basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0456.1
τὸ ὕδωρ τὸ ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ εἰς τὰς συναγωγὰς αὐτῶν , καὶ ὤφθη ἡ ξηρά · ἀπερ οὔτε τινὲς τῶν λοιπῶν ἐκδεδώκασιν ἐρμηνέων ( 95 ) , οὔτε ἡ χρήσις τῶν Ἑβραίων ἔχουσα φαίνεται . Καὶ γὰρ τῷ ὄντι παρέλειπε μετὰ τὴν μαρτυρίαν τοῦ , ὅτι Ἐγένετο οὕπως , ἡ τῶν αὐτῶν πάλιν ἐπεκδήγησις . Τὰ τοίνυν ἀκριβῆ τῶν ἀντιγράφων ὑδελίσται · ὁ δὲ ὀδελὸς ἀθετήσεως σύμβολον . Καὶ ἐκάλεσεν ὁ Θεὸς τὴν ξηράν , γῆν , καὶ τὰ συστήματα τῶν ὑδάτων ἐκάλεσε θαλάσσους ( 96 ) . Διὰ τί καὶ ἐν τοῖς κατόπιν εἴρηται · Συνεχθῆτω τὰ ὕδατα εἰς συναγωγὴν μίαν , καὶ ὀφθῆτω ἡ ξηρά , ἀλλ’ οὐχὶ γέγραπται , Καὶ ὤφθη τῇ γῇ ; καὶ ἐνταῦθα πάλιν · Ἄφθη ξηρά , Καὶ ἐκάλεσεν ὁ Θεὸς τὴν ξηράν , γῆν ; Ὅτι ἡ μὲν ξηρὰ τὸ ἴδιωμά ἐστι , τὸ οἰονεὶ χαρακτηριστικὸν τῆς φύσεως τοῦ ὑποκειμένου · ἡ δὲ γῆ προσῳγορία ἐστι ἐστι φύλῃ τοῦ πράγματος . Ἄς γὰρ τὸ λογικὸν ἴδιον ἐστὶ τοῦ ἀνθρώπου , ἡ δὲ ἀνθρώπου φωνὴ σημαντικὴ ἐστὶ τοῦ ζῴου ὡς ὑπάρχει τὸ ἴδιον · οὕτω καὶ τὸ ξηρὸν ἴδιόν ἐστι τῆς γῆς καὶ ἐξαιρετον . Ὡ τοίνυν ἴδιως ὑπάρχει τὸ ξηρόν , τοῦτο ἐπικέληται γῇ · ὡσπερ ὡ ἴδιως πρόσεστι τὸ χρεμετιστικόν , τοῦτο ἐπικέληται ἵππος . Οὐ μόνον δὲ ἐπὶ τῆς γῆς ἐστι τοῦτο , ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων στοιχείων ἕκαστον ἰδιάζουσα , δι’ ἀποκεχωρισμένην ἔχει ποιότητα , δι’ ἧς τῶν τε λοιπῶν ἀποκρίνεται , καὶ αὐτὸ ἕκαστον ὁποῖόν ἐστιν ἐπιγινώσκεται . Τὸ μὲν ὕδωρ ἰδίαν ποιότητα τῇ ψυχρότητι ἔχει · ὁ δὲ ἀὴρ τῇ ὑγρότητι · τὸ δὲ πῦρ τῇ θερμότητι . Ἄλλὰ ταῦτα μὲν ὡς πρῶτα στοιχεῖα τῶν συνθέτων κατὰ τὸν εἰρημένον τρόπον τῷ λογισμῷ θεωρεῖται , τὰ δὲ ἤδη ἐν σώματι κατασταγμένα καὶ ὑποπίπτοντα τῇ αἰσθήσει συνεξευγμένας ἔχει τὰς ποιότητας . Καὶ οὐδὲν ἀπολελυμένως ἐστὶ μοναχὸν οὐδὲ ἀπλοῦν καὶ εἰλιχρινὲς τῶν ὁρωμένων καὶ αἰσθητῶν · ἀλλ’ ἡ μὲν γῇ , ξηρὰ καὶ ψυχρά , τὸ δὲ ὕδωρ ὑγρὸν καὶ ψυχρόν , ὁ δὲ ἀὴρ θερμὸς καὶ ὑγρός , τὸ δὲ πῦρ θερμὸν καὶ ξηρόν . Οὕτω γὰρ διὰ τῆς συζύγου ποιότητος ἡ δύναμις προέρχεται ( 97 ) τοῦ ἀναμιχθῆναι ἕκαστον πρὸς ἕκαστον · τῷ τε γὰρ γείτονι στοιχείῳ διὰ τῆς κοινῆς ποιότητος ἕκαστον ἀναχρίνεται , καὶ διὰ τῆς πρὸς τὸ σύνεγγος κοινωνίας τῷ ἀντικειμένῳ ( 98 ) συνάπτεται . Οἷον , ἡ γῇ , ξηρὰ οὖσα καὶ ψυχρά , ἐνοῦται μὲν τῷ ὕδατι κατὰ τὴν συγγένειαν τῆς ψυχρότητος , ἐνοῦται δὲ διὰ τοῦ ὕδατος τῷ ἀέρι · ἐπειδὴ μέσων ἀμφοτέρων τεταγμένην τῷ ὕδωρ , οἷον χειρὸν δύο ἐπιβολὴ ἑκάτερα ποιότητι τῶν παρακειμένων ἐφάπτεται , τῇ μὲν ψυχρότητι τῆς γῆς , τῇ ὑγρότητι δὲ τοῦ ἀέρος . Πάλιν ὁ ἀὴρ τῇ ἑαυτοῦ μεσιτείᾳ διαλλακτὴς γίνεται τῆς μαχομένης φύσεως ὕδατος καὶ
