basilius-theology.epistulae 294
Πρέπει μέν που καὶ πατράσι παίδων ἰδίων πρόνοια καὶ γεωργοῖς φυτῶν ἢ σπερμάτων ἐπιμέλεια , καὶ διδασκάλοις μαθητῶν φροντίς , μάλιστα ὅταν δι’ εὐφυΐαν βελτίους ἐφʼ ἑαυτοῖς ὑποφαίνουσι τὰς ἐλπίδας . χαίρει γὰρ πονῶν καὶ γεωργός , ἁδρυνομένων αὐτῷ τῶν ἀσταχύων ἢ τῶν φυτῶν αὐξανομένων , εὐφραίνουσι δὲ καὶ μαθηταὶ διδασκάλους , καὶ παῖδες πατέρας , οἱ μὲν πρὸς ἀρετήν , οἱ δὲ πρὸς αὔξησιν ἐπιδιδόντες . ἡμεῖς δὲ τοσοῦτον μείζονα μὲν ἐφʼ ὑμῖν ἔχομεν τὴν φροντίδα , κρείττονα δὲ τὴν ἐλπίδα , ὅσον εὐσέβεια πάσης μὲν τέχνης , πάντων δὲ ζώων ὁμοῦ καὶ καρπῶν ἐστιν ἀμείνων , ἣν ἐν ἁπαλαῖς ἔτι καὶ καθαραῖς ταῖς ὑμετέραις ψυχαῖς ῥιζωθεῖσαν ὑφʼ ἡμῶν καὶ τραφεῖσαν ἰδεῖν εὐχόμεθα καὶ προελθοῦσαν εἰς ἀκμὴν τελείαν καὶ εἰς καρποὺς ὡραίους , συλλαμβανομένης ἡμῶν ταῖς εὐχαῖς τῆς ὑμετέρας φιλομαθείας . εὖ γὰρ ἴστε καὶ τὴν ἡμετέραν εἰς ὑμᾶς εὔνοιαν καὶ τὴν τοῦ Θεοῦ συνεργίαν ταῖς ὑμετέραις ἐναποκεῖσθαι γνώμαις , ὧν πρὸς τὸ δέον εὐθυνομένων , Θεὸς συνεργὸς καλούμενος παρέσται καὶ ἄκλητος , καὶ πᾶς φιλόθεος ἄνθρωπος πρὸς διδασκαλίαν αὐτεπάγγελτος . ἀνίκητος γὰρ ἡ προθυμία τῶν διδάσκειν τι χρήσιμον δυναμένων , ὅταν αἱ τῶν μανθανόντων ψυχαὶ πάσης καθαρεύωσιν ἀντιτυπίας . Οὐκοῦν οὐδὲ σώματος κωλύει χωρισμός , τοῦ δημιουργήσαντος ἡμᾶς δι’ ὑπερβολὴν σοφίας καὶ φιλανθρωπίας μὴ συμπεριορίσαντος τοῖς σώμασι τὴν διάνοιαν , μήτε μὴν τῇ γλώττῃ τῶν λόγων τὴν δύναμιν , δόντος δέ τι πλεῖον καὶ ἀπὸ τοῦ χρόνου τοῖς ὠφελεῖν δυναμένοις , ὡς μὴ μόνον τοῖς μακρὰν διεστηκόσιν , ἀλλὰ δὴ καὶ τοῖς λίαν ὀψιγόνοις παραπέμπειν δύνασθαι τὴν διδασκαλίαν . καὶ τοῦτον ἡμῖν ἡ πεῖρα πιστοῦται τὸν λόγον , ἐπείπερ οἵ τε πολλοῖς πρότερον ἔτεσι γενόμενοι διδάσκουσι τοὺς νέους , σωζομένης ἐν γράμμασι τῆς διδασκαλίας · ἡμεῖς τε κεχωρισμένοι τοσοῦτον τοῖς σώμασι , τῇ διανοίᾳ σύνεσμεν ἀεί , καὶ προσομιλοῦμεν ῥᾳδίως , τῆς διδασκαλίας οὔτε ὑπὸ γῆς οὔτε θαλάσσης κωλυομένης , εἴ τίς ἐστιν ὑμῖν τῶν ἰδίων ψυχῶν φροντίς .
