basilius-theology.homiliae-in-hexaemeron pg029_0439.2
νοῦσε , ἔπειτα μετὰ τὸ φαντασθῆναι , ἀπὸ τῶν ὑποκειμένων τὰς οἰκείας καὶ προσφερεῖς ἑκάστου σημασίας ἐκλεγόμενος ἐξαγγέλλει · εἶτα τῇ ὑπηρεσίᾳ τῶν φωνητικῶν ὀργάνων παραδοὺς τὰ νοηθέντα , οὕτω διὰ τῆς τοῦ ἀέρος τυπώσεως , κατὰ τὴν ἐναρμόνιον τῆς φωνῆς κίνησιν , ἐν τῷ κρυπτῷ νόμῳ σαφηνίζει ( 81 ) · Καὶ πῶς οὐ μυθώδες τῆς τοιαύτης περιόδου λέγειν τὸν Θεὸν χρήζειν πρὸς τὴν τῶν νοηθέντων δήλωσιν · Ἡ εὐσεβέστερον λέγειν , ὅτι τὸ θεῖον ( 82 ) βούλημα καὶ ἡ πρώτη ὁρμὴ τοῦ νοεροῦ κινήματος , τοῦτο Λόγος ἐστὶ τοῦ Θεοῦ · Σχηματίζει δὲ αὐτὸν διεξοδικῶς ἡ Γραφή , ἵνα δείξῃ , ὅτι οὐχὶ γενέσθαι μόνον ἐβουλήθη τὴν κτίσιν , ἀλλὰ καὶ διὰ τινὸς συνεργοῦ παραχθῆναι ταύτην εἰς γέννησιν . Ἔδυναντο γὰρ , ὡς ἐξ ἀρχῆς εἶπε , περὶ πάντων ἐπεξελθεῖν · Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν · εἶτα · Ἐποίησε φῶς ( 83 ) · εἶτα · Ἐποίησε τὸ στερέωμα . Νῦν δὲ τὸν Θεὸν προστάττοντα καὶ διαλεγόμενον εἰσάγους , τὸν ᾧ προστάσσει καὶ ᾧ διαλέγεται κατὰ τὸ συμψύμενον ὑποφαίνει , οὐ βασκαίνουσα ἡμῖν τῆς γνώσεως , ἀλλ᾽ ἐκκαλοῦσα ἡμᾶς πρὸς τὸν πόθον , δι᾽ ὧν ἔχνη τινὰ καὶ ἐμφάσεις ὑποβάλλει τοῦ ἀπορρήτου . Τὸ γὰρ πόνῳ κτηθὲν περιχαρῶς ὑπεδέχθη καὶ φιλοπόνως διεφυλάχθη · ὧν μέντοι πρόχειρος ὁ πορισμός , τούτων ἡ κτῆσις εὐκαταφρόνητος . Διὰ τοῦτο ὁδῷ τινὶ καὶ τάξει ἡμᾶς εἰς τὴν περὶ τοῦ Μονογενοῦς ἔννοιαν προσοδιάζει ( 84 ) . Καίτοιγε τοῦ ἐν φωνῇ λόγου οὐδὲ οὕτως ἦν χρεία τῇ ἀσωμάτῳ φύσει , αὐτῶν τῶν νοηθέντων μεταβιδοῦσθαι δυναμένων τῷ συνεργούντι . Ὦστε τὴς χρείας λόγῳ τοῖς δυναμένοις ἐξ αὐτοῦ τοῦ νοήματος κοινωνεῖν ἀληθῶς τῶν βουλευμάτων · Φωνὴν μὲν γὰρ δι᾽ ἀκοήν , καὶ ἀκοὴν φωνῆς ἕνεκεν · ὅπου δὲ οὐχ ἀήρ , οὐχὶ γλῶσσα , οὐχὶ οὖς , οὐ πόρος σχολιὸς ἐπὶ τὴν ἐν τῇ κεφαλῇ συναίσθησιν ἀναφέρων τοὺς ψήφους , ἐκεῖ οὐδὲ ῥημάτων χρεία , ἀλλ᾽ ἐξ αὐτῶν , ὡς ἂν εἴποι ( 85 ) τις , τῶν ἐν καρδίᾳ νοημάτων τοῦ θελήματος ἡ μεταδοσις . Ὦστερ οὖν ἔφην , ὥστε διαναστήναι τὸν νοῦν ἡμῶν πρὸς τὴν ἔρευναν τοῦ προσώπου πρὸς ὃν οἱ λόγοι , σοφῶς καὶ ἐντέχνως τὸ σχῆμα τοῦτο τῆς διαλέκτου παρελήφται .
