basilius-theology.homiliae-super-psalmos pg029_0634.1
Θεὸς ὀνομάζει τοὺς μὴ φύσει δυνας , τῇ συνθείᾳ τῶν ἁματημένων ἐπόμενος , οὕτω καὶ σοφοὺς εἶπε τοὺς ἄφρονας καὶ ἄνοήτους . Δυνατὸν οὖν τῇ ἐπινοίᾳ διелеῖν τὸν ἄφρονα ἀπὸ τοῦ ἄνοήτου . Ἄφρων μὲν γὰρ ἐστιν ὁ κοινῶς ἀπλῶς φρονῶν , καὶ οὐ πρὸς τὰ ἑαυτοῦ καὶ ἀνθρώπινα διορατικῶς μὴ ἔχων . Οὕτω καὶ ἡ συνθεία φρονίμους καλεῖ τοὺς ἐν τοῖς κατὰ τὸν βίον πράγμασι τὸ ὠφέλιμον καὶ βλαβερὸν ( 91 ) διακρίνοντας · καθὼς εἴρηται καὶ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ · " Οτι οἱ υἱοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου φρονιμώτεροι ὑπὲρ τοὺς υἱοὺς τοῦ φωτὸς εἰς τὴν γενεὰν τὴν ἑαυτῶν εἰσιν . Οὐ γὰρ ἀπλῶς φρονιμώτεροι , ἀλλ' εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῆς ζωῆς ταύτης τῆς ἐν τῇ σαρκί ( 92 ) . Οὕτω δὲ καὶ οἰκονόμοι δικαίας λέγονται , διὰ τὸ φρόνιμον τὸ περὶ τὸν ἑαυτῶν βίον οἰκονομεῖν . Κατὰ τοῦτο τὸ σημαίνόμενον , φρόνιμοι εἰσιν καὶ οἱ δρεῖς , καταδιδόντες ἑαυτοὺς εὐτρεπίζοντες , καὶ ἐν τοῖς κινδύνοις παντὶ τρόπῳ τὰς ἐπὶ τὴν κεφαλὴν πληγὰς ἀποφεύγοντες . Ἄνους δὲ λέγεται ὁ οὐκ ἔχων τὰ τοῦ ἀνθρώπου ἐξαιρέστα . Ταῦτα δὲ ἐστι Θεοῦ Πατρὸς κατανόησις , καὶ ἡ τοῦ ἐν ἀρχῇ ὄντος πρὸς τὸν Θεὸν Λόγον παραδοχή ( 93 ) · καὶ ὁ παρὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐγγιγνόμενος φωτισμός · ὅντινα νοῦν ἔχουσιν οἱ δυνάμενοι μετὰ Παύλου λέγειν · Ἡμεῖς δὲ τοῦν Χριστοῦ ἐχομεν . Κέχρηται μέντοι καὶ ἐνηλλαγμένως τοῖς ῥήμασι τούτοις ἡ συνθεία τῆς Γραφῆς , τὸν μὲν ἄδουν ἄφρονα λέγουσα ἐν τῷ , Εἴπερ ἄφρων ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ · Οὐχ ἔστι θεός · καὶ πάλιν τὸ περὶ τὴν ζωὴν βλαβερὸν ἀνθρόπον ὀνομάζουσα · ὡς ὁ Ἀπόστολος περὶ τῶν ἐμπιπτόντων εἰς ἐπιθυμίας ἄνοήτους καὶ βλαβερὰς . Οὕτω μέντοι ( 94 ) ὁ ἄφρων καὶ ὁ ἄνους πρὸς ἐν κοινὸν τέλος τὴν ἀπώλειαν καταφέρονται . Δύναται δὲ τις εἰπεῖν ἄφρονα μὲν ὀνομάσθαι τὸν ἐθνικῶς ζῶντα , ἄνουν δὲ τὸν Ἰουδαϊκῶς κατὰ τὴν φιλὴν τοῦ νόμου τήρησιν πολιτευόμενον . Τοῦτο γὰρ τῷ ἄφρονι εἴπεν ὁ Θεὸς διὰ τὴν ἐνυπάρχουσαν αὐτῷ ἀθεότητα · Ἄφρων , ἐν ταύτῃ τῇ νυκτὶ τῇ ψυχῇ σου ἀφαιρούσιν ἀπὸ σοῦ ( 95 ) . Ἄνους δὲ ὁ κατὰ σάρκα Ἰσραὴλ ὀνόμασται κατὰ τὸν προφήτην , ὃς φησι · Καὶ ἡν Ἐφραὶμ ὡς περιστερὰ ἄνους · Αἰγυπτὸν ἐπεκαλεῖτο ( 96 ) , καὶ εἰς Ἀσσυρίους ἐπορεύετο . Τοῦτον οὖν κοινῇ ὑπὸ τῆς ἰδίας ἀγνοίας συντρεβόμενον , ἡμεῖς οἱ ἀλλότριοι αὐτῶν κληρονόμοι τοῦ πλούτου γινόμεθα ( 97 ) . Ἡμῶν γὰρ αἱ ἐντολαί , ἡμέτεροί οἱ προφῆται ,
