basilius-theology.epistulae 69
Ἣν ἐκ παλαιοῦ περὶ τῆς σῆς τιμιότητος ὑπόληψιν ἔσχομεν , ταύτην ὁ χρόνος προϊὼν ἀεὶ βεβαιοῖ · μᾶλλον δὲ καὶ συναύξει ταῖς προσθήκαις τῶν κατὰ μέρος ἐπιγινομένων . ὅτι τῶν μὲν ἄλλων τοῖς πλείστοις ἐξαρκεῖ τὸ καθʼ ἑαυτὸν ἕκαστον περισκοπεῖν , σοὶ δὲ οὐχ ἱκανὸν τοῦτο , ἀλλʼ ἡ μέριμνά σοι πασῶν τῶν ἐκκλησιῶν τοσαύτη , ὅση καὶ τῆς ἰδίως παρὰ τοῦ κοινοῦ Δεσπότου ἡμῶν ἐμπιστευθείσης ἐπίκειται · ὅς γε οὐδένα χρόνον διαλείπεις διαλεγόμενος , νουθετῶν , ἐπιστέλλων , ἐκπέμπων τινὰς ἑκάστοτε τοὺς ὑποτιθεμένους τὰ βέλτιστα . καὶ νῦν δὲ ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ πληρώματος τοῦ ὑπὸ σὲ κλήρου τὸν αἰδεσιμώτατον ἀδελφὸν Πέτρον ἐκπεμφθέντα μετὰ πολλῆς χαρᾶς ἐδεξάμεθα , καὶ τὸν ἀγαθὸν αὐτοῦ τῆς ἀποδημίας σκοπὸν ἀπεδεξάμεθα , ὃν ἐπιδείκνυται κατʼ ἐντολὰς τῆς σῆς τιμιότητος , τὰ ἀντιτείνοντα προσαγόμενος , καὶ τὰ διεσπασμένα συνάπτων . ὅθεν τι καὶ ἡμεῖς συμβαλέσθαι τῇ περὶ τοῦτο σπουδῇ βουληθέντες , ἐνομίσαμεν ἐπιτηδειοτάτην ἀρχὴν τοῖς πράγμασι δώσειν , εἰ , ὥσπερ ἐπὶ κορυφὴν τῶν ὅλων , ἐπὶ τὴν σὴν ἀναδράμοιμεν τελειότητα , καὶ σοὶ συμβούλῳ τε χρησαίμεθα καὶ ἡγεμόνι τῶν πράξεων . ὅθεν καὶ τὸν ἀδελφὸν Δωρόθεον , τὸν διάκονον τῆς ὑπὸ τὸν τιμιώτατον ἐπίσκοπον Μελέτιον ἐκκλησίας , ἀγαθῷ κεχρημένον περὶ τὴν τῆς πίστεως ὀρθότητα ζήλῳ , καὶ ἐπιθυμοῦντα καὶ αὐτὸν τὴν εἰρήνην τῶν ἐκκλησιῶν ἐπιδεῖν , πρὸς τὴν σὴν θεοσέβειαν ἀνεπέμψαμεν , ὥστε , ταῖς σαῖς ὑποθήκαις ἀκολουθοῦντα ( ἃς καὶ τῷ χρόνῳ καὶ τῇ τῶν πραγμάτων πείρᾳ , καὶ τῷ ὑπὲρ τοὺς ἄλλους ἔχειν τὴν ἐκ τοῦ Πνεύματος συμβουλίαν , ἀσφαλεστέρας ποιεῖσθαι δύνασαι ) , οὕτως ἐγχειρεῖν τοῖς σπουδαζομένοις . Ὃν καὶ ὑποδέξῃ δηλονότι , καὶ προσβλέψεις εἰρηνικοῖς ὀφθαλμοῖς , στηρίξας τε αὐτὸν τῇ διὰ τῶν προσευχῶν βοηθείᾳ , καὶ ἐφοδιάσας γράμμασι , μᾶλλον δὲ καὶ παραζεύξας