ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0413.1
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ
Lemmas: ὁ ΕΝ Ἅγιος πατήρ Ἥμων
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0413.2
ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Lemmas: Βασίλειος
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0413.3
ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ
Lemmas: ἀρχιεπίσκοπος Καισάρεια Καππαδοκία
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0413.4
ΟΜΙΛΙΑΙ Θ'
Lemmas: Ὁμιλία ὁ
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0413.5
ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΞΑΗΜΕΡΟΝ 5 .
Lemmas: εἰς ὁ ΕΖ 5 .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0413.6
Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν .
Lemmas: ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0413.7
1 . Πρέπουσα ἀρχὴ τῷ περὶ τῆς τοῦ κόσμου συ-στάσεως μέλλοντι διηγεῖσθαι ἀρχὴν τῆς τῶν ὁρω-μένων διακοσμήσεως προθεῖναι τοῦ λόγου . Οὐρανοῦ γὰρ καὶ γῆς ποίησις παραδιδόσθαι μέλλει , οὐχ αὐτο-μάτως συνεντασθεῖσα , ὡς τινες ἐφαντάσθησαν , παρὰ δὲ τοῦ Θεοῦ τὴν αἰτίαν λαβοῦσα . Ποία ἀκοὴ τοῦ μεγέθους τῶν λεγομένων ἀξία ; πῶς παρεσκευασμέ-νην ψυχὴν ( 6 ) πρὸς τὴν τῶν τλιχοῦτων ἀκρόασιν προσῆκεν ἀπαντᾶν ; Καθαρεύουσαν τῶν παθῶν τῆς σαρκός , ἀνεπισκότητον μερίμναις βιωτικαῖς , φιλο-πονόν , ἐξεταστικήν , πάντοθεν περισκοποῦσαν εἰ πο-θεν λάβοι ἀξίαν ἔνοιαν τοῦ Θεοῦ . Ἄλλὰ πρὶν ἐξ-ετάσαι ( 7 ) τὴν ἐν τοῖς ῥήμασιν ἀκριβείαν , καὶ δι -
Lemmas: 1 . Πρέπουσα ἀρχή ὁ περί ὁ ὁ κόσμος σύστασις μέλλω διηγέομαι ἀρχή ὁ ὁ ὁράω διακόσμησις προτίθημι ὁ λόγος . Οὐρανός γάρ καί γῆ ποίησις παραδίδωμι μέλλω , οὐ αὐτόματος συνεντείνω , ὡς τις φαντάζω , παρά δέ ὁ Θεός ὁ αἴτιος λαμβάνω . Ποία ἀκοή ὁ μέγεθος ὁ λέγω ἄξιος ; πῶς παρασκευάζω ψυχή ( 6 ) πρός ὁ ὁ τλιχοω ἀκρόασις προσήκω ἀπαντάω ; καθαρεύω ὁ πάθος ὁ σάρξ , ἀνεπισκότητος μέριμνα βιωτικός , φιλοπόνος , ἐξεταστική , πάντοθεν περισκοπέω εἰμί ποθέω λαμβάνω ἄξιος νοια ὁ Θεός . ἀλλά πρίν ἐξετάζω ( 7 ) ὁ ἐν ὁ ῥῆμα ἀκρίβεια , καί Ζεύς -
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0413.8
( 7 ) Reg . sextus πρὶν ἢ ἐξετάσαι . Mox idem ms . μὴ ἀρξωμεθα.</note>
Lemmas: ( 7 ) Reg . sextus πρίν ἢ ἐξετάζω . Mox idem ms . μή αἱρέω
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0414.2
2 . Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . Ἱστω μὲν τὸν λόγον τὸ θαῦμα τῆς διανοίας . Τί πρῶτον εἴπω ; πόθεν ἀρξομαι τῆς ἐξηγήσεως ; Ἐλέξω τῶν ἐξω ( 14 ) τὴν ματαιότητα ; ἢ
Lemmas: 2 . ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ . ἵστημι μέν ὁ λόγος ὁ θαῦμα ὁ διάνοια . τις πρῶτος εἶπον ; πόθεν ἄρχω ὁ ἐξήγησις ; λέγω ὁ ἐξω ( 14 ) ὁ ματαιότης ; ἢ
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.1
σεὺ Θεοῦ , εἰπὼν 'Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεός . 'Η
Lemmas: σῦς Θεός , εἶπον Ἐν ἀρχή ποιέω ὁ Θεός . 'Η
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.2
μακαρία φύσις , ἡ ἀφθονος ἀγαθότης , τὸ ἀγαπητὸν
Lemmas: μακάριος φύσις , ὁ ἄφθονος ἀγαθότης , ὁ ἀγαπητός
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.3
πᾶσι τοῖς λόγοις μετεληφθόσι , τὸ πολυπόθητον κάλλος ,
Lemmas: πᾶς ὁ λόγος μέτειμι , ὁ πολυπόθητος κάλλος ,
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.4
ἡ ἀρχὴ τῶν ὄντων , ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς , τὸ νοερὸν φῶς ,
Lemmas: ὁ ἀρχή ὁ εἰμί , ὁ πηγή ὁ ζωή , ὁ νοερός φάος ,
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.5
ἡ ἀπρόσιτος σοφία , οὗτος Ἐποίησεν ἐν ἀρχῇ τὸν
Lemmas: ὁ ἀπρόσιτος σοφία , οὗτος ποιέω ἐν ἀρχή ὁ
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.6
οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν .
Lemmas: οὐρανός καί ὁ γῆ .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.7
3 . Μὴ οὖν ἀναρχα φαντάζου , ἄνθρωπε , τὰ ὁρώμενα ,
Lemmas: 3 . μή οὖν ἄναρχος φαντάζω , ἄνθρωπος , ὁ ὁράω ,
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.8
μηδὲ , ἐπειδὴ κυκλῶδες περιτρέχει τὰ κατ' οὐρανὸν
Lemmas: μηδέ , ἐπεί κυκλώδης περιτρέχω ὁ κατά οὐρανός
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.9
κινούμενα , ἡ δὲ τοῦ κύκλου ἀρχὴ τῇ προχειρῶ αἰσθήσει
Lemmas: κινέω , ὁ δέ ὁ κύκλος ἀρχή ὁ πρόχειρον αἴσθησις
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.10
ἡμῶν οὐχ εὐληπτος , ἀναρχον εἶναι νομίσης τῶν
Lemmas: ἐγώ οὐ εύληπτος , ἄναρχος εἰμί νομίζω ὁ
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.11
κυκλοφορικῶν σωμάτων τὴν φύσιν . Οὐδὲ γὰρ ὁ κύκλος
Lemmas: κυκλοφορικός σῶμα ὁ φύσις . οὐδέ γάρ ὁ κύκλος
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.12
οὗτος , ὃς ἐπίπεδον λέγω σχῆμα τὸ ὑπὸ μιᾶς
Lemmas: οὗτος , ὅς ἐπίπεδος λέγω σχῆμα ὁ ὑπό εἷς
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.13
γραμμῆς περιεχόμενον , ἐπειδὴ διαφεύγει ( 24 ) τὴν
Lemmas: γραμμή περιέχω , ἐπεί διαφεύγω ( 24 ) ὁ
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.14
ἡμετέραν αἴσθησιν , καὶ οὔτε ὅθεν ἤρξατο ἐξερεῖν ( 25 )
Lemmas: ἡμέτερος αἴσθησις , καί οὔτε ὅθεν ἄρχω ἐξεῖπον ( 25 )
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.15
δυνάμεθα , οὔτε εἰς ὃ κατέληξεν , ἤδη καὶ ἀναρχον αὐτὸν
Lemmas: δύναμαι , οὔτε εἰς ὅς καταλήγω , ἤδη καί ἄναρχος αὐτός
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.16
ὀφείλομεν ὑποτιθέσθαι . Ἄλλὰ κἂν τὴν αἴσθησιν
Lemmas: ὀφείλω ὑποτίθημι . ἀλλά κἀν ὁ αἴσθησις
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.17
διαφεύγῃ , τῇ γε ἀληθείᾳ πάντως ἀπὸ τινος ἤρξατο
Lemmas: διαφεύγω , ὁ γε ἀλήθεια πάντως ἀπό τις ἄρχω
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.18
ὁ κέντρον καὶ διαστήματι τινὶ περιεγράψας αὐτόν . Οὕτω
Lemmas: ὁ κέντρον καί διάστημα τις περιγράφω αὐτός . οὕτως
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.19
καὶ σύ μη , ἐπειδὴ εἰς ἐνατὰ συννεῖσι τὰ κύκλῳ
Lemmas: καί σῦς μη , ἐπεί εἰς ἔνατος συνίημι ὁ κύκλος
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.20
κινούμενα , τὸ τῆς κινήσεως αὐτῶν ὁμαλὸν , καὶ μηδενὶ
Lemmas: κινέω , ὁ ὁ κίνησις αὐτός ὁμαλός , καί μηδείς
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.21
μέσῳ ( 26 ) διαχοπτόμενον , τὴν τοῦ ἀναρχον τὸν
Lemmas: μέσος ( 26 ) διαχοπετομαι , ὁ ὁ ἄναρχος ὁ
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.22
κόσμον καὶ ἀτελεύτητον εἶναι σοι πλάνην ἐγκαταλί -
Lemmas: κόσμος καί ἀτελεύτητος εἰμί σύ πλάνη ἐγκαταλί -
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.23
πη . Παράγει γὰρ τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου
Lemmas: πῇ . παράγω γάρ ὁ σχῆμα ὁ κόσμος οὗτος
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.24
καὶ , 'Ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσονται ( 27 ) .
Lemmas: καί , Ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ παρέρχομαι ( 27 ) .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.25
Προαναφύνησις τῶν περὶ συντελείας δογμάτων καὶ
Lemmas: Προαναφύνησις ὁ περί συντέλεια δόγμα καί
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.26
περὶ τῆς τοῦ κόσμου μεταποιήσεως , τὰ νῦν ἐν βραχέσι
Lemmas: περί ὁ ὁ κόσμος μεταποίησις , ὁ νῦν ἐν βραχύς
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.27
κατὰ τὴν στοιχείωσιν τῆς θεοπνεύστου διδασκαλίας
Lemmas: κατά ὁ στοιχείωσις ὁ θεόπνευστος διδασκαλία
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.28
παραδιδόμενα . Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεός .
