basilius-theology.homiliae-super-psalmos pg029_0570.1
ἀρετὰς , ἐπακολουθοῦσας ταῖς ἐκ θεωρημάτων . Κατὰ γὰρ τὴν συμμετρίαν καὶ ἁρμονίαν τῶν τῆς ψυχῆς θεωρημάτων , ἔνιοι τῶν σοφῶν νενοήκασι τὸ κάλλος · κατὰ δὲ τὸ ἀποτελεστικὸν τῶν ὑποβαλλομένων ἐκ τῶν θεωρητικῶν ἀρετῶν , τὴν ἰσχύν νενοήκασι . Πλὴν ἵνα καὶ κάλλος ἐπιγίννηται τῇ ψυχῇ , καὶ δύναμις τῶν δόντων ἐπιτελεστικὴ , θείας εἰς τοῦτο χάριτος χρήζομεν . Ὡς τοίνυν ἄνω εἴρηκεν , Ὅτι ζωὴ ἐν τῷ θελήματι αὐτοῦ · οὕτω νῦν ὑψοῖ τὸν Θεὸν διὰ τῆς εὐχαριστίας λέγων ( 65 ) , ὅτι Ἐν τῷ θελήματί σου παρέσχω τῷ κάλλει μου δύναμιν . Καλὸς μὲν γὰρ ἦμεν κατὰ τὴν φύσιν , ἀσθενὴς δὲ διὰ τὸ ἐξ ἐπιβουλῆς τοῦ ἥρως νεκρωθῆναι τῷ παραπτώματι . Τῷ οὖν κάλλει μου , ὁ παρὰ σοῦ ἔλαβον ἐκ τῆς πρώτης κατασκευῆς , προσέτι χάρις δύναμιν τῶν δόντων πρακτικὴν ( 66 ) . Καλὴ μὲν οὖν πᾶσα ψυχὴ ἢ ἐν συμμετρίᾳ τῶν οἰκείων δυνάμεων θεωρουμένη · κάλλος δὲ ἀληθινόν , καὶ ἐκφράσιωτατον , μόνη τῷ τὸν νοῦν κεχαρισμένῳ θεωρητῶν , τὸ περὶ τὴν θείαν καὶ μακαρίαν φύσιν . Οὗ δὲ ἐντενίσας ταῖς μαρμαρυγαῖς καὶ ταῖς χάρισι , μεταλαμβάνει τι ἀπ’ αὐτοῦ , ὡσπερ ἀπὸ τινος βαφῆς , αἴγλην τινὰ ἀνθρώπιν ἐκ τῆν οὐραίας ἡμῖν ἀναφωσνύμενος . Ὅθεν καὶ Μωϋσῆς , τῷ μετειληφέναι τοῦ κάλλους ἐκείνου ἐν τῷ ὁμιλεῖν Θεῷ , ἐδοξάσθη τὸ πρόσωπον . Ὁ οὖν αἰσθόμενος τῆς ἑαυτοῦ ἀρετῆς , τὴν εὐχαριστικὴν ταύτην ἀξίησι φωνήν · Κύριε , ἐν τῷ θελήματί σου παρἔσχω τῷ κάλλει μου δύναμιν . Ὡσπερ δὲ ταῖς θεωρητικαῖς ἀρεταῖς ἀθεώρητοι ἀκολουθοῦσι , τὸ τε κάλλος καὶ ἡ δύναμις , οὕτως εἰσί τινες χαχαὶ ἀθεωρητοί , ἡ τε αἰσχύτης καὶ ἡ ἀσθένεια . Τί γὰρ ἀμωτέρων καὶ εἰδοθέστερον ψυχῆς ἐμπαθοῦς ; Ἴδε μοι τὸν θυμοῦμενον , καὶ τὴν ἐν αὐτῷ ἀγρύπνητα . Θάσσαι τὸν λυπουμένον , καὶ τὸν ἐν αὐτῷ ταπεινὸν καὶ συμπεπτωχὸς τῆς ψυχῆς . Τὸν δὲ λαγνείας ἢ γαστριμαργίας ὑποπεπτωκότα , ἢ φόβος ἐπτοημένον , τίς ἂν καὶ προσβλέψαι ἀνάγκοιτο ; διαδεινοῦσης μέχρι τῶν περάτων τοῦ σώματος τῆς κατὰ ψυχὴν διαθέσεως · ὡσπερ οὖν καὶ τὰ ( 67 ) ἔγνη τοῦ κάλλους τῆς ψυχῆς ἐν τῇ καταστάσει τοῦ ἀγίου διαφαίνεται . Προνοητέον τοίνυν τοῦ κάλλους ἡμῖν , ἵνα καὶ ὁ νυμφῖος λόγος ἀποδεξάμενος ἡμᾶς εἴπῃ · Ὁλὴ καλὴ ἡ πλῆσιόν μου , καὶ μωμος οὐκ ἔστιν ἐν σοί .
