basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0460.1
τὸ ἀναγκαίων τῶν ὑπὸ τῆς φύσεως οἰκονομουμένων A ἀπεσώθησεται . Πρῶτον μὲν γὰρ βλάστῃσι , εἶτα χλῶν , εἶτα χόρτου αὐξήσει , εἶτα ὁ ἀπαρτισμὸς τῶν αὐξεμένων ( 22 ) διὰ τοῦ σπέρματος . Πῶς οὖν , φασί , πάντα εἶναι τὰ ἐκ τῆς γῆς φυόμενα σπερματικὰ ὁ λόγος ἐνδείκνυται , ὅπου γε οὔτε κάλαμος , οὔτε ἀγρωστίς , οὔτε ἡ μίνθη , οὔ χρόδιος , οὔ σκόρδον , οὔ βούτομον , οὔδ᾽ ἄλλα μυρία γένη φυτῶν σπερματίζοντα φαίνεται ; Πρὸς δὲ τοῦτο φαμεν , ὅτι πολλὰ τῶν φυομένων ἐκ τῆς γῆς ἐπὶ τοῦ πυθμένος καὶ τῆς ( 23 ) ρίζης ἔχει τὴν δύναμιν τῶν σπερμάτων . Ὦσπερ ὁ κάλαμος μετὰ τὴν ἐπέτειον αὐξήσιν ἀπὸ τῆς ρίζης ἀφῖρη τινὰ προβολήν , σπέρματος λόγον ἔχουσαν πρὸς τὸ διόλ . Τοῦτο δὲ ποιεῖ καὶ ἄλλα μυρία , ὅσα διὰ τῆς γῆς νεμόμενα ἐν ταῖς ρίζαις τὴν διαδοχὴν κέκτηται . Ὦστε παντὸς ἐστὶν ἀληθεστέρον τὸ ἐκάστου τῶν φυομένων ἡ σπέρμα εἶναι , ἡ δύναμιν τινὰ σπερματικὴν ἐνυπάρχειν . Καὶ τοῦτό ἐστι τὸ , Κατὰ γένος . Οὐ γὰρ ἡ προβολὴ τοῦ καλάμου ἐλαίας ἐστὶ ποιητική , ἀλλὰ ἐκ καλάμου μὲν ἕτερος κάλαμος , ἐκ δὲ τῶν σπερμάτων τὰ συγγενῇ τοῖς καταπεπτωσιν ἀποθλαστάνει . Καὶ οὕτω τὸ ἐν τῇ πρώτῃ γενέσει προβληθὲν παρὰ τῆς γῆς μέχρι νῦν διασώζεται , τῇ ἀκολουθίᾳ τῆς διαδοχῆς φυλασσόμενον τοῦ γένους . Βλαστησάτω ἡ γῆ . Νόησὼν μοι ἐκ μικρᾶς φωτὶς , καὶ προστάγματος οὕτω βραχέος , τὴν κατεψυγμένην καὶ ἄγονον ὀδίνουσαν ἀθρόως καὶ πρὸς καρπογονίαν συγχινουμένην , ὡσπερ τινὰ σκληροπύην καὶ πενιχρὰ ἀπορρίψασαν περιβολήν , μεταμφιευνυμένην τὴν φαυλότεραν καὶ τοῖς οἰκείοις κόσμοις ἀγαλλομένην , καὶ τὰ μυρία γένη τῶν C φυομένων προβάλλουσαν . Βούλομαί σοι σφοδρότερον τῆς κτίσεως ἐνδρυθῆναι τὸ θαῦμα , ἐν ὅπου περ ἂν εὕρῃς , καὶ ὁποῖοι δήποτε γένει τῶν φυομένων παραστῇς , ἐναργῇ λαμβάνῃς τοῦ ποιήσαντος τὴν ὑπόμνησιν . Πρῶτον μὲν οὖν ὅταν ἴδῃς βοτάνην χόρτου καὶ ἄνθος , εἰς ἔνοιαν ἔρχου τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως , μεμνημένος τῆς εἰκόνος τοῦ σοφοῦ Ἠσαΐου , ὅτι Πᾶσα σάρξ ὡς χόρτος , καὶ πᾶσα δόξα ἀνθρώπου ὡς ἄνθος χόρτου . Τὸ γὰρ ὀλιγοχρόνιον τῆς ζωῆς , καὶ τὸ ἐν ὀλίγῳ περιχαρὲς καὶ ἱλαρὸν τῆς ἀνθρωπίνης εὐημερίας , καιριωτάτης παρὰ τῷ προφήτῃ τετύχηκε τῆς εἰκόνος . Σήμερον εὐδαλὴς τῷ σώματι , κατασεσαρκωμένος ὑπὸ τρυφῆς , ἐπανθοῦσαν ἔχων τὴν ἐξχρονίαν ὑπὸ τῆς κατὰ τὴν ἡλικίαν ἀκμῆς , σφοιγῶν καὶ σύντονος , καὶ ἀνυπόστατος ( 24 ) τὴν ὥραὴν , αὔριον ὁ αὐτὸς οὕτως ἐλεεινός , ἢ τῷ χρόνῳ μαρανθείς , ἢ νόσῳ διαλυθείς . Ὁ δεινὰ περιδέεσθαι ἐπὶ χρημάτων περιουσία · καὶ πλήθος περὶ αὐτὸν χολάκων · δωροφορία φίλων προσποιτῶν τὴν ἀπ᾽ αὐτοῦ χάριν θηρευόνων ( 25 ) · πλήθος συγγενείας , [ καὶ ταύτης κατεσχηματισμένης · ἔσμός τῶν ἐφεπομένων μυρίος τῶν τε
