basilius-theology.homilia-in-principium-proverbiorum pg031_0213.1
A τῆς κακίας κεχωρισμένους , ἀλλ’ ὡς μήπω εἰς πέτραν τῆς πονηρᾶς ἔξεως ἀφεγμένους . Ἄκακος δὲ κυρίως , ὅποιος ἦν Δαβὶδ , λέγων · Ἐγὼ δὲ ἐν ἀκακίᾳ μου ἐπορεύθην · ὁ πᾶσαν πονηρίαν διὰ τῆς κατ’ ἀρετὴν ἀσκήσεως τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς ἀποστήσας , ὃς καὶ τῆς χληρονομίας τῶν ἀγαθῶν ἀξιοῦται . Διότι · Κύριος οὐ στρεφθεῖ τὰ ἀγαθὰ τοῖς πορευομένοις ἐν ἀκακίᾳ ( 34 ) . Ὁ τοιούτους πεποιθὼς εἴρει · Κρίνόν με , Κύριε , ὅτι ἐγὼ ἐν ἀκακίᾳ μου ἐπορεύθην · καὶ πάλιν · Κρίνόν με ( 35 ) κατὰ τὴν δικαιοσύνην μου καὶ κατὰ τὴν ἀκακίαν μου ἐν’ ἐμοί . Χαρακτηρίζει δὲ τὸν ἄκακον ἡ ἀπλότης τοῦ ἤθους , τὸ γενναῖον , τὸ ἀκατάσχετον . Ὁποῖος ἦν Ἰακώβ · Ἄπλαστος , φησίν ( 36 ) , οἴχων οἰκίαν · τουνεκά , τῇ ἐκ τῆς φύσεως ἀπλότητι κεχρημένος , οὐδὲν ἐκ τέχνης ἐπίπλαστον σχῆμα , οἷον προσωπεῖον , ἑαυτῷ πρὸς τὴν τῶν ἐντυγχάνόντων ἀπάτην περιεθεῖς . Ἐνταῦθα μέντοι ἄκακον εἴκως λέγειν τὸν ἀπειρόχαον , ὃν καὶ χρείαν ἔχειν φησὶ τῆς ἐπανιτέως πανουργίας , ἵνα πρὸς τὴν ἐκ φύσεως ἀκραιφνότητι καὶ τὸ ἐξ ἐμπειρίας συνετὸν ἐπικτήσηται , καὶ οἷον ὅπλῳ τινὶ τῇ καλῇ πανουργίᾳ περιεχόμενος , δυσάλωτος ἢ ταῖς ἐπιβουλαῖς τῶν ὑπεναντίων . Δεῖ γάρ , οἴμαι , τὸν τέλειον φρόνιμον μὲν εἶναι πρὸς τὸ ἀγαθόν , ἀκέραιον δὲ πρὸς τὸ κακόν . Ἐντεῦθεν ὥσπερ ( 37 ) ἐκ πηγῆς τινος ἀρδεύσασιν οἱ ἄκακοι τὴν σώζουσαν πανουργίαν . Ἄνηρ γὰρ πανούργος θρόνος αἰσθήσεως · καὶ , Πανούργος δέ , κακῶν ἐπερχομένων , ἀπεκρύθη · καὶ , Ὁ δέ . ( 38 ) φυλάσσων ἐλέγχους , πανούργος · τέρος . Ἐστιν οὖν ἡ πανουργία ἐνέργεια πάντων κατ’ ἐπιθυμίαν τεχνικήν · ὥσπερ ἡ κακουργία ἡ μόνον ἐστὶ τοῦ κακοῦ ἐργασία . Ἐπεὶ οὖν πᾶσαν ἐργασίαν παραδέχεται ὁ πανούργος , ἐν τοῖς πᾶσι δὲ καὶ τὰ φαῦλα ἐστίν , διὸ σημαίνει τὸ τοῦ πανούργου προσηγορία . Καὶ ὁ μὲν ἐπὶ βλάβῃ ἐτέρων τῇ ἐπινοίᾳ χρώμενος τῶν ἔργων , πονηρός · ὁ δὲ ἐπανιτέως πανούργος ὁ δέδους καὶ συνετὸς τὰ οἰκεῖον ἀγαθὸν ἐξερεῖσκων , καὶ τὰς δολίως καὶ ἐπιβουλῶς παρ’ ἐτέρων αὐτῷ βλάβας σκευουρουμένας ἀποδράσκων . Πρόσεχε οὖν ἀκριβῶς τῷ τῆς πανουργίας ὀνόματι · καὶ γίνωσκε , ὅτι μέση τις ἐξίς ἐστι , καθ’ ἣν ὁ μὲν ἐκ προλέσεως ( 39 ) ὀγίως ἐπ’ ὠφελείᾳ ἑαυτοῦ καὶ τῶν πλησίων αὐτῇ κεχρημένος ἀποδεκτός , ὁ δὲ ἐπὶ βλάβῃ τῶν πελάς μεταχειριζόμενος αὐτὴν κατεγνωμένος , ἀφορμὴ πρὸς ἀπωλείαν τῷ ἐπιτηδεύματι χρώμενος .