τινὰς τῶν αὐτόθεν σπουδαίων , ἐπὶ τὰ προκείμενα ὁδηγήσεις . ἐφάνη δὲ ἡμῖν ἀκόλουθον ἐπιστεῖλαι τῷ ἐπισκόπῳ Ῥώμης , ἐπισκέψασθαι τὰ ἐνταῦθα , καὶ δοῦναι γνώμην , ἵνʼ ἐπειδὴ ἀπὸ κοινοῦ καὶ συνοδικοῦ δόγματος ἀποσταλῆναί τινας δύσκολον τῶν ἐκεῖθεν , αὐτὸν αὐθεντῆσαι περὶ τὸ πρᾶγμα , ἐκλεξάμενον ἄνδρας ἱκανοὺς μὲν ὁδοιπορίας πόνους ὑπενεγκεῖν , ἱκανοὺς δὲ πραότητι καὶ εὐτονίᾳ ἤθους τοὺς ἐνδιαστρόφους τῶν παρʼ ἡμῖν νουθετῆσαι , ἐπιτηδείως δὲ καὶ οἰκονομικῶς κεχρημένους τῷ λόγῳ , καὶ πάντα ἔχοντας μεθʼ ἑαυτῶν τὰ μετὰ Ἀριμῖνον πεπραγμένα ἐπὶ λύσει τῶν κατʼ ἀνάγκην ἐκεῖ γενομένων · καὶ τοῦτο μηδενὸς εἰδότος , ἀψοφητὶ διὰ θαλάσσης ἐπιστῆναι τοῖς ὧδε , ὑπὲρ τοῦ φθάσαι τὴν αἴσθησιν τῶν ἐχθρῶν τῆς εἰρήνης . Ἐπιζητεῖται δὲ κἀκεῖνο παρά τινων τῶν ἐντεῦθεν , ἀναγκαίως , ὡς καὶ αὐτοῖς ἡμῖν καταφαίνεται , τὸν τὴν Μαρκέλλου αἵρεσιν αὐτοὺς ὡς χαλεπὴν καὶ βλαβερὰν καὶ τῆς ὑγιαινούσης πίστεως ἀλλοτρίως ἔχουσαν , ἐξορίσαι . ἐπεὶ μέχρι τοῦ νῦν ἐν πᾶσιν οἷς ἐπιστέλλουσι γράμμασι , τὸν μὲν δυσώνυμον Ἄρειον ἄνω καὶ κάτω ἀναθεματίζοντες καὶ τῶν ἐκκλησιῶν ἐξορίζοντες οὐ διαλείπουσι , Μαρκέλλῳ δέ , τῷ κατὰ διάμετρον ἐκείνῳ τὴν ἀσέβειαν ἐπιδειξαμένῳ , καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ὕπαρξιν τῆς τοῦ Μονογενοῦς θεότητος ἀσεβήσαντι καὶ κακῶς τὴν τοῦ Λόγου προσηγορίαν ἐκδεξαμένῳ , οὐδεμίαν μέμψιν ἐπενεγκόντες φαίνονται . ὃς Λόγον μὲν εἰρῆσθαι τὸν Μονογενῆ δίδωσι , κατὰ χρείαν καὶ ἐπὶ καιροῦ προελθόντα , πάλιν δὲ εἰς τὸν ὅθεν ἐξῆλθεν ἐπαναστρέψαντα , οὔτε πρὸ τῆς ἐξόδου εἶναι , οὔτε μετὰ τὴν ἐπάνοδον ὑφεστάναι . καὶ τούτου ἀπόδειξις αἱ παρʼ ἡμῖν ἀποκείμεναι βίβλοι τῆς ἀδίκου ἐκείνης συγγραφῆς ὑπάρχουσιν . ἀλλʼ ὅμως τοῦτον οὐδαμοῦ διαβαλόντες ἐφάνησαν , καὶ ταῦτα αἰτίαν ἔχοντες ὡς , τὸ ἐξ ἀρχῆς κατʼ ἄγνοιαν τῆς ἀληθείας , καὶ εἰς κοινωνίαν αὐτὸν ἐκκλησιαστικὴν