basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0436.1
λέγει . Καὶ οὐκέτι προσηγόρευσεν , ἡμέρα καὶ νὺξ , ἀλλὰ τῷ ἐπικρατοῦντι τὴν πᾶσαν προσηγορίαν ἀπέ-νειμε . Ταύτην ἂν καὶ ἡ πᾶσῃ τῇ Γραφῇ τὴν συν-ήθειαν ἔχοις , ἐν τῇ τοῦ χρόνου μετρήσει ἡμέρας ἀριθμουμένας , οὐχὶ δὲ καὶ νύκτας μετὰ τῶν ἡμερῶν . Αἱ ἡμέραι τῶν ἐτῶν ἡμῶν , ὁ Ψαλμὸς φησὶ ( 59 ) . Καὶ πάλιν ὁ Ἰακὼβ · Αἱ ἡμέραι τῆς ζωῆς μου μικραὶ καὶ πονηραὶ . Καὶ πάλιν · Πᾶσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς μου . Ὥστε τὰ νῦν ἐν ἱστορίας εἶδει παραδο-θέντα νομοθεσία ἐστὶ πρὸς τὰ ἕξης . Καὶ ἐγένετο ἑσπέρα , καὶ ἐγένετο πρωΐ , ἡμέρα μία . Τίνος ἐνε-χεν οὐχ εἰπε πρώτην , ἀλλὰ μίαν ; καίτοιγε ἀκολουθώ-τερον ἦν τὸν μέλλοντα ἐπάγειν δευτέραν , καὶ τρίτην , καὶ τετάρτην ἡμέραν , τὴν κατάρχουσαν τῶν ἐφεξῆς πρώτην προσαγορεύσαι . Ἄλλὰ μίαν εἶπεν , ἵτοι τὸ μέτρον ἡμέρας καὶ νυκτὸς περιορίζων , καὶ συνάπτων τοῦ ἡμερονυκτίου τὸν χρόνον , ὡς τὸν εἴκοσιτεσσάρων ὡρῶν μιᾶς ἡμέρας ἐκπληροῦντα διάστημα , συνυπ-ακουομένης δηλονότι τῇ ἡμέρᾳ καὶ ( 60 ) τῆς νυκτός , ὥστε κἂν ἐν ταῖς τροπαῖς τοῦ ἡλίου συμβαίη τὴν ἐτέραν αὐτῶν ὑπερβάλλειν , ἀλλὰ τῷ γε ἀφ-ωρισμένῳ χρόνῳ ἐμπεριγράφεσθαι πάντως ἀμφο-τέρων τὰ διαστήματα · ὡσανεὶ ἔλεγε , τὸ τῶν τεσσά-ρων καὶ εἴκοσιν ὡρῶν μέτρον μᾶς ἐστὶν ἡμέρας διάστημα · ἢ , ἡ τοῦ οὐρανοῦ ( 61 ) ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ σημείου ἐπὶ τὸ αὐτὸ πάλιν ἀποκατάστασις ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ γίνεται · ὥστε ὅσakis ἂν ἑσπέρα καὶ πρωΐα κατὰ τὴν τοῦ ἡλίου περιφορὰν ἐπιλαμβάνη τὸν κά-σμον , μὴ ἐν πλείονι χρόνῳ , ἀλλ’ ἐν μιᾶς ἡμέρας διαστήματι τὴν περίοδον ἐκπληροῦσθαι . Ἡ κυριώτα-τος ὁ ἐν ἀπορρήτοις παραδιδομένος λόγος ( 62 ) , ὡς ἂρα ὁ τὴν τοῦ χρόνου φύσιν κατασκευῶσας Θεός , μέ-τρα αὐτῷ καὶ σημεία τὰ τῶν ἡμερῶν ἐπέβαλε δια-στήματα , καὶ ἑβδομάδι αὐτὸν ἐκμετρῶν , ἀεὶ τὴν ἑβδομάδα εἰς ἑαυτὴν ἀνακυκλοῦσθαι κελεύει , ἐξари-θμοῦν τοῦ χρόνου τὴν κίνησιν · τὴν ἑβδομάδα δὲ πάλιν ἐκπληροῦν τὴν ἡμέραν μίαν , ἐπτάκις αὐτὴν εἰς ἑαυτὴν ἀναστρέφουσαν . Τοῦτο δὲ κυκλικὸν ἐστὶ τοῦ σχήματος , ἀφ’ ἑαυτοῦ ἀρχεσθαι , καὶ εἰς ἑαυτὸ κατα-λήγειν . Ὁ δὲ καὶ τοῦ αἰῶνος ἴδιον , εἰς ἑαυτὸν ἀνα-στρέφεσθαι , καὶ μηδαμοῦ περατοῦσθαι . Διὰ τοῦτο τὴν κεφαλὴν τοῦ χρόνου οὐχὶ πρώτην ἡμέραν , ἀλλὰ μίαν ὤνόμασεν · ἵνα καὶ ἐκ τῆς προσηγορίας τὸ συγγενὲς ἔχη πρὸς τὸν αἰῶνα . Τοῦ γὰρ μοναχοῦ καὶ ἀκοινω-νήτου πρὸς ἕτερον ἢ τὴν χαρακτῆρα δεῖκνυοῦσα ( 63 ) οἰκείως καὶ προσηγορεύει μίαν . Εἰ δὲ πολ-λοὺς ἡμῖν αἰῶνας παριστῆσιν ἡ Γραφή , αἰῶνα αἰῶνος , καὶ αἰῶνας αἰῶνων πολυαχοῦ λέγουσα , ἀλλ’ οὐν καὶ αὐτὸ οὐχὶ πρῶτος , οὐδὲ δεύτερος , οὐδὲ τρίτος
