basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0465.1
A καρπὸν μὲν οὐδὲν δοκεῖ φέρειν ἐκ τοῦ προθύλου , σπέρμα δὲ ἕκαστον τούτων ἔχον ἀκριβῶς ἄν τις ἐξετάζων ἐξεῦροι ( 48 ) . Ὁ γὰρ ὑποκείμενος τῷ φύλλῳ κόκκος , ὃν μίσχον τινὲς περὶ τὸς ὀνοματοποιίας ἐσχολαζόντων προσαγορεύουσι , τοῦτο σπέρματος ἔχει δύναμιν . Ὅσα γὰρ ἀπὸ ( 49 ) κλάδων γίνεσθαι πέφυκεν , ἐντεῦθεν ὡς τὰ πολλὰ προβάλλει τὰς ρίζας . Τάχα δὲ σπέρματος ἐπέχουσι λόγον καὶ αἱ τῶν ριζῶν ἀπορρίσεις , ἃς παρασπῶντες οἱ φυτοκόμοι ( 50 ) τὸ γένος αὐξοῦσι . Πρότερον μέντοι , ὡςπερ ἔφαμεν , μνήμης ἡξιῶθη τὰ συνεκτικώτερα τῆς ζωῆς ἡμῶν , ὅσα ἔμελλε , τοῖς οἰκείοις καρποῖς τὸν ἄνθρωπον δεξιούμενα , ἀφθονον αὐτῷ παρασκευάζειν τὴν δίαιταν · ἀμπελος μὲν οἶνον γεννώσα εὐφραίνειν μέλλουσα καρδίαν ἀνθρώπου · ἐλαία δὲ καρπὸν παρεχομένη διαφωεῖν δυνάμενον πρόσωπον ἐν ἐλαίῳ . Πόσα συνέτρεχε κατὰ ταυτὸν ἠπειγμένης ὑπὸ τῆς φύσεως παραγόμενα ! Ἡ ρίζα τῆς ἀμπέλου · τὰ κλήματα ἐν κύκλῳ εὐθαλῆ · καὶ μεγάλα ὑπὲρ γῆς κεχυμένα · ὁ βλαστός , οἱ ἐλικες , ὁ ὀμφάς , οἱ βότρυες ( 51 ) . Ἀρκεῖ σοι τῇ ὄψει καὶ ἀμπελος συνετὲς ὁραθεῖσα ὑπομνήσιν σοι τῆς φύσεως ἐκποιήσει . Μένγναι γὰρ δηλοῦντί τὸ τοῦ Κυρίου εἰκόνος , ὅτι ἀμπελὸν ἑαυτὸν λέγει , καὶ τὸν Πατέρα τὸν γεωργὸν , καὶ τοὺς καθ’ ἕνα ἡμῶν διὰ τῆς πίστεως ἐμπεφυτευμένους ( 52 ) τῇ Ἐκκλησίᾳ κλήματα προσηγόρευσεν · καὶ προσκαλεῖται ἡμᾶς εἰς πολυκαρπίαν , ἵνα μὴ ἄχρηστιαν καταγνωσθέντες τῷ πυρὶ παραδοθῶμεν · καὶ οὐ παύεται πανταχοῦ τὰς ψυχὰς τῶν ἀνθρώπων ( 53 ) ταῖς ἀμπέλοις ἐξομοιοῦν . Ἀμπελῶν γὰρ ἐγενήθη τῷ ἠγαπημένῳ , φησίν , ἐν κέρατι , ἐν τόπῳ πioni · καὶ , Ἀμπελῶνα ἐφύτευσον , καὶ περιέθηκα ἄραγμόν . Τὰς ἀνθρωπίνας ψυχὰς δηλοῦντί λέγει ( 51 ) τὸν ἀμπελῶνα , αἳ φραγμῷ περιέβη τὴν ἐκ τῶν προσταγμάτων ἀσφάλειαν καὶ τὴν φυλακὴν τῶν ἀγγέλων . Παρεμβαλεῖ ( 55 ) γὰρ ἄγγελος Κυρίου κύκλῳ τῶν φοβουμένων αὐτόν . Ἐπειτα καὶ οἱονεί χάρακας ἡμῖν παρακατέστησε θέμενος ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ πρώτων ἀποστόλους , δεύτερον προφήτας , τρίτον διδασκάλους . Καὶ τοῖς τῶν παλαιῶν καὶ μακαρίων ἀνδρῶν ( 56 ) ὑποδείγμασιν εἰς ὕψος ἡμῶν ἀνᾶγον τὰ φρονήματα , οὐκ ἀφήκεν ἐρρίμμενα γαμαλ , καὶ τοῦ πατεῖσθαι ἄξια . Βούλεται δὲ ἡμᾶς καὶ οἰονεί ἐλίκι τισι ταῖς περιπλοκαῖς τῆς ἀγάπης τῶν πλησίον ἀνέχεσθαι , καὶ ἐπαναπαύεσθαι αὐτοῖς , ἵν’ , ἀεὶ πρὸς τὸ ἄνω τὴν ὁρμὴν ἔχοντες , οἷον τινες ἀναδεδράδες ταῖς χωρφαῖς τῶν ὑψηλοτάτων ἑαυτοὺς παριστάσωμεν . Ἀπαιτεῖ ( 57 ) δὲ ἡμᾶς καὶ τὸ καταδέχεσθαι σκαπτομένους . Ἀποσκάπτεται δὲ ψυχὴ ἐν τῇ ἀποδείσει τῶν
