basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0478.1
τὴν ἀξίαν διανέμειν ἑκάστῳ , ἀλλ' ἐπειδὴ ἐν τούδε τῷ τόπῳ γέγονεν , ἀγαθοποιὸν ὑπάρχειν ( 35 ) , καὶ ἐπειδὴ ὑπὸ τούδε ὁράται , κακοποιὸν γίνεσθαι τὸν αὐτόν · καὶ ἐπειδὰν πάλιν μικρόν τι παρεκκλίνῃ τοῦ σχήματος , εὐθὺς τῆς κακίας ἐπιλανθάνεσθαι · Καὶ ταῦτα μὲν εἰς τοσούτων . Εἰ δὲ καθ' ἕκαστον ἀκαρμιτον τοῦ χρόνου ἐπ' ἄλλο καὶ ἄλλο μεταρρυθμοῦνται σχῆμα , ἐν δὲ ταῖς μυρίαις ταύταις μεταβολαῖς , πολλάκις τῆς ἡμέρας ( 36 ) , οἱ τῶν βασιλικῶν γενέσεων ἀποτελοῦνται σχηματισμοί · διὰ τί οὖκ ἐπ' ἑκάστης ἡμέρας γεννῶνται βασιλεῖς ; ἢ διὰ τί ὅλως πατρικαὶ παρ' αὐτοὺς εἰσι βασιλείας διαδοχαί ; Οὐ δῆπου γὰρ ἕκαστος τῶν βασιλέων παρατετηρημένος ( 37 ) εἰς τὸ βασιλικὸν τῶν ἀστέρων σχῆμα τοῦ ἰδίου υἱοῦ τὴν γένεσιν ἐναρμόζει . Τίς γὰρ ἀνθρώπων χῶρος τοῦ τοιούτου ; Πῶς οὖν Ὀζίας ἐγέννησε τὸν Ἰωάθαμ ; Ἰωάθαμ τὸν Ἄχαζ ; Ἄχαζ ( 38 ) τὸν Ἐζεκίαν ; καὶ οὐδεὶς ἐν τούτοις δουλικὴ συνέτυχε ὥρα γενέσεως ; Ἐπεὶτα εἰ καὶ τῶν κατὰ κακίαν καὶ ἀρετὴν ἐνεργημάτων οὐκ ἐκ τοῦ ἐφ' ἡμῖν εἰσιν αἱ ἀρχαί , ἀλλ' ἐκ τῆς γενέσεως αἱ ἀνάγκαι , περιττοῦ μὲν οἱ νομοθέται , τὰ πρακτέα ἡμῖν καὶ τὰ φευκτὰ διορίζοντες ( 39 ) , περιττοὶ δὲ καὶ οἱ δικασταί , ἀρετὴν τιμῶντες , καὶ πονηρίαν κολάζοντες . Οὐ γὰρ τοῦ κλέπτου τὴ ἀδίκημα , οὐδὲ τοῦ φονέως · ὅ γε οὐδὲ βουλομένῳ δυνατὸν ἦν κρατεῖν τῆς χειρὸς διὰ τὸ ἀναπόδραστον τῆς ἐπὶ τὰς πράξεις αὐτὸν κατεπειγούσης ἀνάγκης . Ματαιώσαιοι δὲ πάντων καὶ οἱ περὶ τὰς τέχνας πονοῦμενοι · ἀλλ' εὐθηνήσει μὲν ὁ γεωργός , μὴτε σπέρματα καταβάλλων , μὴτε δρεπάνην C θηξάμενος · ὑπερπλουτήσει δὲ ὁ ἔμπορος , χῶν βούληται , χῶν μὴ , τῆς εἰμαρμένης αὐτῷ συναθροιζούσης τὰ χρήματα . Αἱ δὲ μεγάλαι τῶν Χριστιανῶν ἐλπίδες φρουδαί ( 40 ) ἡμῖν οἰχήσονται , οὔτε δικαιοσύνης τιμωμένης , οὔτε κατακρινομένης τῆς ἀμαρτίας , διὰ τὸ μηδὲν κατὰ προαίρεσιν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων ἐπιτελεῖσθαι . Ὅπου γὰρ ἀνάγκη καὶ εἰμαρμένη κρατεῖ , οὐδεμίαν ἔχει χώραν τὸ πρὸς ἀξίαν , ὅ τῆς δικαιοκρισίας ἐξαιρετὸν ἐστι . Καὶ πρὸς μὲν ἐκείνους ἐπὶ τοσούτων . Οὔτε γὰρ ὑμεῖς πλειόνων δεῖσθε ( 41 ) λόγων παρ' ἐαυτῶν ὑγιαίνοντες , ὅ τε καιρὸς οὐκ ἐνδίδωσι πέρα τοῦ μέτρου πρὸς αὐτοὺς ἀποτεῖνεσθαι .
