basilius-theology.epistulae 112
Εἰ μὲν οὕτως εἶχον σώματος , ὥστε ῥᾳδίως ὑπομένειν ὁδοιπορίας δύνασθαι καὶ τὰ τοῦ χειμῶνος δυσχερῆ φέρειν , οὐκ ἂν ἐπέστελλον , ἀλλʼ αὐτὸς παρὰ τὴν σὴν μεγαλοψυχίαν ἐβάδιζον δυοῖν ἕνεκεν · τοῦ τε παλαιὸν ὑποσχέσεως ἐκτίσαι χρέος ( οἶδα γὰρ ὁμολογήσας παρέσεσθαι τῇ Σεβαστείᾳ καὶ ἀπολαῦσαί σου τῆς τελειότητος · ὅπερ ἐποίησα μέν , διήμαρτον δὲ τῆς συντυχίας , μικρὸν κατόπιν τῆς σῆς καλοκἀγαθίας παραγενόμενος ) , ἑτέρου δέ , τοῦ τὴν πρεσβείαν δι’ ἐμαυτοῦ πληρῶσαι , ἣν ἀποστεῖλαι τέως ἀπώκνουν , μικρότερον ἐμαυτὸν κρίνων ἢ ὥστε τοιαύτης τυγχάνειν χάριτος , καὶ ἅμα λογιζόμενος , ὅτι οὔτε ἄρχοντα οὔτε ἰδιώτην ὑπὲρ οὐδενὸς ἄν τις λέων διὰ γραμμάτων πείσειεν οὕτως , ὡς αὐτὸς παρών , καὶ τὰ μὲν ἀπολυόμενος τῶν ἐγκλημάτων , τὰ δὲ ἱκετεύων , τοῖς δὲ συγγνώμην παραιτούμενος ἔχειν · ὧν οὐδὲν ἂν ῥᾳδίως δι’ ἐπιστολῆς γένοιτο . πᾶσιν οὖν τούτοις ἓν ἀντιθείς , σὲ τὴν θείαν κεφαλήν , καὶ ὅτι ἐξαρκέσει τὴν γνώμην ἐνδείξασθαί σοι , ἣν περὶ τοῦ πράγματος ἔχομεν , τὰ δὲ λοιπὰ προσθήσεις παρὰ σεαυτοῦ , πρὸς τὴν ἐγχείρησιν οὐκ ἀπώκνησα . Ἀλλʼ ὁρᾷς ὅπως κύκλῳ περίειμι ὀκνῶν καὶ ἀναδυόμενος τὴν αἰτίαν ἐκφαίνειν ὑπὲρ ὧν ποιοῦμαι τοὺς λόγους . Δομετιανὸς οὗτος ἐπιτήδειος ἡμῖν ἐστὶν ἐκ τῶν γονέων ἄνωθεν , ὥστε ἀδελφοῦ μηδʼ ὁτιοῦν διαφέρειν . τί γὰρ ἄν τις μὴ τἀληθῆ λέγοι ; εἶτα τὴν αἰτίαν μαθόντες ἀφʼ ἧς ταῦτα πέπονθεν , ἄξιον εἶναι τοῦ παθεῖν οὕτως ἔφαμεν . μηδὲ γὰρ ἔστω μηδείς , ὃς μικρὸν ἢ μεῖζον εἰς τὴν σὴν ἀρετὴν ἀμελήσας τὴν τιμωρίαν ἐκφύγοι . ἀλλʼ ὁρῶντες τοῦτον περιδεῶς καὶ ἀδόξως ζῶντα , καὶ ἐπὶ τῇ σῇ ψήφῳ κειμένην αὐτοῦ τὴν σωτηρίαν , ἀρκοῦσαν αὐτὸν ἔχειν τὴν δίκην ἐκρίναμεν . μεγαλόψυχόν τε ὁμοῦ καὶ φιλάνθρωπον διανοηθῆναί σε περὶ αὐτοῦ ἱκετεύομεν . τὸ μὲν γὰρ τοὺς ἀντιτείνοντας ὑπὸ χεῖρα λαμβάνειν ἀνδρείου τε καὶ ἄρχοντος ὡς ἀληθῶς , τὸ δὲ τοῖς ὑποπεπτωκόσι χρηστὸν εἶναι καὶ πρᾶον μεγαλοφροσύνῃ πάντων καὶ ἡμερότητι διαφέροντος . ὥστε ὑπάρξει σοι βουληθέντι ἐν τῷ αὐτῷ τήν τε πρὸς τὸ ἀμύνασθαι καὶ τὴν εἰς τὸ σώζειν , ὡς ἂν ἐθέλοις , ἐπιδείξασθαι μεγαλοψυχίαν . τοῦτο μέτρον ἀρκοῦν Δομετιανῷ τῆς κολάσεως , τῶν προσδοκωμένων ὁ φόβος καὶ ὧν ἄξιον οἶδεν ἑαυτὸν παθεῖν ὄντα . τούτοις μηδὲν εἰς τιμωρίαν προσθεῖναι αὐτῷ ἱκετεύομεν . καὶ γὰρ ἐκεῖνο σκόπει , ὅτι κύριοι μὲν τῶν ἠδικηκότων πολλοὶ τῶν πρότερον ἤδη γεγόνασιν , ὧν οὐδεὶς πρὸς τοὺς ὕστερον διεπέμφθη λόγος · ἀφῆκαν δὲ τὴν ὀργὴν οἱ φιλοσοφίᾳ τοὺς πολλοὺς ὑπεράραντες , ὧν ἀθάνατος ἡ μνήμη τῷ χρόνῳ παντὶ παραδέδοται . προσκείσθω δὲ καὶ τοῦτο τοῖς περὶ σοῦ διηγήμασι . δὸς ἡμῖν , τοῖς ὑμνεῖν προαιρουμένοις τὰ σά , τὰς ἐν τοῖς ἄνω χρόνοις ᾀδομένας φιλανθρωπίας ὑπερβαλέσθαι . οὕτω καὶ Κροῖσος τῷ παιδοφόνῳ τὴν ὀργὴν ἀφεῖναι λέγεται , ἑαυτὸν παραδόντι εἰς τιμωρίαν · καὶ Κῦρος ὁ μέγας αὐτῷ τούτῳ τῷ Κροίσῳ φίλος γενέσθαι μετὰ τὴν νίκην . τούτοις σε συναριθμήσομεν , καὶ , ὅση δύναμις ἡμετέρα , ταῦτα ἀναγορεύσομεν , εἴπερ μὴ μικροί τινες εἶναι παντάπασιν ἀνδρὸς τοσούτου κήρυκες νομισθείημεν . Ἐκεῖνο δὲ ἐπὶ πᾶσιν εἰπεῖν ἀναγκαῖον , ὅτι τοὺς ὁτιοῦν ἀδικοῦντας οὐχ ὑπὲρ τῶν ἤδη γεγενημένων κολάζομεν ( τίς γὰρ ἂν γένοιτο μηχανὴ μὴ γεγενῆσθαι τὰ πεπραγμένα ; ) ἀλλʼ ὅπως ἂν ἢ αὐτοὶ πρὸς τὸ λοιπὸν ἀμείνους γένοιντο , ἢ ἑτέροις ὑπάρξειαν τοῦ σωφρονεῖν παράδειγμα . τούτων τοίνυν οὐθέτερον ἐνδεῖν ἄν τις ἐν τῷ παρόντι φήσειεν · αὐτός τε γὰρ καὶ μετὰ τὸν θάνατον τούτων μεμνήσεται , τούς τε λοιποὺς τεθνάναι τῷ δέει πρὸς τοῦτον ἀφορῶντας οἴομαι . ὥσθʼ ὅπερ ἂν προσθῶμεν τῇ τιμωρίᾳ , τὴν ὀργὴν ἡμῶν αὐτῶν ἀποπιμπλάναι δόξομεν · ὃ πολλοῦ δεῖν ἐπὶ σοῦ ἀληθὲς εἶναι φαίην ἂν ἔγωγε , καὶ οὐδὲν ἂν τούτων τῶν λόγων προήχθην εἰπεῖν , εἰ μὴ μείζονα τῷ διδόντι τὴν χάριν ἐνεώρων ἢ τοῖς λαμβάνουσιν . οὐδὲ γὰρ ὀλίγοις ἔσται καταφανὴς ἡ μεγαλοψυχία τοῦ τρόπου . Καππαδόκαι γὰρ ἅπαντες ἀποσκοποῦσι τὸ μέλλον , οἷς εὐξαίμην ἂν μετὰ τῶν λοιπῶν ἀγαθῶν τῶν προσόντων σοι καὶ ταύτην ἀπαριθμήσασθαι . Ὀκνῶ δὲ τοῦ γράφειν παύσασθαι , ἡγούμενός μοι ζημίαν οἴσειν τὸ παρεθέν . τοσοῦτόν γε μὴν προσθήσω , ὅτι πολλῶν ἐπιστολὰς ἔχων ἐξαιτουμένων αὐτὸν πασῶν ἡγήσατο προτιμοτέραν εἶναι τὴν παρʼ ἡμῶν , οὐκ οἶδά που μαθὼν εἶναί τινα ἡμῶν λόγον παρὰ τῇ σῇ τελειότητι . ὅπως οὖν μήτε αὐτὸς ψευσθῇ τῶν ἐλπίδων , ἃς ἐφʼ ἡμῖν ἔσχε , καὶ ἡμῖν ὑπάρξῃ πρὸς τοὺς ἐνταῦθα σεμνολογεῖσθαι , παρακέκλησο , δέσποτα ἀνυπέρβλητε , ἐπινεῦσαι πρὸς τὴν αἴτησιν . πάντως δὲ οὐδενὸς χεῖρον τῶν πώποτε φιλοσοφησάντων ἐπέσκεψαι τὰ ἀνθρώπινα , καὶ οἶδας ὡς καλὸς θησαυρὸς πᾶσι τοῖς δεομένοις ὑπουργεῖν προαποκείμενος .
