἰ σεμνότερος τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἀβραάμ , ὃς ταῦτα ἑαυτὸν ἀπεκάλει . Ἄμαθὴ καὶ πτωχόν ; σὺ δὲ σκώληκα σεαυτὸν εἶπὲ , καὶ ἀπὸ κοπρίας ἔχειν τὴν γέννησιν , τὰ τοῦ Δαβὶδ λέγων ῥήματα . Τούτοις πρόσθεσε καὶ τὸ τοῦ Μωϋσέως καλόν . Ἐκεῖνος ὑπὸ Ἀαρὼν καὶ Μαρίας λοιδορηθεὶς , οὐ κατ' αὐτῶν ἐνέτυχεν τῷ Θεῷ , ἀλλὰ προσήχθετο ὑπὲρ αὐτῶν . Καὶ σὺ τοίνυν , ἐὰν πέντητά σε προσείπη , εἰ μὲν ἀλήθῃ λέγει , κατάνοει τὴν ἀλήθειαν · εἰ δὲ ψεύδεται , τί πρὸς σὲ τὸ λεγόμενον ; Μήτε πρὸς ἐπαίνοις γαυνοῦθης , τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀληθείας · μήτε πρὸς ὑβρεῖς ἀγχιάνης , τὰς οὐχ ἀποτομένας σου . Οὐχ ὁρᾷς τὰ τοξεύματα , πῶς τῶν μὲν στερέων καὶ ἀντιτύπων πέφυκε διαπτιπεῖν , ἐν δὲ τοῖς ἀπαλοῖς καὶ ὑπείκουσι τὴν ὀρμὴν ὑπεκλίνειν ; Τί δὲ σε ταράσσει ἡ προσγγορία τοῦ πέντος ; Μνήσθητι τῆς φύσεως σεαυτοῦ · ὅτι γυμνὸς εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθες , γυμνὸς ( 6 ) καὶ ἀπελεύση . Τί δὲ γυμνῷ πεινιχρότερον ; Οὐδὲν ἤκουσας δεινόν . Τίς ποτε ἀπηχθη διὰ πενίαν εἰς δεσμωτήριον ; Οὐ τὸ πένεσθαι ἐπονειδιστόν , ἀλλὰ τὸ μὴ φέρειν εὐγενῶς τὴν πενίαν . Τί ὀργῆς ἀφροῦστερον ; Ἐὰν μείνης ἀόργητος , ἤσχυνας τὸν ὑβρίσαντα , ἔργῳ τὴν σωφροσύνην ἐπιδειξάμενος . Ἡγάρ ὁ τύπτων τὸν μὴ ἀλγοῦντα , ἑαυτὸν τιμωρεῖται ( οὔτε γὰρ τὸν ἐχθρὸν ἡμύνετο , καὶ τὸν θυμὸν οὐκ ἀνέπασεν [ 7 ] ) · οὕτως ὁ τὸν ἀλοιόδητον ὀνειδίζων , παραμυθίαν εὑρεῖν τοῦ πάθους οὐ δύναται . Ἀμυνάμενος δὲ , καὶ εἰς ἴσον ἀντιχαισάμενος τῷ λοιδορῷ , τί καὶ ἀπολογήση ; Ὅτι παρώξυνε καταρξά ; Καὶ ποίας τούτο συγγνώμης ἀξίον ; Οὐδὲ γὰρ ὁ πόρνος ἐπὶ τὴν ἑταῖραν τὴν αἰτίαν μετατίθεται , ὡς πρὸς τὴν ἁμαρτίαν διερέθιασαν , ἤττον τῆς κατακρίσεως ἀξιοῦται . Ποηρὸν ἡ ὕβρις ; φύγε τὴν μίμησιν . Οὐ γὰρ δὴ τὸ ἕτερον καταρξάει , ἰκανὸν εἰς παραίτησιν . Δεικότερον μὲν οὖν , ὡς ἑαυτὸν πεῖθω , καὶ ἐπιτεῖναι τὴν ἀναγκάτην · διότι ὁ μὲν οὐχ εἶχε τὸ σω φρονίζον ὑπόδειγμα · σὺ δὲ βλέπων ἀσχημονοῦντα
