basilius-theology.homiliae-super-psalmos pg029_0566.1
Θεοῦ ἀνθρώποις ἐργάζονται , τοιοῦτον ἑαυτοῖς ποιούντες τὸν Θεόν , ὅν αὐτὸς ἑαυτὸν ἕκαστος προευσευπέζει . Ὑψόσω σε οὖν , Κύριε , ὅτι ὑπέλαβές με , καὶ οὐκ εὐφράνας τοὺς ἐχθρούς μου ἐπ’ ἐμέ , μηδὲν ταπεινὸν μηδὲ χαμαίζηλον ἐπὶ τοῦ βίου μου φέρων . Καὶ πᾶθεν μοι ἢ τοῦ ὑψοῦν ἐνυπάρχει δύναμις ; Ἐπειδὴ ἡμε προλαβὼν ὑπέλαβες . Ἐμφαντικῶς ( 41 ) εἴρηκε τὸ , Ὑπέλαβες , ἀντὶ τοῦ , Ἐμετεώρισάς με , καὶ ἀνώτερον τῶν κατεπανισταμένων με ἐποίησας . Οἷον εἰ παιδὸς τινὰ ἀπειρῶν ἔχοντα πρὸς τὸ νῆχεσθαι , τῇ χειρὶ τις ὑπολαβὼν , μετεωρότερον ἀγοι τοῦ ὕδατος . Ὁ οὖν ἐκ τῆς τοῦ Θεοῦ βοηθείας ἀνανεύσας ἀπὸ τοῦ πτώματος , οὗτος ὑπὸ εὐγνωμοσύνης διὰ τῶν ἀγαθῶν ἔργων ὑψωσιν ἐπαγγέλλεται τῷ Θεῷ ( 42 ) . Ἡ ὅσπερ τινὰ παλαιστὴν ἀσθενούντα ὑποστηρίξας τις ἀπὸ τοῦ κινδυνευομένου πτώματος , καὶ ἐπανώτερον ποιήσας τοῦ συμπλαίουτος , τῇ μὲν τῆς νίκης παρέχε τὴν ἀφορμὴν , τοῦ δὲ τὴν ἐπὶ τῷ πτώματι αὐτοῦ εὐφροσύνὴν ἀφείλετο . Οὐχὶ δὲ αὶ ὀλιγίζεις , αἱ δοκιμασίας ἐνεκεν προσάγομεναι τοὺς ἁγίους , εὐφροσύνην τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν τοὺς ἀοράτους προξενούσιν ; ἀλλ’ ὅταν ἀπαγορευώμεν θλιβόμενοι , καὶ στενοχωρηθῶσιν ἡμῶν οἱ λογισμοί , ἀπειρχόντων ἡμῶν πρὸς τὸ πυκνὸν τῶν κακιώσεων , τότε εὐφραίνονται καὶ κροτοῦσι · καὶ ἐπιχαίρουσιν . Οἷον ἐπὶ τοῦ Ἰώβ . Ἀπολωλέκει τὴν κτῆσιν · τέκνων ἐστέρητο · ἰγώρας αὐτῷ καὶ σκώληχας ἡ σὰρξ ἀπέξεν ( 43 ) · οὕτως τοῦτο εὐφροσύνη τῷ ἀντιπάλῳ . Εἰ δὲ ἐνδοὺς πρὸς τὰ ἐπίπονα εἴρηκας τ . δύσφημον ῥῆμα κατὰ τὴν συμβουλήν τῆς γυναικός , τότε ἂν εὐφράθησαν οἱ ἐχθροὶ ἐπ’ αὐτῷ . Τοῦτο καὶ ἐπὶ Παύλῳ πεινῶντι , καὶ διψῶντι , καὶ γυμνητεύοντι , καὶ κολαφιζομένῳ , καὶ κοπτινῶντι , καὶ ἀστατοῦντι · οὐκ εὐφραίνετο ὁ ἐχθρός · τὸ ἐναντίον μὲν οὖν , συνετρίβετο βλέπων οὕτως τὰ ἀγώνισματα φέροντα , ὥστε λέγειν αὐτὸν καταφρονητικῶς · Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ ; 3 . Κύριε ὁ Θεός μου , ἐκέκραξα πρὸς σέ , καὶ ἴάσω με . Μακάριος ὁ τὴν ἐν τῷ βάρει πλῆγην ἑαυτοῦ γνωρίζων , ὥστε δύνασθαι τῷ ἰατρῷ προσίεναι · καὶ λέγειν · Ἰάσαι με , Κύριε , ὅτι ἐταράχθη τὰ ὀστᾶ μου · καὶ , Ἐγὼ εἶπα , Κύριε , ἐλέησόν με , ἴασαι τὴν ψυχήν μου , ὅτι ἥμαρτόν σοι . Ἐνταῦθα μέντοι εὐχαριστία ἐστὶν ὑπὲρ τῆς ἐπαχθείσης αὐτῷ ἰατρίας · Κύριε γάρ , φησίν , ὁ Θεός μου . Οὐ πάντων Θεὸς ὁ Θεός , ἀλλὰ τῶν οἰκειωθέντων αὐτῷ διὰ τῆς ἀγάπης . Θεὸς γάρ Ἀβραάμ , καὶ Θεὸς Ἰσαάκ , καὶ Θεὸς Ἰακώβ . Εἰ δὲ πάντων ἦν Θεός , οὐκ ἂν εἴρειν ὡς ἐξαιρέτων τοῦτο προσεμαρτυρεῖτο . Καὶ πάλιν ὁ Ἰακώβ · Ἐβοήθησέ σοι ( 44 ) ὁ Θεὸς ὁ ἐμός . Καὶ Ὠμὴς μετὰ τὴν πληροφορίαν κατασπαζόμενος τὴν Δεσπόνην , Ὁ Κύριός μου , φησί , καὶ ὁ Θεός μου . Ἐνδιάθετος οὖν ἡ φωνὴ ἡ , Κύριε ὁ Θεός μου ,
