ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0595.4
1 . Τα φρέατα εξαντλούμενα , εύρωύτερα γίνεται : και πλούτου το μέν στάσιμον , άχρηστον : το δε κινούμενον ( 8 ) και μεταβαϊνον , κοινωφελές τε και έγαχπον . Καλ θαυμάζειν μοι έπιστι , πώς μετά την περιτην και άχρηστον των αναλωμάτων επίνοϊαν , επιδύν εις μυρία διασπαθείς ο πλούτος έτι περισσεύει , κατά γής ώθείται παρά τού έχοντος , και εν απορρήτοις φυλάσσεται . Βαβαϊ ! οτε ουκ ηδυνήθη ταϊς μυρίαις επινοϊαις εκδαπανήσαι τον πλούτον , τότε αυτόν εις την γήν άπεκρύψατο . Καλ δοκει μοι το πάθος της του πλουσιου ψυχής τώ των γαστριμάργων προσεοϊκέναι , οι διαρράξηναι μάλλον υπό λαιμαργίας αιρούνται , η τι των λειψάνων μεταδοΰναι τοις ενδεέσι . Τοιούτος ο εν τώ Ευαγγελίω πλούσιος . Παρστησαν οι την ψυχήν απαιτουμένους , κάκείνος περί βρωμάτων τη ψυχή διελέγετο . Ταύτη τη νυκτί παρελαμβάνετο , και εις έτη πολλά την άπόλαυσιν εφαντάζετο . Μανία δεινή : έως μέν εν μετάλλοις ην ο χρυσός , άνηρεύνα την γήν : οτε φανερός έγένετο , πάλιν αυτόν εν τη γή άφανίζει . Ειτ' ομαι συμβαϊνειν τώ κατορύσσοντι τον πλούτον , συγκατορύσσαι και την καρδίαν : " Οπου γάρ ο θησαυρός σου , φησιν , εκεί και η καρδία . Δεΰρο ούν , ποικιλως διάδου τον πλούτον , ώ πλούσιε . Μη βαρύτως έστω μη ανάμενες σιτοδείαν , Ινα ανοίξεις σιτοδοχεία : μη λιβων έκδέξου διά χρυσόν , μη κοινην ένδειαν δι' ευπορίαν Ιδίαν . Μη γίνου κάπηλος συμφορών ανθρωπίνων : μη την οργήν του Θεού καιρόν ποιήσης παρουσίας χρημάτων . Συ γάρ προς μέν τον χρυσόν προσβλέπεις , τον δε αδελφόν σου ου προσβλέπεις :
Lemmas: 1 . ὁ φρέαρ εξαντλώ , ευρωυτερας γίγνομαι : και πλοῦτος ὁ μέν στάσιμος , ἄχρηστος : ὁ δέ κινέω ( 8 ) και μεταβαίνω , κοινωφελής τε και έγαχπον . Καλ θαυμάζω ἐγώ πίστις , πως μετά ὁ περίτης και ἄχρηστος ὁ ἀνάλωμα ἐπίνοια , ἐπιδύω εἰς μυρίος διασπάω ὁ πλούτος έτι περισσεύω , κατά γῆ ὠθέω παρά ὅς ἔχω , και εν ἀπόρρητος φυλάσσω . βαβαί ! ὅτε οὐ δύναμαι ὅς μυρίος ἐπίνοια ἐκδαπανάω ὁ πλοῦτος , τότε αὐτός εἰς ὁ γῆ ἀποκρύπτω . Καλ δοκέω ἐγώ ὁ πάθος ὁ ὁ πλούσιος Ψυχή ὁ ὁ γαστρίμαργος προσέοικα , ὁ διαρράσσω μάλλον υπό λαιμαργία αἱρέω , ὁ τίς ὁ λείψανον μεταδίδωμι ὁ ἐνδεής . τοιούτος ὁ εν ὁ εὐαγγέλιον πλούσιος . Παρστησαν ὁ ὁ Ψυχή απαιτώ , κενός περί βρῶμα ὅς ψυχή διαλέγω . Ταύτη ὅς νύξ παραλαμβάνω , και εἰς ἔτος πολύς ὁ ἀπόλαυσις φαντάζω . Μανία δεινός : ἠώς μέν εν μέταλλον ἐάν ὁ χρυσός , άνηρεύνα ὁ γῆ : ὅτε φανερός γίγνομαι , πάλιν αὐτός εν ὅς γῆ ἀφανίζω . εἶτα ὁμός συμβαίνω ὁ κατορύσσω ὁ πλοῦτος , συγκατορύσσω και ὁ Καρδία : " ὅπου γάρ ὁ θησαυρός σύ , φημί , εκεί και ὁ καρδία . δεῦρο οὖν , ποικίλως Διάδου ὁ πλοῦτος , ὦ πλούσιος . Μης βαρύς ἵστημι μη αναμένω σιτοδεία , ἵνα ἀνοίγω σιτοδοχεῖον : μη λίψ ἐκδέχομαι διά χρυσός , μη κοινός ἔνδεια διά εὐπορία Ἴδιος . Μης γίγνομαι κάπηλος συμφορά ἀνθρώπινος : μη ὁ ὀργή ὁ Θεός καιρός ποιέω παρουσία χρῆμα . Συ γάρ προς μέν ὁ χρυσός προσβλέπω , ὁ δέ ἀδελφός σύ ου προσβλέπω :
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0596.1
καὶ τοῦ δοχίμου διαχρίνει τὸ κίβδηλον , τὸν δὲ ἀδελ - A et numismatis quidem notam agnoscis , et a sin -
Lemmas: καί ὁ δόκιμος διαχρίω ὁ κίβδηλος , ὁ δέ ἀδελ - A et numismatis quidem notam agnoscis , et a sin -
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0596.2
φὸν παρὰ τὴν χρείαν παντελῶς ἀγνοεῖς . Καὶ ἡ μὲν cero adulterinum discernis , fratrem vero tem -
Lemmas: φὸν παρά ὁ χρεία παντελῶς ἀγνοέω . καί ὁ μέν cero adulterinum discernis , fratrem vero tem -
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0596.4
3 . Τίς καλλοποιότης ὁδυνηρὴ μίαν ἡμέραν τῷ βίῳ προσθεῖναι ; τινος ἐφεῖσται θάνατος διὰ τὴν πλοῦτον ; τινὸς ἀπέσχε νόσος διὰ τὰ χρήματα ; Ἔως 3 . ( 5 ) Quis ex iis qui plus æquo vestium elegan - tiam affectant , potuit unam diem suæ ipsius vitæ adjicere ? cui pepercit mors ob divitias ? a quo
Lemmas: 3 . Τῖς καλλοποιοτω οδυνηρός εἷς ἡμέρα ὁ βίος προστίθημι ; τις ἐφίστημι θάνατος διά ὁ πλοῦτος ; τις ἀπέχω νόσος διά ὁ χρῆμα ; ἔως 3 . ( 5 ) Quis ex iis qui plus æquo vestium elegan - tiam affectant , potuit unam diem suæ ipsius vitæ adjicere ? cui pepercit mors ob divitias ? a quo
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0597.1
A πότε χρυσός , τῶν ψυχῶν ἡ ἀγχόνη , τοῦ θανάτου τὸ ἀγκιστρον , τὸ τῆς ἁμαρτίας δέλεαρ ; Ἔως πότε πλοῦτος , ἡ τοῦ πολέμου ὑπόθεσις , δι' ὃν ἀκοντίζετα ἐφή , δι' ὃν συγγενεῖς ἀγνοοῦσι τὴν φύσιν , καὶ ἀδελφοὶ κατ' ἀλλήλων φονιχὸν βλέπουσι ; Τίς ἐστιν ὁ ψεύδους πατήρ ; τίς ὁ πλαστογραφίας δημιουργός ; τίς ὁ τῆς ἐπιτορκίας γεννήτης ; Οὐχ ὁ πλοῦτος ; οὐχ ἡ περὶ τούτων σπουδή ; Τί πάσχετε , ὦ ἄνθρωποι , τίς ὑμῖν τὰ ὑμέτερα εἰς τὴν καθ' ὑμῶν ἐπιβουλὴν περιέστρεψε ; Μὴ γὰρ ἐκδότης κακῶν ἐδόθη τὰ χρήματα , λύτρον ψυχῶν ; μὴ γὰρ ἀφορμὴ ἀπωλείας ; οὐ μὲν γὰρ ἐφόδιον πρὸς ἀδείαν ὁ πλοῦτος , ἐλεεινὸς ὁ πλουτῶν · εἰ δὲ ὑπηρεσία πρὸς ἀρετὴν , οὐκ ἔχει χώραν ἡ βασκανία , κοινὴς τῆς ἀπ' αὐτοῦ ωφελείας ἅπασιν προκειμένης . Διὰ τοῦτο προστεκὶ ἀπόντα παρὰ μὴ ποθεῖν τὸν πλοῦτον , καὶ παρόντος , μὴ τῇ κειτήσεσθαι μᾶλλον φρονεῖν , ἢ τῇ εἰδέναι αὐτὸν διατίθεσθαι . Τὸ γὰρ τοῦ Σωκράτους εὖ ἔχει · ὃς , μέγα φρονούντος πλουσίου ἀνδρὸς ἐπὶ τοῖς χρήμασιν , οὐ πρότερον αὐτὸν θαυμάσειν ἔφη , πρὶν ἂν καὶ διὰ κεχρῆσθαι τοῖς ἐπίσταται πειραθῆναι . Ὁ γὰρ πλοῦτος καὶ ἡ ὑγίεια , ὑπηρεσία πολλάκις πρὸς ἁμαρτίαν τοῖς κακῶς χρωμένοις τούτων ἐκάστῳ γίνεται . Πενία δὲ μετὰ ἀληθείας ( 6 ) , πάσης ἀπολαύσεως τοῖς σωφρονοῦσι τιμιωτέρα .
