basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0415.1
ἀνυμνήσω τὴν ἡμετέραν ἀλήθειαν ; Πολλὰ περὶ φύσεως ἐπραγματεύσαντο οἱ τῶν Ἑλλήνων σοφοί , καὶ οὐδὲ εἰς παρ' αὐτοὺς λόγος ἔστησεν ἀκίνητος καὶ ἀσάλευτος , ἀλλ' τοῦ δευτέρου τὸν πρὸ αὐτοῦ καταβαλλόντος : ὥστε ἡμῖν μηδὲν ἔργον εἶναι τὰ ἐκείνων ἐλέγχειν · ἀρκοῦσι γὰρ ἀλλήλοις πρὸς τὴν οἰκείαν ἀνατροπήν . Οἱ γὰρ Θεὸν ἀγνοήσαντες αἰτίαν ἐμφορον προεστάναι τῆς γενέσεως τῶν ὅλων οὐ συνεχώρησαν , ἀλλ' οἰκείως τῇ ἐξ ἀρχῆς ἀγνοίᾳ τὰ ἐφεξῆς συνεπέραναν . Διὰ τοῦτο οἱ μὲν ἐπὶ τὰς ( 15 ) ὕλικας ὑποθέσεις κατέφυγον , τοῖς τοῦ κόσμου στοιχείοις τὴν αἰτίαν τοῦ παντὸς ἀναλόντες · οἱ δὲ ἄτομα καὶ ἀμερῆ σώματα , καὶ ὀγκοὺς καὶ πόρους συνέχειν τὴν φύσιν τῶν ὁρατῶν ἐφαντάσθησαν . Νῦν μὲν ( 16 ) γὰρ συνἰόντων ἀλλήλοις τῶν ἀμερῶν σωμάτων , νῦν δὲ μετασυγχρωμένων , τὰς γενέσεις καὶ τὰς φθορὰς ἐπιγίνεσθαι · καὶ τῶν ( 17 ) διαρρεκτέρων σωμάτων τὴν ἰσχυρότητα τῶν ἀτόμων ἀντεῤῥολοχὴν τῆς διαμονῆς τὴν αἰτίαν παρέχειν . Ὑπὸς ἰστὸν ἀράχνης ὑφαίνουσι οἱ ταῦτα γράφοντες , οἱ οὕτω λεπτὰς καὶ ἀνυποστάτους ἀρχὰς οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ θαλάσσης ὑποτιθέμενοι . Οὐ γὰρ ἤδεισαν εἰπεῖν · Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . Διὰ τοῦτο ἀκυβέρνητα καὶ ἀδιοίκητα εἶναι τὰ σύμπαντα , ὡς ἂν τύχῃ ( 18 ) φερόμενα , ὑπὸ τῆς ἐνοικήσης αὐτοῖς ἀθεότητος ἠπατήθησαν . Ὅπερ ἵνα μὴ πάθωμεν ἡμεῖς ( 19 ) , ὁ τὴν κοσμοποιίαν συγγράψων εὐθὺς ἐν τοῖς πρώτοις ῥήμασι τῷ ὀνόματι τοῦ Θεοῦ τὴν διάνοιαν ἡμῶν κατεφώτισεν , εἰπών · Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς ( 20 ) . Τί καλὴ ἡ τάξις ; Ἀρχὴν πρῶτον ἐπέθηκεν , ἵνα μὴ ἀναρχον αὐτὸν οἴηθωσι τινες ( 21 ) : εἶτα ἐπῆγαγε τὸ , Ἐποίησεν , ἵνα δεῖξῃ , ὅτι ἐλάχιστον μέρος τῆς τοῦ δημιουργοῦ δυνάμεώς ἐστι τὸ ποιηθέν . Ὡς γὰρ ὁ κεραμεὺς , ἀπὸ τῆς αὐτῆς τέχνης μυρία διαπλάσας σκεύη , οὔτε τὴν τέχνην οὔτε τὴν δύναμιν ἐξανάλωσεν · οὕτω καὶ ὁ τοῦ παντὸς τούτου δημιουργὸς , οὐχ ἐν κόσμῳ σύμμετρον τὴν ποιητικὴν ἔχων δύναμιν ἀλλ' εἰς τὸ ἀπειροπλάσιον ὑπερβαίνουσαν , τῇ βολῇ τοῦ θελήματος μόνην εἰς τὸ εἶναι παρήγαγε τὰ μεγέθη τῶν ὁρωμένων . Εἰ οὖν καὶ ἀρχὴν ἔχει ὁ κόσμος , καὶ πεποίηται , ζητεῖ , τίς ὁ τὴν ( 22 ) ἀρχὴν αὐτῷ δούς , καὶ τίς ὁ ποιητής . Μᾶλλον δέ , ἵνα μὴ ἀνθρωπίνοις λογισμοῖς ἐκτρέπων παρατραπῇς πον τῆς ἀληθείας , προέφθασε τῇ διδασκαλία , οἷον σφραγῖδα καὶ φυλακτήριον ταῖς
