basilius-theology.homiliae-super-psalmos pg029_0534.1
τοὺς ταῖς ὑπερβολαῖς καὶ ἐλλείψεσι τοῦ μέσου διαμαρτάνοντας . Ὅσπερ γὰρ σχολαία γραμμὴ γίνεται , ποτὲ μὲν ἐπὶ τὸ κυρτόν , ποτὲ δὲ ἐπὶ τὸ κοῖλον τῆς εὐθείας διακλαδιζομένη · οὕτω καὶ σχολαία καρδία , νῦν μὲν ὑψωμένη δι' ἀλαζονείαν , νῦν δὲ ταπεινούμενη διὰ λύπας καὶ συστολὰς . Διόπερ φησὶν ὁ Ἐκκλησιαστὴς , ὅτι Διεστραμμένον ( 78 ) οὐ κατευθυνθήσεται . Ὁ θεὸς κριτὴς δίκαιος καὶ ἰσχυρὸς καὶ μακρόθυμος , καὶ μὴ ὀργὴν ἐπάγων καθ' ἑκάστην ἡμέραν ( 79 ) . Τοῦτο εἴωκεν ἀποτεινόμενος πρὸς τοὺς ποτε ( 80 ) ταραχθησομένους ἐπὶ τοῖς συμβεβηκόσιν ὁ Προφήτης διαλέγεσθαι , οἷονε καταστέλλων τῶν ἀνθρώπων τὴν ταραχὴν , μὴποτε ἀπιστήσωσι ( 81 ) τῇ περὶ τῶν ὅλων προνοίᾳ , ὁρῶντες ἀνεξίδικτον πατέρα ἐπὶ υἱοῦ ἐπαναστάσει , καὶ τὴν πονηρίαν τοῦ Ἀδυσσαλὼμ εὐδοκῶν μὴν ἐν οἷς προέθετο . Διορθούμενος οὖν αὐτῶν τὸ ἐν τοῖς λογισμοῖς ἀνόητον , διαμαρτύρατο αὐτοῖς · Ὁ θεὸς κριτὴς δίκαιος καὶ ἰσχυρὸς καὶ μακρόθυμος , καὶ μὴ ὀργὴν ἐπάγων καθ' ἑκάστην ἡμέραν . Οὐχ ἀκριτῶς τι γίνεται τῶν γινομένων , ἀλλὰ τοῖς ἑκάστου μέτροις ἀντιμετρεῖ ὁ θεός , οὗς προλαβὼν ἀπεμέτρησε τὰς κατὰ τὸν βίον πράξεις . Ἐπεὶ οὖν πέπρακται μοι τὰς ἁμαρτίας , κατὰ τὴν ἀξίαν τὴν ἐμαυτοῦ ἀντιλαμβάνω . Μὴ τοίνυν λαλεῖτε κατὰ τοῦ θεοῦ ἀδικίαν · ὁ γὰρ θεὸς κριτὴς δίκαιος ( 82 ) . Μηδὲ οὖν ταπεινῶς διανοεῖσθε περὶ θεοῦ , ὥστε οἴεσθαι αὐτὸν ἀτονεῖν πρὸς τὴν ἐκδίκησιν · καὶ γὰρ καὶ ἰσχυρὸς ἐστι . Τίς οὖν ἡ αἰτία τοῦ μὴ ταχεῖαν ἐπάγειν τοῖς ἀμαρτάνουσι τὴν τιμωρίαν ; Διότι μακρόθυμός ἐστι . Μὴ ὀργὴν ἐπάγων καθ' ἑκάστην ἡμέραν . Ἐὰν μὴ ἐπιστραφῶσι , τὴν βουλήν αὐτοῦ στείλῃ . Ἀπειλητικὸς ὁ λόγος , εἰς ἐπιστροφὴν ἐνάγων τοὺς βραδεῖς εἰς μετάνοιαν . Οὐχ εὐθὺς ἀπειλεῖ τὰ τραύματα καὶ τὰς πληγὰς καὶ τοὺς θανάτους , ἀλλὰ στείλῃ ὅπλων , καὶ οἷον παρασκευὴν τινὰ πρὸς τὴν δίκην . Ὅσπερ γὰρ οἱ διαμαχόμενοι τὰ ὅπλα τὴν ἐπὶ τὸν πόλεμον ὁρμὴν διὰ τοῦτο παραδηλοῦσιν , οὕτω καὶ τοῦ θεοῦ τὴν ἐπὶ τὸ ( 83 ) τιμωρεῖσθαι κίνησιν ἐμφαίνει βουλόμενος ὁ λόγος , στείλῃν ἐφησεν αὐτοῦ τὴν βουλήν . Τὸ σῶσον αὐτοῦ ἐντέτεινε , καὶ ἤτοιμασεν αὐτό , καὶ ἐν
