basilius-theology.homilia-in-illud-ne-dederis-somnum-oculis-tuis-sp pg031_0764.1
vai ἡμῖν · μὴ πρὸς ἐπήρειαν περιεστηκὼς , ἀλλὰ κατὰ ἀλήθειαν τὴν ἀρχαίαν ποιούμενον . Εὐχομαι τὸν σῖτον κεχωρισμένον τοῦ ἀχύρου . Τὸ μὲν γὰρ παντὶ ἀνέμῳ τῆς διδασκαλίας περιφέρεται · τὸ δὲ βαρύ καὶ εὐσταθὲς καὶ αὐτόπτον ( 13 ) , πρὸ Πνεύματι διακρινόμενον , τῆς ἀποθήκης ἀξιοῦται . Τί εἴπω ; πῶς ὑμᾶς προσοφθήσομαι ; Πῶς προκαταλήψομαι τὰ παρελθόντα ; τῶν μελλόντων τὸ χρέος ; Καὶ γὰρ παρελθόντων ὑπεύθυνός εἰμι , καὶ μελλόντων χρεώστης . Ἀπὸ ποίας Γραφῆς ἂν ὑμῖν καιρίως διαλεχθῶ ; Πάντα ὁμοτίμα , καὶ πάντα πνευματικά · πάντα θεόπνευστα , καὶ πάντα ὠφέλιμα . Ἀλλ' οὐ ῥᾳδία οὕτως ἐμοὶ ἡ διάκρισις , οὐδὲ ὑμῖν δυνατὸν τὸ μὲν ἀποπέμπεσθαι , τὸ δὲ προεῖσθαι , ἴσης οὖσης τῆς ἐν ἑκάστῳ χάριτος , καὶ ὁμοτίμου τῆς πανταχόθεν ὠφελείας ἡμῖν προκειμένης . Ἐφθέγξατο ἡμῖν ῥήματα χρήσιμα ὁ παροιμιαστὴς Σολομών . Τοῦτο πρώτον προσέβαλεν ὑμῖν ταῖς ἀκοαῖς · ἔντεῦθεν ἀρξώμεθα τῆς πρὸς ὑμᾶς ὁμιλίας . Διορατικὸν σε βούλεται εἶναι μαθητὴν καὶ ὑψηλὸν τῷ φρονήματι . Ἕκατερον τούτων παρίστησι δυϊκὸς λόγος . « Μὴ δῷς ὕπνον σοῖς ὀφθαλμοῖς , μηδὲ νυσταγμὸν σοῖς βλεφάροις . » « Μὴ δῷς ὕπνον . » Ἄρα τοῦτον ἀπαγορεύει τὸν ὕπνον , τὸ κοινὸν πάθος τῆς φύσεως , καὶ βούλεται ἡμᾶς ἀβήνους εἶναι ; Οὐκοῦν κατηγορία τοῦ δημιουργοῦ τοῦ συζεύξαντος τῇ ζωῇ ἡμῶν τὴν ἐκ τοῦ ὕπνου ἀνάπαυσιν ; « Μὴ δῷς ὕπνον σοῖς ὀφθαλμοῖς , μηδὲ νυσταγμὸν σοῖς βλεφάροις . » Οὐ ταὐτοὶ λέγει , ἀλλ' οἶδε τὴν διαφοράν τοῦ ὕπνου καὶ τοῦ νυσταγμοῦ . Ὁ μὲν γὰρ ὕπνος βαρεῖα τίς ἐστιν ἀνασθολία · ὁ δὲ νυσταγμὸς μέγισ ἐστιν ἐγρηγόρσεως καὶ ὕπνου . Ἐπεὶ οὖν οἱ μὲν βαθεὶ κατέχονται ὕπνῳ , ληλαργήσαντες τῶν τοῦ Θεοῦ δωρεῶν · οἱ δὲ ἀναμίξ ποτὲ μὲν ἐγρηγόρασι , ποτὲ δὲ ὡσπερ ἐπινυστάζουσι · οὔτε τὸν ἀλλότριον δέχονται , οὔτε τὸ ποτὲ ἐπιστρέψαν , οὔτε τὸν νοσούντα ὡς ὑγιαινον . « Ἵνα σῷζῃ ὡσπερ δορκὰς ἐκ βρόχων . » Ἡ δορκὰς ζῷον ἐστιν ὀξυδωρὲς , ἐπώνυμον τῇ ἑαυτοῦ ὀξυδωρίᾳ ( 14 ) . Οὐδὲν λανθάνει τὸν ὀφθαλμὸν τῆς δορχάδος · οἶδεν ὅ φυλάξεται , καὶ οἶδεν ὅπου τοῦ δρόμου τὸ κυβερνητικόν . Ἄλλα καὶ δορκὰς ἔσο πρὸς τὰ κατῶ ἐρευνᾶν · καὶ δρονεον , πρὸς τὰ ὑψηλὰ ζητεῖν · ἵνα μὴ τῇ παγίδι ἐνσχοσθῇς , ἀλλὰ καὶ ὑψηλότερος γένῃ τῶν βρόχων . Οὐδέποτε δρονεον πίπτει εἰς παγίδα , ἐὰν , τῷ κατὰ φύσιν πτερῷ τὸν ἄέρα τέμνον , τὴν γῆν ὑπερλίπται . Βούλεται οὖν σε τῷ ὑψηλῷ τῆς διανοίας , ὃ ἔλαβες παρὰ τοῦ κτίσαντός σε , ἀσφαλῶς φυλάσσειν , καὶ τὸ σύντροφον πάθος τῆς ἀργίας , ὡς τὴν εὐπράξιαν τῶν διατεταγμένων ἡμῖν
