basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0418.1
5 . Ἦν γάρ τι , ὡς ἔοικε , καὶ πρὸ τοῦ κόσμου τοῦ - A του , ἧ τῇ μὲν διανοίᾳ ἡμῶν ἐστι θεωρητὴν , ἀνιστόρητον δὲ καταλελειφθὲν διὰ τὸ τοῖς εἰσαγομένοις ἐπὶ καὶ νηπίοις κατὰ τὴν γνῶσιν ἀνεπιτήδειον . Ἦν τις πρεσβυτέρας τῆς τοῦ κόσμου γενέσεως κατάστασις ταῖς ὑπερκοσμίους δυνάμεσι πρέπουσα , ἥ ὑπέρχρωνος , ἥ αἰώνια ἥ ἀίδιος . Δημιουργήματα δὲ ἐν αὐτῇ ὁ τῶν ὅλων κτίστης καὶ δημιουργὸς ἀπετέλεσε , φῶς νοητὸν πρέπον τῇ μακαριότητι τῶν φιλουμένων τὸν Κύριον , τὰς λογικὰς καὶ ἀόρατους φύσεις , καὶ πᾶσαν τὴν τῶν νοητῶν διακόσμησιν , ὅσα τὴν ἡμετέραν διάνοιαν ὑπερβαίνει , ὧν οὐδὲ τὰς ὀνομασίας ἐξευρεῖν δυνατόν . Ταῦτα ( 35 ) τοῦ ἀοράτου κόσμου συμπληροῦν τὴν οὐσίαν , ὡς διδάσκει ἡμᾶς ὁ Παῦλος , λέγων · Ὅτι ἐν αὐτῷ ἐκτί - B σθη τὰ πάντα , εἴτε ὁρατά , εἴτε ἀόρατα , εἴτε θρόνοι , εἴτε κυριότητες , εἴτε ἀρχαί , εἴτε ἐξουσίαι , εἴτε δυνάμεις , εἴτε ἀγγέλων στρατιαί , εἴτε ἀρχαγγέλων ἐπιστάσαι · ὅτε δὲ ἔδει λοιπὸν καὶ τὸν κόσμον τούτων ἐπισταχθῆναι τοῖς οὖσι , προηγούμενος ( 36 ) μὲν διδασκάλιον καὶ παιδευστήριον τῶν ἀνθρωπίνων ψυχῶν · ἔπειτα μέντοι καὶ ἀπαξαλῶς πάντων τῶν ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ ἐπιτήδειον ἐνδιαίτημα . Συμφυτὸς ἄρα τῷ κόσμῳ καὶ τοῖς ἐν αὐτῷ ζῴοις τε καὶ φυτοῖς ἡ τοῦ χρόνου διεξόδος ὑπέστη , ἐπειγομένη ἀεὶ καὶ παραρρέουσα , καὶ μηδαμοῦ παυομένη τοῦ δρόμου . Ἡ οὐχὶ τοιούτος ὁ χρόνος , οὗ τὸ μὲν παρελ - C θὸν ἠφανίσθη , τὸ δὲ μέλλον οὐπω πάρεισι , τὸ δὲ παρὸν πρὶν γνωσθῆναι διαδιδράκει τὴν αἴσθησιν ; Τοιαύτη δὲ τις καὶ τῶν γινομένων ἡ φύσις , ἥ αὐξανομένη πάντως , ἥ φθίνουσα , τὸ δὲ ἰδρυμένον καὶ στάσιμον οὐχ ἐπιδημον ἔχουσα . Ἐπεὶπερ οὖν τοῖς ζῴοις τε καὶ φυτοῖς σώμασιν , οἷον ( 37 ) ρεύματι τινὶ πρὸς ἀνάγκην ἐνδεδημένος , καὶ τῇ πρὸς γενέσιν ἢ φθορὰν ἀγούσῃ κινήσει συνεχομένοις , ὑπὸ τῆς τοῦ χρόνου φύσεως περιέμεθα , συγγενεῖ τοῖς ἀλλοιουμένοις κεκτημένοι ( 38 ) τὴν ἰδιότητα . Ἐντεῦθεν οἰκείως ἐπέβαλε τῷ περὶ αὐτὸν λόγῳ ὁ σοφὸς ( 39 ) ἡμᾶς τοῦ κόσμου τὴν γένεσιν ἐκδιδάσκων , εἰπών · Ἐν ἀρχῇ ἐποίησε · τουτέστιν , ἐν ἀρχῇ ταύτῃ τῇ κατὰ χρόνον . Οὐ γὰρ δὴ κατὰ πρεσβυγένειαν πάντων τῶν γενομένων προίχειν αὐτὸν μαρτυρῶν λέγει ἐν ἀρχῇ γεγονέναι , ἀλλὰ μετὰ τὰ ἀόρατα καὶ νοοῦμενα τῶν ὁρατῶν τούτων καὶ αἰσθήσει ληπτῶν τὴν ἀρχὴν τῆς ὑπάρξεως διηγείται . Λέγεται μὲν οὖν