Lemmas: λέγω . καί οὐκέτι προσαγορεύω , ἡμέρα καί νύξ , ἀλλά ὁ ἐπικρατέω ὁ πᾶς προσηγορία ἀπονέμω . οὗτος εἄν καί ὁ πᾶς ὁ γραφή ὁ συνάγω ἔχω , ἐν ὁ ὁ χρόνος μετρέω ἡμέρα ἀριθμέω , οὐ δέ καί νύξ μετά ὁ ἡμέρα . ὁ ἡμέρα ὁ ἔτος ἐγώ , ὁ ψαλμός φημί ( 59 ) . καί πάλιν ὁ Ἰακώβ · ὁ ἡμέρα ὁ ζωή ἐγώ μικρός καί πονηρός . καί πάλιν · πᾶος ὁ ἡμέρα ὁ ζωή ἐγώ . ὥστε ὁ νῦν ἐν ἱστορία εἶδος παραδίδωμι νομοθεσία εἰμί πρός ὁ έξειμι . καί γίγνομαι ἑσπέρα , καί γίγνομαι πρωΐ , ἡμέρα εἷς . τίς ἐγχέω οὐ εἶπον πρῶτος , ἀλλά εἷς ; καίτοι ἀκολουθώ-τερον εἰμί ὁ μέλλω ἐπάγω δύο , καί τρίτος , καί τέταρτος ἡμέρα , ὁ κατάρχω ὁ ἐφεξῆς πρῶτος προσαγορεύω . ἀλλά εἷς εἶπον , ἴτω ὁ μέτρον ἡμέρα καί νύξ περιορίζω , καί συνάπτω ὁ ἡμερονύκτιον ὁ χρόνος , ὡς ὁ εικοσιτεσσαρες ὥρα εἷς ἡμέρα ἐκπληρόω διάστημα , συνυπακούω δηλονότι ὁ ἡμέρα καί ( 60 ) ὁ νύξ , ὥστε κἀν ἐν ὁ τροπή ὁ ἥλιος συμβαίνω ὁ ἕτερος αὐτός ὑπερβάλλω , ἀλλά ὁ γε ἀφορίζω χρόνος ἐμπεριγράφω πάντως ἀμφότερος ὁ διάστημα · ὡσανεί λέγω , ὁ ὁ τέσσαρες καί εἴκοσι ὥρα μέτρον μᾶς εἰμί ἡμέρα διάστημα · ἢ , ὁ ὁ οὐρανός ( 61 ) ἀπό ὁ αὐτός σημεῖον ἐπί ὁ αὐτός πάλιν ἀποκατάστασις ἐν εἷς ἡμέρα γίγνομαι · ὥστε ὅσος εἄν ἑσπέρα καί πρωΐα κατά ὁ ὁ ἥλιος περιφορά ἐπιλαμβάνω ὁ κά-σμον , μή ἐν πλείων χρόνος , ἀλλά ἐν εἷς ἡμέρα διάστημα ὁ περίοδος ἐκπληρόω . ὁ κύριος ὁ ἐν ἀπόρρητος παραδίδωμι λόγος ( 62 ) , ὡς ἄρα ὁ ὁ ὁ χρόνος φύσις κατασκευάζω Θεός , μέτρα αὐτός καί σημεῖον ὁ ὁ ἡμέρα ἐπιβάλλω διάστημα , καί ἑβδομάς αὐτός ἐκμετρέω , ἀεί ὁ ἑβδομάς εἰς ἑαυτοῦ ἀνακυκλόω κελεύω , ἐξари-θμοῦν ὁ χρόνος ὁ κίνησις · ὁ ἑβδομάς δέ πάλιν ἐκπληρόω ὁ ἡμέρα εἷς , ἑπτάκις αὐτός εἰς ἑαυτοῦ ἀναστρέφω . οὗτος δέ κυκλικός εἰμί ὁ σχῆμα , ἀπό ἑαυτοῦ ἄρχω , καί εἰς ἑαυτοῦ καταπλήσσω . ὁ δέ καί ὁ αἰών ἴδιος , εἰς ἑαυτοῦ ἀναστρέφω , καί μηδαμοῦ περατόω . Ζεύς οὗτος ὁ κεφαλή ὁ χρόνος οὐ πρῶτος ἡμέρα , ἀλλά εἷς ὀνομάζω · ἵνα καί ἐκ ὁ προσηγορία ὁ συγγενής χάω πρός ὁ αἰών . ὁ γάρ μοναχός καί ἀκοινώνητος πρός ἕτερος ἢ ὁ χαρακτήρ δείκνυμι ( 63 ) οἰκεῖος καί προσαγορεύω εἷς . εἰμί δέ πολύς ἐγώ αἰών παρίστημι ὁ γραφή , αἰών αἰών , καί αἰών αἰών πολυαχεω λέγω , ἀλλά ὀν καί αὐτός οὐ πρῶτος , οὐδέ δύο , οὐδέ τρίτος