Lemmas: παραδίδωμι . ἐν ἀρχή ποιέω ὁ Θεός .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.29
Τὰ ἀπὸ χρόνου ἀρξάμενα πᾶσα ἀνάγκη καὶ ἐν χρόνῳ
Lemmas: ὁ ἀπό χρόνος ἄρχω πᾶς ἀνάγκη καί ἐν χρόνος
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.30
συντελεσθῆναι . Εἰ ( 28 ) ἀρχὴν ἔχει χρονικήν , μὴ ἀμ -
Lemmas: συντελέω . εἰμί ( 28 ) ἀρχή ἔχω χρονικός , μή ἀνά -
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.31
φίβαλος περὶ τοῦ τέλους . Γεωμετρία γὰρ καὶ ἀριθμητικαὶ
Lemmas: φιβηλος περί ὁ τέλος . γεωμετρία γάρ καί ἀριθμητικός
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.32
μέθοδοι , καὶ αἱ περὶ τῶν στερεῶν πραγματείαι ,
Lemmas: μέθοδος , καί ὁ περί ὁ στερεός πραγματεία ,
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.33
καὶ ἡ πολυρύλλητος ἀστρονομία , ἡ πολυάσχολος
Lemmas: καί ὁ πολυρύλλητος ἀστρονομία , ὁ πολυάσχολος
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.34
ματαιότης , πρὸς ποῖον καταστρέψουσι τέλος ;
Lemmas: ματαιότης , πρός ποῖος καταστρέφω τέλος ;
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.35
Εἴπερ οἱ περὶ ταῦτα ἐσπουδακότες συναθίον εἶναι
Lemmas: εἴπερ ὁ περί οὗτος σπουδάζω συναθίον εἰμί
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.36
τῷ κτίστῃ τῶν ὅλων Θεῷ καὶ τὸν ὁρώμενον τοῦτον
Lemmas: ὁ κτίστης ὁ ὅλος Θεός καί ὁ ὁράω οὗτος
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.37
κόσμον διενόησαν , πρὸς τὴν αὐτὴν δόξαν ἀγαγόν -
Lemmas: κόσμος διανοέομαι , πρός ὁ αὐτός δόξα ἄγω -
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.38
dum , ni fallor , κυκλῶδες , non κυκλῶσε .
Lemmas: dum , ni fallor , κυκλώδης , non κυκλώνω .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.39
quinque ὁ κέντρον . Editii δ τῷ κέντρῳ .
Lemmas: quinque ὁ κέντρον . Editii δ ὁ κέντρον .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.40
λίπη .
Lemmas: λίπος .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0416.41
ελεύσονται . At quinque alii mss . παρελεύσεται .
Lemmas: ἔρχομαι . At quinque alii mss . παρέρχομαι .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0417.1
( 33 ) Colb . primus οἰκείαν τὴν κατάστασιν ἀποδείξεσθαι καὶ τὴν λῆξιν , proprium statum et sedem exspiciet .
Lemmas: ( 33 ) Colb . primus οἰκεῖος ὁ κατάστασις ἀποδείκνυμι καί ὁ λῆξις , proprium statum et sedem exspiciet .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0417.2
A τες ( 29 ) τὸν περιγεγραμμένον καὶ σώμα ἔχοντα ὀλικόν , τῇ ἀπειρήτῳ καὶ ἀοράτῳ φύσει , μηδὲ τοσοῦτον δυνήσεντες ἐννοῆσθαι , ὅτι οὐ τὰ μέρη θοραῖς καὶ ἀλλοιώσεσιν ὑπόκειται , τοῦτο καὶ τὸ ὅλον ἀνάγκη ποτὲ τὰ αὐτὰ παθήματα τοῖς οἰκείοις μέρεσιν ὑποστήσαι . Ἄλλὰ τοσοῦτον Ἐματαιώθησαν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν , καὶ ἐσκοτίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία , καὶ φάσκοντες εἶναι σοφοὶ ἐματαιώθησαν , ὥστε οἱ μὲν συνυπάρχειν ἐξ ἀδίου τῷ Θεῷ τὸν οὐρανὸν ἀπεφήναντο · οἱ δὲ αὐτὸν εἶναι Θεὸν ἀναρχὸν τε ( 30 ) καὶ ἀτελεύτητον , καὶ τῆς τῶν κατὰ μέρος οἰκονομίας αἴτιον .
Lemmas: A αἱρέω ( 29 ) ὁ περιγράφω καί σώμα ἔχω ὀλικός , ὁ ἀπείρητος καί ἀόρατος φύσις , μηδέ τοσοῦτος δύναμαι ἐννοέω , ὅτι οὖον ὁ μέρος Θοραί καί ἀλλοίωσις ὑπόκειμαι , οὗτος καί ὁ ὅλος ἀνάγκη ποτέ ὁ αὐτός πάθημα ὁ οἰκέω μέρος ὑφίστημι . ἀλλά τοσοῦτος ματαιόω ὁ διαλογισμός αὐτός , καί σκοτίζω ὁ ἀσύνετος αὐτός καρδία , καί φάσκω εἰμί σοφός ματαιόω , ὥστε ὁ μέν συνυπάρχω ἐκ ἀδίου ὁ Θεός ὁ οὐρανός ἀποφαίνω · ὁ δέ αὐτός εἰμί θεός ἄναρχος τε ( 30 ) καί ἀτελεύτητος , καί ὁ ὁ κατά μέρος οἰκονομία αἴτιος .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0417.3
4 . Ἦπου αὐτοῖς ἡ περίσσεια τῆς τοῦ κόσμου σοφίας προσθήξην οἴσει ποτὲ τῆς χαλεπῆς κατακρίσεως , ὅτι οὐκὲν ὁρῶ περὶ τὰ μάταια βλέποντες , ἐκόντες πρὸς τὴν σύνεσιν τῆς ἀληθείας ἀπετυφλώθησαν . Ἄλλ' οἱ τῶν ( 31 ) ἀστρῶν τὰ διαστήματα καταμετροῦντες , καὶ τοὺς ἀειφανεῖς αὐτῶν καὶ ἀρκτίους ἀπογραφόμενοι ( 32 ) , καὶ ὅσοι περὶ τὸν νότιον πῶλον κείμενοι τοῖς μέν εἰσὶ φανεροί , ἡμῖν δὲ ἄγνωστοι · καὶ βόρειον πλάτος , καὶ ζωδιακὸν κύκλον μυρίοις διαστήμασι διαιροῦντες · καὶ ἐπαναφορὰς ἀστρῶν , καὶ στηριγμοὺς , καὶ ἀποκλείσεις , καὶ πάντων τὴν ἐπὶ τὰ προηγούμενα κίνησιν δι' ἀκριβείας τηροῦντες · καὶ διὰ πόσου χρόνου τῶν πλανωμένων ἕκαστος τὴν ἐναυτὸν περίοδον ἐκπληροῖ · μίαν τῶν πασῶν μηχανὴν οὐκ εὗρον πρὸς τὸ τὸν Θεὸν ἐννοῆσαι ποιητὴν τοῦ παντός , καὶ κριτὴν δίκαιον , τὴν ἀξίαν ἀντίδοσιν τοῖς βεβιωμένοις ἐπάγοντα · οὐδὲ τῷ περὶ τῆς κρίσεως λόγῳ τὴν ἀκόλουθον τῆς συντελείας ἔνοιαν ἐπιγνῶναι , ὅτι ἀνάγκη μεταποιήθηναὶ τὸν κόσμον , εἰ μέλλοι καὶ ἡ τῶν ψυχῶν κατάστασις πρὸς ἕτερον εἶδος ζωῆς μεταβάλλειν . Ὡσπερ γὰρ ἡ παροῦσα ζωὴ συγγενὴς ἔχει τοῦ κόσμου τοῦτου τὴν φύσιν , οὕτω καὶ ἡ μέλλουσα τῶν ψυχῶν ἡμῶν διαγωγὴ οἰκείαν ( 33 ) τῇ καταστάσει ὑποδέξεται τὴν λῆξιν . Οἱ δὲ τοσοῦτον ἀπέχουσιν ὡς ἀληθεῖ τοῖς προσέχειν , ὥστε καὶ πλατὺν γέλως καταχέουσιν ἡμῶν περὶ συντελείας τοῦ κόσμου τοῦτου καὶ παλιγγενεσίας αἰῶνος ἀπαγγελλόντων . Ἐπεὶδὴ δὲ ἡ ἀρχὴ κατὰ φύσιν προτέτακται τῶν ἀπ' αὐτῆς , ἀναγκαίως περὶ τῶν ἀπὸ χρόνου τὸ εἶναι ἔχόντων διαλεγόμενος , ταύτην ἀπάντων προέταξε τὴν φωνήν , εἰπών · Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ( 34 ) .
Lemmas: 4 . ἦπου αὐτός ὁ περίσσεια ὁ ὁ κόσμος σοφία προστάσσω φέρω ποτέ ὁ χαλεπός κατάκρισις , ὅτι οὔκω ὁράω περί ὁ μάταιος βλέπω , ἑκών πρός ὁ σύνεσις ὁ ἀλήθεια ἀποτυφλόω . ἄλλος ὁ ὁ ( 31 ) ἄστρον ὁ διάστημα καταμετρέω , καί ὁ αειφανής αὐτός καί ἄρκτιος ἀπογράφω ( 32 ) , καί ὅσος περί ὁ Νότιον πῶλος κεῖμαι ὁ μέν εἰμί φανερόω , ἐγώ δέ ἄγνωστος · καί βόρειος πλάτος , καί ζωδιακός κύκλος μυρίος διάστημα διαιρέω · καί ἐπαναφορά ἄστρον , καί στηριγμός , καί ἀποκλείω , καί πᾶς ὁ ἐπί ὁ προηγούμενος κίνησις διά ἀκρίβεια τηρέω · καί διά πόσος χρόνος ὁ πλανάω ἕκαστος ὁ εναυος περίοδος ἐκπληρόω · εἷς ὁ πᾶς μηχανή οὐ εὑρίσκω πρός ὁ ὁ θεός ἐννοέω ποιητής ὁ πᾶς , καί κριτής Δίκαιος , ὁ ἄξιος ἀντίδοσις ὁ βιόω ἐπάγω · οὐδέ ὁ περί ὁ κρίσις λόγος ὁ ἀκόλουθος ὁ συντέλεια νοια ἐπιγιγνώσκω , ὅτι ἀνάγκη μεταποιέω ὁ κόσμος , εἰμί μέλλω καί ὁ ὁ Ψυχή κατάστασις πρός ἕτερος εἶδος ζωή μεταβάλλω . ὡς γάρ ὁ πάρειμι ζωή συγγενής ἔχω ὁ κόσμος οὗτος ὁ φύσις , οὗτος καί ὁ μέλλω ὁ Ψυχή ἐγώ διαγωγή οἰκεῖος ( 33 ) ὁ κατάστασις ὑποδείκνυμι ὁ λῆξις . ὁ δέ τοσοῦτος ἀπέχω ὡς ἀληθής ὁ προσέχω , ὥστε καί πλατύς γέλως καταχέω ἐγώ περί συντέλεια ὁ κόσμος οὗτος καί παλιγγενεσία αἰών ἀπαγγέλλω . ἐπειδή δέ ὁ ἀρχή κατά φύσις προτάσσω ὁ ἀπό αὐτός , ἀναγκαῖος περί ὁ ἀπό χρόνος ὁ εἰμί ἔχοω διαλέγω , οὗτος ἀπαντάω προτάσσω ὁ φωνή , εἶπον · ἐν ἀρχή ποιέω ( 34 ) .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0418.2
( 36 ) Reg . quintus προηγούμενον . Editi et multi mss . προηγούμενος . Mox Colb . primus τῶν ἡμετέρων ψυχῶν .