Lemmas: ἀρετή , ἐπακολουθέω ὁ ἐκ θεώρημα . κατά γάρ ὁ συμμετρία καί ἁρμονία ὁ ὁ Ψυχή θεώρημα , ἔνιοι ὁ σοφός νοέω ὁ κάλλος · κατά δέ ὁ ἀποτελεστικός ὁ ὑποβάλλω ἐκ ὁ θεωρητικός ἀρετή , ὁ ἰσχύς νοέω . πλήν ἵνα καί κάλλος ἐπιγίγνομαι ὁ Ψυχή , καί δύναμις ὁ δίδωμι ἐπιτελεστικός , θεῖος εἰς οὗτος χάρις χρῄζω . ὡς τοίνυν ἄνω εἴρω , ὅτι2 ζωή ἐν ὁ θέλημα αὐτός · οὗτος νῦν ὑψόω ὁ θεός διά ὁ εὐχαριστία λέγω ( 65 ) , ὅτι ἐν ὁ θέλημα σύ παρέχω ὁ κάλλος ἐγώ δύναμις . καλός μέν γάρ εἰμί κατά ὁ φύσις , ἀσθενής δέ διά ὁ ἐκ ἐπιβουλή ὁ ἥρως νεκρόω ὁ παράπτωμα . ὁ οὖν κάλλος ἐγώ , ὁ παρά σύ λαμβάνω ἐκ ὁ πρῶτος κατασκευή , προσέτι χάρις δύναμις ὁ δίδωμι πρακτικός ( 66 ) . καλός μέν οὖν πᾶς ψυχή ἢ ἐν συμμετρία ὁ οἰκέω δύναμις θεωρέω · κάλλος δέ ἀληθινός , καί ἐκφράσιωτατον , μόνος ὁ ὁ νόος χαρίζομαι θεωρητής , ὁ περί ὁ θεῖος καί μακάριος φύσις . οὗ δέ ἐντείνω ὁ μαρμαρυγή καί ὁ χάρις , μεταλαμβάνω τίς ἀπό αὐτός , ὡς ἀπό τις βαφή , αἴγλη τις ἀνθρώπινος ἐκ ὁ οὐραῖος ἐγώ ἀναφωσνύμενος . ὅθεν καί Μωϋσῆς , ὁ μεταλαμβάνω ὁ κάλλος ἐκεῖνος ἐν ὁ ὁμιλέω Θεός , δοξάζω ὁ πρόσωπον . ὁ οὖν αἰσθάνομαι ὁ ἑαυτοῦ ἀρετή , ὁ εὐχαριστικός οὗτος ἀξία φωνή · κύριος , ἐν ὁ θέλημα σύ παρέχω ὁ κάλλος ἐγώ δύναμις . ὡς δέ ὁ θεωρητικός ἀρετή ἀθεώρητος ἀκολουθέω , ὁ τε κάλλος καί ὁ δύναμις , οὕτως εἰμί τις χαχή αθεώρητος , ὁ τε Αἰσχύτης καί ὁ ἀσθένεια . τις γάρ ἀμωτέρων καί εἶδος Ψυχή ἐμπαθής ; εἶδον ἐγώ ὁ θυμόω , καί ὁ ἐν αὐτός ἀγρυπνητής . ταχύς ὁ λυπέω , καί ὁ ἐν αὐτός ταπεινός καί συμπίπτω ὁ Ψυχή . ὁ δέ λαγνεία ἢ γαστριμαργία ὑποπίπτω , ἢ φόβος πτοέω , τίς εἄν καί προσβλέπω ἀνάγω ; διαδέρω μέχρι ὁ πέρας ὁ σῶμα ὁ κατά ψυχή διάθεσις · ὡς οὖν καί ὁ ( 67 ) ἐγνῆ ὁ κάλλος ὁ Ψυχή ἐν ὁ κατάστασις ὁ ἅγιος διαφαίνω . προνοητέον τοίνυν ὁ κάλλος ἐγώ , ἵνα καί ὁ νυμφίος λόγος ἀποδείκνυμι ἐγώ εἶπον · ὄλλυμι κάλως ὁ πλησίος ἐγώ , καί μῶμος οὐ εἰμί ἐν σύ .