basilius-theology.homilia-in-illud-ne-dederis-somnum-oculis-tuis-sp pg031_0765.1
παρὰ τοῦ Κυρίου ἀποδιώκων , διώκεσθαι . Χαλεπώτάτη γάρ ἀργία , ἡ τῶν ψυχῶν νωθρία . Μὴ ἔσο ἀριγὲς περὶ τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυρίου · μὴ τὸ μὲν ποιεῖν , τὸ δὲ ἀναβάλλου . Δανειστικὸν τι ποιεῖς ἀροσίωμα , ὡς τὸ ὅλον πληρώσας . Ἄλλὰ βούλεται σε ἐν τοῖς ἐμπροσθεῖν ἐπεκτείνεισθαι . Ὅρᾷς , ὅτι εὐπερίφορόν σε βούλεται τῆς εὐσεβείας εἶναι , τρέχοντα ἐπὶ τὸ βραδεῖον τῆς ἄνω κλήσεως ; Οὐ τοίνυν χρὴ τὸν αὐτὸν καὶ ἀργὸν εἶναι καὶ ἐμπορεύεσθαι . Πάρεστιν ὁ αἰτῶν · ἐὰν ἀρχῇς πρὸς τὴν ἐλεημοσύνην , ἡ ἀργία ἐμποδίζον σοι γίνεται πρὸς τὸν δρόμον τῆς σωτηρίας . Ἵνα οὖν σε διυπνίση , καὶ ζηλωτὴν ποιήσῃ τῶν καλῶν ἔργων , μικρὸν ζῷον ἐκλεξάμενος τὸ πάντων ἐλάχιστον , τοῦτο προϋστήσθαι σοι ( 15 ) . « Ἵτι πρὸς τὸν μύρμηχα , ὦ ὀκνηρέ , καὶ ζήλωσον τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ . » Εἶδες πῶς σοι χέχρηται · εὐτέλῃ διδάσκαλον προδείκνυσιν · Ἰν’ οὕτως , τὸν ὕπνον ἀποσεισάμενος , τὴν ἀργίαν ἀπωσάμενος , τῇ αἰσχύνη τῇ πρὸς τὸν συγχρωμένον , ποιήσῃς σεαυτὸν ἀξίων τῷ κτίσαντι . Εἰ σοι εἴπεν · Μίμησαι τοῦ ἵππου τὸν δρόμον , μίμησαι τὴν ἀγχωρίαν τοῦ καμήλου , μίμησαι τὸν γεωποιοῦντα βοῦν · εἴπες ἂν , Πῶς μιμήσωμαι τὰ ἀπλὰ τὰ τῷ μεγέθει τοῦ σώματος ; Ἄλλος ἐκεῖνος ( 16 ) ὁ τόνος τοῦ σώματος πάρεστιν · ἐγὼ δὲ μικρὸς καὶ ἀσθενής . Ἵνα μὲν τοῦτο προβάλλῃ , τὸ ἀναντιρρήτως ὑποδεέστερον , τοῦτό σοι προέθηκεν εἰς μίμησιν . « Ἵτι πρὸς τὸν μύρμηχα , ὦ ὀκνηρέ . » Τί καταφρονεῖς τοῦ μεγάλου διδασκάλου ; « Οὐ μύρμηξ σε διεργάζεται πρὸς τὴν ἐνέργειαν . » Καὶ παρ’ ἐκείνου μάθε . » Ἐκεῖνος οὐ διδάσκαλον οἶδεν , οὐκ ἀποδημίαν ἀποδήμησεν , οὐκ ἔμαθε γεωργικοὺς λόγους , οὐκ ἔζευξεν βοῦν , οὐ κέκτηται βοῦν ἀροτήρα , οὐ μάχεται περὶ ὀρῶν