basilius-theology.sermones-de-moribus-symeone-metaphrasta-collecti pg032_0680.2
4 . Ἄνδρι θυμῶδει μὴ συναυλίζου , φησί . Κακὸν γὰρ πρᾶγμα κυνὶ συνδεδέσθαι , καὶ διηνεκὸς ὑλακὴς ἀπολαύειν . Φεύγε τοίνυν τὰς μετ’ αὐτοῦ διατριβὰς · ἀνάγκη γὰρ σε μαθεῖν τι τῶν ἐκείνου ὀδῶν . Εἴπε τι ὑβριστικόν , ἐκίνησε καὶ τὸν ἐν σοὶ θυμόν . Ὡσπερ κυνὸς ὑλακὴ προκαλεῖται ἕτερον κυνὸς θόρυβον , καὶ τὸν ἐν σοὶ θυμὸν τέως κοιμώμενον καὶ ἡσυχάζοντα ἡ ἐκείνου φωνὴ διήγειρε , καὶ γεγόνατε ἀλλήλοις ἀνθυλακούντες · εἶτα ἀντιχασταζόντες ἀλλήλοις , ὡςπερ σφενδόνας ἀφίετε τῶν ῥημάτων τὰς ἀσχημασίας . Εἴπε τι ὑβριστικὸν ἐκεῖνος , ἀντέδωκας σὺ μειζῶνα ὑπερβολή , τὸν προλαβόντα μιμούμενος . Ἀσδὼν ἐκεῖνος τὴν ἐκ τοῦ λόγου τοῦ ὑβριστικοῦ ( 3 ) ἀντίδοσιν , οὐκ ἔστη τῆς ὀργῆς , ἀλλ’ ἐστράφη , καὶ ἐχορῶσε τὴν ἑαυτοῦ ἀμαρτίαν · μειζῶν ἡδουλήθη γενέσθαι ἐκ τοῦ εἰπεῖν τι χαλεπώτερον . Σὺ δεξάμενος πάλιν , ὑπερυψώθης , καὶ γέγονε κακῶν φιλονεικία . Ὁ δὲ ἐν κακῶν ἀμιλλαῖς νικῶν , οὗτος ἀθλιώτερός ἐστιν . Ἐπειδὰν γὰρ ἄπας παρασάμενος τοὺς λογισμοὺς τὸ τοῦ θυμοῦ πάθος , καὶ τὴν δυναστείαν τῆς ψυχῆς παραλάβῃ , ἀποθηριῶ παντελῶς τὸν ἄνθρωπον , καὶ οὐδὲ ἄνθρωπον εἶναι συγχωρεῖ · ὅπερ γὰρ τοῖς ἰοβόλοις ἐστὶν ἰξ , τοῦτο τοῖς παροξυνθεῖσιν ὁ θυμός . Λυσσῶσιν ὡσπερ οἱ κύνες , ἄπτουσιν ὡσπερ οἱ σκορπίοι , δάκνουσιν ὡσπερ οἱ δράκοντες . Ἄγνοοσι μὲν γὰρ αὐτοὺς πρῶτον οἱ ὀργιζόμενοι , ἔπειτα καὶ πάντας ὁμοίως τοὺς ἐπιτηδείους . Διὰ θυμὸν καὶ ξίφος ἀκονᾶται , καὶ θάνατος ἀνθρώπου ἐκ χειρὸς ἄνθρωπείας τολμᾶται . Διὰ τοῦτον ἀδελφοὶ μὲν ἀλλήλους ἠγνόησαν · γονεῖς δὲ καὶ τέκνα τῆς φύσεως ἐπελάθοντο · καὶ ὡσπερ αἱ χαράδραι πρὸς τὰ κοιλά συρρέουσαι τὸ προσιὸν παρασύρουσιν · οὕτω καὶ αἱ τῶν ὀργιζομένων ὀρμαὶ βίαιαι καὶ ἀδάκτοι διὰ πάντων ὁμοίως χωροῦσιν . Οἱονεὶ γὰρ σῶτερ τῇ μνήμῃ τῶν λελυπηκότων περιχεντούμενοι , σφάδαζοντες αὐτοῦ τοῦ θυμοῦ καὶ πηδόντος , οὐ πρότερον ἀπολήγουσι ,