Lemmas: A πότε χρυσός , ὁ Ψυχή ὁ ἀγχόνη , ὁ θάνατος ὁ ἄγκιστρον , ὁ ὁ ἁμαρτία δέλεαρ ; ἔως πότε πλοῦτος , ὁ ὁ πόλεμος ὑπόθεσις , διά ὅς ἀκοντίζω φημί , διά ὅς συγγενής ἀγνοέω ὁ φύσις , καί ἀδελφός κατά ἀλλήλων φονικός βλέπω ; Τῖς εἰμί ὁ ψεῦδος πατήρ ; τίς ὁ πλαστογραφία δημιουργός ; τίς ὁ ὁ ἐπιτορκίας γεννήτης ; οὐχ ὁ πλοῦτος ; οὐ ὁ περί οὗτος σπουδή ; τις πάσχω , εἰμί ἄνθρωπος , τίς σύ ὁ ὑμέτερος εἰς ὁ κατά σύ ἐπιβουλή περιστρέφω ; μή γάρ ἐκδότης κακός δίδωμι ὁ χρῆμα , λύτρον Ψυχή ; μή γάρ ἀφορμή ἀπώλεια ; οὖον μέν γάρ ἐφόδιον πρός ἄδεια ὁ πλοῦτος , ἐλεεινός ὁ πλοῦτος · εἰμί δέ ὑπηρεσία πρός ἀρετή , οὐ ἔχω χώρα ὁ βασκανία , κοινός ὁ ἀπό αὐτός ὠφέλεια ἅπας πρόκειμαι . Ζεύς οὗτος προστεκὶ ἄπειμι παρά μή ποθέω ὁ πλοῦτος , καί πάρειμι , μή ὁ κειτήσεσθαι μᾶλλον φρονέω , ἢ ὁ οἶδα αὐτός διατίθημι . ὁ γάρ ὁ Σωκράτης εὕω ἔχω · ὅς , μέγας φρονέω πλούσιος ἀνήρ ἐπί ὁ χρῆμα , οὖον πρότερος αὐτός θαυμάζω φημί , πρίν εἄν καί διά χράομαι ὁ ἐπίσταμαι πειράω . ὁ γάρ πλοῦτος καί ὁ ὑγίεια , ὑπηρεσία πολλάκις πρός ἁμαρτία ὁ κακῶς χράω οὗτος ἕκαστος γίγνομαι . Πενία δέ μετά ἀλήθεια ( 6 ) , πᾶς ἀπόλαυσις ὁ σωφρονέω τίμιος .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0597.2
4 . Ἄλλ' οὐδὲν τούτων ἕκαστος ὑμῶν ἐννοεῖ · ἀλλ' ὁρῶν ὑπὸ τῆς ἀνάγκης ἄνδρα κατακαμπτόμενον , πρὸ τῶν γονάτων ἱκετεύοντα , τί οὐ ποιοῦντα ταπεινὸν ἵνα χαν δανείῃ τὴν ἀπορίαν παραμυθηθῇται , οὐκ ἐλεεῖ παρ' ἀξίαν πρᾶττοντα · ἀλλ' ἀκαμπτος ἕστηκε καὶ ἀμελείκτος , ἐξομνύμενος καὶ ἐπικαλῶμενος ἑαυτῇ , ἢ μὴν ἀπορεῖν παντελῶς καὶ περισσοτέρως καὶ αὐτῇ , εἰ τινὰ εὑροῖ τῶν δανειζόντων , καὶ πιστοῦμενος · τὸ ψεῦδος διὰ τῶν ὄρκων , χακὸν παραμετρήσας τῇ ἀπανθρωπίας τὴν ἐπιτορκίαν προσεκτιμάσας . Ἐπειδὴν δὲ ὁ ζητῶν τὸ δάνειον , τόκων μνησθῇ , καὶ ὑποθήκας ὀνομάσῃ · τότε καταβαλὼν τὴν ὀφρύν , προσμεγίσας , καὶ πον καὶ πατρῴας φιλίας ἐμνήσθη , καὶ συνήθην εἶπε , καὶ φίλον · καὶ ὁμοῦ , ὅτι , εἴπου τί ἐστιν ἡμῖν ἀποκείμενον ἀργύριον . Ἔστι δὲ παρακαταθήκη φίλου ἀνδρὸς ἐπ' ἐργασίᾳ παραθεμένου ἡμῖν . Ἄλλ' ἐκεῖνος μὲν βαρεῖς ἐν αὐτῷ τοὺς τόκους ὤρισεν · ἡμεῖς δὲ πάντως ἐπανήψομεν τι , καὶ ἐλάττοσι τόκοις δώσομεν . Τοιαῦτα κατασχηματίζομενος , καὶ τοιούτοις λόγοις ὑποσαίνων καὶ δελεάζων τὸν ἄθλιον , γραμματίοις αὐτὸν προσκαταδήσας , καὶ πρὸς τῇ καταπονούσῃ πενίᾳ ἐπὶ καὶ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἀνδρὸς ἀφελόμενος ἤγετο . Τί ποιεῖς , ἄθλιε ; χρήματα καὶ πόρους ἐπιζητεῖς παρὰ τοῦ ἀτόπου ; Εἰ πλουσιώτερόν σε ( 7 ) ἀποφαίνειν ἐδύνατο , τί ἐζήτη παρὰ τὰς θύρας τὰς σάς ; Ὦ τῆς συμφορᾶς ! Ἐπὶ
Lemmas: 4 . ἄλλος οὐδείς οὗτος ἕκαστος σύ ἐννοέω · ἀλλά ὁράω ὑπό ὁ ἀνάγκη ἀνήρ κατακάμπτω , πρό ὁ γόνυ ἱκετεύω , τίς οὖον ποιέω ταπεινός ἵνα χήν δάνειος ὁ ἀπορία παραμυθέομαι , οὐ ἐλεέω παρά ἄξιος πράσσω · ἀλλά ἄκαμπτος ἵστημι καί ἀμελείκτος , ἐξόμνυμι καί ἐπικαλέω ἑαυτοῦ , ἢ μήv ἀπορέω παντελῶς καί περισσός καί αὐτός , εἰμί τις εὑρίσκω ὁ δανείζω , καί πιστόω · ὁ ψεῦδος διά ὁ Ὅρκος , χάσκω παραμετρέω ὁ ἀπανθρωπία ὁ ἐπιτορκίαν προσεκτιμάσας . Ἐπειδή δέ ὁ ζητέω ὁ δάνειον , τόκος μιμνήσκω , καί ὑποθήκη ὀνομάζω · τότε καταβάλλω ὁ ὀφρύς , προσμεγισος , καί πως καί πατρῷος φίλιος μιμνήσκω , καί συνάγω εἶπον , καί φίλος · καί ὁμοῦ , ὅτι , εἶπον τίς εἰμί ἐγώ ἀπόκειμαι ἀργύριον . εἰμί δέ παρακαταθήκη φίλος ἀνήρ ἐπί ἐργασία παρατίθημι ἐγώ . ἄλλος ἐκεῖνος μέν βαρύς ἐν αὐτός ὁ τόκος ὁρίζω · ἐγώ δέ πάντως ἐπανάπτω τίς , καί μικρός τόκος δίδωμι . τοιοῦτος κατασχηματίζω , καί τοιοῦτος λόγος ὑποσαίνω καί δελεάζω ὁ ἄθλιος , γραμμάτιον αὐτός προσκαταδέω , καί πρός ὁ καταπονέω πενία ἐπί καί ὁ ἐλευθερία ὁ ἀνήρ ἀφαιρέω ἄγω . τις ποιέω , ἄθλιος ; χρῆμα καί πόρος ἐπιζητέω παρά ὁ ἄτοπος ; εἰμί πλούσιος σύ ( 7 ) ἀποφαίνω δύναμαι , τίς ζητέω παρά ὁ θύρα ὁ σός ; ὦ ὁ συμφορά ! ἐπί
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0598.1
συμμαχίαν ἐλθὼν πολέμιον εὕρεν · ἀλεξιφάρμαχα δὲ περιζητῶν , δηλητηρίους ( 1)ἑνέτυχεν . Δεὸν παραμυθεῖσθαι τοῦ ἀνδρὸς τὴν πτωχείαν , σὺ δὲ πολυπλασιάζεις τὴν ἐνδειαν · ὥσπερ ἂν εἰ τις ἰατρὸν πρὸς κάμνοντας εἰσίων , ἀντὶ τοῦ εἰς ὑγίειαν αὐτοὺς ἐπαναγαγεῖν , ὁ δὲ καὶ τὸ μικρὸν λείψανον τῆς δυνάμεως προσφαελοῖεν . Καὶ σὺ τοίνυν τὰς συμφοράς τῶν ἀθλίων , ἀφορμὴν πόρων ποιεῖ · καὶ ὥσπερ οἱ γεωργοὶ διψήρους ἔχοντας εἰς πολυπλασιασμὸν τῶν σπερμάτων , οὕτω καὶ σὺ ἐνδείας καὶ ἀπορίας ἀνθρώπων ἐπιζητεῖς , ἵνα καὶ σοὶ ἐνεργὰ τὰ χρήματα γένηται .
Lemmas: συμμαχία ἔρχομαι πολέμιος εὑρίσκω · ἀλεξιφάρμακον δέ περιζητέω , δηλητήριος ( 1)ενετυχω . δήω παραμυθέομαι ὁ ἀνήρ ὁ πτωχεία , σύ δέ πολυπλασιάζω ὁ ἔνδεια · ὥσπερ εἄν εἰμί τις ἰατρός πρός κάμνω Εἰσίων , ἀντί ὁ εἰς ὑγίεια αὐτός ἐπανάγω , ὁ δέ καί ὁ μικρός λείψανον ὁ δύναμις προσφαελοιημι . καί σύ τοίνυν ὁ συμφορά ὁ ἄθλιος , ἀφορμή πόρος ποιέω · καί ὥσπερ ὁ γεωργός διψηρός ἔχω εἰς πολυπλασιασμός ὁ σπέρμα , οὗτος καί σύ ἔνδεια καί ἀπορία ἄνθρωπος ἐπιζητέω , ἵνα καί σύ ἐνεργός ὁ χρῆμα γίγνομαι .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0599.1
