basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0513.2
6 . Πίστεως ἐστιν ἀποδείξεις τὰ θηρία . Πέποιθας ἐπὶ Κύριον ; 'Ἐπὶ ἀσπίδα καὶ βασιλίσκον ἐπιβήση , καὶ καταπατήσεις λέοντα καὶ δράκοντα . Καὶ ἔχεις τὴν διὰ πίστεως ἐξουσίαν πατεῖν ( 63 ) ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων . " Ὡ οὐχ ὁρᾷς , ὅτι φρυγανιζομένῳ τῷ Παύλῳ ἐνῆφας ὁ ὄφις οὐδεμίαν προσετριψατο βλάβην , διὰ τὸ πλήρη πίστεως εὑρεθῆναι ( 64 ) τὸν ἅγιον ; Εἰ δὲ ἄπιστος εἶ , φοβοῦ μὴ μᾶλλον τὸ θηριον ἢ τὴν σεαυτοῦ ἀπιστίαν , δι' ἧς πᾶση φθορᾷ σεαυτὸν ἐώλωτον κατεσκευάσας . 'Αλλὰ γὰρ αἰσθάνομαι πάλαι τὰ ( 65 ) περὶ τῆς τοῦ ἀνθρώπου γενέσεως ἀπαιτούμενος , καὶ μονοψυχὶ ἀκούειν δοκῶ μοι τῶν ἀκροατῶν ἐν ταῖς καρδίαις καταβοώντων , ὅτι Τὰ μὲν ἡμέτερα ὁποῖά τινά ἐστι τὴν φύσιν διδασκόμεθα , ἡμᾶς δὲ αὐτοὺς ἀγνοοῦμεν . 'Ανάγκη οὖν εἶπεν , τὴν κατέχοντα ἡμᾶς δίκην παριστᾶσθαι . Τῷ ὄντι γὰρ ἔοικε πάντων εἶναι χαλεπώτατον ἑαυτὸν ἐπιγνῶναι . Οὐ γὰρ μόνον ( 66 ) ὀφθαλμὸς τὰ ἔξω βλέπων ἐφ' ἑαυτὸν οὐ χέρχεται τῷ ὀφθῇ , ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἡμῶν ὁ νοῦς , δέξας τὸ ἀλλοτρίων ἀμάρτημα καταδελέπων , βραδύς ἐστι πρὸς τὴν τῶν οἰκείων ἐλαττωμάτων ἐπίγνωσιν . Διὰ τοῦτο καὶ νῦν ὁ λόγος , δέξας ἐπειδὴν τὰ ἀλλότρια , νωθρὸς ἐστι καὶ δίκονοι πλήρης πρὸς τὴν τῶν οἰκείων ἐξετάσεων · καίτοι οὐ μᾶλλον ἐξ οὐρανοῦ καὶ γῆς τὸν Θεὸν ἐστιν ἐπιγνῶναι , ἢ καὶ ἐκ τῆς οἰκείας ἡμῶν κατασκευῆς τὸν γε συνειτὸς ἑαυτὸν ἐξετάσαντα , ὡς φησιν ὁ προφήτης · 'Εδυναστωθὴ ἡ γνώσις σου ἐξ ἐμοῦ · τοῦτέστιν , ἐμαυτὸν καταμαθὼν , τὸ ὑπερβάλλον τῆς ἐν σοὶ σοφίας ἐξεδιδάχην . Καὶ εἶπερ ὁ Θεός · Ποιήσωμεν ἄνθρωπον . Ποῦ μοι ὁ 'Ιουδαῖος , ὅς ἐν τοῖς κατόπιν , ὡσπερ διὰ θυρίδων τινῶν τοῦ τῆς θεολογίας φωτὸς διαλάμποντος , καὶ δευτέρου προσώπου τοῦ ὑποδεικνυμένου ( 67 ) μὲν μυστικῶς , οὕπω δὲ ἐναργῶς ἐκφανέντος , πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἀπεμάχετο , αὐτὸν ἑαυτῷ λέγων τὸν Θεὸν διαλέγεσθαι ; Αὐτὸς γὰρ εἶπε , φησι , καὶ αὐτὸς ἐποίησε . Γενηθήτω φῶς , καὶ ἐγένετο φῶς . " Ὡ μὲν οὖν καὶ τότε πρόχειρος ἐν τοῖς παρ' αὐτῶν λεγομένοις ἡ ἀτοπία . Τίς γὰρ χαλκεύς , ἢ τέκτων , ἢ σκυτοτόμος , ἐπὶ τῶν ὀργάνων τῆς τέχνης μόνος καθήμενος ( 68 ) , οὐδενὸς αὐτῷ συνεργούντος , λέγει αὐτὸς ἑαυτῷ · Ποιήσωμεν τὴν μάχαιραν , ἢ συμπτίξωμεν τὸ ἀροτρον , ἢ ἀπεργασώμεθα τὸ ὑπόδημα · ἀλλ' οὐχὶ σιωπὴ τὴν ἐπιβάλλουσαν ἐνέργειαν ἐκτελεῖ ; Φλυαρία γὰρ τῷ ὄντι δεινὴ , ἄρχοντά τινα ἑαυτῷ καὶ ἐπιστάτην καθίσται , δεσποτικῶς ἑαυτῷ καὶ σφοδρῶς
