ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
basilius-theology.homilia-dicta-in-lacisis pg031_0733.1
τοῖς μαθηταῖς , καὶ εἶπε · Λάβετε , φάγετε · τοῦτό ἐστι τὸ σῶμά μου τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κλώμενον · τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν . Καὶ λαβὼν ποτήριον , εὐχαριστήσας , ἔδωκεν αὐτοῖς εἰπὼν · Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες · τοῦτο γὰρ ἐστι τὸ αἷμά μου τὸ τῆς Καινῆς Διαθήκης , τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν . » Καὶ ὁ Ἀπόστολος · « Ὅσάκις γὰρ ἂν ἐσθίητε τὸν ἄρτον τοῦτον , καὶ τὸ ποτήριον πίνητε , τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου καταγγέλλετε . » Τί οὖν τὰ ῥήματα ταῦτα , καὶ τί τὸ παρ’ αὐτῶν ὄφελος ; Ἵνα , ἐσθίοντες τε καὶ πίνοντες , ἀεὶ μνημονεύωμεν τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος καὶ ἐγερθέντος , καὶ οὕτω παιδευθῶμεν ἀναγκαίως φυλάξειν τὸ ἀποστολικὸν ἐκεῖνο τὸ ἡμῖν δεδομένον παράγγελμα , τὸ φάσκον · « Ἡ γὰρ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς , κρίναντας τοῦτο , ὅτι , εἰ εἷς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν , ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον · καὶ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν , ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι ἑαυτοῖς ζῶσιν , ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι . » Ὁ γὰρ ἐσθίων καὶ πίνων , δηλονότι εἰς ἀνεξάλειπτον τῆς μέχρι θανάτου ὑπακοῆς μνήμην τοῦ Δεσπότου καὶ πλάστου , καὶ δι’ ἣν ὅπερ ἦν τὸ πλασθὲν γεγονὼς . Ἄλλ’ οὐχ ἀπλῶς ἐσθεῖν προστέτακται , ἀλλὰ καὶ διακρίνειν τὸ τοιούτον τοῦ Κυρίου παρακελευσθὲνα σῶμα · δηλονότι σαρκὸς μολυσμὸν καὶ πνεύματος ἀποθεμένους , καὶ δοχεῖον τοῦ πνευματικοῦ μύρου παρασκευάσαντας , οὕτως τῇ καθαρᾷ προσεγγίσαι θυσίᾳ , ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν , ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος νῦν καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὁ μαθητής , καί λέγω · λαμβάνω , ἐσθίω · τούτος εἰμί ὁ σῶμα ἐγώ ὁ ὑπέρ σύ κλάω · οὗτος ποιέω εἰς ὁ ἐμός ἀνάμνησις . καί λαμβάνω ποτήριον , εὐχαριστέω , δίδωμι αὐτός λέγω · πίνω ἐκ αὐτός πᾶς · οὗτος γάρ εἰμί ὁ αἷμα ἐγώ ὁ ὁ Καΐνης διαθήκη , ὁ περί πολύς ἐκχέω εἰς ἄφεσις ἁμαρτία . » καί ὁ ἀπόστολος · « ὁσάκις γάρ ἄν ἐσθίω ὁ ἄρτος οὗτος , καί ὁ ποτήριον πίνω , ὁ θάνατος ὁ κύριος καταγγέλλω . » τις οὖν ὁ ῥῆμα οὗτος , καί τίς ὁ παρά αὐτός ὄφελος ; ἵνα , ἐσθίω σός καί πίνω , ἀεί μνημονεύω ὁ ὑπέρ ἐγώ ἀποθνῄσκω καί ἐγείρω , καί οὕτως παιδεύω ἀναγκαῖος φυλάσσω ὁ ἀποστολικός ἐκεῖνος ὁ ἐγώ δίδωμι παράγγελμα , ὁ φάσκω · « ὁ γάρ ἀγάπη ὁ Χριστός συνέχω ἐγώ , κρίνω οὗτος , ὅτι , εἰμί εἷς ὑπέρ πᾶς ἀποθνῄσκω , ἄρα ὁ πᾶς ἀποθνῄσκω · καί ὑπέρ πᾶς ἀποθνῄσκω , ἵνα ὁ ζάω μηκέτι ἑαυτοῦ ζάω , ἀλλά ὁ ὑπέρ αὐτός ἀποθνῄσκω καί ἐγείρω . » ὁ γάρ ἐσθίω καί πίνω , δηλονότι εἰς ἀνεξάλειπτος ὁ μέχρι θάνατος ὑπακοή μνήμη ὁ Δεσπότου καί πλάστης , καί διά ὅς ὅς εἰμί ὁ πλάσσω γίγνομαι . ἄλλος οὐ ἀπλόος εἰσθέω προστάσσω , ἀλλά καί διακρίνω ὁ τοιοῦτος ὁ κύριος παρακελεύω σῶμα · δηλονότι σάρξ μολυσμός καί πνεῦμα ἀποτίθημι , καί δοχεῖον ὁ πνευματικός μύρον παρασκευάζω , οὕτως ὁ καθαρός προσεγγίζω θυσία , ἐν Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος νῦν καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
basilius-theology.homilia-dicta-in-lacisis pg031_0733.2
( 87 ) ΟΜΙΛΙΑ ΡΗΘΕΙΣΑ ΕΝ ΛΑΚΙΖΟΙΣ .
