basilius-theology.homilia-in-divites pg031_0149.1
δυνήση εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ . Καὶ εἰ μὲν ἰατρὸς ἐπηγγέλλετο χολοδύσματα μελῶν ἐκ φύσεως ἢ ἐξ ἀρρώστιας προσόντα σοι διορθώσασθαι , οὐκ ἂν πηθόμεις ἀκοῦων · ἐπειδὴ δὲ ὁ ( 74 ) μέγας τῶν ψυχῶν ἰατρὸς τελειόν σε ποιῆσαι βούλεται τοῖς καριωμάτοις ἐλλείποντα , οὐ δέχῃ τὴν χάριν , ἀλλὰ πεινῆς καὶ σκυθρωπάζεις · Ἐκείνης μὲν γὰρ δήλος εἰ τῆς ἐντολῆς μαχρὸν ὑπάρχων , καὶ ψευδὼς σεαυτῷ προσαρτηρήσας αὐτήν , ὅτι ἠγάπησας τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν ( 75 ) . Ἰδοὺ γὰρ τὸ παρὰ τοῦ Κυρίου προσταχθὲν ἐλέγχει σε παμπληθὲς τῆς ἀληθινῆς ἀγάπης ἀπολειπόμενον . Εἰ γὰρ ὅπερ διεβεβαιοῦσω ἀλήθης ἦν , ὅτι ἐφύλαξας ἐκ νεότητος τὴν ἐντολὴν τῆς ἀγάπης , καὶ τοσοῦτον ἀπέδωκας ἑκάστῳ ὅσον καὶ σεαυτῷ , πῶθεν σοι ἡ τῶν χρημάτων αὕτη περιουσία ; Διπανάγχιον γὰρ πλούτου ἡ θεραπεία τῶν δεομένων · ὁλῶτα μὲν ἑκάστου πρὸς τὴν ἀναγκαίαν ἐπιμέλειαν δεχομένου , πάντων δὲ ὁμοῦ καταμεριζομένων τὰ ὄντα , καὶ περὶ αὐτοὺς ( 76 ) δαπανούντων . Ὥστε ὁ ἀγαπῶν τὸν πλησίον ὡς ἑαυτὸν οὐδὲν περισσότερον κέκτηται τοῦ πλησίου · ἀλλὰ μὴν φαίνῃ ἔχων κτήματα πολλά . Πόθεν ταῦτα ( 77 ) ; ἢ δήλον , ὅτι τὴν οἰκείαν ἀπλᾶυσιν προτιμοτέραν τῆς τῶν πολλῶν παραχωρίας ποιούμενος . Ὅσον οὖν πλεονάζεις τῷ πλούτῳ , τοσοῦτον ἐλλείπεις τῇ ἀγάπῃ . Ἐπεὶ πάλαι ἂν ἐμελέτησας ( 78 ) τῶν χρημάτων τὴν ἀλλοτρίωσιν , εἰ ἠγάπησας σου τὸν πλησίον ( 79 ) . Νυνὶ δὲ προσπέφυκε σοι τὰ χρήματα πλὴν ἢ τὰ μέλη τοῦ σώματος , καὶ λυπεῖ σε αὐτῶν ὁ χωρισμὸς ὡς ἀκρωτηριασμὸς τῶν καιρίων . Εἰ γὰρ ἀφῆκας γυμνόν , εἰ δέδωκας πεινῶντι τὸν ἄρτον σου , εἰ ἡ θύρα σου ἀνεῴχτο ( 80 ) παντὶ ξένῳ , εἰ ἐγένου πατὴρ ὀρφανῶν , εἰ παντὶ συνέπασχες ἀδυνάτῳ , ὑπὲρ πολίων ἂν νῦν ἐλυπήθης χρημάτων · Πῶς δ’ ἂν καὶ ἐδυγήραναις ἀποτιθέμενος τὰ λειπόμενα , πάλαι μελετήσας αὐτὰ διανένειμε τοῖς ὑπενδεσιν ; Εἴτα , ἐν μὲν πανηγύρει οὐδεὶς λυπεῖται προλείμενος τὰ ὑπάρχοντα ( 81 ) καὶ ἀντικτιώμενος τὰ ἐνδόντα · ἀλλ’ ὅσῳπερ ἂν ἐλάττονος τιμῆς τὰ πολυτίμητα πρίηται , τοσοῦτῳ χαίρει , ὡς λαμπροῦ αὐτῷ τοῦ συναλλάγματος γενομένου · σὺ δὲ λυπῇ , χρυσίον , καὶ ἀργύριον , καὶ κτήματα διδούς ( 82 ) · τοῦτέστι , λίθους καὶ χοῦν παρεχόμενος , ἵνα κτῆσῃ τὴν μακαρίαν ζωήν .
