basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0502.1
ποιητήν . Ἔχεις ἐν τῷ σκότει τὰ νυκτερόβια γένῃ τῶν ὄρνίθων · ἐν τῷ φωτὶ τὰ ἡμερόφωτα . Νυκτερίδες μὲν γάρ , καὶ γλαῦκες , καὶ νυκτοῦρακες , τῶν νυκτινόμων εἰσίν . Ἄστε σοὶ ποτε ἐν καιρῷ μὴ παρόντος τοῦ ὕπνου ἐξαρκεῖν καὶ τὴν ἐν τούτοις διατριβήν , καὶ τὴν τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῖς ἰδιωμάτων ἐξέτασιν , πρὸς δοξολογίαν τοῦ ποιητοῦ . Πῶς ἀγρυπνον τῶν ἀπῶν , ὅταν ἐπωάζῃ , διὰ πάσης νυκτὸς τῆς μελῳδίας μὴ ἀπολήγουσα . Πῶς τετράπουν τὸ αὐτὸ καὶ πτηνὸν ἡ νυκτερίς . Πῶς μόνῃ τῶν ὄρνίθων ὀδοῦσι χέχρηται , καὶ ζωογονεῖ ( 81 ) μὲν ὡς τὰ τετράποδα , ἐπιπολάζει δὲ τῷ ἀέρι , οὐχὶ πτερωῖ χοιριζομένη , ἀλλ’ ὑμένι τινὶ δερματίνῳ . Πῶς μέντοι καὶ τοῦτο ἔχει τὸ ( 82 ) φιλλήθλον ἐν τῇ φύσει , καὶ ὡσπερ ὄρμαθὸς , ἀλλήλων αἱ νυκτερίδες ἔχουσαι , καὶ μία τῆς μιᾶς κλητγεται · ὅπερ ἐφ’ ἡμῶν τῶν ἀνθρώπων οὐ·ρᾴδιον κατορθωθῆναι . Τὸ γὰρ ἀπεσχωσμένον καὶ ἰδιάζων τοῦ κοινωνικοῦ καὶ ἠνωμένου τοὺς πολλούς · προτιμότερον . Πῶς εἰκάσαι τοὺς δῖμμασι τῆς γλαυκὸς οἱ περὶ τὴν ματαίαν σοφίαν ἐσχαμαχότες . Καὶ γὰρ ἑκείνης ἡ δὴς νυκτὸς μὲν ἐρρώται , ἡλίου δὲ λάμπαντος ἀμαυροῦται . Καὶ τοῦτῶν μὲν ( 83 ) ἡ διάνοια ὀξύνεται μὲν ἐστὶ πρὸς τὴν τῶν ἀναλαύτων θεωρίαν , πρὸς δὲ τὴν τοῦ ἀληθινοῦ φωτὸς κατανόησιν ἐξημαύρωται . Ἐν ἡμέρᾳ δὲ σοὶ καὶ πᾶνι ράδιον πανταχόθεν συνάγειν ( 84 ) τὸ θαῦμα τοῦ κτισάντος . Πῶς μὲν ἐπ’ ἔργα σε διεῖργεν ὁ σύνους ὄρνις , ὀξεῖα τῇ φωνῇ ἐμβόων καὶ καταπηνύων πᾶρβουθεν ἐπὶ τὸν ἥλιον προσελαύνοντα , ὁδοιπόρους συνδιορθοῦν , γεωργοὺς δὲ ἐξῆγυν πρὸς ἀμπετόν . Πῶς ἀγρυπνον τῶν τῶν χηνῶν γένος , καὶ πρὸς τὴν τῶν λανθανόντων αἰσθησιν ὀξύτατον , οἱ γέ ποτε καὶ τὴν βασιλῖδα πόλιν περιεῖσώσαντο , πολεμίους τινὰς , ὑπὸ τῆς δι’ ὑπονύμων ( 85 ) ἀφανῶν ἤδη μέλλοντας τὴν ἄκραν τῆς Ῥώμης καταλαμβάνειν , καταγγύσαντες . Ἐν ποίῳ γένει τῶν ὄρνίθων οὐχ ἴδιόν τι θαῦμα ἡ φύσις δεῖκνυσι ; Τίς δ ( 86 ) τοὺς γυγὶ προσπαγγέλλων τῶν ἀνθρώπων τὸν θάνατον , ὅταν κατ’ ἀλλήλων ἐπιστρατεύσωσιν ; Ἴδοις γὰρ ἂν μυρίας ἀγέλας γυπῶν τοὺς στρατοπέδους παρεπομένας , ἐκ τῆς τῶν ὀπλῶν παρασκευῆς τεχμαιρομένας τὴν ἔκθασιν . Τοῦτο δὲ οὐ μαχράν ( 87 ) ἐστὶ λογισμῶν ἀνθρωπίνων . Πῶς σοι τὰς φοβερὰς ἐπιστρατείας τῆς ἀκρίδος διηγήσομαι · ἥ , ὑφ’ ἐνὶ συνθήματι πᾶσα ἀρδεῖσα καὶ στρατοπεδευσάμενη κατὰ τὸ πλῆθος τῆς χώρας , οὐ πρότερον ἀπτεται τῶν καρπῶν , πρὶν ἐνδοθῆναι αὐτῇ τὸ δεῖον πρόσταγμα ; Πῶς ἡ σελενὺς ἐρέπεται ἰαμα τῆς πληγῆς , ἀπέραντον ἔχουσα τοῦ ἐσθίου τὴν δύναμιν , τοῦ φιλανθρώπου Θεοῦ ἀχρόστου αὐτὴς τὴν φύσιν ἐπ’ εὐεργεσίᾳ τῶν ἀνθρώπων κατασκευάσαντος ( 88 ) ;