Lemmas: ( 36 ) Reg . quintus προηγούμενος . Editi et multi mss . προηγούμενος . Mox Colb . primus ὁ ἡμέτερος Ψυχή .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0419.1
ἡ ἀρχὴ καὶ ἡ πρώτη κίνησις ὡς , Ἀρχὴ ὁδὸν ἀποθῆς τὸ ποιεῖν δικαία · ἀπὸ γὰρ τῶν δικαίων πράξεων πρῶτον κινούμεθα πρὸς τὸν μακάριον βίον · λέγεται δὲ ἀρχὴ καὶ ὅθεν γίνεται τι , τοῦ ( 40 ) ὑπάρχοντος αὐτῷ ἑτέρου , ὡς ἐπὶ οἰκίας θεμέλιος , καὶ ἐπὶ πλοίου ἡ τρόπης , καθὼς εἴρηται · Ἀρχὴ σοφίας φόβος Κυρίου . Οἷον γὰρ χρησις καὶ βάθρον ( 41 ) πρὸς τὴν τελείωσιν ἡ εὐλάβεια . Ἀρχὴ δὲ καὶ τῶν τεχνικῶν ἔργων ἡ τέχνη · ὡς ἡ σοφία Βεσελεήλ , τοῦ περὶ τὴν σκηνὴν κόσμου . Ἀρχὴ δὲ πράξεως πολλάκις καὶ τὸ εὐχρηστον τέλος τῶν γινομένων · ὡς τῆς ἐλεημοσύνης ἡ παρὰ Θεοῦ ἀποδοχή , καὶ πάσης τῆς κατ’ ἀρετὴν ἐνέργειας τὸ ἐν ἐπαγγελίαις ἀποκειμένον τέλος .
Lemmas: ὁ ἀρχή καί ὁ πρῶτος κίνησις ὡς , Ἀρχή ὁδός ἀποτίθημι ὁ ποιέω Δίκαιος · ἀπό γάρ ὁ Δίκαιος πρᾶξις πρῶτος κινέω πρός ὁ μακάριος βίος · λέγω δέ ἀρχή καί ὅθεν γίγνομαι τίς , ὁ ( 40 ) ὑπάρχω αὐτός ἕτερος , ὡς ἐπί οἰκίον θεμέλιος , καί ἐπί πλοῖον ὁ Τρόπης , καθώς εἴρω · Ἀρχή σοφία φόβος κύριος . οἷος γάρ χρῆσις καί βάθρον ( 41 ) πρός ὁ τελέω ὁ εὐλάβεια . Ἀρχή δέ καί ὁ τεχνικός ἔργον ὁ τέχνη · ὡς ὁ σοφία Βεσελεήλ , ὁ περί ὁ σκηνή κόσμος . Ἀρχή δέ πρᾶξις πολλάκις καί ὁ εὐχρηστέω τέλος ὁ γίγνομαι · ὡς ὁ ἐλεημοσύνη ὁ παρά Θεός ἀποδοχή , καί πᾶς ὁ κατά ἀρετή ενέργεια ὁ ἐν ἐπαγγελία αποκειμαι τέλος .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0419.2
6 . Τοσαυταχῶς οὖν λεγομένης τῆς ἀρχῆς , σκόπει εἰ μὴ πᾶσι τοῖς σημαινομένοις ἡ παροῦσα φωνὴ ἐφαρμόσει . Καὶ γὰρ ἀφ’ οὗ χρόνου ἤρξατο ἡ τοῦ κόσμου τούτου σύστασις , δυνατὸν σοι μαθεῖν , ἂν γε , ἐκ τοῦ παρόντος εἰς τὰ κατόπιν ἀναποδὶς , φιλονεικήσῃς ( 42 ) εὑρεῖν τὴν πρώτην τὴν ἡμέραν τῆς τοῦ κόσμου γενέσεως . Εὑρήσεις γὰρ οὕτως , πόθεν τῷ χρόνῳ ἡ πρώτη κίνησις , ἔπειτα , ὅτι καὶ οἷον θεμέλιοι τινες καὶ χρησιμεῖς προκατεδίδρασαν τὸ οὐρανὸν καὶ ἡ γῆ · εἶτα , ὅτι ἐστὶ τις τεχνικὸς λόγος ὁ καθηγησάμενος τῆς τῶν ὁρωμένων διακοσμήσεως , ὡς ἐνδείκνυταί σοι ἡ φωνὴ τῆς ἀρχῆς · καὶ τὸ μὴ εἶχ’ ἡττὲ μάτην , ἀλλὰ πρὸς τι τέλος ὠφέλιμον καὶ μεγάλην χρείαν τοῖς οὕτω συνεῖσφορεμένοις ἐπινενόηθαι ( 43 ) τὸν κόσμον , ἐπερ τῷ διὰ ψυχῶν λογικῶν διδασκαλεῖον καὶ θεωρησίαν ἐστὶ παιδευτήριον , διὰ τῶν ὁρωμένων καὶ αἰσθητῶν χειραγωγίαν τῇ νῷ παρεχόμενος ( 44 ) πρὸς τὴν θεωρίαν τῶν ἀοράτων , καθὰ φησιν ὁ Ἀπόστολος , ὅτι Τὰ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται . Ἡτὰ γὰρ διὰ τὸ ἀχαραῖον καὶ ἄχρονον τῆς δημιουργίας εἴρηται τὸ , Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν , ἐπεὶδ’ ἡμέρας τι καὶ ἀδιάστατον ἡ ἀρχή . Ὡς γὰρ ἡ ἀρχὴ τῆς ὁδοῦ οὐπω ὁδός , καὶ ἡ ἀρχὴ τῆς οἰκίας οὐκ οἰκία , οὕτω καὶ ἡ τοῦ χρόνου ἀρχὴ οὐπω χρόνος , ἀλλ’ οὐδὲ μέρος αὐτοῦ τὸ ἐλάχιστον . Εἰ δὲ φιλονεικῶν τις χρόνον εἶναι λέγοι τὴν ἀρχήν , γινωσκέτω , ὅτι διαιρεῖ αὐτὴν εἰς τὰ τοῦ χρόνου μέρη . Ταῦτα δὲ ἐστίν , ἀρχή , καὶ μέσα ( 45 ) , καὶ τελευτή . Ἀρχὴν δὲ ἀρχῆς ἐπινοεῖν παντελῶς καταγέλαστον . Καὶ ὁ διχτοχῶν τὴν ἀρχὴν δύο ποιήσει ἀντὶ μιᾶς , μᾶλλον δὲ πολλάς καὶ ἀπειρούς , τοῦ διαιρεθέντος ἀεὶ εἰς ἕτερα τεττομένου . Ἵνα τοίνυν διδαχθῶμεν ὁμοῦ
Lemmas: 6 . τοσαυταχῶς οὖν λέγω ὁ ἀρχή , σκοπέω εἰμί μή πᾶς ὁ σημαίνω ὁ πάρειμι φωνή ἐφάρμοσις . καί γάρ ἀπό ὅς χρόνος ἄρχω ὁ ὁ κόσμος οὗτος σύστασις , δυνατός σύ μανθάνω , εἄν γε , ἐκ ὁ πάρειμι εἰς ὁ κατόπιν ἀναποδίζω , φιλονεικέω ( 42 ) εὑρίσκω ὁ πρῶτος ὁ ἡμέρα ὁ ὁ κόσμος γένεσις . εὑρίσκω γάρ οὕτως , πόθεν ὁ χρόνος ὁ πρῶτος κίνησις , ἔπειτα , ὅτι καί οἷος θεμέλιος τις καί χρησιμέω προκατεδιδραω ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ · εἶτα , ὅτι εἰμί τις τεχνικός λόγος ὁ καθηγέομαι ὁ ὁ ὁράω διακόσμησις , ὡς ἐνδείκνυμι σύ ὁ φωνή ὁ ἀρχή · καί ὁ μή ἔχω εἰμί μάτην , ἀλλά πρός τίς τέλος ὠφέλιμος καί μέγας χρεία ὁ οὗτος συνεισφορέω ἐπινοέω ( 43 ) ὁ κόσμος , ἐπιρρέω ὁ διά Ψυχή λογικός διδασκαλεῖον καί θεωρησίαν εἰμί παιδευτήριον , διά ὁ ὁράω καί αἰσθητής χειραγωγία ὁ νάω παρέχω ( 44 ) πρός ὁ θεωρία ὁ ἀόρατος , καθά φημί ὁ ἀπόστολος , ὅτι ὁ ἀόρατος αὐτός ἀπό κτίσις κόσμος ὁ ποίημα νοέω καθοράω . βαθύτης γάρ διά ὁ ἀχαραῖον καί ἄχρονος ὁ δημιουργία εἴρω ὁ , ἐν ἀρχή ποιέω , ἐπειδή ἡμέρα τίς καί ἀδιάστατος ὁ ἀρχή . ὡς γάρ ὁ ἀρχή ὁ ὁδός οὔπω ὁδός , καί ὁ ἀρχή ὁ οἰκίον οὐ οἰκίον , οὗτος καί ὁ ὁ χρόνος ἀρχή οὔπω χρόνος , ἀλλά οὐδέ μέρος αὐτός ὁ μικρός . εἰμί δέ φιλονεικέω τις χρόνος εἰμί λέγω ὁ ἀρχή , γιγνώσκω , ὅτι διαιρέω αὐτός εἰς ὁ ὁ χρόνος μέρος . οὗτος δέ εἰμί , ἀρχή , καί μέσος ( 45 ) , καί τελευτή . Ἀρχή δέ ἀρχή ἐπινοέω παντελῶς καταγέλαστος . καί ὁ διχτοχοω ὁ ἀρχή δύο ποιέω ἀντί εἷς , μᾶλλον δέ πολύς καί ἤπειρος , ὁ διαιρέω ἀεί εἰς ἕτερος τίνω . ἵνα τοίνυν διδάσκω ὁμοῦ
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0420.1
τῇ βουλήσει τοῦ Θεοῦ ἀχρόνως συνυφεστάναι τὸν κόσμων , εἴρηται τὸ , Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν . Ὀπερ ἑτεροι τῶν ἐρμηνευτῶν ( 46 ) , σαφέστερον τὸν νοῦν ἐκδιδόντες , εἴρηκασιν Ἐν κεφαλαίῳ ἐποίησεν ὁ Θεός , τουτέστιν , ἀθρόως καὶ ἐν ὀλίγῳ . Τὰ μὲν οὖν περὶ ἀρχῆς , ὡς ὀλίγα ἀπὸ πολλῶν εἰπεῖν , ἐπὶ τοσούτον .
