basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0488.1
Ἐκεῖνος εἶχε τὰ τοῦ πένητος · σὺ τοῦτον ( 94 ) λαβὼν μέρος ἐποίησας τῆς περιουσίας σεαυτοῦ . Ἄδικων ἀδικώτερος ἀνεφάνης , καὶ πλεονεκτικώτερος πλεονέκτη . Ὅρα μὴ τὸ αὐτὸ σε πέρας τῶν ἰχθύων ἐκδέξῃται , ἄχυστρόν που , ἢ χύρτος , ἢ δίχτυον . Πάντως γὰρ καὶ ἡμεῖς πολλὰ τῶν ἀδίκων διεξελθόντες ( 95 ) , τὴν τελευταίαν τιμωρίαν οὐκ ἀποδρασόμεθα . Ἦδη δὲ καὶ ἐν ἀσθενεῖ ζωῇ πολὺ τὸ πανοῦργον καὶ ἐπίβουλον καταμαθὼν , βούλομαί σε φυγεῖν τῶν κακοῦργων τὴν μίμησην . Ὁ καρκίνος τῆς σαρκὸς ἐπιθυμεῖ τοῦ ὀστρέου · ἀλλὰ δυσάλωτος ἡ ἄγρα αὐτῷ διὰ τὴν περιβολὴν τοῦ ὀστράκου γίνεται . Ἀρραγεῖ γὰρ ἐρακὶ τὸ ἄπαλόν τῆς σαρκὸς ἡ φύσις κατησφάλιαστο . Διὸ καὶ ὀστρακόδερμον προσηγόρευται . Καὶ ἐπειδὴ δύο κοιλότητες ἀκριβῶς ἀλλήλαις προσημῶνεται τὸ ὀστρεον περιπτύσσονται , ἀναγκαίως ἐπραχτοῖ εἰσιν αἱ χηλαὶ τοῦ καρκίνου . Τί οὖν ποιεῖ ; Ὅταν ἴδῃ ἐν ἀπηνέμοις χωρίοις μεθ’ ἡσυχίας διαβαλόμενον , καὶ πρὸς τὴν ἀκτίνα τοῦ ἡλίου τὰς αὐτὰς ἐαυτοῦ δι - B απλώσασθαι , τότε δή , λάθρα ψηφίδα παρεμβαλὼν , διακολῶς τὴν σύμπτυξιν · καὶ εὑρίσκεται τὸ ἐλλείπον ( 96 ) τῆς δυνάμεως διὰ τῆς ἐπίνοιαν περιεχόμενος . Αὕτη ἡ κακία τῶν μὴτε λόγου μὴτε φωνῆς μετεχόντων . Ἐγὼ δὲ σε βούλομαι , τὸ ποριστικὸν καὶ εὐμήχανον τῶν καρκίνων ζηλοῦντα , τῆς βλάβης τῶν πλησίων ἀπέχασθαι . Τοιοῦτός ἐστιν ὁ πρὸς τὸν ἀδελφὸν πορευόμενος δόλιος , καὶ ταῖς τῶν πλησίων ἀκαιρίαις ἐπιτιθέμενος , καὶ ταῖς ἀλλοτρίαις συμφοραῖς ἐντυχῶν . Φεύγε τὰς μίμησης τῶν κατεγνωσμένων . Τοῖς οἰκείοις ἀρχοῦ . Πενία μετὰ αὐταρκείας ἀλη - C θους πάσης ἀπολαύσεως τοῖς σωφρονοῦσι προτιμοτέρα . Οὐκ ἂν παρελθοίμ τοῦ πολυπόδος δολερὸν καὶ ἐπίκλοπον , ὃς ὁποία ποτ’ ἂν ἐκάστοτε πέτρα περιπταχῇ ( 97 ) , τὴν ἐκείνης ὑπέρχεται χρόαν · ὥστε τοὺς πολλοὺς τῶν ἰχθύων ἀπροόπτως νηχομένους τῷ πολυπόδι περιπίπτειν , ὡς τῇ πέτρᾳ δόξαν , καὶ ἐτοιμον γένεσθαι θήραμα τῷ πανοῦργῳ . Τοιούτῳ εἰσι τὸ ἦθος οἱ τὰς ἀεὶ κρατοῦσας δυναστείας ὑπερχόμενοι , καὶ πρὸς τὰς ἐκάστοτε χρείας μεθαρμοζόμενοι , μὴ ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀεὶ προαιρέσεως βεβηκότες , ἀλλ’ ἄλλοι καὶ ἄλλοι ῥάδιως γινόμενοι , σωφροσύνην τιμῶντες μετὰ σωφρόνων , ἀκόλαστοι δὲ ἐν ἀκόλαστοις , πρὸς τὴν ἐκάστου ἀρέσκειαν τὰς γνώμας μετατιθέμενοι . Οὐδ’ οὐδὲ ῥάδιον ἐκκλίνει , οὐδ’ ἂπ’ αὐτῶν φυλάξασθαι βλάβην , διὰ τὸ ἐν τῷ προσχήματι τῆς φιλίας ( 98 ) βαθὲς κατεσκαμμένῃ τὴν πονηρίαν κατακερύφθαι . Τὰ τοιαῦτα ἤθη λύκους ἄρπαγας D ὀνομάζει ὁ Κύριος , ἐν ἐνδύμασι προβατῶν προφαινομένους . Φεύγε τὸ παντοδαπὸν καὶ πολλαπλοῦν τοῦ τρόπου · δίωκε δὲ ἀλήθειαν , εἰλικρίνειαν , ἀπλότητα . Ὁ δρὶς ποικίλος · διὰ τοῦτο καὶ ἔρπεν κατεδικάσθη .
Lemmas: ἐκεῖνος ἔχω ὁ ὁ πένης · σύ οὗτος ( 94 ) λαμβάνω μέρος ποιέω ὁ περιουσία σεαυτοῦ . άδικος ἄδικος ἀναφαίνω , καί πλεονεκτικός πλεονέκτης . Ὅρας μή ὁ αὐτός σύ πέρας ὁ ἰχθύς ἐκδείκνυμι , ἄχυστρόν ποῦ , ἢ χύρτος , ἢ δίκτυον . πάντως γάρ καί ἐγώ πολύς ὁ ἄδικος διεξέρχομαι ( 95 ) , ὁ τελευταῖος τιμωρία οὐ ἀποδιδράσκω . ἤδη δέ καί ἐν ἀσθενής ζωή πολύς ὁ πανοῦργος καί ἐπίβουλος καταμανθάνω , βούλομαι σύ φεύγω ὁ κακοῦργος ὁ μίμηση . ὁ καρκίνος ὁ σάρξ ἐπιθυμέω ὁ ὄστρεον · ἀλλά δυσάλωτος ὁ ἄγρα αὐτός διά ὁ περιβολή ὁ ὄστρακον γίγνομαι . ἀρραγής γάρ ρακή ὁ ἁπαλός ὁ σάρξ ὁ φύσις κατασφαλίζω . Διὸ καί ὀστρακόδερμος προσαγορεύω . καί ἐπεί δύο κοιλότης ἀκριβῶς ἀλλήλων προσημῶνεται ὁ ὄστρεον περιπτύσσω , ἀναγκαῖος πράσσω εἰμί ὁ χηλή ὁ καρκίνος . τις οὖν ποιέω ; ὅταν ὁράω ἐν ἀπήνεμος χωρίον μετά ἡσυχία διαβάλλω , καί πρός ὁ ἄκτινος ὁ ἥλιος ὁ αὐτός ἑαυτοῦ Ζεύς - B ἁπλόω , τότε δή , λάθρῃ ψηφίδα παρεμβάλλω , διακολλάω ὁ σύμπτυξις · καί εὑρίσκω ὁ ἐλλείπω ( 96 ) ὁ δύναμις διά ὁ ἐπίνοια περιέχω . Ἄτη ὁ κακία ὁ μήτε λόγος μήτε φωνή μετέχω . ἐγώ δέ σύ βούλομαι , ὁ ποριστικός καί εὐμήχανος ὁ καρκίνος ζηλόω , ὁ βλάβη ὁ πλησίος ἀπέχω . τοιοῦτος εἰμί ὁ πρός ὁ ἀδελφός πορεύω δόλιος , καί ὁ ὁ πλησίος ἀκαιρία ἐπιτίθημι , καί ὁ ἀλλότριος συμφορά ἐντυγχάνω . φεύγω ὁ μίμηση ὁ καταγιγνώσκω . ὁ οἰκέω ἀρχός . Πενία μετά αὐτάρκεια ἀλη - C Θοῦς πᾶς ἀπόλαυσις ὁ σωφρονέω προτιμότερος . οὐ εἄν παρέρχομαι ὁ πολύπους δολερός καί ἐπίκλοπος , ὅς ὁποῖος πρός εἄν ἑκάστοτε πέτρα περιπταχῇ ( 97 ) , ὁ ἐκεῖνος ὑπέρχομαι χροιά · ὥστε ὁ πολύς ὁ ἰχθύς ἀπρόοπτος νήχω ὁ πολύπους περιπίπτω , ὡς ὁ πέτρα δόξα , καί ἑτοῖμος γίγνομαι θήραμα ὁ πανοῦργος . τοιοῦτος εἰμί ὁ ἦθος ὁ ὁ ἀεί κράτος δυναστεία ὑπέρχομαι , καί πρός ὁ ἑκάστοτε χρεία μεθαρμόζω , μή ἐπί ὁ αὐτός ἀεί προαίρεσις βαίνω , ἀλλά ἄλλος καί ἄλλος ῥᾳδίως γίγνομαι , σωφροσύνη τιμή μετά σώφρων , ἀκόλαστος δέ ἐν ἀκόλαστος , πρός ὁ ἕκαστος ἀρέσκεια ὁ γνώμη μετατίθημι . οὐ οὐδέ ῥούδιον ἐκκλίνω , οὐδέ ἀπό αὐτός φυλάσσω βλάβη , διά ὁ ἐν ὁ πρόσχημα ὁ φίλιος ( 98 ) βαθής κατασκάπτω ὁ πονηρία κατακρύπτω . ὁ τοιοῦτος ἦθος λύκος ἅρπαξ D ὀνομάζω ὁ Κύριος , ἐν ἔνδυμα προβατών προφαίνω . φεύγω ὁ παντοδαπός καί πολλαπλόος ὁ τρόπος · διώκω δέ ἀλήθεια , εἰλικρίνεια , απλότητα . ὁ δρίς ποικίλος · διά οὗτος καί ἕρπω καταδικάζω .