basilius-theology.epistulae 32
Ἀπολαύει τοῦ καιροῦ καὶ ὁ θεοφιλέστατος ἀδελφὸς ἡμῶν Γρηγόριος ὁ ἐπίσκοπος · ὀδυνᾶται γὰρ μετὰ πάντων καὶ αὐτὸς ἐπηρείαις ἀλλεπαλλήλοις , ὥσπερ τισὶ πληγαῖς ἀπροσδοκήτοις , τυπτόμενος . ἄνθρωποι γὰρ μὴ φοβούμενοι τὸν Θεόν , τάχα που καὶ ὑπὸ τοῦ μεγέθους τῶν κακῶν βιαζόμενοι , ἐπηρεάζουσιν αὐτῷ ὡς χρήματα Καισαρίου παρʼ αὐτῶν εἰληφότος . Καὶ οὐ τὸ τῆς ζημίας βαρύ , πάλαι γὰρ ἔμαθε χρημάτων ὑπερορᾷν · ἀλλʼ ὅτι μικρὰ παντελῶς δεξάμενοι τῶν ἐκείνου , διὰ τὸ ἐπὶ οἰκέταις αὐτοῦ γενέσθαι τὸν βίον καὶ ἀνθρώποις οὐδὲν οἰκετῶν αἱρετωτέροις τὸν τρόπον , οἱ κατὰ πολλὴν ἄδειαν τὰ πλείστου ἄξια διανειμάμενοι ἐλάχιστα παντελῶς ἀπέσωσαν τούτοις · ἃ νομίζοντες μηδενὶ ὑποκεῖσθαι , εὐθὺς ἀνάλωσαν εἰς τοὺς δεομένους , καὶ διὰ τὴν ἑαυτῶν προαίρεσιν καὶ διὰ τὴν φωνὴν τοῦ κατοιχομένου . λέγεται γὰρ τοῦτο εἰπεῖν ἀποθνήσκων , ὅτι τὰ ἐμὰ πάντα βούλομαι γενέσθαι τῶν πτωχῶν . ὡς οὖν διάκονοι τῆς ἐντολῆς τοῦ Καισαρίου , εὐθὺς αὐτὰ ᾠκονόμησαν συμφερόντως . καὶ νῦν περιέστηκε πενία μὲν Χριστιανοῦ , πολυπραγμοσύνη δὲ τῶν ἀγοραίων ἑνός . διὸ ἐπῆλθε τῇ πάντα ἐπαινετῇ σου καλοκἀγαθίᾳ δηλῶσαι , ἵνα καὶ τὸν ἄνδρα τιμῶν , ὃν ἐκ παλαιοῦ γνωρίζεις , καὶ τὸν κύριον δοξάζων τὸν εἰς ἑαυτὸν ἀναδεχόμενον τὰ τοῖς δούλοις αὐτοῦ γινόμενα , καὶ ἡμᾶς τιμῶν τοὺς ἐξαιρέτους σεαυτοῦ , καὶ διαλεχθῇς τῷ Κόμητι τῶν θησαυρῶν περὶ αὐτοῦ τὰ εἰκότα , καὶ τρόπον ἐπινοήσῃς , τῇ μεγάλῃ σαυτοῦ συνέσει , ἀπαλλαγῆς τῶν ἐφυβρίστων τούτων καὶ ἀφορήτων ὀχλήσεων . Πάντως δὲ οὐδεὶς οὕτως ἀγνοεῖ τὸν ἄνδρα , ὥστε περὶ αὐτοῦ τι τῶν ἀπρεπῶν ὑπολαβεῖν , ὡς ἄρα τῶν χρημάτων περιεχόμενος σχηματίζεται τὰ τοιαῦτα . ἐγγύθεν γὰρ τῆς ἐλευθεριότητος αὐτοῦ ἡ ἀπόδειξις · ἡδέως ἐξίσταται τῶν λειψάνων τῆς οὐσίας αὐτοῦ τῷ ταμιείῳ · ὥστε ὑποδεχθῆναι μὲν αὐτοῦ τὴν οὐσίαν , τὸν δὲ συνήγορον τοῦ ταμιείου λέγοντα πρὸς τοὺς ἐπιφυομένους καὶ ἀπαιτεῖν τὰς ἀποδείξεις , διὰ τὸ ἡμέτερον πρὸς τὰ τοιαῦτα ἀνεπιτήδειον . ἔξεστι γὰρ μαθεῖν τῇ τελειότητί σου , ὅτι ἕως ἐξῆν , οὐδεὶς ἀπῆλθεν ἀποτυχὼν ὧν ἐβούλετο , ἀλλὰ τὸ ἐπιζητούμενον ἀπονητὶ ἕκαστος ἐκομίσατο , ὥστε καὶ μεταμέλειν τοῖς πολλοῖς διότι μὴ πλέον ᾔτησαν ἀπʼ ἀρχῆς . ὃ καὶ μάλιστα πολλοὺς ἐποίησε τοὺς ἐπηρεαστάς · πρὸς γὰρ τὸ τῶν προλαβόντων ὑπόδειγμα ἀφορῶντες , ἄλλος ἄλλον διαδέχεται συκοφαντῶν . Πρὸς οὖν ταῦτα πάντα τὴν σὴν σεμνότητα παρακαλοῦμεν στῆναι , καὶ ὥσπερ τι ῥεῦμα ἐπισχεῖν καὶ διακόψαι τῶν κακῶν τὴν συνέχειαν . οἶδας δὲ ὅπως βοηθήσεις τῷ πράγματι , ὥστε μὴ ἀναμένειν παρʼ ἡμῶν διδαχθῆναι τὸν τρόπον , οἳ δι’ ἀπειρίαν τῶν τοῦ βίου πραγμάτων , καὶ αὐτὸ τοῦτο ἀγνοοῦμεν , πῶς ἂν γένοιτο ἡμῖν τῆς ἀπαλλαγῆς τυχεῖν . καὶ σύμβουλος οὖν καὶ προστάτης αὐτὸς γενοῦ , τὸ εἶδος τῆς βοηθείας διὰ τῆς μεγάλης σεαυτοῦ φρονήσεως ἐξευρών .
