basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0591.2
4 . Εἰ οὐκ ἐφόνευσας , οὔτε ἐμοίχευσας , οὔτε ἐκλέψας , οὔτε κατεμαρτύρωσας τινος μαρτυρίαν ψευδῆ · ἀνὸντον σεαυτῷ ποιῶς τὴν περὶ ταῦτα σπουδήν , μὴ προστιθεὶς τὸ λείπον , δι' οὗ μόνου δυνήσῃ εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ . Καὶ εἰ μὲν ἰατρὸς ἐπηγγέλατο χολοβώματα μελῶν , ἐκ φύσεως ἢ ἐξ ἀρρωστίας προσόντα σοι , διορθώσασθαι , οὐκ ἂν θλίμεις ἀκούων · ἐπεὶ δὲ ὁ μέγας τῶν ψυχῶν ἰατρὸς τέλειόν σε διὰ τῆς ἐλεημοσύνης ποιῆσαι βούλεται τοῖς καριωτάτοις ἐλλείποντα , οὐ δέχῃ τὴν χάριν , ἀλλὰ πενθεῖς καὶ σκυθρωπάζεις δυνάμενος τὴν ψυχήν , καὶ ποιεῖς σεαυτῷ ἄχρηστα πάντα ὅσα σοι προπεπόνθεται . Οὐ φιλοπονθεῖς περὶ σεαυτοῦ ; οὐκ ἐν τῷ παρόντι αἰῶνι προσαποθήσεις τὰς τοῦ μέλλοντος ἀναπαύσεις , πρὸς τὸ ὑπόδειγμα τοῦ μύρμηχος ἀποβλέψας ; ὃς ἐν θέρετι τὴν χειμερινὴν τροφὴν ἑαυτῷ θησαυρίζει , καὶ οὐχ ὅτι μήπω πάρεισι τὰ τοῦ χειμῶνος λυπηρά , διαφθονίμως παραπέμπει τὸν χρόνον , ἀλλὰ σπουδὴ τινὶ ἀπαραιτήτῳ πρὸς τὴν ἐργασίαν ἑαυτὴν κατατείνει , ἕως ἂν τὴν ἀρκοῦσαν τροφὴν ἐναποθήσῃ τοῖς ταμείοις · καὶ οὐδὲ τοῦτο ὀρθίμως , ἀλλὰ σοφί τινι ἐπινοία τὴν τροφὴν ἐπιπλεῖστον διαρκεῖν μηχανώμενος . Διακόπτει γὰρ ταῖς ἑαυτοῦ χλαῖς τῶν καρπῶν τὸ μεσαίτατον , ὡς ἂν μὴ ἐκφυέντες ἄχρηστοι πρὸς τροφὴν αὐτῷ γένωνται · καὶ διαψύχει τοὺς , ὅταν αἰσθῇται αὐτῶν διαβροχὴν · καὶ οὐκ ἐν παντὶ προβάλλει καιρῷ , ἀλλ' ὅταν προαισθῇται τὸν ἀέρα ἐν εὐδίᾳ κατασταθῆναι φυλαττομένου . Ἀμείνυν ἂν ἴδοις ὑδρόν ἐκ νεφῶν ἐπιβρύντα , παρ' ὅσον χρόνον ἐκ τῶν μυρμηχῶν ὁ σῖτος προβέβληται . Μίμησαι τὴν γῆν , ἄνθρωπε , καρποφόρησον ὡς ἐκείνη , μὴ χειρῶν φανῆς τῆς ἀψύχου . Ἐκείνη μὲν γὰρ τοὺς καρποὺς οὐκ εἰς ἑαυτῆς ἀπόλαυσιν , ἀλλ' εἰς τὴν σὴν ὑπηρεσίαν ἐξέθρεψε . Σὺ δὲ ὅν ἂν ἐπιδείξῃ τῆς εὐποιίας καρπόν , σεαυτῷ τοῦτον συνάγεις , διότι τῶν ἀγαθῶν ἔργων αἱ χάριτες ἐπὶ τοὺς διδόντας ἐπαναστρέφουσιν . Ἔδωκας τῷ πεινῶντι , καὶ σὸν γίνεται τὸ δοθέν , μετὰ προσθήκης ἐπανελθόν . Ὅσπερ γὰρ ὁ σῖτος εἰς τὴν γῆν πεσὼν , κέρδος τῷ προεμψύχῳ γίνεται · οὕτως ὁ ἄρτος εἰς τὸν πεινῶντα καταβληθεὶς πολύχουν τὴν ὠφελείαν εἰς ὑστερον ἀναδιδῶσιν