Lemmas: νοῦσος , ἔπειτα μετά ὁ φαντάζω , ἀπό ὁ ὑπόκειμαι ὁ οἰκεῖος καί προσφερής ἕκαστος σημασία ἐκλέγω ἐξαγγέλλω · εἶτα ὁ ὑπηρεσία ὁ φωνητικός ὄργανον παραδίδωμι ὁ νοέω , οὗτος διά ὁ ὁ ἀήρ τύπωσις , κατά ὁ ἐναρμόνιος ὁ φωνή κίνησις , ἐν ὁ κρυπτός νόμος σαφηνίζω ( 81 ) · καί πῶς οὖον μυθώδης ὁ τοιοῦτος περίοδος λέγω ὁ θεός χρῄζω πρός ὁ ὁ νοέω δήλωσις · ὁ εὐσεβής λέγω , ὅτι ὁ θέω ( 82 ) βούλημα καί ὁ πρῶτος ὁρμή ὁ νοερός κίνημα , οὗτος Λόγος εἰμί ὁ Θεός · σχηματίζω δέ αὐτός διεξοδικός ὁ γραφή , ἵνα δείκνυμι , ὅτι οὐ γίγνομαι μόνος βούλομαι ὁ κτίσις , ἀλλά καί διά τις συνεργός παράγω οὗτος εἰς γέννησις . δύναμαι γάρ , ὡς ἐκ ἀρχή εἶπον , περί πᾶς ἐπεξέρχομαι · ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ · εἶτα · ποιέω φάος ( 83 ) · εἶτα · ποιέω ὁ στερέωμα . νῦν δέ ὁ θεός προστάσσω καί διαλέγω εἰσάγω , ὁ ὅς προστάσσω καί ὅς διαλέγω κατά ὁ συμψυμενω ὑποφαίνω , οὖον βασκαίνω ἐγώ ὁ γνῶσις , ἀλλά ἐκκαλέω ἐγώ πρός ὁ πόθος , διά ὅς ἔχνος τις καί ἔμφασις ὑποβάλλω ὁ ἀπόρρητος . ὁ γάρ πόνος κτάομαι περιχαρῶς ὑποδείκνυμι καί φιλόπονος διαφυλάσσω · ὅς μέντοι πρόχειρος ὁ πορισμός , οὗτος ὁ κτῆσις εὐκαταφρόνητος . Ζεύς οὗτος ὁδός τις καί τάξις ἐγώ εἰς ὁ περί ὁ Μονογενώ ἔννοια προσοδιάζω ( 84 ) . καίτοι ὁ ἐν φωνή λόγος οὐδέ οὕτως εἰμί χρεία ὁ ἀσώματος φύσις , αὐτός ὁ νοέω μεταβιδουω δύναμαι ὁ συνεργέω . ὥστε σής χρεία λόγος ὁ δύναμαι ἐκ αὐτός ὁ νόημα κοινωνέω ἀληθής ὁ βούλευμα · φωνή μέν γάρ διά ἀκοή , καί ἀκοή φωνή ἕνεκα · ὅπου δέ οὐ ἀήρ , οὐ γλῶσσα , οὐ οὖς , οὖον πόρος σχολιά ἐπί ὁ ἐν ὁ κεφαλή συναίσθησις ἀναφέρω ὁ ψῆφος , ἐκεῖ οὐδέ ῥῆμα χρεία , ἀλλά ἐκ αὐτός , ὡς εἄν εἶπον ( 85 ) τις , ὁ ἐν Καρδία νόημα ὁ θέλημα ὁ μετάδοσις . Ὅστερ οὖν φημί , ὥστε διανίστημι ὁ νόος ἐγώ πρός ὁ ἔρευνα ὁ πρόσωπον πρός ὅς ὁ λόγος , σοφός καί ἔντεχνος ὁ σχῆμα οὗτος ὁ διάλεκτος παραλαμβάνω .