basilius-theology.homiliae-super-psalmos pg029_0608.1
λέγεσθαι ταῦτα περὶ τοῦ ἐν ἀρχῇ ὄντος πρὸς αὐτὸν Λόγου , ὃν ἐκ τῆς οἰονεί καρδίας καὶ αὐτῶν τῶν σπλάγχνων , φασί , προῆγαγε ( 62 ) · καὶ ἀπὸ ἀγαθῆς καρδίας ἀγαθὸς λόγος προῆλθεν · ἐμοὶ δὲ δοκεῖ ταῦτα ἐπὶ τὸ προφητικὸν ἀναφέρεσθαι πρόσωπον . Τὰ γὰρ ἑαυτῆς τοῦ ἁπλοῦ οὐκ ἂν ὁμοίως ἐξομολογεῖτο ἡμῖν περὶ τοῦ Πατρὸς ἐξηγήσιν . Οὔτε γὰρ ἂν περὶ τῆς ἑαυτοῦ γλώσσης ὁ Πατὴρ εἴπειν , ὅτι ( 63 ) ἡ γλῶσσά μου κάλαμος γραμματέως δεξιόχειρος . Ὅμοιως κάλλει παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων . Οὐ γὰρ ἐκ τῆς πρὸς τοὺς ἀνθρώπους συγκρίσεως τὴν ὑπεροχὴν τοῦ κάλλους ἔχει . Καὶ προτὶν φησι · Διὰ τοῦτο ἐχρισέ σε ὁ Θεὸς σου , ἑλαίου ἀγαλλιάσεως . Οὐ γὰρ εἴπεν · Ἐχρισά σε ἐγὼ ὁ Θεός , ἀλλ᾽ , Ἐχρισέ σε · ὥστε ἐκ τούτου παρίστασθαι ἕτερον εἶναι τὸ διαλεγόμενον πρόσωπον . Ποῖον ἄρα ἐστι τοῦτο ἢ ὁ Προφήτης ὁ αὐτὸς τὴν τοῦ ἀγίου Πνεύματος εἰς αὐτὸν γενομένην ἐνέργειαν ; Ἐξηρεῦκτο , φησίν , ἡ καρδία μου λόγον ἀγαθόν . Ἐπεὶδὴ γὰρ ἡ ἐργὴ ἐστι πνεύμα χρύσιον κατὰ τὴν ζῆσιν τῆς τροφῆς ἀπορρήγνυμένων τῶν πομφολυγῶν ἐπὶ τὸ ἄνω διαπεσόντων , ὁ τραφεὶς τῷ ζῶντι ἄρτῳ τῷ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάντι καὶ διδόντι ζωὴν τῷ κόσμῳ , καὶ ὁ ἐμπλησθεὶς παντὶ ῥήματι ἐκπνεομένῳ διὰ στόματος Θεοῦ , κατὰ τὴν τῆς Γραφῆς συνήθη τροπολογίαν , ἡ τραφεῖσα τοῖς ἱεροῖς μαθήμασι ψυχή , πρόσφορον τοῖς βρώμασι προτίθεται τὴν ἐργὴν . Διὰ τοῦτο , ἐπεὶδὴ λογικὴ ἦν καὶ ἀγαθὴ ἡ τροφή , λόγον ἀγαθὸν ἐξερεύγεται ὁ Προφήτης . Ὁ γὰρ ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας αὐτοῦ προφέρει τὸ ἀγαθόν . Ζητήσωμεν οὖν καὶ ἡμεῖς τὴν ἀπὸ τοῦ λόγου τροφήν εἰς πλήρωσιν τῶν ψυχῶν ἡμῶν ( Αἰκίας γὰρ , φησίν , ἐσθίω , ἐμπλήσῃ τῇ ψυχῇ αὐτοῦ ) , ἵνα κατὰ τὴν ἀναλογίαν ὧν τρεφόμεθα , οὐ τὸν τυγχάνοντα λόγον , ἀλλὰ ἀγαθὸν ἀπατέψωμεν . Ὁ γὰρ πονηρὸς ἄνθρωπος , ὑπὸ μοχθηρῶν δογμάτων ἀνατραφεὶς , ἐξερεύγεται τῇ καρδίᾳ λόγον πονηρόν . Οὐχ ὁρᾷς ὅποια τὰ στόματα τῶν αἱρετικῶν ἀπερεύγεται ; ὡς γαλεπὰ καὶ δυσώδη , πολλὴν τινὰ τὴν ἐν τῷ βάθει νόσον τῶν ἀθλῶν κατηγοροῦντα ; Ὁ γὰρ πονηρὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ πονηροῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας αὐτοῦ προφέρει τὸ πονηρόν . Μὴ δὴ οὖν , κνηθόμενος τὴν ἀκοήν , ἐπισωρεύσῃς σεαυτῷ διδασκάλους , νόσον ἐνεργάσασθαι τοῖς σπλάγχνοις σου δυναμένους , καὶ πονηρὸν σοι ῥημάτων ἐργὴν προξενήσαι ( 64 ) , δι᾽ ὧν μέλλεις ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως καταδικάζεσθαι . Ἐκ γὰρ τῶν λόγων σου , φησί , δικαιωθήση , καὶ ἐκ τῶν λόγων σου καταδικασθήση . Λέγω ἐγὼ τὰ ἔργα μου τῷ βασιλεῖ . Πάνυ προσάδει ἡμᾶς τῇ διανοίᾳ τοῦ προφητικοῦ προσώπου καὶ τοῦτο τὸ ῥῆμα · Λέγω ἐγὼ τὰ ἔργα μου τῷ βασιλεῖ · ἀντὶ τοῦ , Ἐξομολογήσομαι τῷ κριτῇ , καὶ προλαμβάνω τὸν κατηγορόν , διὰ τῆς περὶ τῶν ἰδίων ἔργων ἀπαγγελίας . Ἐντολὴν γὰρ εἰ -