Lemmas: ὁ ἀναγκαῖος ὁ ὑπό ὁ φύσις οἰκονομέω A ἀπωθέω . Πρῶτος μέν γάρ βλάστησις , εἶτα χλέω , εἶτα χόρτος αὐξάνω , εἶτα ὁ ἀπαρτισμός ὁ αὐξάνω ( 22 ) διά ὁ σπέρμα . Πῶς οὖν , φημί , πᾶς εἰμί ὁ ἐκ ὁ γῆ φύω σπερματικός ὁ λόγος ἐνδείκνυμι , ὅπου γε οὔτε κάλαμος , οὔτε ἄγρωστις , οὔτε ὁ μίνθη , οὖον χρόδιος , οὖον σκόροδον , οὖον βούτομον , οὐδέ ἄλλος μυρίος γένος φυτός σπερματίζω φαίνω ; πρός δέ οὗτος φημί , ὅτι πολύς ὁ φύω ἐκ ὁ γῆ ἐπί ὁ πυθμήν καί ὁ ( 23 ) ῥίζα ἔχω ὁ δύναμις ὁ σπέρμα . ὥσπερ ὁ κάλαμος μετά ὁ ἐπέτειος αὔξησις ἀπό ὁ ῥίζα ἀφῖρη τις προβολή , σπέρμα λόγος ἔχω πρός ὁ διόλ . οὗτος δέ ποιέω καί ἄλλος μυρίος , ὅσος διά ὁ γῆ νέμω ἐν ὁ ῥίζα ὁ διαδοχή κτάομαι . ὥστε πᾶς εἰμί ἀληθής ὁ ἕκαστος ὁ φύω ὁ σπέρμα εἰμί , ὁ δύναμις τις σπερματικός ἐν-ὑπάρχω . καί οὗτος εἰμί ὁ , κατά γένος . οὖον γάρ ὁ προβολή ὁ κάλαμος ἐλαία εἰμί ποιητικός , ἀλλά ἐκ κάλαμος μέν ἕτερος κάλαμος , ἐκ δέ ὁ σπέρμα ὁ συγγενής ὁ καταπίπτω ἀποθλαστάνει . καί οὗτος ὁ ἐν ὁ πρῶτος γένεσις προβάλλω παρά ὁ γῆ μέχρι νῦν διασῴζω , ὁ ἀκολουθία ὁ διαδοχή φυλάσσω ὁ γένος . βλαστάνω ὁ γῆ . νοέω ἐγώ ἐκ μικρός Φωτίς , καί πρόσταγμα οὗτος βραχύς , ὁ καταψύχω καί ἄγονος οδινουω ἀθρόος καί πρός καρπογονία συγκινέω , ὡς τις σκληροπυη καί πενιχρός ἀπορρίπτω περιβολή , μεταμφιευνυμένην ὁ φαῦλος καί ὁ οἰκέω κόσμος ἀγάλλω , καί ὁ μυρίος γένος ὁ C φύω προβάλλω . βούλομαι σύ σφοδρός ὁ κτίσις ἐντρέχω ὁ θαῦμα , ἐν ὅπου περ εἄν εὑρίσκω , καί ὁποῖος δήποτε γένος ὁ φύω παρίστημι , ἐναργής λαμβάνω ὁ ποιέω ὁ ὑπόμνησις . Πρῶτος μέν οὖν ὅταν ὁράω βοτάνη χόρτος καί ἄνθος , εἰς νοια ἔρχομαι ὁ ἀνθρώπινος φύσις , μιμνήσκω ὁ εἰκών ὁ σοφός Ἠσαΐας , ὅτι πᾶσα σάρξ ὡς χόρτος , καί πᾶς δόξα ἄνθρωπος ὡς ἄνθος χόρτος . ὁ γάρ ὀλιγοχρόνιος ὁ ζωή , καί ὁ ἐν ὀλίγος περιχαρής καί ἱλαρός ὁ ἀνθρώπινος εὐημερία , καίριος παρά ὁ προφήτης τυγχάνω ὁ εἰκών . σήμερον εὐδαλὴς ὁ σῶμα , κατασαρκόω ὑπό τρυφή , ἐπαναθέω ἔχω ὁ ἐξχρονίαν ὑπό ὁ κατά ὁ ἡλικία ἀκμή , σφοιγη καί σύντονος , καί ἀνυπόστατος ( 24 ) ὁ ὥρα , αὔριον ὁ αὐτός οὕτως ἐλεεινός , ἢ ὁ χρόνος μαραίνω , ἢ νόσος διαλύω . ὁ δεινός περιδέω ἐπί χρῆμα περιουσία · καί πλήθος περί αὐτός κόλαξ · δωροφορία Φίλων προσποιος ὁ ἀπό αὐτός χάρις θηρεύω ( 25 ) · πλήθος συγγένεια , [ καί οὗτος κατασχηματίζω · ἑσμός ὁ ἐφέπω μυρίος ὁ τε