basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0442.1
πρὸς τοὺς διαστήμασι καὶ τὴν ἀντιτυπίαν ἔχει . Τῇ δὲ Γραφῇ σύνηθες τὸ κραταιὸν καὶ ἀνένδον στέρεωμα λέγειν , ὡς καὶ ἐπὶ ἀέρος πολλάκις καταπυκνωθέντος τῇ φωνῇ ταύτῃ κεχρῆσθαι · ὡς ὅταν λέγῃ · Ὁ στερεὸν βροντήσῃ . Τὴν γὰρ στερότητα καὶ ἀντιτυπίαν τοῦ πνεύματος τοῦ ἐναπολαχνομένου ταῖς κοιλότησι τῶν νεφῶν ( 2 ) , καὶ διὰ τὸ βιαίως ἐκρηγνύσθαι τοὺς κατὰ τὰς βροντὰς ἀποτελοῦντος φόρους , στερεῶσιν βροντὴς ἡ Γραφὴ προσήγορευσεν . Καὶ νῦν τοίνυν ἠγούμεθα ἐπὶ τινὸς στερεᾶς φύσεως στέγειν τοῦ ὕδατος τὸ ὀλισθηρὸν καὶ εὐδιάλυτον ( 3 ) ἐξαρχούσης , τὴν φωνὴν ταύτην τετᾶχθαι . Καὶ οὐ δύσπου , ἐπειδὴ κατὰ τὴν κοινὴν ἔκδοχην ἐκ τοῦ ὕδατος δοκεῖ τὴν γένεσιν ἐσχηκέναι , ἡ ὕδατι πεπηγὼτι ἐμφερὲς εἶναι προσῆκε νομίζειν , ἢ τινὶ τοιαύτῃ ὑλῇ ἐκ τῆς τοῦ ὕγροῦ διηθήσεως τὴν ἀρχὴν λαμβανούσῃ , ὁποία ἐστιν ἡ τε τοῦ κρυστάλλου λίθου , ὃν δι᾽ ὑπερβάλλουσαν τοῦ ὕδατος πῆξιν μεταποιεῖσθαι φασιν , ἢ ἡ τοῦ σπεκίου φύσις ( 4 ) ἐν μεταλλοῖς συνισταμένη . Αἴθως δὲ ὅστι διαυγῆς , ἰδιάζουσαν καὶ καθαρωτάτην τὴν διαφάνειαν κεκτημένος , ὃς , ἐὰν κατὰ τὴν ἑαυτοῦ φύσιν ἀκήριδης εὑρεθῇ , μήτε κατεδεδειγμένος σπενδόνι τινι , μήτε τὸ βάθος ὑπερήγγυμενος ταῖς διαφύσεσι , μικροῦ τῷ ἀέρι τὴν διαύγειαν ἔοικεν . Οὐδενὶ οὖν τούτων εἰκάζομεν τὸ στέρεωμα . Παιδικῆς γὰρ τῷ ὄντι καὶ ἀπλῆς διανοίας τοιαύτας ἔχειν περὶ τῶν οὐρανίων ( 5 ) τὰς ὑπολήψεις . Οὐ μὴν οὐδὲ εἰ πάντα ἐν ἀπασιν ἐστι , πῶρ μὲν ἐν γῇ , ἀὴρ δὲ ἐν ὕδατι , καὶ τῶν ἄλλων ὁμοίως ἐν ἑτέρῳ τῷ ἑτέρου · καὶ μηδὲν τῶν αἰσθήσει ὑποπίπτοντων στοιχείων εἰλικρινὲς ἐστι καὶ ἀμίγης ἡ τῆς πρὸς τὸ μέσον , ἢ τῆς πρὸς τὸ ἀντικείμενον κοινωνίας · τούτου ἐνεκεν καταδοχόμεθα τὸ στέρεωμα ἢ ἐξ ἑνὸς τῶν ἀπλῶν , ἢ τῷ ἀπὸ τούτων μίγμᾳ φήσαι ὑπάρχειν , δεδοξαμένοι παρὰ τῆς Γραφῆς , μηδὲν ἐπιτρέπειν ἡμῶν τῷ νῷ πέρα τῶν συγκεχωρημένων φαντασιούσθαι . Μὴ παραδράμῃ δὲ ἡμᾶς μηδὲ ἐκεῖνο ἀπαράσημαντον , ὅτι μετὰ τὸ προστάξαι τὸν Θεόν ,
