basilius-theology.homilia-in-principium-proverbiorum pg031_0205.1
αυτῆς θύματα · τοῦτο ἐστι , στερεὰν τροφὴν ἡτοίμασε τοῖς διὰ τὴν ἑαυτῶν γεγυμνασμένοις τὰ αἰσθητήρια τῆς ψυχῆς . Ἐκέρασεν εἰς κρατῆρα τὸν αὐτῆς οἶνον , τὸν εὐφραίνοντα καρδίας ἀνθρώπων . Κρατῆρα δὲ λέγει τὴν κοινὴν καὶ πάνδημον τῶν ἀγαθῶν μετουσίαν · ὅθεν ὁμοτίμως πᾶσιν ἕκαστῳ τὸ ἕκαστον δυνατόν καὶ σύμμετρον ἀπαρύεσθαι . Καὶ ἡτοίμαστο τὴν ἑαυτῆς τράπεζαν . Πάντα δι’ ἐμφάσεως λέγει , διὰ τῶν σωματικῶν τὰ πνευματικὰ ἡμῖν παραδεικνύς . Τὴν γὰρ λογικὴν τροφὴν τῆς ψυχῆς τράπεζαν ὀνομάζει , πρὸς ἣν συγκαλεῖ μετὰ ὑψηλοῦ χρησματος , τοῦτο ἐστι , μετὰ δογμάτων οὐδὲν ταπεινὸν οὐδὲ καταδεδημένον ἔχοντων . Ὅς ἐστιν ἄσρων , ἐκκλινάτω πρὸς με . Ὡς γὰρ οἱ ἀσθενούντες χρῆσονται ἰατρικῆς , οὕτως σοφίας οἱ ἄσρονες ἐπίδοονται . Καὶ τὸ · Κρεῖσσον γὰρ αὐτὴν ἐμπορευεσθαι , ἢ χρυσίου ( 96 ) καὶ ἀργυρίου θησαυροῦς · καὶ τὸ · Τιμιωτέρα δὲ ἐστι λίθων πολυτελῶν · πᾶν δὲ τίμιον οὐκ ἀξίων αὐτῆς ἐστι · καὶ τὸ · Υἱέ , ἂν σοφὸς γένῃ σεαυτῷ , σοφὸς ἔσῃ καὶ τοῖς πλησίον ( 97 ) σου · καὶ τὸ · Υἱὸς δὲ σοφὸς εὐδοκί ἐσοι πατρί . Καὶ ὅλως ἕκαστῃ σοι γνῶναι τοῦ λόγου τὴν ἀλήθειαν , ἀναλεξαμένων κατὰ σχολὴν τὰ περὶ τῆς σοφίας εἰρημένα τῷ Σολομῶντι . Ἐπειδὴ δὲ εἰς κακώτεχον ψυχὴν οὐκ εἰσελεύσεται σοφία , καθαίρει πρῶτον διὰ τοῦ θείου φόβου τὰς ψυχὰς τῶν μελλόντων τῇ σοφίᾳ προσομιλεῖν . Τὸ γὰρ εἰς τοὺς τυχόντας ῥίπτειν τὰ τῆς σωτηρίας μυστήρια , καὶ πάντας ὁμοίως παραδέχεσθαι , τοὺς μὲν βίῳ καθαροῦ , μὴ λόγῳ ἐξητασμένῳ καὶ ἀκριβῶς κεχρημένους , ὁμοῖόν ἐστιν ὥσπερ ἂν εἰ καὶ ἐν ἀγγείῳ τις ὕμψαι τὸ πολυτίμητον μύρον ἐμβάλοι . Διὰ τοῦτο , Ἄρχη σοφίας , φόβος Κυρίου . Φόβος δὲ καθαίρει ψυχὴν κατὰ τὴν εὐχὴν τοῦ προφήτου λέγοντος · Καθίσωσιν ἐκ τοῦ φόβου σου τὰς σάρκας μου . Ὅ , ὅπου φόβος ἐνοικεῖ , ἐκεῖ ψυχῆς ἅπας καθαρότης ἐνδύεται , πάσης πονηρίας καὶ ἀνοσίᾳ πράξεως ( 98 ) ὑποφευγούσης , τῶν τοῦ σώματος μελῶν κινηθῆναι πρὸς ἀτόπους ἐνεργείας , διὰ τὸ τῷ φόβῳ καθελίσθαι , μὴ δυναμένων . Ὡσπερ γὰρ ὁ ἐμπεπηγὼς ἔχων ἐν αὐτῷ τοὺς σωματικοὺς ἥλους ἀνευρητὸς ἐστιν ὑπὸ τῶν ὀδυνῶν κατεχόμενος · οὕτως δὲ τῷ φόβῳ τοῦ Θεοῦ κατειλημμένος , οὐχ ὀφθαλμὸν χρήσασθαι πρὸς ἃ μὴ δεῖ , οὐ χεῖρας κινῆσαι πρὸς ἀπηνθρωμενὰς πράξεις , οὐχ ὅλως μικρὸν ἢ μεῖζον ἐνεργήσαι παρὰ τὸ καθῆκον δύναται , οἷον ὀδύνῃ τινὶ τῇ προσδοκίᾳ τῶν ἀπειληθέντων συμπεπαραμείνῃ .
