basilius-theology.homiliae-super-psalmos pg029_0521.2
ἡ κλίμακος πρώτη ἀνάβασις ἢ τῆς γῆς ἀναχώρησις , οὕτως ἐπὶ τῆς κατὰ Θεὸν πολιτείας , ἀρχή ( 13 ) προκοπῆς ὁ χωρισμὸς τοῦ κακοῦ . Ὅλως δὲ πᾶσα ἄργια καὶ τῆς τυχούσης πράξεως ἐστιν εὐμαρεστέρα · οὖν , οὐ φονεύσεις · οὐ μοιχεύσεις · οὐ κλέψεις . Ἄργιας τούτων ἑκάστου καὶ κινήσεως δεῖται . Ἀγαπήσεις ( 14 ) τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν · καὶ , Πώλησον σου τὰ ὑπάρχοντα , καὶ δὸς πτωχοῖς · καὶ , Ἐὰν εἰς σε ἀγγαρεύσῃ μίλιον ἕν , ὑπαγε μετ’ αὐτοῦ δύο , ἐνεργήματα ἐστὶν ἀθληταῖς πρέποντα , καὶ ψυχῆς ἤδη νεανικῆς δεόμενα πρὸς κατορθώσιν . Ὥστε θαύμασον τὴν σοφίαν τοῦ διὰ τῶν εὐμαρεστέρων καὶ εὐληπτοτέρων ἐνάγοντος ἡμᾶς πρὸς τὴν τελειότητα . Τρία δὲ προέβαλεν ἡμῖν τὰ φυλακῆς ἄξια , μὴ πορευθῆναι ἐν τῇ βουλῇ ἀσεβῶν , μὴ στῆναι ἐν ὁδῷ ἁμαρτωλῶν , μὴ καθεδθῆναι ἐπὶ καθέδρας ( 15 ) λοιμῶν . Τῇ φύσει τῶν πραγμάτων ἐπόμενος , τὴν τάξιν ταύτην τοῖς εἰρημένοις ἐπέθηκεν . Βουλευόμεθα γὰρ πρῶτον , εἶτα ἰστούμεν τὸ βούλημα , εἶτα τοῖς βουλευθεῖσιν ἐναπομόνουμεν . Πρώτως οὖν μακαριστὸν τὸ ἐν τῇ διανοίᾳ ἡμῶν καθαρόν , ἐπειδὴ ρίζα τῶν διὰ τοῦ σώματος ἐνεργειῶν τὸ ἐν καρδίᾳ βούλημα . Ἡ γὰρ μοιχεία , ἐν τῇ ψυχῇ τοῦ ( 16 ) φιληδόνου πρῶτον ἀναρλεχθεῖσα , οὕτω τὴν διὰ τοῦ σώματος φθορὰν ἀπεργάζεται . Ὧθεν καὶ ὁ Κύριος φησὶν ἐνδὸν εἶναι τὰ κοινούντα τὸν ἄνθρωπον . Ἐπειδὴ δὲ ἀσβεία κυρίως λέγεται ἡ εἰς Θεὸν ἁμαρτία , μὴ γένοιτο δεξάσθαι ἡμᾶς ἐξ ἀπιστίας ποτὲ ἀμφιβολίαν περὶ Θεοῦ ! Τοῦτο γὰρ ἐστὶ τὸ πορευθῆναι ἐν βουλῇ ἀσεβῶν , ἐὰν εἴπῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου · Ἄρα ἐστὶ Θεὸς κυβερνῶν τὰ σύμπαντα ; Ἄρα ἐστὶ Θεὸς ἐν οὐρανῷ , οἰκονομῶν τὰ ( 17 ) καθ’ ἕκαστον ; Ἄρα κρίσις ; Ἄρα ἀνταπόδοσις ἑκάστῳ κατὰ τὸ ἔργον αὐτοῦ ; Διὰ τί οὖν δίκαιοι πένονται , καὶ ἁμαρτωλοὶ πλουτοῦσιν ; οὗτοι ἀθενεῖσι , κἀκεῖνοι ἐρρωμένοι ; οὗτοι ἀτίμοι , κἀκεῖνοι ἐνδοξοί ; Μήποτε αὐτομάτως ὁ κόσμος φέρεται , καὶ συντυχίαι τινὲς ἄλογοι ἀτάκτως ἑκάστῳ ἀποκληροῦσι ( 18 ) τοὺς βίους ; Ἐὰν ταῦτα διανοηθῇς , ἐπορεύθης ἐν βουλῇ ἀσεβῶν . Μακάριος οὖν ὃς οὐκ ἔλαβε περὶ Θεοῦ διαταγμὸν , ὁ μὴ μικροψύχησας περὶ τὰ παρόντα , ἀλλ’ ἀναμένων τὰ προσδοκώμενα · ὃς οὐκ ἔχει περὶ τοῦ κτίσαντος ἡμᾶς ὑπόληψιν ἀπίστον . Μακάριος δὲ κἀκεῖνος , ὃς ἐν ὁδῷ ἁμαρτωλῶν οὐκ ἔστη . Ὅδὸς μὲν οὖν ὁ βίος εἴρηται διὰ τὴν πρὸς τὸ τέλος ἑκάστου τῶν γεννηθέντων ἐπεξεῖν . Ὄσπερ γὰρ οἱ ἐν τοῖς πλοίοις καθεύδοντες αὐτομάτως ὑπὸ τοῦ πνεύματος ἐπὶ λιμένας ἄγονται , κἂν αὐτοὶ μὴ αἰσθάνωνται , ἀλλ’ ὁ δρόμος αὐτοὺς πρὸς τὸ τέλος ἐπείγει · οὕτω καὶ ἡμεῖς , τοῦ χρόνου τῆς ζωῆς ἡμῶν παραρρέοντος , οἷον τινὶ κινήσει συνεχεῖ καὶ ἀπαύστῳ πρὸς τὸ οἰκεῖον ἑκάστου τέλος τῇ λανθάνοντι δρόμῳ τῆς ζωῆς ἡμῶν κατεπειγόμεθα . Οἷον , καθοδεύεις , καὶ ὁ χρόνος σε παρατρέχει · ἐγρήγορας , καὶ ἀσφαλὴς εἶ
