basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0514.1
κατασπεύδοντα . Ἄλλ᾽ ὅμως οἱ αὐτῶν τὸν Κύριον συ-χοφαντησάι μὴ κατονησάτες , τί οὐκ ἂν ἐποιον γε-γυμνασμένην πρὸς τὸ ψεῦδος τὴν γλῶσσαν ἔχοντες ; Ἡ μέντοι παροῦσα φωνὴ παντελῶς αὐτῶν ἀποφρά-σει τὸ στόμα . Καὶ εἶπεν ὁ Θεός · Ποιήσωμεν ἄν-θρωπον . Μὴ καὶ νῦν , εἴπέ μοι , μεμονωμένον ἐστὶ τὸ πρόσωπον ; Οὐ γὰρ γέγραπται · Γενήθητω ἄνθρωπος , ἀλλὰ , Ποιήσωμεν ἄνθρωπον . Ἔως οὕτω ὁ διδασκαλ-μένος παραφαίνεται , ἐν βάθει ἐκεχάλυπτο τῆς θεολο-γίας τὸ ( 69 ) κῆρυγμα ὅτε λοιπὸν ἀνθρώπῳ γένεσις προσδοχεται , παραγυμνούται ἡ πίστις , καὶ τρανότερον παραδηλοῦται τῆς ἀληθείας τὸ δόγμα . Ποιήσωμεν ἄν-θρωπον . Ἀκούεις , ὦ Χριστομάχας , ὅτι τῇ κοινωνίᾳ ( 70 ) τῆς δημιουργίας προσδιλέγεται , Δι᾽ οὗ καὶ τοὺς αἰῶ-νας ἐποίησε · ὅς φέρει τὸ σύμπαν τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ . Ἄλλ᾽ οὐ γὰρ ἡσυχὴ παραδέ-χεται τὸν λόγον τῆς εὐσεβείας · ὥσπερ δὲ τῶν θηρίων τὰ μισανθρωπότατα , ἐπειδὴ τοῖς ζωορίοις ἐναπο-κλεισθῇ , περιδρύχεται ( 71 ) τοῖς κυλίνδροις , τὴν πικρὸν καὶ ἀνήμερον τῆς φύσεως ἐνδεικνύμενα , ἐκ-πληρώσαι δὲ τὴν μανίαν οὐκ ἔχοντα · οὕτω καὶ τὸ ἐχθρὸν τῆς ἀληθείας γένος οὐ ἰουδαϊκῶ , στενοχωρού-μενοι ( 72 ) , Πολλά , φασίν , ἐστι τὰ πρόσωπα πρὸς σὲς ὁ λόγος γέγονε τοῦ Θεοῦ . Τοῖς ἀγγέλοις γὰρ λέγει τοῖς παρεστῶσιν αὐτῷ · Ποιήσωμεν ἄνθρωπον . Ἰου-δαϊκὸν τὸ πλάσμα , τῆς ἐκεῖθεν εὐκολίας τὸ μυθολό-γημα · ἵνα τὸν ( 73 ) ἕνα μὴ παραδέξωνται , μυρίους εἰσάγωσι . Καὶ τὸν Υἱὸν ἀθετοῦντες , οἰκτάζει τὸ τῆς συμβουλίας ἀξίωμα περιάπτουσι · καὶ τοὺς ὁμοδούλους ἡμῶν κυρίους ποιοῦσι τῆς ἡμετέρας δημιουργίας . Τελειούμενος ἄνθρωπος πρὸς τὴν τῶν ἀγγέλων ἀξίαν C ἀνάγεται . Ποῖον δὲ δημιουργὴμα ἴσον δύναται εἶναι τῷ πτεσαντι ; Σχόπει δὲ καὶ τὰ ( 74 ) ἐφεξῆς · Κατ᾽ εἰκόνα ἡμετέραν . Τί λέγεις πρὸς τοῦτο ; Μὴ καὶ εἰ-κὼν μία Θεοῦ καὶ ἀγγέλων ; Υἱοῦ μὲν γὰρ καὶ Πα-τρὸς πᾶσα ἀνόχη τὴν αὐτὴν εἶναι μορφήν · Θεοπρό-πως δηλονότι τῆς μορφῆς νοουμένης , οὐκ ἐν σχήματι σωματικῷ , ἀλλ᾽ ἐν τῷ ἰδίωματι τῆς θεότητος . Ἀκουε καὶ σὺ ὁ ἐκ τῆς νέας κατατομῆς ( 75 ) , ὁ τὸν Ἰου-δαϊκὸν πρεσβευὼν ἐν Χριστιανισμῷ προσποιήσεις . Τίνι λέγει · Κατ᾽ εἰκόνα ἡμετέραν ; Τίνι ἄλλῳ γε ἢ τῷ ἀπανγύσματι τῆς δόξης , καὶ χαρακτῆρι τῆς ὑπο-στάσεως αὐτοῦ ( 76 ) , ὃς ἐστιν εἰκὼν τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου ; Τῇ ἰδίᾳ τοίνυν εἰκόνι · τῇ ζωῇ , τῇ εἰπού -
