basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0510.1
τὴν φύσιν παραχαράσσων , ἐὰν ἡ παὶς ἀτιμάζῃ τὴν πατρὸς , ἢ πατὴρ διὰ δευτέρων γάμων τῶν προτέρων παίδων ἐπιλανθάνεται ; Ἀμῖχανός ἐστιν ἡ στοργὴ τοῖς ἀλύγοις τέκνοις καὶ γονέων πρὸς ἀλλήλα , διότι ὁ δημιουργήσας αὐτὰ Θεὸς τὴν τοῦ λόγου ἔλλειψιν διὰ τῆς τῶν αἰσθήσεων περιουσίας ἀντεμψύχωσεν . Πόθεν γὰρ ἐν μυρίοις πρόβατοις ἀνεὶδὸς τῶν σχῶν ἐξαλλόμενος οἶδε μὲν τὴν χρονὴν αὐτὴν καὶ τὴν φωνὴν ( 43 ) τῆς μητρός , καὶ πρὸς αὐτὴν ἐπεὶγεται , ἐπιζητεῖ δὲ τὰς οἰκείας πηγὰς τοῦ γάλακτος ; Κἂν πενιχραῖς ταῖς μητρώαις περιτύχῃ ( 44 ) θηλαῖς , ἐκεῖναις ἀρκείται , πολλὰ παραδραμὼν οὐδατα βαρυνόμενον . Καὶ ἡ μήτηρ ἐν μυρίοις ἀρνάσις ἐπιγινώσκει τὸ ἴδιον ; Φωνὴ μία , χρονὴ ἡ αὐτή , ὁσὴ παρὰ πάντων ὁμοία , ὅσον τῇ ἡμετέρᾳ ὀσφρήσει παρίσταται · ἀλλ’ ὅμως ἐστὶ τις αὐτοῖς αἴσθησις τῆς ἡμετέρας καταλήψεως ὑστερά , καθ’ ἣν ἐκάστῳ πάρεισιν ἢ τοῦ οἰκείου διάγνωσις ( 45 ) . Οὕτω οἱ ὁδόντες τῷ σκύλακι , καὶ ὅμως διὰ τοῦ στόματος ἀμύνεται τὸν λυπησάντα . Οὕτω τὰ χέραια τῷ μόσχῳ , καὶ οἶδε ποῦ τὰ δόλα αὐτῷ ἐμφυθεται . Ταῦτα ἀποδείξει ἔχει τοῦ ἀδιδάκτου εἶναι τὰς φύσεις ἀπάντων , καὶ μηδὲν εἶναι ἀκαχον μηδὲ ἀόριστον ἐν τοῖς οὖσιν , ἀλλὰ πάντα ἰχνὴ φέρειν τῆς τοῦ ποιήσαντος σοφίας , ἐν ἑαυτοῖς δείκνυσι , ὅτι ἐμπράκτευα πρὸς τὴν φυλαχὴν τῆς οἰκείας αὐτῶν σωτηρίας παρήρηθη . Λόγου μὲν ἀμοιρος ὁ κύων , ἰσοδυναμοῦσαν δὲ ὅμως τῷ λόγῳ τὴν αἴσθησιν ἔχει . Ἔ γὰρ οἱ κατὰ πολλὴν σχολὴν τοῦ βίου καθεδόμενοι μόλις ἐξεύρον οἱ τοῦ κόσμου σοφοί , τὰς τῶν συλλογισμῶν λέγων πλοκάς , ταῦτα δείκνυται παρὰ τῆς φύσεως ὁ κύων πεπαιδευμένος . Τὸ γὰρ ἰχνος τοῦ θηρίου διερευνημένος , ἐπειδὰν εὑρῃ ( 46 ) αὐτὸ πολυτρόπως σχιζόμενον , τὰς ἐκασταχοῦ φερούσας ἐκτροπὰς ἐπελθὼν , μονονοχὴ τὴν συλλογιστικὴν φωνὴν ἀφήσει δι’ ὧν πράξεσι : « Ἡ τήνδε , φησίν , ἐτράπη τὸ θηρίον , ἢ τήνδε , ἢ ἐπὶ τοῦδε τὸ μέρος · ἀλλὰ μὴν οὔτε τήνδε , οὔτε τήνδε , λειπομένῳ ἐστι τήδε ὡρμήσθαι ( 47 ) αὐτό · καὶ οὕτως τῇ ἀναίρεσει τῶν ψευδῶν εὑρίσκει τὸ ἀληθές.Τί περισσότερον ποιούσιν οἱ ἐπὶ τῶν διαγραμμάτων σεμνῶς καθεδόμενοι , καὶ τὴν χώνην καταχαράσσοντες , τριῶν προτάσεων ἀναιροῦντες τὰς ( 48 ) δύο , καὶ ἐν τῇ λειπομένῃ τὸ ἀληθὲς ἐξευρίσκοντες ; Τὸ δὲ μνημονικὸν τῆς χάριτος τοῦ ζῴου τινὰ τῶν ἀγαρίστων πρὸς εὐεργέτας οὐ κατασχύνει ; ὅπου γε καὶ φονευθεῖσι δεσπόταις κατ’ ἐρήμους πολλοὶ τῶν κυνῶν ἐπαποθάνει μνημονεύοντες.»Ἡδη δὲ τινες ἐπὶ θερμῷ τῷ πάθει καὶ ὀδηγοὶ τοῖς ἐκζητοῦσι τοὺς φονέας ἐγένοντο , καὶ ὑπὸ τὴν δίκην ἀχθέναι τοὺς κακοῦργους ἐποίησαν . Τί εἴποισιν οἱ τὸν ποιήσαντα αὐτοὺς καὶ τρέφοντα Κύριον οὐ μόνον οὐχ ἀγαπῶντες ( 49 ) , ἀλλὰ καὶ φίλους κεχρημένοι
