basilius-theology.homilia-in-principium-proverbiorum pg031_0220.3
1 . Ὁ μὲν σοφὸς Σολομὼν , τῶν κατὰ τὸν βίον πρᾶγμάτων τοὺς καιροὺς διαιρῶν , καὶ ἑκάστῳ τῶν γινομένων τὸν ἐπιτήδειον ἀφορίζων , ἔφη · Τοῖς πᾶσιν ὁ χρόνος , καὶ καιρὸς τῷ παντὶ πράγματι · καιρὸς τοῦ τεκεῖν , καὶ καιρὸς τοῦ ἀποθανεῖν · ἐγὼ δέ , μικρὸν τοῦ σοφοῦ τὴν ἀπόφασιν ὑπαλλάξας , εἴποιμι ἂν χρῆσθαι ὑμῖν τῷ σωτηρίῳ κήρυγμα , ὅτι καιρὸς τοῦ ἀποθανεῖν , καὶ καιρὸς τοῦ γεννηθῆναι . Τίς δὲ ὁ λόγος ( 66 ) τῆς ἐναλλαγῆς ; Ὅτι ὁ μὲν περὶ τῶν ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ διαλεγόμενος , τῇ σωματικῇ ἐπόμεινος φύσει , τὴν γένεσιν προέταξε τοῦ θανάτου ( ἀδύνατον γὰρ θανάτου πείραν λαβεῖν τὸ μὴ πρότερον γεννηθὲν ) · ἐγὼ δέ , περὶ τῆς πνευματικῆς ἀναγεννήσεως τὸν λόγον ποιείσθαι μέλλων , τὸν θάνατον προεῖθμι τῆς ζωῆς . Διὰ γὰρ τοῦ ἀποθανεῖν τῇ σαρκὶ περιγίνεται ἡμῖν τὸ γεννηθῆναι τῷ πνεύματι , καθά φησι καὶ ὁ Κύριος · Ἐγὼ ἀποκτενῶ , καὶ ζήν ποιήσω . Ἀποδυναμεν σὺν , ἵνα ζήσωμεν . Ἀποκτείνωμεν τὸ φρόνημα ( 67 ) τῆς σαρκός , τὸ μὴ δυνάμενον ὑποταγῆναι τῷ νόμῳ τοῦ Θεοῦ , ἵνα τὸ φρόνημα τοῦ πνεύματος ἰσχυρὸν ἡμῖν ( 68 ) ἐγγένῃται , δι’ οὗ ζωὴ καὶ εἰρήνη περιγίνεται πνεύματι . Συνταφῶμεν τῷ Χριστῷ τῷ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντι , ἵνα καὶ συναναστῶμεν τῷ ἡμῖν τὴν ἀνάστασιν προξενησάντι . Καιρὸς μὲν οὖν ἄλλοις ἄλλος ἐπιτήδειος · ἴδιος ὕπνου , καὶ ἴδιος ἐγρηγόρσεως · ἴδιος πολέμου , καὶ ἴδιος εἰρήνης · καιρὸς δὲ βαπτίσματος ἅπας ὁ τῶν ἀνθρώπων βίος . Οὐτε γὰρ σώματι ζῆν μὴ ἀναπνεόντι δυνατόν , οὔτε ψυχῇ συνεισθάναι , μὴ γνωριζούσῃ τὸν κτίσαντα . Θεοῦ γὰρ ἀγνοία θάνατός ἐστι ψυχῆς . Ὁ δὲ μὴ βαπτισθεὶς οὐ πεφωτίσται . Ἄνευ δὲ φωτὸς οὔτε ὀφθαλμὸς τὰ ἑαυτοῦ καθορᾷ , οὔτε ψυχὴ Θεοῦ δεξασθαι δύναται θεώρημα . Πᾶς μὲν οὖν χρόνος εὐκαιρίαν ἔχει πρὸς τὴν διὰ τοῦ βαπτίσματος σωτηρίαν · κἂν νύκτα εἴπης , κἂν ἡμέραν , κἂν ὥραν , κἂν στιγμὴν χρόνου , κἂν τι ( 69 ) βραχύτατον . Πολλῷ δὲ ὀρθῶς εἰκὸς ἐπιτηδειότερον εἶναι τὸν οἰκειώτερον . Τί δ’ ἂν γένοιτο τῆς ἡμέρας τοῦ Πάσχα συγγενέστερον πρὸς τὸ βάπτισμα ; Ἡ μὲν γὰρ ἡμέρα μνημόσυνόν ἐστιν ἀναστάσεως · τὸ δὲ βάπτισμα δύναμὶς ἐστὶ πρὸς τὴν ἀνάστασιν . Ἐν τοίνυν τῇ ἀναστασίμῳ ἡμέρᾳ τῆς
