basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0441.4
4 . Καὶ εἶπερ ὁ Θεός · Γενηθήτω ( 95 ) στερέωμα ἐν μέσῳ τοῦ ὕδατος , καὶ ἔστω διαχωρίζον ἀνὰ μέσον ὕδατος καὶ ὕδατος . Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸ στε - B ρέωμα · καὶ διεχώρισεν ὁ Θεὸς ἀνὰ μέσον τοῦ ὕδατος ὃ ἦν ὑποκάτω τοῦ στερεώματος , καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ ὕδατος τοῦ ἐπάνω τοῦ στερεώματος . Καὶ πρὸ γε τοῦ δι'λαθαι τὴς διανοίας τῶν γεγραμμένων , πειραθώμεν τὸ παρὰ τῶν ἄλλων ἀντεπαγομένον διαλῦσαι . Ἐρωτῶσι γὰρ ἡμᾶς , εἰ σφαιροῖχον μὲν τὸ σῶμα τοῦ στερεώματος , ὡς ἡ ὄψις δηλοῖ , ἄνδυν δὲ τὸ ὕδωρ καὶ περιολισθᾶιν τοῖς ὑψηλοῖς , πῶς ἂν ἐδυνήθη ( 96 ) ἐπὶ τῆς κυρτῆς περιφερείας τοῦ στερεώματος ἰδρυθῆναι ; Τί δὴ πρὸς τοῦτο ἐροῦμεν ; Ὅτι μάλιστα μὲν οὐχ , εἰ τι πρὸς ἡμᾶς κυκλιοστρὲς ὁρᾶται κατὰ τὴν ἔνδον κοιλότητα , τοῦτο ἀνάγκη καὶ τὴν ἐξωθενἐπιφάνειαν ( 97 ) σφαιρικῶς ἀπτηρισθᾶναι , καὶ ὅλε , ἀκριβῶς ἐντορνον εἶναι καὶ λείως περιηγμένον · ὅπου γε ὀκτώματα τῶν τε λουτρῶν τοὺς λιθίνοις ὀρόφοις καὶ τὰς τῶν ἀνθρωπίνων οἰκοδομημάτων κατασκευὰς , & κατὰ τὴν ἔνδον ὀψὴν εἰς ἡμικύκλιον σχῆμα περιγέμενα , ἐν τοῖς ἄνω τοῦ τέγους ( 98 ) ὀμαλὴν ἔχει πολλάκις τὴν ἐπιφάνειαν . Ὥστε τοῦτο γε ἕνεκα μὴτε αὐτοὶ ἐχέτωσαν πράγματα , μὴτε ἡμῖν παρεχέτωσαν , ὡς οὐ δυναμένους τὸ ὕδωρ κατασχεῖν ἐν τοῖς ἄνω . Ἐξῆς δ' ἂν εἴη λέγειν , τίς ἡ φύσις τοῦ στερεώματος , καὶ διὰ τινὰ αἰτίαν μεσείτεῖν ἐτάχθη τῷ ὕδατι ( 99 ) . Τὸ τοῦ στερεώματος ὄνομα σύνθες τῇ Γραφῇ ἐπὶ τῶν κατ' ἰσχὺν ὑπερβαλλόντων τάσεσιν · ὡς ὅταν λέγη · Κύριος στερεωμά μου καὶ καταφυγὴ μου · καὶ , Ἐγὼ ἐστερέωσα τοὺς στυλοὺς αὐτῆς · καὶ τὸ , Αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν στερεώματι δυνάμεως αὐτοῦ . Οἱ μὲν γὰρ Ἑξῶθεν στερεὸν λέγουσι σῶμα τὸ οἷον να - C σπὸν καὶ πλήρες , ὃ πρὸς ἀντιδιαστολὴν τοῦ μαθηματικοῦ λέγεται . Ἔστι δὲ τὸ μὲν μαθηματικὸν τὸ ἐν μόναις ταῖς διαστάσεσι τὸ εἶναι ἔχον , ἐν τῷ πλάτει , λέγω καὶ τῷ βάθει , καὶ τῷ ὕψει ( 1 ) · τὸ δὲ στερεὸν ὃ
