basilius-theology.homiliae-super-psalmos pg029_0579.1
5 . Συναγῶν ὡς ἀσκὸν ὕδατα θαλάσσης , τιθείς ἐν θησαυροῖς ἀβύσσους . Οὐκ εἶπε , Συνάγῶν τὰ ὕδατα τῆς θαλάσσης ὡς ἐν ἀσκῷ , ἀλλ' ὡς ἀσκὸν , οὕτω τὰ ὕδατα τῆς θαλάσσης συναγῶν . Νόησον δὲ μοι τὴν τοῦ ἀσκοῦ φύσιν , νῦν μὲν διαφυσωμένην , ὅταν τῷ ἐναποληφθέντι ( 10 ) πνεύματι τὸ δέρμα περισταβῇ · οὕν δὲ συστελλόμενον , ὅταν ὑποχώρησι τὸ διατείνει . Οὕτω τοίνυν ἡ θάλασσα ποτὲ μὲν ἐκφλεγμαινε καὶ ζεῖ τοῖς πνεύμασιν ἀγριαινομένη καὶ ἐξοδαίνουσα · ποτὲ δὲ πάλιν ὑπὸ γαλήνης εἰς ταπεινὸν καταστέλλεται . Ὡς οὖν ἀσκόν , οὕτως συστέλλει καὶ ταπεινοῖ τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης ὁ Κύριος . Εὑρομεν ( 11 ) δὲ ἐν τισὶ τῶν ἀντιγράφων , Συνάγῶν ὡς ἐν ἀσκῷ ὕδατα θαλάσσης , ἐπὶ τὴν παλαιὰν ἱστορίαν τοῦ λόγου ἡμᾶς ἀναπέμποντος , ὅτε ἡ Ἐρυθρὰ θάλασσα , οὐδενὸς αὐτὴν διαιροῦντος , οὐδὲ συνέχοντος , αὐτὴ πρὸς ἑαυτὴν συνεῖστήκει , οἷον ἀσκῷ τινὶ ἐνδεδεμένη ( 12 ) , τοῦ θείου προστατοῦντος προχεῖσθαι αὐτὴν οὐκ ἐόντος . Τιθεῖς , φησίν , ἐν θησαυροῖς ἀβύσσους . Ἀκολουθώτερον ἦν ὡς πρὸς τὴν κοινὴν ἔνοιαν εἰπεῖν , Τιθεὶς τὰς ἀβύσσους τοὺς θησαυρούς · τοῦτέστιν , ἐν μυστηρίῳ συνἔχων τὸν ἑαυτοῦ πλοῦτον . Νῦν δὲ ὥσπερ τινὰ κειμήλια ἄξια τῶν θείων θησαυρῶν τὰς ἀβύσσους εἶναι φησι . Μήποτε οὖν οἱ περὶ τῆς θείας κρίσεως λόγοι , ἀρθροὶ ὄντες καὶ ἀκατάληπτοι ταῖς ἀνθρωπίαις ἐννοίαις , ἀβύσσοι λέγονται , ἐν μόνῃ τῇ τοῦ Θεοῦ γνώσει ἀποκειμένων τῶν λόγων , καθ' οὓς ἕκαστα οἰκονομεῖ ( 13 ) ; Ὅτι γὰρ τὰ περὶ ἕκαστον κρίματα ἀβύσσος προσηγορεύθη , ἐν ἑτέρῳ ψαλμῷ δεδιδάχμεθα λέγοντι · Τὰ κρίματά σου ἀβύσσος πολλή . Ἐὰν οὖν ἐπιζητῇς , διὰ τί τοῦ μὲν ἁμαρτωλοῦ ἡ ζωὴ παρατείνειται , τοῦ δὲ δικαίου αἱ ἡμέραι τῆς παροικίας ( 14 ) συντέμνονται , διὰ τί ὁ μὲν ἄδικος εὐθηνεῖται , ὁ δὲ δίκαιος ὀλίζεται , διὰ τί τὸ παιδίον πρὶν εἰς τελείωσιν ἐλθεῖν ἀνηρπάσθη , πόθεν πόλεμοι , διὰ τί τὰ ναυάγια , οἱ σεισμοί , οἱ αὐχμοί , αἱ ἐπομβρίαι , διὰ τί τὰ φαρτικὰ τῶν ἀνθρώπων δεδημιούργηται , διὰ τί ὁ μὲν δοῦλος , ὁ δὲ ἐλεύθερος , ὁ μὲν πλουτεῖ , ὁ δὲ πένεται ( πολὺ δὲ καὶ ἐν τοῖς ἁμαρτηνομένοις ἡ κατορθωμένοις ἐστὶ τὸ διάφορον · ἡ μὲν γὰρ πορνοδοσικῇ πραθεῖσα πρὸς ἀνάγκην ἐστὶν ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ · ἡ δὲ εὐθὺς ἀγαθῆς ( 15 ) , δεσποίνης ἐπιτυχούσα συνεξετράφη τῇ παρθενίᾳ ) , διὰ τί αὕτη μὲν εὐηργετήθη , ἐκεῖνη δὲ κατεδικάσθη · καὶ τίς ἡ ἐφ' ἕκαστου ( 16 ) τούτων παρὰ τοῦ χριστοῦ ἀνταπόδοσις · ταῦτα πάντα λαβὼν εἰς ἐννοίαν , ἐνθυμήθητι , ὅτι ἀβυσσοὶ ἐστὶ τὰ κρίματα τοῦ Θεοῦ , καὶ τῷ τοῖς θησαυροῖς τοῖς θείοις ἐναποκεκλεισθαι , οὐκ εὐληπτα τοῖς τυχοῦσι . Καὶ τῷ πιστεύοντι