Lemmas: δύναμαι εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασίλειος ὁ θεός . καί εἰμί μέν ἰατρός ἐπαγγέλλω χολοδύσματα μέλος ἐκ φύσις ἢ ἐκ αρρώστια πρόσειμι σύ διορθόω , οὐ ἄν πήθω ἀκούω · ἐπεί δέ ὁ ( 74 ) μέγας ὁ ψυχή ἰατρός τέλειος σύ ποιέω βούλομαι ὁ κάριος ἐλλείπω , οὐ δέχομαι ὁ χάρις , ἀλλά πεινάω καί σκυθρωπιάζω · ἐκεῖνος μέν γάρ δήλος εἰμί ὁ ἐντολή μακρός ὑπάρχω , καί ψευδής σεαυτοῦ προσαρτάω αὐτός , ὅτι ἀγαπάω ὁ πλησίος σύ ὡς σεαυτοῦ ( 75 ) . ἰδέ γάρ ὁ παρά ὁ κύριος προστάσσω ἔλεγχος σύ παμπληθής ὁ ἀληθινός ἀγάπη ἀπολείπω . εἰμί γάρ ὅς διαβεβαιόω ἀλάομαι εἰμί , ὅτι φυλάσσω ἐκ νεότης ὁ ἐντολή ὁ ἀγάπη , καί τοσοῦτος ἀποδίδωμι ἕκαστος ὅσον καί σεαυτοῦ , πίνω σύ ὁ ὁ χρῆμα οὗτος περιουσία ; Διπανάγχιον γάρ πλοῦτος ὁ θεραπεία ὁ δέω · ὁλῶτα μέν ἕκαστος πρός ὁ ἀναγκαῖος ἐπιμέλεια δέχομαι , πᾶς δέ ὁμοῦ καταμερίζω ὁ εἰμί , καί περί αὐτός ( 76 ) δαπανόω . Ὥστος ὁ ἀγάπη ὁ πλησίος ὡς ἑαυτοῦ οὐδείς περισσός κτάομαι ὁ πλησίος · ἀλλά μήν φαίνω ἔχω κτῆμα πολύς . πόθεν οὗτος ( 77 ) ; ἢ δῆλος , ὅτι ὁ οἰκεῖος ἀπολύω πρότιμος ὁ ὁ πολύς παραχώριος ποιέω . ὅσος οὖν πλεονάζω ὁ πλοῦτος , τοσοῦτος ἐλλείπω ὁ ἀγάπη . Ἐπεί πάλαι εἄν μελετάω ( 78 ) ὁ χρῆμα ὁ ἀλλοτρίωσις , εἰμί ἀγαπάω σύ ὁ πλησίος ( 79 ) . νυνί δέ προσφύω σύ ὁ χρῆμα πλήν ἢ ὁ μέλος ὁ σῶμα , καί λυπέω σύ αὐτός ὁ χωρισμός ὡς ἀκρωτηριασμός ὁ καίριος . εἰμί γάρ ἀφίημι γυμνός , εἰμί δίδωμι πεινάω ὁ ἄρτος σύ , εἰμί ὁ θύρα σύ ἀνοίγω ( 80 ) πᾶς ξένος , εἰμί γίγνομαι πατήρ ὀρφανός , εἰμί πᾶς συμπάσχω ἀδύνατος , ὑπέρ πόλις ἄν νῦν λυπέω χρῆμα · πῶς δέ ἄν καί ἐδυγήραναις ἀποτίθημι ὁ λείπω , πάλαι μελετάω αὐτός διανέμω ὁ ὑπενδεσιν ; εἴτα̅ , ἐν μέν πανήγυρις οὐδείς λυπέω προλείπω ὁ ὑπάρχω ( 81 ) καί ἀντικτάομαι ὁ ἐνδίδωμι · ἀλλά ὅσος ἄν μικρός τιμή ὁ πολυτίμητος πρίαμαι , τοσοῦτος χαίρω , ὡς λαμπρός αὐτός ὁ συνάλλαγμα γίγνομαι · σύ δέ λυπέω , χρυσίον , καί ἀργύριον , καί κτῆμα δίδωμι ( 82 ) · τουτέστι , λίθος καί χοῦς παρέχω , ἵνα κτάομαι ὁ μακάριος ζωή .