Lemmas: ποιητής . ἔχω ἐν ὁ σκότος ὁ νυκτερόβιος γίγνομαι ὁ ὄρνις · ἐν ὁ φάος ὁ ἡμερόφωτος . νυκτερίς μέν γάρ , καί γλαῦξ , καί νυκτουραξ , ὁ νυκτινόμος εἰμί . Ἄστυ σύ ποτός ἐν καιρός μή πάρειμι ὁ ὕπνος ἐξαρκέω καί ὁ ἐν οὗτος διατριβή , καί ὁ ὁ ὑπάρχω αὐτός ἰδίωμα ἐξέτασις , πρός δοξολογία ὁ ποιητής . Πῶς ἄγρυπνος ὁ ἄπειμι , ὅταν ἐπῳάζω , διά πᾶς νύξ ὁ μελῳδία μή ἀπολήγω . Πῶς τετράπους ὁ αὐτός καί πτηνός ὁ νυκτερίς . Πῶς μόνος ὁ ὄρνις ὀδούς χράω , καί ζωογονέω ( 81 ) μέν ὡς ὁ τετράπους , ἐπιπολάζω δέ ὁ ἀήρ , οὐ πτερόω χοιρίζω , ἀλλά ὑμήν τις δερμάτινος . Πῶς μέντοι καί οὗτος ἔχω ὁ ( 82 ) φιλλήθλον ἐν ὁ φύσις , καί ὡς ὁρμαθός , ἀλλήλων ὁ νυκτερίς ἔχω , καί εἷς ὁ εἷς κλητγεται · ὅσπερ ἐπί ἐγώ ὁ ἄνθρωπος οὐ·ρᾴδιον κατορθόω . ὁ γάρ ἀπέχω καί ἰδιάζω ὁ κοινωνικός καί ηνωμένος ὁ πολύς · πρότιμος . Πῶς εἰκάζω ὁ δῖμμασι ὁ γλαυκός ὁ περί ὁ μάταιος σοφία σχάζω . καί γάρ ἐκεῖνος ὁ δήω νύξ μέν ῥώννυμι , ἥλιος δέ λάμπας ἀμαυρόω . καί οὗτος μέν ( 83 ) ὁ διάνοια ὀξύνω μέν εἰμί πρός ὁ ὁ αναλαυος θεωρία , πρός δέ ὁ ὁ ἀληθινός φάος κατανόησις ἐξαμαυρόω . ἐν ἡμέρα δέ σύ καί Πάν ῥᾴδιος πανταχόθεν συνάγω ( 84 ) ὁ θαῦμα ὁ κτίζω . Πῶς μέν ἐπί ἔργον σύ διείργω ὁ συνοος ὄρνις , ὀξύς ὁ φωνή ἐμβοάω καί καταπηνύων πᾶρβουθεν ἐπί ὁ ἥλιος προσελαύνω , ὁδοίπορος συνδιορθόω , γεωργός δέ ἐξάγω πρός ἀναπέτομαι . Πῶς ἄγρυπνος ὁ ὁ χήν γένος , καί πρός ὁ ὁ λανθάνω αἴσθησις ὀξύς , ὁ γε ποτός καί ὁ βασιλίς πόλις περισῴζω , πολέμιος τις , ὑπό ὁ διά υπώνυμο ( 85 ) ἀφανής ἤδη μέλλω ὁ ἄκρος ὁ Ῥώμη καταλαμβάνω , καταγγυατιμοω . ἐν ποῖος γένος ὁ ὄρνις οὐ ἴδιος τίς θαῦμα ὁ φύσις δείκνυμι ; Τῖς δ ( 86 ) ὁ γυγὶ προσπαγγέλλων ὁ ἄνθρωπος ὁ θάνατος , ὅταν κατά ἀλλήλων ἐπιστρατεύω ; ὁράω γάρ εἄν μυρίος ἀγέλη γύψ ὁ στρατόπεδον παρέπομαι , ἐκ ὁ ὁ ὁπλή παρασκευή τεχμαιρομεναι ὁ ἐκθέω . οὗτος δέ οὖον Μαχράν ( 87 ) εἰμί λογισμός ἀνθρώπινος . Πῶς σύ ὁ φοβερός ἐπιστρατεία ὁ ἀκρίς διηγέομαι · ὅς , ὑπό ἐν σύνθημα πᾶς ἀρδέω καί στρατοπεδεύω κατά ὁ πλῆθος ὁ χώρα , οὖον πρότερος ἅπτω ὁ καρπός , πρίν ἐνδίδωμι αὐτός ὁ δείδω πρόσταγμα ; Πῶς ὁ σελενὺς ῥέπω ἴαμα ὁ πληγή , ἀπέραντος ἔχω ὁ ἐσθίω ὁ δύναμις , ὁ φιλάνθρωπον Θεός ἀχρόστου αὐτός ὁ φύσις ἐπί εὐεργεσία ὁ ἄνθρωπος κατασκευάζω ( 88 ) ;