basilius-theology.homilia-de-invidia pg031_0200.1
Δε καλῶς καὶ κατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον τὰ παρόντα μεταχειρίζεται , καὶ οἰκονόμος ἐστὶ τῶν παρὰ Θεοῦ , οὐχὶ δὲ πρὸς ἰδίαν ἀπόλαυσιν ἠσπαρίζεται , ἐπαινεῖσθαι καὶ ἀγαπᾶσθαι δίκαιός ἐστι διὰ τὸ φιλάδελφον καὶ κοινωνικὸν τοῦ τρόπου . Πάλιν φρονήσει τις διαφέρει , καὶ λόγῳ Θεοῦ τετιμηται , καὶ ἐξηγητὴς ἐστιν ἱερῶν λογίων ( 64 ) · μὴ φθονήσης τῷ τοιούτῳ , μηδὲ βουλήθῃς ποτε σιωπᾶσθαι τὸν τῶν ἱερῶν ὑποφήτην , εἰ τῇ τοῦ Πνεύματος χάριτι ἀποδοχὴ τις καὶ ἔπαινος ἐκ τῶν ἀκούοντων ἀκολουθεῖ . Σὸν γὰρ ἐστι τὸ ἀγαθόν , καὶ σοι ἐπέμφθη διὰ τοῦ ἀδελφοῦ τῆς διδασκαλίας τὸ δῶρον , ἐὰν ὑποδέξασθαι θέλῃς . Εἶτα , πηγὴν μὲν βρύουσαν οὐδεὶς ἐμφράσσει · καὶ ἡλίῳ λαμπόντος οὐδεὶς τὰς ὀφείας ἐπικαλύπτει , οὔδὲ βασκαίνει ἐκείνοις ( 65 ) , ἀλλ’ ἑαυτῷ συνυφέχει τὴν ἀπόλαυσιν · B λόγῳ δὲ πνευματικοῦ ἐν Ἐκκλησίᾳ βρύοντος , καὶ καρδίας εὐσεβοῦς ἐκ τῶν χαρισμάτων τοῦ Πνεύματος πηγάζούσης , οὐχ ὑπέχεις τὰς ὠκὰς μετ’ εὐφροσύνης ; οὐχ εὐχαρίστως ὑποδέχῃ ( 66 ) τὴν ὠφελείαν ; Ἄλλὰ δάκνει σε ὁ κρότος τῶν ἀκούοντων , καὶ ἐδοῦλήθης ἂν μήτε τὸν ὠφελοῦμενον εἶναι , μήτε τὸν ἐπαινοῦντα . Τίνα ταῦτα ἀπολογίαν ἕξει ἐπὶ τοῦ κριτοῦ τῶν καρδιῶν ἡμῶν ; Φύσει μὲν οὖν εἶναι καλὸν ἡγεῖσθαι χρή τὸ τῆς ψυχῆς ἀγαθόν · τὸν δὲ ὑπεραθούντα τῷ πλούτῳ , καὶ δυναστείᾳ μέγα φρονοῦντα ( 67 ) , καὶ εὐεξίᾳ σώματος , καὶ καλῶς μὲν κεχρημένον οἷς ἔχει , ἀγαπᾶν καὶ περιέπειν , ὡς κοινὰ τὰ τοῦ βίου ὀργάνα κεκτημένον , εἴπερ δὴ ταῦτα ( 68 ) κατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον μεταχειρίζοιτο · ὡς τὴν μὲν τῶν χρημάτων χορηγίᾳ ἀφειδῆ εἶναι τοῖς δεομένοις , τῷ σώματι δὲ ὑπηρεσίαν παρέχειν τοῖς ἀσθενοῦσι · πᾶσαν δὲ τὴν λοιπὴν περιουσίαν οὐ μᾶλλον ἑαυτοῦ νομίζειν , ἢ καὶ οὐτινοῦν τῶν ἐπιδεομένων · τὸν δὲ μὴ οὕτω πρὸς ταῦτα διακειμένον ἀθλίον τίθεσθαι μᾶλλον ἢ ἐπίφθονον , εἰ μείζονας ἔχει ( 69 ) πρὸς τὸ κακὸς εἶναι τὰς ἀφορμάς . Τοῦτο γὰρ ἐστιν ἐκ πλείονος τῆς παρασκευῆς καὶ πραγματείας ἀπόλλυσθαι . Εἰ μὲν γὰρ ἐρβδίων πρὸς ἀδικίαν ὁ πλοῦτος , ἐλεεινὸς ὁ πλουτῶν · εἰ δὲ ὑπηρεσία πρὸς ἀρετὴν , οὐκ ἔχει χώραν ἡ βασκανία , κοινῆς τῆς ἀπ’ αὐτῶν ὠφελείας ἅπας προκειμένης · πλὴν εἰ μή τις τῃ περιουσίᾳ τῆς πονηρίας καὶ ἑαυτῷ βασκαίνει τῶν ἀγαθῶν . Ὀλως δὲ , ὑπερχύμας τῷ λογισμῷ τὰ ἀνθρώπινα , καὶ πρὸς τὸ δυτικὸς καλὸν καὶ ἐπαινετὸν ἀπιδὼν , πολλοῦ D ἂν τι δεῖος ( 70 ) τῶν φθαρτῶν καὶ γηγίνων μακαριστῶν ( 71 ) κρίναι καὶ ζηλωτῶν . Οὕτω δὲ ἔχοντι , καὶ μὴ ὡς ἐπὶ μεγάλοις ἐκπεπληγμένῳ τοῖς κοσμικοῖς , ἀμήχανόν ποτε παραγενέσθαι τὸν φθόνον . Εἰ δὲ πάντως δόξης ἐπιθυμεῖ , καὶ βούλει τῶν πολλῶν ὑπεραγινώσθαι , καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἀνέχῃ δεύτερος