Lemmas: A καρπός μέν οὐδείς δοκέω φέρω ἐκ ὁ προθύλου , σπέρμα δέ ἕκαστος οὗτος ἔχω ἀκριβῶς ἄν τις ἐξετάζω ἐξευρίσκω ( 48 ) . ὁ γάρ ὑπόκειμαι ὁ φύλλον κόκκος , ὅς μίσχος τις περί τός ὀνοματοποιία σχολάζω προσαγορεύω , οὗτος σπέρμα ἔχω δύναμις . ὅσα γάρ ἀπό ( 49 ) κλάδος γίγνομαι φύω , ἐντεῦθεν ὡς ὁ πολύς προβάλλω ὁ ῥίζα . Τάχα δέ σπέρμα ἐπέχω λόγος καί ὁ ὁ ῥίζα ἀπορρίσεις , ὅς παρασπάω ὁ φυτοκόμος ( 50 ) ὁ γένος αὐξάνω . Πρότερος μέντοι , ὡς φημί , μνήμη ἀξιόω ὁ συνεκτικός ὁ ζωή ἐγώ , ὅσος μέλλω , ὁ οἰκέω καρπός ὁ ἄνθρωπος δεξιόομαι , ἄφθονος αὐτός παρασκευάζω ὁ δίαιτα · ἄμπελος μέν οἶνος γεννάω εὐφραίνω μέλλω Καρδία ἄνθρωπος · ἐλαία δέ καρπός παρέχω διαφωνέω δύναμαι πρόσωπον ἐν ἔλαιον . Πόσα συντρέχω κατά τατός ἐπείγω ὑπό ὁ φύσις παράγω ! ὁ ρίζα ὁ ἄμπελος · ὁ κλῆμα ἐν κύκλος εὐθαλής · καί μέγας ὑπέρ γῆ χέω · ὁ βλαστός , ὁ ἕλιξ , ὁ ὀμφή , ὁ Βότρυς ( 51 ) . ἀρκέω σύ ὁ ὁράω καί ἄμπελος συνετός ὁράω ὑπόμνησις σύ ὁ φύσις ἐκποίησις . Μένγναι γάρ δηλόω ὁ ὁ κύριος εἰκών , ὅτι ἄμπελος ἑαυτοῦ λέγω , καί ὁ πατήρ ὁ γεωργός , καί ὁ κατά εἷς ἐγώ διά ὁ πίστις ἐμφυτεύω ( 52 ) ὁ ἐκκλησία κλῆμα προσαγορεύω · καί προσκαλέω ἐγώ εἰς πολυκαρπία , ἵνα μή ἀχρηστία καταγιγνώσκω ὁ πῦρ παραδίδωμι · καί οὖον παύω πανταχοῦ ὁ ψυχή ὁ ἄνθρωπος ( 53 ) ὁ ἄμπελος ἐξομοιόω . ἀναπελάω γάρ γίγνομαι ὁ ἀγαπάω , φημί , ἐν κέρας , ἐν τόπος πioni · καί , ἀμπελών φυτεύω , καί περιτίθημι ἀραγμός . ὁ ἀνθρώπινος ψυχή δηλόω λέγω ( 51 ) ὁ ἀμπελών , ὅς φραγμός περιβαίνω ὁ ἐκ ὁ πρόσταγμα ἀσφάλεια καί ὁ φυλακή ὁ ἄγγελος . παρεμβάλλω ( 55 ) γάρ ἄγγελος κύριος κύκλος ὁ φοβέω αὐτός . ἔπειτα καί οἱονεί χάραξ ἐγώ παρακαθίστημι τίθημι ἐν ὁ ἐκκλησία πρῶτος ἀπόστολος , δύο προφήτης , τρίτος διδάσκαλος . καί ὁ ὁ παλαιός καί μακάριος ἀνήρ ( 56 ) ὑπόδειγμα εἰς ὕψος ἐγώ ἀνάγω ὁ φρόνημα , οὐ ἀφίημι ῥίπτω γαμαλ , καί ὁ πατέω ἄξιος . βούλομαι δέ ἐγώ καί οἱονεί ἕλιξ τις ὁ περιπλοκή ὁ ἀγάπη ὁ πλησίος ἀνέχω , καί ἐπαναπαύω αὐτός , ἵνα , ἀεί πρός ὁ ἄνω ὁ ὁρμή ἔχω , οἷος τις ἀναδεδράδες ὁ χωρφαῖς ὁ ὑψηλός ἑαυτοῦ παρίστημι . ἀπαιτέω ( 57 ) δέ ἐγώ καί ὁ καταδέχομαι σκάπτω . ἀποσκάπτω δέ ψυχή ἐν ὁ ἀποδέω ὁ