basilius-theology.homilia-in-principium-proverbiorum pg031_0209.2
8 . Χαρίεται ἡ Παροιμία καὶ τὸ νοῆσαι δικαιοσύνην . ἀληθῆ . Ἐπεὶ οὖν ἐστὶ δικαιοσύνη ἔξις ἀπονεμητικὴ τοῦ κατ' ἀξίαν δυσθῆρατο δὲ τοῦτο , τῶν μὲν διὰ τὸ περὶ τὴν φρόνησιν ἐλλείπειν , οὐκ ἐξευρισκόντων ἑκάστῳ διανέμειν τὸ ἴσον , τῶν δὲ , διὰ τὸ προκατἐχεσθαι ὑπὸ παθῶν ἀνθρωπίνων , ἀφανίζοντων τὸ δίκαιον , ὅταν πενθῶσι μὲν καταφρονῶσι , δυνάσται δὲ ἀδικούσιν μὴ διελέχῃ ( 17 ) , δόσεσιν ὑπογίνεται τοῖς ἑαυτῆς μαθηταῖς ἡ βίβλος τῶν Παροιμιῶν τῆς ἀληθοῦς δικαιοσύνης τὴν γνῶσιν . Καὶ ἐπειδὴ πολλοὶ τὸν παρὰ τῶν πολλῶν ἐπαίνον θηρώμενοι , ἔργῳ μὲν τὴν ἀδικίαν καὶ τὸ πλεονεκτητικὸν ὡς ὠφελίμων προτιμῶσι , σχήματι δὲ καὶ λόγῳ τὴν ἰσότητα καὶ τὴν δικαιοσύνην ὑπερλαμπάζουσιν · οὐδὲ τοῦτο ἀγνοήσει ὁ τὰς Παροιμίας πεπαιδευμένος , ἀλλὰ γνώσεται τίς ἡ κίβδηλος καὶ νενοθευμένη , καὶ τίς ἡ ἀληθὴς καὶ ἀδολος δικαιοσύνη . Ἐπεὶ μέντοι πολλοὺς καὶ οἱ ἔξωθεν σοφοὶ κατεδίδουν ( 18 ) λόγους περὶ δικαιοσύνης , καὶ πιθανῶς παραχωροῦσι τοὺς μὴ δυναμένους τῷ ἀληθεῖ λόγῳ περὶ τοῦ σκέμματος τούτου ἐπακολουθῆσαι , ἐπαγγέλεται γνωρίσειν ἡ βίβλος τὴν ἀληθῆ δικαιοσύνην , ὥστε τὸ ἐκ τῶν σοφισμάτων ἡμᾶς βλαδερὸν διαδράναι . Ἦδη δὲ καὶ τὰ νόμιμα τῶν ἐθνῶν , πολλὴν πρὸς ἀλλήλα ἔχοντα τὴν διαφορὰν , σύγχυσιν ἐποίει ταῖς διανοίαις τῶν μὴ τὴν ἀκριβῆ τῆς δικαιοσύνης λόγον κατεληφκότων . Ἐνια μὲν γὰρ τῶν ἐθνῶν ( 19 ) τὴν πατροφονίαν δικαίαν τίθενται · ἄλλα δὲ τῶν ἐθνῶν πάντα φόνον ὡς ἀνόσιον ἀποτρέπειται . Καὶ τὰ μὲν σωφροσύνην ὑπερτίμη · τὰ δὲ μητράσι καὶ θυγατράσι καὶ ἀδελφαῖς ἐπιμιγνύται . Καὶ ὅλως πολλοὶ , ἀρχαίῳ ἔθει κεχρισμένοι , τὸ μισαρόν τῶν γινομένων οὐ διακρίνουσι . Ἡ δὲ βίβλος αὕτη , διδάσκουσα τὰ περὶ τῆς ἀληθοῦς δικαιοσύνης , λύεται τῶν ἐξ ἀλογίας παθῶν τοὺς ἀνθρώπους . Ἔστι δὲ δικαιοσύνῃ ,
Lemmas: 8 . χαριετης ὁ παροιμία καί ὁ νοέω δικαιοσύνη . ἀληθής . Ἐπεί οὖν εἰμί δικαιοσύνη ἕξις ἀπονεμητικός ὁ κατά ἄξιος δυσθήρατος δέ οὗτος , ὁ μέν διά ὁ περί ὁ φρόνησις ἐλλείπω , οὐ ἐξευρίσκω ἕκαστος διανέμω ὁ ἴσος , ὁ δέ , διά ὁ προκατέχω ὑπό πάθος ἀνθρώπινος , ἀφανίζω ὁ δίκαιος , ὅταν πενθέω μέν καταφρονέω , δυνάστης δέ ἀδικέω μή διαλέγω ( 17 ) , δόσις ὑπογίγνομαι ὁ ἑαυτοῦ μαθητής ὁ βίβλος ὁ παροιμία ὁ ἀληθής δικαιοσύνη ὁ γνῶσις . καί ἐπεί πολύς ὁ παρά ὁ πολύς ἔπαινος θηράω , ἔργον μέν ὁ ἀδικία καί ὁ πλεονεκτητικὸν ὡς ὠφέλιμος προτιμάω , σχῆμα δέ καί λόγος ὁ ἰσότης καί ὁ δικαιοσύνη ὑπερλάμπω · οὐδέ οὗτος ἀγνοέω ὁ ὁ παροιμία παιδεύω , ἀλλά γιγνώσκω τίς ὁ κίβδηλος καί νοθευμένος , καί τίς ὁ ἀληθής καί ἄδολος δικαιοσύνη . Ἐπεί μέντοι πολύς καί ὁ ἔξωθεν σοφός καταδίδωμι ( 18 ) λόγος περί δικαιοσύνη , καί πιθανός παραχωρέω ὁ μή δύναμαι ὁ ἀληθής λόγος περί ὁ σκέμμα οὗτος ἐπακολουθέω , ἐπαγγέλλω γνωρίζω ὁ βίβλος ὁ ἀληθής δικαιοσύνη , ὥστε ὁ ἐκ ὁ σόφισμα ἐγώ βλαδερὸν διαδρημί . Ἤδη δέ καί ὁ νόμιμος ὁ ἔθνος , πολύς πρός ἀλλήλων ἔχω ὁ διαφορά , σύγχυσις ποιέω ὁ διάνοια ὁ μή ὁ ἀκριβής ὁ δικαιοσύνη λόγος καταλαμβάνω . ἔνιοι μέν γάρ ὁ ἔθνος ( 19 ) ὁ πατροφονία δίκαιος τίθημι · ἄλλος δέ ὁ ἔθνος πᾶς φόνος ὡς ἀνόσιος ἀποτρέπω . καί ὁ μέν σωφροσύνη ὑπέρτιμος · ὁ δέ μήτηρ καί θυγάτηρ καί ἀδελφή ἐπιμίγνυμι . καί ὅλος πολύς , ἀρχαῖος ἔθος χρίω , ὁ μυσαρός ὁ γίγνομαι οὐ διακρίνω . ὁ δέ βίβλος οὗτος , διδάσκω ὁ περί ὁ ἀληθής δικαιοσύνη , λύω ὁ ἐκ ἀλογία πάθος ὁ ἄνθρωπος . εἰμί δέ δικαιοσύνη ,