basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0600.1
τὰ χρήματα ὁμοῦ καὶ δανείζεται , καὶ γεννᾶται , καὶ ὑπορύπεται . Ὁπῶς γὰρ ἐδῆξεν εἰς χείρας , καὶ τοῦ παρόντος μηνὸς ἀπέτιθης τὴν ἐργασίαν . Καὶ τοῦτο πάλιν δανεισθὲν , ἕτερον κακὸν ἐξέδραμε , κάκεῖνο ἕτερον , καὶ τὸ κακὸν εἰς ἕτερον . Τόκος γὰρ , ὡς οἶμαι , διὰ τὴν πολυγονίαν ( 1 ) τοῦ κακοῦ προσηγόρευται · πόθεν γὰρ ἄλλοθεν ; Τὰ τῶν τόκων λέγεται διὰ τὰς ὠδῖνας καὶ λύπας , ἃς ἐμποιοῦν ταῖς ψυχαῖς τῶν δανειζομένων πέφυκεν . Ὡς γὰρ ἡ ὠδὶς τῇ τίκτουσῃ , οὕτως ἡ προθεσμία τῷ ὑποχρεῖ παρίσταται . Τόκος ἐπὶ τόκῳ , πονηρῶν γονέων πονηρὸν ἔκγονον . Τὰς ἰχθῦδας λέγουσι τὴν γαστέρα τῆς μητρὸς διεσθίουσας εἴκασθαι · καὶ οἱ τόκοι τοὺς οἴκους τῶν φειδωλῶν ἰσφαγόντες ἀπογεννῶνται . Τὰ σπέρματα χρόνῳ μένται · ὁ δὲ τόκος σήμερον γεννᾶται , καὶ σήμερον σοὶ τίκτειν ἀρχεται . Τῶν αὐξομένων ἕκαστον , ἐπειδὰν πρὸς τὸ οἰκεῖον ἀφίκνηται μέγεθος , τῆς αὐξήσεως σταται · τὸ δὲ τῶν πλεονεκτῶν ἀργύριον τῷ χρόνῳ παντὶ συμπαραύξεται . Τὰ ζῷα παραδόντα τοῖς ἐκγόνοις ( 2 ) τὸ τίκτειν , αὐτὰ τῆς κυήσεως παύεται · τὰ δὲ τῶν δανειστῶν ἀργύρια καὶ τὰ ἐπιγινόμενα τίκτει , καὶ τὰ ἀρχαῖα νεάζει . Καὶ ὥσπερ ἐπὶ τῶς χολέρας οἱ τὸ δεῖ προεισταμένον ἐξαιροῦντες ( 3 ) , καὶ πρὶν πανειλῶς καθαρθῆναι δευτέραν τροφὴν ἐπεμβαλλόμενοι , πάλιν ἑμοῦσι μετὰ ὀδύνων καὶ σπαραγμῶν · οὕτω καὶ οἱ δανειζόμενοι , τόκους ἐκ τόκων μεταλαμβάνοντες , καὶ πρὶν ἐκκαθάραι τὰ πρῶτα , δεύτερον ἐπεισάγοντες δάνεισμα , μικρὸν χρόνον τοῖς ἀλλοτρίοις ἐναδρυόμενοι , ὑστερον καὶ τὰ οἰκεῖα ὑδύραντο . Ἄλλοι πολλοί , φησί , καὶ ἐκ δανεισματος ἐπλούτησαν . Πλείους δέ , οἶμαι , καὶ βρόχων ἤφαντο . Σὺ δὲ τοὺς ἀπαγχαμένους οὐκ ἀριθμεῖς , οἱ τὴν ἐπὶ ταῖς ἀπαντήσεσιν ( 4 ) αἰσχύνην μὴ φέροντες , τὸν δι’ ἀγχόνης θάνατον τοῦ ἐπονειδίστως ζῆν προετίμησαν . Εἶδον ἐγὼ ἐλεεινὸν θέαμα , παῖδας ἐλευθέρους ὑπὲρ χρεῶν πατρικῶν ἐλχομένους εἰς τὸ κρατήριον . Οὐχ ἔχεις καταλιπεῖν χρήματα τοῖς παῖσι ; μὴ προσασελὴ καὶ τὴν εὐγένειαν . Ἐν τούτῳ διατήρησον αὐτοῖς τὸ κτῆμα τῆς ἐλευθερίας , τὴν παρακαταθήκην , ἣν παρὰ τῶν γονέων παρέλαβες . Οὐδεὶς πενίαν πατρὸς ἐνεκλήθη ποτέ · δρῆγμα δὲ πατρὸς εἰς δεσμωτήριον ἄγει . Μὴ καταλίπης γραμματεῖον ὥσπερ ἀρὰν πατρικὴν εἰς παῖδας καταβαίνουσαν καὶ ἐκχόνων .
