basilius-theology.homiliae-super-psalmos pg029_0651.1
παρὰ τοῦ κτίσαντος ἡμᾶς ἐγκατασκευασθείς , ἐφ' ὃ τὴν φύσιν τῶν πραγμάτων δυνατόν ἐστι διακρίνεσθαι . Ἔθηκε πρὸ προσώπου σου τὴν ζωὴν καὶ τὸν θάνατον , τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ κακόν · δύο φύσεις ἀντικεῖμένας ἀλλήλαις · ἀντιστάθμσον αὐτὰς ἐπὶ τοῦ οἰκείου σεαυτοῦ κριτηρίου . ζυγισάτωσον ἀκριβῶς , τί σοι λυσιτελέστερον , τὴν πρόσκαιρον ἐλεᾶσθαι ἡδονήν , καὶ δι' αὐτὴς τὸν αἰώνιον λαβεῖν θάνατον , ἢ τὴν ἐν τῇ ἀσκήσει τῆς ἀρετῆς ἐλόμενον κακοπάθειαν , ταύτῃ προσένην χρησάσθαι τῆς αἰωνίου τρυφῆς ( 92 ) . Ψευδεῖς οὖν οἱ ἄνθρωποι , διεφθαρμένα ἔχοντες τῆς ψυχῆς τὰ κριτήρια · οὓς καὶ ταλανίζει ὁ Προφήτης λέγων Οὐαὶ οἱ λέγοντες τὸ σκότος φῶς , καὶ τὸ φῶς σκότος · οἱ λέγοντες τὸ πικρὸν γλυκεῖ , καὶ τὸ γλυκεῖ πικρόν . Ἐμοί , φησί , τὰ παρόντα · τίς δὲ οἶδε τὰ μέλλοντα ; Κακῶς ζυγιστάτετε , πονηρὰ τῶν ἀγαθῶν ἀνθαιρούμενοι , τὰ μάταια τῶν ἀληθινῶν ( 93 ) προτιμῶν , τὰ πρόσκαιρα τῶν αἰωνίων προτάσσων , τὴν παρερχομένην ἡδονὴν ἀντὶ τῆς ἀπαύστου εὐφροσύνης καὶ διηνεκοῦς ἐκλεγόμενοι . Ψευδεῖς οὖν οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων ἐν ζυγοῖς τοῦ ἀδικῆσαι . Ἀδικοῦσι δὲ πρῶτον μὲν ἑαυτούς , ἔπειτα δὲ καὶ τοὺς πλησιάζοντας , οἱ καὶ ἑαυτοῖς ( 94 ) πονηροὶ σύμβουλοι ἐπὶ τῶν πράξεων γινόμενοι , καὶ ἑτέροις μοιχῶν ὄντες ὑπόδειγμα . Οὐχ ἔστι σοι εἰπεῖν ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως · Οὐχ ἤδειν τὸ ἀγαθόν . Προφέρεται ( 95 ) σοὶ τὰ ἴδιά σου ζυγὰ ἰκανὴν παρεχόμενα διάκρισιν ἀγαθοῦ καὶ κακοῦ . Τὰ μὲν γὰρ τοῦ σώματος βάρος ἐπὶ τῆς τρυγάνης ῥοπᾶς δεκμιζόμεν , τὰ δὲ τοῦ βίου ἐλεκτὰ τῷ αὐτεξούσιῳ τῆς ψυχῆς διυκρίνομεν · ὃ καὶ ζυγὸν ὀνόμασε ( 96 ) , διὰ τὸ ἴσην δύνασθαι λαμβάνειν τὴν ῥοπὴν ἐφ' ἑκάτερα . 5 . Μὴ ἐλπίζετε ἐπ' ἀδικίαν καὶ ἐπὶ ἀρπαγμὰ μὴ ἐπιποθεῖτε . Ἄνω εἶπεν · Ἐλπίζατε ἐπ' αὐτόν , πᾶσα συναγωγὴ λαῶν . Εἶδε τὸ ὀκνηρὸν τῆς ὑπακοῆς , καὶ ἀπεφήνατο , ὅτι Πλὴν μάταιοι οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων . Πάλιν ἀπαγορεύει , μὴ ἐλπίζειν ἐπ' ἀδικίαν . Ὁ τὸν ἐξ ἀδικίας θησαυρισμὸν πλοῦτον ἰκανὴν ἑαυτῷ πρὸς τὸ ἰσχύειν καὶ κρατεῖν ἀφορμὴν εἶναι κρίνων ὁμοίως ἐστιν ἀρρώστῳ ἐν τῇ περιουσίᾳ τῆς νόσου τὴν εὐεσίαν τιθεμένῳ . Μὴ ἐλπίζετε ἐπ' ἀδικίαν . Αὕτη σοι ἐμποδίζει πρὸς πᾶσαν ἐνέργειαν . Καὶ ἐπὶ ἀρπαγμὰ ( 97 ) μὴ ἐπιποθεῖτε . Μὴ εἶναι τῶν ἀλλοτρίων ἐπιθυμητὰς παραίνει . Πλοῦτος ἐὰν ρέῃ , μὴ προστιθεῖσθε καρδία ( 98 ) . Ἐὰν ἴδῃς τινὰ τῶν ὑπερπλουτοῦντων , μὴ μακαρίσῃς αὐτοῦ τὴν ζωήν . Ἐὰν σοι πολυαχθὲν καὶ ἐξ ἀφόνων πηγῶν περιβρέῃ τὰ χρήματα , μὴ προσδέξῃ αὐτῶν τὴν περιουσίαν . Πλοῦτος ἐὰν ρέῃ . Θαύμασον τὴν φωνήν . Ῥευτὴ ἡ φύσις τοῦ πλοῦτου · χειμάρρῳ δεύτερον τοὺς ἔχοντας παρατρέχει · ἄλλους ἄλλων πέσυνε πα -