Lemmas: ὁ βούλομαι ὁ Θεός ἄχρονος συνυφίστημι ὁ κόσμος , εἴρω ὁ , ἐν ἀρχή ποιέω . ὅσπερ ἕτερος ὁ ἑρμηνευτής ( 46 ) , σαφής ὁ νόος ἐκδίδωμι , εἴρω ἐν κεφάλαιος ποιέω ὁ Θεός , τουτέστιν , ἀθρόος καί ἐν ὀλίγος . ὁ μέν οὖν περί ἀρχή , ὡς ὀλίγος ἀπό πολύς εἶπον , ἐπί τοσοῦτος .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0420.2
7 . Ἐπειδὴ δὲ καὶ τῶν τεχνῶν αἱ μὲν ποιητικαὶ λέγονται , αἱ δὲ πρακτικαί , αἱ δὲ θεωρητικαί · καὶ τῶν μὲν θεωρητικῶν τέλος ἐστὶν ἡ κατὰ νοῦν ἐνέργεια , τῶν δὲ πρακτικῶν αὐτὴ ἡ τοῦ σώματος κίνησις , ἥς παυσάμενης οὐδὲν ὑπόστην τοῖς παρέμενε τοῖς ὁρώσις · ὁρχήσεως γὰρ καὶ αὐλητικῆς τέλος οὐδὲν , ἀλλ’ αὐτὴ εἰς ἑαυτὴν ἡ ἐνέργεια καταλήγει · ἐπὶ δὲ τῶν ποιητικῶν τεχνῶν , καὶ παυσάμενης ( 47 ) τῆς ἐνεργείας , προκειμένου ἐστι τὸ ἔργον · ὡς οἰκοδομικῆς καὶ τεκτονικῆς καὶ χαλκευτικῆς καὶ ὑφαντικῆς , καὶ ὅσαι τοιαῦται , αἱ ( 48 ) , κἂν μὴ παρῇ ὁ τεχνίτης , ἰκανοὶ ἐν ἑαυταῖς τοὺς τεχνικούς λόγους ἐμφαίνουσι , καὶ ἔξεστι σοὶ θαυμάσαι τὸν οἰκοδόμον ἀπὸ τοῦ ἔργου , καὶ τὸν χαλκέα καὶ τὸν ὑφάντην . Ἵνα οὖν δεῖξθῇ , ὅτι ὁ κόσμος τεχνικὸν ἐστι κατασκευάσμα , προκειμένου πᾶσιν εἰς θεωρίαν , ὡστε δι’ αὐτοῦ τὴν τοῦ ποιήσαντος αὐτὴν σοφίαν ἐπινιγνώσκεσθαι , οὐκ ἀλλῃ τινὶ φωνῇ ἐχρήσατο ὁ σοφὸς Μωϋσῆς περὶ αὐτοῦ , ἀλλ’ εἶπεν ( 49 ) Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν · οὐχὶ ἐνήργησεν , οὐδὲ ὑπέστησεν , ἀλλ’ Ἐποίησεν . Καὶ καθότι πολλοὶ τῶν φαντασθέντων συνυπάρχειν ἐξ αἰδίου τῷ Θεῷ τὴν κόσμον , οὐχὶ γεγενήσθαι παρ’ αὐτοῦ ( 50 ) συνεψύχονταν , ἀλλ’ οἴον ἀποκλασία τῆς δυνάμεως αὐτοῦ ὄντα αὐτομάτως παραποσθῖναι · καὶ αἴτιον μὲν αὐτοῦ ὁμολογοῦσι τὸν Θεόν , αἴτιον δὲ ἀπροαιρέτως , ὡς τῆς σκιᾶς τὸ σῶμα , καὶ τῆς λαμπρόνδος τὸ ἀπαυγάζον · τὴν οὖν τοιαύτην ἀπάτην ἐπανορθοῦμενος ὁ προφήτης , τῇ ἀκριβείᾳ παρόση τῶν ῥημάτων ἐχρήσατο εἰπών · Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεός . Οὐχὶ αὐτὸ τοῦτο ( 51 ) τὴν αἰτίαν τοῦ εἶναι παρέσχε , ἀλλ’ ἐποίησεν ὡς ἀγαθὸς τὸ χρήσιμον , ὡς σοφὸς τὸ κάλλιστον , ὡς δυνατὸς τὸ μέγιστον . Μόνον
Lemmas: 7 . ἐπεί δέ καί ὁ τέχνη ὁ μέν ποιητικός λέγω , ὁ δέ πρακτικός , ὁ δέ θεωρητικός · καί ὁ μέν θεωρητικός τέλος εἰμί ὁ κατά νόος ἐνέργεια , ὁ δέ πρακτικός αὐτός ὁ ὁ σῶμα κίνησις , ἥς παύω οὐδείς ὑπόστη ὁ παραμένω ὁ ὁράω · όρχηση γάρ καί αὐλητικός τέλος οὐδείς , ἀλλά αὐτός εἰς ἑαυτοῦ ὁ ἐνέργεια καταλήγω · ἐπί δέ ὁ ποιητικός τέχνη , καί παύω ( 47 ) ὁ ἐνέργεια , πρόκειμαι εἰμί ὁ ἔργον · ὡς οἰκοδομικός καί τεκτονικός καί χαλκευτικός καί ὑφαντικός , καί ὅσος τοιοῦτος , ὁ ( 48 ) , κἀν μή πείρω ὁ τεχνίτης , ἱκανός ἐν ἑαυτοῦ ὁ τεχνικός λόγος ἐμφαίνω , καί ἔξεστι σύ θαυμάζω ὁ οἰκοδόμος ἀπό ὁ ἔργον , καί ὁ χάλκεος καί ὁ ὑφάντης . ἵνα οὖν δείκνυμι , ὅτι ὁ κόσμος τεχνικός εἰμί κατασκεύασμα , πρόκειμαι πᾶς εἰς θεωρία , ὡστε διά αὐτός ὁ ὁ ποιέω αὐτός σοφία ἐπιφέρω , οὐ ἄλλος τις φωνή χράω ὁ σοφός Μωϋσῆς περί αὐτός , ἀλλά εἶπον ( 49 ) ἐν ἀρχή ποιέω · οὐ ἐνεργέω , οὐδέ ὑφίστημι , ἀλλά ποιέω . καί καθότι πολύς ὁ φαντάζω συνυπάρχω ἐκ ἀΐδιος ὁ Θεός ὁ κόσμος , οὐ γίγνομαι παρά αὐτός ( 50 ) συνεψύχονταν , ἀλλά οἷος ἀποκλασία ὁ δύναμις αὐτός εἰμί αὐτόματος παραποσθῖναι · καί αἴτιος μέν αὐτός ὁμολογέω ὁ Θεός , αἴτιος δέ ἀπροαίρετος , ὡς ὁ σκιά ὁ σῶμα , καί ὁ λαμπρός ὁ ἀπαυγάζω · ὁ οὖν τοιοῦτος ἀπάτη ἐπανορθόω ὁ προφήτης , ὁ ἀκρίβεια παρόση ὁ ῥῆμα χράω εἶπον · ἐν ἀρχή ποιέω ὁ Θεός . οὐ αὐτός οὗτος ( 51 ) ὁ αἴτιος ὁ εἰμί παρέχω , ἀλλά ποιέω ὡς ἀγαθός ὁ χρήσιμος , ὡς σοφός ὁ καλῶς , ὡς δυνατός ὁ μέγας . Μόνος
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0421.1
A γὰρ ( 52 ) οὐχὶ τεχνίτην σοι ἐδειξεν εμπεδηκότα τῇ οὐσίᾳ τῶν ὄλων , καὶ τὰ καθ' ἕκαστον μέρη πρὸς ἀλλήλα συναρμόζοντα , καὶ τὸ πᾶν ὁμόλογον ἑαυτῇ καὶ σύμφωνον καὶ ἐναρμόνιον ἔχον ἀποτελοῦντα . Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . Ἐκ δύο τῶν ἄκρων ( 53 ) τοῦ παντὸς τὴν ὑπάρχειν παρηγήσατο , τῷ μὲν οὐρανῷ τὰ πρεσβεῖα τῆς γενέσεως ἀποδούς , τὴν δὲ γῆν δευτερεύειν φάμενος τῇ ὑπάρξει . Πάντως δὲ ( 54 ) καὶ εἰ τι τούτων μέσον , συναπεγεννήθη τοῖς ἄκραις . Ὥστε κἂν μηδὲν εἴπῃ περὶ τῶν στοιχείων , πυρός , καὶ ὕδατος , καὶ ἀέρος , ἀλλὰ σὺ τῇ παρὰ σαυτοῦ συνέσει νόει , πρῶτον μὲν ὅτι πάντα ἐν πάσι μέμικται , καὶ ἐν γῇ εὕρησας καὶ ὕδωρ , καὶ ἄερα , καὶ πῦρ , εἴγε ἐν λίθων μὲν πῦρ ἐξάλλεται , ἐκ σιδήρου δὲ , ὃς καὶ αὐτὸς ἀπὸ γῆς ἔχει τὴν γένεσιν , πῦρ ἄφθονον ἐν ταῖς παρατριβαῖς πέφυκεν ἀπολάμπειν . Ὥ καὶ θαυμάσαι ἄξιον , πῶς ἐν μὲν τοῖς σώμασιν ὑπάρχον ( 55 ) τὸ πῦρ , ἀβλαβὲς ἐμφωλεῦει · προκλινθὲν δὲ ἐπὶ τὸ ἔξω , δαπανητικὸν ἐστὶ τῶν φυλασσόντων τεῶς . Τὴν δὲ τοῦ ὕδατος φύσιν ἐνυπάρχουσαν τῇ γῇ οἱ φρεαρῦχοι δεικνύουσι · καὶ τὴν τοῦ ἀέρος οἱ ἀπὸ νενοτισμένης αὐτῆς ἀτμοὶ ὑπὸ ἡλίου θαλθρείσης ἀναπεμπόμενοι . Ἐπειτα μέντοι καὶ εἰ φύσει τὸν ἄνω τόπον ὁ οὐρανὸς ἐπέχει , ἡ δὲ γῇ τὸ κατωτάτον ἐστι · διότι ἐπὶ μὲν τὸν οὐρανὸν τὰ κούφω φέρεται , ἐπὶ δὲ τὴν γῆν τὰ βαρέα πέφυκε καταρρέπειν , ἐναντιώτατα δὲ ἀλλήλοις τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω · ὁ τῶν πλείστον διεστώτων κατὰ τὴν φύσιν ἐμνήσθεις , καὶ τὰ τὴν μέσην τοῦτο ἐκπληροῦντα χύραν συνεχοδικῶς παρῃστήμανεν . Ὥστε μὴ ζητεῖ ( 56 ) τὴν τῶν καθ' ἕκαστον ἐπεξηγήσιν , ἀλλὰ τὰ σωπηθέντα νόει διὰ τῶν δηλωθέντων .
