basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0440.1
οἰονται . Ἐν γὰρ φασὶ ( 87 ) τὸ κυκλοφορικὸν σῶμα , A καὶ τοῦτο πεπερασμένον · ὅπερ εἰ συναφθηρισται τῷ πρώτῳ οὐρανῷ , μηδὲν ὑπολείπεσθαι πρὸς δευτέρου ἢ τρίτου γένεσιν . Ταῦτα μὲν οὖν οἱ ὑλὴν ἀγέννητον πεισάγοντες τῇ δημιουργίᾳ φαντάζονται , ἐκ τῆς πρώτης μυθοποιίας πρὸς τὸ ἀκόλουθον ψεῦδος ὑποφερόμενοι ( 88 ) · ἡμεῖς δὲ ἀξιοῦμεν τοὺς τῶν Ἑλλήνων σοφούς μὴ πρότερον ἡμᾶς καταχλευάζειν πρὶν τὰ πρὸς ἀλλήλους διάθεσθαι . Εἰσὶ γὰρ οἱ αὐτοί · οἱ ἀπειροὺς οὐρανοὺς καὶ κόσμους εἶναι φασιν , ὧν ὅταν ἀπελέξωσι τὸ ἀπίθανον οἱ ἐμβριθεστέρας ταῖς ἀποδείξεσι χρώμενοι , καὶ ταῖς γεωμετρικαῖς ἀνάγκαις συστήσθαι μὴ ἔχειν φύσιν ἄλλον οὐρανὸν γενέσθαι , παρὰ τὸν ἕνα , τότε καὶ ( 89 ) μᾶλλον καταγελασόμεθα τῆς γραμμικῆς καὶ ἐντέχνου αὐτῶν φιλαρτίας , ἐπερ B δρώντες μωφολύγας διὰ τῆς ὁμοίας αἰτίας γινομένας μίαν τε καὶ πολλάς , εἶτα ἀμφιβάλλουσι περὶ οὐρανῶν πλειόνων , εἰ ἐξαρκεῖ αὐτοῖς ἡ δημιουργικὴ δύναμις παραγαγεῖν εἰς τὸ εἶναι . Ὄν τὴν ἰσχὺν καὶ τὸ μέγεθος νοεῖν ἤγοῦμεθα διαφέρειν τῆς κοιλῆς νοτίδος τῆς ὑπερφυωμένης ἐν τοῖς χρόνοις , ὅταν πρὸς τὴν ὑπεροχὴν τῆς τοῦ θεοῦ δυνάμεως ἀποβλέψωμεν . Ὦστε καταγέλαστος αὐτοῖς ( 90 ) ὁ τοῦ ἀδύνατου λόγος . Ἡμεῖς δὲ τοσοῦτον ἀπέχομεν τῷ δευτέρῳ ἀπιστεῖν , ὥστε καὶ τὸν τρίτον ἐπιζητοῦμεν , οὐ τῆς θέας ὁ μακάριος Παῦλος ( 91 ) ἡξιώθη . Ὁ δὲ ψαλμὸς , ὀνομάζων οὐρανοὺς οὐρανῶν , καὶ πλείονας ἡμῖν ἐννιαν ἐνεποίησεν . Οὐ δὴπου δὲ ταῦτα παραδοξότερα τῶν ἐπτά κύκλων . καθ' ὧν οἱ ἐπτά ἀστέρες σχεδὸν παρὰ πάντων συμφώνως ὁμολογοῦνται φέρεσθαι . οὓς καὶ C ἐντρημάσι φασι ἐτέρῳ τῶν ἑτέρου , κατὰ τὴν εἰκόνα τῶν κάδων τῶν εἰς ἀλλήλους ἐμπεδηχότων . Τούτους δὲ τὴν ἐναντίαν τῷ παντὶ φερομένους ( 92 ) , περισχιζομένους τοῦ αἰθέρος αὐτοῖς , εὐχὼν τινὰ καὶ ἐναρμόνιον ἀποδιδόναι φθόγγον , ὥστε πᾶσαν τὴν ἐν μελωδίας ἡδονὴν ὑπερβάλλειν . Εἶτα ἐπειδὰν τὴν διὰ τῆς αἰσθήσεως πίστιν οἱ ταῦτα λέγοντες ἀπαιτοῦνται , τί φασιν ; Ὅτι διὰ τὴν ἐξ ἀρχῆς συνηθείαν πρὸς τὸν φθόγον ἐκ πρώτης γενέσεως συνεθισθέντες αὐτῷ , ἐκ πολλῆς τῆς περὶ τὸ ἀκοῦειν μελέτης τὴν αἰσθητὴν ἀφρητήμεθα · ὥσπερ οἱ ἐν τοῖς χαλκείοις συνεχῶς τὰ ὦτα καταχρουόμενοι . Ὄν τὸ σεσοφισμένον καὶ σαφρὸν διελέγχειν , οὕτως ἐναργῶς ἐκ πρώτης ἀκοῆς πᾶσι καταφαίνεσθαι , οὐχ ἔστιν ἀνδρὸς οὔτε χρόνου εἰδότος φείσεσθαι , οὔτε τῆς συνέσεως τῶν ἀκούοντων στοχαζομένου . Ἄλλὰ τὰ τῶν ἐξωθεν τοῖς ἐξω καταλιπόντες ἡμεῖς ἐπὶ τὸν ἐκκλησιαστικὸν ὑποστρέφομεν ( 93 ) λόγον . Εἴρηται μὲν οὖν τισὶ τῶν πρὸ ἡμῶν , μὴ D
