basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0454.1
αγωγὴν μίαν , ἔδειξέ σοι δι’ πολλὰ ἦν κατὰ πολλοὺς τόπους διηρημένα τὰ ὕδατα . Αἰ τε γὰρ τῶν ὄρῶν κοιλότητες , φάραγες βαθείας ὑπερήχμεναι , εἶχον τῶν ὑδάτων τὴν συλλογὴν . Καὶ προσετέ πεδία πολλά τε καὶ ὕπτις οὐδὲν ( 81 ) τῶν μεγίστων πελαγῶν κατὰ τὸ μέγεθος ἀποδεόντα , καὶ αὐλῶνες μυρίοι , καὶ αἱ κοιλάδες κατ’ ἄλλα καὶ ἄλλα σχήματα κοιλαίνόμεναι , πάντα ὑδάτων τότε πεπληρωμένα , ἀπεκινδύνευ τῷ θείῳ προστάγματι , πρὸς μίαν συναγωγὴν τοῦ πανταχόθεν ὕδατος συνελισθέντος . Καὶ μηδεὶς λεγέτω , ὅτι , Εἴπερ ἦν ὕδωρ ἐπάνω τῆς γῆς , πάντως πᾶσαι αἱ κοιλότητες , αἱ νῦν τὴν θάλασσαν ὑποδεξάμεναι , πεπληρωμένα ὑπὸ ἦρχον . Ποῦ τοίνυν ἐμελλον γίνεσθαι τῶν ὑδάτων αἱ συλλογαὶ ( 82 ) , προκατειλημμένων τῶν κοίλων ; Πρὸς δὲ τοῦτο ἐρωτῶν , ὅτι τότε καὶ τὰ ἄγνεια σχηματεσκευάσθη , ἐπ’ ἕδει μίαν σύστασιν ἀποχρίσθαι τὸ ὕδωρ . Οὐ γὰρ ἦν ἡ ἔξω Γαδεῖρων θάλασσα · οὐδὲ τὸ μέγα ἐκεῖνο καὶ ἀτόλιμον πλωτὸν πέλαγος , τὸ τὴν Βρεττανικὴν νῆσον καὶ τοὺς ἐσπερίους Ἰδρας περιπτυσσόμενον · ἀλλὰ τότε τῆς εὐχωρίας τῷ προστάγματι τοῦ Θεοῦ δημιουργηθείσης , ἐπ’ αὐτὴν συνεδύθη τῶν ὑδάτων τὰ πλήθη . Πρὸς δὲ τοῦτο , ὅτι ὑπεναντίως ἔχει τὴν πέτραν ὁ τῆς παρ’ ἡμῖν κοσμοποιίας λόγος ( οὐ γὰρ εἰς μίαν συναγωγὴν τῶν ὑδάτων τὸ ὕδωρ ἅπαν φαίνεται συνδραμόν ) , πολλὰ μὲν ἔστιν εἰπεῖν , καὶ πᾶσιν αὐτῶν γνῶριμα · μήποτε δὲ καὶ τὸ διαμάχεσθαι τοῖς τοιούτοις γελοῖον . Οὐ δήπου γὰρ καὶ τὰ τελματίαι , καὶ τὰ ἐξ ὑδρεῶν συναθροίζομενα προσφέρειν ἡμῖν ὀφείλουσι , καὶ διὰ τούτων τὸν λόγον ἡμῶν ἐλέγχειν οἴεσθαι ; Ἄλλὰ τὴν μεγίστην καὶ τελεωτάτην ( 83 ) συνδρομὴν τῶν ὑδάτων ὡνόμασε συναγωγὴν μίαν . Καὶ γὰρ τὰ φρέατα συναγωγαὶ ὑδάτων εἰσὶ χειροποίητοι , ἐπὶ τὸ κοιλαίνεσθαι τῆς γῆς τῆς ἐνεσπαρμένης νοτίδος ἐπιπρεσούσης . Οὐ τοίνυν τὰ τυχόντα τῶν ὑδάτων ἀθροίσματα ἢ τῆς συναγωγῆς ( 84 ) ἐμφαίνει προσηγορία , ἀλλὰ τὴν ἐξόχουσαν καὶ μεγίστην , ἐν ἧ πάν τὸ στοιχεῖον ἀθρόον διαδείκνυται . Ὡσπερ γὰρ τὸ πῦρ καὶ εἰς μικρὰ κατεσκερατισμένον ἐστὶν ἐπὶ τῆς ὕδωρ χρείας , καὶ ἀθρόον ἐπὶ τοῦ αἰθέρος κέχυνται · καὶ ὁ ἀὴρ διήρτηται μὲν καὶ κατὰ μικρὰ , καὶ ἀθρόως δὲ τὸν περίγειον ἐκπεριελήφει τόπον · οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ ὕδατος , εἰ καὶ μικραὶ τινὲς εἰσὶ διηρημένα σύστασις , ἀλλὰ μία γέ ἐστι συναγωγὴ ( 85 ) ἢ τὸν δλον στοιχεῖον τῶν λοιπῶν ἀποχρίνουσα ( 86 ) . Αἱ μὲν γὰρ λίμναι , αἱ τε κατὰ τὰ μέρη τῆς ἄρκτου , καὶ ὅσαι περὶ τὸν Ἑλληνικὸν εἰσὶ τόπον , τὴν τε Μακεδονίαν , καὶ τὴν Βιθυνίαν χώραν , καὶ τὴν Παλαιστίνην κατέχουσαι , συναγωγαὶ εἰσὶ δηλουσαι · ἀλλὰ νῦν περὶ τῆς μεγίστης ἀπασῶν καὶ τῷ μεγέθει τῆς γῆς παρισούμενης ὁ λόγος . Ἄς πλήθος ( 87 ) μὲν ἔχειν ὕδατος οὐδεὶς ἀντερεῖ · οὐ μὴν θάλασ -