Lemmas: πρέπω μέν ποῦ καί πατήρ παῖς ἴδιος πρόνοια καί γεωργός φυτός ἢ σπέρμα ἐπιμέλεια , καί διδάσκαλος μαθητής φροντίς , μάλιστα ὅταν διά εὐφυΐα ἀγαθός ἐπί ἑαυτοῦ ὑποφαίνω ὁ ἐλπίς . χαίρω γάρ πονέω καί γεωργός , ἁδρύνω αὐτός ὁ ἄσταχυς ἢ ὁ φυτός αὐξάνω , εὐφραίνω δέ καί μαθητής διδάσκαλος , καί παῖς πατήρ , ὁ μέν πρός ἀρετή , ὁ δέ πρός αὔξησις ἐπιδίδωμι . ἐγώ δέ τοσοῦτος μείζων μέν ἐπί σύ ἔχω ὁ φροντίς , ἀγαθός δέ ὁ ἐλπίς , ὅσος εὐσέβεια πᾶς μέν τέχνη , πᾶς δέ ζῷον ὁμοῦ καί καρπός εἰμί ἀγαθός , ὅς ἐν ἁπαλός ἔτι καί καθαρός ὁ ὑμέτερος Ψυχή ῥιζόω ὑπό ἐγώ καί τρέφω ὁράω εὔχομαι καί προέρχομαι εἰς ἀκμή τέλειος καί εἰς καρπός1 ὡραῖος , συλλαμβάνω ἐγώ ὁ εὐχή ὁ ὑμέτερος φιλομάθεια . εὕω γάρ οἶδα καί ὁ ἡμέτερος εἰς σύ εὔνοια καί ὁ ὁ Θεός συνεργία ὁ ὑμέτερος ἐναπόκειμαι γνώμη , ὅς πρός ὁ δήω εὐθύνω , θεός συνεργός καλέω πάρειμι καί ἄκλητος , καί πᾶς φιλόθεος ἄνθρωπος πρός διδασκαλία αὐτεπάγγελτος . ἀνίκητος γάρ ὁ προθυμία ὁ διδάσκω τίς χρήσιμος δύναμαι , ὅταν ὁ ὁ μανθάνω ψυχή πᾶς καθαρεύω ἀντιτυπία . οὐκοῦν οὐδέ σῶμα κωλύω χωρισμός , ὁ δημιουργέω ἐγώ διά ὑπερβολή σοφία καί φιλανθρωπία μή συμπεριορίζω ὁ σῶμα ὁ διάνοια , μήτε μήv ὁ γλῶσσα ὁ λόγος ὁ δύναμις , δίδωμι δέ τίς πλείων καί ἀπό ὁ χρόνος ὁ ὠφελέω δύναμαι , ὡς μή μόνος ὁ μακράν διίστημι , ἀλλά δή καί ὁ λίαν ὀψίγονος παραπέμπω δύναμαι ὁ διδασκαλία . καί οὗτος ἐγώ ὁ πείρω πιστόω ὁ λόγος , ἐπεί ὁ τε πολύς πρότερος ἔτος γίγνομαι διδάσκω ὁ νέος , σῴζω ἐν γράμμα ὁ διδασκαλία · ἐγώ τε χωρίζω τοσοῦτος ὁ σῶμα , ὁ διάνοια σύνειμι ἀεί , καί προσομιλέω ῥᾳδίως , ὁ διδασκαλία οὔτε ὑπό γῆ οὔτε θάλασσα κωλύω , εἰμί τίς εἰμί σύ ὁ ἴδιος Ψυχή φροντίς .