Lemmas: οἴομαι . ἐν γάρ φημί ( 87 ) ὁ κυκλοφορικός σῶμα , A καί οὗτος περαίνω · ὅσπερ εἰμί συναφθηριειμι ὁ πρῶτος οὐρανός , μηδείς ὑπολείπω πρός δύο ἢ τρίτος γένεσις . οὗτος μέν οὖν ὁ ὕλη ἀγέννητος πείθω ὁ δημιουργία φαντάζω , ἐκ ὁ πρῶτος μυθοποιία πρός ὁ ἀκόλουθος ψεῦδος ὑποφέρω ( 88 ) · ἐγώ δέ ἀξιόω ὁ ὁ Ἕλλην σοφός μή πρότερος ἐγώ καταχλευάζω πρίν ὁ πρός ἀλλήλων διατίθημι . εἰσί γάρ ὁ αὐτός · ὁ ἤπειρος οὐρανός καί κόσμος εἰμί φημί , ὅς ὅταν ἀπολέγω ὁ ἀπίθανος ὁ ἐμβριθής ὁ ἀπόδειξις χράω , καί ὁ γεωμετρικός ἀνάγκη συνίστημι μή ἔχω φύσις ἄλλος οὐρανός γίγνομαι , παρά ὁ εἷς , τότε καί ( 89 ) μᾶλλον καταγελάω ὁ γραμμικός καί ἔντεχνος αὐτός φιλαρτίας , ἐπιρρέω B δράω μωφολυγη διά ὁ ὅμοιος αἴτιος γίγνομαι εἷς τε καί πολύς , εἶτα ἀμφιβάλλω περί οὐρανός πλείων , εἰμί ἐξαρκέω αὐτός ὁ δημιουργικός δύναμις παράγω εἰς ὁ εἰμί . εἰμί ὁ ἰσχύς καί ὁ μέγεθος νοέω ἡγέομαι διαφέρω ὁ Κοιλής νοτίς ὁ ὑπερφυωμένης ἐν ὁ χρόνος , ὅταν πρός ὁ ὑπεροχή ὁ ὁ θεός δύναμις ἀποβλέπω . ὥστε καταγέλαστος αὐτός ( 90 ) ὁ ὁ αδύνατος λόγος . ἐγώ δέ τοσοῦτος ἀπέχω ὁ δύο ἀπιστέω , ὥστε καί ὁ τρίτος ἐπιζητέω , οὖον ὁ θέα ὁ μακάριος Παῦλος ( 91 ) ἀξιόω . ὁ δέ ψαλμός , ὀνομάζω οὐρανός οὐρανός , καί πλείων ἐγώ ἔννοια ἐμποιέω . οὖον δήπου δέ οὗτος παράδοξος ὁ ἑπτά κύκλος . κατά ὅς ὁ ἑπτά ἀστήρ σχεδόν παρά πᾶς σύμφωνος ὁμολογέω φέρω . ὅς καί C ἐντρημάσι φημί ἔς ὁ ἕτερος , κατά ὁ εἰκών ὁ κάδος ὁ εἰς ἀλλήλων ἐμπήγνυμι . οὗτος δέ ὁ ἐναντίος ὁ πᾶς φέρω ( 92 ) , περισχίζω ὁ αἰθήρ αὐτός , εὖχος τις καί ἐναρμόνιος ἀποδίδωμι φθόγγος , ὥστε πᾶς ὁ ἐν μελῳδία ἡδονά ὑπερβάλλω . εἶτα ἐπειδάν ὁ διά ὁ αἴσθησις πίστις ὁ οὗτος λέγω ἀπαιτέω , τίς φημί ; ὅτι2 διά ὁ ἐκ ἀρχή συνήθεια πρός ὁ φθογος ἐκ πρῶτος γένεσις συνεθίζω αὐτός , ἐκ πολύς ὁ περί ὁ ἀκούω μελέτη ὁ αἰσθητός ἀφαιρέω · ὥσπερ ὁ ἐν ὁ χάλκεος συνεχῶς ὁ οὖς καταχρουω . εἰμί ὁ σοφίζω καί σαπρός διελέγχω , οὕτως ἐναργής ἐκ πρῶτος ἀκοή πᾶς καταφαίνω , οὐ εἰμί ἀνήρ οὔτε χρόνος οἶδα φείδομαι , οὔτε ὁ σύνεσις ὁ ἀκούω στοχάζομαι . ἀλλά ὁ ὁ ἐξωθεν ὁ ἐξω καταλείπω ἐγώ ἐπί ὁ ἐκκλησιαστικός ὑποστρέφω ( 93 ) λόγος . ἔρομαι μέν οὖν τις ὁ πρό ἐγώ , μή D