basilius-theology.homilia-in-psalmum-37-sp pg030_0059.2
3 . Τοῦτον δὲ φησιν εἰρημέναι τὸν λόγον ἐν τῇ ἐκστάσει . Τίς δὲ ἐστὶν ἡ ἐκστασις ; Ἦτοι ὅτι περιβλεψάμενος τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν , καὶ διερευνησάμενος , εἴ πού τις ἐστὶν ἐν ἀνθρώποις ἀλήθεια , μηδαμοῦ ταύτην εὐρεῖν δυνάμενος ἄνευ τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ βοηθείας , ἐκθαμβος γενόμενος ἐπὶ τῷ παραδόξῳ τοῦ πράγματος , ἐξέδρασε ( 93 ) , ὅτι Πᾶς ἄνθρωπος ψεύστης : ἢ ἐν τῇ ἐκστάσει ἐκείνῃ , ἧν κατεσχηματίσατο μὲν ἐπὶ τοῦ Ἀγχούς , ἐπιπλῆψαν καὶ παραφορὸν ὑποκρινάμενος ( 93 ) , ἐπειδὴ εἶδεν ἑς ἀνάγκην ἐλθόντα ἑαυτὸν τοῦ καταφύσαθαι ἐμαυτῷ , καὶ ἀναπλάσασθαι τὰ μὴ ὄντα , διὰ τοῦ τὸν ἀπὸ τῶν πολεμίων κίνδυνον ἐκφυγεῖν , τότε εἶπεν , ὅτι Πᾶς ἄνθρωπος ψεύστης : κἂν μὴ κατὰ προαίρεσιν , μηδ' ἐπὶ κακὸν τῶν πλησίων , ἀλλὰ πάντως διὰ τινὰς περιστάσιας αἰτίας καταφεύγων ἐπὶ τὸ ψεύδεσθαι ( 94 ) . Οὐ μὴν ἑαυτῷ περιπίπτει κατὰ τὸν λόγον ὁ Προφήτης , ὡςπερ τινὲς τῶν σοφιστικῶν ἐπιχειροῦσιν αὐτὸν διελλῆγχειν , τῷ κατὰ περιτροπὴν ἑλληγχα ἐμπεπτωκέναι ( 94 ) λέγοντες τὸν Προφήτην . Εἰ γὰρ πᾶς ἄνθρωπος ψεύστης , ἄνθρωπος δὲ καὶ ὁ Δαβὶδ · ψεύστης ἦν καὶ αὐτὸς δηλονότι : εἰ δὲ ψεύστης , οὐ πιστεύεσθαι ἀντῷ περὶ ὧν ἀποφαίνεται . Μὴ ὄντος δὲ ἀληθοῦς τοῦ λόγου τούτου , μηδὲ ὄντος παντὸς ἀνθρώπου ψεύστου , ἀφήσομεν καὶ τὸν Δαβὶδ τῆς τοῦ ψεύδους αἰτίας ( 95 ) . Εἰ δὲ οὐ ψεύδεται , πιστεύσωμεν αὐτῷ περὶ ὧν ἀποφαίνεται : πιστεύοντες δὲ , πάλιν εἰς τὴν τοῦ ἀπιστεῖν ἀνάγκην περιεχθησόμεθα . Ὦστε εἰ μὲν ἀληθεύει Δαβὶδ , λύει τὸν ἑαυτοῦ λόγον , καὶ ἄνθρωπος ὤν , καὶ μὴ ψευδόμενος : εἰ δὲ ψεύδεται , αὐτὸθεν ἔχει τὸ μὴ πιστεύεσθαι : τίς γὰρ προσίζει ψευδολογοῦντι ; Ὦστε ἐπειδὴ ἀπαξ ἀπεφήνατο πάντα ἄνθρωπον εἶναι ψεύστην , ψευδίτω Δαβὶδ , ἵνα τὸν λόγον πιστωθῇται : ἢ ἀληθεύων αὐτὸς , παρλύσει τὴν ἀπόφασιν . Ἄλλα παῖδια μὲν παιζόντων ἐστὶ , καὶ ταῖς τῶν λόγων στροφαῖς ἐπαγαλλομένων πρὸς τοὺς ἀπειροὺς : τὸ δὲ ἀληθὲς οὐχ οὕτως ἔχει . Ἄνθρωποι γὰρ λέγονται οἱ τοῖς ἀνθρωπίνοις ἔτι παθήμασι κατεχόμενοι : ὁ δὲ ὑψηλότερος ἤδη τῶν σαρκικῶν παθημάτων γενόμενος , καὶ διὰ τοῦ τοῦ νοῦ τελειωσὶν πρὸς τὴν τῶν ἀγγέλων κατάστασιν μεταλθὼν ( 96 ) , οὕτως ὅταν περὶ τῶν ἄν