γῆς , οὐ παροργίζει τοὺς γειτόνας , οὐ τὰ μὲν κατέχει , τὰ δὲ προσλαμβάνεται , οὐδὲν οἶδε τῶν κατὰ γεωργίαν · οὐκ ἔχει δεσπότην τὸν ἐπικειμένον , οὐκ ἔχει φορολόγον τὸν ἀναγκάζοντα , οὐκ ἔχει τοὺς οἰκέτας τούς , ὅτε ἐὰν μὴ διανεμηθῇ αὐτοῖς τὸ σιτηρέσιον , δικαζομένους τῷ δεσπότῃ . Οὐδὲν τούτων πάρεστιν · ἀλλὰ φυσικὴ τις ἀνάγκη τὸ ζῷον διερείζει . Οὐκοῦν ἡ φύσις τότε . Καὶ σὺ ( 17 ) τῆς φύσεως παρέλει λόγος αἴτιος . Λόγῳ πλεονεκτεῖς τὸν μύρμηχα . Εἰ δύναμις συνεργός , προτιμότερα ἡ σὴ δύναμις τοῦ μύρμηχος . « Ἵτι οὖν πρὸς τὸν μύρμηχα , ὀκνηρέ · καὶ παρ’ ἐκείνου μάθε . » Προλαβὼν ἐδίδαξθες · ὑπὸ δὲ ἀργίας αὐτὰ ἐξῥίψας , καὶ λήθην ἔλαβες ἐκ τοῦ ὕπνου ὃν ἠγάπησας . Μάθε ἀπὸ τοῦ μύρμηχος . Ἐκεῖνος γὰρ γεώργιον οὐχ ἔχει , οὐδὲ δεσπότην κέκτηται , οὐδὲ ὑπὸ ἀνάγκης ἐστίν · καὶ οὐδεμιᾷ ἀνάγκῃ δουλεύων , ἀδέσποτος ὤν , αὐτόνομον βίον καὶ ἐλεύθερον κεκτημένος , αὐτὸς ἑαυτῷ ἐφέστηκεν , ἐπεῖργεν ἑαυτὸν πρὸς τὸ ἔργον . Τίς εἶπε τῷ μύρμηχι , ὅτι Νῦν θέρος ; καὶ τίς πάλιν ἐρεῖ , ὅτι Νῦν πάλιν χειμῶν ; Ἵνα δείξῃ σοι τὴν τοῦ Θεοῦ πρόνοιαν δι’ ὧν ἀνῆκουσαν
Lemmas: παρά ὁ κύριος ἀποδιώκω , διώκω . χαλεπός γάρ ἀργία , ὁ ὁ ψυχή νωθρία . Μή είμαι ἀριγὲς περί ὁ ἐντολή ὁ κύριος · μή ὁ μέν ποιέω , ὁ δέ ἀναβάλλω . δανειστικός τίς ποιέω ἀρόσιμος , ὡς ὁ ὅλος πληρόω . ἀλλά βούλομαι σύ ἐν ὁ ἐμπίμπρημι ἐπεκτείνω . Όρας , ὅτι ευπεριφορος σύ βούλομαι ὁ εὐσέβεια ἔρχομαι , τρέχω ἐπί ὁ βραδύς ὁ ἄνω κλῆσις ; οὐ τοίνυν χράω ὁ αὐτός καί ἀργός ἔρχομαι καί ἐμπορεύομαι . πάρειμι ὁ αἰτέω · ἐάν ἀρχή πρός ὁ ἐλεημοσύνη , ὁ ἀργία ἐμποδίζω σύ γίγνομαι πρός ὁ δρόμος ὁ σωτηρία . ἵνα οὖν σύ διυπνίζω , καί ζηλωτός ποιέω ὁ καλός ἔργον , μικρός ζῷον ἐκλέγω ὁ πᾶς μικρός , οὗτος προΐστημι σύ ( 15 ) . « ἄθεμ-ις πρός ὁ μύρμηξ , ὦ ὀκνηρός , καί ζηλόω ὁ ὀδούς αὐτός . » εἶδον