Lemmas: ( 87 ) Ὁμιλία εἴρω ΕΝ λακίζω .
basilius-theology.homilia-dicta-in-lacisis pg031_0733.3
1 . Ἀνταγωνίζεται ὁ ἐχθρός , φιλονεικῶν τῷ ἐξωθεν θορύβῳ τὸν ἡμέτερον λόγον ὑπερηχῆσαι · ἀλλ’ ἡμεῖς , αὐτοῦ τὰ νοήματα μὴ ἀγνοοῦντες , τρέψωμεν τὰς ἀκοὰς καὶ τὰς διανοίας τοῖς ἐνταῦθα λεγομένοις , μεικτῆροντες τοὺς ἀπολειπομένους τὰς ἀκροάσεις , μὴ συναπερχομένους τοῦ ἐξω τῆς διανοίας · ἀλλ’ ὅπου τοῖς σώμασιν ἐσμεν , ὧμεν καὶ ταῖς καρδίαις . Ἀναλέξαθὲ μοι τὰς μνήμας τῶν ἐξ ἐωθινῶ παραναγνωσθέντων ὑμῖν λογίων πνευματικῶν , διδασκάλων ψυχωφελῶν , θεραπειῶν ψυχῶν . Μνήσθητε τῶν ψαλμικῶν διδαγμάτων · συνάγατέ μοι τὰς παροιμιώδεις ὑποθήκας · ἐρευνήσατε τῶν ἱστοριῶν τὸ κάλλος · πρόσθετε τούτοις τὰς ἀποστολικὰς παραίνεσεις . Ἐπὶ πᾶσιν οἷονεὶ κορωνίδα ἐπιθέτε τῶν εὐαγγελικῶν ῥημάτων τὴν μνήμην , ἵνα διὰ πάντων λαβόντες τι κέρδος ἐπανέλθητε , ἕκαστος πρὸς ὃ τυγχάνει ἀσμένως διακειμένος , πρὸς τοῦτο λαβὼν ἑν ἐκ τοῦ Πνεύματος ὠφέλειαν . Πάντως ( 88 ) οὕτως ἐν πολυπροσώπῳ ἐκκλησίᾳ , ὅσαι τῶν προσώπων διαφοραί , τοσαῦται καὶ τῶν γνῶμῶν · ὅσαι τῶν ἁλιζιῶν , τοσαῦται καὶ τῶν ἁμαρτιῶν . Πολυειδεῖς δὲ εἰσι καὶ πολυτρόποι αἱ τοῦ διαβόλου ἐπίνοιαι · Ἄλλον ἄλλως ὑπάγεται · πρὸς ὅπερ ἂν ἴδῃ ἐπιρρεπέστερον , πρὸς ἐκεῖνο χέχρηται τοῖς ἰδίοις δολεάσμασιν .
Lemmas: 1 . ἀνταγωνίζομαι ὁ ἐχθρός , φιλονεικέω ὁ ἐξωθεν θόρυβος ὁ ἡμέτερος λόγος ὑπερηχέω · ἀλλά ἐγώ , αὐτός ὁ νόημα μή ἀγνοέω , τρέπω ὁ ἀκοή καί ὁ διάνοια ὁ ἐνταῦθα λέγω , μεικτῆροντες ὁ ἀπολείπω ὁ ἀκρόασις , μή συναπέρχομαι ὁ ἐξω ὁ διάνοια · ἀλλά ὅπου ὁ σῶμα εἰμί , ἵημι καί ὁ καρδία . ἀναλέγω ἐγώ ὁ μνήμη ὁ ἐκ ἑωθινός παραναγιγνώσκω σύ λόγιος πνευματικός , διδάσκαλος ψυχωφελής , θεραπεία ψυχή . μιμνήσκω ὁ ψαλμικός δίδαγμα · συνάγω ἐγώ ὁ παροιμιώδης ὑποθήκη · ἐρευνάω ὁ ἱστορία ὁ κάλλος · προσθέτω οὗτος ὁ ἀποστολικός παραίνεση . ἐπί πᾶς οἱονεί κορωνίς πείθω ὁ εὐαγγελικός ῥῆμα ὁ μνήμη , ἵνα διά πᾶς λαμβάνω τίς κέρδος ἐπανέρχομαι , ἕκαστος πρός ὁ τυγχάνω ἄσμενος διάκειμαι , πρός οὗτος λαμβάνω ἑν ἐκ ὁ πνεῦμα ὠφέλεια . πάντως ( 88 ) οὕτως ἐν πολυπρόσωπος ἐκκλησία , ὅσος ὁ πρόσωπον διαφορά , τοσοῦτος καί ὁ γνώμων · ὅσος ὁ αλιζιω , τοσοῦτος καί ὁ ἁμαρτία . Πολυειδής δέ εἰμί καί πολύτροπος ὁ ὁ διάβολος ἐπίνοια · ἄλλος ἄλλως ὑπάγω · πρός ὅς ἄν εἶδον ἐπιρρεπής , πρός ἐκεῖνος χράω ὁ ἴδιος δολεάσμασιν .
