basilius-theology.homilia-de-spiritu-sancto-sp pg031_0730.1
σώματα ὑμῶν διὰ τοῦ ἐν ὑμῖν ἁγίου Πνεύματος ἐστιν , οὐ ἔχετε ἀπὸ Θεοῦ . » Καὶ κτίσις μὲν ἀποκαλύψεως δεῖται πρὸς τὸ εἰδέναι τὰ Θεοῦ · τὸ Πνεῦμα δὲ ἀποκαλύπτει . « Ἡμῖν ( 78 ) , φησίν , ὁ Θεὸς ἀπεκάλυψε διὰ τοῦ Πνεύματος αὐτοῦ . » Καὶ καθ’ ἡμᾶς μὲν ἐρευνᾷ , ὅτι ἐν αὐτῷ τὴν ἐρεύναν ποιοῦμεθα ( 79 ) · Τὸ Πνεῦμα , φησίν , ἐρευνᾷ καὶ τὰ βάθη τοῦ Θεοῦ · » καθ’ ἑαυτὸ δὲ γινώσκει , ὡςπερ τὸ ἡμέτερον πνεῦμα . « Τίς γὰρ οἶδε , φησίν , ἀνθρώπων τὰ τοῦ ἀνθρώπου εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τὸ ἐν αὐτῷ ; Οὕτω καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ οὐδεὶς ἔγνωκεν εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ . » Καὶ ζωογονεῖ μὲν Θεός · λέγει γὰρ ὁ Παῦλος · « Παραγγέλλω ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ τοῦ ζωογονοῦντος τὰ πάντα · » ζωὴν δὲ δίδωσι Χριστός , ὁ λέγων · « Τὰ πρόβατα τὰ ἐμὰ τῆς φωνῆς μου ἀκούει , » καὶ ζωὴν αἰώνιον δίδωμι αὐτοῖς . » Ζωοποιοῦμεθα δὲ διὰ τοῦ Πνεύματος , ὡς φησιν ὁ Παῦλος · « Ὁ ἐγείρας Χριστὸν ἐκ νεκρῶν ζωοποιήσει καὶ τὰ θνητὰ σώματα ὑμῶν διὰ τοῦ ἐνοικοῦντος αὐτοῦ Πνεύματος ἐν ὑμῖν . » Ζωογονεῖ ( 80 ) τοίνυν ὑπὸ Θεοῦ διὰ Χριστοῦ ἐν Πνεύματι . Καὶ διὰ τοῦτο , ἐπεὶ πᾶσα ἡ ἐνέργεια τοῦ Υἱοῦ διὰ τοῦ Πνεύματος φανεροῦται , Κύριος ὀνομάζεται τὸ Πνεῦμα πρὸς τοῦ Κυρίου ὀνόματι · καὶ Χριστὸς πρὸς τοῦ Χριστοῦ , ὡς ἄρτι μενέλογημεν · « Ὁ δὲ Κύριος τὸ Πνεῦμα ἐστιν . » Εἴρηται δὲ καὶ τὸ , « Ὑμεῖς ( 81 ) οὐκ ἐστε ἐν σαρκί , ἀλλ’ ἐν Πνεύματι , εἴπερ Πνεῦμα Θεοῦ ἐν ὑμῖν . Εἰ δὲ τις Πνεῦμα Χριστοῦ οὐχ ἔχει , οὗτος οὐκ ἐστιν αὐτοῦ . » Εἶτα ἐπάγει · « Εἰ δὲ Χριστὸς ἐν ὑμῖν , » ἀντὶ τοῦ λέγειν , ὅπερ ἀκόλουθον ἦν · Εἰ δὲ τὸ Πνεῦμα ἐν ὑμῖν . Οὐδὲ ἔστι φωνὴ θεῖα ποιῆσιν τὸ Πνεῦμα εἶναι διδάσκουσα . Τὸ γὰρ , « Πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο , » περὶ τοῦ πλήθους τῶν κτισμάτων ἐστίν . Τὸ δὲ Πνεῦμα οὐχ ἐν τῷ πλήθει , ἀλλὰ μετὰ τῆς δυάδος Τριάδα πληροῖ , καὶ κτίσεως ἀπηλλοτριώται , καὶ πλείστον ὑπερέχει , ἅτε δὴ ἀγιάζον τὴν κτίσιν καὶ ζωοποιοῦν , καὶ χρίσμα ἐφ’ ἡμῖν ὄν , ἥδη δὲ καὶ ἐν αὐτῇ τῇ τοῦ Κυρίου σαρκί . Οὐ δὴπου δὲ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς διὰ κτίσματος ἀγιάζεται , ὡς λέγει ὁ Πέτρος · « Ἰησοῦν τὸν ἀπὸ Ναζαρεθ , ὡς ἔχρισεν αὐτὸν ὁ Θεὸς Πνεύματι ἁγίῳ καὶ δυνάμει . » Οὐδὲ διὰ κτίσματος δύναται · λέγει δέ · « Ἐν Πνεύματι Θεοῦ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια . » Οὐδὲ ὑπὸ κτίσματος ἄγεται · γέγραπται γὰρ , ὅτι « Ἦγετο ἐν τῷ Πνεύματι εἰς τὴν ἔρημον . » Ἀξίωμα μὲν τοῦ Θεοῦ προφήται παλαιοὶ κεκράγασιν · « Τάδε λέγει Κύριος · » οἱ δὲ νέοι · προφῆται · « Τάδε λέγει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον · » καὶ οἱ ἀπόστολοι · « Ἔδοξ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι καὶ ἡμῖν . » Διόπερ καὶ ὁ Ἀπόστολος , δεικνύων , ὅτι θεῖα ῥήματα φθέγγεται , ποτὲ μὲν λέγει · « Ἡ δοκιμὴν ζητεῖτε τοῦ ἐν ἐμοὶ λαλοῦντος Χριστοῦ ; » ποτὲ δὲ , « Ὁ δοκὶ Πνεῦμα Θεοῦ ἐν ὑμῖν . » Πλῆρες δὲ καὶ ἡ παλαιὰ Γραφὴ τῆς τοῦ Πνεύματος