6 Πλουσιος ει ; μη δανειζου ( 5 ) . Πεννης ει ; μη δανειζου . Ει μεν γαρ ευπορεις , ου χρησεις δανεισματος · ει δε ουδεν εχεις , ουκ αποτισεις το δανειον . Μη δης σεαυτου τον βιον εις υπερσπουδαν . 'Ενι τούτω διαφερομεν των πλουσιωντων οι πενητες , τη αμερμηνια · και καταγελωμεν αυτων αγρυπνωντων , αυτοι καθευδοντες · και συνεσιωτων δει και φροντιζοντων , αυτοι αφροντιστουντες και ανεμενοι . 'Ο μεντοι οφειλων και πενης εστι , και πολυμεριμνος , και συνους παντα τον χρονον , νυν μεν την εαυτου ουσιαν αποτιμωνμενος , νυν δε τας οικιας τας πολυτελεις , τους αγρους των πλουσιων ( 6 ) , τας εσθειας των εντυχανοντων . Ει ταυτα εμα ην , φησιν , αποδιδομην τοσου και τοσου , και απηλλαγσομην του τοχου . Ταυτα αυτω και νυκτωρ και μεθ' ημεραν εγκαθεζεται τη καρδια . 'Εαν την θυραν παταξης , ο χρεωστης υπο την κλινην σφοδρως εισεδραμε τις , του δε επταξεν η καρδια · διακτει ο κυων , ο δε ιδρουνται , και αγωνια συνεχεται , και περισκοπει ποθεν φυγει . 'Η προθεσμια προδχει · μεριμνει τι ψευσεται , ποιαν πλασασμενος προφασιν τον δανειστη διαχρουσεται . Τι πολυτοχω ( 7 ) θηριω σεαυτον παραζευγνυεις ; Τους λαγωους φασι και τικτειν ομου , και τρεφειν , και επιχυλισκεσθαι · και τοις τοχολογους
Lemmas: 6 Πλούσιος ει ; μη δανείζω ( 5 ) . Πέννης ει ; μη δανείζω . ει μέν γαρ εὐπορέω , ου χρῆσις δανεισμός · ει δέ οὐδείς ἔχω , οὐ ἀποτίνω ὁ δάνειον . Μης δήω σεαυτοῦ ὁ βίος εἰς υπερσπουδαν . 'Ενι οὗτος διαφέρω ὁ πλουσιάω ὁ πένης , ὅς αμερμηνια · και καταγελάω αὐτός αγρυπνωντων , αὐτός καθεύδω · και συνεσιους δεῖ και φροντίζω , αὐτός αφροντιστουντες και ἀναμένω . 'Ο μέντοι ὀφείλω και πένης εἰμί , και πολυμέριμνος , και συνοος πᾶς ὁ χρόνος , νυν μέν ὁ ἑαυτοῦ οὐσία ἀποτιμάω , νυν δέ ὅς οἰκίον ὅς πολυτελής , ὁ ἀγρός ὁ πλούσιος ( 6 ) , ὅς ἐσθίω ὁ εντυχασκω . ει Ούτος ἐμός ἐάν , φημί , ἀποδίδωμι τόσος και τόσος , και ἀπαλλάσσω ὁ τοχου . Ούτος αὐτός και νύκτωρ και μετά ἡμέρα ἐγκαθέζομαι ὅς Καρδία . 'Εαν ὁ θύρα πατάσσω , ὁ χρεώστης ὑπό ὁ κλίνη σφοδρός εἰσοράω τις , ὁ δέ πτήσσω ὁ Καρδία · διακτει ὁ κύω , ὁ δέ ἱδρόω , και ἀγωνία συνέχω , και περισκοπέω πόθεν φεύγω . 'Η προθεσμία προδείκνυμι · μεριμνέω τίς ψεύδω , ποῖος πλάσσω πρόφασις ὁ δανειστής διαχρουω . τις πολυτοκέω ( 7 ) θηρίον σεαυτοῦ παραζευγνύω ; ὁ λαγῷος φημί και τίκτω ὁμοῦ , και τρέφω , και επιχυλισκω · και ὁ τοχολογος
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0600.2
7 . Πλούτος γάρ , φησίν , ἐὰν ρέῃ , μὴ προστιθεῖσθε καρδίαν . Θαύμασον τὴν φωνήν . Πλοῦτος , φησίν , ἐὰν ρέῃ . Ἐνεστὴ ἡ φύσις τοῦ πλουτοῦ , χειμάρρῳ ὑφέρερον τοὺς ἔχοντας παρατρέχει · ἄλλους ἄλλον πέφυκε παραμειδεῖσθαι . Καὶ ὥσπερ ποταμὸς ἀφ’ ὑψηλοῦ φερόμενος , ἐγγίζει μὲν τοῖς παρεστῶσι τῇ ὁδῷ , ὁμοῦ δὲ ἤφαστο καὶ εὐθὺς ὑπεχώρησεν · οὕτω καὶ ἡ τοῦ πλουτοῦ εὐκολία ἐφ’ ἓν ἔχει καὶ ὀλιγόρησιν τὴν παρουσίαν , καὶ ἄλλους ἐξ ἄλλων πα -
Lemmas: 7 . Πλούτος γάρ , φημί , ἐάν ἐρέω , μή προστίθημι Καρδία . θαυμάζω ὁ φωνή . Πλοῦτος , φημί , ἐάν ἐρέω . ἐνίστημι ὁ φύσις ὁ πλοῦτος , χειμάρρους ὑφέρερον ὁ ἔχω παρατρέχω · ἄλλος ἄλλος φύω παραμειδηω . καί ὥσπερ ποταμός ἀπό ὑψηλός φέρω , ἐγγίζω μέν ὁ παρίστημι ὁ ὁδός , ὁμοῦ δέ ἀφίστημι καί εὐθύς ὑποχωρέω · οὗτος καί ὁ ὁ πλοῦτος Εὐκολία ἐπί εἷς ἔχω καί ὀλιγορέω ὁ παρουσία , καί ἄλλος ἐκ ἄλλος πῃ -
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0602.1
Aθέλῃμα ἔν , καὶ μίαν ἐπιθυμίαν , καὶ καθὼς νομοθετεῖ ὁ Ἀπόστολος , ἔν γενέσθαι σῶμα ἐκ διαφόρων μελῶν συννηροισμένον . Τοῦτο δὲ οὐκ ἔστιν ἄλλως κατορθωθῆναι , εἰ μὴ ἐκεῖνο κρατηθεῖε , τὸ μὴ ἐπωνομάζεσθαι τινὶ ἀποτεταγμένως μήτε ἱμάτιον , μήτε σκεῦος , μήτε ἄλλο τι τῶν εἰς τὴν κοινὴν ζωὴν χρησιμευόντων · ἵνα ἕκαστον τούτων τῆς χρείας ἦ , καὶ μὴ τοῦ κεκτημένου . Καὶ ὥσπερ ἀνάμφοστον ἐστὶ τῷ μελίῳ σώματι τὸ μικρόν · ἱμάτιον , ἢ τῷ μικροτέρῳ τὸ τελειότερον , ἀλλ’ ἕκαστῳ τὸ σύμμετρόν ἐστι καὶ ἐπωφελὲς καὶ εὐάρμοστον · οὕτως καὶ ἐνταῦθα ἡ κλίνη , τὰ στρώματα , τὸ θερμὸν περιδόναιον , τὸ ὑπόδημα τοῦ πᾶν χρηζοντος , οὐχὶ τοῦ κεκτημένου εἶναι ὀφείλει . Καὶ καθάπερ τῷ φαρμάκῳ ὁ τραυματισθεὶς , οὐχ ὁ ὑγιαίνων χέχρηται , οὕτω καὶ τῶν πρὸς τὴν ἄνεσιν τοῦ σώματος ἐπινοουμένων , οὐχ ὁ τρυφῶν , ἀλλ’ ὁ χρήζων τῆς ἀνέσεως ἀπολαύει δικαίως ( 1 ) , ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν , ψ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: Aθέλῃμα ἐν , καί εἷς ἐπιθυμία , καί καθώς νομοθετέω ὁ ἀπόστολος , ἐν γίγνομαι σῶμα ἐκ διάφορος μέλος συναιρέω . οὗτος δέ οὐ εἰμί ἄλλως κατορθόω , εἰμί μή ἐκεῖνος κρατέω , ὁ μή ἐπονομάζω τις ἀποτεταγμένως μήτε ἱμάτιον , μήτε σκεῦος , μήτε ἄλλος τίς ὁ εἰς ὁ κοινός ζωή χρησιμεύω · ἵνα ἕκαστος οὗτος ὁ χρεία εἰμί , καί μή ὁ κτάομαι . καί ὥσπερ ἀνάμφοστον εἰμί ὁ Μελιώ σῶμα ὁ μικρός · ἱμάτιον , ἢ ὁ μικρός ὁ τέλειος , ἀλλά ἕκαστος ὁ σύμμετρος εἰμί καί ἐπωφελής καί εὐάρμοστος · οὕτως καί ἐνταῦθα ὁ κλίνη , ὁ στρῶμα , ὁ θερμός περιδοναω , ὁ ὑπόδημα ὁ πᾶς χρῄζω , οὐ ὁ κτάομαι εἰμί ὀφείλω . καί καθάπερ ὁ φάρμακον ὁ τραυματίζω , οὐ ὁ ὑγιαίνω χράω , οὗτος καί ὁ πρός ὁ ἄνεσις ὁ σῶμα ἐπινοέω , οὐ ὁ τρυφάω , ἀλλά ὁ χρῄζω ὁ ἄνεσις ἀπολαύω δικαίως ( 1 ) , ἐν Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ , ψ ὁ δόξα καί ὁ κράτος εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0602.2
ΠΕΡΙ ΠΛΕΟΝΕΣΙΑΣ .
Lemmas: περί ΣΕ .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0602.3
ΛΟΓΟΣ Γ' .
Lemmas: Λόγος Γε .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0602.4