basilius-theology.homilia-dicta-in-lacisis pg031_0735.2
3 . « Καὶ ἀνδρὶ θυμῶδὶ μὴ συναλίζου . » ( 97 ) Εἴπε
Lemmas: 3 . « καί ἀνήρ θυμώδης μή συναλίζω . » ( 97 ) λέγω
basilius-theology.homilia-dicta-in-lacisis pg031_0737.1
Φεύγε τὰς μετ’ αὐτοῦ διατριβὰς · ἀνάγκη γὰρ σε μαθεῖν τι τῶν ( 1 ) ἐκείνου ὀδῶν . Εἴπέ τι ὑβριστικόν , ἐκίνησε καὶ τὸν ἐν σοὶ θυμόν . Ὦσπερ κυνὸς ὑλακὴ προκαλεῖται ἕτερον κυνὸς ὀδρυθῶν , καὶ τὸν ἐν σοὶ θυμὸν τείως κοιμώμενον καὴ ἡσυχάζοντα ἢ ἐκείνου φωνὴ διήγειρε , καὶ γεγόνατε ἀλλήλοις ἀνθυλακτοῦντες , εἶτα ἀντικαταστάντες ἀλλήλοις , ὡσπερ σφενδόναι ἀρίετε τῶν ῥημάτων τῆς ἀχρημοσύνης . Εἴπέ τι ὑβριστικὸν ἐκεῖνος , ἀντέδωκας σὺ μεῖζον ὑπερβολή , τὸν προλαβόντα μιμούμενος . Λαβὼν ἐκεῖνος τὴν ἐκ τοῦ λόγου τοῦ ὑβριστικοῦ ἀντίδοσιν , οὐκ ἔστι τῆς ὀργῆς , ἀλλ’ ἐστράφη καὶ ἐχορῶσε τὴν ἑαυτοῦ ἀμαρτίαν . Μεῖζον ἐδουλήθη γενέσθαι ἐκ τοῦ εἰπεῖν τι χαλεπώτερον . Σὺ δέ , δεξάμενος πάλιν , ὑπεριψώθης · καὶ γέγονε κακῶν φιλονεικία . Ὁ δὲ ἐν κακῶν ἀμιλλαῖς νικῶν , οὗτος ἀθλιώτερος ἐστιν ( 2 ) . « Ἄνθρω θυμῶδες οὐκ εὐσχήμων » καὶ , « Ἄνδρι θυμώδει μὴ συναυλίζου . »
Lemmas: φεύγω ὁ μετά αὐτός διατριβή · ἀνάγκη γάρ σύ μανθάνω τίς ὁ ( 1 ) ἐκεῖνος ὀδούς . λέγω τίς ὑβριστικός , κινέω καί ὁ ἐν σύ θυμός . ὥσπερ κύων ὑλακή προκαλέω ἕτερος κύων ὀδρυθῶν , καί ὁ ἐν σύ θυμός τείως κοιμάω καίω ἡσυχάζω ἢ ἐκεῖνος φωνή διεγείρω , καί γίγνομαι ἀλλήλων ἀνθυλακτέω , εἶτα ἀντικαθίστημι ἀλλήλων , ὡς σφενδόνη αριιημι ὁ ῥῆμα ὁ ἀχρημοσύνη . λέγω τίς ὑβριστικός ἐκεῖνος , ἀντιδίδωμι σύ μέγας ὑπερβολή , ὁ προλαμβάνω μιμέομαι . λαμβάνω ἐκεῖνος ὁ ἐκ ὁ λόγος ὁ ὑβριστικός ἀντίδοσις , οὐ εἰμί ὁ ὀργή , ἀλλά στρέφω καί εχορωσος ὁ ἑαυτοῦ ἁμαρτία . μέγας δουλόω γίγνομαι ἐκ ὁ λέγω τίς χαλεπός . σύ δέ , δέχομαι πάλιν , ὑπερυψόω · καί γίγνομαι κακός φιλονεικία . ὁ δέ ἐν κακός ἅμιλλα νικάω , οὗτος ἄθλιος εἰμί ( 2 ) . « ἄνθρω θυμώδης οὐ εὐσχήμων » καί , « ἀνήρ θυμώδης μή συναυλίζομαι . »
basilius-theology.homilia-dicta-in-lacisis pg031_0737.2
4 . « Μὴδὲ συνδὲπινε ἀνδρὶ βακχάνῳ . » Ἕτερον πάθος ἐμπροπευόμενον τῷ βίῳ τῶν ἀνθρώπων , καὶ ἀεὶ προσπεφυχὸς ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν , καὶ μᾶλλον δαπανῶν τὴν καρδίαν ἢ ὁ ἰὼς τὸν σίδηρον , ἢ βακχανία ἐστιν , ἐν ἧ πολλὰ μὲν ἐστι κακά , ἐν δὲ χρησίμον , ὅτι κακὸν ἐστιν αὐτῷ τῷ κακῃμένῳ . Ὁ γὰρ βακχάνος αὐτὸν μὲν τὸν βακχανιζόμενον ὀλίγα βλάπτει , ἑαυτὸν δὲ δαπανᾷ τῇ λύπῃ καὶ τῷ στεναγμῷ ἐπὶ τῇ εὐημερίᾳ τοῦ πλησίου · καὶ τὴν μὲν χώραν τοῦ γείτονος οὐκ ἠλάττωσεν , ἑαυτὸν δὲ κατεδαπάνησε τῇ βακχανίᾳ .
Lemmas: 4 . « μηδέ συνδὲπινε ἀνήρ βάκχανος . » ἕτερος πάθος εμπροπευμαι ὁ βίος ὁ ἄνθρωπος , καί ἀεί προσφύω ὁ ψυχή ἐγώ , καί μᾶλλον δαπανόω ὁ καρδία ἢ ὁ ἰός ὁ σίδηρος , ἢ βακχανία εἰμί , ἐν ὅς πολύς μέν εἰμί κακός , ἐν δέ χρήσιμος , ὅτι κακός εἰμί αὐτός ὁ κακάω . ὁ γάρ Βάκχανος αὐτός μέν ὁ βακχανιζομενω ὀλίγος βλάπτω , ἑαυτοῦ δέ δαπανάω ὁ λύπη καί ὁ στεναγμός ἐπί ὁ εὐημερία ὁ πλησίος · καί ὁ μέν χώρα ὁ γείτων οὐ ἐλασσόω , ἑαυτοῦ δέ καταδαπανάω ὁ βακχανίᾳ .
