basilius-theology.homiliae-super-psalmos pg029_0630.2
3 . Οἱ πεποιθότες ἐπὶ τῇ δυνάμει αὐτῶν , καὶ ἐπὶ τῇ πλῆθει τοῦ πλούτου αὐτῶν καυχώμενοι . Πρὸς δύο πρόσωπα τῷ Προφήτῃ ὁ λόγος ἐστὶ · πρὸς τε γηγενεῖς καὶ πρὸς τοὺς πλουσίους . Τοὺς μὲν γὰρ διαλέγεται , καθαιρῶν τὴν ἐπὶ τῇ σῶματι αὐτῶν ὀψιν , τοὺς δὲ τὴν ἐπὶ τῇ ( 73 ) περιουσίᾳ τῶν κτημάτων ἐπαρασιν . Ὑμεῖς , φησίν , οἱ πεποιθότες ἐπὶ τῇ δυνάμει αὐτῶν . Οὕτοι γὰρ οἱ γηγενεῖς , οἱ ἰσχύι σώματος ἐπαληθόντες , καὶ οἴονται αὐτάρκας εἶναι τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν πρὸς τὸ δυνατῶς ἐπιτελεῖν ἃ βούλεται . Καὶ ὑμεῖς , φησίν , οἱ πεποιθότες ἐπὶ πλούτῳ ἀδηλήτῃ , ἀκούσατε . Αὐτῶν ὑμῖν χρεία πρὸς τὸ εἰς τὴν ἐλευθερίαν ἐξαιρεθῆναι , ἣν ἀφρηθέντες νικηθέντες τῇ βίᾳ τοῦ διαβόλου , δε , ὑποχειρίους ὑμᾶς λαβὼν , οὐ πρότερον τῆς ἑαυτοῦ τυραννίδος ἀφήσει , πρὶν ἄν τινι λύτρῳ ἀξιολόγῳ πεισθῆς ἀνταλλάξασθαι ὑμᾶς ἐλπίται . Δεῖ οὖν τὸ λύτρον μὴ ὁμογενὲς εἶναι τοῖς κατεχομένους , ἀλλὰ πολλῷ διαφέρειν τῷ μέτρῳ , εἰ μέλλει ἐκὼν ἀφήσειν τῆς δουλείας τοὺς αἰχμαλώτους . Διόπερ ἀδελφὸς ὑμᾶς ( 74 ) λυτρώσασθαι οὐ δύναται . Ἄνθρωπος γὰρ οὐδὲς δυνατὸς ἐστὶ πείσαι τὸν διάβολον πρὸς τὸ τὸν ἀπαξ αὐτῷ ὑποπεσόντα ἐξελέσθαι ἀπὸ τῆς ἐξουσίας · ὅς γε οὐδὲ περὶ τῶν ἰδίων ἁμαρτημάτων οὐδὲ τὸ ἐστὶ ἐξίλασμα δούναι τῷ Θεῷ . Πῶς οὖν ἰσχύσει τοῦτο ὑπὲρ ἑτέρου πράξαι ; Τί δ' ἄν καὶ τοσοῦτον κτήσαιτο ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ , ὡς αὐτάρκες ἔχειν τῆς ψυχῆς ἀντάλλαγμα τῆς φύσει τιμιᾶς , διότι κατ' εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτὴν ἐγένετο ; Ποῖος δὲ κάμματος τοῦ ἐνεστῶτος αἰῶνος αὐτάρκης ἐφόδιον τοῦ μέλλοντος αἰῶνος τῇ ἀνθρωπίνῃ ψυχῇ ; Τοσοῦτον μὲν οὖν ἀπλούστερον ταῦτα νενόηκαμεν . Κἂν τῶν μέγατις δυναμενῶν ἐν τῷ βίῳ τούτῳ εἶναι δοκῇ , κἂν πλήθος πτήσεως περιβεβλημένος ᾖ , διδάσκει καθεῖναι τῆς οἰήσεως ὁ λόγος , καὶ ταπεινωθῆναι ὑπὸ τὴν κραταιὰν χεῖρα τοῦ Θεοῦ , καὶ μὴτε ἐπὶ νομιζομένῃ δυνάμει πεποιθῆναι , μὴτε ἐπὶ τῇ πλῆθει τοῦ πλούτου καυχαθῆναι . Δυνατὸν μέντοι καὶ μικρὸν τι προσαναβαίνειν τῇ διανοίᾳ , καὶ τοὺς πεποιθότας ἐπὶ τῇ δυνάμει αὐ -