Lemmas: 4 . εἰμί οὐ φονεύω , οὔτε μοιχεύω , οὔτε ἐκλέπω , οὔτε κατεμαρτυρωννυμι τις μαρτυρία ψευδής · ἄνειμι σεαυτοῦ ποιῶς ὁ περί οὗτος σπουδή , μή προστίθημι ὁ λείπω , διά ὅς μόνος δύναμαι εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασίλειος ὁ Θεός . καί εἰμί μέν ἰατρός ἐπαγγέλλω κολόβωμα μέλος , ἐκ φύσις ἢ ἐκ ἀρρωστία πρόσειμι σύ , διορθόω , οὐ εἄν θλίμεις ἀκούω · ἐπεί δέ ὁ μέγας ὁ Ψυχή ἰατρός τέλειος σύ διά ὁ ἐλεημοσύνη ποιέω βούλομαι ὁ κάριος ἐλλείπω , οὖον δέχομαι ὁ χάρις , ἀλλά πενθέω καί σκυθρωπιάζω δύναμαι ὁ Ψυχή , καί ποιέω σεαυτοῦ ἄχρηστος πᾶς ὅσος σύ προπάσχω . οὖον φιλοπονθεῖς περί σεαυτοῦ ; οὐ ἐν ὁ πάρειμι αἰών προσαποτιθημι ὁ ὁ μέλλω ἀνάπαυσις , πρός ὁ ὑπόδειγμα ὁ μύρμηξ ἀποβλέπω ; ὅς ἐν θέρω ὁ χειμερινός τροφή ἑαυτοῦ θησαυρίζω , καί οὐ ὅτι μήπω πάρειμι ὁ ὁ χειμών λυπηρός , διαφθονιμαω παραπέμπω ὁ χρόνος , ἀλλά σπουδή τις ἀπαραίτητος πρός ὁ ἐργασία ἑαυτοῦ κατατείνω , ἠώς εἄν ὁ ἀρκέω τροφή ἐναποτίθημι ὁ ταμεῖον · καί οὐδέ οὗτος ορθιμαω , ἀλλά Σοφί τις ἐπίνοια ὁ τροφή ἐπιπλεῖστον διαρκέω μηχανάομαι . διακόπτω γάρ ὁ ἑαυτοῦ χλή ὁ καρπός ὁ μέσος , ὡς εἄν μή ἐκφύω ἄχρηστος πρός τροφή αὐτός γίγνομαι · καί διαψύχω ὁ , ὅταν αἰσθάνομαι αὐτός διαβροχή · καί οὐ ἐν πᾶς προβάλλω καιρός , ἀλλά ὅταν προαισθάνομαι ὁ ἀήρ ἐν εὐδία καθίστημι φυλάσσω . Ἀμείνυν εἄν ὁράω ὕδρος ἐκ νέφος ἐπιβρύω , παρά ὅσος χρόνος ἐκ ὁ μύρμηξ ὁ σῖτος προβάλλω . μιμέομαι ὁ γῆ , ἄνθρωπος , καρποφορέω ὡς ἐκεῖνος , μή χείρ φανός ὁ ἄψυχος . ἐκεῖνος μέν γάρ ὁ καρπός1 οὐ εἰς ἑαυτοῦ ἀπόλαυσις , ἀλλά εἰς ὁ σός ὑπηρεσία ἐκτρέφω . σύ δέ ὅς εἄν ἐπιδείκνυμι ὁ εὐποιία καρπός , σεαυτοῦ οὗτος συνάγω , διότι ὁ ἀγαθός ἔργον ὁ χάρις ἐπί ὁ δίδωμι ἐπαναστρέφω . δίδωμι ὁ πεινάω , καί σός γίγνομαι ὁ δίδωμι , μετά προσθήκη ἐπανέρχομαι . ὅσπερ γάρ ὁ σῖτος εἰς ὁ γῆ πίπτω , κέρδος ὁ προεμψυχοω γίγνομαι · οὕτως ὁ ἄρτος εἰς ὁ πεινάω καταβάλλω πολύχοος ὁ ὠφέλεια εἰς ὕστερος ἀναδίδω