Lemmas: λέγω οὗτος περί ὁ ἐν ἀρχή εἰμί πρός αὐτός Λόγος , ὅς ἐκ ὁ οἱονεί Καρδία καί αὐτός ὁ σπλάγχνον , φημί , προάγω ( 62 ) · καί ἀπό ἀγαθός Καρδία ἀγαθός λόγος προέρχομαι · ἐγώ δέ δοκέω οὗτος ἐπί ὁ προφητικός ἀναφέρω πρόσωπον . ὁ γάρ ἑαυτοῦ ὁ ἁπλόος οὐ εἄν ὁμοίως ἐξομολογέομαι ἐγώ περί ὁ πατήρ ἐξήγησις . οὔτε γάρ εἄν περί ὁ ἑαυτοῦ γλῶσσα ὁ πατήρ εἶπον , ὅτι ( 63 ) ὁ γλῶσσα ἐγώ κάλαμος γραμματεύς δεξιόχειρας . ὅμοιος κάλλος παρά ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος . οὖον γάρ ἐκ ὁ πρός ὁ ἄνθρωπος σύγκρισις ὁ ὑπεροχή ὁ κάλλος ἔχω . καί πρός φημί · Ζεύς οὗτος χρίω σύ ὁ θεός σύ , ἔλαιον ἀγαλλίασις . οὖον γάρ εἶπον · χρίω σύ ἐγώ ὁ Θεός , ἀλλά , χρίω σύ · ὥστε ἐκ οὗτος παρίστημι ἕτερος εἰμί ὁ διαλέγω πρόσωπον . Ποῖον ἄρα εἰμί οὗτος ἢ ὁ Προφήτης ὁ αὐτός ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα εἰς αὐτός γίγνομαι ἐνέργεια ; Ἐξηρεῦκτο , φημί , ὁ καρδία ἐγώ λόγος ἀγαθός . ἐπειδή γάρ ὁ ἔργω εἰμί πνεύμα Χρύσιον κατά ὁ ζῆσις ὁ τροφή ἀπορρήγνυμι ὁ πομφόλυξ ἐπί ὁ ἄνω διαπίπτω , ὁ τρέφω ὁ ζῶ ἄρτος ὁ ἐκ ὁ οὐρανός καταβαίνω καί δίδωμι ζωή ὁ κόσμος , καί ὁ ἐμπίμπλημι πᾶς ῥῆμα ἐκπνέω διά στόμα Θεός , κατά ὁ ὁ γραφή συνήθης τροπολογία , ὁ τρέφω ὁ ἱερός μάθημα ψυχή , πρόσφορος ὁ βρῶμα προτίθημι ὁ ἐργὴν . Ζεύς οὗτος , ἐπειδή λογικός εἰμί καί ἀγαθός ὁ τροφή , λόγος ἀγαθός ἐξερεύγομαι ὁ Προφήτης . ὁ γάρ ἀγαθός ἄνθρωπος ἐκ ὁ ἀγαθός θησαυρός ὁ Καρδία αὐτός προφέρω ὁ ἀγαθός . ζητέω οὖν καί ἐγώ ὁ ἀπό ὁ λόγος τροφή εἰς πλήρωσις ὁ Ψυχή ἐγώ ( αἰκία γάρ , φημί , ἐσθίω , ἐμπίμπλημι ὁ Ψυχή αὐτός ) , ἵνα κατά ὁ ἀναλογία ὅς τρέφω , οὖον ὁ τυγχάνω λόγος , ἀλλά ἀγαθός ἀπατεύω . ὁ γάρ πονηρός ἄνθρωπος , ὑπό μοχθηρός δόγμα ἀνατρέφω , ἐξερεύγομαι ὁ Καρδία λόγος πονηρός . οὐχ ὁράω όποιος ὁ στόμα ὁ αἱρετικός ἀπερεύγομαι ; ὡς γαλεπὰ καί δυσώδης , πολύς τις ὁ ἐν ὁ βάθος νόσος ὁ ἀθλέω κατηγορέω ; ὁ γάρ πονηρός ἄνθρωπος ἐκ ὁ πονηρός θησαυρός ὁ Καρδία αὐτός προφέρω ὁ πονηρός . μή δή οὖν , κνήθω ὁ ἀκοή , επισώρευση σεαυτοῦ διδάσκαλος , νόσος ἐνεργάζομαι ὁ σπλάγχνον σύ δύναμαι , καί πονηρός σύ ῥῆμα ἐργὴν προξενέω ( 64 ) , διά ὅς μέλλω ἐν ὁ ἡμέρα ὁ κρίσις καταδικάζω . ἐκ γάρ ὁ λόγος σύ , φημί , δικαιόω , καί ἐκ ὁ λόγος σύ καταδικάζω . λέγω ἐγώ ὁ ἔργον ἐγώ ὁ βασιλεύς . πάνυ προσᾴδω ἐγώ ὁ διάνοια ὁ προφητικός πρόσωπον καί οὗτος ὁ ῥῆμα · λέγω ἐγώ ὁ ἔργον ἐγώ ὁ βασιλεύς · ἀντί ὁ , ἐξομολογέω ὁ κριτής , καί προλαμβάνω ὁ κατήγορος , διά ὁ περί ὁ ἴδιος ἔργον ἀπαγγελία . ἐντολή γάρ εἰμί -