basilius-theology.homilia-de-invidia pg031_0197.2
4 . Τί τὸν γενναῖον Ἰωσὴφ δοῦλον ἐποίησεν ; Οὐχ ὁ φθόνος τῶν ἀδελφῶν ; Ἐνδὰ καὶ θαυμάσαι ἀξίον τὴν ὀλιγίαν τῆς νόσου . Φοβηθέντες γὰρ τῶν ὀνειράτων τὴν ἔκδεισιν , δοῦλον ἐποίησαν τὸν ἀδελφόν , ὡς οὐκ ἂν ποτε δοῦλον προσκυνήσοντα . Καίτοι εἰ μὲν ἀληθῆ τὰ ἐνύπνια , τίς μηχανὴ μὴ οὕχι πάντως ἐκδύσαι τὰ προρρηθέντα ; εἰ δὲ ψευδεῖς αἱ τῶν ὀνειράτων ὄψεις , ἄντὶ τίνος βιαζοίμεθα τῷ σφαλόμενῳ ; Νυνὶ δὲ ὑπὸ τῆς τοῦ Θεοῦ οἰκονομίας περιτρέπεται αὐτοῖς τὸ σοφόν . Αἱ γὰρ γὰρ ἐνδύζον ἐμποδίζεσιν τῇ προφητεία , διὰ τούτων ἐχρήσταν ὁποιοῦντες τὴν ἔκδεισιν . Εἰ γὰρ μὴ ἐπράθη , οὐκ ἂν ἦλθεν εἰς Αἴγυπτον , οὐκ ἂν διὰ σωφροσύνην ταῖς ἐπιβουλαῖς τῆς ἀκολάστου γυναικὸς περιέπεσεν , οὐκ ἂν ἐβλήθη εἰς δεσμωτήριον , οὐδ’ ἂν ἐγένετο συνήθης τοῖς ὑπῃρέταις τοῦ Φαραώ , οὐδ’ ἂν συνέβαλε τὰ ὄνειρατα , ὅθεν τὴν ἀρχὴν ἐδέξατο τῆς Αἰγύπτου , καὶ διὰ τὴν σπουδείαν ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ πρὸς αὐτὸν ἐλθόντων προσεκυνήθη . Μετάδε τῷ λόγῳ ἐπὶ τὸν μέγιστον φθόνον , καὶ ἐπὶ μεγίστοις συστάντα , ὅς ἐκ τῆς Ἰουδαίων μανίας κατὰ τοῦ Σωτῆρος ἐγένετο . Διὰ τί ἐφθονεῖτο ; Διὰ τὰ θαύματα . Τίνες δὲ ἦσαν αἱ θαυμαστοποιΐαι ; Σωτηρία τῶν δεομένων ἐτρέφοντο οἱ πεινῶντες , καὶ ὁ τρέφων ἐπολεμεῖτο · ἤγειροντο οἱ νεκροί , καὶ ὁ ζωοποιῶν ἐδωκαίνετο · δαίμονες ἀπῆλθοντο , καὶ ὁ ἐπιτάσσων ἐπεδουλεύετο · λεπροὶ ἐκαθαρίσθησαν , καὶ γυλοὶ περιεπάτουν , χωλοὶ ἤκουον , καὶ τυφλοὶ ἀνέβλεπον , καὶ ὁ εὐεργέτης ἐφυγαδεύετο . Καὶ τὸ τελευταῖον θανάτῳ παρέδωκαν τὸν τὴν ζωὴν χαρισάμενον , καὶ ἐμαρτύρουν τῶν ἐλευθερωτῶν τῶν ἀνθρώπων , καὶ κατεδίκασαν τὸν κριτὴν τοῦ κόσμου . Οὕτω μέχρι πάντων διεξῆλθε ( 49 ) τὰ τοῦ φθόνου κακά . Καὶ ἐν τούτῳ τελικὸς ἀπὸ καταβολῆς ἀρχάμενος κόσμου μέχρι συντελείας αἰῶνος πάντα τιτρώσκει καὶ καταβάλλει · ὁ λυμεὼν τῆς ζωῆς ἡμῶν διάβολος , ὁ χαίρων ( 50 ) ἡμῖν τῇ ἀπωλείᾳ , ὁ καταπεσὼν διὰ τοῦ φθόνου , καὶ ἡμᾶς ἐκείνῳ διὰ τοῦ ἴσου πάθους συγκαταβάλλων . Σοφὸς ἄρα ἦν ὁ τῷ βασκανῶ ἀνδρὶ μηδὲ συνδειπνεῖν ἐπιτρέπων · ἀπὸ τῆς ἐν τῷ δείπνῳ συνοῦσίας περὶ πάσης ὁμοῦ τῆς κατὰ τὸν βίον κοινωνίας διαλεγόμενος . Ὦσπερ γὰρ τὴν εὐκατάπτωτον ὑλὴν ἐπιμελὲς ἡμῖν ὅτι πορρωτάτω τοῦ πυρὸς ἀποτίθεσθαι , οὕτω
