basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0448.1
νῶν . τις εὐλογίας δίδωσιν , ὡς τοῦ περὶ γῆν τόπου διὰ σῆς ἐν τούτοις εὐταξίας εὐθηνουμένου . Ἄλλὰ καὶ ἐν ταῖς κατάρας τῷ Ἰσραὴλ ( 39 ) , Ἔσται σοι , φησιν , ὁ ὑπὲρ κεφαλῆς οὐρανὸς χαλκοῦς . Τί τοῦτο λέγων ; Τὴν παντελῆ ξηρασίαν καὶ ἐπίλειψιν τῶν ἀερίων ὑδάτων , δι’ ὧν τῇ γῇ τὸ γόνιμον τῶν καρπῶν ἐντυχέει . Ὅταν οὖν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ φέρεσθαι λέγῃ δρόσον ἢ δετόν , περὶ ὑδάτων νοοῦμεν ὅσα τὴν ἄνω κατέχειν διατέτακται χῶραν . Συναγομένων γὰρ τῶν ἀναθυμιάσεων περὶ τὸ ὕψος , καὶ πυκνουμένου τοῦ ἀέρος ταῖς ἐκ τῶν πνευμάτων πιλήσεσιν , ὅταν μὲν αἱ τέως ἀτμωεῖσαι καὶ λεπταὶ ἐνεσπαρμέναι τῷ νέφει νοτίδες ἀλλήλαις προσχωρήσωσι , σταγόνες γίγνονται , τῷ βάρει τῶν συγχρῃδέντων φερόμεναι πρὸς τὸ κάτω · καὶ αὕτη ὑετοῦ γένεσις · ὅταν δὲ τὸ ὑγρὸν ἐξαφρισθῇ , ταῖς βλαῖς τῶν ἀνέμων ἀνακοτῶν , εἶτα εἰς ἄχρον καταψυχθὲν , ὅλον διόλου παγῇ , δραμομένου τοῦ νέφους , ἡ χιὼν καταφέρεται . Καὶ ὅλως , κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον , ἔξεστί σοι ὁρᾶν πᾶσαν τοῦ ὑγροῦ τὴν φύσιν περὶ τὸν ὑπὲρ κεφαλῆς ἡμῶν ἀέρα συνισταμένην . Καὶ μηδὲς τῆς περιεργίας τῶν περὶ οὐρανοῦ φιλοφησάντων τὸ ἀπλοῦν καὶ ἀκατάσχετον τῶν πνευματικῶν λόγων παραβαλέτω . Ὡσὲ γὰρ τὸ ἐν ταῖς σώφροσι ( 40 ) κάλλος τοῦ ἐταιρικοῦ προτιμότερον , τοσοῦτον καὶ τῶν ἡμετέρων λόγων πρὸς τοὺς ἔξωθεν τὸ διάφορον . Οἱ μὲν γὰρ κατηναχασμένοι τὸ πιθανὸν τοῖς λόγοις ἐπάγουσιν · ἐνταῦθα δὲ γυμνὴ τεχνασμάτων ἡ ἀλήθεια πρόκειται . Καὶ τί δεῖ πράγματα ἔχειν ἡμᾶς τὸ ψευδὲς αὐτῶν διελέγχοντας , οἷς ἐφαρκεῖ τὰς αὐτῶν ἐκεῖνον βίβλους ἀλλήλαις ἀντιπαραθέντας ἐν ἡσυχίᾳ πολλῇ θεατὰς αὐτῶν τοῦ πολέμου καθίσθαι ( 41 ) ; Οὔτε γὰρ ἀριθμῷ ἐλάττους , οὔτε ἀξιώματι ὑφεῖμένοι , πολυωνία δὲ καὶ παρὰ πολὺ διαφέροντες πρὸς τὸν ἐναντίον αὐτοῖς ἀντικαθίστανται λόγον , οἱ τὸ πᾶν ἐκπυροῦσθαι λέγοντες , καὶ ἀναδιώξεσθαι πάλιν ἐκ τῶν στερεωτικῶν λόγων τῶν ἐναπομένων τοῖς ἐκπυρωθεῖσιν · ὅθεν καὶ ἀπειροὺς φθορὰς κόσμου καὶ παλιγγενεσίας εἰσάγουσιν . Ἄλλ’ ἐκεῖνοι μὲν , ἐφ’ ἑκάτερα τῆς ἀληθείας ἀποχίζομενοι , ἔνθεν καὶ ἔνθεν τὰς ἐπὶ τὴν πλάνην ἑαυτοῖς ἐκτροπὰς ἐξευρίσκουσιν .