Lemmas: A γάρ ( 52 ) οὐ τεχνίτης σύ δείκνυμι ἐμπεδάω ὁ οὐσία ὁ ὅλος , καί ὁ κατά ἕκαστος μέρος πρός ἀλλήλων συναρμόζω , καί ὁ πᾶς ὁμόλογος ἑαυτοῦ καί σύμφωνος καί ἐναρμόνιος ἔχω ἀποτελέω . ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ . ἐκ δύο ὁ ἄκρος ( 53 ) ὁ πᾶς ὁ ὑπάρχω παρηγέομαι , ὁ μέν οὐρανός ὁ πρεσβεῖον ὁ γένεσις ἀποδίδωμι , ὁ δέ γῆ δευτερεύω φημί ὁ ὑπάρχω . πάντως δέ ( 54 ) καί εἰμί τίς οὗτος μέσος , συναπογίγνομαι ὁ ἄκρος . ὥστε κἀν μηδείς εἶπον περί ὁ στοιχεῖον , πῦρ , καί ὕδωρ , καί ἀήρ , ἀλλά σύ ὁ παρά σεαυτοῦ σύνεσις νοέω , πρῶτος μέν ὅτι πᾶς ἐν πᾶς μίγνυμι , καί ἐν γῆ εὑρίσκω καί ὕδωρ , καί ἀήρ , καί πῦρ , εἰ ἐν λίθος μέν πῦρ ἐξάλλομαι , ἐκ σίδηρος δέ , ὅς καί αὐτός ἀπό γῆ ἔχω ὁ γένεσις , πῦρ ἄφθονος ἐν ὁ παρατριβή φύω ἀπολάμπω . ὅς καί θαυμάζω ἄξιος , πῶς ἐν μέν ὁ σῶμα ὑπάρχω ( 55 ) ὁ πῦρ , ἀβλαβής εμφωλεύω · προκλίνω δέ ἐπί ὁ ἔξω , δαπανητικός εἰμί ὁ φυλάσσω τέως . ὁ δέ ὁ ὕδωρ φύσις ἐνυπάρχω ὁ γῆ ὁ φρεαρυχοω δείκνυμι · καί ὁ ὁ ἀήρ ὁ ἀπό νοτίζω αὐτός ἀτμός ὑπό ἥλιος θαλθρεισος ἀναπέμπω . ἔπειτα μέντοι καί εἰμί φύσις ὁ ἄνω τόπος ὁ οὐρανός ἐπέχω , ὁ δέ γῆ ὁ κατοράω εἰμί · διότι ἐπί μέν ὁ οὐρανός ὁ κοῦφος φέρω , ἐπί δέ ὁ γῆ ὁ βαρύς φύω καταρρέπω , ἐναντίος δέ ἀλλήλων ὁ ἄνω καί ὁ κάτω · ὁ ὁ πλεῖστος διίστημι κατά ὁ φύσις μιμνήσκω , καί ὁ ὁ μέσος οὗτος ἐκπληρόω χύρα συνεχοδικῶς παρίστημι . ὥστε μή ζητέω ( 56 ) ὁ ὁ κατά ἕκαστος ἐπεξήγησις , ἀλλά ὁ σωπάω νοέω διά ὁ δηλόω .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0421.2
8 . Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . Ἡ περὶ τῆς οὐσίας ἑκάστου τῶν ὄντων , ἢ τῶν κατὰ θεωρίαν ὑποπιπτόντων ἡμῖν , ἢ τῶν προκειμένων ἡμῖν τῇ αἰσθήσει , μακρὸν καὶ ἀπηρτημένον λόγον ἐπείσαγες τῇ ἐξηγήσει , ὡς πλείονας ἐν τῇ περὶ τοῦ προβλήματος τούτου σχέσει καταναλίσκασθαι λόγους τῶν λοιπῶν , ὅσα ἐνδέχεται ρηθῆναι περὶ ἑκάστου τῶν ζητουμένων · πρὸς τὸ ( 57 ) , μηδὲ προῦργον τι εἶναι εἰς τὴν τῆς Ἐκκλησίας οἰκοδομὴν τὸ περὶ ταῦτα κατασχολεῖσθαι . Ἄλλὰ περὶ μὲν τῆς οὐσίας τοῦ οὐρανοῦ ἀρκοῦμεθα τοῖς παρὰ τοῦ Ἡσαίου εἰρημένοις · ὃς ἐν ἰδιωτικοῖς ῥήμασιν ἰκανὴν ἡμῖν τῆς φύσεως αὐτοῦ τὴν διάνοιαν ἐνεποίησεν , εἰπών · Ὁ στερεώσας τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ καπνόν ·
Lemmas: 8 . ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ . ὁ περί ὁ οὐσία ἕκαστος ὁ εἰμί , ἢ ὁ κατά θεωρία ὑποπίπτω ἐγώ , ἢ ὁ πρόκειμαι ἐγώ ὁ αἴσθησις , μακρός καί ἀπαρτάω λόγος ἐπεισάγω ὁ ἐξήγησις , ὡς πλείων ἐν ὁ περί ὁ πρόβλημα οὗτος σχέσις καταναλίσκω λόγος ὁ λοιπός , ὅσος ἐνδέχομαι ράω περί ἕκαστος ὁ ζητέω · πρός ὁ ( 57 ) , μηδέ προῦργον τίς εἰμί εἰς ὁ ὁ ἐκκλησία οἰκοδομή ὁ περί οὗτος κατασχολέω . ἀλλά περί μέν ὁ οὐσία ὁ οὐρανός ἀρκέω ὁ παρά ὁ Ἠσαΐας εἴρω · ὅς ἐν ἰδιωτικός ῥῆμα ἱκανός ἐγώ ὁ φύσις αὐτός ὁ διάνοια ἐμποιέω , εἶπον · ὁ στερεόω ὁ οὐρανός ὡσεί καπνός ·
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0421.3
A γὰρ ( 52 ) οὐχὶ τεχνίτην σοι ἐδειξεν εμπεδηκότα τῇ οὐσίᾳ τῶν ὄλων , καὶ τὰ καθ' ἕκαστον μέρη πρὸς ἀλλήλα συναρμόζοντα , καὶ τὸ πᾶν ὁμόλογον ἑαυτῇ καὶ σύμφωνον καὶ ἐναρμόνιον ἔχον ἀποτελοῦντα . Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . Ἐκ δύο τῶν ἄκρων ( 53 ) τοῦ παντὸς τὴν ὑπάρχειν παρηγήσατο , τῷ μὲν οὐρανῷ τὰ πρεσβεῖα τῆς γενέσεως ἀποδούς , τὴν δὲ γῆν δευτερεύειν φάμενος τῇ ὑπάρξει . Πάντως δὲ ( 54 ) καὶ εἰ τι τούτων μέσον , συναπεγεννήθη τοῖς ἄκραις . Ὥστε κἂν μηδὲν εἴπῃ περὶ τῶν στοιχείων , πυρός , καὶ ὕδατος , καὶ ἀέρος , ἀλλὰ σὺ τῇ παρὰ σαυτοῦ συνέσει νόει , πρῶτον μὲν ὅτι πάντα ἐν πάσι μέμικται , καὶ ἐν γῇ εὕρησας καὶ ὕδωρ , καὶ ἄερα , καὶ πῦρ , εἴγε ἐν λίθων μὲν πῦρ ἐξάλλεται , ἐκ σιδήρου δὲ , ὃς καὶ αὐτὸς ἀπὸ γῆς ἔχει τὴν γένεσιν , πῦρ ἄφθονον ἐν ταῖς παρατριβαῖς πέφυκεν ἀπολάμπειν . Ὥ καὶ θαυμάσαι ἄξιον , πῶς ἐν μὲν τοῖς σώμασιν ὑπάρχον ( 55 ) τὸ πῦρ , ἀβλαβὲς ἐμφωλε
Lemmas: A γάρ ( 52 ) οὐ τεχνίτης σύ δείκνυμι ἐμπεδάω ὁ οὐσία ὁ ὅλος , καί ὁ κατά ἕκαστος μέρος πρός ἀλλήλων συναρμόζω , καί ὁ πᾶς ὁμόλογος ἑαυτοῦ καί σύμφωνος καί ἐναρμόνιος ἔχω ἀποτελέω . ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ . ἐκ δύο ὁ ἄκρος ( 53 ) ὁ πᾶς ὁ ὑπάρχω παρηγέομαι , ὁ μέν οὐρανός ὁ πρεσβεῖον ὁ γένεσις ἀποδίδωμι , ὁ δέ γῆ δευτερεύω φημί ὁ ὑπάρχω . πάντως δέ ( 54 ) καί εἰμί τίς οὗτος μέσος , συναπογίγνομαι ὁ ἄκρος . ὥστε κἀν μηδείς εἶπον περί ὁ στοιχεῖον , πῦρ , καί ὕδωρ , καί ἀήρ , ἀλλά σύ ὁ παρά σεαυτοῦ σύνεσις νοέω , πρῶτος μέν ὅτι πᾶς ἐν πᾶς μίγνυμι , καί ἐν γῆ εὑρίσκω καί ὕδωρ , καί ἀήρ , καί πῦρ , εἰ ἐν λίθος μέν πῦρ ἐξάλλομαι , ἐκ σίδηρος δέ , ὅς καί αὐτός ἀπό γῆ ἔχω ὁ γένεσις , πῦρ ἄφθονος ἐν ὁ παρατριβή φύω ἀπολάμπω . ὅς καί θαυμάζω ἄξιος , πῶς ἐν μέν ὁ σῶμα ὑπάρχω ( 55 ) ὁ πῦρ , ἀβλαβής ἐμφωλέω
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0422.1
εὐθέσει , λεπτὴν φύσιν καὶ οὐ στερῆν οὐδὲ παχεῖαν εἰς τὴν τοῦ οὐρανοῦ σύστασιν οὐσίαν . Καὶ περὶ τοῦ σχήματος δὲ ἱκανὰ ἡμῖν τὰ παρ’ αὐτῷ , εἰπόντος ἐν δοξολογίᾳ Θεοῦ · Ὁ στῆσας τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ καμάραν . Τὰ αὐτὰ δὲ ταῦτα καὶ περὶ τῆς γῆς συμβουλεύομεν ( 58 ) ἑαυτοῖς , μὴ πολυπραγμονεῖν αὐτῆς τὴν οὐσίαν ἥτις ποτὲ ἐστι , μὴδὲ κατατρίβεσθαι τοῖς λογισμοῖς αὐτὸ τὸ ὑποκείμενον ἐκζητοῦντας , μηδὲ ζητεῖν τινὰ φύσιν ἔρημον ποιούτων , ἀποῖον ὑπάρχουσαν τῇ ἑαυτῆς λόγῳ , ἀλλ’ εὖ εἰδέναι , ὅτι πάντα τὰ περὶ αὐτὴν θεωρούμενα εἰς τὸν τοῦ εἶναι κατατέτακται λόγον , συμπληρωτικὰ τῆς οὐσίας ὑπάρχοντα . Εἰς οὖδὲν γὰρ καταλήξεις , ἑκάστην τῶν ὑπαρχουσῶν αὐτῇ ποιότητων ὑπαιροῦσθαι τῷ λόγῳ πειρώμενος . Ἐὰν γὰρ ἀποστήσῃς τὸ μέλαν , τὸ ψυχρόν , τὸ βαρύ , τὸ πυκνόν , τὰς κατὰ γεῦσιν ὑπάρχουσας αὐτῇ ποιότητας , ἢ εἴ τινες ἄλλαι περὶ αὐτὴν θεωροῦνται , οὐδὲν ἔσται τὸ ὑποκείμενον ( 59 ) . Ταῦτά τε οὖν καταλιπόντες , μηδὲ ἐκεῖνο ζητεῖν παραινῶ , ἐπὶ τίνος ἕστηκεν . Γαγγύζεται γὰρ καὶ οὕτως ἡ διάνοια , πρὸς οὐδὲν ὁμολογουμένον πέρας διεξὼντος τοῦ λογισμοῦ . Ἐὰν τε γὰρ ἀέρα φῇς ὑπεστῶσθαι ( 60 ) πλατεῖ τῆς γῆς , ἀπορήσεις , πῶς ἡ μαλακὴ καὶ πολὺκενος φύσις ἀνἔχει ὑπὸ τοσοῦτον βάρος συνδυομένη , ἀλλ’ οὐχὶ διολισθάνει πάντοθεν τὴν συνίληψιν ὑποφεύγουσα , καὶ ἀεὶ πρὸς τὸ ἄνω ὑπερχομένη τοῦ συμπίπτοντος . Πάλιν , ἐὰν ὑποβῇς ἑαυτῷ ( 61 ) ὕδωρ εἶναι τὸ ὑποδεδημένον τῇ γῇ . καὶ οὕτως ἐπιζητήσεις , πῶς τὸ βαρύ καὶ πυκνὸν οὐ διαδύνει τοῦ ὕδατος , ἀλλ’ ὑπὸ τῆς ἀσθενεστέρας φύσεως τὸ τοσοῦτον ὑπερφέρον τῷ βάρει κρατεῖται · πρὸς τὸ καὶ ( 62 ) αὐτοῦ τοῦ ὕδατος τὴν ἕδραν ἐπιζητεῖν , καὶ πάλιν διαπορεῖν τινὶ στερανῷ καὶ ἀντερείδοντι ὁ τελευταῖος αὐτοῦ πυθμὴν ἐπιδαίνει .