Lemmas: 6 . πίστις εἰμί ἀποδείκνυμι ὁ θηρίον . πείθω ἐπί κύριος ; Ἐπί ἀσπίς καί βασιλίσκος ἐπιβαίνω , καί καταπάτησις λέων καί δράκων . καί ἔχω ὁ διά πίστις ἐξουσία πατέω ( 63 ) ἐπάνω ὄφις καί σκορπίος . " εἰμί οὐ ὁράω , ὅτι φρυγανίζω ὁ Παῦλος ἐμφαίνω ὁ ὄφις οὐδείς προστρίβω βλάβη , διά ὁ πλήρης πίστις εὑρίσκω ( 64 ) ὁ ἅγιος ; εἰμί δέ ἄπιστος εἰμί , φοβέω μή μᾶλλον ὁ θηρίον ἢ ὁ σεαυτοῦ ἀπιστία , διά ὅς πᾶς φθορά σαυτοῦ ὄλλυμι κατασκευάζω . Αλλά γάρ αἰσθάνομαι πάλαι ὁ ( 65 ) περί ὁ ὁ ἄνθρωπος γένεσις ἀπαιτέω , καί μονοψυχὶ ἀκούω δοκέω ἐγώ ὁ ἀκροατής ἐν ὁ Καρδία καταβοάω , ὅτι ὁ μέν ἡμέτερος ὁποῖος τις εἰμί ὁ φύσις διδάσκω , ἐγώ δέ αὐτός ἀγνοέω . 'Ανάγκη οὖν εἶπον , ὁ κατέχω ἐγώ δίκη παρίστημι . ὁ εἰμί γάρ ἔοικα πᾶς εἰμί χαλεπός ἑαυτοῦ ἐπιγιγνώσκω . οὖον γάρ μόνος ( 66 ) ὀφθαλμός ὁ ἔξω βλέπω ἐπί ἑαυτοῦ οὖον χράω ὁ ὁράω , ἀλλά καί αὐτός ἐγώ ὁ νόος , δείκνυμι ὁ ἀλλότριος ἁμάρτημα καταδελέπων , βραδύς εἰμί πρός ὁ ὁ οἰκέω ἐλάττωμα ἐπίγνωσις . Ζεύς οὗτος καί νῦν ὁ λόγος , δείκνυμι ἐπειδή ὁ ἀλλότριος , νωθρός εἰμί καί δίκων πλήρης πρός ὁ ὁ οἰκέω ἐξέτασις · καίτοι οὖον μᾶλλον ἐκ οὐρανός καί γῆ ὁ θεός εἰμί ἐπιγιγνώσκω , ἢ καί ἐκ ὁ οἰκεῖος ἐγώ κατασκευή ὁ γε σύνειμι ἑαυτοῦ ἐξετάζω , ὡς φημί ὁ προφήτης · 'Εδυναστωθὴ ὁ γνῶσις σύ ἐκ ἐγώ · τουτέστιν , ἐμαυτοῦ καταμανθάνω , ὁ ὑπερβάλλω ὁ ἐν σύ σοφία ἐκδιδάσκω . καί εἰ ὁ Θεός · ποιέω ἄνθρωπος . πός ἐγώ ὁ Ἰουδαῖος , ὅς ἐν ὁ κατόπιν , ὡς διά θυρίς τις ὁ ὁ θεολογία φάος διαλάμπω , καί δύο πρόσωπον ὁ ὑποδείκνυμι ( 67 ) μέν μυστικός , οὔπω δέ ἐναργής ἐκφαίνω , πρός ὁ ἀλήθεια ἀπομάχομαι , αὐτός ἑαυτοῦ λέγω ὁ θεός διαλέγω ; αὐτός γάρ εἶπον , φημί , καί αὐτός ποιέω . γίγνομαι φάος , καί γίγνομαι φάος . " εἰμί μέν οὖν καί τότε πρόχειρος ἐν ὁ παρά αὐτός λέγω ὁ ἀτοπία . Τῖς γάρ χαλκεύς , ἢ τέκτων , ἢ σκυτοτόμος , ἐπί ὁ ὄργανον ὁ τέχνη μόνος κάθημαι ( 68 ) , οὐδείς αὐτός συνεργέω , λέγω αὐτός ἑαυτοῦ · ποιέω ὁ μάχαιρα , ἢ συμπτιξεω ὁ ἄροτρον , ἢ ἀπεργάζομαι ὁ ὑπόδημα · ἀλλά οὐ σιωπή ὁ ἐπιβάλλω ἐνέργεια ἐκτελέω ; φλυαρία γάρ ὁ εἰμί δεινός , ἄρχω τις ἑαυτοῦ καί ἐπιστάτης καθίστημι , δεσποτικός ἑαυτοῦ καί σφοδρός