Lemmas: κατασπεύδω . ἄλλος ὅμως ὁ αὐτός ὁ κύριος συ-χοφαντησάι μή κατονησάτες , τίς οὐ εἄν ποιός γυμνάζω πρός ὁ ψεῦδος ὁ γλῶσσα ἔχω ; ὁ μέντοι πάρειμι φωνή παντελῶς αὐτός ἀποφράζω ὁ στόμα . καί εἶπον ὁ Θεός · ποιέω ἄνθρωπος . μή καί νῦν , εἶπον ἐγώ , μονόω εἰμί ὁ πρόσωπον ; οὖον γάρ γράφω · γίγνομαι ἄνθρωπος , ἀλλά , ποιέω ἄνθρωπος . ἔως οὗτος ὁ διδασκαλέω παραφαίνω , ἐν βάθος καλύπτω ὁ θεολογία ὁ ( 69 ) κήρυγμα ὅτε λοιπός ἄνθρωπος γένεσις προσδοχω , παραγυμνόω ὁ πίστις , καί τρανής παραδηλόω ὁ ἀλήθεια ὁ δόγμα . ποιέω ἄνθρωπος . ἀκούω , εἰμί χριστομαχη , ὅτι ὁ κοινωνία ( 70 ) ὁ δημιουργία προσδιαλέγομαι , διά ὅς καί ὁ αἰών ποιέω · ὅς φέρω ὁ σύμπας ὁ ῥῆμα ὁ δύναμις αὐτός . ἄλλος οὖον γάρ ἡσυχῇ παραδέχομαι ὁ λόγος ὁ εὐσέβεια · ὥσπερ δέ ὁ θηρίον ὁ μισάνθρωπος , ἐπεί ὁ ζωοριον ἐναποκλείω , περιτρύχω ( 71 ) ὁ κύλινδρος , ὁ πικρός καί ἀνήμερος ὁ φύσις ἐνδείκνυμι , ἐκπληρόω δέ ὁ μανία οὐ ἔχω · οὗτος καί ὁ ἐχθρός ὁ ἀλήθεια γένος οὖον ἰουδαϊκός , στενοχωρέω ( 72 ) , Πολύς , φημί , εἰμί ὁ πρόσωπον πρός σεύς ὁ λόγος γίγνομαι ὁ Θεός . ὁ ἄγγελος γάρ λέγω ὁ παρίστημι αὐτός · ποιέω ἄνθρωπος . Ἰουδαϊκός ὁ πλάσμα , ὁ ἐκεῖθεν εὐκολία ὁ μυθολόγημα · ἵνα ὁ ( 73 ) εἷς μή παραδέχομαι , μυρίος εἰσάγω . καί ὁ υἱός ἀθετέω , οἰκτάζει ὁ ὁ συμβουλία ἀξίωμα περιάπτω · καί ὁ ὁμόδουλος ἐγώ κύριος ποιέω ὁ ἡμέτερος δημιουργία . τελειόω ἄνθρωπος πρός ὁ ὁ ἄγγελος ἄξιος C ἀνάγω . Ποῖον δέ δημιούργημα ἴσος δύναμαι εἰμί ὁ πτεσαντι ; σκοπάω δέ καί ὁ ( 74 ) ἐφεξῆς · κατά εἰκών ἡμέτερος . τις λέγω πρός οὗτος ; μή καί εἰκών εἷς Θεός καί ἄγγελος ; υἱός μέν γάρ καί Πατρῷος πᾶς ἀνοχή ὁ αὐτός εἰμί μορφή · Θεόπροπος δηλονότι ὁ μορφή νοέω , οὐ ἐν σχῆμα σωματικός , ἀλλά ἐν ὁ ἰδίωμα ὁ θεότης . ἀκουω καί σύ ὁ ἐκ ὁ νέος κατατομή ( 75 ) , ὁ ὁ Ἰουδαϊκός πρεσβεύω ἐν χριστιανισμός προσποιέω . τίς λέγω · κατά εἰκών ἡμέτερος ; τίς ἄλλος γε ἢ ὁ ἀπανγύσματι ὁ δόξα , καί χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις αὐτός ( 76 ) , ὅς εἰμί εἰκών ὁ Θεός ὁ ἀόρατος ; ὁ ἴδιος τοίνυν εἰκών · ὁ ζωή , ὁ εἶπον -