basilius-theology.homiliae-super-psalmos pg029_0657.2
5 . * Ἐπίστρεψον , ψυχή μου , εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου , ὅτι Κύριος εὐηργέτησέ σε . * Ἐαυτῷ προσάγει τοὺς παρακληπτικοὺς λόγους ὁ καλὸς ἀγωνιστής , παραπλησίως τῷ Παύλῳ λέγων · * Τὸν ἀγῶνα τὸν καλὸν ἠγώνισμαι , τὸν δρόμον τετέλεχα , τὴν πίστιν τετήρηκα · λοιπὸν ἀπόκειται μοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος . * Ταῦτα λέγει ( 29 ) καὶ πρὸς ἑαυτὸν ὁ Προφήτης · Ἐπειδὴ ἰκανῶς τοῦ βίου τούτου τὸν δολιχὸν ἐξεπλήρωσας , * Ἐπίστρεψον * λοιπὸν εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου , ὅτι Κύριος εὐηργέτησέ σε . Πράγεται γὰρ ἀνάπαυσις αἰωνία τοῖς νομίμως τὸν ἐν ταύθῃ διαβλησασὶ βίον , οὐ κατὰ ὀφειλῆνμα τῶν ἔργων ἀποδομένην ( 30 ) , ἀλλὰ κατὰ χάριν τοῦ μεγαλοδώρου Θεοῦ τοῖς εἰς αὐτὸν ἠλπισκόσι παρεχομένην . Εἶτα , πρὶν τὰ ἐκεῖ ἀγαθὰ διηγήσασθαι , τὴν ἀποφυγὴν τῶν τοῦ κόσμου ὀχληρῶν διηγούμενος , ἐπὶ τούτοις εὐχαριστεῖ τῷ ἐλευθερωτῇ τῶν ψυχῶν , πῷ τῆς ποικιλῆς αὐτῶν ( 31 ) καὶ ἀπαραίτητου δουλείας τῶν παθημάτων ἐξαπελευθέρων . Τίνα δέ ἐστι ταῦτα ; * Ὅτι ἐξελέθετο τὴν ψυχήν μου ἐκ θανάτου , τοὺς ὀφθαλμούς μου ἀπὸ δακρύων , καὶ τοὺς πόδας μου ἀπὸ ὀλισθήματος . * Συγκρίσει τῶν ὧδε τὴν μέλλουσαν ἀνάπαυσιν διαγράφει . Ἐνταῦθα γὰρ με , φησὶ , περιέσχον ὀδῖνες θανάτου · ἐκεῖ δὲ ἐξελέθετο τὴν ψυχήν μου ἐκ θανάτου . Ἐνταῦθα οἱ ὀφθαλμοὶ τοῦ ( 32 ) ἐκ τῆς ὀλιγώρει προχέουσι δάκρυον · ἐκεῖ δὲ οὐκέτι δάκρυον ἐπισκοτοῦν ταῖς κόραις τῶν εὐφραινομένων τῇ θεωρίᾳ σοῦ κάλλους τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ . Ἀπειδὴ γὰρ ὁ Θεὸς πᾶν δάκρυον ἀπὸ παντὸς προσώπου . Ἐνταῦθα πολὺς ὁ κίνδυνος τοῦ ὀλισθήματος · διὸ καὶ Παῦλος ἔλεγεν · * Ὁ δοκῶν ἑστάναι βλέπετω μὴ πέσῃ . * Ἐκεῖ δὲ πάγιοι αἱ βάσεις · ἀπερίτρεπτος ἡ ζωὴ · οὐκέτι κίνδυνος πρὸς ἁμαρτίαν ὑπενεχθήναι . Οὔτε γὰρ σαρκὸς ἐπανάστασις , οὔτε γυναικὸς συνεργία πρὸς ἁμαρτίαν . Διότι οὐκ ἐν ἄρσενι καὶ θηλείᾳ ἐν τῇ ἀναστάσει , ἀλλὰ μία τις ἐστὶ ζωὴ ( 33 ) καὶ μονότροπος , εὐαρεστοῦντων τῷ ἑαυτῶν Δεσπότῃ τῶν κατοικούντων ἐν τῇ χώρᾳ τῶν ζώντων . * Ὁ κόσμος οὗτος αὐτὸς τέ ἐστι θνητὸς , καὶ χωρίον ἀποθνῃσκόντων * ( 34 ) . Ἐπειδὴ γὰρ σύνθετός ἐστι τῶν ὁρωμένων ἡ οὐσία , τὸ δὲ σύνθετον ἅπαν διαλελυθὲν πέφυκεν , οἱ ἐν τῷ κόσμῳ ὄντες , μέρη ὄντες τοῦ κόσμου , ἀναγκαίως τῆς τοῦ παντὸς φύσεως ἀπολαύομεν . Διὰ τοῦτο καὶ πρὶν θανάτῳ τὴν ψυχὴν διαζευχθῆναι τοῦ σώματος , ἀποθνῄσκομεν πολλάκις οἱ ἄνθρωποι . Καὶ μὴ παράδοξον