Lemmas: θεός ὀνομάζω ὁ μή φύσις δύο , ὁ συνθεΐα ὁ ἁματημένων ἔπω , οὗτος καί σοφός εἶπον ὁ ἄφρων καί ἀνόητος . δυνατός οὖν ὁ ἐπίνοια δίδιος ὁ ἄφρων ἀπό ὁ ἀνόητος . Ἄφρος μέν γάρ εἰμί ὁ κοινῶς ἀπλόος φρονέω , καί οὖον πρός ὁ ἑαυτοῦ καί ἀνθρώπινος διορατικός μή ἔχω . οὕτως καί ὁ συνθεΐα φρόνιμος καλέω ὁ ἐν ὁ κατά ὁ βίος πρᾶγμα ὁ ὠφέλιμος καί βλαβερός ( 91 ) διακρίνω · καθώς εἴρω καί ἐν ὁ Εὐαγγέλιος · " ὅτι ὁ υἱός ὁ αἰών οὗτος φρόνιμος ὑπέρ ὁ υἱός ὁ φάος εἰς ὁ γενεά ὁ ἑαυτοῦ εἰμί . οὖον γάρ ἀπλόος φρόνιμος , ἀλλά εἰς ὁ διεξαγωγή ὁ ζωή οὗτος ὁ ἐν ὁ σάρξ ( 92 ) . οὕτως δέ καί οἰκονόμος Δίκαιος λέγω , διά ὁ Φρόνιμον ὁ περί ὁ ἑαυτοῦ βίος οἰκονομέω . κατά οὗτος ὁ σημαίνω , φρόνιμος εἰμί καί ὁ δράω , καταδίδωμι ἑαυτοῦ εὐτρεπίζω , καί ἐν ὁ κίνδυνος πᾶς τρόπος ὁ ἐπί ὁ κεφαλή πληγάς ἀποφεύγω . ἄνοος δέ λέγω ὁ οὐ ἔχω ὁ ὁ ἄνθρωπος ἐξαιρέστα . οὗτος δέ εἰμί Θεός πατήρ κατανόησις , καί ὁ ὁ ἐν ἀρχή εἰμί πρός ὁ θεός Λόγος παραδοχή ( 93 ) · καί ὁ παρά ὁ ἅγιος πνεῦμα ἐγγίγνομαι φωτισμός · ὅστις νόος ἔχω ὁ δύναμαι μετά Παῦλος λέγω · ἐγώ δέ τοῦν Χριστός ἔχω . χράω μέντοι καί ἐνηλλαγμένως ὁ ῥῆμα οὗτος ὁ συνθεΐα ὁ γραφή , ὁ μέν ἀδέω ἄφρων λέγω ἐν ὁ , εἴπερ ἄφρων ἐν Καρδία αὐτός · οὐχ εἰμί θεός · καί πάλιν ὁ περί ὁ ζωή βλαβερός ανθροπως ὀνομάζω · ὡς ὁ ἀπόστολος περί ὁ ἐμπίπτω εἰς ἐπιθυμία ἀνόητος καί βλαβερός . οὕτως μέντοι ( 94 ) ὁ ἄφρων καί ὁ ἄνοος πρός ἐν κοινός τέλος ὁ ἀπώλεια καταφέρω . δύναμαι δέ τις εἶπον ἄφρων μέν ὀνομάζω ὁ ἐθνικός ζῶ , ἄνοος δέ ὁ Ἰουδαϊκῶς κατά ὁ φίλος ὁ νόμος τήρησις πολιτεύω . οὗτος γάρ ὁ ἄφρων εἶπον ὁ θεός διά ὁ ἐνυπάρχω αὐτός ἀθεότης · Ἄφρος , ἐν οὗτος ὁ νύξ ὁ Ψυχή σύ ἀφαιρέω ἀπό σύ ( 95 ) . ἄνοος δέ ὁ κατά σάρξ Ἰσραήλ ὀνομάζω κατά ὁ προφήτης , ὅς φημί · καί ἐάν Ἐφραίμ ὡς περιστερά ἄνοος · Αἴγυπτος ἐπικαλέω ( 96 ) , καί εἰς Ἀσσύριος πορεύω . οὗτος οὖν κοινός ὑπό ὁ ἴδιος ἄγνοια συντρέπω , ἐγώ ὁ ἀλλότριος αὐτός κληρονόμος ὁ πλοῦτος γίγνομαι ( 97 ) . ἡμός γάρ ὁ ἐντολή , ἡμέτερος ὁ προφήτης ,