basilius-theology.prologus-4-prooemium-in-asceticum-magnum pg031_0459.2
4 . Οἱ τοίνυν τὰς πλείστας τῶν ἐντολῶν παραβαίνοντες ἐν ποίῳ μέρει τετάχθαι βούλονται ; μήτε ὡς ( 24 ) Πατρὶ ὑπηρετοῦντες τῷ Θεῷ , μήτε ὡς μεγάλα ἐπαγγελλομένῳ πειθόμενοι , μήτε ὡς Δεσπότῃ δουλεύοντες . Εἰ γὰρ Πατὴρ εἰμὶ φησίν , ποῦ ἐστιν ἡ δόξα μου ; καὶ εἰ Κύριός εἰμὶ ἐγώ , ποῦ ἐστιν ὁ φόβος μου ; ( 25 ) ; Ὁ μὲν γὰρ φοβούμενος τὸν Κύριον , ἐν ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ θελήσει σοφὸδρα · διὰ δὲ τῆς παραβάσεως τοῦ νόμου τὸν Θεόν , φησίν , ἀτιμάζεις . Πῶς οὖν , τὸν καθ’ ἡδονὴν βίον τοῦ κατ’ ἐντολὴν προτιμῶντες , ζωῆς μακαριότητα , καὶ ἰσοπολιτείαν ( 26 ) τῶν ἁγίων , καὶ τὰς μετ’ ἀγγέλων εὐφροσύνας ἐν προσώπῳ Χριστοῦ ἑαυτοῖς ὑποψώμεθα ; Νηπίας ὄντες φρενῶν ; ( 27 ) τὰ τοιαῦτα φαντάζομετα . Πῶς ἔσομαι μετὰ Ἰώβ , ὁ μὴδὲ τὴν τυχοῦσαν ὀλιγὴν μετὰ εὐχαριστίας δεξάμενος ; Πῶς μετὰ τοῦ Δαβὶδ , ὁ μὴ πρὸς τὸν πολέμιον μαχρούμενος διατεθεὶς ; Πῶς μετὰ τοῦ Δανιήλ , ὁ μὴ μετ’ ἁγρυπνίας διηνεκῶς καὶ δεήσεως φιλοπόνου τὸν Θεὸν ἐκζητήσας ; Πῶς μεθ’ ἑκάστου τῶν ἁγίων , ὁ μὴ τοῖς ἰγνεσιν αὐτῶν περιπατήσας ; Τίς οὖτως ἄκριτος ἀθλιότης , ὡς τῶν ( 28 ) ἰσων ἀξίωσαι σατεφάνων τὸν νικήτην καὶ τὸν μηδὲν ἠγωνισμένον ; Τίς στρατηγὸς εἰς τὴν μερίδα τῶν σκώλων ἐξίσου ποτὲ τοῖς νεινιχόσι τοὺς μὴδὲ φανέντας ἐπὶ τῆς μάχης ἐκάλεσεν ; Ἄγαθός ὁ Θεός , ἀλλὰ καὶ δίκαιος . Δικαίου δέ , ἢ πρὸς ἕξιν ἀντίδος , καθὼς γέγραπται · Ἄγαθον , Κύριε , τοῖς ἀνθρώποις καὶ τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ . Τοὺς δὲ ἐκκλίνοντας εἰς τὰς στραγγαλίας ἀπάτης Κύριος μετὰ τῶν ἐργαζομένων τὴν ἀνομίαν . Ἐλεήμων , ἀλλὰ ( 29 ) καὶ κριτής . Ἀγαπᾷ γάρ , φησίν , ἐλεημοσῦνην καὶ κρίσιν ὁ Κύριος . Διὸ λέγει · Ἐλεον καὶ κρίσιν ᾄσομαί σοι , Κύριε . Ἐμαθόμεν ἐπὶ ( 30 ) τινὰς τὸ Θεός · Μακάριοι γάρ , φησίν , οἱ ἐλεήμονες , ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται . Ὀρᾷ πῶς κεχρῖμένως χέρηται τῷ ἐλέει ; οὔτε ἄκριτός ἐλεῶν , οὔτε ἀνηλεὲς κρίνων . Ἐλεήμων γάρ ὁ Κύριος , καὶ δίκαιος . Μὴ οὖν ἐξ ἡμῶν τὸν Θεὸν γνωρίζωμεν ( 31 ) , μηδὲ ἀφορμὴν βεβήλως τὴν αὐτοῦ φιλανθρωπίαν λαμβάνωμεν . Διὰ τοῦτο βρονταί , διὰ τοῦτο κεραυνοί , ἵνα μὴ καταφρονήται ἡ ἀγαθότης . Ὁ τὸν ἥλιον ἀνατέλλων , καὶ ἀδελφίαν καταδικάζει ( 32 ) . Ὁ τὸν ἄμβρον διδούς ,
