basilius-theology.in-sanctam-christi-generationem pg031_0746.1
πῶς οἰκειωθῆς τῷ Θεῷ , ἐπισήτεις τὴν αἰτίαν . Μάθηθον , ὅτι διὰ τοῦτο Θεὸς ἐν σαρκί , ἐπειδὴ ἔδει τὴν καταραθεῖσαν σάρκα ταύτην ἀγιασθῆναι , τὴν ἀσθενῆ σασαν ἐνδυναμωθῆναι , τὴν ἀλλοτριωθεῖσαν Θεῷ , τῷ αὐτῷ οἰκειωθῆναι αὐτῷ , τὴν ἐκπεσοῦσαν τοῦ παραδείσου , ταύτην εἰς οὐρανοὺς ἀναχθῆναι . Καὶ τί τὸ ἐργαστήριον τῆς οἰκονομίας ταύτης ; Παρθένου ἁγίας σῶμα . Τίνες δὲ ἀρχαὶ τῆς γεννήσεως ; Πνεῦμα ἅγιον , καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάζουσα . Μᾶλλον δὲ αὐτῶν ἀκούε τῶν τοῦ Εὐαγγελίου ῥημάτων . « Μνηστευθεῖσης γὰρ , φησί , τῆς μητρὸς αὐτοῦ Μαρίας τῷ Ἰωσήφ , πρὶν ἡ συνελθεῖν αὐτούς , εὑρέθη ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἐκ Πνεύματος ἁγίου . » Καὶ παρθένος ( 50 ) , καὶ μεμνηστευμένη ἀνδρὶ , ἐπιτηδεῖα πρὸς τὴν τῆς οἰκονομίας διακονίαν ἐκρίθη , ἵνα καὶ ἡ παρθενία τιμηθῇ , καὶ ὁ γάμος μὴ φανλισθῇ . Ἡ παρθενία μὲν γὰρ ὡς ἐπιτηδεῖα πρὸς ἀγιασμὸν ἐξελέγη ( 51 ) · διὰ δὲ τῆς μνηστείας αἱ ἀρχαὶ τοῦ γάμου συμπεραλελήφθησαν . Ὁμοῦ δὲ , ἵνα καὶ μάρτυς οἰκίας ἡ τῆς καθαρότητος Μαρίας ὁ Ἰωσήφ , καὶ μὴ ἔχουσα εἴη τοῖς συκοφάνταις ὡς τὴν παρθενίαν βεβηλώσασα , μνηστῆρα εἶχε τοῦ βίου φύλακα . Ἔχω τινὰ καὶ ἄλλον λόγον εἰπεῖν οὐδὲν ἀτιμώτερον τῶν εἰρημένων , ὅτι ὁ ἐπιτήδειος πρὸς τὴν ἐνανθρώπησιν τοῦ Κυρίου καιρός , πάλαι προωρισμένος καὶ προδιατεταγμένος πρὸ καταβολῆς ( 52 ) κόσμου , τότε ἐνειστήκει , καθ’ ὃν ἔδει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον καὶ τὴν δύναμιν τοῦ Ὑψίστου τὴν θεοφόρον ἐκείνην συστήσασθαι σάρκα . Ἐπειδὴ δὲ ὁμοτίμων τῆς καθαρότητος Μαρίας οὐκ εἶχεν ἡ κατ’ ἐκείνην γενεὰ τῶν ἀνθρώπων , ὥστε ἐνέργειαν τοῦ Πνεύματος ὑποδέξασθαι , προκατειληπτο δὲ διὰ τῆς μνηστείας , ἐξελέγη ἡ μακαρία Παρθένος , οὐδὲν τῆς παρθενίας ἐκ τῆς μνηστείας παραβλαβείσης . Εἰρήται δὲ τῶν παλαιῶν τινι καὶ ἕτερος λόγος , ὅτι ὑπὲρ τοῦ λαθεῖν τὸν ἄρχοντα τοῦ αἰῶνος τούτου τὴν παρθενίαν τῆς Μαρίας ἡ τοῦ Ἰωσήφ ἐπενόηθη μνηστεία . Οἴσει γὰρ μετεωρισμένος τῷ πονηρῷ τὸ σχῆμα τῆς μνηστείας περὶ τὴν Παρθένον ἐπενόηθη πάλαι ἐπιτηροῦντι τὰς παρθένους , ἀφ’ οὗ ἤκουσε τοῦ προφήτου λέγοντος · « Ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ λήψεται , καὶ τέξεται υἱόν , » Ἀπεδουλωθῆ οὖν διὰ τῆς μνηστείας ὁ ἐπίβουλος τῆς παρθενίας . Ἠδει γὰρ κατάλυσιν τῆς ἰδίας ἀρχῆς τὴν διὰ σαρκὸς ἐπιφάνειαν τοῦ Κυρίου γενησομένην .
