basilius-theology.homiliae-super-psalmos pg029_0617.1
παλαιῶν διδαγμάτων τῆς πονηρίας , ὑπακούσασα τῷ διδάγματι , καὶ ἐπιλαβομένη τοῦ λαοῦ αὐτῆς , καὶ τοῦ οἴκου τοῦ πατρὸς αὐτῆς , διηγείται τὰ περὶ αὐτῆς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον . Καὶ ἐπειδὴ εἶδε τὴν ἐν τῷ κρυπτῷ καθαρότητα , Πᾶσα , φησίν , ἡ δόξα τῆς θυγατρὸς τοῦ βασιλέως , τοὔστιν ( 8 ) , τῆς Χριστοῦ νύμφης , τῆς γενομένης λοιπὸν διὰ τῆς υἱοθεσίας θυγατρὸς τοῦ βασιλέως , ἔσωθεν ἐστι . Προτρέπεται ὁ λόγος ἐπὶ τὰ ἐνδοτάτω χωρεῖν τῆς ἐκκλησιαστικῆς δόξης μυστήρια , ὡς ἔνδον ὄντος τοῦ κάλλους τῆς νύμφης . Ὁ γὰρ εὐτρεπίζων ἑαυτὸν τῷ Πατρὶ τῷ βλέποντι ἐν τῷ κρυπτῷ , καὶ προσευχόμενος , καὶ πάντα πράσσων οὐ πρὸς τὸ θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις , ἀλλὰ πρὸς τὸ μόνω φανερωθῆναι Θεῷ · οὗτος ἔχει πᾶσαν τὴν δόξαν ἔσωθεν , ὡς καὶ ἡ θυγάτηρ τοῦ βασιλέως . Καὶ τὰ χρυσωτὰ τοίνυν τὰ ( 9 ) χρυσά , οἷς περιδέδεται καὶ πεποίκιλται ὅλη , ἔσωθεν . Μὴδὲν ζήτει ἐν τῷ ἔξω χρυσῷ καὶ τῇ σωματικῇ ποικιλίᾳ · ἀλλὰ περιβόλην νόει τινὰ ἀξίαν κοσμήσαι τὸν κατ’ εἰκόνα τὸν κτίσαντα , ὡς φησιν ὁ Ἀπόστολος · Ἐκδυσάμενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον , καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν νέον , τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ’ εἰκόνα τοῦ ποισαντος . Καὶ ὁ ἐνδυσάμενος δὲ ( 10 ) Σπλάγχνα οἰκτιρμοῦ , χρηστότητα , ταπεινοφροσύνην , μακρθυμίαν , πραότητα , ἔνδωθεν περιδέδεται , καὶ τὸν ἔσω ἄνθρωπον κοσμάσθαι . Καὶ ὁ Παῦλος δὲ παραίνει ἐνδύσασθαι ( 11 ) τὸν Κύριον Ἰησοῦν , οὐ κατὰ τὸν ἔξω ἄνθρωπον , ἀλλ’ ἵνα τὸν νοῦν ἡμῶν ὁ τοῦ Θεοῦ μνήμη περισκεπάσῃ . Οἴμαι δὲ τὸ πνευματικὸν ἱμάτιον ἐξυφαίνεσθαι , ὅταν τῷ διδακτικῷ λόγῳ ἡ ἀκολουθὸς ἐπιπλέκηται πρᾶξις . Ὡσπερ γὰρ τῷ σήμῳ τῆς χρώκης ἐπιπλεκομένῃ τὸ σωματικὸν ἱμάτιον ἐξυφαίνεται · οὕτω τοῦ λόγου προϋφεστῶτος , εἰ ἀκολούθως αἱ πράξεις ἐπάγονται , σεμνοτάτη τις ἂν γένοιτο παριβολὴ τῆς ψυχῆς , λόγῳ καὶ ἔργῳ τὸν κατ’ ἀρετὴν βίον συμπλητρωμένον ἔχουσα . Κροσσὸι δὲ ἀπαιωροῦνται τοῦ ἱματίου , νοητοὶ καὶ οὗτοι · διὸ καὶ χρυσοὶ εἶναι λέγονται . Ἐπειδὴπερ ὁ λόγος πλείων ἐστὶ τοῦ ἔργου , οἷονεὶ κροσσός τις ἐστὶν ἀπὸ τοῦ πρὸς τὴν πρᾶξιν ὑφάσματος περισσεύων . Ἐπονται δὲ τῇ νύμφῃ τοῦ Κυρίου ψυχαὶ τινες , αἱ μὴ παραδεξάμεναι σπέρματα ( 12 ) λόγων ἀλλοτρίων , αἵτινες ἀπενεχθήσονται τῷ βασιλεῖ , ἀκολουθοῦσαι τῇ νύμφῃ . Ἀκούετωσαν δὲ καὶ αἱ τὴν παρθενίαν ἐπαγγελλόμεναι τῷ Κυρίῳ , ὅτι παρθένοι ἀπενεχθήσονται τῷ βασιλεῖ · παρθένοι δέ , αἱ πλησίον οὖσαι τῆς Ἐκκλησίας , αἱ ὀπίσω αὐτῆς ἐπόμεναι , καὶ μὴ ἀποπλανώμεναι τῆς ἐκκλησιαστικῆς εὐταξίας . Ἀπενεχθήσονται δὲ αἱ παρθένοι ἐν εὐφροσύνῃ καὶ ἀγαλλιάσει , ἀχθήσονται εἰς ναὸν βασιλέως . Οὐχ αἱ κατηγχασμένως ὑπελθούσαι τὴν παρθενίαν , οὔδ᾽ αἱ