Lemmas: 4 . όϊ τοίνυν ὁ πλεῖστος ὁ ἐντολή παραβαίνω ἐν ποῖος μέρος τάσσω βούλομαι ; μήτε ὡς ( 24 ) πατήρ ὑπηρετέω ὁ θεός , μήτε ὡς μέγας ἐπαγγέλλω πείθω , μήτε ὡς Δεσπότη δουλεύω . εἰμί γάρ Πατήρ εἰμί φημί , ποῦ εἰμί ὁ δόξα ἐγώ ; καί εἰμί κύριος εἰμί ἐγώ , ποῦ εἰμί ὁ φόβος ἐγώ ; ( 25 ) ; ὁ μέν γάρ φοβέω ὁ κύριος , ἐν ὁ ἐντολή αὐτός ἐθέλω σοφοδραω · διά δέ ὁ παράβασις ὁ νόμος ὁ θεός , φημί , ἀτιμάζω . Πῶς οὖν , ὁ κατά ἡδονή βίος ὁ κατά ἐντολή προτιμάω , ζωή μακαριότης , καί ἰσοπολιτεία ( 26 ) ὁ ἅγιος , καί ὁ μετά ἄγγελος εὐφροσύνη ἐν πρόσωπον Χριστός ἑαυτοῦ ὑποψάω ; νήπιος ο φρήν ; ( 27 ) ὁ τοιοῦτος φαντάζω . Πῶς εἰμί μετά Ἰώβ , ὁ μηδέ ὁ τυγχάνω ὀλίγος μετά εὐχαριστία δέχομαι ; Πῶς μετά ὁ Δαυίδ , ὁ μή πρός ὁ πολέμιος μαχρουμην διατίθημι ; Πῶς μετά ὁ Δανιήλ , ὁ μή μετά ἀγρυπνία διηνεκής καί δέησις φιλόπονος ὁ θεός ἐκζητέω ; Πῶς μετά ἕκαστος ὁ ἅγιος , ὁ μή ὁ ἰγνεσιν αὐτός περιπατέω ; Τῖς οὖτως ἄκριτος ἀθλιότης , ὡς ὁ ( 28 ) ἰσος ἀξιόω σατεφάνων ὁ νικητής καί ὁ μηδείς ἀγωνίζομαι ; Τῖς στρατηγός εἰς ὁ μερίς ὁ σκῶλος ἐξισόω ποτέ ὁ νίζω ὁ μηδέ φαίνω ἐπί ὁ μάχη καλέω ; ἀγαθός ὁ θεός , ἀλλά καί δίκαιος . Δίκαιος δέ , ἢ πρός ἕξις ἀντιδίδωμι , καθώς γράφω · Ἄγαθον , κύριος , ὁ ἄνθρωπος καί ὁ εὐθύς ὁ καρδία . Τούς δέ ἐκκλίνω εἰς ὁ στραγγαλιά ἀπάτη κύριος μετά ὁ ἐργάζομαι ὁ ἀνομία . ἐλεήμων , ἀλλά ( 29 ) καί κριτής . Ἀγάπα γάρ , φημί , ἐλεημοσύνη καί κρίσις ὁ κύριος . Διὸ λέγω · Ἔλεος καί κρίσις ἀείδω σύ , κύριος . μανθάνω ἐπί ( 30 ) τις ὁ θεός · μακάριος γάρ , φημί , ὁ ἐλεήμων , ὅτι αὐτός ἐλεέω . Όρα πῶς χρίω χράω ὁ ἔλεος ; οὔτε ἄκριτος ἐλεέω , οὔτε ἀνηλεής κρίνω . ἐλεήμων γάρ ὁ κύριος , καί δίκαιος . μή οὖν ἐκ ἐγώ ὁ θεός γνωρίζω ( 31 ) , μηδέ ἀφορμή βέβηλος ὁ αὐτός φιλανθρωπία λαμβάνω . Ζεύς οὗτος βροντή , διά οὗτος κεραυνός , ἵνα μή καταφρονέω ὁ ἀγαθότης . ὁ ὁ ἥλιος ἀνατέλλω , καί ἀδελφία καταδικάζω ( 32 ) . ὁ ὁ ἄμβρος δίδωμι ,