basilius-theology.quod-deus-non-est-auctor-malorum pg031_0175.1
εἰς τὴν ἁμαρτίαν δελεασθέντες , τίνα ἂν εἴποιμεν ( 40 ) εὐπρεπῆ λόγον , τὸ μὴ οὐχὶ αὐτοὶ ταυτοὶ αἴτιοι τῶν ἀλγεινῶν γεγενῆσθαι ; Κακὸν τοίνυν τὸ μὲν ὡς πρὸς τὴν ἡμετέραν αἴσθησιν , τὸ δὲ ὡς πρὸς τὴν ἑαυτοῦ φύσιν . Τὸ μὲν οὖν φύσει κακὸν ἐξ ἡμῶν ἑρῆται , ἀδικία , ἀσέλγεια , ἀφροσύνη , δειλία , φθόνος , φόνος , φαρμακεῖα , φαρσουργία , καὶ ὅσα τούτοις συγγενῆ παθήματα , τὴν κατ’ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος γεγενημένην ψυχὴν καταρρύπαινοντα , ἐπισκοτεῖν αὐτῆς τῇ κάλλει πέφυκε . Πάλιν κακὸν λέγομεν τὸ ἡμῖν ἐπίπονον καὶ ὀδυνηρὸν πρὸς τὴν ἀσθένειαν , νόσον σώματος , καὶ πληγὰς σώματος , καὶ τῶν ἀναγκαίων τὴν ἔνδειαν , καὶ ἀδοξία , καὶ χρημάτων ζημίας , καὶ οἰκείων ἀποβολάς · ὧν ἕκαστον ἡμῖν ὑπὸ τοῦ φρονίμου καὶ ἀγαθοῦ Δεσπότου πρὸς τὸ συμφέρον ἐπάγεται . Πλοῦτον μὲν γὰρ ἀφαιρεῖται τῶν κακῶς κεχρημένων , τὸ πρὸς ἀδικίαν αὐτῶν ὄργανον διαφθείρων · νόσον δὲ ἐπάγει , ἥς λυσiteléστερον τὸ πεπεισθῆναι τοῖς μέλεσιν , ἢ ἀκωλύτως ἔχειν τὰς πρὸς τὸ ἁμαρτάνειν ὁρμάς · θάνατος δὲ ἐπάγονται , τῶν ὀρῶν τῆς ζωῆς πληρωθέντων , ὡς ἐξ ἀρχῆς περὶ ἕκαστον ἔφηξεν ἡ δικαία τοῦ Θεοῦ κρίσις , πόρρωθεν τὸ περὶ ἕκαστον ἡμῶν συμφέρον προβλεπoμένου · λιμοὶ ( 41 ) δὲ καὶ αὐχμοί , καὶ ἐπομβρίαι , κοινὰί τινες εἰσὶ πληγαὶ πόλεων καὶ ἐθνῶν , τοῦ κακοῦ τὴν ἁμαρτίαν κολάζουσαι . Ὡς οὖν εὐεργέτης ὁ ἰατρὸς , κἂν πόνους , κἂν ἀλγηδόνας ἐπιποιῇ τῷ σώματι ( τῇ νόσῳ γὰρ μάχεται , οὐχὶ τῷ κάμνοντι ) · οὕτως ἀγαθὸς ὁ Θεός , ὁ τὴν σωτηρίαν τῷ παντὶ διὰ τῶν μακρῶν καλῶσων διοικούμενος . Σὺ δὲ τῷ ἰατρῷ μὲν οὐδὲν ἐγκαλεῖς , τὰ μὲν τέμνοντι , τὰ δὲ καίουσι , τὰ δὲ παντελῶς ἐξαιροῦντι τοῦ σώματος · ἀλλὰ καὶ χρήματα ποῦ ὑποτέλεις , καὶ σωτηρίαν προσαγορεύεις , ὅτι ἐν ὀλίγῳ μέρει τὴν νόσον ἵστησι , πρὶν εἰς ὅλον τὸ σῶμα τὸ πάθος διαχυθῆναι . Ὅταν δὲ ἰδὼς πόλιν ἐπικατασχεθεῖσαν τοῖς ἐνοικοῦσιν , ἡ πλοῖον αὐτανδρὸν κατὰ θαλάσσης διαλυθὲν , κατὰ τοῦ ἀληθινοῦ ἰατροῦ καὶ σωτῆρος γλῶσσαν κινεῖν βλάσφημον οὐκ ὀννεις . Καίτοιγε ἔχρῃ συνειναι , ὅτι , μέτρια μὲν καμνόντων καὶ ἰάσιμα τῶν ἀνθρώπων , αἱ ἐξ ἐπιμελείας ὠφέλειαι παραλαμβάνονται · ὅταν δὲ κρεῖττον ἀποδειχθῇ τῆς θεραπείας τὸ πάθος , ἀναγκαία γίνεται τοῦ ἀχρεωθέντος ἢ ἀλλοτριῶσις , ὡς μὴ διὰ συνεχίας τὴν νόσον βαδίζουσαν ἐπὶ τὰ καίρια προαλθεῖν ( 42 ) . Ὡσπερ οὖν τὸς τοὺς ἢ τοῦ καυτήρος οὐχ ὁ ἰατρὸς αἴτιος , ἀλλ’ ἡ νόσος · οὕτως καὶ οἱ τῶν πόλεων ἀφανισμοί , ἐκ τῆς ἀμετρίας τῶν ἁμαρτανομένων τὴν ἀρχὴν ἔχοντες , τὸν Θεὸν ἀπάσης μέμψεως ἀπολύουσιν . urbiurn ruinae ex peccatorum magnitudine ortum hensione liberant .