basilius-theology.homilia-dicta-in-lacisis pg031_0737.3
5 . « Μὴ μεταίρε ὀρια ἀκόνια . Εἰς δὲ κτῆμα ὀρφανῶν μὴ εἰσέλθης . » Μὴ εἰσέλθῃς εἰς τὸ τῶν ὀρφανῶν κτῆμα , ἵνα εἰσέλθῃς εἰς τὸ σὸν κτῆμα . Σύνδε ἐστι κτῆμα ἢ ἡτοιμασμένη βασιλεία τῶν οὐρανῶν . Ὄρια πατέρων μὴ κινήσης . Μὴ ἐπιθυμήσης τῆς τοῦ πλησίου χώρας . Μὴ , σάλανκα ἀσλᾶκι προστίθεις , κατὰ μικρὸν αὐξανε τὴν σήν . Ὅσον γὰρ πλατύνεις ἐκ τῆς ἀλλοτρίας προσθήκης τὴν γῆν , τοσοῦτω ( 3 ) μακροτέραν σοι τὴν ἀμαρτίαν κατασκευάζεις . Καὶ ἡ μὲν γῆ ἐνταῦθα παραμένει , κατὰ μικρὸν σοι προσχωρηθεῖσα , καὶ διὰ τῆς πλεονεξίας γενομένη , οὐκέτι σή , ἀλλὰ τῶν μετὰ σέ , καὶ ἄφης ἀδικον τῷ διαδεχομένῳ τὸν βίον · « Ἡ γῆ ἐστηκεν ( 4 ) εἰς τὸν αἰῶνα , » ἢ δὲ ἀμαρτία ἀκολουθήσει σοι , ὡς σκιά παρεπομένη ( 5 ) τῇ ψυχῇ . Ὦσπερ γὰρ ἢ σκιὰ τῷ σώματι ἐπεταί , οὕτω καὶ ἢ ἀμαρτία τῇ ψυχῇ συμπέφυκε . Μὴ ἴσθι σεαυτῷ πληθύνων τὴν ἀμαρτίαν . Οὐδαμοῦ γὰρ ἰσταται τῆς πλεονεξίας ἢ νόσος , ἀλλ’ ὁμοία ἐστὶ τῇ τοῦ πυρὸς φύσει . Καὶ γὰρ τὸ πῦρ ἐπειδὰν καταπρησῶς ἄφρηται , σπεύδει πᾶσαν ἐπινεμηθῆναι τὴν ὕλην , καὶ οὐδεὶς αὐτὸ στήσαι δύναται , πρὶν ἂν ἐπίλειψη ( 6 ) ἢ ὕλη . Τὸν δὲ πλεονέ -
Lemmas: 5 . « μή μεταίρω ὅριον ἀκόνιον . εἰς δέ κτῆμα ὀρφανός μή εἰσ́λημι . » μή εἰσέρχομαι εἰς ὁ ὁ ὀρφανός κτῆμα , ἵνα εἰσέρχομαι εἰς ὁ σός κτῆμα . σῦς εἰμί κτῆμα ἢ ἑτοιμάζω βασίλειος ὁ οὐρανός . Όριο πατήρ μή κινέω . Μή ἐπιθυμέω ὁ ὁ πλησίος χώρα . Μή , σάλανκα ἀσλᾶκι προστίθημι , κατά μικρός αὐξάνω ὁ σός . ὅσος γάρ πλατύνω ἐκ ὁ ἀλλότριος προσθήκη ὁ γῆ , τοσοῦτος ( 3 ) μακρός σύ ὁ ἁμαρτία κατασκευάζω . καί ὁ μέν γῆ ἐνταῦθα παραμένω , κατά μικρός σύ προσχωρέω , καί διά ὁ πλεονεξία γίγνομαι , οὐκέτι σός , ἀλλά ὁ μετά σύ , καί ἁφή ἄδικος ὁ διαδέχομαι ὁ βίος · « ὁ γῆ ἵστημι ( 4 ) εἰς ὁ αἰών , » ἢ δέ ἁμαρτία ἀκολουθέω σύ , ὡς σκιά παρέπομαι ( 5 ) ὁ ψυχή . ὥσπερ γάρ ἢ σκιά ὁ σῶμα ἕπω , οὕτως καί ἢ ἁμαρτία ὁ ψυχή συμφύω . Μή εἰμί σεαυτοῦ πληθύνω ὁ ἁμαρτία . οὐδαμοῦ γάρ ἵστημι ὁ πλεονεξία ἢ νόσος , ἀλλά ὅμοιος εἰμί ὁ ὁ πυρός φύσις . καί γάρ ὁ πῦρ ἐπειδάν καταπίμπρημι ἀφρέω , σπεύδω πᾶς ἐπινέμω ὁ ὕλη , καί οὐδείς αὐτός ἵστημι δύναμαι , πρίν ἄν ἐπίλειψις ( 6 ) ἢ ὕλη . Τώς δέ πλέω -
basilius-theology.homilia-dicta-in-lacisis pg031_0737.4
( 4 ) Editi γῇ δ’ ἐστηκεν . At mss . multi , τῇ ἐστηκεν .
Lemmas: ( 4 ) Editi γῆ δέ ἵστημι . At mss . multi , τῇ ἵστημι .
basilius-theology.homilia-dicta-in-lacisis pg031_0738.1
( 7 ) Codices tres δάκρυν αὐτοῦ . Aliquanto post duo mss . ἀφορτέρους τε . Hoc ipso in loco Reg . primus πῶς ἐκπολιρχεση ... καταδυναστούμη .... ἀναλῶση .
Lemmas: ( 7 ) Codices tres δάκρυν αὐτός . Aliquanto post duo mss . ἄφορτος τε . Hoc ipso in loco Reg . primus πῶς ἐκπολιρχεση ... καταδυναστούμη .... ἀναλίσκω .
basilius-theology.homilia-dicta-in-lacisis pg031_0738.2
( 8 ) Reg . primus Αὐται δὲ αἱ .