Lemmas: νάω . τις εὐλογία δίδωμι , ὡς ὁ περί γῆ τόπος διά σός ἐν οὗτος εὐταξία εὐθηνέω . ἀλλά καί ἐν ὁ κατάρα ὁ Ἰσραήλ ( 39 ) , εἰμί σύ , φημί , ὁ ὑπέρ κεφαλή οὐρανός χάλκεος . τις οὗτος λέγω ; ὁ παντελής ξηρασία καί ἐπίλειψις ὁ ἀέριος ὕδωρ , διά ὅς ὁ γῆ ὁ γόνιμος ὁ καρπός ἐντυγχάνω . ὅταν οὖν ἐκ ὁ οὐρανός φέρω λέγω δρόσος ἢ δετός , περί ὕδωρ νοέω ὅσος ὁ ἄνω καταχέω διατάσσω χώρα . συνάγω γάρ ὁ ἀναθυμίασις περί ὁ ὕψος , καί πυκνόω ὁ ἀήρ ὁ ἐκ ὁ πνεῦμα πίλησις , ὅταν μέν ὁ τέως ἀτμάω καί λεπτός ἐνσπείρω ὁ νέφος νοτίς ἀλλήλων προσχωρέω , σταγών γίγνομαι , ὁ βάρος ὁ συγχρῃδέντων φέρω πρός ὁ κάτω · καί οὗτος ὑετός γένεσις · ὅταν δέ ὁ ὑγρός ἐξαφρίζω , ὁ βλαῖς ὁ ἄνεμος ανακοος , εἶτα εἰς ἄχροος καταψύχω , ὅλος διόλου πήγνυμι , δράω ὁ νέφος , ὁ χιών καταφέρω . καί ὅλως , κατά ὁ αὐτός λόγος , ἔξειμι σύ ὁράω πᾶς ὁ ὑγρός ὁ φύσις περί ὁ ὑπέρ κεφαλή ἐγώ ἀήρ συνίστημι . καί μηδὲς ὁ περιεργία ὁ περί οὐρανός φιλόω ὁ ἀπολόω καί ἀκατάσχετος ὁ πνευματικός λόγος παραβάλλω . ὠθέω γάρ ὁ ἐν ὁ σώφρων ( 40 ) κάλλος ὁ ἑταιρικός πρότιμος , τοσοῦτος καί ὁ ἡμέτερος λόγος πρός ὁ ἔξωθεν ὁ διάφορος . ὁ μέν γάρ καταφέρω ὁ πιθανός ὁ λόγος ἐπάγω · ἐνταῦθα δέ γυμνός τέχνασμα ὁ ἀλήθεια πρόκειμαι . καί τίς δεῖ πρᾶγμα ἔχω ἐγώ ὁ ψευδής αὐτός διελέγχω , ὅς ἐπαρκέω ὁ αὐτός ἐκεῖνος Βίβλος ἀλλήλων ἀντιπαρατίθημι ἐν ἡσυχία πολύς θεατής αὐτός ὁ πόλεμος καθίζω ( 41 ) ; οὔτε γάρ ἀριθμός μικρός , οὔτε ἀξίωμα ὑφίημι , πολύων δέ καί παρά πολύς διαφέρω πρός ὁ ἐναντίος αὐτός ἀντικαθίστημι λόγος , ὁ ὁ πᾶς ἐκπυρόω λέγω , καί ἀναδίδωμι πάλιν ἐκ ὁ στερεωτικός λόγος ὁ ἐναπομένω ὁ ἐκπυρόω · ὅθεν καί ἤπειρος φθορά κόσμος καί παλιγγενεσία εἰσάγω . ἄλλος ἐκεῖνος μέν , ἐπί ἑκάτερος ὁ ἀλήθεια αποχιζομενω , ἔνθεν καί ἔνθεν ὁ ἐπί ὁ πλάνη ἑαυτοῦ ἐκτροπή ἐξευρίσκω .