Lemmas: πρός ὁ διάστημα καί ὁ ἀντιτυπία ἔχω . ὁ δέ γραφή συνήθης ὁ κραταιός καί ἀνένδον στερέωμα λέγω , ὡς καί ἐπί ἀήρ πολλάκις καταπυκνόω ὁ φωνή οὗτος χράομαι · ὡς ὅταν λέγω · ὁ στερεός βροντάω . ὁ γάρ στεροτηταω καί ἀντιτυπία ὁ πνεῦμα ὁ εναπολαχνομενω ὁ κοιλότης ὁ νέφος ( 2 ) , καί διά ὁ βίαιος ἐκρήγνυμι ὁ κατά ὁ βροντή ἀποτελέω φόρος , στερέω βροντή ὁ γραφή προσαγορεύω . καί νῦν τοίνυν ἡγέομαι ἐπί τις στερεός φύσις στέγω ὁ ὕδωρ ὁ ὀλισθηρός καί εὐδιάλυτος ( 3 ) ἐξάρχω , ὁ φωνή οὗτος τάσσω . καί οὖον δυεπω , ἐπεί κατά ὁ κοινός ἐκδοχή ἐκ ὁ ὕδωρ δοκέω ὁ γένεσις ἔχω , ὁ ὕδωρ πήγνυμι ἐμφερής εἰμί προσήκω νομίζω , ἢ τις τοιοῦτος ὕλη ἐκ ὁ ὁ ὑγρός διήθησις ὁ ἀρχή λαμβάνω , ὁποῖος εἰμί ὁ τε ὁ κρύσταλλος λίθος , ὅς διά ὑπερβάλλω ὁ ὕδωρ πῆξις μεταποιέω φημί , ἢ ὁ ὁ σπέκιον φύσις ( 4 ) ἐν μέταλλον συνίστημι . Αἶθος δέ ὅστις διαυγής , ἰδιάζω καί καθαρός ὁ διαφαίνω κτάομαι , ὅς , ἐάν κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις ακηριδηω εὑρίσκω , μήτε καταδείκνυμι σπένδων τις , μήτε ὁ βάθος ὑπεράγω ὁ διάφυσις , μικρός ὁ ἀήρ ὁ διαύγεια ἔοικα . οὐδείς οὖν οὗτος εἰκάζω ὁ στερέωμα . παιδικός γάρ ὁ εἰμί καί ἁπλόος διάνοια τοιοῦτος ἔχω περί ὁ οὐράνιος ( 5 ) ὁ ὑπόληψις . οὖον μήv οὐδέ εἰμί πᾶς ἐν ἅπας εἰμί , πίμπρημι μέν ἐν γῆ , ἀήρ δέ ἐν ὕδωρ , καί ὁ ἄλλος ὁμοίως ἐν ἕτερος ὁ ἕτερος · καί μηδείς ὁ αἴσθησις ὑποπίπτω στοιχεῖον εἰλικρινής εἰμί καί αμιγής ὁ ὁ πρός ὁ μέσος , ἢ ὁ πρός ὁ ἀντίκειμαι κοινωνία · οὗτος ἕνεκα καταδοκέω ὁ στερέωμα ἢ ἐκ εἷς ὁ ἀπολάω , ἢ ὁ ἀπό οὗτος μίγμα φημί ὑπάρχω , δοξάζω παρά ὁ γραφή , μηδείς ἐπιτρέπω ἐγώ ὁ νάω πέρα ὁ συγχωρέω φαντασιόω . μή παρατρέχω δέ ἐγώ μηδέ ἐκεῖνος ἀπαράσημαντον , ὅτι μετά ὁ προστάσσω ὁ Θεός ,