Lemmas: 3 . ὑβρίζω σύ ὀργίζω ὁ Δεῖνα ; ἵστημι ὁ σιωπή ὁ κακός , καί μή ὡς ῥεῦμα ὁ ἐκεῖνος ὀργή εἰς ὁ ἴδιος Καρδία ὑποδείκνυμι , ὁ ἄνεμος μιμήθ(ζ ) , διά ὁ ἀντίπνοια ἀντιδίδωμι ὁ φέρω . ἐκεῖνος ελοιορησος ; σύ εὐλογέω . τύπτω ἐκείνος ; σύ ὑπομένω . Διαπτέπῃ , καί ὁ μηδείς ἡγέομαι σύ ; σύ ἔννοια λαμβάνω σεαυτοῦ , ὅτι ἐκ ὁ ὑφίστημι , καί εἰς γῆ πάλιν ἀναλύω . Ἄφανήν σύ εἶπον , καί ἄδοξος , καί μηδείς μηδαμῶδες ; σύ καί γῆ εἶπον καί σποδός σεαυτοῦ . οὐχ εἰμί σεμνός ὁ πατήρ ἐγώ Ἀβραάμ , ὅς οὗτος ἑαυτοῦ ἀποκαλέω . ἀμαθής καί πτωχός ; σύ δέ σκώληξ σαυτοῦ εἶπον , καί ἀπό Κοπρίας ἔχω ὁ γέννησις , ὁ ὁ Δαυίδ λέγω ῥῆμα . οὗτος προσθέτω καί ὁ ὁ Μωϋσῆς καλός . ἐκεῖνος ὑπό Ἀαρών καί Μαρία λοιδορέω , οὖον κατά αὐτός ἐντυγχάνω ὁ Θεός , ἀλλά προσάγω ὑπέρ αὐτός . καί σύ τοίνυν , ἐάν πέντη σύ προσεῖπον , εἰμί μέν ἀλάομαι λέγω , κατανοέω ὁ ἀλήθεια · εἰμί δέ ψεύδω , τίς πρός σύ ὁ λέγω ; μήτε πρός ἔπαινος γαυνοῦθης , ὁ ὑπέρ ὁ ἀλήθεια · μήτε πρός ὕβρις αγχιανιημι , ὁ οὐ ἀποτέμνω σύ . οὐχ ὁράω ὁ τόξευμα , πῶς ὁ μέν στερέω καί ἀντίτυπος φύω διαπέτομαι , ἐν δέ ὁ ἁπαλός καί ὑπείκω ὁ ὁρμή ὑποκλίνω ; τις δέ σύ ταράσσω ὁ προσγγοριον ὁ Πέντος ; μιμνήσκω ὁ φύσις σεαυτοῦ · ὅτι γυμνός εἰς ὁ κόσμος εἰσέρχομαι , γυμνός ( 6 ) καί ἀπέρχομαι . τις δέ γυμνός πεινιχροτερος ; οὐδείς ἀκούω δεινός . Τῖς ποτός απάγω διά πενία εἰς δεσμωτήριον ; οὖον ὁ πένομαι ἐπονείδιστος , ἀλλά ὁ μή φέρω εὐγενής ὁ πενία . τις ὀργή αφρουστερος ; ἐάν μένω ἀόργητος , αἰσχύνω ὁ ὑβρίζω , ἔργον ὁ σωφροσύνη ἐπιδείκνυμι . Ἡγάρ ὁ τύπτω ὁ μή ἀλγέω , ἑαυτοῦ τιμωρέω ( οὔτε γάρ ὁ ἐχθρός ἀμύνω , καί ὁ θυμός οὐ ἀναπάσσω [ 7 ] ) · οὕτως ὁ ὁ αλοιοδηω ὀνειδίζω , παραμυθία εὑρίσκω ὁ πάθος οὖον δύναμαι . ἀμύνω δέ , καί εἰς ἴσος ἀντιχαίνω ὁ λοιδορέω , τίς καί ἀπολογέομαι ; ὅτι2 παροξύνω καταρράσσω ; καί Ποίας οὗτος συγγνώμη ἄξιος ; οὐδέ γάρ ὁ πόρνος ἐπί ὁ ἑταίρα ὁ αἴτιος μετατίθημι , ὡς πρός ὁ ἁμαρτία διερεθίζω , κακός ὁ κατάκρισις ἀξιόω . ποαειρω ὁ ὕβρις ; φεύγω ὁ μίμησις . οὖον γάρ δή ὁ ἕτερος καταρράσσω , ἱκανός εἰς παραίτησις . Δεῖκος μέν οὖν , ὡς ἑαυτοῦ πείθω , καί ἐπιτείνω ὁ ἀναγκάτην · διότι ὁ μέν οὐ ἔχω ὁ σός φρονίζω ὑπόδειγμα · σύ δέ βλέπω ἀσχημονέω