παραδεξάμενοι . ἐκείνου τε οὖν μνησθῆναι πρεπόντως ἀπαιτεῖ τὰ παρόντα , ὥστε μὴ ἔχειν ἀφορμὴν τοὺς θέλοντας ἀφορμήν , ἐκ τοῦ τῇ σῇ ὁσιότητι συνάπτειν τοὺς ὑγιαίνοντας καὶ τοὺς πρὸς τὴν ἀληθῆ πίστιν ὀκλάζοντας φανεροὺς πᾶσι ποιῆσαι · ὥστε τοῦ λοιποῦ γνωρίζειν ἡμᾶς τοὺς ὁμόφρονας , καὶ μή , ὡς ἐν νυκτομαχίᾳ , μηδεμίαν φίλων καὶ πολεμίων ἔχειν διάκρισιν . μόνον παρακαλοῦμεν εὐθὺς ὑπὸ τὸν πρῶτον πλοῦν ἐκπεμφθῆναι τὸν προειρημένον διάκονον , ἵνα δυνηθῇ κατὰ γοῦν τὸ ἐφεξῆς ἔτος γενέσθαι τι , ὧν προσευχόμεθα . Ἐκεῖνο δὲ καὶ πρὸ τῶν ἡμετέρων λόγων συνιεῖς τε αὐτὸς καὶ φροντιεῖς δηλονότι , ὅπως ἐπιστάντες , ἐὰν ὁ Θεὸς θέλῃ , μὴ ἐναφῶσι ταῖς ἐκκλησίαις τὰ σχίσματα , ἀλλὰ τοὺς τὰ αὐτὰ φρονοῦντας παντὶ τρόπῳ εἰς ἕνωσιν συνελάσωσι , κἄν τινας ἰδίας τῶν πρὸς ἀλλήλους διαφορῶν ἀφορμὰς εὕρωσιν ἔχοντας , ὑπὲρ τοῦ μὴ τὸν ὀρθοδοξοῦντα λαὸν εἰς πολλὰ κατατέμνεσθαι μέρη τοῖς προεστῶσι συναφιστάμενον . πάντα γὰρ δεῖ σπουδάσαι δεύτερα ἡγήσασθαι τῆς εἰρήνης , καὶ πρὸ πάντων τῆς κατὰ Ἀντιόχειαν ἐκκλησίας ἐπιμεληθῆναι , ὡς μὴ ἀσθενεῖν ἐν αὐτῇ τὴν ὀρθὴν μερίδα περὶ τὰ πρόσωπα σχιζομένην . μᾶλλον δέ , τούτων ἁπάντων καὶ αὐτὸς εἰς ὕστερον ἐπιμελήσῃ , ἐπειδάν , ὅπερ εὐχόμεθα , Θεοῦ συνεργοῦντός σοι , πάντας λάβῃς τὰ τῆς καταστάσεως τῶν ἐκκλησιῶν ἐπιτρέποντας .
Lemmas: ἥς ἐκ παλαιός περί ὁ σός τιμιότης ὑπόληψις ἔχω , οὗτος ὁ χρόνος προέρχομαι ἀεί βεβαιόω · μᾶλλον δέ καί συναυξάνω ὁ προσθήκη ὁ κατά μέρος ἐπιγίγνομαι . ὅτι ὁ μέν ἄλλος ὁ πλεῖστος ἐξαρκέω ὁ κατά ἑαυτοῦ ἕκαστος περισκοπέω , σύ δέ οὐ ἱκανός οὗτος , ἀλλά ὁ μέριμνα σύ πᾶς ὁ ἐκκλησία τοσοῦτος , ὅσος καί ὁ ἰδίως παρά ὁ κοινός δεσπότης ἐγώ ἐμπιστεύω ἐπίκειμαι · ὅς γε οὐδείς χρόνος διαλείπω διαλέγω , νουθετέω , ἐπιστέλλω , ἐκπέμπω τις ἑκάστοτε ὁ ὑποτίθημι ὁ ἀγαθός . καί νῦν δέ ἀπό ὁ ἱερός πλήρωμα ὁ ὑπό σύ κλῆρος ὁ αἰδέσιμος