basilius-theology.homilia-in-psalmum-37-sp pg030_0051.1
A τίας μου . Ὅτι αἱ ἀνομίαι μου ὑπερήραν τὴν κεφαλὴν μου , ὥσπερ φορτίον βαρὺ ἐβαρύνθησαν ἐπ’ ἐμέ . Προσώπεσαν καὶ ἐσάπτησαν οἱ μώλωπές μου , ἀπὸ προσώπου τῆς ἀφροσύνης μου . Ἐταλαιπώρησα , καὶ κατεκάμφην ἕως τέλους σφόδρα ( 53 ) . Ἐπειδὴ τὰδὲ μοι , φησί , πέπρακται , διὰ τοῦτο Ἐταλαιπώρησα , καὶ κατεκάμφην ἕως τέλους , καὶ ὅλην τὴν ἡμέραν σκυθρωπάζων ἐπορεύομην . Διὰ τούτων δὲ παρίστησιν ἃ πέπονθε , καὶ ὅπως ἑαυτὸν ἐτίμωρειτο , οὐ μίαν ἐκτὸς κατηγόρων ἁμαρτίαν , ἀλλ’ ἀθρόως πολλάς , καὶ τοσαύτας , ὡς μηδὲ ἔνδον κρύπτεσθαι ἐν τῇ ἑαυτοῦ ψυχῇ , μηδὲ , εἰσω τοῦ σώματος λανθάνειν , ἀλλ’ ὑπερβεβηκέναι αὐτῷ ( 54 ) , ὥστε καὶ πᾶσιν αὐτὰς γνωρίζεσθαι . Αὐτὸς γοῦν ἦν κατήγορος ἑαυτοῦ ἐν πρωτολογίᾳ , καὶ παρὰ τοῖς πᾶσιν , ὅς ἂν πληρωθῇ ἐπ’ αὐτῷ · Δίκαιος ἑαυτοῦ κατήγορος , φθάνων πάντα ἄνθρωπον κασίγορον . Αὐτὸς μὲν ἑαυτὸν κατέκρινε , πᾶν δὲ ἐχθρῶν ἀπέφρακτε στόμα , μὴ ἔχοντων ἕτερόν τι κατ’ αὐτοῦ λέγειν . Διδάσκει δὲ ἡμᾶς ὁ λόγος μὴ κρύπτειν τὰ ἑαυτῶν κακά , μηδὲ , ὥσπερ τινὰ μελανίαν καὶ σήψιν , κατὰ βάθος τῆς ψυχῆς συνείχειν τὰ ἁμαρτήματα , τὴν συνείδησιν καυτηριαζομένους . Ὡσπερ ἐπὶ τῶν πυρετῶν , εἰσω μὲν καὶ κατὰ βάθος χωρῶν ὁ πυρετός , μεῖζονα τὴν νόσον ἐργάζεται , προκῶν δὲ τὸ τοῦμφανές , ἐλπίδα παρακμῆς ὑποφαίνει · οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς ψυχῆς ἂν γένοιτο . Καὶ ἀλλὸ δὲ τὸ διδάσκει περὶ ἑαυτὸν γεγονὸς ὁ Δαβὶδ , λέγων · Ὅσπερ φορτίον βαρὺ ἐβαρύνθησαν ἐπ’ ἐμέ . Ἐθάρσει γὰρ αὐτοῦ τὴν συνείδησιν τὰ τετολμημένα αὐτῇ , ὡς μὴ δύνασθαι βαστάζειν αὐτὰ δι’ εὐγένειαν καὶ εὐγνωμοσύνην ψυχῆς . Ὁ μὲν γὰρ ἀτερμὼν καὶ ἀποκλήτρος , κατὰ τὴν σκληρότητα ἑαυτοῦ ( 55 ) καὶ ἀμετανόητον καρδίαν , θησαυρίζει ἑαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς , ἐπισπώμενος ἁμαρτίαν ἐφ’ ἁμαρτίαν , αὐξὼν δὲ ἑαυτῷ κακά · Ὅταν γὰρ ἔλθῃ ἁμαρτωλὸς εἰς βάθος κακῶν , καταφρονεῖ · ὁ δὲ εὐγνώμων , εἰ καὶ ἅπαξ ποτὲ ὀλισθήσει κατὰ τινὰ τοῦ διαβόλου συναρπαγήν , δεινῶς βαρεῖται τῇ συνειδήσει , ὡς μὴ δύνασθας σιγῆν , μηδὲ κρύπτειν τὸ ἑαυτοῦ κακόν . Ἐκ περισσεύματος γοῦν καρδίας τὸ στόμα λαλεῖ . Ὅθεν μὴ φέρων σιωπὴν , ἐξέφηνε τὰ συνέχοντα αὐτόν , λέγων · Ὅσπερ φορτίον βαρὺ ἐβαρύνθησαν ἐπ’ ἐμέ · δῆλον δὲ , ὅτι αἱ ἀνομίαι μου . Καὶ πάλιν · Προσώπεσαν οἱ μώλωπές μου ἀπὸ προσώπου τῆς ἀφροσύνης μου . Ἀφροσύνην δὲ ὀνομάζει τὴν ἄφρονα πράξιν ἐξ ἀφροσύνης γενομένην . Πᾶν γὰρ ἁμάρτημα κατὰ ἀφροσύνην γίνεται · ἀρετὴ δὲ οὖσα ἡ φρόνησις · πάντα τὰ καθ’ ἑαυτὴν πραττόμενα ἐπαίνου καὶ ἀρετῆς ἀξία ἀποφαίνει . Ἄλλα καὶ ὑγιεῖς ἐστὶ τῇ ψυχῇ ποιητικά τὰ κατὰ φρόνησιν γινόμενα · ἡ δὲ ἀφροσύνη τραύματα καὶ μώλωπας ἀπεργάζεται . Οἱ μὲν οὖν