Lemmas: vai ἐγώ · μή πρός ἐπήρεια περιίστημι , ἀλλά κατά ἀλήθεια ὁ ἀρχαῖος ποιέω . εὔχομαι ὁ σῖτος χωρίζω ὁ ἄχυρος . Τέ μέν γάρ πᾶς ἄνεμος ὁ διδασκαλία περιφέρω · ὁ δέ βαρύς καί εὐσταθής καί αὔτοπτος ( 13 ) , πρό πνεῦμα διακρίνω , ὁ ἀποθήκη ἀξιόω . τις λέγω ; πῶς σύ προσοράω ; Πῶς προκαταλαμβάνω ὁ παρέρχομαι ; ὁ μέλλω ὁ χρέος ; καί γάρ παρέρχομαι ὑπεύθυνος εἰμί , καί μέλλω χρεώστης . ἀπό ποῖος Γραφής ἄν σύ καίριος διαλέγω ; Πάν ομότιμος , καί πᾶς πνευματικός · πᾶς θεόπνευστος , καί πᾶς ὠφέλιμος . ἀλλά οὐ ῥᾴδιος οὕτως ἐγώ ὁ διάκρισις , οὐδέ σύ δυνατός ὁ μέν ἀποπέμπω , ὁ δέ προΐημι , ἴσος σέω ὁ ἐν ἕκαστος χάρις , καί ὁμότιμος ὁ πανταχόθεν ὠφέλεια ἐγώ πρόκειμαι . φθέγγομαι ἐγώ ῥῆμα χρήσιμος ὁ παροιμιαστής Σολομώντας . οὗτος πρῶτος προσβάλλω σύ ὁ ἀκοή · ἐντεῦθεν ἄρχω ὁ πρός σύ ὁμιλία . διορατικός σύ βούλομαι ἔρχομαι μαθητής καί ὑψηλός ὁ φρόνημα . ἑκάτερος οὗτος παρίστημι δυικός λόγος . « Μή δίδωμι ὕπνος σός ὀφθαλμός , μηδέ νυσταγμός σός βλέφαρον . » « μή δίδωμι ὕπνος . » Ἀρά οὗτος ἀπαγορεύω ὁ ὕπνος , ὁ κοινός πάθος ὁ φύσις , καί βούλομαι ἐγώ ἀβήνους ἔρχομαι ; οὐκοῦν κατηγορία ὁ δημιουργός ὁ συζεύγνυμι ὁ ζωή ἐγώ ὁ ἐκ ὁ ὕπνος ἀνάπαυσις ; « Μή δίδωμι ὕπνος σός ὀφθαλμός , μηδέ νυσταγμός σός βλέφαρον . » οὐ αὐτός λέγω , ἀλλά οἶδα ὁ διαφορά ὁ ὕπνος καί ὁ νυσταγμός . ὁ μέν γάρ ὕπνος βαρύς τίς εἰμί ἀνασθολία · ὁ δέ νυσταγμός Μέγις εἰμί ἐγρήγορσις καί ὕπνος . ἐπεί οὖν ὁ μέν βαθύς κατέχω ὕπνος , ληλαργήσαντες ὁ ὁ θεός δωρεά · ὁ δέ ἀναμίξ ποτέ μέν ἐγείρω , ποτέ δέ ὡς ἐπινυστάζω · οὔτε ὁ ἀλλότριος δέχομαι , οὔτε ὁ ποτέ ἐπιστρέφω , οὔτε ὁ νοσέω ὡς ὑγιαίνω . « ἵνα σῴζω ὡς δορκάς ἐκ βρόχος . » ὁ δορκάς ζῷον εἰμί ὀξυδωρὲς , ἐπώνυμος ὁ ἑαυτοῦ οξυδωριευς ( 14 ) . οὐδείς λανθάνω ὁ ὀφθαλμός ὁ δορκάς · οἶδα ὁ φυλάσσω , καί οἶδα ὅπου ὁ δρόμος ὁ κυβερνητικός . Ἀλλᾶ καί δορκάς είμαι πρός ὁ κάτω ἐρευνάω · καί δρονεος , πρός ὁ ψηλός ζητέω · ἵνα μή ὁ παγίς ἐνέχω , ἀλλά καί ὑψηλός γίγνομαι ὁ βρόχος . οὐδέποτε δρονεος πίπτω εἰς παγίδα , ἐάν , ὁ κατά φύσις πτερόν ὁ αέρας τέμνω , ὁ γῆ ὑπερλίπται . βούλομαι οὖν σύ ὁ ὑψηλός ὁ διάνοια , ὁ λαμβάνω παρά ὁ κτίζω σύ , ἀσφαλής φυλάσσω , καί ὁ σύντροφος πάθος ὁ ἀργία , ὡς ὁ εὐπραξία ὁ διατάσσω ἐγώ