basilius-theology.homilia-in-principium-proverbiorum pg031_0212.2
10 . Ἐπεὶ οὖν , κατ' αὐτὸν τὸν Σολομῶντα , λογισμοὶ δικαίων κρίματα , ἐνδὸν ἐν τῷ κεκρυμμένῳ τῶν λογισμῶν κριτηρίῳ σπουδάσειν χρή τὸ περὶ τοῦ πράγματος κρίσεις ἀπαραιτήτους ποιεῖσθαι , καὶ τὸν νοῦν τρυτάνην ἔχειν προσεοικότα , ἀκλινῶς ἐκαστον ( 28 ) τῶν πρακτέων ζυγοστατοῦντα . Ὅταν ἐκάστη ἐντολὴ παρὰ σοὶ πρὸς τὴν ἀντικειμένην αὐτῇ κακίαν διαδιάζῃται , δὸς τῷ νόμῳ τοῦ Θεοῦ κατὰ τῆς ἁμαρτίας τὰ νικητήρια . Πλεονασμὸς καὶ ἰσότης κρίνονται ; ἀπόφηνε κατὰ τῆς τῶν ἀλλοτρίων ἐπιθυμίας , δὸς τὴν βελτίωνα ψῆφον τῇ ἀρετῇ . Λοιδορία καὶ μακροθυμία ἀλλήλαις ἀντικαθίστανται ; καταίσχυνον τὴν λοιδορίαν , καὶ προτίμησον τὸ μακρόθυμον . Ἐχθρὰ καὶ ἀγάπη ; τὴν μὲν ἀτιμον ποιήσας , ὑπερόρισον ὡς πορρωτάτω · τὴν δὲ ἀγάπην σεμνύσας , οἰκεῖανποίησον ( 29 ) σεαυτῷ . Ὑπόκρισις καὶ ἀπλότης , ἀνδρεία καὶ δειλία , φρόνησις καὶ ἀφροσύνη , δικαιοσύνη καὶ ἀδικία , σωφροσύνη καὶ ἀκολασία , καὶ συνελόντες φῃσαι ( 30 ) , πᾶσα ἀρετὴ πρὸς πᾶσαν κακίαν διαδιάζεται ; Τότε δὴ σὺν ἐπίδειξαι τὴν εὐθύτητα τῶν κρίμάτων , ἐν τῷ κρυπτῷ σου τῆς ψυχῆς κριτηρίῳ , καὶ οἷον παρέδρον σεαυτῷ τὴν ἐντολὴν ποιησάμενος , δεῖξον τὴν μισοπράγμον · ἀποστρεφόμενος μὲν τὰς ἁμαρτίας , ὑπεριμῶν δὲ τὰς ἀρετάς . Ἐὰν γὰρ ἐφ' ἐκάστης πράξεως νικᾶν ποιήσῃς παρὰ σὲ τὰ βελτίονα , μακάριος ἔση Ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ , ὅτε κρινεῖ ὁ Θεὸς τὰ κρυπτὰ τῶν ἀνθρώπων κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ἡμῶν , καὶ μεταξὺ ἀλλήλων τῶν λογισμῶν κατηγορούντων ἢ καὶ ἀπολογουμένων , οὐχ ἀπερχῇ καταδικασάμενος διὰ τὴν πρὸς τὰ φαῦλα ῥοπὴν , ἀλλὰ τοῖς τῆς δικαιοσύνης τιμηθήσῃ στεφάνοις , οἷς παρὰ πάντα ( 31 ) σου τὸν βίον τὴν ἀρετὴν ἐστεφάνωσας . Πλῆξον σοι πρόξενον ἀγαθῶν γενήσεται ἡ βίβλος τῶν Παροιμιῶν , διδάσκουσα τὴν τὴν ἀληθῆ δικαιοσύνην καὶ κρίμα κατευθύνειν ;
Lemmas: 10 . ἐπεί οὖν , κατά αὐτός ὁ Σολομών , λογισμός δίκαιος κρίμα , ἐνδίδωμι ἐν ὁ κρύπτω ὁ λογισμός κριτήριον σπουδάζω χράω ὁ περί ὁ πρᾶγμα κρίσις ἀπαραίτητος ποιέω , καί ὁ νόος τρυτάνη ἔχω προσέοικα , ἀκλινής ἕκαστος ( 28 ) ὁ πράσσω ζυγοστατέω . ὅταν ἐκάδιος ἐντολή παρά σύ πρός ὁ ἀντίκειμαι αὐτός κακία διαδιάζῃται , δίδωμι ὁ νόμος ὁ θεός κατά ὁ ἁμαρτία ὁ νικητήριος . πλεονασμός καί ἰσότης κρίνω ; ἀποφαίνω κατά ὁ ὁ ἀλλότριος ἐπιθυμία , δίδωμι ὁ βελτιώνω ψῆφος ὁ ἀρετή . λοιδορία καί μακροθυμία ἀλλήλων ἀντικαθίστημι ; καταισχύνω ὁ λοιδορία , καί προτιμάω ὁ μακρόθυμος . ἐχθρός καί ἀγάπη ; ὁ μέν ἄτιμος ποιέω , ὑπερορίζω ὡς πόρρω · ὁ δέ ἀγάπη σεμνυσος , οικειανποιιημι ( 29 ) σεαυτοῦ . ὑπόκρισις καί ἁπλότης , ἀνδρεία καί δειλία , φρόνησις καί ἀφροσύνη , δικαιοσύνη καί ἀδικία , σωφροσύνη καί ἀκολασία , καί συναιρέω φημί ( 30 ) , πᾶς ἀρετή πρός πᾶς κακία διαδιαζομαι ; τότε δή σύν ἐπιδείκνυμι ὁ εὐθύτης ὁ κρίμα , ἐν ὁ κρυπτός σύ ὁ ψυχή κριτήριον , καί οἷος πάρεδρος σεαυτοῦ ὁ ἐντολή ποιέω , δείκνυμι ὁ μισοπράγμων · ἀποστρέφω μέν ὁ ἁμαρτία , ὑπεριμῶν δέ ὁ ἀρετή . ἐάν γάρ ἐπί ἕκαστος πρᾶξις νικάω ποιέω παρά σύ ὁ ἀγαθός , μακάριος σέω ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος , ὅτε κρίνω ὁ θεός ὁ κρυπτός ὁ ἄνθρωπος κατά ὁ Εὐαγγέλιος ἐγώ , καί μεταξύ ἀλλήλων ὁ λογισμός κατηγορέω ἢ καί ἀπολογέομαι , οὐ ἀπέρχομαι καταδικάζω διά ὁ πρός ὁ φαῦλος ῥοπή , ἀλλά ὁ ὁ δικαιοσύνη τιμάω στέφανος , ὅς παρά πᾶς ( 31 ) σύ ὁ βίος ὁ ἀρετή στεφανόω . πλήσσω σύ πρόξενος ἀγαθός γίγνομαι ὁ βίβλος ὁ παροιμία , διδάσκω ὁ ὁ ἀληθής δικαιοσύνη καί κρίμα κατευθύνω ;