Lemmas: ( 8 ) Reg . primus αὐτός δέ ὁ .
basilius-theology.homilia-dicta-in-lacisis pg031_0739.1
6 . Μὴ μέταιρς ὧρα αἰώνια . Εἰς δὲ κτῆμα ὄρφανῶν μὴ εἰσέλθης . Μὴ προφασίζου τοὺς παῖδας , ὁ πλεονέκτης . Παῖδες εἰσι · θησαυρίσεις ( 12 ) αὐτοὺς θησαυρὸν αἰώνιον . Θησαυρὸς δὲ ἐστιν ἡ εὐσέβεια ( 15 ) χρημάτων . Κατάλειπε παισὶν ἀγαθὴν μνήμην ἢ πλοῦτον πολύν . Πάντας ποίησας τοῦ παιδὸς τοῦ σοῦ πατέρας διὰ τῆς εὐποιίας ( 14 ) . Ἄνιχης σὲ ποτε ἀπελθεῖν τοῦ βίου · εἶτα τὸν σὸν παῖδα ἐν τῇ ἀφροικίᾳ καταλείψεις , τῶν προσεστῶτων δεόμενον . Ἐὰν μὲν γὰρ καλὸς καὶ ἀγαθὸς ἦς , ἕκαστος τὸν σὸν ἔχοντα ὡςπερ ἴδιον ἐχρήσει · μεμνήσεται γάρ , ὅτι καὶ σὺ ὀρφανῶν πατὴρ ἐγένου · ἐὰν δὲ ἐν πονηρίᾳ ζήσας , καὶ πολλοὺς λυπήσας , καὶ παντὸς θηρίου χαλεπώτερος γενόμενος τοῖς συντυχάνουσιν , εἶτα ὑπεξελθὼν τοῦ βίου , καταλίπης τὸν σὸν ἔχοντα κοινὸν ἐχθρὸν τῶν ζώντων . Ὡςπερ γὰρ τέκνον σκορπίου ὁ θεασάμενος φοβεῖται , μὴ ποτε εἰς ἡλικίαν ἐλθὼν μιμήσεται τὸν πατέρα · οὕτω καὶ τὰ σὰ ἔχοντα πονηρίας πατρικῆς ἔντα χληρονόμα , πρὶν εἰς ἡλικίαν ἐλθεῖν , παρὰ πάντων ἐπιβουλεύσεται . Τί οὖν πολλοὺς ἐπιβούλους καὶ ἐχθροὺς συνάγεις τοῖς ἑαυτοῦ τέκνοις ; Καίτοι , εἰ καὶ πάντα τὸν χρόνον ζῆς , ἔδει σε μᾶλλον τῶν πολλῶν τὴν εὐνοιαν ἔχειν συνεργόν . Ἐπεὶδὴ δὲ ἀδηλον τὸ κατὰ σέ , κατάλιπε διὰ τῆς εὐποιίας πολλοὺς τοὺς προϊσταμένους · μὴ ποτὲ σοῦ ὑπεξελθόντος , εἶτα τοῦ πλοῦτου , ὃν συνέζεις , εἰς δὴν μὴ δυναθέντος διαδεχθῆναι ( 15 ) , ἕκαστος κινήσῃ τὴν κεφαλήν , καὶ εἴπῃ · Πῶς τὰ κακῶς κτηθέντα εἰς ἐκγόνους καὶ παῖδας οὐ παρεπέμφθη ; Ταῦτά σοι λέγω ἐκ τῶν ἀνθρωπίνων λόγων · τὰ μέντοι παρὰ τοῦ Κυρίου , σὶά σοι ἔρει τὸ Εὐαγγέλιον , οἶδας .
Lemmas: 6 . μή μέταιρς ὤρα αἰώνιος . εἰς δέ κτῆμα ὀρφανός μή εἰσ́λημι . Μή προφασίζομαι ὁ παῖς , ὁ πλεονέκτης . Παῖς εἰμί · θησαυρίζω ( 12 ) αὐτός θησαυρός αἰώνιος . θησαυρός δέ εἰμί ὁ εὐσέβεια ( 15 ) χρῆμα . καταλείπω παῖς ἀγαθός μνήμη ἢ πλοῦτος πολύς . Πᾶς ποιέω ὁ παῖς ὁ σός πατέρας διά ὁ εὐποιία ( 14 ) . ανιχεω σύ ποτέ ἀπέρχομαι ὁ βίος · εἶτα ὁ σός παῖς ἐν ὁ ἀφροικίᾳ καταλείπω , ὁ προσίστημι δέω . ἐάν μέν γάρ καλός καί ἀγαθός εἰμί , ἕκαστος ὁ σός ἔχω ὡς ἴδιος χρῆσις · μιμνήσκω γάρ , ὅτι καί σύ ὀρφανός πατήρ γίγνομαι · ἐάν δέ ἐν πονηρία ζάω , καί πολύς λυπέω , καί πᾶς θηρίο χαλεπός γίγνομαι ὁ συντυγχάνω , εἶτα ὑπεξέρχομαι ὁ βίος , καταλείπω ὁ σός ἔχω κοινός ἐχθρός ὁ ζάω . ὡς γάρ τέκνον σκορπίος ὁ θεάομαι φοβέω , μή ποτέ εἰς ἡλικία ἔρχομαι μιμέομαι ὁ πατέρας · οὕτως καί ὁ σός ἔχω πονηρία πατρικός Έντα χληρονομας , πρίν εἰς ἡλικία ἔρχομαι , παρά πᾶς ἐπιβουλεύω . Τι οὖν πολύς ἐπίβουλος καί ἐχθρός συνάγω ὁ ἑαυτοῦ τέκνον ; καίτοι , εἰμί καί πᾶς ὁ χρόνος ζάω , δέω σύ μᾶλλον ὁ πολύς ὁ εὔνοια ἔχω συνεργός . ἐπειδή δέ ἄδηλος ὁ κατά σύ , καταλείπω διά ὁ εὐποιία πολύς ὁ προΐστημι · μή ποτέ σύ ὑπεξέρχομαι , εἶτα ὁ πλοῦτος , ὅς συζέω , εἰς δήν μή δύναμαι διαδέχομαι ( 15 ) , ἕκαστος κινέω ὁ κεφαλή , καί λέγω · Πῶς ὁ κακῶς κτάομαι εἰς ἔκγονος καί παῖς οὐ παραπέμπω ; ταῦτα σύ λέγω ἐκ ὁ ἀνθρώπινος λόγος · ὁ μέντοι παρά ὁ κύριος , θεός σύ ῥέω ὁ Εὐαγγέλιος , οἶδα .