Lemmas: 5 . συνάγω ὡς ἀσκός ὕδωρ θάλασσα , τίθημι ἐν θησαυρός ἄβυσσος . οὐ εἶπον , συνάγω ὁ ὕδωρ ὁ θάλασσα ὡς ἐν ἀσκός , ἀλλά ὡς ἀσκός , οὗτος ὁ ὕδωρ ὁ θάλασσα συνάγω . νοέω δέ ἐγώ ὁ ὁ ἀσκός φύσις , νῦν μέν διαφυσάω , ὅταν ὁ ἐναπολαμβάνω ( 10 ) πνεῦμα ὁ δέρμα περιίστημι · οὖν δέ συστέλλω , ὅταν ὑποχώρησις ὁ διατείνω . οὕτως τοίνυν ὁ θάλασσα ποτέ μέν ἐκφλέγω καί ζέω ὁ πνεῦμα ἀγριαίνω καί εξοδαινεω · ποτέ δέ πάλιν ὑπό γαλήνη εἰς ταπεινός καταστέλλω . ὡς οὖν ἀσκός , οὕτως συστέλλω καί ταπεινόω ὁ ὕδωρ ὁ θάλασσα ὁ Κύριος . εὑρίσκω ( 11 ) δέ ἐν τις ὁ ἀντίγραφος , συνάγω ὡς ἐν ἀσκός ὕδωρ θάλασσα , ἐπί ὁ παλαιός ἱστορία ὁ λόγος ἐγώ ἀναπέμπω , ὅτε ὁ Ἐρυθρὰ θάλασσα , οὐδείς αὐτός διαιρέω , οὐδέ συνέχω , αὐτός πρός ἑαυτοῦ συνίστημι , οἷος ἀσκός τις ἐνδέω ( 12 ) , ὁ θεῖον προστατέω προχέω αὐτός οὐ εἰμί . τιθεῖς , φημί , ἐν θησαυρός ἄβυσσος . Ἀκολουθώτερον εἰμί ὡς πρός ὁ κοινός νοια εἶπον , τίθημι ὁ ἄβυσσος ὁ θησαυρός · τουτέστιν , ἐν μυστήριον συνέχω ὁ ἑαυτοῦ πλοῦτος . νῦν δέ ὥσπερ τις κειμήλιον ἄξιος ὁ θεῖον θησαυρός ὁ ἄβυσσος εἰμί φημί . μήποτε οὖν ὁ περί ὁ θεῖος κρίσις λόγος , ἀρθρόω εἰμί καί ἀκατάληπτος ὁ ἀνθρωπία ἔννοια , ἄβυσσος λέγω , ἐν μόνος ὁ ὁ Θεός γνῶσις ἀπόκειμαι ὁ λόγος , κατά ὅς ἕκαστος οἰκονομέω ( 13 ) ; ὅτι2 γάρ ὁ περί ἕκαστος κρίμα ἄβυσσος προσαγορεύω , ἐν ἕτερος ψαλμός διδάσκω λέγω · ὁ κρίμα σύ ἄβυσσος πολύς . ἐάν οὖν ἐπιζητέω , διά τίς ὁ μέν ἁμαρτωλός ὁ ζωή παρατείνω , ὁ δέ Δίκαιος ὁ ἡμέρα ὁ παροικία ( 14 ) συντέμνω , διά τίς ὁ μέν ἄδικος εὐθηνέω , ὁ δέ δίκαιος ὁλίζω , διά τίς ὁ παιδίον πρίν εἰς τελέω ἔρχομαι ἀναρπάζω , πόθεν πόλεμος , διά τίς ὁ ναυάγιον , ὁ σεισμός , ὁ αὐχμός , ὁ ἐπομβρία , διά τίς ὁ φαρτικὰ ὁ ἄνθρωπος δημιουργέω , διά τίς ὁ μέν δοῦλος , ὁ δέ ἐλεύθερος , ὁ μέν πλουτέω , ὁ δέ πένομαι ( πολύς δέ καί ἐν ὁ ἁμαρτάνω ὁ κατορθόω εἰμί ὁ διάφορος · ὁ μέν γάρ πορνοδοσικῇ πέρνημι πρός ἀνάγκη εἰμί ἐν ὁ ἁμαρτία · ὁ δέ εὐθύς ἀγαθός ( 15 ) , δέσποινα ἐπιτυγχάνω συνεκτρέφω ὁ παρθενίας ) , διά τίς οὗτος μέν εὐεργετέω , ἐκεῖνος δέ καταδικάζω · καί τίς ὁ ἐπί έκαστος ( 16 ) οὗτος παρά ὁ χριστός ἀνταπόδοσις · οὗτος πᾶς λαμβάνω εἰς ἔννοια , ἐνθυμέομαι , ὅτι ἄβυσσος εἰμί ὁ κρίμα ὁ Θεός , καί ὁ ὁ θησαυρός ὁ θεῖον ἐναποκλείω , οὐ εύληπτα ὁ τυγχάνω . καί ὁ πιστεύω