1 . Ὅταν εἰς οἰκίαν ἀνδρὸς ἀπειροχάλου ( 2 ) εἰσἔλθω , καὶ ἴδω αὐτὴν παντοίαις γεγαυμένην ἄνθεσιν , οἶδα ὅτι οὐδὲς οὐδὲν τῶν ὁρωμένων τιμιώτερον κέκτηται , ἀλλὰ τὰ μὲν ἄψυχα καλλωπίζει , τὴν δὲ ψυχὴν ἀκόσμητον ἔχει . Καίτοι μωρίῳ φρεστάσι τῇ θύρᾳ πτωχοί , πᾶσαν ἐλεεινὴν ἀφιέντες φωνὴν · ὁ δὲ ἀρνεῖται τὴν δόσιν , ἀδύνατον εἶναι λέγων ἐπαρκεῖν τοῖς αὐτοῖς . Καὶ τὴν μὲν γλῶσσαν ἐξωμύνται , ὅπὸ δὲ τῆς χειρὸς ἐλέγχεται · σιωπῶσα γὰρ ἡ χειρ τὴν ψευδολογίαν κηρύσσει , περιστραπτομένη ὑπὸ τῆς ἐπὶ τοῦ δακτυλίου σφενδόνης . Ἄθλιε καὶ ταλαίπωρε , πόσους δύναι εἰς σοῦ δακτύλιος χρυσῶν ἀπολύσαι · πόσους οἴκους καταπληκτοντας ἀνορθῶσαι ! Μία σου κιβωτὸς τῶν ἱματίων δύναται δήμῳ διόλολγον ριγόντα περιβαλεῖν · ἀλλ’ ὁπομένεις ἀπράκτον ἀποπέμψαι τὸν πένητα , μὴ φοβούμενος τὸ δίκαιον τῆς ἀντιδόσεως τοῦ κριτοῦ . Οὐχ ἠλέησας , οὐχ ἐλεηθήση · οὐχ ἠνοίξας τὴν οἰκίαν , ἀποπεφθόση τῆς βασιλείας · οὐχ ἔδωκας τὸν ἄρτον , οὐ λήψη τὴν αἰώνιον ζωὴν . Ἄλλὰ πέντη λέγεις σεαυτόν . Καγὼ συντίθεμαι · πένης γὰρ ἐστιν , ὁ πολλῶν ἐνδεής . Πολλῶν δὲ ὑμᾶς ἐνδεεῖς ποιεῖ τὸ τῆς ἐπιθυμίας ἀχόρεστον . Τοῖς δέκα ταλάντοις ἄλλα δέκα τάλαντα προστιθεῖναι σπουδάζετε · ἐπειδὰν εἴκοσι γένηται , ἄλλα τοσαῦτα ἐπιζητεῖτε , καὶ δεῖ ( 3 ) τὸ προστιθέμενον , οὐχὶ τὴν ὀρμὴν ἰστήσειν , ἀλλ’ ἀναφλέγει τὴν δρεῖν . Ὡσπερ γὰρ τοῖς μεθυούσιν ἀφορμὴ τοῦ πίνειν ἡ προσθήκη τοῦ οἴνου γίνεται , οὕτω καὶ οἱ νεόλουτοι πολλὰ κτησάμενοι , πλείονων ἐπιθυμοῦσι , τῷ ἀεὶ προστιθεμένῳ τὴν νόσον τρέφοντες , καὶ περιτρέπεται αὐτοῖς ἡ σπουδὴ πρὸς τὸ ἐναντίον . Οὐ γὰρ εὐφραίνει αὐτοὺς τὰ προσόντα τοσαῦτα ὄντα , ὅσον λυπεῖ τὰ ἐνδόντα , ἃπερ ἂν αὐτοῖς ἐλλείπειν
Lemmas: 1 . ὅταν εἰς οἰκίον ἀνήρ ἀπολέγω ( 2 ) εἰσέρχομαι , καί ὁράω αὐτός παντοῖος γαίω ἄνθος , οἶδα ὅτι οὐδή οὐδείς ὁ ὁράω τίμιος κτάομαι , ἀλλά ὁ μέν ἄψυχος καλλωπίζω , ὁ δέ ψυχή ἀκόσμητος ἔχω . καίτοι μώριος φρεστάσι ὁ θύρα πτωχός , πᾶς ἐλεεινός ἀφίημι φωνή · ὁ δέ ἀρνέομαι ὁ δόσις , ἀδύνατος εἰμί λέγω ἐπαρκέω ὁ αὐτός . καί ὁ μέν γλῶσσα εξωμυντ , οπός δέ ὁ χείρ ἐλέγχω · σιωπάω γάρ ὁ χείρ ὁ ψευδολογία κηρύσσω , περιστρέφω ὑπό ὁ ἐπί ὁ δακτύλιος σφενδόνη . Ἄθλιος καί ταλαίπωρος , πόσος δύο εἰς σύ δακτύλιος χρυσός ἀπολύω · πόσος οἶκος καταπλήσσω ἀνορθόω ! Μία σύ κιβωτός ὁ ἱμάτιον δύναμαι δῆμος διολολγονʹ ῥιγέω περιβάλλω · ἀλλά ὁράω ἄπρακτος ἀποπέμπω ὁ πένης , μή φοβέω ὁ Δίκαιος ὁ ἀντίδοσις ὁ κριτής . οὐχ ἐλεέω , οὐ ἐλεέω · οὐ ἀνοίγω ὁ οἰκίον , ἀποφθίνω ὁ βασίλεια · οὐ δίδωμι ὁ ἄρτος , οὖον λαμβάνω ὁ αἰώνιος ζωή . ἀλλά Πέντη λέγω σεαυτοῦ . κἀγώ συντίθημι · πένης γάρ εἰμί , ὁ πολύς ἐνδεής . πολλες δέ σύ ἐνδεής ποιέω ὁ ὁ ἐπιθυμία ἀκόρεστος . ὁ δέκα τάλαντον ἄλλος δέκα τάλαντον προστίθημι σπουδάζω · ἐπειδάν εἴκοσι γίγνομαι , ἄλλος τοσοῦτος ἐπιζητέω , καί δεῖ ( 3 ) ὁ προστίθημι , οὐ ὁ ὁρμή ἵστημι , ἀλλά ἀναφλέγω ὁ δράω . ὡς γάρ ὁ μεθύω ἀφορμή ὁ πίνω ὁ προσθήκη ὁ οἶνος γίγνομαι , οὗτος καί ὁ νεόλουτος πολύς κτάομαι , π́λυος ἐπιθυμέω , ὁ ἀεί προστίθημι ὁ νόσος τρέφω , καί περιτρέπω αὐτός ὁ σπουδή πρός ὁ ἐναντίος . οὖον γάρ εὐφραίνω αὐτός ὁ πρόσειμι τοσοῦτος εἰμί , ὅσος λυπέω ὁ ἐνδίδωμι , ὅσπερ εἄν αὐτός ἐλλείπω
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0603.1
Ἀπόβονται . Δέον γὰρ αὐτοὺς εὐφραίνεσθαι καὶ χάριν ἔχειν , τοσούτων ὄντας εὐπορωτέρους · οὐ δὲ δυσπροροῦσι , καὶ ὀδυνῶνται , ὅτι ἕνός που ἢ δευτέρου τῶν ὑπερπλουτούντων ἀπολιμπάνονται . Καὶ οὐ τοὺς ὑποδεεστέρους ἀπαριθμοῦμενοι , τὴν ὑπὲρ ὧν ἔχουσι χάριν ἀποπληροῦσι τῷ εὐεργέτῃ · ἀλλὰ τῇ πρὸς τὸ ὑπερέχον συγχρίσει · ὅσον ἀπολείπονται λογιζόμενοι , οὕς οἰκείας στεροῦμενοι τῶν ἑτέρων προσόντων , ὡς ἀναιωται καὶ καταμέμφονται . Οἱ γὰρ τῶν ἀναγκαίων ὅρων ἐξω γινόμενοι , παραπλησίως τοῖς κατὰ τοῦ πρανοῦς φερομένοις , πρὸς οὐδὲν στάσιμον ἔχοντες ἀποβῆναι , οὐδαμὸυ τῆς εἰς τὸ πρῶον φοράς · ἰστανται · ἀλλ' ὅσωπερ ἂν πλείω προσπεριδιδώνται , τοῦ ἰσοῦ δεόνται , ἢ καὶ πλείονος πρὸς τὴν τῆς ἐπιθυμίας ἐκπλήρωσιν , κατὰ τὸν Ἐξηκεστίδου Σόλωνα , ὅς φησι ·
Lemmas: αποβοντ . Δέος γάρ αὐτός εὐφραίνω καί χάρις ἔχω , τοσοῦτος εἰμί εὔπορος · οὖον δέ δυσπρορους , καί ὀδυνάω , ὅτι εἷς ποῦ ἢ δύο ὁ ὑπερπλουτέω ἀπολιμπάνω . καί οὖον ὁ ὑποδεέστερος ἀπαριθμέω , ὁ ὑπέρ ὅς ἔχω χάρις ἀποπληρόω ὁ εὐεργέτης · ἀλλά ὁ πρός ὁ ὑπερέχω συγχρίω · ὅσος ἀπολείπω λογίζομαι , ὅς οἰκεῖος στερέω ὁ ἕτερος πρόσειμι , ὡς ἀναιωται καί καταμέμφομαι . ὁ γάρ ὁ ἀναγκαῖος ὁράω ἐξω γίγνομαι , παραπλήσιος ὁ κατά ὁ πρανής φέρω , πρός οὐδείς στάσιμος ἔχω ἀποβαίνω , οὐδαμοῦ ὁ εἰς ὁ πρώων φορός · ἵστημι · ἀλλά ὅσος εἄν πλείων προσπεριδιδωμι , ὁ ἴσος δήω , ἢ καί πλείων πρός ὁ ὁ ἐπιθυμία ἐκπλήρωσις , κατά ὁ Ἐξηκεστίδης Σόλων , ὅς φημί ·
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0603.2
Πλοῦτου δ' οὐδὲν τέρμα πεφασμένον ἀνδράσι [ κεῖται .
Lemmas: Πλοῦτος δέ οὐδείς τέρμα φαίνω ἀνήρ [ κεῖμαι .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0603.3
Τῷ δὲ Θεογνίδι πρὸς ταῦτα διδασκάλῳ χρηστέον , λέγοντι ·
Lemmas: ὁ δέ Θέογνις πρός οὗτος διδάσκαλος χρηστέον , λέγω ·
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0603.4
Οὐχ ἐραμαι πλουτεῖν , οὐτ' ἐσχύμαι · ἀλλὰ μοι εἰς Ζῆν ἀπὸ τοῦ ὀλίγου μηδὲν ἔχοντι κινδύν .
Lemmas: οὐχ ἔραμαι πλουτέω , οὐ εσχυμης · ἀλλά ἐγώ εἰς Ζεύς ἀπό ὁ ὀλίγος μηδείς ἔχω κινδύν .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0603.5
Ἐγὼ δὲ καὶ Διογένους θαυμάω τὴν πάντων ὁμῶ τῶν ἀνθρωπίνων ὑπεροψίαν ὅς γε καὶ βασιλέως τοῦ μεγάλου ἑαυτὸν ἀπέφηνε πλουσιώτερον , τῷ ἐλαττόνων ἢ ἐκεῖνος κατὰ τὸν βίον προσδεῖσθαι . Τοῖς δὲ πλεονέχταις , εἰ μὴ τὰ Πυθίου τοῦ Μυσίου προσεῖ τάλαντα , καὶ πλῆθρα γῆς τόσα καὶ τόσα , καὶ βοσκημῶν ὅσμοι πλείους ἢ ἀριθμήσαι , οὐδὲν ἐξαρκήσει . Ἄλλ' ὥσπερ οἱ τὰς κλίμακας ἀναβαίνοντες , ἀεὶ πρὸς τὴν ὑπερκείμενην ( 5 ) βαθμίδα τὸ ἴχνος αἴροντες , οὐ πρότερον ἀφίστανται , πρὶν ἂν τῆς ἄκρας ἀφίκωνται ( 6 ) · οὕτω καὶ οὗτοι , ὅταν τούτων τὸν πλούσιον καταλάβωσιν , εὐθὺς τῷ πλουσιωτέρῳ παρισωθῆναι φιλονεῖσθαι · κἂν ἐπ' ἐκείνους φθάσωσιν , ἐπὶ τὸν ἄλλον τὴν σπουδὴν μεταφέρουσι , καὶ οὐ παύονται τῆς κατὰ τὴν δυναστείαν ὁρμῆς , ἕως ἂν ὑψωθέντες , ἀπὸ μετεώρου τοῦ πτώματος ἑαυτοὺς καταρρήξωσι .
