basilius-theology.homiliae-super-psalmos pg029_0541.2
5 . Ἐξουδενῶται ἐνώπιον αὐτοῦ πονηρούμενος · τοὺς δὲ φοβουμένους τὸν Κύριον δοξάζει . Μεγαλοφροῦς διανοίας καὶ πρὸς οὐδὲν κατακλινομένης τῶν ἀνθρωπίνων χρείᾳ ( 12 ) , καὶ ἀνδρὸς τὴν τῆς δικαιοσύνης ξέν εἰς ἄκρον κατωρθωκότος , τὸ διαμένειν ἐκάστῳ τὰ πρὸς ἀξίαν · τοὺς τε πονηρουμένους ἐξουδενοῦν , κἂν τὰς μεγάλας τύχῃ δυναστείας περιδελημένους , κἂν πλοῦτῳ κομίζων κἂν περιφανείᾳ γένους , κἂν λαμπρότητι διανοίας ἐπιπριμιζόντες , πονηρία δὲ μόνη ἐνυπάρχουσα αὐτοῖς φωραθῇ , ἐξουδενοῦν τοὺς τοιούτους , τοὔτεστιν ἀντ᾽ οὐδὲνς λογίζεσθαι . Ἐμπάλιν δὲ , τοὺς φοβουμένους τὸν Κύριον , κἂν πένητες ὦσι , κἂν ἀγενεῖς , κἂν ἰδιώται τῷ λόγῳ , κἂν ἀσθενεῖς τῷ σώματι , δοξάζειν καὶ ὑπεραίρειν καὶ μακαρίους ἡγεῖσθαι , δεδιδάχμενον ( 13 ) παρὰ τοῦ Πνεύματος μακαρίζειν τοὺς τοιούτους . Μακάριοι γάρ , φησί , πάντες οἱ φοβούμενοι τὸν Κύριον . Τῆς αὐτῆς δὲ ἐστὶ διανοίας τὸ τὸν πονηρουμένον ἐξουδενῶσαι , κἂν ὑπεραίρηται λαμπρότητι , καὶ τὸν φοβούμενον τὸν Κύριον δοξάζειν , κἂν εὐτελὴς ἦ , κἂν πένις ἐν τῷ βίῳ , κἂν εὐκαταφρόνητος , κἂν μηδὲν τῶν ἐκτὸς προκαλουμένων εἰς ἀποδοχὴν κεκτημένος . Ὁ ὁμνύων τῷ πλησίον αὐτοῦ , καὶ οὐχ ἀθετῶν . Τί δὴ ποτε ἐνταῦθα μὲν ἡ εὐορκία συγχωρεῖται ἐν τοῖς τῷ τελείῳ πρέπουσιν ἀνδραγαθημασιν , ἐν δὲ τῷ Εὐαγγελίῳ παντελῶς τὸν ἀπηγρεύται ; Τίς παροικήσει , καὶ τίς κατασκηνώσει ( 14 ) ; Ὁ ὁμνύων τῷ πλησίον αὐτοῦ , καὶ οὐχ ἀθετῶν . Ἐκεῖ δὲ , Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ὁμόσαι ὅλως . Τί οὖν φαμεν ; Ὅτι πανταχοῦ τοῦ αὐτοῦ σκοποῦ ἔχεται ὁ Κύριος , προλαμβάνων τῶν ἁμαρτημάτων τὰ ἀποτελέσματα , καὶ ἐκ τῆς πρώτης ἀρχῆς ἐκτέμνων τὴν πονηρίαν . Ὡς γὰρ ὁ μὲν παλαιὸς ἔλεγε νόμος , Οὐ μοιχεύσεις · ὁ δὲ Κύριος , Οὐδὲ ἐπιθυμήσεις · κάκεινος μὲν , Οὐ φονεύσεις · ὁ δὲ τὰ τελειώτερα νομοθετῶν , Οὐδὲ ὀργισθήση · οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα ὁ μὲν ἀρκεῖται τῇ εὐορκίᾳ , ὁ δὲ τῆς ἐπιφορκίας τὴν ἀφορμὴν διακόπτει . Ὁ μὲν γὰρ εὐορκῶν , τυγχάν ἄν ( 15 ) ποτε καὶ παρασφαλεῖν ἀξιῶν · ὁ δὲ μὴ ὁμνύων , τὸν τῆς ἐπιφορκίας κίνδυνον διαπέραν . Τὸν δὲ πολλαχοῦ καὶ τὴν ἀμετάθετον περὶ ἐκάστου πράγματος διαβεβαίωσιν ὁνομάζει · ὡς τὸ , Ἠμοσα , καὶ ἐστέρα τοῦ φυλάξασθαι τὰ κρίματα τῆς δικαιοσύνης σου · καὶ τὸ , Ἠμοσε Κύριος , καὶ οὐ