Lemmas: εὐθύς , λεπτός φύσις καί οὖον στερνός οὐδέ παχύς εἰς ὁ ὁ οὐρανός σύστασις οὐσία . καί περί ὁ σχῆμα δέ ἱκανός ἐγώ ὁ παρά αὐτός , εἶπον ἐν δοξολογία Θεός · ὁ ἵστημι ὁ οὐρανός ὡσεί καμάρα . ὁ αὐτός δέ οὗτος καί περί ὁ γῆ συμβουλεύω ( 58 ) ἑαυτοῦ , μή πολυπραγμονέω αὐτός ὁ οὐσία ὅστις ποτέ εἰμί , μηδέ κατατρίβω ὁ λογισμός αὐτός ὁ ὑπόκειμαι ἐκζητέω , μηδέ ζητέω τις φύσις ἐρῆμος ποιόω , ἀπεῖπον ὑπάρχω ὁ ἑαυτοῦ λόγος , ἀλλά εὕω οἶδα , ὅτι πᾶς ὁ περί αὐτός θεωρέω εἰς ὁ ὁ εἰμί κατατάσσω λόγος , συμπληρωτικός ὁ οὐσία ὑπάρχω . εἰς οὐδείς γάρ κατάληξις , ἕκαστος ὁ ὑπάρχω αὐτός ποιότης ὑπαιρέω ὁ λόγος πειράω . ἐάν γάρ ἀφίστημι ὁ μέλας , ὁ ψυχρός , ὁ βαρύς , ὁ πυκνός , ὁ κατά γεῦσις υπάρχουσα αὐτός ποιότης , ἢ εἰμί τις ἄλλος περί αὐτός θεωρέω , οὐδείς εἰμί ὁ ὑπόκειμαι ( 59 ) . ταῦτα τε οὖν καταλείπω , μηδέ ἐκεῖνος ζητέω παραινῶ , ἐπί τίς ἵστημι . γαγγυζω γάρ καί οὕτως ὁ διάνοια , πρός οὐδείς ὁμολογέω πέρας διεξὼντος ὁ λογισμός . ἐάν τε γάρ ἀήρ φημί ὑφίστημι ( 60 ) πλατύς ὁ γῆ , ἀπορέω , πῶς ὁ μαλακός καί πολύκενος φύσις ἀνέχω ὑπό τοσοῦτος βάρος συνδύω , ἀλλά οὐ διολισθάνω πάντοθεν ὁ συνιληψις ὑποφεύγω , καί ἀεί πρός ὁ ἄνω ὑπέρχομαι ὁ συμπίπτω . πάλιν , ἐάν ὑποβαίνω ἑαυτοῦ ( 61 ) ὕδωρ εἰμί ὁ ὑποδέω ὁ γῆ . καί οὕτως ἐπιζήτησις , πῶς ὁ βαρύς καί πυκνός οὖον διαδύνω ὁ ὕδωρ , ἀλλά ὑπό ὁ ἀσθενής φύσις ὁ τοσοῦτος ὑπερφέρω ὁ βάρος κρατέω · πρός ὁ καί ( 62 ) αὐτός ὁ ὕδωρ ὁ ἕδρα ἐπιζητέω , καί πάλιν διαπορέω τις στερανῷ καί ἀντερείδω ὁ τελευταῖος αὐτός πυθμήν ἐποιδαίνω .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0422.2
9 . Ἐὰν δὲ ἕτερον σῶμα τῆς γῆς ἐμβριθέστερον ὑποβῇ κωλύειν τὴν γῆν πρὸς τὸ κάτω χωρεῖν , ἐνθυμηθήτω καθεῖναι ὁμοίου τινὸς δεῖσθαι τοῦ στέγοντος καὶ μὴ ἑόντος αὐτὸ καταπίπτειν . Κἄν τι δυνηθῶμεν ἐκεῖνω συμπλάσαντες ὑποθεῖναι , τὸ ἐκείνου πάλιν ἀντέρεισμα ὁ νοῦς ἡμῶν ἐπιζητήσει , καὶ οὕτως εἰς ἀπειρον ἐκπεσοῦμεθα ( 63 ) , τοῖς δὲ εὐρίσκομένοις βάθροις ἕτερα πάλιν ἐπινοοῦντες . Καὶ ὅσῳ ἐπὶ πλεῖον τῷ λόγῳ προτέμεν , τοσοῦτω μείζονα τὴν συνεργιστικὴν ἀναχάζομεθα ( 64 ) δύναμιν ὑπιστάζειν , ἢ πρὸς ὅλον ὁμοῦ δυνήσεται τὸ ὑπερκείμενον ἀντιβαλ -
Lemmas: 9 . ἐάν δέ ἕτερος σῶμα ὁ γῆ ἐμβριθής ὑποβαίνω κωλύω ὁ γῆ πρός ὁ κάτω χωρέω , ἐνθυμέομαι καθίημι ὁμοιόω τις δήω ὁ στέγω καί μή εἰμί αὐτός καταπίπτω . κἀν τίς δύναμαι ἐκεῖνος συμπλάσσω ὑποτίθημι , ὁ ἐκεῖνος πάλιν ἀντέρεισμα ὁ νόος ἐγώ ἐπιζήτησις , καί οὕτως εἰς ἤπειρος ἐκπίπτω ( 63 ) , ὁ δέ εὑρίσκω βάθρον ἕτερος πάλιν ἐπινοέω . καί ὅσος ἐπί πλείων ὁ λόγος προτέμνω , τοσοῦτος μείζων ὁ συνεργιστικὴν ἀναχάζομαι ( 64 ) δύναμις ὑφίστημι , ἢ πρός ὅλος ὁμοῦ δύναμαι ὁ ὑπέρκειμαι ἀντιβάλλω -
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0423.1
nne quando curiositatem tuam , qui incompre - τῆς πολυπραγμοσύνης ὁ τοῦ Ἰωβ λόγος καθάψεται
Lemmas: nne quando curiositatem tuam , qui incompre - ὁ πολυπραγμοσύνη ὁ ὁ Ἰώβ λόγος καθάπτω
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0423.2
sit fluida , et in declive suapte natura naturam , in - τὸ περιυχὲς καταπίπτειν , μένει ἀπαιωρούμενον καὶ
Lemmas: sit fluida , et in declive suapte natura naturam , in - ὁ περιυχὲς καταπίπτω , μένω ἀπαιωρέω καί
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0423.3
sideras quod terra per se suspensa , eamdem aut τὴν ἢ καὶ ἐπὶ πλεῖονα ἀπορίαν τῷ λόγῳ παρέχει ἢ
Lemmas: sideras quod terra per se suspensa , eamdem aut ὁ ἢ καί ἐπί πλείων ἀπορία ὁ λόγος παρέχω ἢ
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0423.4
mus consistere , sive super aquas jactari dixerimus , μηδαμοῦ ἀναχωρεῖν τῆς εὐσεβοῦς διανοίας , ἀλλὰ πάντα
Lemmas: mus consistere , sive super aquas jactari dixerimus , μηδαμοῦ ἀναχωρέω ὁ εὐσεβής διάνοια , ἀλλά πᾶς
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0423.5
nunquam de pia sententia discedere , sed fateri si - ὁμοῦ συγχρῆστέσθαι ὁμολογεῖν τῇ δυνάμει τοῦ κτί
Lemmas: nunquam de pia sententia discedere , sed fateri si - ὁμοῦ συγχράομαι ὁμολογέω ὁ δύναμις ὁ κτίς
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0423.6
quo fulcro ingens illud nœ ulli ferendum terræ ἀφόρητον τῆς γῆς ἐρῆρεισται βάρος , ὅτι Ἐν τῇ χειρὶ
Lemmas: quo fulcro ingens illud nœ ulli ferendum terræ ἀφόρητος ὁ γῆ ἐρείδω βάρος , ὅτι ἐν ὁ χείρ
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0423.7
sunt fines terræ 17 . Hoc nobis tutissimum est ad com - στατον ἡμῖν πρὸς νόησιν καὶ ὠφέλιμον τοῖς ἀκού
Lemmas: sunt fines terræ 17 . Hoc nobis tutissimum est ad com - στατός ἐγώ πρός νόησις καί ὠφέλιμος ὁ ἀκέω
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0423.8
causas terram immobilem manere magno cum ap - αἰτίαις τὴν γῆν ἀκίνητον μένειν κατακομίζονται .