Lemmas: ανυμνώ ὁ ἡμέτερος ἀλήθεια ; Πολύς περί φύσις πραγματεύομαι ὁ ὁ Ἕλλην σοφός , καί οὐδέ εἰς παρά αὐτός λόγος ἵστημι ἀκίνητος καί ἀσάλευτος , ἀλλά ὁ δύο ὁ πρό αὐτός καταβάλλω : ὥστε ἐγώ μηδείς ἔργον εἰμί ὁ ἐκεῖνος ἐλέγχω · ἀρκέω γάρ ἀλλήλων πρός ὁ οἰκεῖος ἀνατροπή . ὁ γάρ θεός ἀγνοέω αἴτιος ἐμφορέω προίστημι ὁ γένεσις ὁ ὅλος οὖον συγχωρέω , ἀλλά οἰκεῖος ὁ ἐκ ἀρχή ἄγνοια ὁ ἐφεξῆς συμπεραίνω . Ζεύς οὗτος ὁ μέν ἐπί ὁ ( 15 ) ὑλικός ὑπόθεσις καταφεύγω , ὁ ὁ κόσμος στοιχεῖον ὁ αἴτιος ὁ πᾶς ἀναλίσκω · ὁ δέ ἄτομος καί ἀμερής σῶμα , καί ὄγκος καί πόρος συνόχωκα ὁ φύσις ὁ ὁρατής φαντάζω . νῦν μέν ( 16 ) γάρ σύνειμι ἀλλήλων ὁ ἡμέρα σῶμα , νῦν δέ μετασυγχρωμένων , ὁ γένεσις καί ὁ φθορά ἐπιγίγνομαι · καί ὁ ( 17 ) διαρρεκτέρων σῶμα ὁ ἰσχυρότης ὁ ἄτομος αντερρολοχη ὁ διαμονή ὁ αἴτιος παρέχω . Ὕπος ἱστός ἀράχνης ὑφαίνω ὁ οὗτος γράφω , ὁ οὗτος λεπτός καί ἀνυπόστατος ἀρχή οὐρανός καί γῆ καί θάλασσα ὑποτίθημι . οὖον γάρ ἠδείδω εἶπον · ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ . Ζεύς οὗτος ἀκυβέρνητος καί αδιοίκητος εἰμί ὁ σύμπας , ὡς εἄν τυγχάνω ( 18 ) φέρω , ὑπό ὁ ἐνοικέω αὐτός ἀθεότης ἀπατάω . ὅπερ ἵνα μή πάσχω ἐγώ ( 19 ) , ὁ ὁ κοσμοποιία συγγράφω εὐθύς ἐν ὁ πρῶτος ῥῆμα ὁ ὄνομα ὁ Θεός ὁ διάνοια ἐγώ καταφωτίζω , εἶπον · ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ( 20 ) . τις κάλως ὁ τάξις ; Ἀρχή πρῶτος ἐπιτίθημι , ἵνα μή ἄναρχος αὐτός οἴομαι τις ( 21 ) : εἶτα ἐπάγω ὁ , ποιέω , ἵνα δείκνυμι , ὅτι μικρός μέρος ὁ ὁ δημιουργός δύναμις εἰμί ὁ ποιέω . ὡς γάρ ὁ κεραμεύς , ἀπό ὁ αὐτός τέχνη μυρίος διαπλάσσω σκεῦος , οὔτε ὁ τέχνη οὔτε ὁ δύναμις ἐξαναλόω · οὗτος καί ὁ ὁ πᾶς οὗτος δημιουργός , οὐ ἐν κόσμος σύμμετρος ὁ ποιητικός ἔχω δύναμις ἀλλά εἰς ὁ ἀπειροπλάσιος ὑπερβαίνω , ὁ βολή ὁ θέλημα μόνος εἰς ὁ εἰμί παράγω ὁ μέγεθος ὁ ὁράω . εἰμί οὖν καί ἀρχή ἔχω ὁ κόσμος , καί ποιέω , ζητέω , τίς ὁ ὁ ( 22 ) ἀρχή αὐτός δίδωμι , καί τίς ὁ ποιητής . μᾶλλος δέ , ἵνα μή ἀνθρώπινος λογισμός ἐκτρέπω παρατρέπω πως ὁ ἀλήθεια , προφθάνω ὁ διδασκαλία , οἷος σφραγίς καί φυλακτήριον ὁ