Lemmas: ἐγώ δέ καί Διογένης θαυμαίνω ὁ πᾶς ὁμός ὁ ἀνθρώπινος ὑπεροψία ὅς γε καί βασιλεύς ὁ μέγας ἑαυτοῦ ἀποφαίνω πλούσιος , ὁ μικρός ἢ ἐκεῖνος κατά ὁ βίος προσδέω . ὁ δέ πλεονέχτης , εἰμί μή ὁ Πύθιος ὁ Μύσιος πρόσειμι τάλαντον , καί πλήθρα γῆ τόσος καί τόσος , καί βόσκημα Ὅσμος πλείων ἢ ἀριθμέω , οὐδείς ἐξαρκέω . ἄλλος ὥσπερ ὁ ὁ κλῖμαξ ἀναβαίνω , ἀεί πρός ὁ ὑπερκείμενος ( 5 ) βαθμίς ὁ ἴχνος ἀείρω , οὖον πρότερος ἀφίστημι , πρίν εἄν ὁ ἄκρος ἀφικνέομαι ( 6 ) · οὗτος καί οὗτος , ὅταν οὗτος ὁ πλούσιος καταλαμβάνω , εὐθύς ὁ πλούσιος παρισόω φιλονεομαι · κἀν ἐπί ἐκεῖνος φθάνω , ἐπί ὁ ἄλλος ὁ σπουδή μεταφέρω , καί οὖον παύω ὁ κατά ὁ δυναστεία ὁρμή , ἠώς εἄν ὑψόω , ἀπό μετέωρος ὁ πτῶμα ἑαυτοῦ καταρρήγνυμι .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0603.6
2 . Καὶ ὥσπερ οἱ ὑπὸ μανίας παράφοροι οὐ τὰ πράγματα βλέπουσιν , ἀλλὰ τὰ ἐκ τοῦ πάθους φανταζόμενοι · οὕτως ἢ τοῦ πλεονέκτου ψυχὴ τῇ φιλοχρηματία καταχωθεῖσα ( 7 ) , πάντα χρυσόν , πάντα ἀργυρον βλέπει . Ἡδίων γὰρ ἰδῆ ( 8 ) τὸν χρυσόν , ἢ τὸν ἥλιον . Εὐθέτα πάντα πρὸς τὸν τοῦ χρυσοῦ φύσιν μετα - D δληθῆναι , καὶ ἐπινοεῖ μένται καθ' ὅσον οἷόν τε . Ποίαν γὰρ μηχανὴν διὰ χρυσὸν οὐ κινεῖ ; Ὁ σῖτος χρυσὸς αὐτῷ γίνεται · οἶνος εἰς χρυσὸν μεταπηγνύται · τὰ ἔρια αὐτῷ ἀποχρυσούται · πᾶσα ἐμπορία , πᾶσα ἐπίνοια χρυσὸν αὐτῷ προσάγει ( 9 ) . Αὐτὸς ἑαυτὸν ὁ χρυσὸς ἀπογεννᾷ , πολυπλασιάζομενος ἐν δανείσμασι · καὶ τέλος τῆς ἐπιθυμίας οὐκ ἐξευρίσκεται . Τῶν μὲν γὰρ παίδων τοῖς λήγυσι ἀφειδὲς πολλάκις ἐνδίδωσι τῶν περισσοῦδάτων ( 10 ) ὑπερεμπιπλάσθαι , ὡς
Lemmas: 2 . καί ὥσπερ ὁ ὑπό μανία παράφορος οὖον ὁ πρᾶγμα βλέπω , ἀλλά ὁ ἐκ ὁ πάθος φαντάζω · οὕτως ἢ ὁ πλεονέκτης ψυχή ὁ φιλοχρηματία καταχώννυμι ( 7 ) , πᾶς χρυσός , πᾶς ἄργυρος βλέπω . Ἡδύς γάρ ἴδη ( 8 ) ὁ χρυσός , ἢ ὁ ἥλιος . εύθετος πᾶς πρός ὁ ὁ χρυσός φύσις μετά - D δέρω , καί ἐπινοέω μέντα κατά ὅσος οἷος τε . Ποίας γάρ μηχανή διά χρυσός οὖον κινέω ; ὁ σῖτος χρυσός αὐτός γίγνομαι · οἶνος εἰς χρυσός μεταπήγνυμι · ὁ ἔριον αὐτός ἀποχρυσόω · πᾶς ἐμπορία , πᾶς ἐπίνοια χρυσός αὐτός προσάγω ( 9 ) . αὐτός ἑαυτοῦ ὁ χρυσός ἀπογεννάω , πολυπλασιάζω ἐν δάνεισμα · καί τέλος ὁ ἐπιθυμία οὐ ἐξευρίσκω . ὁ μέν γάρ παῖς ὁ λήγω ἀφειδής πολλάκις ἐνδίδωμι ὁ περισσουδωρ ( 10 ) υπερεμπιπλαω , ὡς
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0604.2
3 . Κἂν μὲν ἀκούσης , Πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα , καὶ δὸς πτωχοῖς , ἵνα ἔχῃς ἐφόδιον πρὸς τὴν αἰώνιον ἀπόλαυσιν , ἀπέρχῃ λυπουμένος · ἂν δὲ ἀκούσης , Δὸς χρήματα γυναιξὶ χλιδώσαις , ὅδς λιθοἑδοῖς , τέκτοις , ψηφοθέταις , ζωγράφοις , χαίρεις ὡς δὴ τι χρημάτων τιμιώτερον κατακτώμενος . Οὐχ ὁρᾷς τοὺς τοιούτους τοὺς ὑπὸ τοῦ χρόνου καταρθέντας , ὧν τὰ λείψανα ὡσπερ σκόπλοι τινες διὰ τῆς πόλεως πάσης ἀνέχουσι ; Πόσοι ἦσαν κατὰ τὴν πόλιν πέντητες τούτων ἐγειρομένων , οἱ διὰ τὴν περὶ ταῦτα σπουδὴν ὑπὸ τῶν τότε πλουσίων παρεωρῶντο ; Πῶ τοῖνυν ἡ λαμπρὰ τῶν ἔργων κατασκευὴ ; πῶ δὲ ὁ ἐπὶ τῇ τούτων μεγαλουργίᾳ ζηλούμενος ; Οὐ τὰ μὲν συγχέεται καὶ θράννυσται , ὡσπερ τὰ κατὰ παιδιὰν ἐν ταῖς ψάμμοις ὑπὸ τῶν παίδων φιλοτεχνούμενα , ὁ δὲ ἐν τῷ δόλῃ κεῖται , ἐπὶ τῇ σπουδῇ τῶν μεταπολιν μεταμελούμενος ; Μεγάλην ἔχει τὴν ψυχήν , ἄνθρωπε . Τοῖχοι δὲ καὶ μικροὶ καὶ μείζωνες τὴν αὐτὴν χρείαν πληροῦσι τοῖς ἔχουσι . “ Ἔχεις ἀποθήκας , ἐὰν θέλῃς
Lemmas: 3 . κἀν μέν ἄκων , πωλέω σύ ὁ ὑπάρχω , καί δίδωμι πτωχός , ἵνα ἔχω ἐφόδιον πρός ὁ αἰώνιος ἀπόλαυσις , ἀπέρχομαι λυπέω · εἄν δέ ἄκων , δός χρῆμα γυνή χλιδώσαις , ὅδε λιθοεσθιω , τίκτω , ψηφοθέτης , ζωγράφος , χαίρω ὡς δή τίς χρῆμα τίμιος κατακτείνω . οὐχ ὁράω ὁ τοιοῦτος ὁ ὑπό ὁ χρόνος καταίρω , ὅς ὁ λείψανον ὡς σκοπλοος τις διά ὁ πόλις πᾶς ἀνέχω ; πόσος εἰμί κατά ὁ πόλις πέντητες οὗτος ἐγείρω , ὁ διά ὁ περί οὗτος σπουδή ὑπό ὁ τότε πλούσιος παροράω ; πῶ τοίνυν ὁ λαμπρός ὁ ἔργον κατασκευή ; πῶ δέ ὁ ἐπί ὁ οὗτος μεγαλοεργία ζηλόω ; οὖον ὁ μέν συγχέω καί θραννυειμι , ὡς ὁ κατά παιδιά ἐν ὁ ψάμμος ὑπό ὁ παῖς φιλοτεχνέω , ὁ δέ ἐν ὁ Δόλη κεῖμαι , ἐπί ὁ σπουδή ὁ μεταπολις μεταμελέομαι ; μέγας ἔχω ὁ Ψυχή , ἄνθρωπος . τοῖχος δέ καί μικρός καί μείζων ὁ αὐτός χρεία πληρόω ὁ ἔχω . “ ἔχω ἀποθήκη , ἐάν ἐθέλω
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0604.3
( 2 ) Ἀγεσθαι . Codicum alter γενέσθαι .
Lemmas: ( 2 ) ἄγω . Codicum alter γίγνομαι .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0605.1
A τὰς οἰκίας ( 3 ) τῶν πενήτων . Θησαύρισον σεαυτῷ θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ . Τὰ ἐκεῖ ἀποτιθέμενα οὐ σίτες μεταδιδόνται , οὐ σήψιν ἐπινέμεται , οὐ λησταὶ διακλέπτουσι . Ἄλλα τότε μεταδοῦν τοῖς δεομένοις , ὅταν τὰς δευτέρας ἀποθήκας πληρώσω . Μακροὺς σεαυτῷ τοὺς χρόνους τῆς ζωῆς ἐπηξας · καὶ σκύπει , μὴ σε προκαταλάβῃ ὁ κατὰ προθεσίαν ἐπαγγελίαν . Καὶ γὰρ ἡ ἐπαγγελία οὐ χρηστότητός ἐστιν ἀλλὰ πονηρίας ἀπόδειξις . Ἐπαγγέλλει γὰρ , οὐχ ἵνα δῷς μετὰ ταῦτα , ἀλλ’ ἵνα τὸ παρὸν διακρούσῃ . Ἐπεὶ νῦν τί τί χωλῶν τὴν μετάδοσιν ; Οὐ πάρεισιν ὁ ἐνδεής ; οὐχὶ πλήρεις αἱ ἀποθήκαι ; οὐχ ὁ μισθὸς ἕτοιμος ; οὐχ ἡ ἐντολὴ τῆς ἀληθείας ; Ὁ πεινῶν τήχεται · ὁ γυμνὸν τεύων πήγνυται , ὁ ἀπατοῦμενος ἀπάγχεται · καὶ σὺ τὴν ἐλεημοσύνην εἰς τὴν αὔριον ἀναβάλλει . B Ἄκουε Σολομῶντος · Μὴ εἴπης · Ἐπανελθὼν ἐκὰ νηκε , καὶ αὔριον δώσω , δυνατοῦ σου ὄντος ἐδ ποιεῖν · οὐ γὰρ οἶδας τί τέτταται ἡ ἐκποιοῦν . Ἐξα , χρυσὸν μὲν διδούς , καὶ ἵππον κτῶμενος , οὐχ ἀδυμεῖς · φθαρτὰ δὲ προύμενος , καὶ βασιλείαν οὐρανῶν λαμβάνων , δακρύεις , καὶ ἀρνή τὸν αἰτοῦντα , καὶ ἀνανεῖς τὴν δόσιν , μυρίας προφάσεις ἀναλωμάτων ἐπινωῶν . Τί ἀποκριθήση τῷ κριτῇ ; ὁ τοὺς τοίχους ἀμφιέννυς , ἄνθρωπον οὐχ ἐνδύεις ; ὁ τοὺς ἵππους κοσμῶν , τὸν ἀδελφὸν ἀγυμνοῦντα περιφρόν ; ὁ κατασπῶν τὸν σῖτον , τοὺς πεινῶντας οὐ τρέφεις ; ὁ δὲ χρυσὸν κατορύσσων , τοῦ ἀγχόμενου κατα φρονεῖς ;
Lemmas: A ὁ οἰκίον ( 3 ) ὁ πένης . θησαυρισος σεαυτοῦ θησαυρός ἐν οὐρανός . ὁ ἐκεῖ ἀποτίθημι οὖον Σίτα μεταδίδωμι , οὖον σῆψις ἐπινέμω , οὖον λῃστής διακλέπτω . ἄλλος τότε μεταδέω ὁ δήω , ὅταν ὁ δύο ἀποθήκη πληρόω . Μακρός σεαυτοῦ ὁ χρόνος ὁ ζωή πήγνυμι · καί σκύφος , μή σύ προκαταλαμβάνω ὁ κατά προτίθημι ἐπαγγελία . καί γάρ ὁ ἐπαγγελία οὖον χρηστότης εἰμί ἀλλά πονηρία ἀπόδειξις . ἐπαγγέλλω γάρ , οὐ ἵνα δίδωμι μετά οὗτος , ἀλλά ἵνα ὁ πάρειμι διακρούω . ἐπεί νῦν τίς τίς χωλός ὁ μετάδοσις ; οὖον πάρειμι ὁ ἐνδεής ; οὐ πλήρης ὁ ἀποθήκη ; οὐ ὁ μισθός ἑτοῖμος ; οὐ ὁ ἐντολή ὁ ἀλήθεια ; ὁ πεινάω τήκω · ὁ γυμνός τεῦς πήγνυμι , ὁ ἀπατάω ἀπάγχω · καί σύ ὁ ἐλεημοσύνη εἰς ὁ αὔριον ἀναβάλλω . B Ἄκουος Σολομών · μή εἶπον · ἐπανέρχομαι ἐπίτεξ νηκε , καί αὔριον δίδωμι , δυνατός σύ εἰμί ΕΔ ποιέω · οὖον γάρ οἶδα τίς τείνω ὁ ἐκποιέω . Εξάς , χρυσός μέν δίδωμι , καί ἵππος κτάομαι , οὐ ἀδυμεῖς · φθαρτός δέ προέρχομαι , καί βασίλειος οὐρανός λαμβάνω , δάκρυ , καί ἀρνέομαι ὁ αἰτέω , καί ἀνανέω ὁ δόσις , μυρίος πρόφασις ἀνάλωμα ἐπινοέω . τις ἀποκρίνω ὁ κριτής ; ὁ ὁ τοῖχος ἀμφιέννυμι , ἄνθρωπος οὐ ἐνδύω ; ὁ ὁ ἵππος κοσμέω , ὁ ἀδελφός αγυμνουειντα περίφρων ; ὁ κατασπάω ὁ σῖτος , ὁ πεινάω οὖον τρέφω ; ὁ δέ χρυσός κατορύσσω , ὁ ἄγχω κατά φρονέω ;
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0605.2