Lemmas: 4 . ἀνήρ θυμώδης μή συναυλίζομαι , φημί . κακός γάρ πρᾶγμα κύων συνδέω , καί διηνεκός υλακή ἀπολαύω . φεύγω τοίνυν ὁ μετά αὐτός διατριβή · ἀνάγκη γάρ σύ μανθάνω τίς ὁ ἐκεῖνος ὀδούς . εἶπον τίς ὑβριστικός , κινέω καί ὁ ἐν σύ θυμός . ὡς κύων ὑλακή προκαλέω ἕτερος κύων θόρυβος , καί ὁ ἐν σύ θυμός τέως κοιμάω καί ἡσυχάζω ὁ ἐκεῖνος φωνή διεγείρω , καί γίγνομαι ἀλλήλων ἀνθυλακούντες · εἶτα ἀντιχασταζόντες ἀλλήλων , ὡς σφενδόνη ἀφίημι ὁ ῥῆμα ὁ ἀσχημασίας . εἶπον τίς ὑβριστικός ἐκεῖνος , ἀντιδίδωμι σύ μειζωνη ὑπερβολή , ὁ προλαμβάνω μιμέομαι . Ἀσδὼν ἐκεῖνος ὁ ἐκ ὁ λόγος ὁ ὑβριστικός ( 3 ) ἀντίδοσις , οὐ ἵστημι ὁ ὀργή , ἀλλά στρέφω , καί εχορωσος ὁ ἑαυτοῦ ἁμαρτία · μείζων ἡδουλήθη γίγνομαι ἐκ ὁ εἶπον τίς χαλεπός . σύ δέχομαι πάλιν , ὑπερυψόω , καί γίγνομαι κακός φιλονικία . ὁ δέ ἐν κακός ἅμιλλα Νίκη , οὗτος ἄθλιος εἰμί . ἐπειδάν γάρ ἅπας παρασάμενος ὁ λογισμός ὁ ὁ θυμός πάθος , καί ὁ δυναστεία ὁ Ψυχή παραλαμβάνω , ἀποθηριόω παντελῶς ὁ ἄνθρωπος , καί οὐδέ ἄνθρωπος εἰμί συγχωρέω · ὅσπερ γάρ ὁ ἰοβόλος εἰμί ἴξ , οὗτος ὁ παροξύνω ὁ θυμός . λυσσάω ὡς ὁ κύω , ἅπτω ὡς ὁ σκορπίος , δάκνω ὡς ὁ δράκων . Ἄγνος μέν γάρ αὐτός πρῶτος ὁ ὀργίζω , ἔπειτα καί πᾶς ὁμοίως ὁ ἐπιτήδειος . Ζεύς θυμός καί ξίφος ἀκονάω , καί θάνατος ἄνθρωπος ἐκ χείρ ἀνθρώπειος τολμάω . Ζεύς οὗτος ἀδελφός μέν ἀλλήλων ἀγνοέω · γονεύς δέ καί τέκνον ὁ φύσις ἐπιλανθάνομαι · καί ὡς ὁ χαράδρα πρός ὁ κοιλό συρρέω ὁ προσέρχομαι παρασύρω · οὗτος καί ὁ ὁ ὀργίζω ὁρμή βίαιος καί ἀδακτῶ διά πᾶς ὁμοίως χωρέω . οἱονεί γάρ σωτήρ ὁ μνήμη ὁ λυπέω περιχέω , σφαδᾴζω αὐτός ὁ θυμός καί πηδάω , οὖον πρότερος ἀπολήγω ,