Lemmas: causas terram immobilem manere magno cum ap - αἴτιος ὁ γῆ ἀκίνητος μένω κατακομίζω .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0423.9
clinnet , non habet , utpote ab extremis æqualiter omni - στασιν , οὐκ ἔχουσαν ὅπου μᾶλλον ἀποκλίθῃ , ἀναγκαίως
Lemmas: clinnet , non habet , utpote ab extremis æqualiter omni - στάσις , οὐ ἔχω ὅπου μᾶλλον ἀποκλίνω , ἀναγκαῖος
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0423.10
manere asseverant , cum circumjacens undeliber τι ῥοπὴν τῆς πανταχόθεν περιχευμένης ὁμοιότητος
Lemmas: manere asseverant , cum circumjacens undeliber τίς ῥοπή ὁ πανταχόθεν περιχέω ὁμοιότης
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0423.11
æqualitas faciat , ut non queat omnino in ullam par - ἐμποιοῦσιν . Τὴν δὲ μέσιν χώραν μὴ ἀποκληρωτικῶς
Lemmas: æqualitas faciat , ut non queat omnino in ullam par - ἐμποιέω . ὁ δέ μεις χώρα μή ἀποκληρωτικός
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0423.12
versum obtineat ; quæcumque sane , inquiunt , pon - θομεῖα βάρη ἐκπίπτειν ἀπὸ τῶν ἄνω , ταῦτα παντα
Lemmas: versum obtineat ; quæcumque sane , inquiunt , pon - θομειης βάρος ἐκπίπτω ἀπό ὁ ἄνω , οὗτος πᾶς
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0423.13
partes , in id utique etiam totum detrahetur . Etenim ωσθήσεται δηλονότι . Εἰ δὲ λῆθοι καὶ ξύλα καὶ τὰ γεφρά
Lemmas: partes , in id utique etiam totum detrahetur . Etenim ὠθέω δηλονότι . εἰμί δέ λανθάνω καί ξύλον καί ὁ γεφρά
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0423.14
proprius ac conveniens situs : at si quid levium e φέρηται ἀπὸ τοῦ μέσου , δηλονότι πρὸς τὸ ἄνωτατον
Lemmas: proprius ac conveniens situs : at si quid levium e φέρω ἀπό ὁ μέσος , δηλονότι πρός ὁ ἄνως
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0423.15
medio evohatur , profecto suprema petit . Quare κινηθήσεται . Ὡστε οἰκεία φορά τοῖς βαρυτάτοις ἢ
Lemmas: medio evohatur , profecto suprema petit . Quare κινέω . ὡστε οἰκεῖος φορός ὁ βαρύς ἢ
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0424.1
μένειν αὐτὴν κατὰ χώραν , ἢ παρὰ φύσιν κινουμένην τῆς οἰκείας ἕδρας ἐξίστασθαι . Τούτων δ' ἂν σοι δοκῇ ( 71 ) τι πιθανὸν εἶναι τῶν εἰρημένων , ἐπὶ τὴν οὖν ταῦτα διαταξαμένην ( 72 ) τοῦ Θεοῦ σοφίαν μεταβὰς τὸ θαῦμα . Οὐ γὰρ ἐλαττοῦται ἢ ἐπὶ τοῖς μεγίστοις ἐκπλήξις , ἐπειδὰν ὁ τρόπος καθ' ὃν γίνεται τι τῶν παραδόξων ἐξευρεθῇ · εἰ δὲ μή , ἀλλὰ τό γε ἀπλοῦν τῆς πίστεως ἰσχυρότερον ἔστω τῶν λογικῶν ἀποδείξεων .
Lemmas: μένω αὐτός κατά χώρα , ἢ παρά φύσις κινέω ὁ οἰκεῖος ἕδρα ἐξίστημι . οὗτος δέ εἄν σύ δοκέω ( 71 ) τίς πιθανός εἰμί ὁ εἴρω , ἐπί ὁ οὖν οὗτος διατάσσω ( 72 ) ὁ Θεός σοφία μεταβαίνω ὁ θαῦμα . οὖον γάρ ἐλασσόω ἢ ἐπί ὁ μέγας ἔκπληξις , ἐπειδάν ὁ τρόπος κατά ὅς γίγνομαι τίς ὁ παράδοξος ἐξευρίσκω · εἰμί δέ μή , ἀλλά ὁ γε ἀπολόω ὁ πίστις ἰσχυρός ἵστημι ὁ λογικός ἀπόδειξις .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0424.3
( 72 ) Antiqui duo libri οὐτω τὰ πάντα διατ . Μοχ duo mss . εὐρεθῇ . Alius ἐξευρεσθη .
Lemmas: ( 72 ) Antiqui duo libri οὗτος ὁ πᾶς διατ . Μοχ duo mss . εὑρίσκω . Alius ἐξευρίσκω .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0424.4
( 73 ) Codices duo τὰ αὐτὰ δὲ πάντα .
Lemmas: ( 73 ) Codices duo ὁ αὐτός δέ πᾶς .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0424.5
( 78 ) Codices duo ἐξ ὧν σύγκειται καὶ συνετέθη .
Lemmas: ( 78 ) Codices duo ἐκ ὅς σύγκειμαι καί συντίθημι .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0425.1
A ἀθετήσαντες λόγους , οἰκείας ὑποθέσεως ἐδεήθησαν οἱ πέμπτην σώματος φύσιν εἰς τὴν οὐρανοῦ καὶ τῶν κατ’ αὐτὸν ἀστέρων γένεσιν ὑποτιθέμενοι . Ἄλλος δὲ τις τῶν σοφιστῶν κατὰ πιθανολογίαν ἐπαναστάς πάλιν τούτοις , ταῦτα μὲν διέγχε καὶ διέλυσε , οἰκείαν δὲ παρ’ ἑαυτοῦ ἀντεισήγαγε δόξαν . Περὶ ὧν νῦν λέγειν ἐπιχειροῦντες , εἰς τὴν ὁμοίαν αὐτοὺς ἀδολεσχίαν ἐμπεσοῦμεθα . Ἄλλ’ ἡμεῖς ἐκείνους ὑπ’ ἀνὴλίων ἐάσαντες καταβάλλεσθαι , αὐτοὶ τοῦ περὶ τῆς οὐσίας ἀφέντες λόγου , πιστόντες Μωϋσεῖ ( 79 ) , ὅτι Ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν , ἐδὼν ἀριστοτέχνην τῶν σοφῶς καὶ ἐντέχνως γενομένων δοξάσωμεν , καὶ ἐκ τοῦ κάλλους τῶν ὁρωμένων τὸν ὑπέρχαλον ἐννοήσωμεν , καὶ ἐκ τοῦ μεγέθους τῶν αἰσθητῶν τούτων καὶ περιγραπτῶν σωμάτων ἀναλογισώμεθα τὸν ἄπειρον καὶ ὑπερμεγέθη καὶ πᾶσαν διάνοιαν ἐν τῇ πλήθει τῆς ἑαυτοῦ δυνάμεως ὑπερβαίνοντα . Καὶ γὰρ εἰ καὶ τὴν φύσιν ἀγνοοῦμεν τῶν γενομένων , ἀλλά τό γε ὁλοσχερῶς ὑποπίπτον ἡμῖν τῇ αἰσθήσει τοσοῦτον ἔχει τὸ θαῦμα , ὥστε καὶ τὸν ἐνφεγέστατον νοῦν ἐλάττονα ἀναφανῆναι ( 80 ) τοῦ ἐλαχίστου τῶν ἐν τῷ κόσμῳ , πρὸς τὸ ἂν δηλῆναι αὐτὸ κατ’ ἀξίαν ἐπιχειλεῖν , ἢ τὴν ὀφειλόμενον ἐπαίνον ἀποπληρώσαι τῷ κτίσαντι · ᾧ πᾶσα δόξα , τιμὴ ( 81 ) καὶ κράτος , εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: A ἀθετέω λόγος , οἰκεῖος ὑπόθεσις δήω ὁ πέμπτος σῶμα φύσις εἰς ὁ οὐρανός καί ὁ κατά αὐτός ἀστήρ γένεσις ὑποτίθημι . ἄλλος δέ τις ὁ σοφιστής κατά πιθανολογία ἐπανίστημι πάλιν οὗτος , οὗτος μέν διέγχε καί διαλύω , οἰκεῖος δέ παρά ἑαυτοῦ ἀντεισάγω δόξα . περι ὅς νῦν λέγω ἐπιχειρέω , εἰς ὁ ὅμοιος αὐτός ἀδολεσχία ἐμπίπτω . ἄλλος ἐγώ ἐκεῖνος ὑπό ανήλιος ἐάω καταβάλλω , αὐτός ὁ περί ὁ οὐσία ἀφίημι λόγος , πιστός Μωϋσῆς ( 79 ) , ὅτι ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , ἕδος ἀριστοτέχνης ὁ σοφός καί ἔντεχνος γίγνομαι δοξάζω , καί ἐκ ὁ κάλλος ὁ ὁράω ὁ ὑπερχαλάω ἐννοέω , καί ἐκ ὁ μέγεθος ὁ αἰσθητής οὗτος καί περιγραπτός σῶμα ἀναλογίζομαι ὁ ἤπειρος καί ὑπερμεγέθης καί πᾶς διάνοια ἐν ὁ πλῆθος ὁ ἑαυτοῦ δύναμις ὑπερβαίνω . καί γάρ εἰμί καί ὁ φύσις ἀγνοέω ὁ γίγνομαι , ἀλλά ὁ γε ὁλοσχερῶς ὑποπίπτω ἐγώ ὁ αἴσθησις τοσοῦτος ἔχω ὁ θαῦμα , ὥστε καί ὁ ἐνφεγέστατον νόος μικρός ἀναφαίνω ( 80 ) ὁ μικρός ὁ ἐν ὁ κόσμος , πρός ὁ εἄν δηλέομαι αὐτός κατά ἄξιος ἐπιχειρέω , ἢ ὁ ὀφείλω ἔπαινος ἀποπληρόω ὁ κτίζω · ὅς πᾶς δόξα , τιμή ( 81 ) καί κράτος , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0425.2
( 79 ) Colb . secundus αὐτοὶ τοὺς περὶ τῆς οὐσίας ἀφέντες λόγους πιστευόντες Μωϋσεῖ . Alius codex quoque ἀφέντες λόγους . At Coisl . primus vulgatam lectionem tuetur .
Lemmas: ( 79 ) Colb . secundus αὐτός ὁ περί ὁ οὐσία ἀφίημι λόγος πιστεύω Μωϋσῆς . Alius codex quoque ἀφίημι λόγος . At Coisl . primus vulgatam lectionem tuetur .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0425.3
( 81 ) Codices quatuor δόξα , τιμή . Coisl . primus ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος .
Lemmas: ( 81 ) Codices quatuor δόξα , τιμή . Coisl . primus ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0425.4
Περὶ τοῦ , Ἄορατος ἦν ἡ γῆ καὶ ἀκατασκεύαστος ( 82 ) .
