basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0463.2
5 . Βλαστησάτω ἡ γῆ βοτάνην χόρτον . Πόσην αὐτόματον λέγει τροφὴν ἐν τούτοις , τὴν τε ἐν ῥίζαις , καὶ τὴν ἐν αὐτῇ τῇ βοτάνῃ , καὶ τὴν ἐν καρποῖς ; ἥδη ! πόσην δὲ τὴν ἐξ ἐπιμελείας καὶ γεωργίας ἡμῖν προγινομένην ! Οὐχ εὐθὺς ἐκέλευσε σπέρμα καὶ καρπὸν ἀναδοθῆναι , ἀλλὰ βλαστῆσαι καὶ χλωσαί τὴν γῆν , καὶ τότε εἰς σπέρμα τελειωθῆναι ( 37 ) , ἵνα πρῶτον ἐκεῖνο πρόσταγμα διδασκάλιον τῇ φύσει γένηται πρὸς τὴν ἑξῆς ἀκολουθίαν . Πῶς οὖν κατὰ γένος , φασίν ( 38 ) , ἡ γῆ προσφέρει τὰ σπέρματα , ὅποτε , σίτον πολλάκις καταβαλόντες , τὸν μέλανα τοῦτον πυρὸν συγχωρίζομεν ; Ἄλλα τοῦτο οὐχὶ πρὸς ἕτερον γένος ἐστὶ μεταβολή , ἀλλ’ οἷον νόσος τις καὶ ἀρρώστια τοῦ σπέρματος . Οὐ γὰρ ἀπέθετο τὸ εἶναι ( 39 ) σῖτος , ἀλλ’ ἐμελάνθη διὰ τῆς καύσεως , ὡς καὶ ἐξ αὐτῆς ἐστι τῆς προσωνυμίας μαθεῖν . Τῇ ὑπερβολῇ γὰρ τοῦ χρεῖν ὑπερχαλεῖ ( 40 ) , πρὸς ἕτεραν καὶ χράν καὶ γεῦσιν μετέπεσε . Καὶ μένει καὶ πάλιν λέγεται , ἐπειδὰν γῆς ἐπιτρέπει καὶ ἀέρος εὐχράτων λάβῃται , πρὸς τὸ ἀρχαῖον εἶδος ἐπανιέναι . Ὥστε οὐδὲν παρὰ τὸ πρόσταγμα εὑρεῖν ἂν ἐν τοῖς φυομένοις ἐπιτελουμένων . Ἡ δὲ λεγομένη αἴρα , καὶ ὅσα λοιπὰ νοθὰ σπέρματα τοῖς τροφίμοις ἐγκαταμείγνυται , ἃπερ ζιζάνια προσαγορεύειν σύνηθες τῇ Γραφῇ , οὐκ ἐκ τοῦ ( 41 ) σίτου μεταβολῆς γίνεται , ἀλλ’ ἐξ οἰκείας ἀρχῆς ὑπάρστη , ἴδιον ἔχοντα γένος . Ἃπερ τὴν εἰκόνα πληροῖ τῶν παραχαρασσόντων τὰ τοῦ Κυρίου διδάγματα , καὶ μὴ γνησίως μαθητευομένων τῷ λόγῳ , ἀλλ’ ἐκ τῆς τοῦ πονηροῦ διδασκαλίας διεφθαρμένων , καταμιγνύντων δὲ ἑαυτοὺς ( 42 ) τῷ ὑγιαίνοντι σώματι τῆς Ἐκκλησίας , ἵν’ ἐκ τοῦ ἀφανοῦς τὰς παρ’ ἑαυτῶν βλάβας τοῖς ἀπείριστοῖς ἐμβαλῶσιν . Ἡδὴ δὲ ὁ Κύριος καὶ τὴν τελείωσιν τῶν εἰς αὐτὸν πιστευόντων τῇ τῶν σπερμάτων αὐξήσει παρεικάζει , λέγων Ὁς ἂν ἄνθρωπος βάλῃ τὸν σπόρον ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ καθεύδῃ , καὶ ἐγείρηται νύκτα καὶ ἡμέραν , καὶ ὁ σπόρος ἐγείρηται , καὶ μηκύνῃται , ὡς οὐκ οἶδεν αὐτός . Αὐτομάτη γὰρ ἡ γῆ καρποφορεῖ πρῶτον χόρτον , εἶτα στάχυν , εἶτα πλήρη σῖτον ἐν τῷ στάχυι . Βλαστησάτω ἡ γῆ βοτάνην . Καὶ ἐν ἀχρατίᾳ χρόνου ῥοπὴ ἀπὸ τῆς βλαστήσεως ἀρξαμένη ἡ γῆ , ἵνα φυλάξῃ τοὺς νόμους τοῦ κτίσαντος , πᾶσαν αὐξήσεως διεξελθούσα , εὐθὺς πρὸς τὸ τέλειον
