basilius-theology.epistulae 129
Ἤιδειν ὅτι ξενίσει τὴν ἀκοὴν τῆς τελειότητός σου τὸ νῦν ἐπιφυὲν ἔγκλημα τῷ πάντα εἰπεῖν εὐκόλῳ Ἀπολιναρίῳ . καὶ γὰρ οὐδὲ αὐτὸς τὸν πρὸ τούτου χρόνον ἤμην ἐπιστάμενος ἔχειν · ἀλλὰ νῦν οἱ Σεβαστηνοὶ διερευνησάμενοί ποθεν αὐτὰ εἰς τὸ μέσον ἤνεγκαν , καὶ περιφέρουσι σύνταγμα , ἐξ οὗ μάλιστα καὶ ἡμᾶς καταδικάζουσιν , ὡς τὰ αὐτὰ φρονοῦντας , ἔχον ῥήσεις τοιαύτας · ὥστε πανταχῆ συνεζευγμένως , μᾶλλον δὲ ἡνωμένως τῇ ἑτερότητι νοεῖν ἀναγκαῖον τὴν πρώτην ταυτότητα , καὶ δευτέραν καὶ τρίτην λέγοντας τὴν αὐτήν . ὅπερ γάρ ἐστι πρώτως ὁ Πατήρ , τοῦτό ἐστι δευτέρως ὁ Υἱός , καὶ τρίτως τὸ Πνεῦμα . αὖθις δὲ ὅπερ ἐστὶ πρώτως τὸ Πνεῦμα τοῦτο δευτέρως τὸν Υἱόν , καθὸ δὴ καὶ ὁ Κύριός ἐστι τὸ Πνεῦμα · καὶ τρίτως τὸν Πατέρα καθὸ δὴ Πνεῦμα ὁ Θεός . καὶ ὡς βιαιότερον σημᾶναι τὸ ἄρρητον , τὸν Πατέρα πατρικῶς Υἱὸν εἶναι , τὸν δὲ Υἱὸν υἱικῶς Πατέρα . καὶ ὡσαύτως ἐπὶ τοῦ Πνεύματος , καθὸ δὴ εἷς Θεὸς ἡ Τριάς . Ταῦτά ἐστι τὰ θρυλλούμενα , ἃ οὐδέποτε δύναμαι πιστεῦσαι πλάσματα εἶναι τῶν περιφερόντων , εἰ καὶ ὅτι ἐκ τῆς καθʼ ἡμῶν συκοφαντίας οὐδὲν λογίζομαι αὐτοῖς ἀτόλμητον εἶναι . γράφοντες γάρ τισι τῶν καθʼ ἑαυτούς , καὶ προσθέντες τὴν καθʼ ἡμῶν διαβολήν , ἐπήγαγον ταῦτα , ῥήματα μὲν αἱρετικῶν ὀνομάσαντες , τὸν δὲ πατέρα τῆς συγγραφῆς ἀποκρυψάμενοι , ἵνα τοῖς πολλοῖς ἡμεῖς νομισθῶμεν εἶναι οἱ λογογράφοι . πλὴν ἀλλʼ οὐκ ἂν μέχρι τοῦ καὶ ῥήματα συνθεῖναι προῆλθεν αὐτῶν ἡ ἐπίνοια , ὥς γε ἐμαυτὸν πείθω . ὅθεν , ὑπὲρ τοῦ καὶ τὴν καθʼ ἡμῶν κρατοῦσαν βλασφημίαν ἀπώσασθαι , καὶ δεῖξαι πᾶσιν , ὡς οὐδὲν ἡμῖν ἐστὶ κοινὸν πρὸς τοὺς ἐκεῖνο λέγοντας , ἠναγκάσθημεν μνησθῆναι τοῦ ἀνδρός , ὡς προσεγγίζοντος τῇ ἀσεβείᾳ τοῦ Σαβελλίου . καὶ ταῦτα μὲν εἰς τοσοῦτον . Ἀπὸ δὲ τοῦ στρατοπέδου ἧκέ τις ἀγγέλλων , ἐπὶ τῇ πρώτῃ κινήσει τοῦ κρατοῦντος , ἣν ἐκίνησαν αὐτὸν οἱ τὰς διαβολὰς ἡμῶν καταχέοντες , γεγενῆσθαί τινα καὶ δευτέραν γνώμην , ὥστε μὴ δοθῆναι ἡμᾶς ἐκδότους τοῖς κατηγόροις , μήτε παραδοθῆναι ἡμᾶς τῷ ἐκείνων θελήματι , ὅπερ ἦν ἐξ ἀρχῆς ὁρισθέν · ἀλλά τινα γενέσθαι τέως ἀναβολήν . ἐὰν οὖν ἢ ταῦτα μένῃ , ἢ τούτων τι δόξῃ φιλανθρωπότερον , σημανοῦμέν σου τῇ θεοσεβείᾳ . ἐὰν δὲ κρατῇ τὰ πρότερα , οὐδὲ τοῦτό σε λήσεται . Ὁ μέντοι ἀδελφὸς Σαγκτίσσιμος πάντως ἐστὶ παρʼ ὑμῖν πάλαι , καὶ ἃ ἐπιζητεῖ δῆλα γέγονε τῇ τελειότητί σου . εἰ οὖν φαίνεται ἀναγκαῖόν τι ἔχειν ἡ πρὸς τοὺς δυτικοὺς ἐπιστολή , καταξίωσον τυπώσας αὐτὴν διαπέμψασθαι ἡμῖν , ὥστε ποιῆσαι ὑπογραφῆναι παρὰ τῶν ὁμοψύχων καὶ ἑτοίμην ἔχειν τὴν ὑπογραφήν , ἐν χάρτῃ κεχωρισμένῳ ἐντετυπωμένην , ὃν δυνάμεθα συνάψαι τῷ παρὰ τοῦ ἀδελφοῦ ἡμῶν τοῦ συμπρεσβυτέρου περικομιζομένῳ . ἐγὼ μὲν γὰρ οὐδὲν εὑρὼν συνεκτικὸν ἐν τῷ ὑπομνηστικῷ , οὐκ ἔσχον ὑπὲρ οὗ ἐπιστείλω τοῖς ἐν τῇ δύσει . τὰ μὲν γὰρ ἀναγκαῖα προείληπται · τὰ δὲ περιττὰ γράφειν παντελῶς μάταιον . περὶ δὲ τῶν αὐτῶν ἐνοχλεῖν μὴ καὶ γελοῖον εἴη ; Ἐκείνη δέ μοι ἔδοξεν ὥσπερ ἀγύμναστος εἶναι ἡ ὑπόθεσις καὶ χώραν παρέχειν γράμμασι , τὸ παρακαλέσαι αὐτοὺς μὴ ἀκρίτως δέχεσθαι τὰς κοινωνίας τῶν ἐκ τῆς ἀνατολῆς ἀφικνουμένων , ἀλλʼ ἅπαξ μίαν μερίδα ἐκλεξαμένους , τοὺς λοιποὺς ἐκ τῆς μαρτυρίας τῶν κοινωνικῶν προσλαμβάνεσθαι · καὶ μὴ παντὶ τῷ πίστιν γράφοντι ἐπὶ προφάσει δὴ τῆς ὀρθοδοξίας προστίθεσθαι . οὕτω γὰρ εὑρεθήσονται τοῖς μαχομένοις κοινωνοῦντες , οἳ τὰ μὲν ῥήματα πολλάκις τὰ αὐτὰ προβάλλονται , μάχονται δὲ ἀλλήλοις ὅσον οἱ πλεῖστον διεστηκότες . ἵνʼ οὖν μὴ ἐπὶ πλεῖον ἡ αἵρεσις ἐξάπτηται τῶν πρὸς ἀλλήλους διαστασιαζόντων ἀντιπροβαλλομένων τὰ παρʼ αὐτῶν γράμματα , παρακληθῆναι αὐτοὺς ἔδει κεκριμένας ποιεῖσθαι καὶ τὰς τῶν ἐντυγχανόντων αὐτοῖς κοινωνίας καὶ τὰς ἐγγράφως γινομένας κατὰ τὸν τύπον τῆς Ἐκκλησίας .
Lemmas: ἀιδέω ὅτι ξένισις ὁ ἀκοή ὁ τελειότης σύ ὁ νῦν ἐπιφύω ἔγκλημα ὁ πᾶς εἶπον εὔκολος απολιναριον . καί γάρ οὐδέ αὐτός ὁ πρό οὗτος χρόνος εἰμί ἐπίσταμαι ἔχω · ἀλλά νῦν ὁ Σεβαστηνός διερευνάω πόθεν αὐτός εἰς ὁ μέσος φέρω , καί περιφέρω σύνταγμα , ἐκ ὅς μάλιστα καί ἐγώ καταδικάζω , ὡς ὁ αὐτός φρονέω , ἔχω ῥῆσις τοιοῦτος · ὥστε πανταχῇ συνεζευγμένως , μᾶλλον δέ ἡνωμένως ὁ ἑτερότης νοέω ἀναγκαῖος ὁ πρῶτος ταυτότης , καί δύο καί τρίτος λέγω ὁ αὐτός . ὅσπερ γάρ εἰμί πρῶτος ὁ Πατήρ , οὗτος εἰμί δύο ὁ υἱός , καί τρίτος ὁ πνεῦμα . αὖθις δέ ὅσπερ εἰμί πρῶτος ὁ πνεῦμα οὗτος δύο ὁ υἱός , καθό δή καί ὁ κύριος εἰμί ὁ πνεῦμα · καί τρίτος ὁ πατήρ καθό δή πνεῦμα ὁ Θεός . καί ὡς βίαιος σημαίνω ὁ ἄρρητος , ὁ πατήρ πατρικός υἱός εἰμί , ὁ δέ υἱός υἱικός πατήρ . καί ὡσαύτως ἐπί ὁ πνεῦμα , καθό δή εἷς θεός ὁ Τριάς . ταῦτα εἰμί ὁ θρυλέω , ὁ οὐδέποτε δύναμαι πιστεύω πλάσμα εἰμί ὁ περιφέρω , εἰμί καί ὅτι ἐκ ὁ κατά ἐγώ συκοφαντία οὐδείς λογίζομαι αὐτός ἀτόλμητος εἰμί . γράφω γάρ τις ὁ κατά ἑαυτοῦ , καί προστίθημι ὁ κατά ἐγώ διαβολή , ἐπάγω οὗτος , ῥῆμα μέν αἱρετικός ὀνομάζω , ὁ δέ πατήρ ὁ συγγραφεύς ἀποκρύπτω , ἵνα ὁ πολύς ἐγώ νομίζω εἰμί ὁ λογογράφος . πλήν ἀλλά οὐ εἄν μέχρι ὁ καί ῥῆμα συντίθημι προέρχομαι αὐτός ὁ ἐπίνοια , ὅς γε ἐμαυτοῦ πείθω . ὅθεν , ὑπέρ ὁ καί ὁ κατά ἐγώ κράτος βλασφημία ἀπωθέω , καί δείκνυμι πᾶς , ὡς οὐδείς ἐγώ εἰμί κοινός πρός ὁ ἐκεῖνος λέγω , ἀναγκάζω μιμνήσκω ὁ ἀνήρ , ὡς προσεγγίζω ὁ ἀσέβεια ὁ Σαβέλλιος . καί οὗτος μέν εἰς τοσοῦτος . ἀπό δέ ὁ στρατόπεδον ἵημι τις ἀγγέλλω , ἐπί ὁ πρῶτος κινέω ὁ κράτος , ὅς κινέω αὐτός ὁ ὁ διαβολή ἐγώ κατηχέω , γίγνομαι τις καί δύο γνώμη , ὥστε μή δίδωμι ἐγώ ἔκδοτος ὁ κατήγορος , μήτε παραδίδωμι ἐγώ ὁ ἐκεῖνος θέλημα , ὅσπερ εἰμί ἐκ ἀρχή ὁρίζω · ἀλλά τις γίγνομαι τέως ἀναβολή . ἐάν οὖν ἢ οὗτος μένω , ἢ οὗτος τίς δόξα φιλάνθρωπος , σημαίνω σύ ὁ θεοσέβεια . ἐάν δέ κρατέω ὁ πρότερος , οὐδέ οὗτος σύ λανθάνω . ὁ μέντοι ἀδελφός Σαγκτίσσιμος πάντως εἰμί παρά σύ πάλαι , καί ὁ ἐπιζητέω δῆλος γίγνομαι ὁ τελειότης σύ . εἰμί οὖν φαίνω ἀναγκαῖον τίς ἔχω ὁ πρός ὁ δυτικός ἐπιστολή , καταξιόω τυπόω αὐτός διαπέμπω ἐγώ , ὥστε ποιέω ὑπογράφω παρά ὁ ομόψυχος καί ἑτοῖμος ἔχω ὁ ὑπογραφή , ἐν χάρτης χωρίζω ἐντυπόω , ὅς δύναμαι συνάπτω ὁ παρά ὁ ἀδελφός ἐγώ ὁ συμπρεσβύτερος περικομίζω . ἐγώ μέν γάρ οὐδείς εὑρίσκω συνεκτικός ἐν ὁ ὑπομνηστικός , οὐ ἔχω ὑπέρ ὅς ἐπιστέλλω ὁ ἐν ὁ δύο . ὁ μέν γάρ ἀναγκαῖος προλαμβάνω · ὁ δέ περισσός γράφω παντελῶς μάταιος . περί δέ ὁ αὐτός ἐνοχλέω μή καί γελοῖος εἰμί ; ἐκεῖνος δέ ἐγώ δοκέω ὥσπερ ἀγύμναστος εἰμί ὁ ὑπόθεσις καί χώρα παρέχω γράμμα , ὁ παρακαλέω αὐτός μή ἄκριτος δέχομαι ὁ κοινωνία ὁ ἐκ ὁ ἀνατολή ἀφικνέομαι , ἀλλά ἅπαξ εἷς μερίς ἐκλέγω , ὁ λοιπός ἐκ ὁ μαρτυρία ὁ κοινωνικός προσλαμβάνω · καί μή πᾶς ὁ πίστις γράφω ἐπί πρόφασις δή ὁ ὀρθοδοξία προστίθημι . οὗτος γάρ εὑρίσκω ὁ μάχομαι κοινωνέω , ἕ ὁ μέν ῥῆμα πολλάκις ὁ αὐτός προβάλλω , μάχομαι δέ ἀλλήλων ὅσος ὁ πλεῖστος διΐστημι . ἵνα οὖν μή ἐπί πλείων ὁ αἵρεσις ἐξάπτω ὁ πρός ἀλλήλων διαστασιάζω ἀντιπροβάλλω ὁ παρά αὐτός γράμμα , παρακαλέω αὐτός ἐσθίω κρίνω ποιέω καί ὁ ὁ ἐντυγχάνω αὐτός κοινωνία καί ὁ ἔγγραφος γίγνομαι κατά ὁ τύπος ὁ ἐκκλησία .