basilius-theology.homilia-dicta-in-lacisis pg031_0739.2
7 . Μὴ προφασίζου τοὺς παῖδας . Τί ὑποτίθη ἀφορμὴν εὐπρόσπονον εἰς τὴν ἁμαρτίαν ; Ὁ τὸν παῖδα ποιήσας , καὶ σὲ ἐποίησεν . Ὁ σοὶ τὰς ἀφορμὰς παρεχόμενος , καὶ τῷ παιδὶ παρέξει τὰς τοῦ βίου διεξαγωγὰς . ἕκαστος τῆς ἑαυτοῦ ζωῆς λόγον δώσει τῷ Κυρίῳ . Τί οἶδας τίνι θησαυρίζεις ; Θησαυρίζει ( 16 ) , καὶ οὐκ οἶδε τίνι συνάξει αὐτά . Πολλάκις ὁ πᾶς ἐστὶν ὑπόθεσις τῶν θησαυριζομένων . Ἐγένετο δὲ ἡ ληττοῦ διάπραγμα , ἡ συχοράντου παρανάλωμα , ἡ πολέμιων αἰχμαλώτευμα τὰ ὑπὸ σοῦ συνἀχθέντα , ἡ λιμοῦ ( 17 ) ἐγκατασκήψαντος . Πολλοὶ γὰρ ἀφανισμοὶ τοῦ βίου . Εἴπέ μοι · ὅτε ἦσες παρὰ τοῦ Θεοῦ τοὺς παῖδας , ὅτε ἐδούλω γενέσθαι τέκνων πα -
Lemmas: 7 . μή προφασίζομαι ὁ παῖς . τι ὑποτίθημι ἀφορμή εὐπρόσπονον εἰς ὁ ἁμαρτία ; ὁ ὁ παῖς ποιέω , καί σύ ποιέω . ὁ σύ ὁ ἀφορμή παρέχω , καί ὁ παῖς παρέχω ὁ ὁ βίος διεξαγωγή . ἕκαστος ὁ ἑαυτοῦ ζωή λόγος δίδωμι ὁ κύριος . τις οἶδα τίς θησαυρίζω ; θησαυρίζω ( 16 ) , καί οὐ οἶδα τίς συνάγω αὐτός . πολλάκις ὁ πᾶς εἰμί ὑπόθεσις ὁ θησαυρίζω . γίνομαι δέ ὁ Λήττου διάπραγμα , ὁ συχοραντος παρανάλωμα , ὁ πολέμιος αἰχμαλώτευμα ὁ ὑπό σύ συνάγω , ὁ λιμός ( 17 ) ἐγκατασκήπτω . πολλός γάρ ἀφανισμός ὁ βίος . λέγω ἐγώ · ὅτε ᾄδω παρά ὁ θεός ὁ παῖς , ὅτε δοῦλος γίγνομαι τέκνον πῃ -
basilius-theology.homilia-dicta-in-lacisis pg031_0740.1
( 19 ) Unus Codex colb . Εἴργεται καὶ τὰ .
Lemmas: ( 19 ) Unus Codex colb . ἔργω καί ὁ .
basilius-theology.homilia-dicta-in-lacisis pg031_0741.2
( 23 ) Variant hoc loco libri tum typis excusi tum manu exarati . Editio Paris . : ἀλλ' εἰς ἐξαιρετον ἐνδιαίτημα , τὸ ἴδιον ἐγκαλλώπισμα , τὸν ἄνθρωπον ἐαυτοῦ βουλόμενος εἶναι , κατέστησεν εἰς τὸν παράδεισον . Editio Basil . : ἀλλ' εἰς ἐξαιρετον ἐνδιαίτημα ... βουλόμενος , ἐκεῖ κατέστησεν ἐν τῷ παραδείσῳ . Antiqui tres libri : ἀλλ' ἐξαιρετον ἐνδιαίτημα ... βουλόμενος ἐκεῖ καταστήσαι ἐν τῷ παραδείσῳ : cætera vero ut ed - itio Paris . , Reg . secundus et Cois . εἰς τὸν ἴδιον , etc . , uti in tribus illis quos dixi codicibus legitur . Reg . primus κατέστησεν : qui codex in cæteris quoque consensit cum antiquis tribus libris , quos primum
Lemmas: ( 23 ) Variant hoc loco libri tum typis excusi tum manu exarati . Editio Paris . : ἀλλά εἰς ἐξαίρετος ἐνδιαίτημα , ὁ ἴδιος ἐγκαλλώπισμα , ὁ ἄνθρωπος ἑαυτοῦ βούλομαι ἔρχομαι , καθίστημι εἰς ὁ παράδεισος . Editio Basil . : ἀλλά εἰς ἐξαίρετος ἐνδιαίτημα ... βούλομαι , ἐκεῖ καθίστημι ἐν ὁ παράδεισος . Antiqui tres libri : ἀλλά ἐξαίρετος ἐνδιαίτημα ... βούλομαι ἐκεῖ καθίστημι ἐν ὁ παράδεισος : cætera vero ut ed - itio Paris . , Reg . secundus et Cois . εἰς ὁ ἴδιος , etc . , uti in tribus illis quos dixi codicibus legitur . Reg . primus καθίστημι : qui codex in cæteris quoque consensit cum antiquis tribus libris , quos primum
