basilius-theology.in-sanctam-christi-generationem pg031_0751.1
κινοῦνται ἐκ τῶν ἑθῶν · γῆ ὑποδέχεται ἐν σπηλαίῳ οὐδὲς ἀσυντελῆς , οὐδὲς ἀχάριστος . Φθεγξώμεθα εἰνα καὶ ἡμεῖς ( 67 ) φωνὴν ἀγαλλιάσεως · δυναμ θώμεθα τῇ ἑορτῇ ἡμῶν Θεοφάνια · ἑορτάζωμεν τὰ σωτήρια τοῦ κόσμου , τὴν γενέθλιον ἡμέραν τῆς ἀνθρωπότητος . Σήμερον ἐλύθη ἡ κατάδικις τοῦ ᾿Αδάμ . Οὐκέτι , « Γῆ εἰ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύση · » ἀλλὰ τῷ οὐρανῷ συνἀψεις πρὸς οὐρανὸν ἀναληφθήση . Οὐκέτι , « Ἐν λύπαις τέξη τέκνα » μακαρία γὰρ ἡ ὡλίσσα τὸν Ἐμμανουήλ , καὶ μαστοὶ οἱ ἐχορέψαντες . Διὰ τοῦτο ε Παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν , καὶ υἱὸς ἐδόθη ἡμῖν , οὗ ἡ ἀρχὴ ἐπὶ τοῦ ὤμου αὐτοῦ . » Θάλλει μοι ἡ καρδία , καὶ πηγάζει μου ὁ νοῦς · ἀλλὰ βραχεῖα ἡ γλῶσσα καὶ ἀμυδρὸς ὁ λόγος , ὥστε τοσοῦτον χαρᾶς μέγεθος ἐξαγγεῖλαι . Νόει μοι θεοπρεπῶς τὴν ἐνανθρώπισιν τοῦ Κυρίου . Ἄγραφόν μοι νόει καὶ ἀθρώπων τὴν θεότητα ( 68 ) · κἂν ἐν ὑλικῇ φύσει γέννηται . Τὸ ἐμπαθὲς διορθοῦται , οὐχ αὐτὴ τοῦ πάθους ἐμπιπλαται . Οὐχ ὁρᾷς τουντοὺ τὸν ἥλιον καὶ ἐν βορβόρῳ γινόμενον , καὶ μηδὲν μολυνόμενον , καὶ ῥυπαροῖς ἐπιλάμποντα , καὶ δυσωδία ; μὴ ἀπολαύοντα ; Τοῦναντίον μὲν οὖν οἷς ἂν διαρκῶς ὀμιλῆσῃ τὰς σπεδονὰς · ἀναζηραίνει . Τί οὖν φοβῆθ περὶ τῆς ἀπάθους καὶ ἀκρητῶν φύσεως , μὴ τινα κηλῖδα παρ ἡμῶν ἀναμάξηται ; Διὰ τοῦτο ἐτέχθη , ἵνα σὺ καθαρθῇς διὰ τοῦ συγγενούς . Διὰ τοῦτο αὐξάνεται , ἵνα σὺ διὰ τῆς συνηθείας οἰκεῖωθῇς . Ὁ βάθος ἀγαθότητος καὶ φιλανθρωπίας Θεοῦ ! Δι ᾿υπερβολὴν δωρεῶν ἀπιστοῦμεν τῷ εὐεργέτῃ · διὰ τὴν μεγάλην τοῦ Δεσπότου φιλανθρωπίαν πρὸς τὴν δουλείαν ἀφηνιάζομεν . Ὁ τῆς ἀτόπου ταύτης καὶ πονηρᾶς ἀγνωμοσύνης ! Μάγοι προσκυννοῦσι , καὶ Χριστιανοὶ συζητοῦσι , πῶς ἐν σαρκὶ Θεός , καὶ ποταπὴ σαρκί · καὶ εἰ τέλειος ἄνθρωπος ἢ ἀτελὴς ὁ προσληφθείς . Σιγᾶσθω τὰ . σεμνὰ τῆς Ἐκκλησίας Θεοῦ · δοξαζέσθω τὰ περιστευμένα · μὴ περιεργαζέσθω τὰ σιωπώμενα . Ἐκεῖνος σαυτὸν ἀνάμεισον τοῖς μετὰ χαρᾶς ἐξ οὐρανῶν ὑποδεξαμένοις τὸν Κύριον . Ἐννόουν ποιμένας σοφιζομένους , ἱερεῖς προφητεύοντας , γυναῖκας εὐφραινομένας , ὅτε ( 69 ) Μαρία χαίρειν ἐδιδάσκετο παρὰ τοῦ Γαβριήλ , ὅτε Ἐλισάβετ ἐπ᾿ αὐτὸν εἶχε τῶν σπλαγχνῶν σκιρτῶντα τὸν Ἰωάννην . Ἄννα εὐηγγελίζετο , Σωμεὼν ἐνηχάλαιζτο , ἐν μικρῷ βρέτει τὸν μέγαν Θεὸν προσκυνούντες · οὗ τοῦ ὁρωμένου καταφρονούντες , ἀλλὰ τῆς θεότητος αὐτοῦ τὴν μεγαλωσύνην δοξολογοῦντες . Ἐφαίνετο γάρ , ὥσπερ φὼς δι᾿ δελίνων ὑμῶν , διὰ τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος ἡ θεία δύναμις , διαυγάζουσα τοῖς ἔχουσι τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας κεκαθαρμένους · μεθ᾿ ὧν καὶ ἡμεῖς εὐρεθητέων ἀνακεκαλυμμένω προσπίπτω τὴν δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενοι , ἵνα καὶ αὐτοὶ μεταμορφωθῶμεν ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν χάριτι καὶ φιλανθρωπία τοῦ