Lemmas: ὁ χρῆμα ὁμοῦ καί δανείζω , καί γεννάω , καί υπορυπω . ὁπῶς γάρ ἐσθίω εἰς χείρ , καί ὁ πάρειμι μείς ἀποτίθημι ὁ ἐργασία . καί οὗτος πάλιν δανείζω , ἕτερος κακός ἐκτρέχω , ἐκεῖνος ἕτερος , καί ὁ κακός εἰς ἕτερος . Τόκος γάρ , ὡς οἴομαι , διά ὁ πολυγονία ( 1 ) ὁ κακός προσαγορεύω · πόθεν γάρ ἄλλοθεν ; ὁ ὁ τόκος λέγω διά ὁ ὠδίς καί λύπη , ὅς ἐμποιέω ὁ Ψυχή ὁ δανείζω φύω . ὡς γάρ ὁ ὠδίς ὁ τίκτω , οὕτως ὁ προθεσμία ὁ υποχρω παρίστημι . Τόκος ἐπί τόκος , πονηρός γονεύς πονηρός ἔκγονος . ὁ ἰχθύς λέγω ὁ γαστήρ ὁ μήτηρ διεσθίω εἰκάζω · καί ὁ τόκος ὁ οἶκος ὁ φειδωλός ἰσφαγόντες ἀπογεννάω . ὁ σπέρμα χρόνος μέντα · ὁ δέ τόκος σήμερον γεννάω , καί σήμερον σύ τίκτω ἀρχω . ὁ αὐξάνω ἕκαστος , ἐπειδάν πρός ὁ οἰκέω ἀφικνέομαι μέγεθος , ὁ αὔξησις στατός · ὁ δέ ὁ πλεονέκτης ἀργύριον ὁ χρόνος πᾶς συμπαραύξω . ὁ ζῷον παραδίδωμι ὁ ἔκγονος ( 2 ) ὁ τίκτω , αὐτός ὁ κύησις παύω · ὁ δέ ὁ δανειστής ἀργύριον καί ὁ ἐπιγίγνομαι τίκτω , καί ὁ ἀρχαῖος νεάζω . καί ὥσπερ ἐπί Τῶς χολέρα ὁ ὁ δεῖ προΐστημι ἐξαιρέω ( 3 ) , καί πρίν πανειλῶς καθαίρω δύο τροφή ἐπεμβάλλω , πάλιν ἐμέω μετά οδύνη καί σπαραγμός · οὗτος καί ὁ δανείζω , τόκος ἐκ τόκος μεταλαμβάνω , καί πρίν ἐκκαθαίρω ὁ πρῶτος , δύο ἐπεισάγω δάνεισμα , μικρός χρόνος ὁ ἀλλότριος εναδρυομενω , ὕστερος καί ὁ οἰκεῖος ὑδύραντο . ἄλλος πολύς , φημί , καί ἐκ δανεισμός πλουτέω . πλέως δέ , οἴομαι , καί βρόχος φημί . σύ δέ ὁ ἀπάγχω οὐ ἀριθμέω , ὁ ὁ ἐπί ὁ ἀπάντησις ( 4 ) αἰσχύνη μή φέρω , ὁ διά ἀγχόνη θάνατος ὁ ἐπονείδιστος ζῶ προτιμάω . εἶδον ἐγώ ἐλεεινός θέαμα , παῖς ἐλεύθερος ὑπέρ χρέος πατρικός λέγω εἰς ὁ κρατήριον . οὐχ ἔχω καταλείπω χρῆμα ὁ δίπαις ; μή προσασελὴ καί ὁ εὐγένεια . ἐν οὗτος διατηρέω αὐτός ὁ κτῆμα ὁ ἐλευθερία , ὁ παρακαταθήκη , ὅς παρά ὁ γονεύς παραλαμβάνω . οὐδείς πενία πατήρ ἐγκαλέω ποτός · δρῆγμα δέ πατήρ εἰς δεσμωτήριον ἄγω . μή καταλιμπάνω γραμματεῖον ὥσπερ ἀρή πατρικός εἰς παῖς καταβαίνω καί εκχοναω .