basilius-theology.homiliae-super-psalmos pg029_0568.1
αὐτοῦ . Οὐκ εἶπεν , Ἐξομολογεῖσθε τῇ ἀγιωσύνη αὐτοῦ , ἀλλὰ , Τῇ μνήμῃ τῆς ἀγιωσύνης αὐτοῦ · τούτεστιν , Εὐχαριστεῖτε . Ἡ γὰρ ἐξομολόγησις ἐνταῦθα ἀντὶ εὐχαριστίας λαμβάνεται . Εὐχαριστεῖτε οὖν , ὅτι ἐν μνήμῃ τῆς ἀγιωσύνης αὐτοῦ ἐγένεσθε οἱ πρότερον , διὰ τὸ ἐμβαθῦναι τῇ κακίᾳ , καὶ ταῖς ἀκαθαρσίαις τῆς σαρκὸς ἐμμιλούμενοι ( 51 ) , εἰς λῆψιν ἤλθετε τῆς ἀγιωσύνης τοῦ ποιήσαντος ὑμᾶς . Ὑπὲρ γὰρ τοῦ ἐξίλασμοῦ τῶν ἁμαρτημάτων , ἐξομολογεῖσθε περὶ τῶν οὐχ ὑμῖς ὑμῖν προπεπραγμένων . Ὅτι ὀργὴ ἐν τῷ θυμῷ αὐτοῦ , καὶ ζωὴ ἐν τῷ θελήματι αὐτοῦ . Πρότερον εἶπε τὸ σκυθρωπόν , ὀργὴν ἐν τῷ θυμῷ τοῦ Θεοῦ · εἶτα τὸ φαυρότερον , τὴν ζωὴν ἐν τῷ θελήματι αὐτοῦ . Δοκεῖ ταυτολογία εἶναι τοὺς μὴ δυναμένους τῆς ἀκριβείας τῶν σημαινόμενων ἐφάπτεσθαι , τοῦ προφήτου λέγοντος ὀργὴν εἶναι ( 52 ) ἐν τῷ θυμῷ τοῦ Θεοῦ , ὡς τοῦ αὐτοῦ ὄντος ὀργῆς καὶ θυμοῦ · πλεῖστον δὲ τὸ διάφορον . Θυμὸς μὲν γὰρ ἐστιν ἡ κρίσις τοῦ ἐπαχθῆναι τάδε τινὰ καὶ σκυθρωπὰ τῷ ἀξίῳ · ὀργὴ δὲ ὁ πόνος ἤδη , καὶ ἡ κόλασις ἢ ἀπὸ τοῦ δικαίου κριτοῦ κατὰ τὸ μέτρον τῆς ἀδικίας ἐπαγομένη . Ἄπὸ παραδείγματος δὲ σαφέστερον ὁ λόγος γενήσεται ( 53 ) . Σημειωσάμενος ὁ ἰατρὸς τὸ φλεγμαίνον μέρος καὶ ὑποῦλον , ἐγνώρισε τὴν ἄμην ἀναγκαίαν εἶναι τῷ κάμνοντι . Τοῦτο θυμὸν ὀνομάζει ἡ Γραφή . Μετὰ δὲ τὴν ἐπὶ τῷ βοηθήματι κρίσιν τοῦ ἰατροῦ ἐπακολουθεῖ λοιπὸν ἡ ἐνέργεια εἰς ἔργον ( 54 ) ἀγούσα τὰ κριθέντα , καὶ ὁ σίδηρος τέμνων καὶ ὀδύνην ἐμποιοῦν τῷ διακοπτομένῳ . Τοῦτο ὀργὴ Θεοῦ ὀνομάζεται . Ἕλθὲ τοίνυν ἐπὶ τὸ προκείμενον , καὶ εὑρήσεις τὸ ἀκόλουθον τῆς ἐννοίας . Ὅτι ὀργὴ ἐν τῷ θυμῷ αὐτοῦ . Τιμωρία , κατὰ τὸ δίκαιον κρίμα τοῦ Θεοῦ · Ζωὴ δὲ ἐν τῷ θελήματι αὐτοῦ . Τί οὖν φησιν ; Ὅτι ὁ μὲν θέλει ὁ Θεός , τοῦτο ἐστι , πάντας μετέχειν αὐτοῦ τῆς ζωῆς · τὰ δὲ περιστατικά , οὐχὶ τῷ θελήματι αὐτοῦ ἐνεργεῖται , ἀλλὰ τῇ ἀξίᾳ τῶν ἁμαρτημάτων ἁπάγεται . Τὴν μὲν οὖν ζωὴν ὁ Θεὸς τῷ ἰδίῳ θελήματι ἑκάστῳ χαρίζεται , τὴν δὲ ὀργὴν αὐτὸς ἑκάστος ἑαυτῷ θησαυρίζει ( 55 ) Ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως καὶ δικαιωκρίσιας τοῦ Θεοῦ . Σύνθες δὲ τῇ Γραφῇ προτάσειν τὰ σκυθρωπὰ τῶν χρηστοτέρων · διότι θλίβων ἐστὶν ἡ ἀπόλαυσις , προκαθηγησαμένων αὐτῆς τῶν λυπούντων . Ἐγὼ γὰρ ἀποκτενῶ , φησί , καὶ ζῆν ποιήσω . Δευτέρα ἡ εὐεργεσία μετὰ τὴν κόλασιν . Πατάξω , κἀγὼ ἰώσομαι . Αὐτὸς γὰρ ἀλγεῖν ποιεῖ , καὶ πάλιν ἀποκαθίστησιν · ἔπαισε , καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἴασαντο . Προλαμβάνει τὰ κακούντα , ἵνα μονιμώτεραι ἡμῖν αἱ χάριτες γένωνται , σφodrῶς ἀντιποιηθέντων ἡμῶν τῆς φυλακῆς τῶν δοθέντων . Τὸ εἴκρας ἀθλιώθησεται κλαυθμῶσι , καὶ εἰς τὸ πρωὶ ἀγαλλιάσει . Μνήσθητι τοῦ καιροῦ τοῦ κατὰ τὸ 30 Rom . II , 5 . 31 Deut . xxxii , 39 . 32 ibid .
