basilius-theology.epistulae 58
Πῶς ἄν σοι διὰ γραμμάτων μαχεσθείην ; πῶς δʼ ἂν ἀξίως σου καθαψαίμην τῆς περὶ πάντα χρηστότητος ; τρίτον τίς , εἰπέ μοι , τοῖς αὐτοῖς περιπίπτει δικτύοις ; τρίτον τίς τῇ αὐτῇ περιπίπτει πάγῃ ; οὐδʼ ἂν τῶν ἀλόγων τι τοῦτο ῥᾳδίως πάθοι . μίαν μοι συμπλάσας ἐπιστολὴν ἐκόμισας , ὡς παρὰ τοῦ αἰδεσιμωτάτου ἐπισκόπου καὶ κοινοῦ θείου ἡμῶν , ἀπατῶν με οὐκ οἶδα ἀνθʼ ὅτου . ἐδεξάμην ὡς παρʼ ἐπισκόπου διὰ σοῦ κομισθεῖσαν . τί γὰρ οὐκ ἔμελλον ; ἐπέδειξα πολλοῖς τῶν φίλων ὑπὸ περιχαρείας , ηὐχαρίστησα τῷ Θεῷ . ἠλέγχθη τὸ πλάσμα , αὐτοῦ τοῦ ἐπισκόπου διὰ τῆς ἰδίας φωνῆς ἀρνησαμένου . κατῃσχύνθημεν ἐπʼ ἐκείνῃ · ηὐξάμεθα ἡμῖν διαστῆναι τὴν γῆν , ῥᾳδιουργίας καὶ ψεύδους καὶ ἀπάτης ὀνείδει περιβληθέντες . δευτέραν πάλιν ἀπέδωκάν μοι , ὡς διὰ τοῦ οἰκέτου σου Ἀστερίου παρʼ αὐτοῦ τοῦ ἐπισκόπου μοι ἀποσταλεῖσαν . οὐδὲ ἐκείνην ἀληθῶς αὐτὸς ὁ ἐπίσκοπος διεπεμψατο , ὡς ὁ αἰδεσιμώτατος ἀδελφὸς Ἄνθιμος ἡμῖν ἀπήγγειλε . τρίτην πάλιν Ἀδαμάντιος ἧκε πρὸς ἡμᾶς κομίζων . πῶς ἔδει με δέξασθαι τὰ διὰ σοῦ καὶ τῶν σῶν πεμπόμενα ; ηὐξάμην ἂν λίθου καρδίαν ἔχειν , ὥστε μήτε τῶν παρελθόντων μεμνῆσθαι μήτε τῶν παρόντων αἰσθάνεσθαι , ὑπὲρ τοῦ πᾶσαν πληγὴν εἰς γῆν κεκυφὼς φέρειν ὡς τὰ βοσκήματα . ἀλλὰ τί πάθω πρὸς τὸν ἐμαυτοῦ λογισμόν , μετὰ μίαν καὶ δευτέραν πεῖραν , οὐδὲν δυνάμενον ἀνεξετάστως προσίεσθαι ; Ταῦτα τῆς σῆς ἁπλότητος καθαπτόμενος ἔγραψα , ἣν οὐδʼ ἄλλως πρέπουσαν Χριστιανοῖς , τῷ παρόντι καιρῷ ὁρῶ μὴ ἁρμόζουσαν , ἵνα πρὸς γοῦν τὸ ἐφεξῆς ἑαυτόν τε φυλάττοις κἀμοῦ φείδῃ · ἐπειδή , δεῖ γάρ με πρὸς σὲ μετὰ παῤῥησίας εἰπεῖν , ἀναξιόπιστος εἶ τῶν τοιούτων διάκονος · πλὴν οἵτινες ἂν ὦσιν οἱ ἐπεσταλκότες , ἀπεκρινάμεθα αὐτοῖς τὰ εἰκότα . εἴτε οὖν αὐτὸς απόπειράν μοι καθιείς , εἴτε τῷ ὄντι παρὰ τῶν ἐπισκόπων λαβὼν τὴν ἐπιστολὴν ἔπεμψας , ἔχεις τὰς ἀποκρίσεις . σὲ δὲ ἄλλα εἰκὸς ἦν ἐν τῷ παρόντι φροντίζειν , ἀδελφόν τε ὄντα καὶ μήπω τῆς φύσεως ἐπιλελησμένον , μηδὲ ἐν ἐχθροῦ μοίρᾳ ἡμᾶς ὁρῶντα , ἐπειδὴ εἰς βίον παρήλθομεν συντρίβοντα μὲν ἡμῶν τὸ σῶμα , κακοῦντα δὲ καὶ τὴν ψυχὴν τῷ ὑπερβαίνειν τὴν ἡμετέραν δύναμιν . ἀλλʼ ὅμως , ἐπειδὴ οὕτως ἐκπεπολέμωσαι , τούτου ἕνεκεν παρεῖναί σε δεῖ νῦν καὶ κοινωνεῖν τῶν πραγμάτων . Ἀδελφοὶ γάρ , φησίν , ἐν ἀνάγκαις ἔστωσαν χρήσιμοι . Εἰ δὲ τῷ ὄντι συντυχίαν ἡμετέραν καταδέχονται οἱ αἰδεσιμώτατοι ἐπίσκοποι , καὶ τόπον ἡμῖν ὡρισμένον καὶ καιρὸν γνωρισάτωσαν , καὶ δι’ ἰδίων ἡμᾶς ἀνθρώπων μεταστειλάσθωσαν . ὥσπερ γὰρ πρὸς τὸ ἀπαντῆσαι αὐτὸς πρὸς τὸν ἐμαυτοῦ θεῖον οὐκ ἀπαξιῶ , οὕτως ἐὰν μὴ μετὰ τοῦ πρέποντος σχήματος ἡ κλῆσις γένηται , οὐκ ἀνέξομαι .