Lemmas: περι ὁ , ἀόρατος εἰμί ὁ γῆ καί ἀκατασκεύαστος ( 82 ) .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0425.5
1 . Μικροῖς ἔωθεν ( 83 ) ἐνδιατρίψαντες ῥήμασι , τοσοῦτον ἀποκεχυμένον τὸ βάθος τῆς διανοίας εὑρόμεν , ὥστε τῶν ἐφεξῆς παντελῶς ἀπογνῶναι . Εἰ γὰρ τὰ προαύλια τῶν ἁγίων τοιαῦτα , καὶ τὰ προπύλαια τοῦ ναοῦ οὕτω σεμνὰ καὶ ὑπέρχοα τῇ ( 84 ) ὑπεροχῇ τοῦ κάλλους τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς διανοίας ἡμῶν περιαστράπτουσι , ποιαπὰ τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων ; καὶ τίς ἰκανὸς κατατολμήσαι τῶν ἀδύτων ; ἢ τις ἐπόψεται τὰ ἀπόρρητα ; Ἀπρόσιτος μὲν γὰρ αὐτῶν καὶ ἡ θέα , δυσερμήνευτος δὲ παντελῶς τῶν νοηθέντων ὁ λόγος . Πλὴν ἀλλ’ ἐπεὶδὴ παρὰ τῷ δικαίῳ κριτῇ , καὶ ὑπὲρ μόνου τοῦ προελθεῖν τὰ δέοντα , οὐκ εὐκαταφρόνητοί εἰσιν ἀφορισμένοι μισθοί , μὴ ἀποκνησώμεν ( 85 ) πρὸς τὴν ἐρεύναν . Εἰ γὰρ καὶ τῆς ἀξίας ἀπολειπόμεθα , ἀλλ’ ἂν τοῦ βουλήματος τῆς Γραφῆς μὴ ἐκπέσωμεν
Lemmas: 1 . μικρός εἴωθα ( 83 ) ἐνδιατρίβω ῥῆμα , τοσοῦτος ἀποχέω ὁ βάθος ὁ διάνοια εὑρίσκω , ὥστε ὁ ἐφεξῆς παντελῶς ἀπογιγνώσκω . εἰμί γάρ ὁ προαύλιον ὁ ἅγιος τοιοῦτος , καί ὁ προπύλαια ὁ ναός οὗτος σεμνός καί ὑπέρχομαι ὁ ( 84 ) ὑπεροχή ὁ κάλλος ὁ ὀφθαλμός ὁ διάνοια ἐγώ περιαστράπτω , ποιαπὰ ὁ Ἅγιον ὁ ἅγιος ; καί τίς ἰκανός κατατολμάω ὁ ἄδυτος ; ἢ τις ἐφοράω ὁ ἀπόρρητος ; ἀπρόσιτος μέν γάρ αὐτός καί ὁ θέα , δυσερμήνευτος δέ παντελῶς ὁ νοέω ὁ λόγος . πλήν ἀλλά ἐπειδή παρά ὁ Δίκαιος κριτής , καί ὑπέρ μόνος ὁ προέρχομαι ὁ δήω , οὐ εὐκαταφρόνητος εἰμί αφορισμένος μισθός , μή ἀποκνέω ( 85 ) πρός ὁ ἔρευνα . εἰμί γάρ καί ὁ ἄξιος ἀπολείπω , ἀλλά εἄν ὁ βούλημα ὁ γραφή μή ἐκπίπτω
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0425.6
μὴν τοῦ αὐτοῦ περὶ ὑδάτων καὶ φωτός , ὁμιλία δευτέρα . Coisl . primus τοῦ ἐν ἁγίῳ Πατρὸς ἡμῶν Βασιλείου εἰς τὴν α’ ἡμέραν τῆς Ἑξαημέρου . Ὁμιλία δευτέρα . Alter Coisl . εἰς τὰ πρῶτα τῆς γενέσεως .
Lemmas: μήv ὁ αὐτός περί ὕδωρ καί φάος , ὁμιλία δύο . Coisl . primus ὁ ἐν ἅγιος πατήρ ἐγώ Βασίλειος εἰς ὁ ὅς ἡμέρα ὁ ἑξαήμερος . Ὁμιλία δύο . Alter Coisl . εἰς ὁ πρῶτος ὁ γένεσις .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0425.7
( 85 ) Colb . primus μὴ ἀποκνησαίμην .
Lemmas: ( 85 ) Colb . primus μή ἀποκνέω .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0426.2
2 Ἄλλ’ οἱ παραχαράτται τῆς ἀληθείας , οἱ οὐχὶ τῇ Γραφῇ τὸν ἑαυτῶν νοῦν ἀκολουθεῖν ἐκδιδάσκοντες , ἀλλὰ πρὸς τὸ οἰκεῖον βούλημα τὴν διάνοιαν τῶν Γραφῶν διαστρέφοντες , τὴν ὑλην φασι διὰ τῶν λέξεων τούτων παραδηλοῦσθαι . Αὕτη γάρ , φασι ( 94 ) , καὶ ἀδρατος τῇ φύσει καὶ ἀκατασκεύαστος , ὁποιος οὖσος
Lemmas: 2 ἄλλος ὁ παραχαράσσω ὁ ἀλήθεια , ὁ οὐ ὁ γραφή ὁ ἑαυτοῦ νόος ἀκολουθέω ἐκδιδάσκω , ἀλλά πρός ὁ οἰκέω βούλημα ὁ διάνοια ὁ Γραφής διαστρέφω , ὁ ὕλη φημί διά ὁ λέξις οὗτος παραδηλόω . Ἄτη γάρ , φημί ( 94 ) , καί ἄδρατος ὁ φύσις καί ἀκατασκεύαστος , ὁποῖος οὖσος
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.1
μένων γενέσθαι , εἰς νοῦν βαλόμενος καὶ ὀρμῆσας videntur extitisset , cum in animum induxisset ,
Lemmas: Μένων γίγνομαι , εἰς νόος βάλλω καί ὁρμάω videntur extitisset , cum in animum induxisset ,
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.2
ὁπόλόν τινα χρὴ τὸν κόσμον εἶναι , καὶ τῷ εἴδει αὐτοῦ mul atque cogitavit qualemnam mundum esse opor -
Lemmas: ὁπόλόν τις χρή ὁ κόσμος εἰμί , καί ὁ εἶδος αὐτός mul atque cogitavit qualemnam mundum esse opor -
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.3
τὴν ἀρμοῦσαν ὕλην συναπεγένησεν . Καὶ οὐρανὸν teret , materiam formæ ipsius convenientem pro -
Lemmas: ὁ ἁρμόζω ὕλη συναπογίγνομαι . καί οὐρανός teret , materiam formæ ipsius convenientem pro -
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.4
μὲν ἀφώρισε τὴν οὐρανὴν πρέπουσαν φύσιν · τῷ δὲ duxit . Et cælo quidem naturam assignavit , cælo
Lemmas: μέν ἀφορίζω ὁ οὐράνη πρέπω φύσις · ὁ δέ duxit . Et cælo quidem naturam assignavit , cælo
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.5
τῆς γῆς σχήματι τὴν οἰκεῖαν αὐτῇ καὶ ὀφειλομένην convenientem : figuræ vero terræ congruam debi -
Lemmas: ὁ γῆ σχῆμα ὁ οἰκεῖος αὐτός καί ὀφείλω convenientem : figuræ vero terræ congruam debi -
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.6
ματίσας τε ὡς ( 6 ) ἐβούλετο , καὶ εἰς οὐσίαν ἤγαγεν ὡς que et ærem , uti voluit , conformavit , et ad sub -
Lemmas: ματίζω τε ὡς ( 6 ) βούλομαι , καί εἰς οὐσία ἄγω ὡς que et ærem , uti voluit , conformavit , et ad sub -
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.7
τὸν κόσμον ἀνομοιομερῆ τυγχάνοντα ἀρρήκτῳ τινι bant , ratio postulabat . Cæterum mundum totum di -
Lemmas: ὁ κόσμος ἀνομοιομερής τυγχάνω ἄρρηκτος τις bant , ratio postulabat . Cæterum mundum totum di -
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.8
διεστηκότα ἡνωθαι δοκεῖν διὰ τῆς συμπάθειας . Παν - colligavit : adeo ut ea etiam quæ plurimum inter se
Lemmas: διΐστημι ἡνωθαι δοκέω διά ὁ συμπάθεια . Παν - colligavit : adeo ut ea etiam quæ plurimum inter se
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.9
καὶ ἄρατον παντελῶς ἀνθρωπίνῃ φωνῇ δύναμιν ἐκ - menti incomprehensibilem , et quam humana vox
Lemmas: καί ἀείρω παντελῶς ἀνθρώπινος φωνή δύναμις ἐκ - menti incomprehensibilem , et quam humana vox
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.10
γῆν · οὐκ ἐξ ἡμισείας ἐκάτερον , ἀλλ’ ὅλον οὐρανὸν dimidia parte , sed totum cælum , totamque terram ,
Lemmas: γῆ · οὐ ἐκ ἥμισυς ἐκάς , ἀλλά ὅλος οὐρανός dimidia parte , sed totum cælum , totamque terram ,
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.11
καὶ ὅλην γῆν , αὐτὴν τὴν οὐσίαν τῷ εἴδει συνειλημ - ipsam substantiam cum forma conjunctam . Non
Lemmas: καί ὅλος γῆ , αὐτός ὁ οὐσία ὁ εἶδος συνειλημ - ipsam substantiam cum forma conjunctam . Non
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.12
γένεσθαι · τῷ μὲν δημιουργῷ τὸ ἔχειν ὅπου τὴν τέ - beat unde specimen det suæ artis : materiæ vero ,
Lemmas: γίγνομαι · ὁ μέν δημιουργός ὁ ἔχω ὅπου ὁ τε - beat unde specimen det suæ artis : materiæ vero ,
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.13
ἀμορφίαν καὶ τοῦ εἴδους τὴν στέρεσιν . Ἄλλὰ περὶ Sed ut his hactenus . Jam ad propositum redeamus .
Lemmas: ἀμορφία καί ὁ εἶδος ὁ στέρεσις . ἀλλά περί Sed ut his hactenus . Jam ad propositum redeamus .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.14
τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν , πολλὰ ἀπεσιώπησεν , affectiones : quæ sane omnia , tanquam quæ qua -
Lemmas: ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , πολύς ἀποσιωπάω , affectiones : quæ sane omnia , tanquam quæ qua -
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.15
ρία , τὸν ἡμέτερον νοῦν γυμνάζουσα πρὸς ἐντέρειαν , dit aestimanda , mentem nostram ad industriam di -
Lemmas: Ῥίον , ὁ ἡμέτερος νόος γυμνάζω πρός ἐντείρω , dit aestimanda , mentem nostram ad industriam di -
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.16
λειπόμενα . Ἐπεὶ οὖν οὐκ εἴρηται περὶ τοῦ ὕδατος , Deum aquam fecisse : sed dictum 15 sit terram
Lemmas: λείπω . ἐπεί οὖν οὐ εἴρω περί ὁ ὕδωρ , Deum aquam fecisse : sed dictum 15 sit terram
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.17
κατεσχημάτισε . alius ἔπειτα ἀποκρ .
Lemmas: κατασχηματίζω . alius ἔπειτα ἀποκρ .
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.18
tuor Regii ἀρρήκτῳ τινὶ φιλίας δεσμῷ , invincibili ἐνεπιδείξεται . Editii cum Colb . secundo ἐπιδείξε -
Lemmas: tuor Regii ἄρρηκτος τις φίλιος δεσμός , invincibili ἐνεπιδείκνυμι . Editii cum Colb . secundo ἐπιδείκνυμι -
basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0428.19
mo ἀρρήκτῳ τινὶ φιλίας δεσμῷ , osculis quodam ami - ( 11 ) Illa , ἡ δὲ γῆ ἦν ἀόρατος καὶ ἀκατασκεύα -
Lemmas: mo ἄρρηκτος τις φίλιος δεσμός , osculis quodam ami - ( 11 ) Illa , ὁ δέ γῆ εἰμί ἀόρατος καί ἀκατασκεύα -