basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0690.4
1 . Ἀμήχανον τὸν μὴ καταδεξάμενον τὸ πρὸς πᾶτας ὑποδεὲς καὶ ἔσχατον , δυνήσθαι ποτε ἢ λοιδορούμενον θυμοῦ κρατήσαι , ἢ θλιβόμενον διὰ μακροθυμίας περιγενέσθαι τῶν πειρασμῶν . Ὁ δὲ τὴν ἄκραν ταπεινώσιν κατορθώσας , ἐν ταῖς λοιδορίαις πλείονα ἑαυτοῦ καταγνοὺς τὴν εὐτέλειαν , οὐ κινηθήσεται τὴν ψυχὴν ὑπὸ τῶν ῥημάτων τῆς ἀτιμίας . Ἄλλ' ἐὰν μὲν ἀκούσῃ πλῆν , οὐδὲν ἑαυτὸν πτωχὸν δυνα καὶ πάντων ἐνδὲς , καὶ τῆς καθ' ἡμέραν παρὰ τοῦ Κυρίου χορηγίας δεόμενον . Ἐὰν δὲ ἀκούσῃ δυσγενὴς καὶ ἐξ ἄφανων , προσελήμμενον ἔχει ἐν τῇ ἑαυτοῦ καρδίᾳ τὸ ἐν πηλῷ γεγεννημένον · καὶ ἀπαξιαλῶς , μέγας ἐκεῖνος παρὰ Θεῷ ὁ ταπεινοφρόνως κατακλιδείς τῷ πλησίον , καὶ ἀνεπαισχύντως ἐφ' ἑαυτὸν καταδεξάμενος τὰ ἐγκλήματα , κἂν μὴ ἀληθῇ ἦ , ὑπὲρ τοῦ τὸ μέγα δρελὸς χαρίσασθαι τὴν εἰρήνην τῷ ἀδελφῷ . Ὁμοίως γὰρ ἐστὶ χαλεπὸν , ἐν τε δυσκολίαις πραγμάτων ἀταπεινῶτον τὴν ψυχὴν διασῶσθαι , καὶ ἐν ταῖς περιπνεισίαις μὴ ἐπαρθῆναι . Τῷ ὄντι γὰρ θεραπευόμενα τὰ ὑπερήφανα ἦθη , ἑαυτῶν ὑπεροπτικώτερα πέφυκε γίνεσθαι . Τῷ δὲ ταπεινῷ καὶ καταδεδημένῳ φρο-νήματι ἐπεταὶ στυγνὸν ὄμμα καὶ εἰς τὴν συννευυχός , σχῆμα ἡμελημένον , χόμῃ ἀχύμηρδ , ἕσθης ῥυτώσα · ὥστε ἀ ποιοῦσιν οἱ πενθοῦντες κατ' ἐπιτήδευσιν , ταῦτα ἐκ τοῦ αὐτομάτου ἡμῖν ἐπιφαίνεται . Χιτῶν διὰ ζῶνης προσταλαμένος · ( 1 ) τῷ σώματι · τὸ μέντοι ζῶμα , μήτε ἄνω τῶν λαγόνων , γυναικῶδες γάρ · μήτε χαῖνον ὥστε διαρρεῖν τὸν χιτῶνα , βλακικὸν γάρ . Καὶ τὸ βάδισμα μήτε νωθρόν , ὡς ἐκλυσις τῆς ψυχῆς κατηγορεῖν · μηδ' αὐ σφοδρόν καὶ σεσοβδημένον , ὡς ἐμπλήκτους αὐτῆς τὰς ὁρμὰς ὑποφαίνειν . Σκοπὸς δὲ ἕσθης εἰς , ὥστε κάλυμμα εἶναι σαρκὸς πρὸς χειμῶνα καὶ θέρος ἀὐταρκές . Μήτε δὲ ἐν χρώματι , τὸ ἀνθρὸν διωκέσθω · μήτε ἐν τῇ κατασκευῇ , τὸ λεπτὸν καὶ μαλακόν . Τὸ γὰρ τὰς ἐν ἕσθῃτι εὐχροίας περισκοπεῖν , ἴσον γυναικεῖν καλλωπισμῷ , ὅν ἐκεῖναι ἐπιτηδεοῦσιν ἄλλοτριοι ἄνδσι παρειὰς καὶ τρίχας ἑαυτῶν καταδάπτουσαι . Ἄλλὰ μὴν καὶ παχύτητος οὕτως ὁ χιτῶν ὀφείλει ἔχειν , ὡς μὴ δεῖσθαι κοινωνοῦ πρὸς τὸ θάλπειν τὸν ἐνδύμενον . Καὶ ὑπόδημα , τὸ εὐτέλες μὲν κατὰ τὴν ἀξίαν , ἀνενδεὲς δὲ τὴν χρῆσιν ἀποπληροῦν . Γυμνάζων γὰρ ταπεινοφροσύνην ἐστὶν ἢ ἐν τοῖς εὐτελεστέροις πράγμασι διατριβή , τὸ πάθος τῆς φιλοδοξίας θεραπεύουσα . Κενόδοξος δέ ἐστιν , ὁ φιλῶς ἐνεχεν τῆς τοῦ κόσμου δόξης ποιῶν τι ἢ λέγων . Οἷον , ὁ ποιῶν ἐλεημοσύνην εἰς τὸ