4 . Πῶς σοι ὑπ’ ὀφιν ἀγάγω τὰ πάθη τοῦ πένους ; Ἐκεῖνος περιοικεῖσθαι τὰ ἔνδον , ὁρᾷ , ὅτι χρυσὸς μὲν αὐτῷ οὔτε ἐστιν , οὔτε γεγένται ( 4 ) πώποτε · σκεύη δὲ καὶ ἕσθη , τοιαῦτα ὅποια ἄν γένῃται πτωχῶν κτήματα ( 5 ) , ὀλίγων τὰ πάντα ὀβολῶν ἄξια . Τί οὖν ; Ἐπὶ τοὺς παῖδας λοιπὸν ὁ ἀθλιὸς ἄγει τὸν ὀφθαλμὸν , ὥστε ἀγαγὼν εἰς τὸ πρατήριον , ἐντεῦθεν εὑρίσκει τοῦ θανάτου παραμυθίαν . Νόσησον ἐνταῦθα μάχη ἀνάγκης λιμοῦ καὶ διαθέσεως πατρικῆς . Ἡ μὲν τὸν οἰκτίστον θάνατον ἀπειλεῖ , ἡ δὲ φύσις ἀνέλαχε , συναποθανεῖν τοῖς τέκνοις πειθοῦσα · καὶ πολλάκις ὀρμήσας , καὶ πολλάκις ἀνακοπεῖς , τελευταῖον ἐκρατήθη , ὑπὸ τῆς ἀναγκείας χρείας ἐκβιασθεῖς . Καὶ οἷα βουλεύεται ὁ πατήρ ; Τίνα τούτων ἀπεμψήσω ; τίνα δὲ ἡδὼς ὁ σιτοπώλης ὀφείται ; Ἐπὶ τὸν πρεσβύτατον ἔλθω ; ἀλλὰ δυσωποῦμαι αὐτοῦ τὴν πρεσβείαν . Ἄλλὰ τὸν νέον ; ἀλλ’ ἐλεῶ τὴν ἡλικίαν ἀναίσθητον τῶν συμφορῶν . Οὕτως ἐναργῶς σώζει τὸν γονέων τοὺς χαρακτήρας · ἐκεῖνος ἐπιτηδεῖως ἔχει πρὸς τὰ μαθήματα . Φεῦ τῆς ἀμηχανίας ! Τίς γένομαι ; τίνι τούτων προσκρούσω ; ποίαν θηρίον ψυχὴν ἀναλάβω ; πῶς τὴς φύσεως ἐπιλήψομαι ; Ἐὰν πάντων ἀντιχῶμαι ( 6 ) , πάντας ἴδομαι δαπανωμένους τῷ πάθει . Ἐὰν ἕνα πρῶμαι , ποίοις ὀφθαλμοῖς τοὺς λοιπο -
Lemmas: 4 . Πῶς σύ ὑπό ὄφις ἄγω ὁ πάθος ὁ πένος ; ἐκεῖνος περιοικέω ὁ ἔνδον , ὁράω , ὅτι χρυσός μέν αὐτός οὔτε εἰμί , οὔτε γίγνομαι ( 4 ) πώποτε · σκεῦος δέ καί ἐσθίω , τοιοῦτος όποιος ἄν γίγνομαι πτωχός κτῆμα ( 5 ) , ὀλίγος ὁ πᾶς ὀβολός ἄξιος . τις οὖν ; ἐπί ὁ παῖς λοιπός ὁ ἄθλιος ἄγω ὁ ὀφθαλμός , ὥστε ἄγω εἰς ὁ πρατήριον , ἐντεῦθεν εὑρίσκω ὁ θάνατος παραμυθία . νοσέω ἐνταῦθα μάχη ἀνάγκη λιμός καί διάθεσις πατρικός . ὁ μέν ὁ οἰκτίζω θάνατος ἀπειλέω , ὁ δέ φύσις ἀναλαγχάνω , συναποθνήσκω ὁ τέκνον πείθω · καί πολλάκις ὁρμάω , καί πολλάκις ανακόπτω , τελευταῖος κρατέω , ὑπό ὁ ἀναγκείας χρεία ἐκβιάζω . καί οἷος βουλεύω ὁ πατήρ ; τίς οὗτος ἀπεμψήσω ; τίς δέ ἡδύς ὁ σιτοπώλης ὁράω ; ἐπί ὁ πρέσβυς ἔρχομαι ; ἀλλά δυσωπέω αὐτός ὁ πρεσβεία . ἀλλά ὁ νέος ; ἀλλά ἐλεέω ὁ ἡλικία ἀναίσθητος ὁ συμφορά . οὕτως ἐναργής σῴζω ὁ γονεύς ὁ χαρακτήρ · ἐκεῖνος ἐπιτηδείως ἔχω πρός ὁ μάθημα . φεῦ ὁ ἀμηχανία ! Τῖς γίνομαι ; τίς οὗτος προσκρούω ; ποῖος θηρίον ψυχή ἀναλαμβάνω ; πῶς σής φύσις ἐπιλαμβάνω ; ἐάν πᾶς ἀντέχω ( 6 ) , πᾶς ὁράω δαπανάω ὁ πάθος . ἐάν εἷς πρώ , ποῖος ὀφθαλμός ὁ λοιπός -
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.1
εἰς ἀπιστίαν ; Πῶς οἴκῃσω τὴν οἰκίαν , ἐμαυτῷ κατα - spectus ? Quomodo habitabo domum , qui mihi ipse
Lemmas: εἰς ἀπιστία ; Πῶς οἰκέω ὁ οἰκίον , ἐμαυτοῦ κατά - spectus ? Quomodo habitabo domum , qui mihi ipse
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.2
ἐκ τοιαύτης προφράσεως τὴν εὐπρίαν ἔχουσα ; Καὶ sam , cujus abundantia causam ejusmodi habet ?
Lemmas: ἐκ τοιοῦτος προφρασις ὁ εὐπρίαν ἔχω ; καί sam , cujus abundantia causam ejusmodi habet ?
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.3
ὁ μὲν μετὰ μυρίων δακρύων τὸν φιλάτατον τῶν παίδων · Atque ille quidem innumeris cum lacrymis abit
Lemmas: ὁ μέν μετά μυρίος δάκρυ ὁ φίλος ὁ παῖς · Atque ille quidem innumeris cum lacrymis abit
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.4
ἀπεμψύλησεν ἔρχεται · σὺ δὲ οὐ κάμπτεις τὸ πάθος , charissimum filiorum venditurus : te vero non
Lemmas: ἀπεμψύλησεν ἔρχομαι · σύ δέ οὖον κάμπτω ὁ πάθος , charissimum filiorum venditurus : te vero non
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.5
οὐ λογισμὸν λαμβάνεις τῆς φύσεως . Ἄλλ' ὁ μὲν λιμὸς flectit calamitas , neque animum tuum subit natu -
Lemmas: οὖον λογισμός λαμβάνω ὁ φύσις . ἄλλος ὁ μέν λιμός flectit calamitas , neque animum tuum subit natu -
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.6
συνέχει τὸν ἀθλίον , σὺ δὲ ἀναβάλλῃ καὶ εἰρωνεύῃ , ræ cogitatio . Atqui famem miserum illum premit ,
Lemmas: συγχέω ὁ ἄθλιος , σύ δέ ἀναβάλλω καί εἰρωνεύομαι , ræ cogitatio . Atqui famem miserum illum premit ,
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.7
μαχρωτέραν αὐτῷ κατασκευάζων τὴν συμφορὰν . Καὶ tu vero cunctaris ac illudis , calamitatem ei red -
Lemmas: μαχρωτέραν αὐτός κατασκευάζω ὁ συμφορά . καί tu vero cunctaris ac illudis , calamitatem ei red -
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.8
ὁ μὲν τὰ σπλάγχνα προτείνειται τιμὴν τῶν τροφῶν · dens longiorem . Et ille quidem viscera sua pre -
Lemmas: ὁ μέν ὁ σπλάγχνον προτείνω τιμή ὁ τροφή · dens longiorem . Et ille quidem viscera sua pre -
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.9
σοὺ δὲ οὐ μόνον οὐκ ἀποναρχεῖ ἡ χείρ , ἐκ τῶν τοιού - tium alimentorum porrigit ; tua vero manus ex
Lemmas: σύ δέ οὖον μόνος οὐ ἀποναρκέω ὁ χείρ , ἐκ ὁ οιὁ - tium alimentorum porrigit ; tua vero manus ex
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.10
λαβὼν ἔλαττον δῶς φιλονεικεῖς . πανταχόθεν βαρύ - plus satis offeras , atque studium in eo ponis , ut
Lemmas: λαμβάνω μικρός δίδωμι φιλονεικέω . πανταχόθεν βαρύς - plus satis offeras , atque studium in eo ponis , ut
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.11
5 . Τὴν Σελευκίδα τὸ ὄρεγον , ἐπ' εὐεργεσίᾳ τῶν 5 . ( 4 ) Avem Seleucidem universorum opifex ho -
Lemmas: 5 . ὁ Σελευκίδης ὁ ὀρέγω , ἐπί εὐεργεσία ὁ 5 . ( 4 ) Avem Seleucidem universorum opifex ho -
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.12
, ἀνθρώπων , ἀχόρεστον εἶναι ὁ κτίστης τῶν ὅλων minum gratia condidit instabilem ; tu vero in
Lemmas: , ἄνθρωπος , ἀκόρεστος εἰμί ὁ Κτίστης ὁ ὅλος minum gratia condidit instabilem ; tu vero in
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.13
στον σεαυτοῦ τὴν ψυχήν κατασκευάζεις . Ἄλλη ἰχθύων effecisti . ( 5 ) Piscium plurimi vorant se invicem ,
Lemmas: στον σεαυτοῦ ὁ Ψυχή κατασκευάζω . ἄλλη ἰχθύς effecisti . ( 5 ) Piscium plurimi vorant se invicem ,
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.14
τῶν ἰχθύων οἱ πλείστοι , καὶ ὁ μικρότερος παρ' ἐκεί - minorque apud illos alimentum est majoris . Et
Lemmas: ὁ ἰχθύς ὁ πλεῖστος , καί ὁ μικρός παρά ἐκεῖ - minorque apud illos alimentum est majoris . Et
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.15
νοις βρώμᾶ ἐστι τοῦ μεῖζονος . Κἄν ποτε συμβῇ τὸν si unquam contigerit , ut is qui 502 minorem
Lemmas: νόος βρῶμα εἰμί ὁ μείζων . κἀν ποτός συμβαίνω ὁ si unquam contigerit , ut is qui 502 minorem
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.16
τοῦ ἐλάττονος κρατήσαντα ἑτέρου γενέσθαι θήραμα , superaverat , alterius fiat praeda : ambo in unum
Lemmas: ὁ μικρός κρατέω ἕτερος γίγνομαι θήραμα , superaverat , alterius fiat praeda : ambo in unum
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.17
δυναστείᾳ τῶν ὑποδεεστέρων ; τί διαφέρει τὸν τελευ - et potentia opprimimus inferiores ? Quid a po -
Lemmas: δυναστεία ὁ ὑποδεέστερος ; τίς διαφέρω ὁ τελεύω - et potentia opprimimus inferiores ? Quid a po -
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.18
C τούτων λαβὼν μέρος ἐποίησας τῆς περιουσίας ἑαυτοῦ bona : tu ipsum apprehensum fecisti tuæ ipsius
Lemmas: C οὗτος λαμβάνω μέρος ποιέω ὁ περιουσία ἑαυτοῦ bona : tu ipsum apprehensum fecisti tuæ ipsius
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.19
Ἄδικων ἀδικώτερος ἔρανης , καὶ πλεονεκτικώτερος opulentiæ partem . Injustis injustior , et rapaci
Lemmas: άδικος ἄδικος ῥαίνω , καί πλεονεκτικός opulentiæ partem . Injustis injustior , et rapaci
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.20
Πάντως γὰρ καὶ ἡμεῖς πολλά τῶν ἀδίκων διεξελθόν - rete . Omnino enim et nos , si multum adserimus
Lemmas: πάντως γάρ καί ἐγώ πολύς ὁ ἄδικος διεξέρχομαι - rete . Omnino enim et nos , si multum adserimus
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.21
καὶ σεαυτῷ τὴν ἐλευθερίαν παρασκευάσῃς . Μὴ προ - tibique libertatem pares . ( 6 ) Ne causeris liberos .