Lemmas: ὁ κλῖμαξ πρῶτος ἀνάβασις ἢ ὁ γῆ ἀναχώρησις , οὕτως ἐπί ὁ κατά θεός πολιτεία , ἀρχή ( 13 ) προκοπή ὁ χωρισμός ὁ κακός . ὅλος δέ πᾶς ἀργία καί ὁ τυγχάνω πρᾶξις εἰμί εὐμαρής · οὖν , οὖον φονεύω · οὖον μοιχεύω · οὖον κλέπτω . ἀργία οὗτος ἕκαστος καί κίνησις δήω . ἀγάπησις ( 14 ) ὁ πλησίος σύ ὡς σεαυτοῦ · καί , πωλέω σύ ὁ ὑπάρχω , καί δίδωμι πτωχός · καί , ἐάν εἰς σύ ἀγγαρεύω μίλιον εἷς , ὑπάγω μετά αὐτός δύο , ἐνέργημα εἰμί ἀθλητής πρέπω , καί Ψυχή ἤδη νεανικός δήω πρός κατόρθωσις . ὥστε θαυμάζω ὁ σοφία ὁ διά ὁ εὐμαρής καί εὔληπτος ἐνάγω ἐγώ πρός ὁ τελειότης . τρία δέ προβάλλω ἐγώ ὁ φυλακή ἄξιος , μή πορεύω ἐν ὁ βουλή ἀσεβής , μή ἵστημι ἐν ὁδός ἁμαρτωλός , μή καθέζομαι ἐπί καθέδρα ( 15 ) λοιμός . ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα ἔπω , ὁ τάξις οὗτος ὁ εἴρω ἐπιτίθημι . βουλεύω γάρ πρῶτος , εἶτα ἱστόω ὁ βούλημα , εἶτα ὁ βουλεύω εναπομονοω . πρῶτος οὖν μακαριστός ὁ ἐν ὁ διάνοια ἐγώ καθαρός , ἐπεί ρίζα ὁ διά ὁ σῶμα ἐνέργεια ὁ ἐν Καρδία βούλημα . ὁ γάρ μοιχεία , ἐν ὁ Ψυχή ὁ ( 16 ) φιλήδονος πρῶτος ἀναρλεχθεῖσα , οὗτος ὁ διά ὁ σῶμα φθορά ἀπεργάζομαι . ὤθω καί ὁ Κύριος φημί ἐνδίδωμι εἰμί ὁ κοινόω ὁ ἄνθρωπος . ἐπεί δέ ἀσβεία κύριος λέγω ὁ εἰς θεός ἁμαρτία , μή γίγνομαι δέχομαι ἐγώ ἐκ ἀπιστία ποτέ ἀμφιβολία περί Θεός ! οὗτος γάρ εἰμί ὁ πορεύω ἐν βουλή ἀσεβής , ἐάν εἶπον ἐν ὁ Καρδία σύ · ἄρας εἰμί θεός κυβερνάω ὁ σύμπας ; ἄρας εἰμί θεός ἐν οὐρανός , οἰκονομέω ὁ ( 17 ) κατά ἕκαστος ; ἄρας κρίσις ; ἄρας ἀνταπόδοσις ἕκαστος κατά ὁ ἔργον αὐτός ; Ζεύς τίς οὖν Δίκαιος πένομαι , καί ἁμαρτωλός πλουτέω ; οὗτος ἀθενεῖσι , ἐκεῖνος ῥώννυμι ; οὗτος ἄτιμος , ἐκεῖνος ἔνδοξος ; μήποτε αὐτόματος ὁ κόσμος φέρω , καί συντυχία τις ἄλογος ἄτακτος ἕκαστος ἀποκληρόω ( 18 ) ὁ βίος ; ἐάν οὗτος διανοέομαι , πορεύω ἐν βουλή ἀσεβής . Μακάριος οὖν ὅς οὐ λαμβάνω περί Θεός διαταγμός , ὁ μή μικροψυχέω περί ὁ πάρειμι , ἀλλά ἀναμένω ὁ προσδοκάω · ὅς οὐ ἔχω περί ὁ κτίζω ἐγώ ὑπόληψις ἄπιστος . Μακάριος δέ ἐκεῖνος , ὅς ἐν ὁδός ἁμαρτωλός οὐ ἵστημι . ὁδός μέν οὖν ὁ βίος εἴρω διά ὁ πρός ὁ τέλος ἕκαστος ὁ γεννάω ἐπέξειμι . ὅσπερ γάρ ὁ ἐν ὁ πλοῖον καθεύδω αὐτόματος ὑπό ὁ πνεῦμα ἐπί λιμήν ἄγω , κἀν αὐτός μή αἰσθάνομαι , ἀλλά ὁ δρόμος αὐτός πρός ὁ τέλος ἐπείγω · οὗτος καί ἐγώ , ὁ χρόνος ὁ ζωή ἐγώ παραρρέω , οἷος τις κινέω συνεχής καί ἄπαυστος πρός ὁ οἰκέω ἕκαστος τέλος ὁ λανθάνω δρόμος ὁ ζωή ἐγώ κατεπείγω . οἷος , καθοδεύω , καί ὁ χρόνος σύ παρατρέχω · ἐγείρω , καί ἀσφαλής εἰμί