Lemmas: ὁ ὁ ὑπερβολή καί ἔλλειψις ὁ μέσος διαμαρτάνω . ὅσπερ γάρ σχολαῖος γραμμή γίγνομαι , ποτέ μέν ἐπί ὁ κυρτός , ποτέ δέ ἐπί ὁ κοῖλος ὁ εὐθύς διακλαδίζομαι · οὗτος καί σχολαῖος καρδία , νῦν μέν υψωμένος διά ἀλαζονεία , νῦν δέ ταπεινόω διά λύπη καί συστολή . διόπερ φημί ὁ ἐκκλησιαστής , ὅτι διαστρέφω ( 78 ) οὖον κατευθύνω . ὁ θεός κριτής δίκαιος καί ἰσχυρός καί μακρόθυμος , καί μή ὀργή ἐπάγω κατά ἕκαστος ἡμέρα ( 79 ) . οὗτος ἵημι ἀποτείνω πρός ὁ ποτός ( 80 ) ταράσσω ἐπί ὁ συμβεβηκός ὁ Προφήτης διαλέγω , οἷος καταστέλλω ὁ ἄνθρωπος ὁ ταραχή , μήποτε ἀπιστέω ( 81 ) ὁ περί ὁ ὅλος πρόνοια , ὁράω ανεξιδικτω πατήρ ἐπί υἱός ἐπανάστασις , καί ὁ πονηρία ὁ Ἀδυσσαλὼμ εὐδοκέω μήv ἐν ὅς προτίθημι . διορθόω οὖν αὐτός ὁ ἐν ὁ λογισμός ἀνόητος , διαμαρτύρομαι αὐτός · ὁ θεός κριτής δίκαιος καί ἰσχυρός καί μακρόθυμος , καί μή ὀργή ἐπάγω κατά ἕκαστος ἡμέρα . οὐχ ἄκριτος τίς γίγνομαι ὁ γίγνομαι , ἀλλά ὁ ἕκαστος μέτρον ἀντιμετρέω ὁ θεός , ὗς προλαμβάνω ἀπομετρέω ὁ κατά ὁ βίος πρᾶξις . ἐπεί οὖν πράσσω ἐγώ ὁ ἁμαρτία , κατά ὁ ἄξιος ὁ ἐμαυτοῦ ἀντιλαμβάνω . μή τοίνυν λαλέω κατά ὁ θεός ἀδικία · ὁ γάρ θεός κριτής δίκαιος ( 82 ) . μηδέ οὖν ταπεινός διανοέομαι περί θεός , ὥστε οἴομαι αὐτός ἀτονέω πρός ὁ ἐκδίκησις · καί γάρ καί ἰσχυρός εἰμί . Τῖς οὖν ὁ αἰτία ὁ μή ταχύς ἐπάγω ὁ ἁμαρτάνω ὁ τιμωρία ; διότι μακρόθυμος εἰμί . μή ὀργή ἐπάγω κατά ἕκαστος ἡμέρα . ἐάν μή ἐπιστρέφω , ὁ βουλή αὐτός στέλλω . ἀπειλητικός ὁ λόγος , εἰς ἐπιστροφή ἐνάγω ὁ βραδύς εἰς μετάνοια . οὐχ εὐθύς ἀπειλέω ὁ τραῦμα καί ὁ πληγάς καί ὁ θάνατος , ἀλλά στέλλω ὅπλον , καί οἷος παρασκευή τις πρός ὁ δίκη . ὅσπερ γάρ ὁ διαμάχομαι ὁ ὅπλον ὁ ἐπί ὁ πόλεμος ὁρμή διά οὗτος παραδηλόω , οὗτος καί ὁ θεός ὁ ἐπί ὁ ( 83 ) τιμωρέω κίνησις ἐμφαίνω βούλομαι ὁ λόγος , στέλλω φημί αὐτός ὁ βουλή . ὁ σῴζω αὐτός ἐντείνω , καί ἑτοιμάζω αὐτός , καί ἐν