Lemmas: 5 . ἐξουδενωτής ἐνώπιος αὐτός πονηρόομαι · ὁ δέ φοβέω ὁ κύριος δοξάζω . Μεγαλοφροῦς διάνοια καί πρός οὐδείς κατακλίνω ὁ ἀνθρώπινος χρεία ( 12 ) , καί ἀνήρ ὁ ὁ δικαιοσύνη ξένος εἰς ἄκρος κατορθόω , ὁ διαμένω ἕκαστος ὁ πρός ἄξιος · ὁ τε πονηρόομαι ἐξουδενέω , κἀν ὁ μέγας τυγχάνω δυναστεία περιδελημένους , κἀν πλοῦτος κομίζω κἀν περιφάνεια γένος , κἀν λαμπρότης διάνοια ἐπιπριμιζόντες , πονηρία δέ μόνος ἐνυπάρχω αὐτός φωράω , ἐξουδενέω ὁ τοιοῦτος , τουτέστιν ἀντί οὐδὲνς λογίζομαι . ἐμπαλῶ δέ , ὁ φοβέω ὁ κύριος , κἀν πένης εἰμί , κἀν ἀγενής , κἀν ἰδιώτης ὁ λόγος , κἀν ἀσθενής ὁ σῶμα , δοξάζω καί ὑπεραίρω καί μακάριος ἡγέομαι , διδάσκω ( 13 ) παρά ὁ πνεῦμα μακαρίζω ὁ τοιοῦτος . Μακάριος γάρ , φημί , πᾶς ὁ φοβέω ὁ κύριος . ὁ αὐτός δέ εἰμί διάνοια ὁ ὁ πονηρόομαι ἐξουδενόω , κἀν ὑπεραίρω λαμπρότης , καί ὁ φοβέω ὁ κύριος δοξάζω , κἀν εὐτελής εἰμί , κἀν Πένις ἐν ὁ βίος , κἀν εὐκαταφρόνητος , κἀν μηδείς ὁ ἐκτός προκαλέω εἰς ἀποδοχή κτάομαι . ὁ ὄμνυμι ὁ πλησίος αὐτός , καί οὐ ἀθετέω . τις δή ποτός ἐνταῦθα μέν ὁ εὐορκία συγχωρέω ἐν ὁ ὁ τέλειος πρέπω ἀνδραγάθημα , ἐν δέ ὁ Εὐαγγέλιος παντελῶς ὁ ἀπαγρεύω ; Τῖς παροικέω , καί τίς κατασκήνωσις ( 14 ) ; ὁ ὄμνυμι ὁ πλησίος αὐτός , καί οὐ ἀθετέω . ἐκεῖ δέ , ἐγώ δέ λέγω σύ μή ομοσος ὅλως . τις οὖν φημί ; ὅτι2 πανταχοῦ ὁ αὐτός σκοπός ἔχω ὁ Κύριος , προλαμβάνω ὁ ἁμάρτημα ὁ ἀποτέλεσμα , καί ἐκ ὁ πρῶτος ἀρχή ἐκτέμνω ὁ πονηρία . ὡς γάρ ὁ μέν παλαιός λέγω νόμος , οὖον μοιχεύω · ὁ δέ Κύριος , οὐδέ ἐπιθυμέω · κενός μέν , οὖον φονεύω · ὁ δέ ὁ τέλειος νομοθέτης , οὐδέ ὀργίζω · οὗτος δή καί ἐνταῦθα ὁ μέν ἀρκέω ὁ ευορκία , ὁ δέ ὁ ἐφορκία ὁ ἀφορμή διακόπτω . ὁ μέν γάρ εὐορκέω , τυγχάνω ἄν ( 15 ) ποτός καί παρασφάλλω ἄξιος · ὁ δέ μή ὄμνυμι , ὁ ὁ ἐφορκία κίνδυνος διαπεράω . ὁ δέ πολλαχοῦ καί ὁ ἀμετάθετος περί ἕκαστος πρᾶγμα διαβεβαίωσις ὀνομάζω · ὡς ὁ , Ἠμοσα , καί εστέρας ὁ φυλάσσω ὁ κρίμα ὁ δικαιοσύνη σύ · καί ὁ , Ἠμοσε Κύριος , καί οὖον