Lemmas: ἀπολαύω ὁ καιρός καί ὁ θεοφιλής ἀδελφός ἐγώ Γρηγόριος ὁ ἐπίσκοπος · ὀδυνάω γάρ μετά πᾶς καί αὐτός ἐπήρεια ἀλλεπάλληλος , ὥσπερ τις πληγή ἀπροσδόκητος , τύπτω . ἄνθρωπος γάρ μή φοβέω ὁ Θεός , τάχα ποῦ καί ὑπό ὁ μέγεθος ὁ κακός βιάζομαι , ἐπηρεάζω αὐτός ὡς χρῆμα Καισαρίου παρά αὐτός λαμβάνω . καί οὖον ὁ ὁ ζημία βαρύς , πάλαι γάρ μανθάνω χρῆμα ὑπεροράω · ἀλλά ὅτι μικρός παντελῶς δέχομαι ὁ ἐκεῖνος , διά ὁ ἐπί οἰκέτης αὐτός γίγνομαι ὁ βίος καί ἄνθρωπος οὐδείς οἰκέτης αἱρετός ὁ τρόπος , ὁ κατά πολύς ἄδεια ὁ πλεῖστος ἄξιος διανέμω μικρός παντελῶς ἀποσῴζω οὗτος · ὁ νομίζω μηδείς ὑπόκειμαι , εὐθύς ἀναλίσκω εἰς ὁ δήω , καί διά ὁ ἑαυτοῦ προαίρεσις καί διά ὁ φωνή ὁ κατοίχομαι . λέγω γάρ οὗτος εἶπον ἀποθνήσκω , ὅτι ὁ ἐμός πᾶς βούλομαι γίγνομαι ὁ πτωχός . ὡς οὖν διάκονος ὁ ἐντολή ὁ Καισαρίου , εὐθύς αὐτός οἰκονομέω συμφέρω . καί νῦν περιίστημι πενία μέν Χριστιανός , πολυπραγμοσύνη δέ ὁ ἀγοραῖος εἷς . διό ἐπέρχομαι ὁ πᾶς ἐπαινετός σύ καλοκἀγαθία δηλόω , ἵνα καί ὁ ἀνήρ τιμή , ὅς ἐκ παλαιός γνωρίζω , καί ὁ κύριος δοξάζω ὁ εἰς ἑαυτοῦ ἀναδέχομαι ὁ ὁ δοῦλος αὐτός γίγνομαι , καί ἐγώ τιμή ὁ ἐξαίρετος σεαυτοῦ , καί διαλέγω ὁ Κόμης ὁ θησαυρός περί αὐτός ὁ εἰκός , καί τρόπος ἐπινοέω , ὁ μέγας σεαυτοῦ σύνεσις , ἀπαλλαγή ὁ ἐφύβριστος οὗτος καί ἀφόρητος ὄχλησις . πάντως δέ οὐδείς οὕτως ἀγνοέω ὁ ἀνήρ , ὥστε περί αὐτός τίς ὁ ἀπρεπής ὑπολαμβάνω , ὡς ἄρα ὁ χρῆμα περιέχω σχηματίζω ὁ τοιοῦτος . ἐγγύθεν γάρ ὁ ἐλευθεριότης αὐτός ὁ ἀπόδειξις · ἡδύς ἐξίστημι ὁ λείψανον ὁ οὐσία αὐτός ὁ ταμιεῖον · ὥστε ὑποδείκνυμι μέν αὐτός ὁ οὐσία , ὁ δέ συνήγορος ὁ ταμιεῖον λέγω πρός ὁ ἐπιφύω καί ἀπαιτέω ὁ ἀποδείκνυμι , διά ὁ ἡμέτερος πρός ὁ τοιοῦτος ἀνεπιτήδειος . ἔξεστι γάρ μανθάνω ὁ τελειότης σύ , ὅτι ἠώς ἔξεστι , οὐδείς ἀπέρχομαι ἀποτυγχάνω ὅς βούλομαι , ἀλλά ὁ ἐπιζητέω ἀπονητί ἕκαστος κομίζω , ὥστε καί μεταμέλομαι ὁ πολύς διότι μή πλέω αἰτέω ἀπό ἀρχή . ὅς καί μάλιστα πολύς ποιέω ὁ ἐπηρεαστής · πρός γάρ ὁ ὁ προλαμβάνω ὑπόδειγμα ἀφοράω , ἄλλος ἄλλος διαδέχομαι συκοφάντης . πρός οὖν οὗτος πᾶς ὁ σός σεμνότης παρακαλέω ἵστημι , καί ὥσπερ τίς ῥεῦμα ἐπέχω καί διακόπτω ὁ κακός ὁ συνέχεια . οἶδα δέ ὅπως βοηθέω ὁ πρᾶγμα , ὥστε μή ἀναμένω παρά ἐγώ διδάσκω ὁ τρόπος , ἕ διά ἀπειρία ὁ ὁ βίος πρᾶγμα , καί αὐτός οὗτος ἀγνοέω , πῶς εἄν γίγνομαι ἐγώ ὁ ἀπαλλαγή τυγχάνω . καί σύμβουλος οὖν καί προστάτης αὐτός γίγνομαι , ὁ εἶδος ὁ βοήθεια διά ὁ μέγας σεαυτοῦ φρόνησις ἐξευρίσκω .