Lemmas: ἀγωγή εἷς , δείκνυμι σύ διά πολύς εἰμί κατά πολύς τόπος διαιρεμένος ὁ ὕδωρ . ὁ τε γάρ ὁ ὁράω κοιλότης , φάραξ βαθύς ὑπερέχω , ἔχω ὁ ὕδωρ ὁ συλλογή . καί πρόσω πεδίον πολύς τε καί ὕπτιος οὐδείς ( 81 ) ὁ μέγας πέλαγος κατά ὁ μέγεθος ἀποδέω , καί αὐλών μυρίος , καί ὁ κοιλάς κατά ἄλλος καί ἄλλος σχῆμα κοιλαίνω , πᾶς ὕδωρ τότε πληρόω , ἀποκινδυνεύω ὁ θεῖον πρόσταγμα , πρός εἷς συναγωγή ὁ πανταχόθεν ὕδωρ συνέρχομαι . καί μηδείς λέγω , ὅτι , εἴπερ εἰμί ὕδωρ ἐπάνω ὁ γῆ , πάντως πᾶς ὁ κοιλότης , ὁ νῦν ὁ θάλασσα ὑποδέχομαι , πληρόω ὑπό ἄρχω . πός τοίνυν μέλλω γίγνομαι ὁ ὕδωρ ὁ συλλογή ( 82 ) , προκαταλαμβάνω ὁ κοῖλος ; πρός δέ οὗτος ἐρωτάω , ὅτι τότε καί ὁ ἁγνεία σχηματίζω , ἐπί ἕδος εἷς σύστασις ἀποχρίω ὁ ὕδωρ . οὖον γάρ εἰμί ὁ ἔξω Γάδειρα θάλασσα · οὐδέ ὁ μέγας ἐκεῖνος καί ατολιμος πλωτός πέλαγος , ὁ ὁ βρεττανικός νῆσος καί ὁ ἑσπέριος Ἰδρας περιπτύσσω · ἀλλά τότε ὁ εὐχωρία ὁ πρόσταγμα ὁ Θεός δημιουργέω , ἐπί αὐτός συνδύω ὁ ὕδωρ ὁ πλῆθος . πρός δέ οὗτος , ὅτι ὑπεναντίος ἔχω ὁ πέτρα ὁ ὁ παρά ἐγώ κοσμοποιία λόγος ( οὖον γάρ εἰς εἷς συναγωγή ὁ ὕδωρ ὁ ὕδωρ ἅπας φαίνω συντρέχω ) , πολύς μέν εἰμί εἶπον , καί πᾶς αὐτός γνώριμος · μήποτε δέ καί ὁ διαμάχομαι ὁ τοιοῦτος γελοῖος . οὖον δήπου γάρ καί ὁ τέλμα , καί ὁ ἐκ Ὕδρεος συναθροίζω προσφέρω ἐγώ ὀφείλω , καί διά οὗτος ὁ λόγος ἐγώ ἐλέγχω οἴομαι ; ἀλλά ὁ μέγας καί τέλειος ( 83 ) συνδρομή ὁ ὕδωρ ὀνομάζω συναγωγή εἷς . καί γάρ ὁ φρέαρ συναγωγή ὕδωρ εἰμί χειροποίητος , ἐπί ὁ κοιλαίνω ὁ γῆ ὁ ἐνσπείρω νοτίς επιπρεσουω . οὖον τοίνυν ὁ τυγχάνω ὁ ὕδωρ ἄθροισμα ἢ ὁ συναγωγή ( 84 ) ἐμφαίνω προσηγορία , ἀλλά ὁ ἐξέχω καί μέγας , ἐν ἧ πᾶς ὁ στοιχεῖον ἀθρόος διαδείκνυμι . ὡς γάρ ὁ πῦρ καί εἰς μικρός κατεσκερατισμένον εἰμί ἐπί ὁ ὕδωρ χρεία , καί ἀθρόος ἐπί ὁ αἰθήρ χέω · καί ὁ ἀήρ διαρτάω μέν καί κατά μικρός , καί ἀθρόος δέ ὁ περίγειον ἐκπεριλαμβάνω τόπος · οὗτος καί ἐπί ὁ ὕδωρ , εἰμί καί μικρός τις εἰμί διαιρεμένος σύστασις , ἀλλά εἷς γε εἰμί συναγωγή ( 85 ) ἢ ὁ δλον στοιχεῖον ὁ λοιπός ἀποχρίω ( 86 ) . ὁ μέν γάρ λίμνη , ὁ τε κατά ὁ μέρος ὁ ἄρκτος , καί ὅσος περί ὁ Ἑλληνικός εἰμί τόπος , ὁ τε Μακεδονία , καί ὁ Βιθυνία χώρα , καί ὁ Παλαιστίνη κατέχω , συναγωγή εἰμί δηλόω · ἀλλά νῦν περί ὁ μέγας ἀπασάω καί ὁ μέγεθος ὁ γῆ παρισόω ὁ λόγος . ἄς πλήθος ( 87 ) μέν ἔχω ὕδωρ οὐδείς ἀντιλέγω · οὖον μήv Θαλῆς -