Lemmas: Πῶς ἄν σύ διά γράμμα μάχομαι ; πῶς δέ εἄν ἀξίως σύ καθάπτω ὁ περί πᾶς χρηστότης ; τρίτος τίς , εἶπον ἐγώ , ὁ αὐτός περιπίπτω δίκτυον ; τρίτος τίς ὁ αὐτός περιπίπτω πάγη ; οὐδέ εἄν ὁ ἄλογος τίς οὗτος ῥᾳδίως πάσχω . εἷς ἐγώ συμπλάσσω ἐπιστολή κομίζω , ὡς παρά ὁ αἰδέσιμος ἐπίσκοπος καί κοινός θεῖον ἐγώ , ἀπάτη ἐγώ οὐ οἶδα ἀντί ὅστις . δέχομαι ὡς παρά ἐπίσκοπος διά σύ κομίζω . τίς γάρ οὐ μέλλω ; ἐπιδείκνυμι πολύς ὁ Φίλων ὑπό περιχάρεια , εὐχαριστέω ὁ Θεός . ἐλέγχω ὁ πλάσμα , αὐτός ὁ ἐπίσκοπος διά ὁ ἴδιος φωνή ἀρνέομαι . καταισχύνω ἐπί ἐκεῖνος · εὔχομαι ἐγώ διΐστημι ὁ γῆ , ῥᾳδιουργία καί ψεῦδος καί ἀπάτη ὄνειδος περιβάλλω . δύο πάλιν ἀποδίδωμι ἐγώ , ὡς διά ὁ οἰκέτης σύ Ἀστέριον παρά αὐτός ὁ ἐπίσκοπος ἐγώ ἀποστέλλω . οὐδέ ἐκεῖνος ἀληθής αὐτός ὁ ἐπίσκοπος διαπέμπω , ὡς ὁ αἰδέσιμος ἀδελφός Ἄνθιμος ἐγώ ἀπαγγέλλω . τρίτος πάλιν Ἀδαμάντιος ἵημι πρός ἐγώ κομίζω . πῶς ἐσθίω ἐγώ δέχομαι ὁ διά σύ καί ὁ σός πέμπω ; εὔχομαι εἄν λίθος Καρδία ἔχω , ὥστε μήτε ὁ παρέρχομαι μιμνήσκω μήτε ὁ πάρειμι αἰσθάνομαι , ὑπέρ ὁ πᾶς πληγή εἰς γῆ κύπτω φέρω ὡς ὁ βόσκημα . ἀλλά τίς πάσχω πρός ὁ ἐμαυτοῦ λογισμός , μετά εἷς καί δύο πείρω , οὐδείς δύναμαι ἀνεξέταστος προσίημι ; οὗτος ὁ σός ἁπλότης καθάπτω γράφω , ὅς οὐδέ ἄλλως πρέπω Χριστιανός , ὁ πάρειμι καιρός ὁράω μή ἁρμόζω , ἵνα πρός γοῦν ὁ ἐφεξῆς ἑαυτοῦ τε φυλάσσω ἐγώ φείδομαι · ἐπειδή , δεῖ γάρ ἐγώ πρός σύ μετά παρρησία εἶπον , ἀναξιόπιστος εἰμί ὁ τοιοῦτος διάκονος · πλήν ὅστις εἄν εἰμί ὁ ἐπιστέλλω , ἀποκρίνω αὐτός ὁ εἰκός . εἴτε οὖν αὐτός ἀπόπειρα ἐγώ καθίζω , εἴτε ὁ εἰμί παρά ὁ ἐπίσκοπος λαμβάνω ὁ ἐπιστολή πέμπω , ἔχω ὁ ἀπόκρισις . σύ δέ ἄλλος εἰκός εἰμί ἐν ὁ πάρειμι φροντίζω , ἀδελφός τε εἰμί καί μήπω ὁ φύσις ἐπιλανθάνω , μηδέ ἐν ἐχθρός μοῖρα ἐγώ ὁράω , ἐπεί εἰς βίος παρέρχομαι συντρίβω μέν ἐγώ ὁ σῶμα , κακόω δέ καί ὁ ψυχή ὁ ὑπερβαίνω ὁ ἡμέτερος δύναμις . ἀλλά ὅμως , ἐπεί οὕτως ἐκπολεμόω , οὗτος ἕνεκα πάρειμι σύ δεῖ νῦν καί κοινωνέω ὁ πρᾶγμα . ἀδελφός γάρ , φημί , ἐν ἀνάγκη εἰμί χρήσιμος . εἰμί δέ ὁ εἰμί συντυχία ἡμέτερος καταδέχομαι ὁ αἰδέσιμος ἐπίσκοπος , καί τόπος ἐγώ ὁρίζω καί καιρός γνωρίζω , καί διά ἴδιος ἐγώ ἄνθρωπος μεταστέλλομαι . ὥσπερ γάρ πρός ὁ ἀπαντάω αὐτός πρός ὁ ἐμαυτοῦ θέω οὐ ἀπαξιόω , οὕτως ἐάν μή μετά ὁ πρέπω σχῆμα ὁ κλῆσις γίγνομαι , οὐ ἀνέχω .