Lemmas: Θεός ἄνθρωπος ἐργάζομαι , τοιοῦτος ἑαυτοῦ ποιέω ὁ Θεός , ὅς αὐτός ἑαυτοῦ ἕκαστος προευσευπεζις . Ὑψόσω σύ οὖν , κύριος , ὅτι ὑπολαμβάνω ἐγώ , καί οὐ εὐφραίνω ὁ ἐχθρός ἐγώ ἐπί ἐγώ , μηδείς ταπεινός μηδέ χαμαίζηλος ἐπί ὁ βίος ἐγώ φέρω . καί πάσχω ἐγώ ἢ ὁ ὑψόω ἐν-ὑπάρχω δύναμις ; ἐπεί ἡμος προλαμβάνω ὑπολαμβάνω . ἐμφαντικός ( 41 ) εἴρω ὁ , ὑπολαμβάνω , ἀντί ὁ , εμετεωρισος ἐγώ , καί ἀνώτερος ὁ κατεπανισταμένων ἐγώ ποιέω . οἷος εἰμί παῖς τις ἤπειρος ἔχω πρός ὁ νήχω , ὁ χείρ τις ὑπολαμβάνω , μετέωρος ἄγω ὁ ὕδωρ . ὁ οὖν ἐκ ὁ ὁ Θεός βοήθεια ἀνανεύω ἀπό ὁ πτῶμα , οὗτος ὑπό εὐγνωμοσύνη διά ὁ ἀγαθός ἔργον ὑψόω ἐπαγγέλλω ὁ Θεός ( 42 ) . ὁ ὅσπερ τις παλαιστής ἀσθενέω ὑποστηρίζω τις ἀπό ὁ κινδυνεύω πτῶμα , καί ἐπάνος ποιέω ὁ συμπλαιουος , ὁ μέν ὁ Νίκη παρέχω ὁ ἀφορμή , ὁ δέ ὁ ἐπί ὁ πτῶμα αὐτός Εὐφρόσυνος ἀφαιρέω . οὐ δέ ὅς ολιγιζεω , ὁ δοκιμασία ἕνεκα προσάγω ὁ ἅγιος , Εὐφρόσυνος ὁ ἐχθρός ἐγώ ὁ ἀόρατος προξενέω ; ἀλλά ὅταν ἀπαγορεύω θλίβω , καί στενοχωρέω ἐγώ ὁ λογισμός , ἀπεῖπον ἐγώ πρός ὁ πυκνός ὁ κακιωσις , τότε εὐφραίνω καί κροτέω · καί ἐπιχαίρω . οἷος ἐπί ὁ Ἰώβ . ἀπόλλυμι ὁ κτῆσις · τέκνον στερέω · ἰγώρας αὐτός καί σκώληξ ὁ σάρξ ἀπέξω ( 43 ) · οὕτως οὗτος Εὐφρόσυνος ὁ ἀντίπαλος . εἰμί δέ ἐνδίδωμι πρός ὁ ἐπίπονος εἴρω τ . δύσφημος ῥῆμα κατά ὁ συμβουλή ὁ γυνή , τότε εἄν εὐφραίνω ὁ ἐχθρός ἐπί αὐτός . οὗτος καί ἐπί Παῦλος πεινάω , καί διψάω , καί γυμνητεύω , καί κολαφίζω , καί κοπτινῶντι , καί ἀστατέω · οὐ εὐφραίνω ὁ ἐχθρός · ὁ ἐναντίος μέν οὖν , συντρίβω βλέπω οὕτως ὁ ἀγώνισμα φέρω , ὥστε λέγω αὐτός καταφρονητικός · Τῖς ἐγώ χώρισις ἀπό ὁ ἀγάπη ὁ Χριστός ; 3 . κύριος ὁ Θεός ἐγώ , κράζω πρός σός , καί ἰάομαι ἐγώ . Μακάριος ὁ ὁ ἐν ὁ βάρος πλήσσω ἑαυτοῦ γνωρίζω , ὥστε δύναμαι ὁ ἰατρός πρόσειμι · καί λέγω · ἰάομαι ἐγώ , κύριος , ὅτι ταράσσω ὁ ὀστέον ἐγώ · καί , ἐγώ εἶπον , κύριος , ἐλεέω ἐγώ , ἰάομαι ὁ Ψυχή ἐγώ , ὅτι ἁμαρτάνω σύ . ἐνταῦθα μέντοι εὐχαριστία εἰμί ὑπέρ ὁ ἐπάγω αὐτός ἰάτρια · κύριος γάρ , φημί , ὁ Θεός ἐγώ . οὖον πᾶς θεός ὁ Θεός , ἀλλά ὁ οἰκειόω αὐτός διά ὁ ἀγάπη . θεός γάρ Ἀβραάμ , καί θεός Ἰσαάκ , καί θεός Ἰακώβ . εἰμί δέ πᾶς εἰμί Θεός , οὐ εἄν εἴρω ὡς ἐξαίρω οὗτος προσμαρτυρέω . καί πάλιν ὁ Ἰακώβ · βοηθέω σύ ( 44 ) ὁ θεός ὁ ἐμός . καί ὠμός μετά ὁ πληροφορία κατασπάζομαι ὁ δεσπονη , ὁ κύριος ἐγώ , φημί , καί ὁ Θεός ἐγώ . ἐνδιάθετος οὖν ὁ φωνή ὁ , κύριος ὁ Θεός ἐγώ ,