Lemmas: A ὁ κακία χωρίζω , ἀλλά ὡς μήπω εἰς πέτρα ὁ πονηρός ἕξις ἀφίημι . Ἄκακος δέ κυρίως , όποιος εἰμί Δαυίδ , λέγω · ἐγώ δέ ἐν ἀκακία ἐγώ ἐφορεύω · ὁ πᾶς πονηρία διά ὁ κατά ἀρετή ἄσκησις ὁ ἑαυτοῦ ψυχή ἀφίστημι , ὅς καί ὁ χληρονομια ὁ ἀγαθός ἀξιόω . διότι · κύριος οὐ στρέφω ὁ ἀγαθός ὁ πορεύω ἐν ἀκακία ( 34 ) . ὁ τοιοῦτος πείθω εἴρω · κρίνον ἐγώ , κύριος , ὅτι ἐγώ ἐν ἀκακία ἐγώ ἐφορεύω · καί πάλιν · κρίνον ἐγώ ( 35 ) κατά ὁ δικαιοσύνη ἐγώ καί κατά Τάν ἀκακία ἐγώ ἐν ἐγώ . χαρακτηρίζω δέ ὁ ἄκακος ὁ ἁπλότης ὁ ἦθος , ὁ γενναῖος , ὁ ἀκατάσχετος . ὁποῖος εἰμί Ἰακώβ · ἄπλαστος , φημί ( 36 ) , οἴχω οἰκία · τοὔνεκα , ὁ ἐκ ὁ φύσις ἁπλότης χράω , οὐδείς ἐκ τέχνη ἐπίπλαστος σχῆμα , οἷος προσωπεῖον , ἑαυτοῦ πρός ὁ ὁ ἐντυγχάνω ἀπάτη περιτίθημι . ἐνταῦθα μέντοι ἄκακος ἵημι λέγω ὁ ἀπολέγω , ὅς καί χρεία ἔχω φημί ὁ ἐπανιτέως πανουργία , ἵνα πρός ὁ ἐκ φύσις ἀκραιφνότης καί ὁ ἐκ ἐμπειρία συνετός ἐπικτάομαι , καί οἷος ὅπλον τις ὁ καλός πανουργία περιέχω , δυσάλωτος ἢ ὁ ἐπιβουλή ὁ ὑπεναντίος . Δεύς γάρ , οἴμη , ὁ τέλειος φρόνιμος μέν ἔρχομαι πρός ὁ ἀγαθός , ἀκέραιος δέ πρός ὁ κακός . ἐντεῦθεν ὥσπερ ( 37 ) ἐκ πηγή τις ἀρδεύω ὁ ἄκακος ὁ σῴζω πανουργία . ἀνήρ γάρ πανούργος θρόνος αἴσθησις · καί , Πανούργος δέ , κακός ἐπέρχομαι , ἀποκρύπτω · καί , ὁ δέ . ( 38 ) φυλάσσω ἔλεγχος , πανούργος · τέρος . εἰμί οὖν ὁ πανουργία ἐνέργεια πᾶς κατά ἐπιθυμία τεχνικός · ὥσπερ ὁ κακουργία ὁ μόνος εἰμί ὁ κακός ἐργασία . Ἐπεί οὖν πᾶς ἐργασία παραδέχομαι ὁ πανούργος , ἐν ὁ πᾶς δέ καί ὁ φαῦλος εἰμί , διό σημαίνω ὁ ὁ πανοῦργος προσηγορία . καί ὁ μέν ἐπί βλάβη ἕτερος ὁ ἐπίνοια χράω ὁ ἔργον , πονηρός · ὁ δέ ἐπανιτέως πανούργος ὁ δίδωμι καί συνετός ὁ οἰκεῖος ἀγαθός ἐξεῖπον , καί ὁ δόλιος καί ἐπιβουλή παρά ἕτερος αὐτός βλάβη σκευουρουμην ἀποδράσκω . προσέχω οὖν ἀκριβῶς ὁ ὁ πανουργία ὄνομα · καί γιγνώσκω , ὅτι μέσος τις ἕξις εἰμί , κατά ὅς ὁ μέν ἐκ προλέσεως ( 39 ) ὀγίως ἐπί ὠφέλεια ἑαυτοῦ καί ὁ πλησίος αὐτός χράω ἀποδεκτός , ὁ δέ ἐπί βλάβη ὁ Πελᾶς μεταχειρίζω αὐτός καταγιγνώσκω , ἀφορμή πρός ἀπώλεια ὁ ἐπιτήδευμα Χράομαι .