basilius-theology.homiliae-super-psalmos pg029_0592.2
5 . Οὕτως ὁ πτωχὸς ἐκέκραξε , καὶ ὁ Κύριος εἰσἤκουσεν αὐτοῦ . Οὐχ ἀεὶ ἐπαινετὴ ἡ πτωχεία . ἀλλ’ ἡ ἐκ προαιρέσεως κατὰ τὸν εὐαγγελικὸν σκοπὸν κατερτισμένη . Πολλοὶ γὰρ πτωχοὶ μὲν τῇ περιουσίᾳ , πλεονεκτικώτατοι δὲ τῇ προαίρεσι τυγχάνουσιν · οὐοὐχ ἡ ἔνδεια σώζει , ἀλλ’ ἡ προαίρεσις κατακρίνει . Οὐ τοίνυν ὁ ἔνδεὴς πάντως μακαριστός , ἀλλ’ ὁ κρεῖττονα ἡγησάμενος τὸν τοῦ κόσμου θησαυρὸν τὴν ἐντολὴν τοῦ Χριστοῦ . Τούτους καὶ ὁ Κύριος μακαρίζει λέγων · Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι · οὐχ οἱ πένθοντες κατὰ τὴν περιουσίαν , ἀλλ’ οἱ δεῖκνυσι πτωχείαν ἐκ ( 79 ) ψυχῆς προελόμενοι . Οὐδὲν γὰρ τῶν ἀπροαιρέτων μακαριστόν . Διότι πᾶσα ἀρετή , μάλιστα δὲ αὕτη πρὸ πάντων , τῷ ( 80 ) ἐκούσιῳ χαρακτηρίζεται . Οὕτως οὖν , φησίν , ὁ πτωχὸς ἐκέκραξε . Τῇ δεῖκτικῃ φωνῇ ἐπὶ τὸν πτωχεύοντα κατὰ Θεόν , καὶ πεινῶντα , καὶ διψῶντα , καὶ γυμντεύοντα , τὴν διάνοιάν σου προκαλεῖται · Οὗτος ὁ πτωχός , μονοσυχῷ δακτύλῳ δεῖκνυ ·· Οὗτος ὁ μαθητὴς Χριστοῦ . Δυνατὸν καὶ εἰς Χριστὸν ἀνάγει τὸν λόγον ( 81 ) , ὅς , πλούσιος ὢν τῇ φύσει , διότι πάντα τὰ τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ ἐστι , δι’ ἡμᾶς ἐπτώχευσεν , ἵνα ἡμεῖς τῇ σαρκίνῳ πτωχείᾳ πλουτισθῶμεν . Σχεδὸν γὰρ παντὸς ἔργου τοῦ προάγοντος ἐπὶ τὸν μακαρισμὸν αὐτὸς ἤρξεν ὁ Κύριος , παράδειγμα τοῖς · μανθάνουσι·ν ἐαυτὸν προτιθὲις · Ἐπάντηχε ἐπὶ τοὺς μακαρισμούς , καὶ ἕκαστον ἐξετάσας εὐήρεισε , ὅτι προέλαβε τὴν ἐκ τοῦ λόγου διδασκαλίαν τοῖς ἔργοις . Μακάριοι οἱ πραεῖς . Πῶς οὖν μάθωμεν τὴν πραότητα ; Μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ , φησίν , ὅτι πρᾁς εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ . Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί . Τίς ἡμᾶς διδάξει τὸ τῆς εἰρήνης καλόν ; Αὐτὸς ὁ εἰρηνοποιός , ὁ ποιὼν εἰρήνην , καὶ ἀποκαταλλάσσων τοὺς δύο εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον · ὁ εἰρηνοποιήσας διὰ τοῦ αἵματος τοῦ σταυροῦ αὐτοῦ εἴτε τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς εἴτε τὰ ἐπὶ τῆς γῆς . Μακάριοι οἱ πτωχοί . Αὐτὸς ἐστὶν ὁ πτωχεύσας , καὶ κενώσας ἑαυτὸν ἐν τῇ τοῦ δούλου μορφῇ , ἵνα ἡμεῖς πάντες ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ λάβωμεν , καὶ χάριν ἀντὶ χάριτος . Εἰ τις οὖν , ἀπὸ τοῦ ( 82 ) ἀγίου καὶ φιλανθρώπου Πνεύματος ἀγόμενος , μὴ φρονεῖν ἐφ’ ἑαυτό , ἀλλὰ ταπεινῶν ἑαυτόν , ἵνα τοὺς ἄλλους ὑψώσῃ , κράζει τῷ πνεύματι τὰ μεγάλα εὐχόμενος , καὶ μηδὲν μικροπρεπὲς μηδὲ ταπεινὸν φθέγγεσθαι ἐκ τοῦ τὰ ἐπίγεια καὶ