Lemmas: παρά ὁ κτίζω ἐγώ ἐγκατασκευάζω , ἐπί ὅς ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα δυνατός εἰμί διακρίνω . τίθημι πρό πρόσωπον σύ ὁ ζωή καί ὁ θάνατος , ὁ ἀγαθός καί ὁ κακός · δύο φύσις ἀντίκειμαι ἀλλήλων · ἀντιστάθμσον αὐτός ἐπί ὁ οἰκεῖος σεαυτοῦ κριτήριον . ζυγισάτωσον ἀκριβῶς , τίς σύ λυσιτελής , ὁ πρόσκαιρος ἐλεάω ἡδονή , καί διά αὐτός ὁ αἰώνιος λαμβάνω θάνατος , ἢ ὁ ἐν ὁ ἀσκέω ὁ ἀρετή αἱρέω κακοπάθεια , οὗτος πρόσειμι χράω ὁ αἰώνιος τρυφή ( 92 ) . ψευδής οὖν ὁ ἄνθρωπος , διαφθείρω ἔχω ὁ Ψυχή ὁ κριτήριον · ὅς καί ταλανίζω ὁ Προφήτης λέγω οὐαί ὁ λέγω ὁ σκότος φάος , καί ὁ φάος σκότος · ὁ λέγω ὁ πικρός γλυκύς , καί ὁ γλυκύς πικρός . ἐμός , φημί , ὁ πάρειμι · τίς δέ οἶδα ὁ μέλλω ; Κακῶς ζυγίζω , πονηρός ὁ ἀγαθός ἀνθαιρέω , ὁ μάταιος ὁ ἀληθινός ( 93 ) προτιμάω , ὁ πρόσκαιρος ὁ αἰώνιος προτάσσω , ὁ παρέρχομαι ἡδονά ἀντί ὁ ἄπαυστος Εὐφρόσυνος καί διηνεκής ἐκλέγω . ψευδής οὖν ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ἐν ζυγόν ὁ ἀδικέω . ἀδικέω δέ πρῶτος μέν ἑαυτοῦ , ἔπειτα δέ καί ὁ πλησιάζω , ὁ καί ἑαυτοῦ ( 94 ) πονηρός σύμβουλος ἐπί ὁ πρᾶξις γίγνομαι , καί ἕτερος μοιχός εἰμί ὑπόδειγμα . οὐχ εἰμί σύ εἶπον ἐν ὁ ἡμέρα ὁ κρίσις · οὐχ ἀδέω ὁ ἀγαθός . προφέρω ( 95 ) σύ ὁ ἴδιος σύ ζυγόν ἱκανός παρέχω διάκρισις ἀγαθός καί κακός . ὁ μέν γάρ ὁ σῶμα βάρος ἐπί ὁ τρυγάνη ῥοπή δεκμιζόμεν , ὁ δέ ὁ βίος λεκτός ὁ αὐτεξούσιος ὁ Ψυχή διακρίνω · ὅς καί ζυγόν ονομάζω ( 96 ) , διά ὁ ἴσος δύναμαι λαμβάνω ὁ ῥοπή ἐπί ἑκάτερος . 5 . μή ἐλπίζω ἐπί ἀδικία καί ἐπί ἅρπαγμα μή ἐπιποθέω . ἄνοος εἶπον · ελπίζω ἐπί αὐτός , πᾶς συναγωγή λαός . εἶδον ὁ ὀκνηρός ὁ ὑπακοή , καί ἀποφαίνω , ὅτι πλήν μάταιος ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος . πάλιν ἀπαγορεύω , μή ἐλπίζω ἐπί ἀδικία . ὁ ὁ ἐκ ἀδικία θησαυρισμός πλοῦτος ἱκανός ἑαυτοῦ πρός ὁ ἰσχύω καί κρατέω ἀφορμή εἰμί κρίνω ὁμοίως εἰμί ἄρρωστος ἐν ὁ περιουσία ὁ νόσος ὁ ευεσια τίθημι . μή ἐλπίζω ἐπί ἀδικία . Ἄτη σύ ἐμποδίζω πρός πᾶς ἐνέργεια . καί ἐπί ἅρπαγμα ( 97 ) μή ἐπιποθέω . μή εἰμί ὁ ἀλλότριος ἐπιθυμητής παραινέω . Πλοῦτος ἐάν ἐρέω , μή προστίθημι καρδία ( 98 ) . ἐάν ὁράω τις ὁ ὑπερπλουτέω , μή μακαρίζω αὐτός ὁ ζωή . ἐάν σύ πολυαγω καί ἐκ ἀφόνος πηγή περιβρέῃ ὁ χρῆμα , μή προσδέχομαι αὐτός ὁ περιουσία . Πλοῦτος ἐάν ἐρέω . θαυμάζω ὁ φωνή . Ῥευτὴ ὁ φύσις ὁ πλοῦτος · χειμάρρους δύο ὁ ἔχω παρατρέχω · ἄλλος ἄλλος πέσυνε πῃ -