Lemmas: ὁ φύσις παραχαράσσω , ἐάν ὁ παῖς ἀτιμάζω ὁ πατήρ , ἢ πατήρ διά δύο γάμος ὁ πρότερος παῖς ἐπιλανθάνομαι ; Ἀμῖχανός εἰμί ὁ στοργή ὁ ἄλυγος τέκνον καί γονεύς πρός ἀλλήλων , διότι ὁ δημιουργέω αὐτός θεός ὁ ὁ λόγος ἔλλειψις διά ὁ ὁ αἴσθησις περιουσία ἀντεμψύχωσεν . πόθεν γάρ ἐν μυρίος πρόβατον ἀναδίδωμι ὁ σχάζω ἐξάλλομαι οἶδα μέν ὁ χρόνη αὐτός καί ὁ φωνή ( 43 ) ὁ μήτηρ , καί πρός αὐτός ἐπείγω , ἐπιζητέω δέ ὁ οἰκεῖος πηγή ὁ γάλα ; κἀν πενιχρός ὁ μητρῷος περιτυγχάνω ( 44 ) θηλή , ἐκεῖνος ἀρκέω , πολύς παρατρέχω οὐδατα βαρύνω . καί ὁ μήτηρ ἐν μυρίος Ἁρνᾶσις ἐπιγιγνώσκω ὁ ἴδιος ; φωνή εἷς , Χρόνη ὁ αὐτός , ὅσος παρά πᾶς ὅμοιος , ὅσος ὁ ἡμέτερος ὀσφραίνομαι παρίστημι · ἀλλά ὅμως εἰμί τις αὐτός αἴσθησις ὁ ἡμέτερος κατάληψις ὕστερος , κατά ὅς ἕκαστος πάρειμι ἢ ὁ οἰκεῖος διάγνωσις ( 45 ) . οὕτως ὁ ὁδόω ὁ σκύλαξ , καί ὅμως διά ὁ στόμα ἀμύνω ὁ λυπέω . οὕτως ὁ χέραια ὁ μόσχος , καί οἶδα ποῦ ὁ Δόλα αὐτός ἐμφύω . οὗτος ἀποδείκνυμι ἔχω ὁ αδίδακτος εἰμί ὁ φύσις ἀπαντάω , καί μηδείς εἰμί ἀκαχον μηδέ ἀόριστος ἐν ὁ εἰμί , ἀλλά πᾶς ἴχνος φέρω ὁ ὁ ποιέω σοφία , ἐν ἑαυτοῦ δείκνυμι , ὅτι ἐμπράσσω πρός ὁ φυλαχη ὁ οἰκεῖος αὐτός σωτηρία παραιρέω . Λόγος μέν ἄμοιρος ὁ κύω , ἰσοδυναμέω δέ ὅμως ὁ λόγος ὁ αἴσθησις ἔχω . ἔ γάρ ὁ κατά πολύς σχολή ὁ βίος καθέζομαι μόλις ἐξευρίσκω ὁ ὁ κόσμος σοφός , ὁ ὁ συλλογισμός λέγω πλοκή , οὗτος δείκνυμι παρά ὁ φύσις ὁ κύω παιδεύω . ὁ γάρ ἴχνος ὁ θηρίον διερευνώ , ἐπειδάν εὑρίσκω ( 46 ) αὐτός πολύτροπος σχίζω , ὁ ἐκασταχοῦ φέρω ἐκτροπή ἐπέρχομαι , μονονοχὴ ὁ συλλογιστικός φωνή ἀφίημι διά ὅς πρᾶξις : « ὁ ὅδε , φημί , τρέπω ὁ θηρίον , ἢ ὅδε , ἢ ἐπί ὅδε ὁ μέρος · ἀλλά μήv οὔτε ὅδε , οὔτε ὅδε , λείπω εἰμί ὅδε ὁρμάω ( 47 ) αὐτός · καί οὕτως ὁ ἀναίρεσις ὁ ψευδής εὑρίσκω ὁ Ἀληθέω περισσός ποιέω ὁ ἐπί ὁ διάγραμμα σεμνός καθέζομαι , καί ὁ χώνη καταχαράσσω , τρεῖς πρότασις ἀναιρέω ὁ ( 48 ) δύο , καί ἐν ὁ λείπω ὁ ἀληθής ἐξευρίσκω ; ὁ δέ μνημονικός ὁ χάρις ὁ ζῷον τις ὁ ἀγάριστος πρός εὐεργέτης οὖον κατέχω ; ὅπου γε καί φονεύω δεσπότης κατά ἐρῆμος πολύς ὁ κύω ἐπαποθνῄσκω μνημονεύοντες.»Ἡδη δέ τις ἐπί θερμός ὁ πάθος καί ὁδηγός ὁ ἐκζητέω ὁ φονεύς γίγνομαι , καί ὑπό ὁ δίκη ἄγω ὁ κακοῦργος ποιέω . τις εἶπον ὁ ὁ ποιέω αὐτός καί τρέφω κύριος οὖον μόνος οὐ ἀγάπη ( 49 ) , ἀλλά καί φίλος χράομαι