Lemmas: 1 . ὁ μέν σοφός Σολομώντας , ὁ κατά ὁ βίος πραγματᾶς ὁ καιρός διαιρέω , καί ἕκαστος ὁ γίγνομαι ὁ ἐπιτήδειος ἀφορίζω , φημί · Τοί πᾶς ὁ χρόνος , καί καιρός ὁ πᾶς πρᾶγμα · καιρός ὁ τίκτω , καί καιρός ὁ ἀποθνῄσκω · ἐγώ δέ , μικρός ὁ σοφός ὁ ἀπόφασις ὑπαλλάσσω , λέγω ἄν χράω σύ ὁ σωτήριος κήρυγμα , ὅτι καιρός ὁ ἀποθνῄσκω , καί καιρός ὁ γεννάω . Τῖς δέ ὁ λόγος ( 66 ) ὁ ἐναλλαγή ; ὅτι ὁ μέν περί ὁ ἐν γένεσις καί φθορά διαλέγω , ὁ σωματικός ἐπόμεινος φύσις , ὁ γένεσις προτάσσω ὁ θάνατος ( ἀδύνατος γάρ θάνατος πεῖρα λαμβάνω ὁ μή πρότερος γεννάω ) · ἐγώ δέ , περί ὁ πνευματικός ἀναγέννησις ὁ λόγος ποιέω μέλλω , ὁ θάνατος προτίθημι ὁ ζωή . Ζεύς γάρ ὁ ἀποθνῄσκω ὁ σάρξ περιγίγνομαι ἐγώ ὁ γεννάω ὁ πνεῦμα , καθά φημί καί ὁ κύριος · ἐγώ ἀποκτείνω , καί Ζεύς ποιέω . Ἀποδυναμεν σύν , ἵνα ζάω . ἀποκτείνω ὁ φρόνημα ( 67 ) ὁ σάρξ , ὁ μή δύναμαι ὑποτάσσω ὁ νόμος ὁ θεός , ἵνα ὁ φρόνημα ὁ πνεῦμα ἰσχυρός ἐγώ ( 68 ) ἐγγίγνομαι , διά ὅς ζωή καί εἰρήνη περιγίγνομαι πνεῦμα . συνθάπτω ὁ Χριστός ὁ ὑπέρ ἐγώ ἀποθνῄσκω , ἵνα καί συνανίστημι ὁ ἐγώ ὁ ἀνάστασις προξενέω . Καιρός μέν οὖν ἄλλος ἄλλος ἐπιτήδειος · ἴδιος ὕπνος , καί ἴδιος ἐγρήγορσις · ἴδιος πόλεμος , καί ἴδιος εἰρήνη · καιρός δέ βάπτισμα ἅπας ὁ ὁ ἄνθρωπος βίος . οὐ γάρ σῶμα ζάω μή ἀναπνέω δυνατός , οὔτε ψυχή συνεισθάναι , μή γνωρίζω ὁ κτίζω . θεός γάρ ἄγνοια θάνατος εἰμί ψυχή . ὁ δέ μή βαπτίζω οὐ φωτίζω . ἄνευ δέ φάος οὔτε ὀφθαλμός ὁ ἑαυτοῦ καθοράω , οὔτε ψυχή θεός δέχομαι δύναμαι θεώρημα . πᾶς μέν οὖν χρόνος εὐκαιρία ἔχω πρός ὁ διά ὁ βάπτισμα σωτηρία · κἀν νύξ λέγω , κἀν ἡμέρα , κἀν ὥρα , κἀν στιγμή χρόνος , κἀν τίς ( 69 ) βραχύς . πολλός δέ ὀρθός ἔοικα ἐπιτήδειος ἔρχομαι ὁ οἰκεῖος . Τι δέ ἄν γίγνομαι ὁ ἡμέρα ὁ Πάσχα συγγενής πρός ὁ βάπτισμα ; ὁ μέν γάρ ἡμέρα μνημόσυνον εἰμί ἀνάστασις · ὁ δέ βάπτισμα δύναμις εἰμί πρός ὁ ἀνάστασις . ἐν τοίνυν ὁ ἀναστάσιμος ἡμέρα ὁ