basilius-theology.epistulae 70
Ἀρχαιας ἀγάπης θεσμοὺς ἀνανεοῦσθαι , καὶ πατέρων εἰρήνην τὸ οὐράνιον δῶρον Χριστοῦ καὶ σωτήριον , ἀπομαρανθὲν τῷ χρόνῳ , πάλιν πρὸς τὴν ἀκμὴν ἐπαναγαγεῖν , ἀναγκαῖον μὲν ἡμῖν καὶ ὠφέλιμον , τερπνὸν δὲ εὖ οἶδα ὅτι καὶ τῇ σῇ φιλοχρίστῳ διαθέσει καταφανήσεται . τί γὰρ ἂν γένοιτο χαριέστερον , ἢ τοὺς τοσούτῳ τῷ πλήθει τῶν τόπων διῃρημένους τῇ διὰ τῆς ἀγάπης ἑνώσει καθορᾷν εἰς μίαν μελῶν ἁρμονίαν ἐν σώματι Χριστοῦ δεδέσθαι ; ἡ ἀνατολὴ πᾶσα σχεδόν , τιμιώτατε πάτερ ( λέγω δὲ ἀνατολὴν τὰ ἀπὸ τοῦ Ἰλλυρικοῦ μέχρις Αἰγύπτου ) , μεγάλῳ χειμῶνι καὶ κλύδωνι κατασείεται , τῆς πάλαι μὲν σπαρείσης αἱρέσεως ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ τῆς ἀληθείας Ἀρείου , νῦν δὲ πρὸς τὸ ἀναίσχυντον ἀναφανείσης καὶ οἱονεὶ ῥίζης πικρᾶς καρπὸν ὀλέθριον ἀναδιδούσης , κατακρατούσης λοιπὸν διὰ τὸ τοὺς μὲν καθʼ ἑκάστην παροικίαν προεστῶτας τοῦ ὀρθοῦ λόγου ἐκ συκοφαντίας καὶ ἐπηρείας τῶν ἐκκλησιῶν ἐκπεσεῖν , παραδοθῆναι δὲ τοῖς αἰχμαλωτίζουσι τὰς ψυχὰς τῶν ἀκεραιοτέρων τὴν τῶν πραγμάτων ἰσχύν . τούτων μίαν προσεδοκήσαμεν λύσιν τὴν τῆς ὑμετέρας εὐσπλαγχνίας ἐπίσκεψιν · καὶ ἐψυχαγώγησεν ἡμᾶς ἀεὶ τὸ παράδοξον τῆς ὑμετέρας ἀγάπης ἐν τῷ παρελθόντι χρόνῳ , καὶ φήμῃ φαιδροτέρᾳ πρὸς βραχὺ τὰς ψυχὰς ἀνερρώσθημεν , ὡς ἐσομένης ἡμῖν τινὸς ἐπισκέψεως παρʼ ὑμῶν . ὡς δὲ διημάρτομεν τῆς ἐλπίδος , μηκέτι στέγοντες ἤλθομεν ἐπὶ τὴν διὰ τοῦ γράμματος ἡμῶν παράκλησιν , διαναστῆναι ὑμᾶς πρὸς τὴν ἀντίληψιν ἡμῶν , καὶ ἀποστεῖλαί τινας τῶν ὁμοψύχων , ἢ τοὺς συμβιβάζοντας τοὺς διεστῶτας , ἢ εἰς φιλίαν τὰς ἐκκλησίας τοῦ Θεοῦ ἐπανάγοντας , ἢ τοὺς γοῦν αἰτίους τῆς ἀκαταστασίας φανερωτέρους ὑμῖν καθιστῶντας · ὥστε καὶ ὑμῖν φανερὸν εἶναι τοῦ λοιποῦ , πρὸς τίνας ἔχειν τὴν κοινωνίαν προσῆκε . Πάντως δὲ οὐδὲν καινὸν ἐπιζητοῦμεν , ἀλλὰ τοῖς τε λοιποῖς τῶν πάλαι μακαρίων καὶ θεοφίλων ἀνδρῶν σύνηθες , καὶ διαφερόντως ὑμῖν . οἴδαμεν γὰρ μνήμης ἀκολουθίᾳ , παρὰ τῶν πατέρων ἡμῶν αἰτηθέντων καὶ ἀπὸ γραμμάτων τῶν ἔτι καὶ νῦν πεφυλαγμένων παρʼ ἡμῖν , διδασκόμενοι , Διονύσιον ἐκεῖνον , τὸν μακαριώτατον ἐπίσκοπον , παρʼ ὑμῖν ἐπί τε ὀρθότητι πίστεως καὶ τῇ λοιπῇ ἀρετῇ διαπρέψαντα , ἐπισκεπτόμενον διὰ γραμμάτων τὴν ἡμετέραν ἐκκλησίαν τῶν Καισαρέων , καὶ παρακαλοῦντα τοὺς πατέρας ἡμῶν διὰ γραμμάτων , καὶ πέμπειν τοὺς ἀπολυτρουμένους ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας τὴν ἀδελφότητα . ἐν χαλεπωτέρῳ δὲ νῦν καὶ σκυθρωποτέρῳ τὰ καθʼ ἡμᾶς , καὶ πλείονος δεόμενα τῆς ἐπιμελείας . οὐ γὰρ οἰκοδομημάτων γηΐνων καταστροφήν , ἀλλʼ ἐκκλησιῶν ἅλωσιν ὀδυρόμεθα · οὐδὲ δουλείαν σωματικήν , ἀλλʼ αἰχμαλωσίαν ψυχῶν καθʼ ἑκάστην ἡμέραν ἐνεργουμένην παρὰ τῶν ὑπερμαχούντων τῆς αἱρέσεως καθορῶμεν . ὥστε εἰ μὴ ἤδη διανασταίητε πρὸς τὴν ἀντίληψιν , μικρὸν ὕστερον οὐδὲ οἷς ὀρέξετε τὴν χεῖρα εὑρήσετε , πάντων ὑπὸ τὴν ἐπικράτειαν τῆς αἱρέσεως γενομένων .