Lemmas: A τρία ἐγώ . ὅτι ὁ ἀνομία ἐγώ ὑπεραίρω ὁ κεφαλή ἐγώ , ὥσπερ φορτίον βαρύς βαρύνω ἐπί ἐγώ . Προσώπεσαν καί ἐσάπτησαν ὁ μώλωψ ἐγώ , ἀπό πρόσωπον ὁ ἀφροσύνη ἐγώ . ταλαιπωρέω , καί κατακάμπτω ἠώς τέλος σφόδρα ( 53 ) . Ἐπειδή ὅδε ἐγώ , φημί , πράσσω , διά οὗτος ταλαιπωρέω , καί κατακάμπτω ἠώς τέλος , καί ὅλος ὁ ἡμέρα σκυθρωπάζω πορεύω . Ζεύς οὗτος δέ παρίστημι ὅς πάσχω , καί ὅπως ἑαυτοῦ τιμωρέω , οὐ εἷς ἐκτός κατήγορος ἁμαρτία , ἀλλά ἀθρόος πολύς , καί τοσοῦτος , ὡς μηδέ ἔνδον κρύπτω ἐν ὁ ἑαυτοῦ ψυχή , μηδέ , ἵζω ὁ σῶμα λανθάνω , ἀλλά ὑπερβαίνω αὐτός ( 54 ) , ὥστε καί πᾶς αὐτός γνωρίζω . αὐτός γοῦν εἰμί κατήγορος ἑαυτοῦ ἐν πρωτολογία , καί παρά ὁ πᾶς , ὅς ἄν πληρόω ἐπί αὐτός · Δίκαιος ἑαυτοῦ κατήγορος , φθάνω πᾶς ἄνθρωπος κασίγορον . αὐτός μέν ἑαυτοῦ κατακρίνω , πᾶς δέ ἐχθρός ἀποφράζω στόμα , μή ἔχω ἕτερος τίς κατά αὐτός λέγω . διδάσκω δέ ἐγώ ὁ λόγος μή κρύπτω ὁ ἑαυτοῦ κακός , μηδέ , ὥσπερ τις μελανία καί σῆψις , κατά βάθος ὁ ψυχή συνέχω ὁ ἁμάρτημα , ὁ συνείδησις καυτηριάζω . ὡς ἐπί ὁ πυρετός , εἴδομαι μέν καί κατά βάθος χώρα ὁ πυρετός , μέγας ὁ νόσος ἐργάζομαι , πρόξ δέ ὁ ἐμφανής , ἐλπίς παρακμή ὑποφαίνω · οὕτως καί ἐπί ὁ ψυχή ἄν γίγνομαι . καί ἀλλό δέ ὁ διδάσκω περί ἑαυτοῦ γίγνομαι ὁ Δαυίδ , λέγω · ὅς φορτίον βαρύς βαρύνω ἐπί ἐγώ . θαρσέω γάρ αὐτός ὁ συνείδησις ὁ τολμάω αὐτός , ὡς μή δύναμαι βαστάζω αὐτός διά εὐγένεια καί εὐγνωμοσύνη ψυχή . ὁ μέν γάρ ατέρμων καί ἀποκλήτρος , κατά ὁ σκληρότης ἑαυτοῦ ( 55 ) καί ἀμετανόητος καρδία , θησαυρίζω ἑαυτοῦ ὀργή ἐν ἡμέρα ὀργή , ἐπισπάω ἁμαρτία ἐπί ἁμαρτία , αὐξάνω δέ ἑαυτοῦ κακός · ὅταν γάρ ἔρχομαι ἁμαρτωλός εἰς βάθος κακός , καταφρονέω · ὁ δέ εὐγνώμων , εἰμί καί ἅπαξ ποτέ ὀλισθάνω κατά τις ὁ διάβολος συναρπαγή , δεινός βαρέω ὁ συνείδησις , ὡς μή δύναμαι σιγάω , μηδέ κρύπτω ὁ ἑαυτοῦ κακός . ἐκ περίσσευμα γοῦν καρδία ὁ στόμα λαλέω . ὅθεν μή φέρω σιωπή , ἐκφαίνω ὁ συνέχω αὐτός , λέγω · ὅς φορτίον βαρύς βαρύνω ἐπί ἐγώ · δῆλος δέ , ὅτι ὁ ἀνομία ἐγώ . καί πάλιν · Προσώπεσαν ὁ μώλωψ ἐγώ ἀπό πρόσωπον ὁ ἀφροσύνη ἐγώ . ἀφροσύνη δέ ὀνομάζω ὁ ἄφρων πρᾶξις ἐκ ἀφροσύνη γίγνομαι . Πᾶν γάρ ἁμάρτημα κατά ἀφροσύνη γίγνομαι · ἀρετή δέ εἰμί ὁ φρόνησις · πᾶς ὁ κατά ἑαυτοῦ πράσσω ἔπαινος καί ἀρετή ἄξιος ἀποφαίνω . Ἀλλᾶ καί ὑγιής εἰμί ὁ ψυχή ποιητικός ὁ κατά φρόνησις γίγνομαι · ὁ δέ ἀφροσύνη τραῦμα καί μώλωψ ἀπεργάζομαι . ὁ μέν οὖν