ἀδελφός Πέτρος ἐκπέμπω μετά πολύς χαρά δέχομαι , καί ὁ ἀγαθός αὐτός ὁ ἀποδημία σκοπός ἀποδείκνυμι , ὅς ἐπιδείκνυμι κατά ἐντολή ὁ σός τιμιότης , ὁ ἀντιτείνω προσάγω , καί ὁ διασπάω συνάπτω . ὅθεν τίς καί ἐγώ συμβάλλω ὁ περί οὗτος σπουδή βούλομαι , νομίζω ἐπιτήδειος ἀρχή ὁ πρᾶγμα δίδωμι , εἰμί , ὥσπερ ἐπί κορυφή ὁ ὅλος , ἐπί ὁ σός ἀνατρέχω τελειότης , καί σύ σύμβουλος τε χράω καί ἡγεμών ὁ πρᾶξις . ὅθεν καί ὁ ἀδελφός Δωρόθεος , ὁ διάκονος ὁ ὑπό ὁ τίμιος ἐπίσκοπος Μελέτιος ἐκκλησία , ἀγαθός χράομαι περί ὁ ὁ πίστις ὀρθότης ζῆλος , καί ἐπιθυμέω καί αὐτός ὁ εἰρήνη ὁ ἐκκλησία ἐπεῖδον , πρός ὁ σός θεοσέβεια ἀναπέμπω , ὥστε , ὁ σός ὑποθήκη ἀκολουθέω ( ὅς καί ὁ χρόνος καί ὁ ὁ πρᾶγμα πείρω , καί ὁ ὑπέρ ὁ ἄλλος ἔχω ὁ ἐκ ὁ πνεῦμα συμβουλία , ἀσφαλής ποιέω δύναμαι ) , οὕτως ἐγχειρέω ὁ σπουδάζω . ὅς καί ὑποδείκνυμι δηλονότι , καί πρόσβλεψις εἰρηνικός ὀφθαλμός , στηρίζω τε αὐτός ὁ διά ὁ προσευχή βοήθεια , καί ἐφοδιάζω γράμμα , μᾶλλον δέ καί παραζεύγνυμι τις ὁ αὐτόθεν σπουδαῖος , ἐπί ὁ πρόκειμαι ὁδηγέω . φαίνω δέ ἐγώ ἀκόλουθος ἐπιστέλλω ὁ ἐπίσκοπος Ῥώμη , ἐπισκοπέω ὁ ἐνταῦθα , καί δίδωμι γνώμη , ἵνα ἐπεί ἀπό κοινός καί συνοδικός δόγμα ἀποσταλάω τις δύσκολος ὁ ἐκεῖθεν , αὐτός αὐθεντέω περί ὁ πρᾶγμα , ἐκλέγω ἀνήρ ἱκανός μέν ὁδοιπορία πόνος ὑποφέρω , ἱκανός δέ πραότης καί εὐτονία ἦθος ὁ ἐνδιάστροφος ὁ παρά ἐγώ νουθετέω , ἐπιτηδείως δέ καί οἰκονομικός χράομαι ὁ λόγος , καί πᾶς ἔχω μετά ἑαυτοῦ ὁ μετά Ἀρίμενον πράσσω ἐπί λύω ὁ κατά ἀνάγκη ἐκεῖ γίγνομαι · καί οὗτος μηδείς οἶδα , ἀψοφητί διά θάλασσα ἐφίστημι ὁ ὧδε , ὑπέρ ὁ φθάνω ὁ αἴσθησις ὁ ἐχθρός ὁ εἰρήνη . ἐπιζητέω δέ ἐκεῖνος παρά τίνω ὁ ἐντεῦθεν , ἀναγκαῖος , ὡς καί αὐτός ἐγώ καταφαίνω , ὁ ὁ Μάρκελλος αἵρεσις αὐτός ὡς χαλεπός καί βλαβερός καί ὁ ὑγιαίνω πίστις ἀλλότριος ἔχω , ἐξορίζω . ἐπεί μέχρι ὁ νῦν ἐν πᾶς ὅς ἐπιστέλλω