Lemmas: 3 . ὁ πείθω ἐπί ὁ δύναμις αὐτός , καί ἐπί ὁ πλῆθος ὁ πλοῦτος αὐτός καυχάομαι . πρός δύο πρόσωπον ὁ Προφήτης ὁ λόγος εἰμί · πρός τε γηγενής καί πρός ὁ πλούσιος . ὁ μέν γάρ διαλέγω , καθαιρέω ὁ ἐπί ὁ σῶμα αὐτός ὄψις , ὁ δέ ὁ ἐπί ὁ ( 73 ) περιουσία ὁ κτῆμα ἐπαίρω . σύ , φημί , ὁ πείθω ἐπί ὁ δύναμις αὐτός . οὕτος γάρ ὁ γηγενής , ὁ ἰσχύς σῶμα ἐπαλθαίνω , καί οἴομαι αὐτάρκης εἰμί ὁ ἀνθρώπινος φύσις πρός ὁ δυνατῶς ἐπιτελέω ὁ βούλομαι . καί σύ , φημί , ὁ πείθω ἐπί πλοῦτος ἀδήλητος , ἀκούω . αὐτός σύ χρεία πρός ὁ εἰς ὁ ἐλευθερία ἐξαιρέω , ὅς ἀφαιρέω νικάω ὁ βία ὁ διάβολος , δέ , ὑποχείριος σύ λαμβάνω , οὖον πρότερος ὁ ἑαυτοῦ τυραννίς ἀφίημι , πρίν ἄν τις λύτρον ἀξιόλογος πεισ́ςζω ἀνταλλάσσω σύ ελπιος . Δεύς οὖν ὁ λύτρον μή ὁμογενής εἰμί ὁ κατέχω , ἀλλά πολύς διαφέρω ὁ μέτρον , εἰμί μέλλω ἔκω ἀφίημι ὁ δουλεία ὁ αἰχμάλωτος . διόπερ ἀδελφός σύ ( 74 ) λυτρόω οὖον δύναμαι . Ἄνθρωπος γάρ οὐδή δυνατός εἰμί πείθω ὁ διάβολος πρός ὁ ὁ ἅπαξ αὐτός ὑποπίπτω ἐξαιρέω ἀπό ὁ ἐξουσία · ὅς γε οὐδέ περί ὁ ἴδιος ἁμάρτημα οὐδέ ὁ εἰμί ἐξίλασμα δίδωμι ὁ Θεός . Πῶς οὖν ἰσχύω οὗτος ὑπέρ ἕτερος πράσσω ; τις δέ ἄν καί τοσοῦτος κτάομαι ἐν ὁ αἰών οὗτος , ὡς αὐτάρκης ἔχω ὁ Ψυχή ἀντάλλαγμα ὁ φύσις τίμιος , διότι κατά εἰκών ὁ κτίζω αὐτός γίγνομαι ; ποῖος δέ κάμμα ὁ ἐνίστημι αἰών αὐτάρκης ἐφόδιον ὁ μέλλω αἰών ὁ ἀνθρώπινος Ψυχή ; τοσοῦτος μέν οὖν απλουστερος οὗτος νοέω . κἀν ὁ μέγας δύναμαι ἐν ὁ βίος οὗτος εἰμί δοκέω , κἀν πλήθος πτῆσις περιβεβλημένος εἰμί , διδάσκω καθίημι ὁ οἴησις ὁ λόγος , καί ταπεινόω ὑπό ὁ κραταιός χείρ ὁ Θεός , καί μήτε ἐπί νομίζω δύναμις ποιέω , μήτε ἐπί ὁ πλῆθος ὁ πλοῦτος καυχάομαι . Δυνατός μέντοι καί μικρός τίς προσαναβαίνω ὁ διάνοια , καί ὁ πείθω ἐπί ὁ δύναμις αὖος -