Lemmas: 5 . * ἐπιστρέφω , ψυχή ἐγώ , εἰς ὁ ἀνάπαυσις σύ , ὅτι Κύριος εὐεργετέω σύ . * αὐτός προσάγω ὁ παρακληπτικα λόγος ὁ καλός ἀγωνιστής , παραπλήσιος ὁ Παῦλος λέγω · * ὁ ἀγών ὁ καλός ἀγωνίζομαι , ὁ δρόμος τέλλω , ὁ πίστις τηρέω · λοιπός ἀπόκειμαι ἐγώ ὁ ὁ δικαιοσύνη στέφανος . * οὗτος λέγω ( 29 ) καί πρός ἑαυτοῦ ὁ Προφήτης · ἐπεί ἱκανῶς ὁ βίος οὗτος ὁ δολιχός ἐκπληρόω , * ἐπιστρέφω * λοιπός εἰς ὁ ἀνάπαυσις σύ , ὅτι Κύριος εὐεργετέω σύ . Πράγεται γάρ ἀνάπαυσις αἰώνιος ὁ νόμιμος ὁ ἐν ταύθῃ διαβλησασὶ βίος , οὖον κατά ὀφειλῆνμα ὁ ἔργον ἀποδίδωμι ( 30 ) , ἀλλά κατά χάρις ὁ μεγαλόδωρος Θεός ὁ εἰς αὐτός ἐλπίζω παρέχω . εἶτα , πρίν ὁ ἐκεῖ ἀγαθός διηγέομαι , ὁ ἀποφυγή ὁ ὁ κόσμος ὀχληρός διηγέομαι , ἐπί οὗτος εὐχαριστέω ὁ ἐλευθερωτής ὁ Ψυχή , πω ὁ ποικιλεύς αὐτός ( 31 ) καί απαραίτητος δουλεία ὁ πάθημα ἐξαπελευθερόω . τίς δέ εἰμί οὗτος ; * ὅτι2 ἐξέρχομαι ὁ Ψυχή ἐγώ ἐκ θάνατος , ὁ ὀφθαλμός ἐγώ ἀπό δάκρυ , καί ὁ πούς ἐγώ ἀπό ὀλίσθημα . * σύγκρισις ὁ ὧδε ὁ μέλλω ἀνάπαυσις διαγράφω . ἐνταῦθα γάρ ἐγώ , φημί , περιέχω ὠδίνω θάνατος · ἐκεῖ δέ ἐξέρχομαι ὁ Ψυχή ἐγώ ἐκ θάνατος . ἐνταῦθα ὁ ὀφθαλμός ὁ ( 32 ) ἐκ ὁ ὀλιγωρέω προχέω δάκρυ · ἐκεῖ δέ οὐκέτι δάκρυ ἐπισκοτέω ὁ κόρη ὁ εὐφραίνω ὁ θεωρία σύ κάλλος ὁ δόξα ὁ Θεός . ἐπειδὴ γάρ ὁ θεός πᾶς δάκρυ ἀπό πᾶς πρόσωπον . ἐνταῦθα πολύς ὁ κίνδυνος ὁ ὀλίσθημα · διό καί Παῦλος λέγω · * ὁ δοκέω ἵστημι βλέπω μή πίπτω . * ἐκεῖ δέ πάγιος ὁ βάσις · ἀπερίτρεπτος ὁ ζωή · οὐκέτι κίνδυνος πρός ἁμαρτία ὑποφέρω . οὔτε γάρ σάρξ ἐπανάστασις , οὔτε γυνή συνεργία πρός ἁμαρτία . διότι οὐ ἐν ἄρσην καί θῆλυς ἐν ὁ ἀνάστασις , ἀλλά εἷς τις εἰμί ζωή ( 33 ) καί μονότροπος , εὐαρεστέω ὁ ἑαυτοῦ δεσπότης ὁ κατοικέω ἐν ὁ χώρα ὁ ζῶ . * ὁ κόσμος οὗτος αὐτός τε εἰμί θνητός , καί χωρίον ἀποθνῄσκω * ( 34 ) . ἐπεί γάρ σύνθετος εἰμί ὁ ὁράω ὁ οὐσία , ὁ δέ συντίθημι ἅπας διαλύω φύω , ὁ ἐν ὁ κόσμος εἰμί , μέρος εἰμί ὁ κόσμος , ἀναγκαῖος ὁ ὁ πᾶς φύσις ἀπολαύω . Ζεύς οὗτος καί πρίν θάνατος ὁ ψυχή διαζεύγνυμαι ὁ σῶμα , ἀποθνῄσκω πολλάκις ὁ ἄνθρωπος . καί μή παράδοξος