basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0593.1
A φορὰς ὑποδέχεσθαι . Εἰ δὲ ἐπειθεσθε τῷ Κυρίῳ , τὶς χρεία τῶν λόγων τούτων ; Δανείζετε γάρ , φησὶ , παρ ᾧν οὐκ ἐλπίζετε λαβεῖν . Ὅταν γὰρ πτωχῷ παρέχειν μέλλῃς ( 2 ) διὰ τὸν Κύριον , τὰ αὐτὸ καὶ δῶρόν ἐστι καὶ δάνεισμα · δῶρον μὲν , διὰ τὴν ἀνελπιστίαν τῆς ἀπολύσεως · δάνεισμα δὲ , διὰ τὴν μεγαλωψρεῖαν τοῦ Δεσπότου , τὸ ἀποτινύμενος ὑπὲρ αὐτοῦ · δς μικρὰ λαβὼν διὰ τοῦ πέντηος , μεγάλα ὑπὲρ αὐτῶν ἀποδίδωσι . Σκοπεῖτω τοίνυν τοὺς ἰδίους πόρους τῶν πλουτοῦντων ἕκαστος , ἐξ ὧν ἀναφέρειν δῶρα μέλλει Θεῷ , μὴ τὸν πέντηα κατεδυνάστευσε , μὴ τὸν ἀσθενέστερον ἐδίασαστο , μὴ τὸν ὑποκείμενον αὐτῷ πεπλεονέκτηκεν , ἔξουσία χρώμενος ἀντὶ δικαιοσύνης . Τὸ δίκαιον γὰρ καὶ τὴν ἰσότητα κελεύομεθα φυλάττειν καὶ πρὸς τοὺς δούλους ( 3 ) . Μὴ γὰρ τὶς κρατεῖ , βιάζου · μηδὲ ὅτι δύνασαι , πλεονεκτεῖ · ἀλλ ὅτι πάρεισι σοὶ αἱ τῆς ἐξουσίας , δεῖξον τὰ τῆς δικαιοσῦνης . Οὐ γὰρ ἐν ᾧ μὴ δύνασαι , παρέχεις τὴν ἀπόδειξιν τῆς πρὸς Θεὸν ὑπακοῆς καὶ τοῦ φόβου · ἀλλ ἔν ᾧ παραβῆναι δυνάμενος , οὐ παραβαίνεις . Εἰ δὲ ἀφελόμενος ἐκ τῶν πεντῶν , πέντη δίδως , κάλλιον ἄν σοι μήτε ἀρπάζειν μήτε διδόναι . Οὐτε γὰρ ἐξ ἀδίκων κερδῶν εὐεργεσία πρὸς τὸν δεῶμενον δεκτὴ παρὰ Θεῷ , οὔτε ὁ τῶν ἀδικιῶν ἀπεχόμενος ἐπαινετὸς , εἰ μηδενὶ μεταδοῖ τῶν ἑαυτοῦ . Περὶ μὲν γὰρ τῶν ἀδικοῦντων , διὰ δῶρα Θεῷ προσφέρειν ἐπιχειρούντων , γέγραπται · Θυσία ἀσεδῶν , βδέλυγμα Κυρίῳ · περὶ δὲ τῶν μὴ ἐλεούντων · Ὁ φράσων τὰ ὦσα αὐτοῦ τοῦ μὴ ὑπακοῦσαι πτητοῖς , καὶ αὐτὸς ἐπικαλέσεται , καὶ οὐκ ἔσται ὁ ὑπακούων . Διὰ τοῦτο ἡ Παροιμία συμβουλεύει · Τίμα τὸν Κύριον ἀπὸ σῶν δικαίων πόνων , καὶ ἀπάρχον αὐτῷ ἀπὸ σῶν καρπῶν δικαιοσύνης . Εἰ γὰρ ἐξ ἀδικίας καὶ ἀρπαγῆς μέλλεις προσφέρειν τῷ Θεῷ , κάλλιον μήτε κτήσασθαι τοιαύτην κτῆσιν , μήτε προσφέρειν ἐς αὐτῆς . Καθαρὸν γὰρ δῶρον ἀνοίσει τὴν εὐχὴν ( 4 ) , ὡς γέγραπται · Εὐχὰὶ κατευθυνόντων , δεκταὶ παρ ’ αὐτῷ . Καὶ πάλιν , εἰ κτώμενος ἐκ δικαίων πόνων μὴ προσφέρεις Θεῷ προσφοράς , ἀφ ᾧν τρέφονται πέντηες , ἀρπαγὴ λογισθήσεται σοι , καθά φησι διὰ τοῦ προφήτου Μαλαχίου ὁ Θεός · Αἱ διαρχαὶ καὶ τὰ ἐπιδέκατα ὑμῶν μεθ ’ ὑμῶν εἰσι , καὶ ἔσται ἡ διαρπαγὴ ἐν τοῖς οἴκοις ὑμῶν . Τὶ τοίνυν μολύνεις τὸν σαυτοῦ πλοῦτον , ἄνθρωπε , ἐπισάδων αὐτῷ τὰ μὴ δίκαια κέρδη ; τὶ βδελυκτὴ ποιεῖς τὴν σαυτοῦ προσφορὰν , ἐξ ἀδικίας προσφέρειν ἐπιχειρῶν , ἐν ᾧ μέλλεις ἕτερον πτωχὸν ἐλεεῖν ; Ἐπειλέησον ὃν ἀδικεῖς · εἰς τοῦτον κατάρχου τῇ φιλανθρωπίᾳ · τούτῳ χάρισαι , καὶ πληρώσεις ἕκον μετὰ χρίσεως . Οὐ γὰρ κοινωνήσει πλεονεξία Θεῷ , οὐδὴ ληστὸν καὶ ἀρπακτικὸν κοινωνεῖ ὁ Κύριος · οὐδὲ ὡς ἀδύνατος τρέφειν τοὺς πέντηας , ἡμῖν κατελίπε τρέφεῖν