Lemmas: 1 . ἀμήχανος ὁ μή καταδέχομαι ὁ πρός Πάτας ὑποδεής καί ἔσχατος , δύναμαι ποτός ἢ λοιδορέω θυμός κρατέω , ἢ θλίβω διά μακροθυμία περιγίγνομαι ὁ πειρασμός . ὁ δέ ὁ ἄκρος ταπείνωσις κατορθόω , ἐν ὁ λοιδορία πλείων ἑαυτοῦ καταγιγνώσκω ὁ εὐτέλεια , οὖον κινέω ὁ ψυχή ὑπό ὁ ῥῆμα ὁ ἀτιμία . ἄλλος ἐάν μέν ἀκούω Πλῆν , οὐδείς ἑαυτοῦ πτωχός δυνα καί πᾶς ἐνδέω , καί ὁ κατά ἡμέρα παρά ὁ κύριος χορηγία δήω . ἐάν δέ ἀκούω δυσγενής καί ἐκ ἀφανής , προσαιρέω ἔχω ἐν ὁ ἑαυτοῦ Καρδία ὁ ἐν πηλός γεννάω · καί ἀπαξιαλῶς , μέγας ἐκεῖνος παρά Θεός ὁ ταπεινοφρόνως κατακλιδηω ὁ πλησίος , καί ἀνεπαίσχυντος ἐπί ἑαυτοῦ καταδέχομαι ὁ ἔγκλημα , κἀν μή ἀλάομαι εἰμί , ὑπέρ ὁ ὁ μέγας δρελὸς χαρίζομαι ὁ εἰρήνη ὁ ἀδελφός . ὅμοιος γάρ εἰμί χαλεπός , ἐν τε δυσκολία πρᾶγμα αταπειναω ὁ ψυχή διασῴζω , καί ἐν ὁ περιπνέω μή ἐπαίρω . ὁ εἰμί γάρ θεραπεύω ὁ ὑπερήφανος ἦθος , ἑαυτοῦ ὑπεροπτικός φύω γίγνομαι . ὁ δέ ταπεινός καί καταδέω φρόνημα ἕπω στυγνός ὄμμα καί εἰς ὁ συμφέρω , σχῆμα ἀμελέω , χόμος ἀχύμηρδ , ἐσθίω ῥυτώσα · ὥστε ὅς ποιέω ὁ πενθέω κατά ἐπιτήδευσις , οὗτος ἐκ ὁ αὐτόματος ἐγώ ἐπιφαίνω . χιτών διά ζώνη προστέλλω · ( 1 ) ὁ σῶμα · ὁ μέντοι ζῶμα , μήτε ἄνω ὁ λαγών , γυναικώδης γάρ · μήτε χαίνω ὥστε διαρρέω ὁ χιτών , βλακικός γάρ . καί ὁ βάδισμα μήτε νωθρός , ὡς ἔκλυσις ὁ Ψυχή κατηγορέω · μηδέ αὖος σφοδρός καί σοβέω , ὡς ἔμπληκτος αὐτός ὁ ὁρμή ὑποφαίνω . Σκοπός δέ ἐσθίω εἰς , ὥστε κάλυμμα εἰμί σάρξ πρός χειμών καί θέρος αὐτάρκης . μήτε δέ ἐν χρῶμα , ὁ ἀνθρὸν διώκω · μήτε ἐν ὁ κατασκευή , ὁ λεπτόν καί μαλακός . ὁ γάρ ὁ ἐν ἐσθής εὔχροια περισκοπέω , ἴσος γυναικεῖος καλλωπισμός , ὅς ἐκεῖνος ἐπιτηδεύω ἀλλότριος ἄνδσι παρειάς καί θρίξ ἑαυτοῦ καταδάπτω . ἀλλά μήv καί παχύτης οὕτως ὁ χιτών ὀφείλω ἔχω , ὡς μή δήω κοινωνός πρός ὁ θάλπω ὁ ἐνδύω . καί ὑπόδημα , ὁ εὐτελής μέν κατά ὁ ἄξιος , ἀνενδεής δέ ὁ χρῆσις ἀποπληρόω . γυμνάζω γάρ ταπεινοφροσύνη εἰμί ἢ ἐν ὁ εὐτελής πρᾶγμα διατριβή , ὁ πάθος ὁ φιλοδοξία θεραπεύω . κενόδοξος δέ εἰμί , ὁ φίλως ἐνέχω ὁ ὁ κόσμος δόξα ποιέω τίς ἢ λέγω . Οἷος , ὁ ποιέω ἐλεημοσύνη εἰς ὁ