Lemmas: αυτή θῦμα · οὗτος εἰμί , στερεός τροφή ἑτοιμάζω ὁ διά ὁ ἑαυτοῦ γυμνάζω ὁ αἰσθητήριον ὁ ψυχή . κεράννυμι εἰς κρατήρ ὁ αὐτηες͂ς οἶνος , ὁ εὐφραίνω καρδία ἄνθρωπος . Κρατήρας δέ λέγω ὁ κοινός καί πάνδημος ὁ ἀγαθός μετουσία · ὅθεν ὁμότιμος πᾶς ἕκαστος ὁ ἕκαστος δυνατός καί σύμμετρος ἀπαρύω . καί ἑτοιμάζω ὁ ἑαυτοῦ τράπεζα . Πάν διά ἔμφασις λέγω , διά ὁ σωματικός ὁ πνευματικός ἐγώ παραδείκνυμι . ὁ γάρ λογικός τροφή ὁ ψυχή τράπεζα ὀνομάζω , πρός ὅς συγκαλέω μετά ψηλός χρῆσμα , οὗτος εἰμί , μετά δόγμα οὐδείς ταπεινός οὐδέ καταδέω ἔχω . ὅς εἰμί ἄσρων , ἐκκλίνω πρός ἐγώ . ὡς γάρ ὁ ἀσθενέω χράω ἰατρικός , οὕτως σοφία ὁ ἄσρονες ἐπιδίδωμι . καί ὁ · κρατύς γάρ αὐτός ἐμπορεύω , ἢ χρυσίον ( 96 ) καί Ἀργύριος θησαυρός · καί ὁ · Τίμιος δέ εἰμί λίθος πολυτελής · πᾶς δέ τίμιος οὐ ἄξιος αὐτηες͂ς εἰμί · καί ὁ · υἱός , εἄν σοφός γίγνομαι σεαυτοῦ , σοφός εἰμί καί ὁ πλησίος ( 97 ) σύ · καί ὁ · γιός δέ σοφός εὐδόκιος ἕννυμι πατήρ . καί ὅλος έκαστος σύ γιγνώσκω ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια , ἀναλέγω κατά σχολή ὁ περί ὁ σοφία λέγω ὁ Σολομών . ἐπεί δέ εἰς κακόω ψυχή οὐ εἰσέρχομαι σοφία , καθαίρω πρῶτος διά ὁ θεῖος φόβος ὁ ψυχή ὁ μέλλω ὁ σοφία προσομιλέω . Τέ γάρ εἰς ὁ τυγχάνω ῥίπτω ὁ ὁ σωτηρία μυστήριο , καί πᾶς ὅμοιος παραδέχομαι , ὁ μέν βίος καθαρός , μή λόγος ἐξετάζω καί ἀκριβῶς χράω , ὅμοιος εἰμί ὥσπερ ἄν εἰμί καί ἐν ἀγγεῖον τις ὕμψαι ὁ πολυτίμητος μύρον ἐμβάλλω . Ζεύς οὗτος , Ἄρχη σοφία , φόβος κύριος . Φόβος δέ καθαίρω ψυχή κατά ὁ εὐχή ὁ προφήτης λέγω · καθίζω ἐκ ὁ φόβος σύ ὁ σάρκα ἐγώ . ὅς , ὅπου φόβος ἐνοικέω , ἐκεῖ ψυχή ἅπας καθαρότης ἐνδύω , πᾶς πονηρία καί ἀνόσιος πρᾶξις ( 98 ) ὑποφεύγω , ὁ ὁ σῶμα μέλος κινέω πρός ἄτοπος ἐνέργεια , διά ὁ ὁ φόβος καθαιρέω , μή δύναμαι . ὡς γάρ ὁ ἐμπήγνυμι ἔχω ἐν αὐτός ὁ σωματικός ἧλος ἀνευρητὸς εἰμί ὑπό ὁ ὀδύνη κατέχω · οὕτως δέ ὁ φόβος ὁ θεός καταλαμβάνω , οὐ ὀφθαλμός χράω πρός ὅς μή δέω , οὐ χείρ κινέω πρός ἀπηνθρωμενὰς πρᾶξις , οὐ ὅλος μικρός ἢ μέγας ἐνεργέω παρά ὁ καθήκω δύναμαι , οἷος ὀδύνη τις ὁ προσδοκία ὁ ἀπειλέω συμπαραμένω .