basilius-theology.homilia-dicta-in-lacisis pg031_0742.1
A τὴν κεφαλαίγιαν ὁ φθόνον νοσῶν τί εἶπῃ ; Λυπεῖ με τὰ τοῦ ἀδελφοῦ ἀγαθά ; Ἡ μὲν ἀλήθεια αὕτη · τὰ δὲ ῥήματα ἔκαστος ἐπαισχύνεται . Τί στέναις ; ἴδιον κακόν , ἢ ἀλλότριον ἀγαθόν ; Τοὺς μὲν γὰρ κύνας τρέφοντες ἡμεροῦμεν · τὸν δὲ βάσκανον εὐεργετοῦντες χαλεπώτερον ἀπεργαζόμεθα . Οὐ γὰρ χαίρει ἐφ’ οἷς ἀν πάθῃ χρητοῖς · ἀλλὰ λυπεῖται τῇ σῇ εὐπορίᾳ , ὅτι ἔχεις ὑλὴν , ὧθεν τὴν χρείαν αὐτῷ πληρώσεις . Μὴ τοίνυν συνεμπέσῃς εἰς τὴν ἀπάτην τοῦ διαβόλου · ἐδίσχηνέ σοι , ἐδίσχηνεν · ἐξώρισέ σε τοῦ παραδείσου . Δι’ ἐκεῖνον ἀκανθαι , δι’ ἐκεῖνον ἱδρῶς , δι’ ἐκεῖνον ὁ τόπος τῆς ἐξορίας · εἰς ὃν ἐκπεσών , μὴ ἐπιλάθῃ τῆς πατρίδος τῆς ἀρχαίας . Μέμνησο τῆς εὐγενείας τῆς σεαυτοῦ · μέμνησο τῆς πατρίδος ὧθεν ἐξωρίσθης . Μέμνησο τοῦ τὰ τηλικαῦτα ( 27 ) σε ζημιώσαντος · μὴ σπεῖσῃ πρὸς αὐτόν , μηδὲ ποτε τὴν πρὸς αὐτὸν ὁμιλίαν καταδέξῃ . Δυὸ γὰρ ἠτίμησε , καὶ ἐξ ἀρχῆς ἐξέβαλε , καὶ νῦν τὴν ἐπάνοδον διακόπτει . Ἐδίσχηνέ σοι τῶν πρώτων ἀγαθῶν διὰ γυναῖκός , καὶ πάλιν ἐπινολίας ταῖς κατὰ τὴν γυναῖκα εἰς τὴν ἀποκατάστασιν κωλύει . Πορνεῖαν ( 28 ) ἐπενόησεν , ἵνα μὴ εἰσέλθῃτε εἰς παράδεισον . Οὐκ ἠρκεσεν αὐτῷ ἡ πρώτη ζημία , ὅτι κατέστρεψεν · ἀλλὰ δευτέρας μεθοδείας ἐπινόει ( 29 ) , τὸν δρόμον ἡμῶν ἐπιχών . Κλέπτει διὰ τοῦ ψεύδους , ἐπειδὴ εἴκῃ ἐστι τοῖς ἐξεύσουσιν εἰς παράδεισον τὸ ψεῦδος .
Lemmas: A ὁ κεφαλαίγιαν ὁ φθόνος νοσέω τίς λέγω ; λυπέω ἐγώ ὁ ὁ ἀδελφός ἀγαθός ; ὁ μέν ἀλήθεια οὗτος · ὁ δέ ῥῆμα ἔκαστος ἐπαισχύνομαι . Τι στενός ; ἴδιος κακός , ἢ ἀλλότριος ἀγαθός ; Τούς μέν γάρ κύων τρέφω ἡμερόω · ὁ δέ βάσκανος εὐεργετέω χαλεπός ἀπεργάζομαι . οὐ γάρ χαίρω ἐπί ὅς ἄν πάσχω χρητοῖς · ἀλλά λυπέω ὁ σός εὐπορία , ὅτι ἔχω ὕλη , ὤθω ὁ χρεία αὐτός πληρόω . Μή τοίνυν συμπίπτω εἰς ὁ ἀπάτη ὁ διάβολος · ἐδίσχηνέ σύ , ἐδίσχηνεν · ἐξορίζω σύ ὁ παράδεισος . διά ἐκεῖνος ἄκανθα , διά ἐκεῖνος ἱδρόω , διά ἐκεῖνος ὁ τόπος ὁ ἐξορία · εἰς ὅς ἐκπίπτω , μή ἐπιλανθάνω ὁ πατρίς ὁ ἀρχαῖος . μιμνήσκω ὁ εὐγένεια ὁ σεαυτοῦ · μιμνήσκω ὁ πατρίς ὤθω ἐξορίζω . μιμνήσκω ὁ ὁ τηλικοῦτος ( 27 ) σύ ζημιόω · μή σπένδω πρός αὐτός , μηδέ ποτέ ὁ πρός αὐτός ὁμιλία καταδέχομαι . δύο γάρ ἀτιμάζω , καί ἐκ ἀρχή ἐκβάλλω , καί νῦν ὁ ἐπάνοδος διακόπτω . Ἐδίσχηνέ σύ ὁ πρῶτος ἀγαθός διά γυνή , καί πάλιν ἐπινολίας ὁ κατά ὁ γυνή εἰς ὁ ἀποκατάστασις κωλύω . πορνεία ( 28 ) ἐπινοέω , ἵνα μή εἰσέρχομαι εἰς παράδεισος . οὐ ἀρκέω αὐτός ὁ πρῶτος ζημία , ὅτι καταστρέφω · ἀλλά δεύτερος μεθοδεία ἐπινοέω ( 29 ) , ὁ δρόμος ἐγώ ἐπιχέω . κλέπτω διά ὁ ψεῦδος , ἐπεί εἴκω εἰμί ὁ εξευσεω εἰς παράδεισος ὁ ψεῦδος .
