basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0574.1
δυσὶ κυρίοις δουλεύειν · καὶ πάλιν · Οὐ δύνασθε Θεῷ δουλεύειν καὶ μαμμωνᾷ . Οὔτε γὰρ ἄλλης τινὸς ἐντολῆς τήρησιν , οὔτε αὐτὴν τὴν πρὸς Θεὸν ἀγάπην , οὔτε τὴν πρὸς τοὺς πλησίον δύναμεθα κατορθῶσαι , ἄλλοτε περὶ ἄλλα ταῖς διανοίαις ἀποπλανώμενοι . Οὔτε γὰρ τέχνην ἢ ἐπιστήμην ἀκριβῶς καταλαβεῖν δυνατὸν , ἄλλοτε ἐπ’ ἄλλην μεταβαίνοντα · οὔτε μὴν μιᾶς περιγενέσθαι , μὴ τὰ οἰκεῖα τοῦ τέλους γνωρίσαντα . Δεῖ γὰρ ἀκολούθους εἶναι τῷ σκοπῷ καὶ τὰς πράξεις , ὡς οὐδενὸς τῶν κατὰ λόγον διὰ τῶν ἀνοικείων κατορθουμένου . Ἐπεὶ οὔτε χαλκευτικῆς τέλος διὰ τῶν ἔργων τῆς κεραμείας περιγενέσθαι πέφυκεν , οὔτε ἀθλητικοὶ στέφανοι ἐκ τῆς περὶ τὸ αὐλεῖν σπουδῆς κατορθοῦνται · ἀλλ’ ἑκάστῳ τέλει οἰκείος ὁ πόνος καὶ συναρμόζων ἐπιζητεῖται . Ὥσπερ οὖν καὶ ἡ κατὰ τὴν ἀρετὴν τῷ Εὐαγγελίῳ τοῦ Χριστοῦ πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως , ἐν τῇ ἀναχωρήσει τῶν μεριμνῶν τοῦ κόσμου , καὶ τῇ παντελεῖ ἀλλοτριώσει τῶν περισπασμῶν κατορθοῦται . Λυθῆναι οὖν δεῖ τῶν δεσμῶν τῆς προσπαθείας τοῦ βίου , πόνῳ ἀληθινῶς ἀκολουθεῖν μέλλοντα τῷ Θεῷ · τοῦτο δὲ οὐχ ἄλλως , ἢ διὰ παντελοῦς ἀναχωρήσεως , καὶ λήψης τῶν παλαιῶν ἡμῶν κατορθοῦται . Ὡς εἰ μὴ ἀποξευθῶμεν ἑαυτοὺς καὶ συγγενείας σαρκικῆς καὶ κοινωνίας βίου , οἴοντες πρὸς ἕτερον κόσμον διὰ τῆς σχέσεως μεταβαίνοντες , ἀμήχανον ἡμᾶς περιγενέσθαι τοῦ σκοποῦ τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως . Ὁ τοῖνυν πρὸς τὴν ἀγγελικὴν ἀξίαν μεταταξάμενος , εἰ τοῖς ἀνθρωπίνοις ἐμολύνουτο πάθεσιν , ὁμοίως ἐστὶ δορᾷ παραδόξως , ἥς οὔτε λευκὴ παντελῶς ἢ θριξ , οὔτε μελαῖνα διόλου , ἀλλὰ τῇ μίξει τῶν ἑτεροχρωτῶντων διεστιγμένη , οὔτε ἐν τοῖς μέλασιν ( 1 ) , οὔτε ἐν τοῖς λευκοῖς ἀριθμεῖται . Ὥσπερ οὖν οἱ ζωγράφοι , σταν ἀπεδείχθων εἰκόνας γράφουσι , πυκνὰ πρὸς τὸ παράδειγμα ἀποβλέποντες , τὸν ἐκεῖθεν χαρακτῆρα πρὸς τὸ ἑαυτῶν σπουδάζουσι μεταθεῖναι φιλοτέχνημα · οὕτω δεῖ καὶ τὸν ἐσπουδακὸτα ἑαυτὸν ( 2 ) πᾶσι τοῖς μέρεσι τῆς ἀρετῆς ἀπεργάσασθαι τέλειον , οἷον πρὸς ἀγάλματά τινα κινοῦμενα καὶ ἐμπράκτα τοὺς βίους τῶν ἁγίων ἀποβλέπειν , καὶ τὸ ἐκείνων ἀγαθὸν οἰκείον ποιεῖσθαι διὰ μιμήσεως .