γράμμα , ὁ μέν δυσώνυμος Ἄρειος ἄνω καί κάτω ἀναθεματίζω καί ὁ ἐκκλησία ἐξορίζω οὖον διαλείπω , Μάρκελλος δέ , ὁ κατά διάμετρος ἐκεῖνος ὁ ἀσέβεια ἐπιδείκνυμι , καί εἰς αὐτός ὁ ὕπαρξις ὁ ὁ Μονογενώ θεότης ἀσεβέω καί κακῶς ὁ ὁ Λόγος προσηγορία ἐκδείκνυμι , οὐδείς μέμψις ἐπιφέρω φαίνω . ὅς Λόγος μέν εἴρω ὁ Μονογενεύς δίδωμι , κατά χρεία καί ἐπί καιρός προέρχομαι , πάλιν δέ εἰς ὁ ὅθεν ἐξέρχομαι ἐπαναστρέφω , οὔτε πρό ὁ ἔξοδος εἰμί , οὔτε μετά ὁ ἐπάνοδος ὑφίστημι . καί οὗτος ἀπόδειξις ὁ παρά ἐγώ ἀπόκειμαι Βίβλος ὁ ἄδικος ἐκεῖνος συγγραφεύς ὑπάρχω . ἀλλά ὅμως οὗτος οὐδαμοῦ διαβάλλω φαίνω , καί οὗτος αἴτιος ἔχω ὡς , ὁ ἐκ ἀρχή κατά ἄγνοια ὁ ἀλήθεια , καί εἰς κοινωνία αὐτός ἐκκλησιαστικός παραδέχομαι . ἐκεῖνος τε οὖν μιμνήσκω πρεπόντως ἀπαιτέω ὁ πάρειμι , ὥστε μή ἔχω ἀφορμή ὁ ἐθέλω ἀφορμή , ἐκ ὁ ὁ σός ὁσιότης συνάπτω ὁ ὑγιαίνω καί ὁ πρός ὁ ἀληθής πίστις ὀκλάζω φανερός πᾶς ποιέω · ὥστε ὁ λοιπός γνωρίζω ἐγώ ὁ ὁμόφρων , καί μή , ὡς ἐν νυκτομαχία , μηδείς Φίλων καί πολέμιος ἔχω διάκρισις . μόνος παρακαλέω εὐθύς ὑπό ὁ πρῶτος πλόος ἐκπέμπω ὁ προερέω διάκονος , ἵνα δύναμαι κατά γοῦν ὁ ἐφεξῆς ἔτος γίγνομαι τίς , ὅς προσεύχομαι . ἐκεῖνος δέ καί πρό ὁ ἡμέτερος λόγος συνίημι τε αὐτός καί φροντίζω δηλονότι , ὅπως ἐφίστημι , ἐάν ὁ θεός ἐθέλω , μή ἐνάπτω ὁ ἐκκλησία ὁ σχίσμα , ἀλλά ὁ ὁ αὐτός φρονέω πᾶς τρόπος εἰς ἕνωσις συνελαύνω , ἄν τις ἴδιος ὁ πρός ἀλλήλων διαφορά ἀφορμή εὑρίσκω ἔχω , ὑπέρ ὁ μή ὁ ὀρθοδοξέω λαός εἰς πολύς κατατέμνω μέρος ὁ προίστημι συναφίστημι . πᾶς γάρ δεῖ σπουδάζω δύο ἡγέομαι ὁ εἰρήνη , καί πρό πᾶς ὁ κατά Ἀντιόχεια ἐκκλησία ἐπιμελέομαι , ὡς μή ἀσθενέω ἐν αὐτός ὁ ὀρθός μερίς περί ὁ πρόσωπον σχίζω . μᾶλλον δέ , οὗτος ἅπας καί αὐτός εἰς ὕστερος ἐπιμελέομαι , ἐπειδάν , ὅσπερ εὔχομαι , Θεός συνεργέω σύ , πᾶς λαμβάνω ὁ ὁ κατάστασις ὁ ἐκκλησία ἐπιτρέπω .