Lemmas: σῶμα σύ διά ὁ ἐν σύ ἅγιος πνεῦμα εἰμί , οὐ ἔχω ἀπό θεός . » καί κτίσις μέν ἀποκάλυψις δέω πρός ὁ οἶδα ὁ θεός · ὁ πνεῦμα δέ ἀποκαλύπτω . « ἡμῖν ( 78 ) , φημί , ὁ θεός ἀποκαλύπτω διά ὁ πνεῦμα αὐτός . » καί κατά ἐγώ μέν ἐρευνάω , ὅτι ἐν αὐτός ὁ ἔρευνα ποιέω ( 79 ) · Τέ πνεῦμα , φημί , ἐρευνάω καί ὁ βάθος ὁ θεός · » κατά ἑαυτοῦ δέ γιγνώσκω , ὡς ὁ ἡμέτερος πνεῦμα . « Τῖς γάρ οἶδα , φημί , ἄνθρωπος ὁ ὁ ἄνθρωπος εἰμί μή ὁ πνεῦμα ὁ ἐν αὐτός ; οὕτως καί ὁ ὁ θεός οὐδείς γιγνώσκω εἰμί μή ὁ πνεῦμα ὁ θεός . » καί ζωογονέω μέν θεός · λέγω γάρ ὁ Παῦλος · « παραγγέλλω ἐνώπιον ὁ θεός ὁ ζῳογονέω ὁ πᾶς · » ζωή δέ δίδωμι Χριστός , ὁ λέγω · « Τά πρόβατον ὁ ἐμός ὁ φωνή ἐγώ ἀκούω , » καί ζωή αἰώνιος δίδωμι αὐτός . » ζῳοποιέω δέ διά ὁ πνεῦμα , ὡς φημί ὁ Παῦλος · « ὁ ἐγείρω Χριστός ἐκ νεκρός ζῳοποιέω καί ὁ θνητός σῶμα σύ διά ὁ ἐνοικέω αὐτός πνεῦμα ἐν σύ . » ζωογονέω ( 80 ) τοίνυν ὑπό θεός διά Χριστός ἐν πνεῦμα . καί διά οὗτος , ἐπεί πᾶς ὁ ἐνέργεια ὁ υἱός διά ὁ πνεῦμα φανερόω , κύριος ὀνομάζω ὁ πνεῦμα πρός ὁ κύριος ὄνομα · καί Χριστός πρός ὁ Χριστός , ὡς ἄρτι μένω · « ὁ δέ κύριος ὁ πνεῦμα εἰμί . » εἶπον δέ καί ὁ , « σύ ( 81 ) οὐ εἰμί ἐν σάρξ , ἀλλά ἐν πνεῦμα , εἴπερ πνεῦμα θεός ἐν σύ . εἰμί δέ τις πνεῦμα Χριστός οὐ ἔχω , οὗτος οὐ εἰμί αὐτός . » εἶτα ἐπάγω · « εἰμί δέ Χριστός ἐν σύ , » ἀντί ὁ λέγω , ὅς ἀκόλουθος εἰμί · εἰμί δέ ὁ πνεῦμα ἐν σύ . οὐδέ εἰμί φωνή θεῖος ποιός ὁ πνεῦμα ἔρχομαι διδάσκω . Τέ γάρ , « Πάν διά αὐτός γίνομαι , » περί ὁ πλῆθος ὁ κτίσμα εἰμί . Τέ δέ πνεῦμα οὐ ἐν ὁ πλῆθος , ἀλλά μετά ὁ δυάς Τριάς πληρόω , καί κτίσις ἀπαλλοτριόω , καί πλεῖστος ὑπερέχω , ἅτε δή ἁγιάζω ὁ κτίσις καί ζωοποιέω , καί χρίσμα ἐπί ἐγώ εἰμί , ἦδος δέ καί ἐν αὐτός ὁ ὁ κύριος σάρξ . οὐ δήπου δέ ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός διά κτίσμα ἁγιάζω , ὡς λέγω ὁ Πέτρος · « Ἰησοῦς ὁ ἀπό Ναζαρέθ , ὡς χρίω αὐτός ὁ θεός πνεῦμα ἅγιος καί δύναμις . » οὐδέ διά κτίσμα δύναμαι · λέγω δέ · « ἐν πνεῦμα Θεός ἐκβάλλω ὁ δαιμόνιος . » οὐδέ ὑπό κτίσμα ἄγω · γράφω γάρ , ὅτι « ἄγω ἐν ὁ πνεῦμα εἰς ὁ ἐρῆμος . » Ἀξίωμα μέν ὁ θεός προφήτης παλαιός κράζω · « Τά λέγω κύριος · » ὁ δέ νέος · προφήτης · « Τά λέγω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος · » καί ὁ ἀπόστολος · « δοκέω ὁ ἅγιος πνεῦμα καί ἐγώ . » διόπερ καί ὁ ἀπόστολος , δείκνυμι , ὅτι θεῖος ῥῆμα φθέγγομαι , ποτέ μέν λέγω · « ὁ δοκιμή ζητέω ὁ ἐν ἐγώ λαλέω Χριστός ; » ποτέ δέ , « ὁ δοκίς πνεῦμα θεός ἐν σύ . » Πλήρης δέ καί ὁ παλαιός Γραφή ὁ ὁ πνεῦμα