Lemmas: κινέω ἐκ ὁ ἔθος · γῆ ὑποδέχομαι ἐν σπήλαιον οὐδή ἀσυντελής , οὐδή ἀχάριστος . φθέγγομαι εἰνάς καί ἐγώ ( 67 ) φωνή ἀγαλλίασις · δυναμ θάομαι ὁ ἑορτή ἐγώ Θεοφάνια · ἑορτάζω ὁ σωτήριος ὁ κόσμος , ὁ γενέθλιος ἡμέρα ὁ ἀνθρωπότης . σήμερον λύω ὁ κατάδικος ὁ Αδάμ . οὐκέτι , « Γῆ εἰμί καί εἰς γῆ ἀπέρχομαι · » ἀλλά ὁ οὐρανός συνάπτω πρός οὐρανός ἀναλαμβάνω . οὐκέτι , « ἐν λύπη τίκτω τέκνον » μακάριος γάρ ὁ ὁλίζω ὁ Ἐμμανουήλ , καί μαστός ὁ χορεύω . Ζεύς οὗτος ε παιδίος γεννάω ἐγώ , καί γιός δίδωμι ἐγώ , ὅς ὁ ἀρχή ἐπί ὁ ὦμος αὐτός . » θάλλω ἐγώ ὁ Καρδίη , καί πηγάζω ἐγώ ὁ Νοῦς · ἀλλά βραχύς ὁ γλῶσσα καί ἀμυδρός ὁ λόγος , ὥστε τοσοῦτος χαρά μέγεθος ἐξαγγέλλω . νοέω ἐγώ θεοπρεπής ὁ ἐνανθρώπισις ὁ κύριος . ἄγραφος ἐγώ νοέω καί άνθρωπος ὁ θεότης ( 68 ) · κἀν ἐν ὑλικός φύσις γεννητής . Τέ ἐμπαθής διορθόω , οὐ αὐτός ὁ πάθος ἐμπίμπλημι . οὐχ ορώ Τούντου ὁ ἥλιος καί ἐν βόρβορος γίγνομαι , καί μηδείς μολύνω , καί ῥυπαρός ἐπιλάμπω , καί δυσωδία ; μή ἀπολαύω ; τουναντίον μέν οὖν ὅς ἄν διαρκής ὁμιλέω ὁ σπεδοναω · ἀναζηραίνει . Τι οὖν φοβέω περί ὁ ἀπαθής καί ακρίτης φύσις , μή τις κηλίς παρά ἐγώ ἀναμάσσω ; Ζεύς οὗτος τίκτω , ἵνα σύ καθαίρω διά ὁ συγγενής . Ζεύς οὗτος αὐξάνω , ἵνα σύ διά ὁ συνήθεια οἰκειόω . ὁ βάθος ἀγαθότης καί φιλανθρωπία θεός ! Ζεύς ὑπερβολή δωρεά ἀπιστέω ὁ εὐεργέτης · διά ὁ μέγας ὁ Δεσπότου φιλανθρωπία πρός ὁ δουλεία ἀφηνιάζω . ὁ ὁ ἄτοπος οὗτος καί πονηρός ἀγνωμοσύνη ! Μάγος προσκυνέω , καί Χριστιανός συζητέω , πῶς ἐν σάρξ θεός , καί ποδαπός σάρξ · καί εἰμί τέλειος ἄνθρωπος ἢ ἀτελής ὁ προσλαμβάνω . σιγάω ὁ . σεμνός ὁ ἐκκλησία θεός · δοξάζω ὁ περιίστημι · μή περιεργάζω ὁ σιωπάω . ἐκεῖνος σεαυτοῦ ἀναμένω ὁ μετά χαρά ἐκ οὐρανός ὑποδέχομαι ὁ κύριος . ἐννοέω ποιμήν σοφίζω , ἱερεύς προφητεύω , γυνή εὐφραίνω , ὅτε ( 69 ) Μαρία χαίρω διδάσκω παρά ὁ Γαβριήλ , ὅτε Ἐλισάβετ ἐπί αὐτός ἔχω ὁ σπλάγχνον σκιρτάω ὁ Ἰωάννης . Ἄννα εὐαγγελίζομαι , Σωμεὼν ἐνηχάλαιζτο , ἐν μικρός βρέτας ὁ μέγας θεός προσκυνέω · ὅς ὁ ὁράω καταφρονέω , ἀλλά ὁ θεότης αὐτός ὁ μεγαλωσύνη δοξολογέω . φαίνω γάρ , ὥσπερ φώς διά δελιναω σύ , διά ὁ ἀνθρώπινος σῶμα ὁ θεῖος δύναμις , διαυγάζω ὁ ἔχω ὁ ὀφθαλμός ὁ καρδία καθαρ́νω · μετά ὅς καί ἐγώ εὐρεθητέων ἀνακαλύπτω προσπίπτω ὁ δόξα κύριος κατοπτρίζω , ἵνα καί αὐτός μεταμορφόω ἀπό δόξα εἰς δόξα χάρις καί φιλανθρωπία ὁ