Lemmas: 4 . τις ὁ γενναῖος Ἰωσήφ δοῦλος ποιέω ; οὐχ ὁ φθόνος ὁ ἀδελφός ; Ἐνδὰ καί θαυμάζω ἄξιος ὁ ὀλιγίαν ὁ νόσος . φοβέω γάρ ὁ ὄνειρος ὁ ἔκδεσις , δοῦλος ποιέω ὁ ἀδελφός , ὡς οὐ ἄν ποτέ δοῦλος προσκυνέω . καίτοι εἰμί μέν ἀληθής ὁ ἐνύπνιον , τίς μηχανή μή οὐ πάντως ἐκδύω ὁ προλέγω ; εἰμί δέ ψευδής ὁ ὁ ὄνειρος ὄψις , ἀντί τίς βιάζω ὁ σφάλλω ; νυνί δέ ὑπό ὁ ὁ θεός οἰκονομία περιτρέπω αὐτός ὁ σοφός . ὁ γάρ γάρ ἐνδύω ἐμποδίζω ὁ προφητεία , διά οὗτος χράω ὁποιοῦντες ὁ ἔκδεσις . εἰμί γάρ μή πιπράσκω , οὐ ἄν ἔρχομαι εἰς Αἴγυπτος , οὐ ἄν διά σωφροσύνη ὁ ἐπιβουλή ὁ ἀκόλαστος γυνή περιπίπτω , οὐ ἄν βάλλω εἰς δεσμωτήριον , οὐδέ ἄν γίνομαι συνήθης ὁ ὑπηρέτης ὁ Φαραώ , οὐδέ ἄν συμβάλλω ὁ όνειρο , ὅθεν ὁ ἀρχή δέχομαι ὁ Αἴγυπτος , καί διά ὁ σπουδείαν ὑπό ὁ ἀδελφός αὐτός πρός αὐτός ἔρχομαι προσκυνέω . μετά ὁ λόγος ἐπί ὁ μέγας φθόνος , καί ἐπί μέγας συνίστημι , ὅς ἐκ ὁ Ἰουδαῖος μανία κατά ὁ Σωτήρ γίνομαι . Ζεύς τίς φθονέω ; Ζεύς ὁ θαῦμα . τίνω δέ ἥδω ὁ θαυμαστοποιΐα ; Σωτήριος ὁ δέω τρέφω ὁ πεινάω , καί ὁ τρέφω πολεμέω · ἐγείρω ὁ νεκρός , καί ὁ ζωοποιέω ἐδωκαίνετο · δαίμων ἀπέρχομαι , καί ὁ ἐπιτάσσω ἐπιδουλεύω · λεπρός καθαρίζω , καί γύλος περιπατέω , χωλός ἀκούω , καί τυφλός ἀναβλέπω , καί ὁ εὐεργέτης φυγαδεύω . καί ὁ τελευταῖος θάνατος παραδίδωμι ὁ ὁ ζωή χαρίζω , καί μαρτυρέω ὁ ἐλευθερωτής ὁ ἄνθρωπος , καί καταδικάζω ὁ κριτής ὁ κόσμος . οὕτως μέχρι πᾶς διεξέρχομαι ( 49 ) ὁ ὁ φθόνος κακός . καί ἐν οὗτος τελικός ἀπό καταβολή ἄρχω κόσμος μέχρι συντέλεια αἰών πᾶς τιτρώσκω καί καταβάλλω · ὁ λυμεών ὁ ζωή ἐγώ διάβολος , ὁ χαίρω ( 50 ) ἐγώ ὁ ἀπώλεια , ὁ καταπίπτω διά ὁ φθόνος , καί ἐγώ ἐκεῖνος διά ὁ ἴσος πάθος συγκαταβάλλω . Σοφός ἄρα εἰμί ὁ ὁ βάσκανος ἀνήρ μηδέ συνδειπνέω ἐπιτρέπω · ἀπό ὁ ἐν ὁ δεῖπνον συνουσία περί πᾶς ὁμοῦ ὁ κατά ὁ βίος κοινωνία διαλέγω . ὥσπερ γάρ ὁ εὐκατάπτωτος ὕλη ἐπιμελής ἐγώ ὅτι πόρρω ὁ πυρός ἀποτίθημι , οὕτως