Lemmas: 5 . βλαστάνω ὁ γῆ βοτάνη χόρτος . πόσος αὐτόματος λέγω τροφή ἐν οὗτος , ὁ τε ἐν ῥίζα , καί ὁ ἐν αὐτός ὁ βοτάνη , καί ὁ ἐν καρπός ; ἥδη ! πόσος δέ ὁ ἐκ ἐπιμέλεια καί γεωργία ἐγώ προγίγνομαι ! οὐχ εὐθύς κελεύω σπέρμα καί καρπός ἀναδίδωμι , ἀλλά βλαστάνω καί κλώθω ὁ γῆ , καί τότε εἰς σπέρμα τελειόω ( 37 ) , ἵνα πρῶτος ἐκεῖνος πρόσταγμα διδασκάλιον ὁ φύσις γίγνομαι πρός ὁ ἑξῆς ἀκολουθία . Πῶς οὖν κατά γένος , φημί ( 38 ) , ὁ γῆ προσφέρω ὁ σπέρμα , όποτε , σῖτος πολλάκις καταβάλλω , ὁ μέλας οὗτος πυρός συγχωρίζω ; ἄλλος οὗτος οὐ πρός ἕτερος γένος εἰμί μεταβολή , ἀλλά οἷος νόσος τις καί αρρώστια ὁ σπέρμα . οὖον γάρ ἀποτίθημι ὁ εἰμί ( 39 ) σῖτος , ἀλλά μελαίνω διά ὁ καῦσις , ὡς καί ἐκ αὐτός εἰμί ὁ προσωνυμία μανθάνω . ὁ ὑπερβολή γάρ ὁ χρῷ ὑπερχαλάω ( 40 ) , πρός ἕτερος καί χράω καί γεῦσις μεταπίπτω . καί μένω καί πάλιν λέγω , ἐπειδάν γῆ ἐπιτρέπω καί ἀήρ ευχραω λαμβάνω , πρός ὁ ἀρχαῖος εἶδος ἐπανίημι . ὥστε οὐδείς παρά ὁ πρόσταγμα εὑρίσκω εἄν ἐν ὁ φύω ἐπιτελέω . ὁ δέ λέγω αἶρα , καί ὅσος λοιπάς νόθος σπέρμα ὁ τρόφιμος ἐγκαταμίγνυμαι , ὅσπερ ζιζάνιον προσαγορεύω συνήθης ὁ γραφή , οὐ ἐκ ὁ ( 41 ) σῖτος μεταβολεύς γίγνομαι , ἀλλά ἐκ οἰκεῖος ἀρχή ὑπάρστη , ἴδιος ἔχω γένος . ὅσπερ ὁ εἰκών πληρόω ὁ παραχαράσσω ὁ ὁ κύριος δίδαγμα , καί μή γνήσιος μαθητεύω ὁ λόγος , ἀλλά ἐκ ὁ ὁ πονηρός διδασκαλία διαφθείρω , καταμίγνυμι δέ ἑαυτοῦ ( 42 ) ὁ ὑγιαίνω σῶμα ὁ ἐκκλησία , ἵνα ἐκ ὁ ἀφανής ὁ παρά ἑαυτοῦ βλάβη ὁ ἀπείριστοῖς ἐμβάλλω . ἤδη δέ ὁ Κύριος καί ὁ τελέω ὁ εἰς αὐτός πιστεύω ὁ ὁ σπέρμα αὐξάνω παρεικάζω , λέγω ὅς εἄν ἄνθρωπος βάλλω ὁ σπόρος ἐπί ὁ γῆ , καί καθεύδω , καί ἐγείρω νύξ καί ἡμέρα , καί ὁ σπόρος ἐγείρω , καί μηκύνω , ὡς οὐ οἶδα αὐτός . Αὐτομάτη γάρ ὁ γῆ καρποφορέω πρῶτος χόρτος , εἶτα στάχυς , εἶτα πλήρης σῖτος ἐν ὁ στάχυς . βλαστάνω ὁ γῆ βοτάνη . καί ἐν ἀχρατίᾳ χρόνος ῥοπή ἀπό ὁ βλάστησις ἄρχω ὁ γῆ , ἵνα φυλάσσω ὁ νόμος ὁ κτίζω , πᾶς αὔξησις διεξέρχομαι , εὐθύς πρός ὁ τέλειος