basilius-theology.homiliae-super-psalmos pg029_0522.2
5 . Σκόπει δὲ καὶ τὰ τοῦ βίου εἰ μὴ παραπλήσια . Σήμερον τὴν γῆν σὺ ἐγεώργησας , καὶ αὔριον ἄλλος , καὶ μετ’ ἐκεῖνον ἕτερος . Ὅρᾳ τοὺς ἀγροὺς τούτους καὶ τὰς πολυτελεῖς οἰκίας ; Πόσα ἤδη ὀνόματα ἀφ’ οὗ γέγονε τούτων ( 21 ) ἕκαστον ἡμῖν ; Τοῦ δεῖνος ἐλέγετο , εἶτα μετωνομάσθη πρὸς ἕτερον · πρὸς τὸν δεῖνα μετέληθεν , εἶτα νῦν ἄλλου λέγεται . Ἀρ’ οὖν ( 22 ) οὐχ ὁδὸς ἡμῶν ὁ βίος , ἄλλοτε ἄλλον μεταλαμβάνων , καὶ πάντας ἔχων ἀλλήλοις ἐφεπομένους ; Μακάριος οὖν ὃς ἐπὶ τῆς ὁδοῦ τῶν ἁμαρτωλῶν οὐκ ἕστη . Τὸ δέ , Οὐκ ἕστη , τί ἐστιν ; Ἐπὶ ἐπὶ τῆς πρώτης ἡλικίας , ὅντες οἱ ἄνθρωποι , οὔτε ἐν χαρίᾳ ἔσμεν , οὔτε ἐν ἀρετῇ ( ἀνεπίδεκτος γὰρ ἡ ἡλικία τῆς ἕξεως ἐκατέρας ) · ἐπειδὰν δὲ ὁ λόγος ἡμῶν συμπληρωθῇ , τότε γιγνόμεθα τὸ γεγραμμένον · Ἐλθοῦσης δὲ τῆς ἐντολῆς , ἡ ἁμαρτία ἀνέζησεν , ἐγὼ δὲ ἀπέθανον . Ἐπανατέλλουσι γὰρ λογισμοὶ πονηροί , ἐκ τῶν παθῶν τῆς σαρκὸς ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν ἐνισχύοντες . Τὴν δὲν τολὴν ἐλθοῦσα ἡ ἐντολὴ , τούτεστιν ἡ διάγνωσις τῶν καλῶν , ἐὰν μὴ καταχρατῆσθαι τοῦ χειρόνος λογισμοῦ , ἀλλὰ συγχωρήσῃ ὑπὸ τῶν παθῶν ἐξανδραποδισθῆναι τὸν λογισμὸν · ἀνέζησε μὲν ἡ ἁμαρτία , ἀπέθανε δὲ ὁ νοῦς , νεκρὸς γενόμενος τοῖς παραπτώμασι . Μακάριος οὖν ὁ μὴ ἐγχρονίσας τῇ ὁδῷ τῶν ἁμαρτανόντων ( 23 ) , ἀλλὰ λογισμῷ βελτιόνι πρὸς τὴν εὐσεβῆ πολιτείαν μεταπεπθὼς . Δύο γὰρ εἰσιν ὁδοὶ ἐναντίαι ἀλλήλαις · ἡ μὲν πλατεία καὶ εὐρύχωρος , ἡ δὲ στενὴ καὶ τεθλιμμένη . Καὶ δύο ὁδηγοί , ἕκαστερος πρὸς ἑαυτὸν ἐπιστρέφειν ( 24 ) ἐπιχειρῶν . Ἔχει οὖν ἡ μὲν λεία ὁδὸς καὶ πρᾶνὴς ( 25 ) ὁδηγὸν ἀπατηλόν , δαίμονα πονηρόν , δι’ ἡδονῆς πρὸς τὴν ἀπωλείαν τοὺς ἐπομένους ἐπισυρόμενον · ἡ δὲ τραχεῖα καὶ ἀνάντης ἄγγελον ἀγαθόν , διὰ τῶν ἐπιπόνων τῆς ἀρετῆς πρὸς τὸ μακάριον
Lemmas: 5 . σκοπάω δέ καί ὁ ὁ βίος εἰμί μή παραπλήσιος . σήμερον ὁ γῆ σύ γεωργέω , καί αὔριον ἄλλος , καί μετά ἐκεῖνος ἕτερος . ὁράω ὁ ἀγρός οὗτος καί ὁ πολυτελής οἰκίον ; Πόσα ἤδη ὄνομα ἀπό ὅς γίγνομαι οὗτος ( 21 ) ἕκαστος ἐγώ ; ὁ Δεῖνος λέγω , εἶτα μετονομάζω πρός ἕτερος · πρός ὁ Δεῖνα μετέρχομαι , εἶτα νῦν ἄλλος λέγω . ἀρά οὖν ( 22 ) οὐ ὁδός ἐγώ ὁ βίος , ἄλλοτε ἄλλος μεταλαμβάνω , καί πᾶς ἔχω ἀλλήλων ἐφέπω ; Μακάριος οὖν ὅς ἐπί ὁ ὁδός ὁ ἁμαρτωλός οὐ ἵστημι . ὁ δέ , οὐ ἵστημι , τίς εἰμί ; ἐπί ἐπί ὁ πρῶτος ἡλικία , ὅ ὁ ἄνθρωπος , οὔτε ἐν χαρία εἰμί , οὔτε ἐν ἀρετή ( ἀνεπίδεκτος γάρ ὁ ἡλικία ὁ ἕξις ἑκάτερος ) · ἐπειδάν δέ ὁ λόγος ἐγώ συμπληρόω , τότε γίγνομαι ὁ γράφω · ἔρχομαι δέ ὁ ἐντολή , ὁ ἁμαρτία ἀναζάω , ἐγώ δέ ἀποθνῄσκω . Ἐπανατέλλω γάρ λογισμός πονηρός , ἐκ ὁ πάθος ὁ σάρξ ὁ Ψυχή ἐγώ ἐνέχω . ὁ δέν τολὴν ἔρχομαι ὁ ἐντολή , τουτέστιν ὁ διάγνωσις ὁ καλός , ἐάν μή καταχρατῆσθαι ὁ χείρων λογισμός , ἀλλά συγχωρέω ὑπό ὁ πάθος ἐξανδραποδίζω ὁ λογισμός · ἀναζάω μέν ὁ ἁμαρτία , ἀποθνῄσκω δέ ὁ νόος , νεκρός γίγνομαι ὁ παράπτωμα . Μακάριος οὖν ὁ μή ἐγχρονίζω ὁ ὁδός ὁ ἁμαρτάνω ( 23 ) , ἀλλά λογισμός ἀγαθός πρός ὁ εὐσεβής πολιτεία μεταπίπτω . δύο γάρ εἰμί ὁδός ἐναντίος ἀλλήλων · ὁ μέν πλατύς καί εὐρύχωρος , ὁ δέ στενός καί θλίβω . καί δύο ὁδηγός , ἕκαστος πρός ἑαυτοῦ ἐπιστρέφω ( 24 ) ἐπιχειρέω . ἔχις οὖν ὁ μέν λεῖος ὁδός καί πρανής ( 25 ) ὁδηγός ἀπατηλός , δαίμων πονηρός , διά ἡδονή πρός ὁ ἀπώλεια ὁ επόμενος ἐπισύρω · ὁ δέ τραχύς καί ἀνάντης ἄγγελος ἀγαθός , διά ὁ ἐπίπονος ὁ ἀρετή πρός ὁ μακάριος