Lemmas: 5 . οὕτως ὁ πτωχός κράζω , καί ὁ Κύριος εἰσακούω αὐτός . οὐχ ἀεί ἐπαινετός ὁ πτωχεία . ἀλλά ὁ ἐκ προαίρεσις κατά ὁ εὐαγγελικός σκοπός καταρτίζω . πολλός γάρ πτωχός μέν ὁ περιουσία , πλεονεκτικός δέ ὁ προαίρεσις τυγχάνω · οὐ ὁ ἔνδεια σῴζω , ἀλλά ὁ προαίρεσις κατακρίνω . οὖον τοίνυν ὁ ἐνδεής πάντως μακαριστός , ἀλλά ὁ ἀγαθός ἡγέομαι ὁ ὁ κόσμος θησαυρός ὁ ἐντολή ὁ Χριστός . οὗτος καί ὁ Κύριος μακαρίζω λέγω · Μακάριος ὁ πτωχός ὁ πνεῦμα · οὐ ὁ πενθέω κατά ὁ περιουσία , ἀλλά ὁ δείκνυμι πτωχεία ἐκ ( 79 ) Ψυχή προαιρέω . οὐδείς γάρ ὁ ἀπροαίρετος μακαριστός . διότι πᾶς ἀρετή , μάλιστα δέ οὗτος πρό πᾶς , ὁ ( 80 ) ἑκούσιος χαρακτηρίζω . οὕτως οὖν , φημί , ὁ πτωχός κράζω . ὁ δεικτικός φωνή ἐπί ὁ πτωχεύω κατά Θεός , καί πεινάω , καί διψάω , καί γυμντευειμι , ὁ διάνοια σύ προκαλέω · οὗτος ὁ πτωχός , μονοσυχῷ δάκτυλος δείκνυμι ·· οὗτος ὁ μαθητής Χριστός . Δυνατός καί εἰς Χριστός ἀνάγω ὁ λόγος ( 81 ) , ὅς , πλούσιος εἰμί ὁ φύσις , διότι πᾶς ὁ ὁ πατήρ αὐτός εἰμί , διά ἐγώ πτωχεύω , ἵνα ἐγώ ὁ σάρκινος πτωχεία πλουτίζω . σχεδόν γάρ πᾶς ἔργον ὁ προάγω ἐπί ὁ μακαρισμός αὐτός ἄρχω ὁ Κύριος , παράδειγμα ὁ · μανθάνω ἑαυτοῦ προτίθημι · Ἐπάντηχε ἐπί ὁ μακαρισμός , καί ἕκαστος ἐξετάζω ευερειδω , ὅτι προλαμβάνω ὁ ἐκ ὁ λόγος διδασκαλία ὁ ἔργον . μακάριος ὁ πρᾶος . Πῶς οὖν μανθάνω ὁ πραότης ; μανθάνω ἀπό ἐγώ , φημί , ὅτι Πρᾶς εἰμί καί ταπεινός ὁ Καρδία . Μακάριος ὁ εἰρηνοποιός . Τῖς ἐγώ διδάσκω ὁ ὁ εἰρήνη καλός ; αὐτός ὁ εἰρηνοποιός , ὁ ποιέω εἰρήνη , καί ἀποκαταλλάσσω ὁ δύο εἰς εἷς καινός ἄνθρωπος · ὁ εἰρηνοποιέω διά ὁ αἷμα ὁ σταυρός αὐτός εἴτε ὁ ἐν ὁ οὐρανός εἴτε ὁ ἐπί ὁ γῆ . Μακάριος ὁ πτωχός . αὐτός εἰμί ὁ πτωχεύω , καί κενόω ἑαυτοῦ ἐν ὁ ὁ δοῦλος μορφή , ἵνα ἐγώ πᾶς ἐκ ὁ πλήρωμα αὐτός λαμβάνω , καί χάρις ἀντί χάρις . εἰμί τις οὖν , ἀπό ὁ ( 82 ) ἅγιος καί φιλάνθρωπον πνεῦμα ἄγω , μή φρονέω ἐπί ἑαυτοῦ , ἀλλά ταπεινός ἑαυτοῦ , ἵνα ὁ ἄλλος ὑψόω , κράζω ὁ πνεῦμα ὁ μέγας εὔχομαι , καί μηδείς μικροπρεπής μηδέ ταπεινός φθέγγομαι ἐκ ὁ ὁ ἐπίγειος καί