Lemmas: ε καλός καί κατά ὁ ὀρθός λόγος ὁ πάρειμι μεταχειρίζω , καί οἰκονόμος εἰμί ὁ παρά θεός , οὐ δέ πρός ἴδιος ἀπόλαυσις ἀσπαρίζω , ἐπαινέω καί ἀγαπάω δίκαιος εἰμί διά ὁ φιλάδελφος καί κοινωνικός ὁ τρόπος . πάλιν φρόνησις τις διαφέρω , καί λόγος θεός τιμάω , καί ἐξηγητής εἰμί ἱερός λόγιος ( 64 ) · μή φθονέω ὁ τοιοῦτος , μηδέ βούλομαι ποτέ σιωπάω ὁ ὁ ἱερός ὑποφήτης , εἰμί ὁ ὁ πνεῦμα χάρις ἀποδοχή τις καί ἔπαινος ἐκ ὁ ἀκούω ἀκολουθέω . σός γάρ εἰμί ὁ ἀγαθός , καί σύ πέμπω διά ὁ ἀδελφός ὁ διδασκαλία ὁ δῶρον , ἐάν ὑποδέχομαι ἐθέλω . εἶτα , πηγή μέν βρύω οὐδείς ἐμφράσσω · καί ἥλιος λάμπω οὐδείς ὁ ὄφειος ἐπικαλύπτω , οὐ βασκαίνω ἐκεῖνος ( 65 ) , ἀλλά ἑαυτοῦ συνυφέχει ὁ ἀπόλαυσις · B λόγος δέ πνευματικός ἐν ἐκκλησία βρύω , καί καρδία εὐσεβής ἐκ ὁ χάρισμα ὁ πνεῦμα πήγνυμι , οὐ υπέχω ὁ ἄλοξ μετά εὐφροσύνη ; οὐ εὐχάριστος ὑποδέχομαι ( 66 ) ὁ ὠφέλεια ; ἀλλά δάκνω σύ ὁ κρότος ὁ ἀκούω , καί δουλόω ἄν μήτε ὁ ὠφελέω ἔρχομαι , μήτε ὁ ἐπαινέω . Τίνα οὗτος ἀπολογία ἔχω ἐπί ὁ κριτής ὁ καρδία ἐγώ ; Φύσις μέν οὖν ἔρχομαι καλός ἡγέομαι χράω ὁ ὁ ψυχή ἀγαθός · ὁ δέ υπεραθουειντα ὁ πλοῦτος , καί δυναστεία μέγας φρονέω ( 67 ) , καί εὐεξία σῶμα , καί καλός μέν χράω ὅς ἔχω , ἀγαπάω καί περιέπω , ὡς κοινός ὁ ὁ βίος ὄργανον κτάομαι , εἴπερ δή οὗτος ( 68 ) κατά ὁ ὀρθός λόγος μεταχειρίζω · ὡς ὁ μέν ὁ χρῆμα χορηγία ἀφειδής ἔρχομαι ὁ δέω , ὁ σῶμα δέ ὑπηρεσία παρέχω ὁ ἀσθενέω · πᾶς δέ ὁ λοιπός περιουσία οὐ μᾶλλον ἑαυτοῦ νομίζω , ἢ καί ουτινοος ὁ ἐπιδέω · ὁ δέ μή οὕτως πρός οὗτος διάκειμαι ἄθλιος τίθημι μᾶλλον ἢ ἐπίφθονος , εἰμί μέγας ἔχω ( 69 ) πρός ὁ κακός ἔρχομαι ὁ ἀφορμή . οὗτος γάρ εἰμί ἐκ πολύς ὁ παρασκευή καί πραγματεία ἀπόλλυμι . εἰμί μέν γάρ ἐρβδίων πρός ἀδικία ὁ πλοῦτος , ἐλεεινός ὁ πλοῦτος · εἰμί δέ ὑπηρεσία πρός ἀρετή , οὐ ἔχω χώρα ὁ βασκάνιον , κοινός ὁ ἀπό αὐτός ὠφέλεια ἅπας πρόκειμαι · πλήν εἰμί μή τις πῃ περιουσία ὁ πονηρία καί ἑαυτοῦ βασκαίνω ὁ ἀγαθός . ὅλως δέ , ὑπέρχυμα ὁ λογισμός ὁ ἀνθρώπινος , καί πρός ὁ δυτικός καλός καί ἐπαινετός ἀφοράω , πολύς D ἄν τίς δῖος ( 70 ) ὁ φθαρτός καί γηγιναω μακαριστής ( 71 ) κρίνω καί ζηλωτής . οὕτως δέ ἔχω , καί μή ὡς ἐπί μέγας ἐκπλήσσω ὁ κοσμικός , ἀμήχανος ποτέ παραγίγνομαι ὁ φθόνος . εἰμί δέ πάντως δόξα ἐπιθυμέω , καί βούλομαι ὁ πολύς ὑπεραγινώσθαι , καί διά οὗτος οὐ ἀνέχω δεύτερος