Lemmas: 4 . καί εἰ ὁ Θεός · γίγνομαι ( 95 ) στερέωμα ἐν μέσος ὁ ὕδωρ , καί ἵστημι διαχωρίζω ἀνά μέσος ὕδωρ καί ὕδωρ . καί ποιέω ὁ θεός ὁ ΣΤΕ - B ρέωμα · καί διαχωρίζω ὁ θεός ἀνά μέσος ὁ ὕδωρ ὅς εἰμί ὑποκάτω ὁ στερέωμα , καί ἀνά μέσος ὁ ὕδωρ ὁ ἐπάνω ὁ στερέωμα . καί πρό γε ὁ διαλανθάνω σής διάνοια ὁ γράφω , πειράω ὁ παρά ὁ ἄλλος ἀντεπάγω διαλύω . ἐρωτάω γάρ ἐγώ , εἰμί σφαιροῖχον μέν ὁ σῶμα ὁ στερέωμα , ὡς ὁ ὄψις δηλόω , ἄνδυν δέ ὁ ὕδωρ καί περιολισθάνω ὁ ὑψηλός , πῶς εἄν δύναμαι ( 96 ) ἐπί ὁ κυρτός περιφέρεια ὁ στερέωμα ἱδρύω ; τις δή πρός οὗτος εἴρω ; ὅτι2 μάλιστα μέν οὐ , εἰμί τίς πρός ἐγώ κυκλιοστρὲς ὁράω κατά ὁ ἔνδον κοιλότης , οὗτος ἀνάγκη καί ὁ εξωθενεπιφανεια ( 97 ) σφαιρικός ἀπτηρισθᾶναι , καί ὅλος , ἀκριβῶς ἐντορνον εἰμί καί λεῖος περιάγω · ὅπου γε ὀκτώματα ὁ τε λουτρόν ὁ λίθινος ὄροφος καί ὁ ὁ ἀνθρώπινος οἰκοδόμημα κατασκευή , & κατά ὁ ἔνδον ὀψὴν εἰς ἡμικύκλιον σχῆμα περιγέμενα , ἐν ὁ ἄνω ὁ τέγος ( 98 ) ὁμαλός ἔχω πολλάκις ὁ ἐπιφάνεια . ὥστε οὗτος γε ἕνεκα μήτε αὐτός ἔχω πρᾶγμα , μήτε ἐγώ παρέχω , ὡς οὖον δύναμαι ὁ ὕδωρ κατέχω ἐν ὁ ἄνω . ἑξῆς δέ εἄν εἰμί λέγω , τίς ὁ φύσις ὁ στερέωμα , καί διά τις αἴτιος μεσεισυς τάσσω ὁ ὕδωρ ( 99 ) . ὁ ὁ στερέωμα ὄνομα συντίθημι ὁ γραφή ἐπί ὁ κατά ἰσχύς ὑπερβάλλω τάσις · ὡς ὅταν λέγω · Κύριος στερέωμα ἐγώ καί καταφυγή ἐγώ · καί , ἐγώ στερεόω ὁ Στυλό αὐτός · καί ὁ , αἰνέω αὐτός ἐν στερέωμα δύναμις αὐτός . ὁ μέν γάρ ἔξωθεν στερεός λέγω σῶμα ὁ οἷος νάω - C Σπον καί πλήρης , ὅς πρός ἀντιδιαστολή ὁ μαθηματικός λέγω . εἰμί δέ ὁ μέν μαθηματικός ὁ ἐν μόνος ὁ διάστασις ὁ εἰμί ἔχω , ἐν ὁ πλάτος , λέγω καί ὁ βάθος , καί ὁ ὕψος ( 1 ) · ὁ δέ στερεός ὅς