Lemmas: 3 . οὗτος δέ φημί λέγω ὁ λόγος ἐν ὁ ἔκστασις . Τῖς δέ εἰμί ὁ ἔκστασις ; ἦ ὅτι περιβλέπω ὁ ἀνθρώπινος φύσις , καί διερευνάω , εἰμί ποῦ τις εἰμί ἐν ἄνθρωπος ἀλήθεια , μηδαμοῦ οὗτος εὑρίσκω δύναμαι ἄνευ ὁ παρά ὁ θεός βοήθεια , έκθαμβος γίγνομαι ἐπί ὁ παράδοξος ὁ πρᾶγμα , ἐκτρέχω ( 93 ) , ὅτι πᾶς ἄνθρωπος ψεύστης : ἢ ἐν ὁ ἔκστασις ἐκεῖνος , ἧμαι κατασχηματίζω μέν ἐπί ὁ άγχος , ἐπιπλήσσω καί παράφορος ὑποκρίνομαι ( 93 ) , ἐπεί ὁράω εἰς ἀνάγκη ἔρχομαι ἑαυτοῦ ὁ καταφύω ἐμαυτοῦ , καί ἀναπλάσσω ὁ μή εἰμί , διά ὁ ὁ ἀπό ὁ πολέμιος κίνδυνος ἐκφεύγω , τότε λέγω , ὅτι πᾶς ἄνθρωπος ψεύστης : κἀν μή κατά προαίρεσις , μηδέ ἐπί κακός ὁ πλησίος , ἀλλά πάντως διά τις περίστασις αἰτία καταφεύγω ἐπί ὁ ψεύδω ( 94 ) . οὐ μήν ἑαυτοῦ περιπίπτω κατά ὁ λόγος ὁ Προφήτης , ὡς τις ὁ σοφιστικός ἐπιχειρέω αὐτός διαλλάσσω , ὁ κατά περιτροπή ἑλληγχα ἐμπίπτω ( 94 ) λέγω ὁ προφάω . εἰμί γάρ πᾶς ἄνθρωπος ψεύστης , ἄνθρωπος δέ καί ὁ Δαυίδ · ψεύστης εἰμί καί αὐτός δηλονότι : εἰμί δέ ψεύστης , οὐ πιστεύω ἀντάω περί ὅς ἀποφαίνω . Μή εἰμί δέ ἀληθής ὁ λόγος οὗτος , μηδέ εἰμί πᾶς ἄνθρωπος ψεύστης , ἀφίημι καί ὁ Δαυίδ ὁ ὁ ψεῦδος αἰτία ( 95 ) . εἰμί δέ οὐ ψεύδω , πιστεύω αὐτός περί ὅς ἀποφαίνω : πιστεύω δέ , πάλιν εἰς ὁ ὁ ἀπιστέω ἀνάγκη περιέχω . Ὥστος εἰμί μέν ἀληθεύω Δαυίδ , λύω ὁ ἑαυτοῦ λόγος , καί ἄνθρωπος εἰμί , καί μή ψεύδω : εἰμί δέ ψεύδω , αὐτόθεν ἔχω ὁ μή πιστεύω : τίς γάρ προσίζω ψευδολογέω ; ὥστε ἐπεί ἅπαξ ἀποφαίνω πᾶς ἄνθρωπος ἔρχομαι ψεύστης , ψεύδω Δαυίδ , ἵνα ὁ λόγος πιστόω : ἢ ἀληθεύω αὐτός , παρλυσεω ὁ ἀπόφασις . Ἀλλᾶ παιδιά μέν παίζω εἰμί , καί ὁ ὁ λόγος στροφή ἐπαγαλλομένων πρός ὁ ἤπειρος : ὁ δέ ἀληθής οὐ οὕτως ἔχω . Ἄνθρωπος γάρ λέγω ὁ ὁ ἀνθρώπινος ἔτι πάθημα κατέχω : ὁ δέ ὑψηλός ἤδη ὁ σαρκικός πάθημα γίγνομαι , καί διά ὁ ὁ νόος τελείωσις πρός ὁ ὁ ἄγγελος κατάστασις μετέρχομαι ( 96 ) , οὕτως ὅταν περί ὁ ἄν