Lemmas: καί σεαυτοῦ ὁ ἐλευθερία παρασκευάζω . μή προ - tibique libertatem pares . ( 6 ) Ne causeris liberos .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.22
D σὲ ποτε ἀπελθεῖν τοῦ βίου · εἶτα τὸν σὸν παῖδα ἐν τῇ est ; deinde filium tuum in immatura ætate relin -
Lemmas: D σύ ποτός ἀπέρχομαι ὁ βίος · εἶτα ὁ σός παῖς ἐν ὁ est ; deinde filium tuum in immatura ætate relin -
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.23
ἡβηλικίᾳ καταλείψεις , τῶν προεστῶτων δεδεμένον . ques adhuc tutoribus egentem . Quod si honestus
Lemmas: ἡβηλικίᾳ καταλείπω , ὁ προίστημι δήω . ques adhuc tutoribus egentem . Quod si honestus
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.24
γονον ὡσπερ ἴδιον ἐκθρέψει · μεμνήσεται γάρ , ὅτι enutriet ; nam eis in mentem veniet fuisse te
Lemmas: γόνος ὡς ἴδιος ἔκθρεψις · μιμνήσκω γάρ , ὅτι enutriet ; nam eis in mentem veniet fuisse te
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.25
καὶ σὺ ὀρφανῶν πατὴρ ἐγένου . Ἐὰν δὲ ἐν πονηρίᾳ quoque orphanorum patrem ; sin autem postea -
Lemmas: καί σύ ὀρφανός πατήρ γίγνομαι . ἐάν δέ ἐν πονηρία quoque orphanorum patrem ; sin autem postea -
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.26
λεπώτερος γενόμενος τοῖς συντυχάνουσι , ὑπέξει - roræ , et in eos qui tecum congreediuntur fera omni
Lemmas: λέπος γίγνομαι ὁ συντυγχάνω , ὑπέξειμι - roræ , et in eos qui tecum congreediuntur fera omni
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.27
ἐχθρὸν τῶν ζῶντων . Ὡσπερ γὰρ τέκνον σκληρὸν ὁ tuum reliquisti communem viventium hostem .
Lemmas: ἐχθρός ὁ ζῶ . ὡς γάρ τέκνον σκληρός ὁ tuum reliquisti communem viventium hostem .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0606.28
Editi ὡ ἄνθρωποι .
Lemmas: Editi εἰμί ἄνθρωπος .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0607.1
θεασάμενος φοβεῖται , μὴ ποτε εἰς ἡλικίαν ἴδῃ μιμήσηται τὸν πατέρα · οὕτω καὶ τὰ σὰ ἔκγονα πονηρίας πατρικῆς εἶναι κληρονόμα ὑποπτευόμενα , πρὶν εἰς ἡλικίαν ἴλθωσι , παρὰ πάντων ἐπιβουλευθήσεται . Ὡς γὰρ οἱ ποταμοὶ ἐκ μικρᾶς τῆς πρώτης ἀρχῆς ῥυθθέντες , εἶτα ταῖς κατ’ ὀλίγον προσθήκαις ἀνυπόστατον λαμβάνουσι τὴν αὔξησιν , τῷ βιαίῳ τῆς φορᾶς τὸ ἐνιστάμενον παρασύρουσιν · οὕτω δὲ καὶ οἱ πλούσιοι ἐκ μικρᾶς δυνάμεως προελθόντες ( 6 ) , καὶ ἐκ τῶν ἤδη καταδυναστευθέντων τὴν τοῦ πλεῖον ἀδικεῖν δύναμιν προσλαβόντες , τοὺς προηδίκημένους τοὺς λειπομένους καταδουλοῦνται , καὶ γίνεται αὐτοῖς δυνάμεως αὔξησις ἡ περιουσία τῆς πονηρίας , πλείονα λόγον ἑκάστου τῶν ἐδικημένων ἔχοντος μὴ προσπαθεῖν τι κακόν , ἢ δίκην λαβεῖν ὑπὲρ τῶν φθασάντων .
Lemmas: θεάομαι φοβέω , μή ποτός εἰς ἡλικία ὁράω μιμέομαι ὁ πατήρ · οὗτος καί ὁ σός ἔκγονος πονηρία πατρικός εἰμί κληρονομώ ὑποπτεύω , πρίν εἰς ἡλικία εἴλω , παρά πᾶς ἐπιβουλεύω . ὡς γάρ ὁ ποταμός ἐκ μικρός ὁ πρῶτος ἀρχή ῥέω , εἶτα ὁ κατά ὀλίγος προσθήκη ἀνυπόστατος λαμβάνω ὁ αὔξησις , ὁ βίαιος ὁ φορός ὁ ἐνίστημι παρασύρω · οὗτος δέ καί ὁ πλούσιος ἐκ μικρός δύναμις προέρχομαι ( 6 ) , καί ἐκ ὁ ἤδη καταδυναστεύω ὁ ὁ πλείων ἀδικέω δύναμις προσλαμβάνω , ὁ προαδικέω ὁ λείπω καταδουλόω , καί γίγνομαι αὐτός δύναμις αὔξησις ὁ περιουσία ὁ πονηρία , πλείων λόγος ἕκαστος ὁ ἐδικημένων ἔχω μή προσπαθέω τίς κακός , ἢ δίκη λαμβάνω ὑπέρ ὁ φθάνω .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0607.2
6 . Μὴ τοίνυν ἐπιθυμήσῃς τῆς τοῦ πλησίον χώρας · Μὴ αὐλαχὰ αὐλαχὶ προστιθεὶς , κατὰ μικρὸν αὔξαι τὴν γῆν ( 7 ) . Ὅσον γὰρ πλατύνεις ἐκ τῆς ἀλλοτρίας προσθήκης τὴν γῆν , τοσοῦτον μακροτέραν σοι τὴν ἁμαρτίαν κατασκευάζεις . Καὶ ἡ μὲν γῇ ἐνταῦθα παραμένει , κατὰ μικρὸν σοι προχωρηθεῖσα , καὶ διὰ τῆς πλεονεξίας γενομένη , οὐκ ἐτι σή , ἀλλὰ τῶν μετὰ σέ , καὶ ἄφεις ἄδικον τῷ διαδοχῶμένῳ τὸν βίον . Ἡ γὰρ ἔστηκεν εἰς τὸν αἰῶνα · ἡ δὲ ἁμαρτία ἀκολουθεῖ ὡς σκιά , πάσῃ ἐπομένη ( 8 ) ψυχῇ . Ὡσπερ γὰρ ἡ σκιὰ τῷ σώματι ἑπεται , οὕτω καὶ ἡ ἁμαρτία τῇ ψυχῇ συμπέφυκεν . Ἄλλως δὲ ὅσοι μετὰ δυνάμεως τῶν πλησίων , τοὺς ὅρους τῶν οἰκείων κτήσεων ὑπερέθεσαν , διὰ τὸ ἀπὸ στεναγμοῦ τῶν ἐδικημένων συμπετορίσθαι τὰς κτήσεις , ἀλλότριον τῆς θείας ἀπεδείχθησαν εὐλογίας · ὥστε ἓνθα ζεῦγὴ δέκα βοῶν εἰργάσατο , κατὰ τὸν Ἠσαΐαν , μόγις κεράμιον ἐν τεργήσεται · καὶ ἓνθα ἐξ ἀράβαι κατεσπάργαν , τρία μέτρα συνάγεται τὸν καρπόν . Πονηρὸς ἐν πόλει σύνοικος , πονηρὸς ἐν ἀγροῖς ὁ πλεονέκτης . Ἡ θάλασσα οἶδε τὰ ὁρία αὐτῆς · ἡ νὺξ οὐχ ὑπερβαίνει ὁροθεσίας ἀρχαίας . Ὁ πλεονέκτης δὲ οὐκ αἰδεῖται χρόνον , οὐ γνωρίζει ὅρον , οὐ συγχωρεῖ ἀκολουθίᾳ διαδοχῆς · ἀλλὰ μιμεῖται τοῦ πυρός τὴν βίαν , πάντα ἐπιλαμβάνων , καὶ πάντα ἐπινεμόμενος . Ὅσα ἐπιβλέπει ὁ ὀφθαλμός , τοσοῦτον ἐπιθυμεῖ ὁ πλεονέκτης . Οὐ πληρωθήσεται ὁ ὀφθαλμὸς τοῦ ὁρᾶν , καὶ οὐ χορεσθήσεται φιλάργυρος τοῦ λαμβάνειν . Ὁ ἅδης οὐκ εἶπεν , Ἀρκεῖ , οὐδ’ ὁ πλεονέκτης εἶπε ποτε Ἀρκεῖ . Τὸ δὲ ἐντεῦθεν κέρδος τι ; Ἄγρυπνιαι , μέριμναι , φροντίδες . Δικαστὴς προσδοκᾶται , καὶ οὕτως