Lemmas: πῶς οἰκειόω ὁ θεός , ἐφίστημι ὁ αἰτία . Μάθης , ὅτι διά οὗτος θεός ἐν σάρξ , ἐπεί δέω ὁ καταίρω σάρκα οὗτος ἁγιάζω , ὁ ἀσθενής σάω ἐνδυναμόω , ὁ ἀλλοτριόω θεός , ὁ αὐτός οἰκειόω αὐτός , ὁ ἐκπίπτω ὁ παράδεισος , οὗτος εἰς οὐρανός ἀνάγω . καί τίς ὁ ἐργαστήριον ὁ οἰκονομία οὗτος ; Παρθένος ἅγιος σῶμα . τίνω δέ ἀρχή ὁ γέννησις ; πνεῦμα ἅγιος , καί δύναμις ὕψιστος ἐπισκιάζω . μᾶλλον δέ αὐτός ἀκούω ὁ ὁ Εὐαγγέλιος ῥῆμα . « μνηστεύω γάρ , φημί , ὁ μήτηρ αὐτός Μαρία ὁ Ἰωσήφ , πρίν ὁ συνέρχομαι αὐτός , εὑρίσκω ἐν γαστήρ ἔχω ἐκ πνεῦμα ἅγιος . » καί παρθένος ( 50 ) , καί μνηστεύω ἀνήρ , ἐπιτήδειος πρός ὁ ὁ οἰκονομία διακονία κρίνω , ἵνα καί ὁ παρθενία τιμάω , καί ὁ γάμος μή φανίζω . ὁ παρθενία μέν γάρ ὡς ἐπιτήδειος πρός ἁγιασμός ἐκλέγω ( 51 ) · διά δέ ὁ μνηστεία ὁ ἀρχή ὁ γάμος συμπεραλελήφθησαν . ὁμοῦ δέ , ἵνα καί μάρτυς οἰκία ὁ ὁ καθαρότης Μαρία ὁ Ἰωσήφ , καί μή ἔχω εἰμί ὁ συκοφάντης ὡς ὁ παρθενίας βεβηλόω , μνηστήρ ἔχω ὁ βίος φύλαξ . ἔχω τις καί ἄλλος λόγος λέγω οὐδείς ἄτιμος ὁ λέγω , ὅτι ὁ ἐπιτήδειος πρός ὁ ἐνανθρώπησις ὁ κύριος καιρός , πάλαι προορίζω καί προδιατάσσομαι πρό καταβολή ( 52 ) κόσμος , τότε ἐνίστημι , κατά ὅς δέω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος καί ὁ δύναμις ὁ ὕψιστος ὁ θεοφόρος ἐκεῖνος συνίστημι σάρκα . Ἐπειδή δέ ὁμότιμος ὁ καθαρότης Μαρία οὐ ἔχω ὁ κατά ἐκεῖνος γενεά ὁ ἄνθρωπος , ὥστε ἐνέργεια ὁ πνεῦμα ὑποδέχομαι , προκαταλαμβάνω δέ διά ὁ μνηστεία , ἐκλέγω ὁ μακάριος Παρθένος , οὐδείς ὁ παρθενία ἐκ ὁ μνηστεία παραβλάπτω . εἴρω δέ ὁ παλαιός τις καί ἕτερος λόγος , ὅτι ὑπέρ ὁ λανθάνω ὁ ἄρχων ὁ αἰών οὗτος ὁ παρθενίας ὁ Μαρία ὁ ὁ Ἰωσήφ ἐπινοέω μνηστεία . φέρω γάρ μετεωρίζω ὁ πονηρός ὁ σχῆμα ὁ μνηστεία περί ὁ παρθένος ἐπινοέω πάλαι ἐπιτηρέω ὁ παρθένος , ἀπό ὅς ἀκούω ὁ προφήτης λέγω · « ἰδέ ὁ παρθένος ἐν γαστήρ λαμβάνω , καί τίκτω υἱός , » Ἀπεδουλωθῆ οὖν διά ὁ μνηστεία ὁ ἐπίβουλος ὁ παρθενία . Ἡδύς γάρ κατάλυσις ὁ ἴδιος ἀρχή ὁ διά σάρξ ἐπιφάνεια ὁ κύριος γίγνομαι .