Lemmas: εἰμί μέν οὕτως ἔχω σῶμα , ὥστε ῥᾳδίως ὑπομένω ὁδοιπορία δύναμαι καί ὁ ὁ χειμών δυσχερής φέρω , οὐ εἄν ἐπιστέλλω , ἀλλά αὐτός παρά ὁ σός μεγαλοψυχία βαδίζω δύο ἕνεκα · ὁ τε παλαιός ὑπόσχεσις ἐκτίνω χρέος ( οἶδα γάρ ὁμολογέω πάρειμι ὁ Σεβάστεια καί ἀπολαύω σύ ὁ τελειότης · ὅσπερ ποιέω μέν , διαμαρτάνω δέ ὁ συντυχία , μικρός κατόπιν ὁ σός καλοκἀγαθία παραγίγνομαι ) , ἕτερος δέ , ὁ ὁ πρεσβεία διά ἐμαυτοῦ πληρόω , ὅς ἀποστέλλω τέως ἀποκνέω , μικρός ἐμαυτοῦ κρίνω ἢ ὥστε τοιοῦτος τυγχάνω χάρις , καί ἅμα λογίζομαι , ὅτι οὔτε ἄρχω οὔτε ἰδιώτης ὑπέρ οὐδείς ἄν τις λέων διά γράμμα πείθω οὕτως , ὡς αὐτός πάρειμι , καί ὁ μέν ἀπολύω ὁ ἔγκλημα , ὁ δέ ἱκετεύω , ὁ δέ συγγνώμη παραιτέομαι ἔχω · ὅς οὐδείς εἄν ῥᾳδίως διά ἐπιστολή γίγνομαι . πᾶς οὖν οὗτος εἷς ἀνατίθημι , σύ ὁ θεῖος κεφαλή , καί ὅτι ἐξαρκέω ὁ γνώμη ἐνδείκνυμι σύ , ὅς περί ὁ πρᾶγμα ἔχω , ὁ δέ λοιπάς προστίθημι παρά σεαυτοῦ , πρός ὁ ἐγχείρησις οὐ ἀποκνέω . ἀλλά ὁράω ὅπως κύκλος περίειμι ὀκνέω καί ἀναδύνω ὁ αἴτιος ἐκφαίνω ὑπέρ ὅς ποιέω ὁ λόγος . Δομετιανός οὗτος ἐπιτήδειος ἐγώ εἰμί ἐκ ὁ γονεύς ἄνωθεν , ὥστε ἀδελφός μηδέ ὁστισοῦν διαφέρω . τίς γάρ ἄν τις μή τἀληθῆ λέγω ; εἶτα ὁ αἴτιος μανθάνω ἀπό ὅς οὗτος πάσχω , ἄξιος εἰμί ὁ πάσχω οὕτως φημί . μηδέ γάρ ἵστημι μηδείς , ὅς μικρός ἢ μείζων εἰς ὁ σός ἀρετή ἀμελέω ὁ τιμωρία ἐκφεύγω . ἀλλά ὁράω οὗτος περιδεῶς καί ἄδοξος ζῶ , καί ἐπί ὁ σός ψῆφος κεῖμαι αὐτός ὁ σωτηρία , ἀρκέω αὐτός ἔχω ὁ δίκη κρίνω . μεγαλόψυχος τε ὁμοῦ καί φιλάνθρωπον διανοέω σύ περί αὐτός ἱκετεύω . ὁ μέν γάρ ὁ ἀντιτείνω ὑπό χείρ λαμβάνω ἀνδρεῖος τε καί ἄρχω ὡς ἀληθής , ὁ δέ ὁ ὑποπίπτω χρηστός εἰμί καί πρᾶος μεγαλοφροσύνη πᾶς καί ἡμερότης διαφέρω . ὥστε ὑπάρχω σύ βούλομαι ἐν ὁ αὐτός ὁ τε πρός ὁ ἀμύνω καί ὁ εἰς ὁ σῴζω , ὡς εἄν ἐθέλω , ἐπιδείκνυμι μεγαλοψυχία . οὗτος μέτρον ἀρκέω Δομετιανός ὁ κόλασις , ὁ προσδοκάω ὁ φόβος καί ὅς ἄξιος οἶδα ἑαυτοῦ πάσχω εἰμί . οὗτος μηδείς εἰς τιμωρία προστίθημι αὐτός ἱκετεύω . καί γάρ ἐκεῖνος σκοπέω , ὅτι κύριος μέν ὁ ἀδικέω πολύς ὁ πρότερος ἤδη γίγνομαι , ὅς οὐδείς πρός ὁ ὕστερος διαπέμπω λόγος · ἀφίημι δέ ὁ ὀργή ὁ φιλοσοφία ὁ πολύς ὑπεραίρω , ὅς ἀθάνατος ὁ μνήμη ὁ χρόνος πᾶς παραδίδωμι . πρόσκειμαι δέ καί οὗτος ὁ περί σύ διήγημα . δίδωμι ἐγώ , ὁ ὑμνέω προαιρέω ὁ σός , ὁ ἐν ὁ ἄνω χρόνος ἀείδω φιλανθρωπία ὑπερβάλλω . οὗτος καί Κροῖσος ὁ παιδοφόνος ὁ ὀργή ἀφίημι λέγω , ἑαυτοῦ παραδίδωμι εἰς τιμωρία · καί Κῦρος ὁ μέγας αὐτός οὗτος ὁ Κροῖσος φίλος γίγνομαι μετά ὁ Νίκη . οὗτος σύ συναριθμέω , καί , ὅσος δύναμις ἡμέτερος , οὗτος ἀναγορεύω , εἴπερ μή μικρός τις εἰμί παντάπασι ἀνήρ τοσοῦτος κῆρυξ νομίζω . ἐκεῖνος δέ ἐπί πᾶς εἶπον ἀναγκαῖος , ὅτι ὁ ὁστισοῦν ἀδικέω οὐ ὑπέρ ὁ ἤδη γίγνομαι κολάζω ( τίς γάρ εἄν γίγνομαι μηχανή μή γίγνομαι ὁ πράσσω ; ) ἀλλά ὅπως εἄν ἢ αὐτός πρός ὁ λοιπός ἀγαθός γίγνομαι , ἢ ἕτερος ὑπάρχω ὁ σωφρονέω παράδειγμα . οὗτος τοίνυν οὐθέτερος ἐνδέω ἄν τις ἐν ὁ πάρειμι φημί · αὐτός τε γάρ καί μετά ὁ θάνατος οὗτος μιμνήσκω , ὁ τε λοιπός θνήσκω ὁ δήω πρός οὗτος ἀφοράω οἴομαι . ὥστε ὅσπερ εἄν προστίθημι ὁ τιμωρία , ὁ ὀργή ἐγώ αὐτός ἀποπίμπλημι δοκέω · ὅς πολύς δήω ἐπί σύ ἀληθής εἰμί φημί εἄν ἔγωγε , καί οὐδείς εἄν οὗτος ὁ λόγος προάγω εἶπον , εἰμί μή μείζων ὁ δίδωμι ὁ χάρις ἐνοράω ἢ ὁ λαμβάνω . οὐδέ γάρ ὀλίγος εἰμί καταφανής ὁ μεγαλοψυχία ὁ τρόπος . Καππαδόκαι γάρ ἅπας ἀποσκοπέω ὁ μέλλω , ὅς εὔχομαι εἄν μετά ὁ λοιπός ἀγαθός ὁ πρόσειμι σύ καί οὗτος ἀπαριθμέω . ὀκνέω δέ ὁ γράφω παύω , ἡγέομαι ἐγώ ζημία φέρω ὁ παρίημι . τοσοῦτόν γε μήv προστίθημι , ὅτι πολύς ἐπιστολή ἔχω ἐξαιτέω αὐτός πᾶς ἡγέομαι πρότιμος εἰμί ὁ παρά ἐγώ , οὐ οἶδα ποῦ μανθάνω εἰμί τις ἐγώ λόγος παρά ὁ σός τελειότης . ὅπως οὖν μήτε αὐτός ψεύδω ὁ ἐλπίς , ὅς ἐπί ἐγώ ἔχω , καί ἐγώ ὑπάρχω πρός ὁ ἐνταῦθα σεμνολογέω , παρακαλέω , δεσπότης ἀνυπέρβλητος , ἐπινάω πρός ὁ αἴτησις . πάντως δέ οὐδείς χείρων ὁ πώποτε φιλοσοφέω ἐπισκοπέω ὁ ἀνθρώπινος , καί οἶδα ὡς καλός θησαυρός πᾶς ὁ δήω ὑπουργέω προαπόκειμαι .