basilius-theology.homilia-dicta-in-lacisis pg031_0742.2
9 . Τὰ ἐκείνου ἐπιτηδεύματα μυρία . Τὰ ἐκείνου βλαστήματα , ὠμότης , τραχύτης , πλεονεξία , λοιδορία · πάντα ὅσα μισεῖ ὁ λόγος τῆς ἀληθείας , ταῦτα τῷ διαβόλῳ ἐστὶ . Μισάνθρωπός ἐστι , ἐπειδὴ καὶ θεομάχος . Ἐμίσησε πρότερον , ἐτραχήλισε κατὰ Θεοῦ παντοκράτορος , κατεξόνησε τοῦ Δεσπότου , ἠλλοτρίωθη τοῦ Θεοῦ . Ἐπειδὴ εἶδε τὸν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν Θεοῦ , μὴ δυνάμενος εἰς Θεὸν τραπῆναι , εἰς τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ τὴν ἑαυτοῦ πονηρίαν ἐκένωσεν · ὥσπερ εἰ τις ἄνθρωπος ὀργισθεὶς τὴν εἰκόνα λιθάζοι , ἐπειδὴ τὸν βασιλέα οὐ δύναται , τὸ ξύλον τύπτων , τὸ τὴν μίμησιν ἔχον . Εἶδον ἐγὼ τὰ μισανθρωπότατα τῶν ζῴων ἐν τοῖς σταδίοις πολλάκις ( 30 ) , ἢ εἶδον , ἢ ἤκουσα · ἀφαλὴς γὰρ ἔστω ὁ λόγος . Πλὴν ὅτι αὐταὶ αἱ παράδειαι φυσικὴν τινα ἔχουσι πρὸς τὸν ἄνθρωπον ὀργήν , καὶ πεφυκασί μάλιστα τοῖς ὀφθαλμοῖς τῶν ἀνθρώπων ἐπᾶλλεσθαι . Οἱ τοίνυν καταπαίζοντες τῆς μανίας τοῦ θηρίου ἐν χάρτῃ εἰκόνα προδεικνύουσιν ὡς ἀνθρώπου . Ἡ δὲ ὑπὸ τῆς ἄγαν ὀρμῆς μὴ λογιζομένη , ὡς ἄνθρωπον , σπαράττει τὸν χάρτην , κάκει δείκνυσι τὸ μισάνθρωπον . Οὕτω καὶ ὁ διάβολος ἐν τῇ εἰκόνι τὸ μίσος εἰς Θεόν , ἐπειδὴ Θεοῦ προσάλασθαι οὐκ ἰδύναι . Οὕτως ὁ εἰς ἡμᾶς πόλεμος ἀποδείξειν ἔχει τοῦ θεομάχον εἶναι τὸν πονηρόν , καὶ πρῶτον πολεμεῖν τῷ Δεσπότῃ . Ἐκεῖνος κατέγαγεν ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ εἰς Ἱεριχὼ τὸν ἄνθρωπον , ἀπὸ τῶν ὑψηλῶν ἐπὶ τὰ κοιλά . Ἐπὶ μὲν τῆς ὀρεινῆς ἡ
Lemmas: 9 . Τά ἐκεῖνος ἐπιτήδευμα μύριοι . Τά ἐκεῖνος βλάστημα , ὠμότης , τραχύτης , πλεονεξία , λοιδορία · πᾶς ὅσος μισέω ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια , οὗτος ὁ διάβολος εἰμί . μισάνθρωπος εἰμί , ἐπεί καί θεομάχος . μισέω πρότερος , τραχηλίζω κατά θεός παντοκράτωρ , κατεξονησος ὁ Δεσπότου , ἀλλοτριόω ὁ θεός . Ἐπειδή ὁράω ὁ ἄνθρωπος κατά εἰκών καί ὁμοίωσις θεός , μή δύναμαι εἰς θεός τρέπω , εἰς ὁ εἰκών ὁ θεός ὁ ἑαυτοῦ πονηρία κενόω · ὥσπερ εἰμί τις ἄνθρωπος ὀργίζω ὁ εἰκών λιθάζω , ἐπεί ὁ βασιλεύς οὐ δύναμαι , ὁ ξύλον τύπτω , ὁ ὁ μίμησις ἔχω . εἶδον ἐγώ ὁ μισάνθρωπος ὁ ζῷον ἐν ὁ στάδιον πολλάκις ( 30 ) , ἢ ὁράω , ἢ ἀκούω · ἄφαλος γάρ εἰμί ὁ λόγος . πλήν ὅτι αὐτός ὁ παραδέρω φυσικός τις ἔχω πρός ὁ ἄνθρωπος ὀργή , καί φύω μάλιστα ὁ ὀφθαλμός ὁ ἄνθρωπος ἐφάλλομαι . ὁ τοίνυν καταπαίζω ὁ μανία ὁ θηρίο ἐν χάρτης εἰκών προδεικνύω ὡς ἄνθρωπος . ὁ δέ ὑπό ὁ ἄγαν ὁρμή μή λογίζομαι , ὡς ἄνθρωπος , σπαράσσω ὁ χάρτης , κέω δείκνυμι ὁ μισάνθρωπος . οὕτως καί ὁ διάβολος ἐν ὁ εἰκών ὁ μίσος εἰς θεός , ἐπεί θεός προσάλασθαι οὐ ἰδύναι . οὕτως ὁ εἰς ἐγώ πόλεμος ἀποδείκνυμι ἔχω ὁ θεομάχος ἔρχομαι ὁ πονηρός , καί πρῶτος πολεμέω ὁ Δεσπότη . ἐκεῖνος καταγίγνομαι ἀπό Ἱεροσόλυμα εἰς Ἰεριχώ ὁ ἄνθρωπος , ἀπό ὁ ὑψηλός ἐπί ὁ κοιλό . ἐπί μέν ὁ ὀρεινός ὁ