Lemmas: 5 . ἦς γάρ τίς , ὡς ἔοικα , καί πρό ὁ κόσμος ὁ - A ὁ , ἧ ὁ μέν διάνοια ἐγώ εἰμί θεωρητός , ἀνιστόρητος δέ καταλείπω διά ὁ ὁ εἰσάγω ἐπί καί νήπιος κατά ὁ γνῶσις ἀνεπιτήδειος . ἦς τις πρέσβυς ὁ ὁ κόσμος γένεσις κατάστασις ὁ ὑπερκόσμιος δύναμις πρέπω , ὅς ὑπέρχρωνος , ὅς αἰώνιος ὅς ἀίδιος . δημιούργημα δέ ἐν αὐτός ὁ ὁ ὅλος Κτίστης καί δημιουργός ἀποτελέω , φάος νοητός πρέπω ὁ μακαριότης ὁ φιλέω ὁ κύριος , ὁ λογικός καί αόρατος φύσις , καί πᾶς ὁ ὁ νοητός διακόσμησις , ὅσος ὁ ἡμέτερος διάνοια ὑπερβαίνω , ὅς οὐδέ ὁ ὀνομασία ἐξευρίσκω δυνατός . οὗτος ( 35 ) ὁ ἀόρατος κόσμος συμπληρόω ὁ οὐσία , ὡς διδάσκω ἐγώ ὁ Παῦλος , λέγω · ὅτι2 ἐν αὐτός ἐκτί - B σθη ὁ πᾶς , εἴτε ὁρατής , εἴτε ἀόρατος , εἴτε Θρόνοι , εἴτε κυριότης , εἴτε ἀρχή , εἴτε ἐξουσία , εἴτε δύναμις , εἴτε ἄγγελος στρατιά , εἴτε ἀρχάγγελος ἐπίσταμαι · ὅτε δέ ἐσθίω λοιπός καί ὁ κόσμος οὗτος ἐπιστάζω ὁ εἰμί , προηγούμενος ( 36 ) μέν διδασκάλιον καί παιδευστήριον ὁ ἀνθρώπινος Ψυχή · ἔπειτα μέντοι καί ἀπαξαλῶς πᾶς ὁ ἐν γένεσις καί φθορά ἐπιτήδειος ἐνδιαίτημα . σύμφυτος ἄρα ὁ κόσμος καί ὁ ἐν αὐτός ζῷον τε καί φυτός ὁ ὁ χρόνος διέξοδος ὑφίστημι , ἐπείγω ἀεί καί παραρρέω , καί μηδαμοῦ παύω ὁ δρόμος . ὁ οὐ τοιούτος ὁ χρόνος , ὅς ὁ μέν παρελ - C θον ἀφανίζω , ὁ δέ μέλλω οὔπω πάρειμι , ὁ δέ πάρειμι πρίν γιγνώσκω διαδιδράσκω ὁ αἴσθησις ; τοιοῦτος δέ τις καί ὁ γίγνομαι ὁ φύσις , ὅς αὐξάνω πάντως , ὅς φθίω , ὁ δέ ἱδρύω καί στάσιμος οὐ ἐπιδημέω ἔχω . ἐπεί οὖν ὁ ζῷον τε καί φυτός σῶμα , οἷος ( 37 ) ῥεῦμα τις πρός ἀνάγκη ἐνδέω , καί ὁ πρός γένεσις ἢ φθορά ἄγω κινέω συνέχω , ὑπό ὁ ὁ χρόνος φύσις περίειμι , συγγενής ὁ ἀλλοιόω κτάομαι ( 38 ) ὁ ἰδιότης . ἐντεῦθεν οἰκεῖος ἐπιβάλλω ὁ περί αὐτός λόγος ὁ σοφός ( 39 ) ἐγώ ὁ κόσμος ὁ γένεσις ἐκδιδάσκω , εἶπον · ἐν ἀρχή ποιέω · τουτέστιν , ἐν ἀρχή οὗτος ὁ κατά χρόνος . οὖον γάρ δή κατά πρεσβυγένεια πᾶς ὁ γίγνομαι προέχω αὐτός μαρτυρέω λέγω ἐν ἀρχή γίγνομαι , ἀλλά μετά ὁ ἀόρατος καί νοέω ὁ ὁρατής οὗτος καί αἴσθησις ληπτός ὁ ἀρχή ὁ ὕπαρξις διηγέομαι . λέγω μέν οὖν