πῶς σύ χράω · εὐτελής διδάσκαλος προδείκνυμι · ἵνα οὕτως , ὁ ὕπνος ἀποσείω , ὁ ἀργία ἀπωθέω , ὁ αἰσχύνη ὁ πρός ὁ συγχράομαι , ποιέω σεαυτοῦ ἄξιος ὁ κτίζω . εἰμί σύ λέγω · μιμέομαι ὁ ἵππος ὁ δρόμος , μιμέομαι ὁ ἀγχωρίαν ὁ κάμηλος , μιμέομαι ὁ γεωποιουειντα βοῦς · λέγω ἄν , Πῶς μιμέομαι ὁ ἁπλόος ὁ ὁ μέγεθος ὁ σῶμα ; ἄλλος ἐκεῖνος ( 16 ) ὁ τόνος ὁ σῶμα πάρειμι · ἐγώ δέ μικρός καί ἀσθενής . ἵνα μέν οὗτος προβάλλω , ὁ ἀναντίρρητος ὑποδεής , τούτος σύ προτίθημι εἰς μίμησις . « ἄθεμ-ις πρός ὁ μύρμηξ , ὦ ὀκνηρός . » τις καταφρονέω ὁ μέγας διδάσκαλος ; « Οὐ μύρμηξ σύ διεργάζομαι πρός ὁ ἐνέργεια . » καί παρά ἐκεῖνος μαθαίνω . » ἐκεῖνος οὐ διδάσκαλος οἶδα , οὐ ἀποδημία αποδημώ , οὐ μανθάνω γεωργικός λόγος , οὐ ζεύγνυμι βοῦς , οὐ κτάομαι βοῦς ἀροτήρ , οὐ μάχομαι περί ὄρος γῆ , οὐ παροργίζω ὁ γείτονας , οὐ ὁ μέν κατέχω , ὁ δέ προσλαμβάνω , οὐδείς οἶδα ὁ κατά γεωργία · οὐ ἔχω δεσπότης ὁ ἐπικείμενος , οὐ ἔχω φορολόγος ὁ ἀναγκάζω , οὐ ἔχω ὁ οἰκέτης ὁ , ὅτε ἐάν μή διανέμω αὐτός ὁ σιτηρέσιον , δικάζω ὁ δεσπότης . οὐδείς οὗτος πάρειμι · ἀλλά φυσικός τις ἀνάγκη ὁ ζῷον διερειζεω . οὐκοῦν ὁ φύσις τότε . καί σύ ( 17 ) ὁ φύσις παραλέω λόγος αἴτιος . Λόγος πλεονεκτέω ὁ μύρμηξ . εἰμί δύναμις συνεργός , πρότιμος ὁ σός δύναμις ὁ μύρμηξ . « ἄθεμ-ις οὖν πρός ὁ μύρμηξ , ὀκνηρός · καί παρά ἐκεῖνος μαθαίνω . » προλαμβάνω διδάσκω · ὑπό δέ ἀργία αὐτός ῥίπτω , καί λήθη λαμβάνω ἐκ ὁ ὕπνος ὅς ἀγαπάω . Μαθέ ἀπό ὁ μύρμηξ . ἐκεῖνος γάρ γεώργιον οὐ ἔχω , οὐδέ δεσπότης κτάομαι , οὐδέ ὑπό ἀνάγκη εἰμί · καί οὐδείς ἀνάγκη δουλεύω , ἀδέσποτος εἰμί , αὐτόνομος βίος καί ἐλεύθερος κτάομαι , αὐτός ἑαυτοῦ ἐφίστημι , ἐπείργω ἑαυτοῦ πρός ὁ ἔργον . Τῖς λέγω ὁ μύρμηξ , ὅτι νῦν θέρος ; καί τίς πάλιν λέγω , ὅτι νῦν πάλιν χειμῶν ; ἵνα δείκνυμι σύ ὁ ὁ θεός πρόνοια διά ὅς ἀνακούω