Lemmas: εἰς ὁ ἁμαρτία δελεάζω , τίς ἄν λέγω ( 40 ) εὐπρεπής λόγος , ὁ μή οὐ αὐτός αὐτός αἴτιος ὁ ἀλγεινός γίγνομαι ; κακός τοίνυν ὁ μέν ὡς πρός ὁ ἡμέτερος αἴσθησις , ὁ δέ ὡς πρός ὁ ἑαυτοῦ φύσις . Τέ μέν οὖν φύσις κακός ἐκ ἐγώ ἔραμαι , ἀδικία , ἀσέλγεια , ἀφροσύνη , δειλία , φθόνος , φόνος , Φαρμάκεια , φαρσουργία , καί ὅσος οὗτος συγγενής πάθημα , ὁ κατά εἰκών ὁ κτίζω γίγνομαι ψυχή καταρρυπαίνω , ἐπισκοτέω αὐτηες͂ς ὁ κάλλος φύω . πάλιν κακός λέγω ὁ ἐγώ ἐπίπονος καί ὀδυνηρός πρός ὁ ἀσθένεια , νόσος σῶμα , καί πληγή σῶμα , καί ὁ ἀναγκαῖος ὁ ἔνδεια , καί ἀδοξία , καί χρῆμα ζημία , καί οἰκεῖος ἀποβολή · ὅς ἕκαστος ἐγώ ὑπό ὁ φρόνιμος καί ἀγαθός Δεσπότου πρός ὁ συμφέρω ἐπάγω . Πλοῦτος μέν γάρ ἀφαιρέω ὁ κακῶς χράω , ὁ πρός ἀδικία αὐτός ὄργανον διαφθείρω · νόσος δέ ἐπάγω , ὅς λυσiteléστερον ὁ πείθω ὁ μέλος , ἢ ἀκώλυτος ἔχω ὁ πρός ὁ ἁμαρτάνω ὁρμή · θάνατος δέ ἐπάγω , ὁ ὄρος ὁ ζωή πληρόω , ὡς ἐκ ἀρχή περί ἕκαστος ἐφήκω ὁ δίκαιος ὁ θεός κρίσις , πρόσωθεν ὁ περί ἕκαστος ἐγώ συμφέρω προβλέπω · λιμός ( 41 ) δέ καί αὐχμός , καί ἐπομβρία , κοινός τις εἰμί πληγή πόλις καί ἔθνος , ὁ κακός ὁ ἁμαρτία κολάζω . ὡς οὖν εὐεργέτης ὁ ἰατρός , κἀν πόνος , κἀν ἀλγηδών ἐπιποιέω ὁ σῶμα ( ὁ νόσος γάρ μάχομαι , οὐ ὁ κάμνω ) · οὕτως ἀγαθός ὁ θεός , ὁ ὁ σωτηρία ὁ πᾶς διά ὁ μακρός καλέω διοικέω . σύ δέ ὁ ἰατρός μέν οὐδείς ἐγκαλέω , ὁ μέν τέμνω , ὁ δέ καίω , ὁ δέ παντελής ἐξαιρέω ὁ σῶμα · ἀλλά καί χρῆμα ποῦ ὑποτελέω , καί σωτηρία προσαγορεύω , ὅτι ἐν ὀλίγος μέρος ὁ νόσος ἵστημι , πρίν εἰς ὅλος ὁ σῶμα ὁ πάθος διαχέω . ὅταν δέ οἶδα πόλις ἐπικατάσσω ὁ ἐνοικέω , ὁ πλοῖον αὔτανδρος κατά θάλασσα διαλύω , κατά ὁ ἀληθινός ἰατρός καί σωτήρ γλῶσσα κινέω βλάσφημος οὐ ὀνίνημι . καίτοι χράω συνίημι , ὅτι , μέτριος μέν κάμνω καί ἰάσιμος ὁ ἄνθρωπος , ὁ ἐκ ἐπιμέλεια ὠφέλεια παραλαμβάνω · ὅταν δέ ἀγαθός ἀποδείκνυμι ὁ θεραπεία ὁ πάθος , ἀναγκαῖος γίγνομαι ὁ ἀχρεωθέντος ἢ ἀλλοτρίωσις , ὡς μή διά συνέχω ὁ νόσος βαδίζω ἐπί ὁ καίριος προέρχομαι ( 42 ) . ὡς οὖν τός ὁ ἢ ὁ καυτήρ οὐ ὁ ἰατρός αἴτιος , ἀλλά ὁ νόσος · οὕτως καί ὁ ὁ πόλις αφανισμός , ἐκ ὁ ἀμετρία ὁ ἁμαρτάνω ὁ ἀρχή ἔχω , ὁ θεός ἀπασάω μέμψις ἀπολύω . urbiurn ruinae ex peccatorum magnitudine ortum hensione liberant .