Lemmas: ὁ ὕδωρ ὁ ὑποκάτω ὁ οὐρανός εἰς ὁ συναγωγή αὐτός , καί ὁράω ὁ ξηρός · ὅσπερ οὔτε τις ὁ λοιπός ἐκδίδωμι ἑρμηνεύς ( 95 ) , οὔτε ὁ χρῆσις ὁ Ἑβραῖος ἔχω φαίνω . καί γάρ ὁ εἰμί παραλείπω μετά ὁ μαρτυρία ὁ , ὅτι γίγνομαι οὔπως , ὁ ὁ αὐτός πάλιν ἐπεκδήγησις . ὁ τοίνυν ἀκριβής ὁ ἀντίγραφος υδελιειμι · ὁ δέ ὀβελός αθέτηση σύμβολον . καί καλέω ὁ θεός ὁ ξηρός , γῆ , καί ὁ σύστημα ὁ ὕδωρ καλέω θάλασσος ( 96 ) . Ζεύς τίς καί ἐν ὁ κατόπιν εἴρω · Συνεχθῆτω ὁ ὕδωρ εἰς συναγωγή εἷς , καί ὁράω ὁ ξηρός , ἀλλά οὐ γράφω , καί ὁράω ὁ γῆ ; καί ἐνταῦθα πάλιν · ἄφθα ξηρός , καί καλέω ὁ θεός ὁ ξηρός , γῆ ; ὅτι2 ὁ μέν ξηρός ὁ ἰδίωμα εἰμί , ὁ οἱονεί χαρακτηριστικός ὁ φύσις ὁ ὑπόκειμαι · ὁ δέ γῆ προσωγοριον εἰμί εἰμί Φύλη ὁ πρᾶγμα . ἄς γάρ ὁ λογικός ἴδιος εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ὁ δέ ἄνθρωπος φωνή σημαντικός εἰμί ὁ ζῷον ὡς ὑπάρχω ὁ ἴδιος · οὗτος καί ὁ ξηρός ἴδιος εἰμί ὁ γῆ καί ἐξαίρω . εἰμί τοίνυν ἰδίως ὑπάρχω ὁ ξηρός , οὗτος ἐπικαλέω γῆ · ὡς εἰμί ἰδίως πρόσειμι ὁ χρεμετιστικός , οὗτος ἐπικαλέω ἵππος . οὖον μόνος δέ ἐπί ὁ γῆ εἰμί οὗτος , ἀλλά καί ὁ ἄλλος στοιχεῖον ἕκαστος ἰδιάζω , διά ἀποχωρίζω ἔχω ποιότης , διά ὅς ὁ τε λοιπός ἀποκρίνω , καί αὐτός ἕκαστος ὁποῖος εἰμί ἐπιγιγνώσκω . ὁ μέν ὕδωρ ἴδιος ποιότης ὁ ψυχρότης ἔχω · ὁ δέ ἀήρ ὁ ὑγρότης · ὁ δέ πῦρ ὁ θερμότης . ἀλλά οὗτος μέν ὡς πρῶτος στοιχεῖον ὁ συντίθημι κατά ὁ εἴρω τρόπος ὁ λογισμός θεωρέω , ὁ δέ ἤδη ἐν σῶμα καταστάζω καί ὑποπίπτω ὁ αἴσθησις συνεκφεύγω ἔχω ὁ ποιότης . καί οὐδείς ἀπολελυμένως εἰμί μοναχός οὐδέ ἀπολόω καί εἰλικρινής ὁ ὁράω καί αἰσθητής · ἀλλά ὁ μέν γῆ , ξηρός καί ψυχρός , ὁ δέ ὕδωρ ὑγρός καί ψυχρός , ὁ δέ ἀήρ θερμός καί ὑγρός , ὁ δέ πῦρ θερμός καί ξηρός . οὕτως γάρ διά ὁ σύζυγος ποιότης ὁ δύναμις προέρχομαι ( 97 ) ὁ ἀναμίσγω ἕκαστος πρός ἕκαστος · ὁ τε γάρ γείτων στοιχεῖον διά ὁ κοινός ποιότης ἕκαστος ἀναχρίω , καί διά ὁ πρός ὁ σύνεγγος κοινωνία ὁ ἀντίκειμαι ( 98 ) συνάπτω . Οἷος , ὁ γῆ , ξηρός εἰμί καί ψυχρός , ἑνόω μέν ὁ ὕδωρ κατά ὁ συγγένεια ὁ ψυχρότης , ἑνόω δέ διά ὁ ὕδωρ ὁ ἀήρ · ἐπεί μέσος ἀμφότερος τάσσω ὁ ὕδωρ , οἷος χείρων δύο ἐπιβολή ἑκάτερος ποιότης ὁ παράκειμαι ἐφάπτω , ὁ μέν ψυχρότης ὁ γῆ , ὁ ὑγρότης δέ ὁ ἀήρ . πάλιν ὁ ἀήρ ὁ ἑαυτοῦ μεσιτεία διαλλακτής γίγνομαι ὁ μάχομαι φύσις ὕδωρ καί