Lemmas: δύο κύριος δουλεύω · καί πάλιν · οὖον δύναμαι Θεός δουλεύω καί μαμωνᾶς . οὔτε γάρ ἄλλος τις ἐντολή τήρησις , οὔτε αὐτός ὁ πρός θεός ἀγάπη , οὔτε ὁ πρός ὁ πλησίος δύναμαι κατορθόω , ἄλλοτε περί ἄλλος ὁ διάνοια ἀποπλανάω . οὔτε γάρ τέχνη ἢ ἐπιστήμη ἀκριβῶς καταλαμβάνω δυνατός , ἄλλοτε ἐπί ἄλλος μεταβαίνω · οὔτε μήv εἷς περιγίγνομαι , μή ὁ οἰκεῖος ὁ τέλος γνωρίζω . Δεύς γάρ ἀκόλουθος εἰμί ὁ σκοπός καί ὁ πρᾶξις , ὡς οὐδείς ὁ κατά λόγος διά ὁ ἀνοίκειος κατορθόω . ἐπεί οὔτε χαλκευτικός τέλος διά ὁ ἔργον ὁ κεραμεία περιγίγνομαι φύω , οὔτε ἀθλητικός στέφανος ἐκ ὁ περί ὁ αὐλέω σπουδή κατορθόω · ἀλλά ἕκαστος τέλος οἰκεῖος ὁ πόνος καί συναρμόζω ἐπιζητέω . ὥσπερ οὖν καί ὁ κατά ὁ ἀρετή ὁ Εὐαγγέλιος ὁ Χριστός πρός θεός εὐαρέστησις , ἐν ὁ ἀναχωρέω ὁ μεριμνάω ὁ κόσμος , καί ὁ παντελής ἀλλοτριόω ὁ περισπασμός κατορθόω . λύω οὖν δεῖ ὁ δεσμός ὁ προσπάθεια ὁ βίος , πόνος ἀληθινός ἀκολουθέω μέλλω ὁ Θεός · οὗτος δέ οὐ ἄλλως , ἢ διά παντελής ἀναχώρησις , καί λήψη ὁ παλαιός ἐγώ κατορθόω . ὡς εἰμί μή αποξευτιθημι ἑαυτοῦ καί συγγένεια σαρκικός καί κοινωνία βίος , οἴομαι πρός ἕτερος κόσμος διά ὁ σχέσις μεταβαίνω , ἀμήχανος ἐγώ περιγίγνομαι ὁ σκοπός ὁ πρός θεός εὐαρέστησις . ὁ τοίνυν πρός ὁ ἀγγελικός ἄξιος μετατάσσω , εἰμί ὁ ἀνθρώπινος μολύνω πάθος , ὁμοίως εἰμί δορά παράδοξος , ἥς οὔτε λευκός παντελῶς ἢ θρίξ , οὔτε μέλας διόλου , ἀλλά ὁ μίξις ὁ ἑτεροχρωτῶντων διαστίζω , οὔτε ἐν ὁ μέλας ( 1 ) , οὔτε ἐν ὁ λευκός ἀριθμέω . ὥσπερ οὖν ὁ ζωγράφος , ἵστημι ἀποδείκνυμι εἰκών γράφω , πυκνός πρός ὁ παράδειγμα ἀποβλέπω , ὁ ἐκεῖθεν χαρακτήρ πρός ὁ ἑαυτοῦ σπουδάζω μετατίθημι φιλοτέχνημα · οὗτος δεῖ καί ὁ σπουδάζω ἑαυτοῦ ( 2 ) πᾶς ὁ μέρος ὁ ἀρετή ἀπεργάζομαι τέλειος , οἷος πρός ἄγαλμα τις κινέω καί έμπρακτος ὁ βίος ὁ ἅγιος ἀποβλέπω , καί ὁ ἐκεῖνος ἀγαθός οἰκέω ποιέω διά μίμησις .