Lemmas: παλαιός δίδαγμα ὁ πονηρία , ὑπακούω ὁ δίδαγμα , καί ἐπιλαμβάνω ὁ λαός αὐτός , καί ὁ οἶκος ὁ πατήρ αὐτός , διηγέομαι ὁ περί αὐτός ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος . καί ἐπεί ὁράω ὁ ἐν ὁ κρυπτός καθαρότης , πᾶσα , φημί , ὁ δόξα ὁ θυγάτηρ ὁ βασιλεύς , ἔτος ( 8 ) , ὁ Χριστός νύμφη , ὁ γίγνομαι λοιπός διά ὁ υἱοθεσία θυγάτηρ ὁ βασιλεύς , ἔσωθεν εἰμί . προτρέπω ὁ λόγος ἐπί ὁ ἐνδοτάτω χωρέω ὁ ἐκκλησιαστικός δόξα μυστήριον , ὡς ἔνδον εἰμί ὁ κάλλος ὁ νύμφη . ὁ γάρ εὐτρεπίζω ἑαυτοῦ ὁ πατήρ ὁ βλέπω ἐν ὁ κρυπτός , καί προσεύχομαι , καί πᾶς πράσσω οὖον πρός ὁ θεάομαι ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά πρός ὁ μόνος φανερόω Θεός · οὗτος ἔχω πᾶς ὁ δόξα ἔσωθεν , ὡς καί ὁ θυγάτηρ ὁ βασιλεύς . καί ὁ χρυσωτής τοίνυν ὁ ( 9 ) χρύσεος , ὅς περιδέω καί ποικίλλω ὅλος , ἔσωθεν . μηδείς ζητέω ἐν ὁ ἔξω χρυσός καί ὁ σωματικός ποικιλίας · ἀλλά περιβολή νοέω τις ἄξιος κοσμέω ὁ κατά εἰκών ὁ κτίζω , ὡς φημί ὁ ἀπόστολος · ἐκδύω ὁ παλαιός ἄνθρωπος , καί ἐνδύω ὁ νέος , ὁ ἀνακαινόω εἰς ἐπίγνωσις κατά εἰκών ὁ ποιέω . καί ὁ ἐνδύω δέ ( 10 ) σπλάγχνον οἰκτιρμός , χρηστότης , ταπεινοφροσύνη , μακρθυεις , πραότης , ἐνδίδωμι περιδέω , καί ὁ εἴδομαι ἄνθρωπος κόσμα . καί ὁ Παῦλος δέ παραινέω ἐνδύω ( 11 ) ὁ κύριος Ἰησοῦς , οὖον κατά ὁ ἔξω ἄνθρωπος , ἀλλά ἵνα ὁ νόος ἐγώ ὁ ὁ Θεός μνήμη περισκεπάζω . οἴμη δέ ὁ πνευματικός ἱμάτιον ἐξυφαίνω , ὅταν ὁ διδακτικός λόγος ὁ ἀκόλουθος ἐπιπλέκω πρᾶξις . ὡς γάρ ὁ Σήμω ὁ χράω ἐπιπλέκω ὁ σωματικός ἱμάτιον ἐξυφαίνω · οὗτος ὁ λόγος προυφίστημι , εἰμί ἀκόλουθος ὁ πρᾶξις ἐπάγω , σεμνός τις εἄν γίγνομαι παριβολὴ ὁ Ψυχή , λόγος καί ἔργον ὁ κατά ἀρετή βίος συμπλητρωμένον ἔχω . κροσσός δέ ἀπαιωρέω ὁ ἱμάτιον , νοητός καί οὗτος · διό καί χρυσός εἰμί λέγω . ἐπειδήπερ ὁ λόγος πλείων εἰμί ὁ ἔργον , οἱονεί κροσσός τις εἰμί ἀπό ὁ πρός ὁ πρᾶξις ὕφασμα περισσεύω . ἕπω δέ ὁ νύμφη ὁ κύριος ψυχή τις , ὁ μή παραδέχομαι σπέρμα ( 12 ) λόγος ἀλλότριος , ὅστις ἀποφέρω ὁ βασιλεύς , ἀκολουθέω ὁ νύμφη . Ἀκούετωσαν δέ καί ὁ ὁ παρθενίας ἐπαγγέλλω ὁ κύριος , ὅτι παρθένος ἀποφέρω ὁ βασιλεύς · παρθένος δέ , ὁ πλησίος εἰμί ὁ ἐκκλησία , ὁ ὀπίσω αὐτός ἐφίημι , καί μή ἀποπλανάω ὁ ἐκκλησιαστικός εὐταξία . ἀποφέρω δέ ὁ παρθένος ἐν Εὐφρόσυνος καί ἀγαλλιάω , ἄγω εἰς ναός βασιλεύς . οὐχ ὁ κατηγχασμένως ὑπέρχομαι ὁ παρθενίας , οὐδέ ὁ