Lemmas: 6 . μή τοίνυν ἐπιθυμέω ὁ ὁ πλησίος χώρα · μή αυλαχη αὖλαξ προστίθημι , κατά μικρός αὔξη ὁ γῆ ( 7 ) . ὅσος γάρ πλατύνω ἐκ ὁ ἀλλότριος προσθήκη ὁ γῆ , τοσοῦτος μακρός σύ ὁ ἁμαρτία κατασκευάζω . καί ὁ μέν γῆ ἐνταῦθα παραμένω , κατά μικρός σύ προχωρέω , καί διά ὁ πλεονεξία γίγνομαι , οὐ ἔτι σός , ἀλλά ὁ μετά σός , καί ἀφίημι ἄδικος ὁ διαδοχῶμένῳ ὁ βίος . ὁ γάρ ἵστημι εἰς ὁ αἰών · ὁ δέ ἁμαρτία ἀκολουθέω ὡς σκιά , πᾶς ἔπω ( 8 ) Ψυχή . ὡς γάρ ὁ σκιά ὁ σῶμα ἕπω , οὗτος καί ὁ ἁμαρτία ὁ Ψυχή συμφύω . ἄλλος δέ ὅσος μετά δύναμις ὁ πλησίος , ὁ ὅρος ὁ οἰκέω κτῆσις ὑπεῖπον , διά ὁ ἀπό στεναγμός ὁ ἐδικημένων συμπετοριεπομαι ὁ κτήσεις , ἀλλότριος ὁ θεῖος ἀποδείκνυμι εὐλογία · ὥστε ἔνθα ζεῦγος δέκα βοῦς ἐργάζομαι , κατά ὁ Ἠσαΐας , μόγις κεράμιον ἐν τεργήσεται · καί ἔνθα ἐκ Ἄραψ κατεσπάργαν , τρεῖς μέτρον συνάγω ὁ καρπός . πονηρός ἐν πόλις σύνοικος , πονηρός ἐν ἀγρός ὁ πλεονέκτης . ὁ θάλασσα οἶδα ὁ ὁρία αὐτός · ὁ νύξ οὐ ὑπερβαίνω ὁροθεσία ἀρχαῖος . ὁ πλεονέκτης δέ οὐ αἰδέομαι χρόνος , οὖον γνωρίζω ὅρος , οὖον συγχωρέω ἀκολουθία διαδοχή · ἀλλά μιμέομαι ὁ πῦρ ὁ βία , πᾶς ἐπιλαμβάνω , καί πᾶς ἐπινέμω . ὅσα ἐπιβλέπω ὁ ὀφθαλμός , τοσοῦτος ἐπιθυμέω ὁ πλεονέκτης . οὖον πληρόω ὁ ὀφθαλμός ὁ ὁράω , καί οὖον χορεσθήσεται φιλάργυρος ὁ λαμβάνω . ὁ ᾍδης οὐ εἶπον , ἀρκέω , οὐδέ ὁ πλεονέκτης εἶπον ποτός ἀρκέω . ὁ δέ ἐντεῦθεν κέρδος τίς ; ἀγρυπνία , μέριμνα , φροντίς . δικαστής προσδοκάω , καί οὕτως
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0608.2
7 . Μνήσθητι τῆς ἡμέρας ἐκείνης , ἐν ἡ Ἀποκαλυπτεται ὀργὴ ἀπ’ οὐρανοῦ . Μνήσθητι τῆς ἐνδόξου τοῦ Χριστοῦ παρουσίας , ὅτε ἀναστήσονται , οἱ μὲν τὰ ἀγαθὰ πράξαντες , εἰς ἀνάστασιν ζωῆς , οἱ δὲ τὰ φαῦλα , εἰς ἀνάστασιν κρίσεως . Ἐκεῖνα λυπεῖτω σε , καὶ μὴ λυπεῖτω σε ἡ τοῦ Θεοῦ ἐντολὴ . Πῶς σε δυσπαψῶ ; τί φθέγξομαι ; Βασιλείας οὐκ ἐπιθυμεῖς , γένναν οὐ φοβῇ · πῶθεν εὐρεθῆ ἴασις τῇ ψυχῇ σου ; Εἰ γὰρ τὰ φρικτὰ οὐ φοβεῖ ( 5 ) , τὰ φαιδρὰ οὐ προτρέπεται , λιθίνῃ καρδίᾳ διαλεγόμεθα .
Lemmas: 7 . μιμνήσκω ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος , ἐν ὁ ἀποκαλύπτω ὀργή ἀπό οὐρανός . μιμνήσκω ὁ ἔνδοξος ὁ Χριστός παρουσία , ὅτε ἀνίστημι , ὁ μέν ὁ ἀγαθός πράσσω , εἰς ἀνάστασις ζωή , ὁ δέ ὁ φαῦλος , εἰς ἀνάστασις κρίσις . ἐκεῖνος λυπέω σύ , καί μή λυπέω σύ ὁ ὁ Θεός ἐντολή . Πῶς σύ δυσπαψῶ ; τίς φθέγγομαι ; Βασίλεια οὐ ἐπιθυμέω , γέννα οὖον φοβέω · πίνω εὑρίσκω ἴασις ὁ Ψυχή σύ ; εἰμί γάρ ὁ φρικτός οὖον φοβέω ( 5 ) , ὁ φαιδρός οὖον προτρέπω , λίθινος Καρδία διαλέγω .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0609.2
ΠΕΡΙ ΑΜΑΡΤΙΑΣ .
Lemmas: περί ἁμαρτία .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0609.3
ΛΟΓΟΣ Ζ' .
Lemmas: Λόγος γῆ .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0609.4
1 . Πολὺν , ἀγαπητοί , καὶ ποικίλον ἐφ' ἡμέραν ἡμῖν ὁ τῆς ἀληθείας ἐχθρὸς προσάγει τὸν πόλεμον . Προάγει δὲ , ὡς ἴστε , τὰς ἡμετέρας ἐπιθυμίας καθ' ἡμῶν βέλη ποιοῦμενος , καὶ παρ' ἡμῶν εἰς τὸ βλάπτειν ἡμᾶς ἀεὶ λαμβάνων ἰσχύν . Καὶ καθάπερ οἱ πονηροὶ καὶ πλεονεκτικοὶ τῶν ἀνθρώπων , οἷς ἔργον μὲν ἐστι καὶ προαίρεσις ἐκ τῶν ἀλλοτρίων πλουτεῖν , δύναμις δὲ οὐ παρέστιν ὥστε μετὰ παρρησίας βιάζεσθαι , ταῖς
Lemmas: 1 . Πολύς , ἀγαπητός , καί ποικίλος ἐπί ἡμέρα ἐγώ ὁ ὁ ἀλήθεια ἐχθρός προσάγω ὁ πόλεμος . προάγω δέ , ὡς οἶδα , ὁ ἡμέτερος ἐπιθυμία κατά ἐγώ βέλος ποιέω , καί παρά ἐγώ εἰς ὁ βλάπτω ἐγώ ἀεί λαμβάνω ἰσχύς . καί καθάπερ ὁ πονηρός καί πλεονεκτικός ὁ ἄνθρωπος , ὅς ἔργον μέν εἰμί καί προαίρεσις ἐκ ὁ ἀλλότριος πλουτέω , δύναμις δέ οὖον πάρειμι ὥστε μετά παρρησία βιάζομαι , ὁ
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0610.1
δοὺς ἐξεορσεῦν εἰώθασι · καὶ εἰ ἰσοῦσι τι χωρίον περὶ αὐτάς , ἡ φάραγξ βαθεῖας διερχομένης , ἡ φυτὸν πυκνότητι σύσκον , εἰς τοῦτο καταδυόμενοι , καὶ τὴν ἐν πολυῷ προφύην τῶν ὁδοιπορούντων ποιούσας ὑποτεμνομένους προκαλύμπτουσι , ἀθρόως ἐπιπτιδόντες αὐτοῖς , ὥστε μὴ δυνήσθαι τινὰς τοὺς τοῦ κινδύνου βρόχους ἰδεῖν , πρὶν εἰς τούτους ἐμπεσεῖν · οὕτως ὁ δυσμενὴς ἀνὴρ ἡμῖν καὶ πολέμιος διάβολος , τὰς τῶν κοσμικῶν τερψέων ὑποτρέχων σκιάς , αἱ περὶ τὴν ὁδὸν τοῦ βίου περὶ ἡμᾶς εἶναι χρῆσαι ληστῆν , καὶ τὴν ἐπιβουλευούσαν ποιήσαι λαθεῖν , ἐντεῦθεν ἀπροὄπτως τὰς τῆς ἀπωλείας ( 1 ) ὑποσπείρει παγίδας ἡμῖν .
Lemmas: δίδωμι ἐξεορσεῦν εἴωθα · καί εἰμί ἰσόω τίς χωρίον περί αὐτός , ὁ φάραγξ βαθύς διέρχομαι , ὁ φυτόν πυκνότης συσκω , εἰς οὗτος καταδύω , καί ὁ ἐν πολύς προφύω ὁ ὁδοιπορέω ποιέω ὑποτέμνω προκαλύπτω , ἀθρόος επιπτιδιδωμι αὐτός , ὥστε μή δύναμαι τις ὁ ὁ κίνδυνος βρόχος ὁράω , πρίν εἰς οὗτος ἐμπίπτω · οὕτως ὁ δυσμενής ἀνήρ ἐγώ καί πολέμιος διάβολος , ὁ ὁ κοσμικός τέρψις ὑποτρέχω σκιά , ὁ περί ὁ ὁδός ὁ βίος περί ἐγώ εἰμί χράω λῃστής , καί ὁ ἐπιβουλεύω ποιέω λανθάνω , ἐντεῦθεν απροόπτως ὁ ὁ ἀπώλεια ( 1 ) ὑποσπείρω παγίς ἐγώ .
basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0610.2
2 . Ἄλλ’ ὡςπερ οἱ τῶν πόλεων περίβολοι , κύκλῳ πᾶσι περιχέμενοι , πάντοθεν τὰς τῶν πολεμίων προσβολὰς ἀπεῖργουσι · οὕτω καὶ ὁ φύλαξων ἡμᾶς ἄγγελος καὶ προτείνχει ἐκ τῶν ἔμπροσθεν , καὶ ὁπίσω φυλάσσει , καὶ οὐδὲ τὰ ἐκαστέρων ἀφυλακτα καταλείπει · ἀλλ’ ἀεὶ παρεδρεύει τοῖς πιστεύουσὸσιν ἐπὶ τὸν Κύριον , ἐὰν μὴ ποτε αὐτὸν ἡμεῖς ἐκ τῶν πονηρῶν ἔργων ( 2 ) ἀποδιώξωμεν . Ὡς γὰρ τὰς μελίσσας καπνὸς φυγάδεύει , καὶ τὰς περιστέρας ἀπελαύνει δυσωδία · οὕτω καὶ τὸν φύλακα τῆς ζωῆς ἡμῶν ἄγγελον ἡ πολυάχαρος καὶ δυσώδης ἀρίστησιν ἁμαρτία .
Lemmas: 2 . ἄλλος ὡς ὁ ὁ πόλις περίβολος , κύκλος πᾶς περιχέω , πάντοθεν ὁ ὁ πολέμιος προσβολή ἀπείργω · οὗτος καί ὁ φυλάσσω ἐγώ ἄγγελος καί προτείνχει ἐκ ὁ ἔμπροσθεν , καί ὀπίσω φυλάσσω , καί οὐδέ ὁ ἑκαστέρω αφύλαχτος καταλείπω · ἀλλά ἀεί παρεδρεύω ὁ πιστεύω ἐπί ὁ κύριος , ἐάν μή ποτός αὐτός ἐγώ ἐκ ὁ πονηρός ἔργον ( 2 ) ἀποδιώκω . ὡς γάρ ὁ μέλισσα καπνός φυγαδεύω , καί ὁ περιστέρα ἀπελαύνω δυσωδία · οὗτος καί ὁ φύλαξ ὁ ζωή ἐγώ ἄγγελος ὁ πολυάχαρος καί δυσώδης ἀρίστης ἁμαρτία .