Lemmas: ὁ ἄξιος διανέμω ἕκαστος , ἀλλά ἐπεί ἐν ὅδε ὁ τόπος γίγνομαι , ἀγαθοποιός ὑπάρχω ( 35 ) , καί ἐπεί ὑπό ὅδε ὁράω , κακοποιός γίγνομαι ὁ αὐτός · καί ἐπειδάν πάλιν μικρός τίς παρεκκλίνω ὁ σχῆμα , εὐθύς ὁ κακία ἐπιλανθάνομαι · καί οὗτος μέν εἰς τοσοῦτος . εἰμί δέ κατά ἕκαστος ακαρμιος ὁ χρόνος ἐπί ἄλλος καί ἄλλος μεταρρυθμέω σχῆμα , ἐν δέ ὁ μυρίος οὗτος μεταβολή , πολλάκις ὁ ἡμέρα ( 36 ) , ὁ ὁ βασιλικός γένεσις ἀποτελέω σχηματισμός · διά τίς οὐ ἐπί ἕκαστος ἡμέρα γεννάω βασιλεύς ; ἢ διά τίς ὅλως πατρικός παρά αὐτός εἰμί βασίλεια διαδοχή ; οὖον δήπου γάρ ἕκαστος ὁ βασιλεύς παρατηρέω ( 37 ) εἰς ὁ βασιλικός ὁ ἀστήρ σχῆμα ὁ ἴδιος υἱός ὁ γένεσις ἐναρμόζω . Τῖς γάρ ἄνθρωπος χῶρος ὁ τοιοῦτος ; Πῶς οὖν Ὀζίας γεννάω ὁ Ἰωάθαμ ; Ἰωάθαμ ὁ Ἄχαζ ; Ἄχαζ ( 38 ) ὁ Ἐζεκίας ; καί οὐδείς ἐν οὗτος δουλικός συντυγχάνω ὥρα γένεσις ; ἔπειτα εἰμί καί ὁ κατά κακία καί ἀρετή ἐνέργημα οὐ ἐκ ὁ ἐπί ἐγώ εἰμί ὁ ἀρχή , ἀλλά ἐκ ὁ γένεσις ὁ ἀνάγκη , περισσός μέν ὁ νομοθέτης , ὁ πρακτέος ἐγώ καί ὁ φευκτός διορίζω ( 39 ) , περισσός δέ καί ὁ δικαστής , ἀρετή τιμή , καί πονηρία κολάζω . οὖον γάρ ὁ κλέπτης ὅς ἀδίκημα , οὐδέ ὁ φονεύς · ὅς γε οὐδέ βούλομαι δυνατός εἰμί κρατέω ὁ χείρ διά ὁ ἀναπόδραστος ὁ ἐπί ὁ πρᾶξις αὐτός κατεπείγω ἀνάγκη . Ματαιόω δέ πᾶς καί ὁ περί ὁ τέχνη πονέω · ἀλλά εὐθηνέω μέν ὁ γεωργός , μήτε σπέρμα καταβάλλω , μήτε δρεπάνη C θήγω · ὑπερπλουτέω δέ ὁ ἔμπορος , χόω βούλομαι , χόω μή , ὁ εἴμαρμαι αὐτός συναθροίζω ὁ χρῆμα . ὁ δέ μέγας ὁ Χριστιανός ἐλπίς φροῦδος ( 40 ) ἐγώ οἴχομαι , οὔτε δικαιοσύνη τιμάω , οὔτε κατακρίνω ὁ ἁμαρτία , διά ὁ μηδείς κατά προαίρεσις ὑπό ὁ ἄνθρωπος ἐπιτελέω . ὅπου γάρ ἀνάγκη καί μείρομαι κρατέω , οὐδείς ἔχω χώρα ὁ πρός ἄξιος , ὅς ὁ δικαιοκρισία ἐξαιρετός εἰμί . καί πρός μέν ἐκεῖνος ἐπί τοσοῦτος . οὔτε γάρ σύ πλείων δήω ( 41 ) λόγος παρά ἑαυτοῦ ὑγιαίνω , ὅς τε καιρός οὐ ἐνδίδωμι πέρα ὁ μέτρον πρός αὐτός ἀποτείνω .