Lemmas: Ἀρχαῖος ἀγάπη θεσμός ἀνανεόω , καί πατήρ εἰρήνη ὁ οὐράνιος δῶρον Χριστός καί σωτήριος , ἀπομαραίνομαι ὁ χρόνος , πάλιν πρός ὁ ἀκμή ἐπανάγω , ἀναγκαῖος μέν ἐγώ καί ὠφέλιμος , τερπνός δέ εὕω οἶδα ὅτι καί ὁ σός φιλόχριστος διάθεσις καταφαίνω . τίς γάρ εἄν γίγνομαι χαρίεις , ἢ ὁ τοσοῦτος ὁ πλῆθος ὁ τόπος διαλέγω ὁ διά ὁ ἀγάπη ἕνωσις καθοράω εἰς εἷς μέλος ἁρμονία ἐν σῶμα Χριστός δήω ; ὁ ἀνατολή πᾶς σχεδόν , τίμιος πατήρ ( λέγω δέ ἀνατολή ὁ ἀπό ὁ Ἰλλυρικός μέχρι Αἴγυπτος ) , μέγας χειμών καί κλύδων κατασείω , ὁ πάλαι μέν σπείρω αἵρεσις ὑπό ὁ ἐχθρός ὁ ἀλήθεια Ἄρειος , νῦν δέ πρός ὁ ἀναίσχυντος ἀναφαίνω καί οἱονεί ῥίζα πικρός καρπός ὀλέθριος ἀναδίδωμι , κατακρατέω λοιπός διά ὁ ὁ μέν κατά ἕκαστος παροικία προίστημι ὁ ὀρθός λόγος ἐκ συκοφαντία καί ἐπήρεια ὁ ἐκκλησία ἐκπίπτω , παραδίδωμι δέ ὁ αἰχμαλωτίζω ὁ ψυχή ὁ ἀκέραιος ὁ ὁ πρᾶγμα ἰσχύς . οὗτος εἷς προσδοκάω λύσις ὁ ὁ ὑμέτερος εὐσπλαγχνία ἐπίσκεψις · καί ψυχαγωγέω ἐγώ ἀεί ὁ παράδοξος ὁ ὑμέτερος ἀγάπη ἐν ὁ παρέρχομαι χρόνος , καί φήμη φαιδρός πρός βραχύς ὁ ψυχή ἀναρρώννυμι , ὡς εἰμί ἐγώ τις ἐπίσκεψις παρά σύ . ὡς δέ διαμαρτάνω ὁ ἐλπίς , μηκέτι στέγω ἔρχομαι ἐπί ὁ διά ὁ γράμμα ἐγώ παράκλησις , διανίσταμαι σύ πρός ὁ ἀντίληψις ἐγώ , καί ἀποστέλλω τις ὁ ομόψυχος , ἢ ὁ συμβιβάζω ὁ διίστημι , ἢ εἰς φίλιος ὁ ἐκκλησία ὁ Θεός ἐπανάγω , ἢ ὁ γοῦν αἴτιος ὁ ἀκαταστασία φανερός σύ καθιστάω · ὥστε καί σύ φανερός εἰμί ὁ λοιπός , πρός τίς ἔχω ὁ κοινωνία προσήκω . πάντως δέ οὐδείς καινός ἐπιζητέω , ἀλλά ὁ τε λοιπός ὁ πάλαι μακάριος καί θεόφιλος ἀνήρ συνήθης , καί διαφερόντως σύ . οἶδα γάρ μνήμη ἀκολουθία , παρά ὁ πατήρ ἐγώ αἰτέω καί ἀπό γράμμα ὁ ἔτι καί νῦν φυλάσσω παρά ἐγώ , διδάσκω , Διονύσιος ἐκεῖνος , ὁ μακάριος ἐπίσκοπος , παρά σύ ἐπί τε ὀρθότης πίστις καί ὁ λοιπός ἀρετή διαπρέπω , ἐπισκέπτομαι διά γράμμα ὁ ἡμέτερος ἐκκλησία ὁ Καισαρεύς , καί παρακαλέω ὁ πατήρ ἐγώ διά γράμμα , καί πέμπω ὁ ἀπολυτρόω ἐκ ὁ αἰχμαλωσία ὁ ἀδελφότης . ἐν χαλεπός δέ νῦν καί σκυθρωπός ὁ κατά ἐγώ , καί πλείων δήω ὁ ἐπιμέλεια . οὖον γάρ οἰκοδόμημα γήινος καταστροφή , ἀλλά ἐκκλησία ἅλωσις ὀδύρομαι · οὐδέ δουλεία σωματικός , ἀλλά αἰχμαλωσία Ψυχή κατά ἕκαστος ἡμέρα ἐνεργέω παρά ὁ ὑπερμαχέω ὁ αἵρεσις καθοράω . ὥστε εἰμί μή ἤδη διανίσταμαι πρός ὁ ἀντίληψις , μικρός ὕστερος οὐδέ ὅς ὀρέγω ὁ χείρ εὑρίσκω , πᾶς ὑπό ὁ ἐπικράτεια ὁ αἵρεσις γίγνομαι .