basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0700.4
1 . Τὸ τὴν πᾶσαν σπουδὴν εἰσφέρεισθαι τινὰ , ὅπως ὡς κάλλιστα αὐτῷ σῶμα ( 1 ) ἔχοι , οὐ διαγιγνώσκοντός ἐστιν ἑαυτόν , οὐδὲ συνιέντος τοῦ σοφοῦ παραγγέλαματος · ὅτι οὐ τὸ ὁρώμενον ἐστιν ὁ ἄνθρωπος , ἀλλὰ τινὸς δεῖ περιττοτέρας σοφίας , δι’ ἧς ἕκαστος ἑαυτὸν ὁ εἰ ποτὲ ἐστιν ἑαυτὸν ἐπιγινώσκει . Τοῦτο δὲ μὴ καθηρημένος · τὸν νοῦν ἀδυνατώτερον , ἢ λημῶν · πρὸς τὸν φίλον ἀναβλέπειν . Οὐτὲ γὰρ ἐν χειρὶ γράφει δυνατὸν , μὴ προκαταλαβάντα τοὺς ἐναποκειμένους χαρακτήρας · οὔτε ψυχὴ θεία διδάγματα παραθέσθαι , μὴ τὰς ἐκ τοῦ ἕθους προλήψεις αὐτῆς ἐξελόντα . Εἰ γὰρ ἐπιλείπει τῇ ψυχῇ λογισμὸς ἀγαθός , δηλονότι ἐπιλείπει αὐτῇ φωτισμός · οὐ παρὰ τὸ ἐπιλείπειν τὸ φωτίζον . Ἀλλὰ παρὰ τὸ νυστάζειν τὸ φωτισθῆναι δρεῖλον . Οὐτὲ γὰρ σώματι ζῆν μὴ διαντύνοντι δυνατόν , οὔτε ψυχῇ συνειστάναι μὴ γνωριούσῃ τὸν κτίσαντα · Θεοῦ γὰρ ἀγνοία , θάνατός ἐστι ψυχῆς . Οὐ δὲ οὖν τῷ σώματι δουλευτέον , ὅτι μὴ πᾶσα ἀνάγκη · ἀλλὰ τῇ ψυχῇ τὰ βέλτιστα ποριστέον , ὡσπερ ἐκ δεσμοτηρίου , τῆς πρὸς τὸ σῶμα κοινωνίας αὐτὴν διὰ φιλοσοφίας λύοντας , ἅμα δὲ καὶ τὸ σῶμα τῶν παθῶν κρείττον ἀπεργαζομένους . Οἱ γὰρ τοῦ μὲν σώματος , ὡς ἂν κάλλιστα ἔχοι , φροντίζοντες , τὴν δὲ χρησομένην αὐτῇ ψυχὴν ὡς οὐδενὸς ἀξίαν περιορῶντες , οὐδὲν διαφέρουσι τῶν περὶ μὲν τὰ ὄργανα σπουδαζόντων , τῆς δὲ δι’ αὐτῶν ἐνεργούσης τέχνης καταμελούντων . Μὴτε οὖν τοῖς σοῖς , μήτε τοῖς περὶ σέ , ἀλλὰ σεαυτῷ μόνῳ πρόσεχε . Ἄλλο γὰρ ἐσμεν ἡμεῖς αὐτοί , καὶ ἄλλο τὰ ἡμέτερα , καὶ ἄλλο τὰ περὶ ἡμᾶς . Ἡμεῖς μὲν γὰρ ἐσμεν ἡ ψυχὴ καὶ ὁ νοῦς , καθ’ ὃν κατ’ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος γεγενήμεθα · ἡμέτερα δέ , τὸ σῶμα , καὶ αἱ δι’ αὐτοῦ αἰσθήσεις · περὶ ἡμᾶς δέ , χρήματα , τέχναι , καὶ ἡ λοιπὴ τοῦ βίου κατασκευή . Μὴ οὖν τῇ σαρκὶ πρόσεχε , μηδὲ τὸ ταύτης ἀγαθὸν ἐκ παντὸς τρόπου διώκε · ἀλλὰ τὴν ψυχὴν κατασχόμε , καὶ ταύτης ἐπιμελοῦ , ὥστε πάντα τὸν ἐκ τῆς πονη -