Lemmas: αὐτός . οὐ εἶπον , ἐξομολογέομαι ὁ ἁγιωσύνη αὐτός , ἀλλά , ὁ μνήμη ὁ ἁγιωσύνη αὐτός · τουτέστιν , εὐχαριστέω . ὁ γάρ ἐξομολόγησις ἐνταῦθα ἀντί εὐχαριστία λαμβάνω . εὐχαριστέω οὖν , ὅτι ἐν μνήμη ὁ ἁγιωσύνη αὐτός γίγνομαι ὁ πρότερος , διά ὁ ἐμβαίνω ὁ κακία , καί ὁ ἀκαθαρσία ὁ σάρξ εμμιλουμενοω ( 51 ) , εἰς λῆψις ἔρχομαι ὁ ἁγιωσύνη ὁ ποιέω σύ . ὑπέρ γάρ ὁ ἐξιλασμός ὁ ἁμάρτημα , ἐξομολογέομαι περί ὁ οὐ ὑμῖς σύ προπράσσω . ὅτι2 ὀργή ἐν ὁ θυμός αὐτός , καί ζωή ἐν ὁ θέλημα αὐτός . Πρότερος εἶπον ὁ σκυθρωπός , ὀργή ἐν ὁ θυμός ὁ Θεός · εἶτα ὁ φαῦρος , ὁ ζωή ἐν ὁ θέλημα αὐτός . δοκέω ταυτολογία εἰμί ὁ μή δύναμαι ὁ ἀκρίβεια ὁ σημαινόμενο ἐφάπτω , ὁ προφήτης λέγω ὀργή εἰμί ( 52 ) ἐν ὁ θυμός ὁ Θεός , ὡς ὁ αὐτός εἰμί ὀργή καί θυμός · πλεῖστος δέ ὁ διάφορος . Θυμός μέν γάρ εἰμί ὁ κρίσις ὁ ἐπάγω ὅδε τις καί σκυθρωπός ὁ ἄξιος · ὀργή δέ ὁ πόνος ἤδη , καί ὁ κόλασις ἢ ἀπό ὁ Δίκαιος κριτής κατά ὁ μέτρον ὁ ἀδικία ἐπάγω . ἀπό παράδειγμα δέ σαφής ὁ λόγος γίγνομαι ( 53 ) . σημειόω ὁ ἰατρός ὁ φλεγμαίνων μέρος καί ὑπολύω , γνωρίζω ὁ ἄμη ἀναγκαῖος εἰμί ὁ κάμνω . οὗτος θυμός ὀνομάζω ὁ γραφή . μετά δέ ὁ ἐπί ὁ βοήθημα κρίσις ὁ ἰατρός ἐπακολουθέω λοιπός ὁ ἐνέργεια εἰς ἔργον ( 54 ) ἄγω ὁ κρίνω , καί ὁ σίδηρος τέμνω καί ὀδύνη ἐμποιέω ὁ διακόπτω . οὗτος ὀργή Θεός ὀνομάζω . ἔρχομαι τοίνυν ἐπί ὁ πρόκειμαι , καί εὑρίσκω ὁ ἀκόλουθος ὁ ἔννοια . ὅτι2 ὀργή ἐν ὁ θυμός αὐτός . τιμωρία , κατά ὁ Δίκαιος κρίμα ὁ Θεός · Ζωή δέ ἐν ὁ θέλημα αὐτός . τις οὖν φημί ; ὅτι2 ὁ μέν ἐθέλω ὁ Θεός , οὗτος εἰμί , πᾶς μετέχω αὐτός ὁ ζωή · ὁ δέ περιστατικός , οὐ ὁ θέλημα αὐτός ἐνεργέω , ἀλλά ὁ ἄξιος ὁ ἁμάρτημα ἀπάγω . ὁ μέν οὖν ζωή ὁ θεός ὁ ἴδιος θέλημα ἕκαστος χαρίζομαι , ὁ δέ ὀργή αὐτός ἕκαστος ἑαυτοῦ θησαυρίζω ( 55 ) ἐν ἡμέρα ὀργή καί ἀποκάλυψις καί δικαιοκρισία ὁ Θεός . συντίθημι δέ ὁ γραφή πρότασις ὁ σκυθρωπός ὁ χρηστός · διότι θλίβω εἰμί ὁ ἀπόλαυσις , προκαθηγέομαι αὐτός ὁ λυπέω . ἐγώ γάρ ἀποκτείνω , φημί , καί ζῶ ποιέω . δεύτερος ὁ εὐεργεσία μετά ὁ κόλασις . πατάσσω , ἐγώ ἰάομαι . αὐτός γάρ ἀλγέω ποιέω , καί πάλιν ἀποκαθίστημι · παίω , καί ὁ χείρ αὐτός ἰάομαι . προλαμβάνω ὁ Κακούντα , ἵνα μόνιμος ἐγώ ὁ χάρις γίγνομαι , σφός ἀντιποιέω ἐγώ ὁ φυλακή ὁ δίδωμι . ὁ εικαρα ἀθλιόω κλαυθμῶσι , καί εἰς ὁ πρωί ἀγαλλιάω . μιμνήσκω ὁ καιρός ὁ κατά ὁ 30 Rom . II , 5 . 31 Deut . xxxii , 39 . 32 ibid .