Lemmas: A φορά ὑποδέχομαι . εἰμί δέ πείθω ὁ κύριος , τις χρεία ὁ λόγος οὗτος ; δανείζω γάρ , φημί , παρά εἰμί οὐ ἐλπίζω λαμβάνω . ὅταν γάρ πτωχός παρέχω μέλλω ( 2 ) διά ὁ κύριος , ὁ αὐτός καί δῶρον εἰμί καί δάνεισμα · δῶρον μέν , διά ὁ ἀνελπιστία ὁ ἀπόλυσις · δάνεισμα δέ , διά ὁ μεγαλωψρεῖαν ὁ δεσπότης , ὁ ἀποτίνυμι ὑπέρ αὐτός · ΔΣ μικρός λαμβάνω διά ὁ πέντη , μέγας ὑπέρ αὐτός ἀποδίδωμι . σκοπέω τοίνυν ὁ ἴδιος πόρος ὁ πλουτέω ἕκαστος , ἐκ ὅς ἀναφέρω Δῶρα μέλλω Θεός , μή ὁ πέντη καταδυναστεύω , μή ὁ ἀσθενής διασῴζω , μή ὁ ὑπόκειμαι αὐτός πλεονεκτέω , ἐξουσία χράω ἀντί δικαιοσύνη . ὁ Δίκαιος γάρ καί ὁ ἰσότης κελεύω φυλάσσω καί πρός ὁ δοῦλος ( 3 ) . μή γάρ τις κρατέω , βιάζομαι · μηδέ ὅτι δύναμαι , πλεονεκτέω · ἀλλ' ὅτι πάρειμι σύ ὁ ὁ ἐξουσία , δείκνυμι ὁ ὁ δικαιοσύνη . οὖον γάρ ἐν ὅς μή δύναμαι , παρέχω ὁ ἀπόδειξις ὁ πρός θεός ὑπακοή καί ὁ φόβος · ἀλλ' ἐν ὅς παραβαίνω δύναμαι , οὖον παραβαίνω . εἰμί δέ ἀφαιρέω ἐκ ὁ πέντη , Πέντη δίδωμι , καλός ἄν σύ μήτε ἁρπάζω μήτε δίδωμι . οὐ γάρ ἐκ ἄδικος κέρδος εὐεργεσία πρός ὁ δείδω δεκτός παρά Θεός , οὔτε ὁ ὁ ἀδικία ἀπέχω ἐπαινετός , εἰμί μηδείς μεταδίδωμι ὁ ἑαυτοῦ . περι μέν γάρ ὁ ἀδικέω , διά Δῶρα Θεός προσφέρω ἐπιχειρέω , γράφω · Θυσία ἀσεδῶν , βδέλυγμα κύριος · περί δέ ὁ μή ἐλεέω · ὁ φράζω ὁ ὠθέω αὐτός ὁ μή ὑπακούω πτητοῖς , καί αὐτός ἐπικαλέω , καί οὐ εἰμί ὁ ὑπακούω . Ζεύς οὗτος ὁ παροιμία συμβουλεύω · Τίμα ὁ κύριος ἀπό σός Δίκαιος πόνος , καί ἄπαρχος αὐτός ἀπό σός καρπός δικαιοσύνη . εἰμί γάρ ἐκ ἀδικία καί ἁρπάζω μέλλω προσφέρω ὁ Θεός , καλός μήτε κτάομαι τοιοῦτος κτῆσις , μήτε προσφέρω εἰς αὐτός . καθαρός γάρ δῶρον ἄνοισις ὁ εὐχή ( 4 ) , ὡς γράφω · εὐχή κατευθύνω , δεκτός παρά ’ αὐτός . καί πάλιν , εἰμί κτάομαι ἐκ Δίκαιος πόνος μή προσφέρω Θεός προσφορά , ἀπό εἰμί τρέφω πέντη , ἁρπάζω λογίζομαι σύ , καθά φημί διά ὁ προφήτης Μαλαχίας ὁ Θεός · ὁ διαρχη καί ὁ ἐπιδέκατος σύ μετά ’ σύ εἰμί , καί εἰμί ὁ διαρπαγή ἐν ὁ οἶκος σύ . τίς τοίνυν μολύνω ὁ σεαυτοῦ πλοῦτος , ἄνθρωπος , ἐπισάδων αὐτός ὁ μή Δίκαιος κέρδος ; τίς βδελυκτός ποιέω ὁ σεαυτοῦ προσφορά , ἐκ ἀδικία προσφέρω ἐπιχειρέω , ἐν ὅς μέλλω ἕτερος πτωχός ἐλεέω ; Ἐπειλέησον ὅς ἀδικέω · εἰς οὗτος κατάρχω ὁ φιλανθρωπία · οὗτος χαρίζομαι , καί πληρόω ἑκών μετά χρῖσις . οὖον γάρ κοινωνέω πλεονεξία Θεός , οὐδή λας καί ἀρπακτικός κοινωνέω ὁ Κύριος · οὐδέ ὡς ἀδύνατος τρέφω ὁ πέντη , ἐγώ καταλείπω τρέφω