Lemmas: 1 . ὁ ὁ πᾶς σπουδή εἰσφέρω τις , ὅπως ὡς καλῶς αὐτός σῶμα ( 1 ) ἔχω , οὖον διαγιγνώσκω εἰμί ἑαυτοῦ , οὐδέ συνίημι ὁ σοφός παράγγελμα · ὅτι οὖον ὁ ὁράω εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά τις δεῖ περισσός σοφία , διά ὅς ἕκαστος ἑαυτοῦ ὁ εἰμί ποτέ εἰμί ἑαυτοῦ ἐπιγιγνώσκω . οὗτος δέ μή καθαιρέω · ὁ νόος ἀδύνατος , ἢ λήμη · πρός ὁ φίλος ἀναβλέπω . οὔτε γάρ ἐν χείρ γράφω δυνατός , μή προκαταλαμβάνω ὁ ἀποκλείω χαρακτήρ · οὔτε ψυχή θεῖος δίδαγμα παρατίθημι , μή ὁ ἐκ ὁ ἔθος πρόληψις αὐτός ἐξαιρέω . εἰμί γάρ ἐπιλείπω ὁ Ψυχή λογισμός ἀγαθός , δηλονότι ἐπιλείπω αὐτός φωτισμός · οὖον παρά ὁ ἐπιλείπω ὁ φωτίζω . ἀλλά παρά ὁ νυστάζω ὁ φωτίζω δρεῖλον . οὔτε γάρ σῶμα ζῶ μή διαντύνοντι δυνατός , οὔτε Ψυχή συνίστημι μή γνωρίζω ὁ κτίζω · Θεός γάρ ἄγνοια , θάνατος εἰμί Ψυχή . οὖον δέ οὖν ὁ σῶμα δουλευτέον , ὅτι μή πᾶς ἀνάγκη · ἀλλά ὁ Ψυχή ὁ ἀγαθός ποριστέον , ὡς ἐκ δεσμωτήριον , ὁ πρός ὁ σῶμα κοινωνία αὐτός διά φιλοσοφία λύω , ἅμα δέ καί ὁ σῶμα ὁ πάθος ἀγαθός ἀπεργάζομαι . ὁ γάρ ὁ μέν σῶμα , ὡς εἄν καλῶς ἔχω , φροντίζω , ὁ δέ χράω αὐτός ψυχή ὡς οὐδείς ἄξιος περιοράω , οὐδείς διαφέρω ὁ περί μέν ὁ ὄργανον σπουδάζω , ὁ δέ διά αὐτός ἐνεργέω τέχνη καταμελέω . μήτε οὖν ὁ σός , μήτε ὁ περί σός , ἀλλά σεαυτοῦ μόνος προσέχω . ἄλλος γάρ εἰμί ἐγώ αὐτός , καί ἄλλος ὁ ἡμέτερος , καί ἄλλος ὁ περί ἐγώ . ἐγώ μέν γάρ εἰμί ὁ ψυχή καί ὁ νόος , κατά ὅς κατά εἰκών ὁ κτίζω γίγνομαι · ἡμέτερος δέ , ὁ σῶμα , καί ὁ διά αὐτός αἴσθησις · περί ἐγώ δέ , χρῆμα , τέχνη , καί ὁ λοιπός ὁ βίος κατασκευή . μή οὖν ὁ σάρξ προσέχω , μηδέ ὁ οὗτος ἀγαθός ἐκ πᾶς τρόπος διώκω · ἀλλά ὁ ψυχή κατάσχω , καί οὗτος ἐπιμελέομαι , ὥστε πᾶς ὁ ἐκ ὁ πονέω -