basilius-theology.epistulae 14
Ἐγὼ τοῦ ἀδελφοῦ μοι ἐπιστείλαντος Γρηγορίου πάλαι βούλεσθαι ἡμῖν συντυχεῖν , προσθέντος δὲ ὅτι καὶ σοὶ αὐτὸ τοῦτο δεδογμένον ἐστί , τὸ μέν τι καὶ διὰ τὸ πολλάκις ἀπατηθῆναι ὀκνηρῶς ἔχων πρὸς τὸ πιστεύειν , τὸ δέ τι καὶ ὑπὸ ἀσχολιῶν περισπώμενος , ἐπιμεῖναι οὐκ ἠδυνήθην . δεῖ γάρ με ἤδη ἀπελαύνειν ἐπὶ τὸν Πόντον , ἐν ᾧ τάχα ποτέ , τοῦ Θεοῦ βουληθέντος , τῆς πλάνης λήξομεν . μόλις γὰρ ἀπογνοὺς τῶν ματαίων ἐλπίδων , ἃς ἐπὶ σοὶ εἶχόν ποτε , μᾶλλον δὲ τῶν ὀνείρων , εἰ δεῖ ἀληθέστερον εἰπεῖν ( ἐπαινῶ γὰρ τὸν εἰπόντα τὰς ἐλπίδας εἶναι γρηγορούντων ἐνύπνια ) , κατὰ βίου ζήτησιν ἐπὶ τὸν Πόντον ἀπῆλθον . ἔνθα δή μοι ὁ Θεὸς χωρίον ὑπέδειξεν ἀκριβῶς συμβαῖνον τῷ ἐμῷ τρόπῳ , ὥστε , οἷον πολλάκις εἰώθαμεν ἀργοῦντες ἅμα καὶ παίζοντες τῇ διανοίᾳ συμπλάττειν , τοιοῦτον ἐπὶ τῆς ἀληθείας καθορᾷν . Ὄρος γάρ ἐστιν ὑψηλὸν βαθείᾳ ὕλῃ κεκαλυμμένον , ψυχροῖς ὕδασι καὶ διαφανέσιν εἰς τὸ κατʼ ἄρκτον κατάῤῥυτον . τούτου ταῖς ὑπωρείαις πεδίον ὕπτιον ὑπεστόρεσται , ταῖς ἐκ τοῦ ὄρους νοτίσι διηνεκῶς πιαινόμενον . ὕλη δὲ τούτῳ αὐτομάτως περιφυεῖσα ποικίλων καὶ παντοδαπῶν δένδρων , μικροῦ δεῖν ἀντὶ ἕρκους αὐτῷ γίνεται , ὡς μικρὰν εἶναι πρὸς τοῦτο καὶ τὴν Καλυψοῦς νῆσον , ἣν δὴ πασῶν πλέον Ὅμηρος εἰς κάλλος θαυμάσας φαίνεται . καὶ γὰρ οὐδὲ πολὺ ἀποδεῖ τοῦ νῆσος εἶναι , ἕνεκά γε τοῦ πανταχόθεν ἐρύμασι περιείργεσθαι · φάραγγες μὲν γὰρ αὐτῷ βαθεῖαι κατὰ δύο μέρη περιεῤῥώγασι , κατὰ πλευρὰν δὲ ἀπὸ κρημνοῦ ὁ ποταμὸς ὑποῤῥέων τεῖχός ἐστι καὶ αὐτὸς διηνεκὲς καὶ δυσέμβατον · ἐκ δὲ τοῦ ἐπὶ θάτερα τεταμένον εἶναι τὸ ὄρος δι’ ἀγκώνων μηνοειδῶν ταῖς φάραγξιν ἐπιζευγνύμενον , τὰ βάσιμα τῆς ὑπωρείας ἀποτειχίζει . μία δέ τις εἴσοδος ἐπʼ αὐτῆς , ἧς ἡμεῖς ἐσμὲν κύριοι . τήν γε μὴν οἴκησιν αὐχήν τις ἕτερος ὑποδέχεται , ὑψηλόν τινα ἐπὶ τῆς ἄκρας ἀνέχων τένοντα , ὥστε τὸ πεδίον ἐκ τούτου ὑφηπλῶσθαι ταῖς ὄψεσι καὶ ἐκ τοῦ μετεώρου ἐξεῖναι καὶ τὸν ποταμὸν περιῤῥέοντα καθορᾷν , οὐκ ἐλάττονα τέρψιν , ἔμοιγε δοκεῖν , παρεχόμενον ἢ τοῖς ἐκ τῆς Ἀμφιπόλεως τὸν Στρύμονα καταμανθάνουσιν . ὁ μὲν γὰρ σχολαιοτέρῳ τῷ ῥεύματι περιλιμνάζων , μικροῦ δεῖν καὶ τὸ ποταμὸς εἶναι ὑπὸ τῆς ἡσυχίας ἀφῄρηται · ὁ δὲ ὀξύτατα ὧν ἐγὼ οἶδα ποταμῶν ῥέων βραχύ τι τῇ γείτονι πέτρᾳ παρατραχύνεται · ἀφʼ ἧς ἀναχεόμενος εἰς δίνην βαθεῖαν περιειλεῖται , ὄψιν τε ἡδίστην ἐμοὶ καὶ παντὶ θεατῇ παρεχόμενος , καὶ χρείαν τοῖς ἐπιχωρίοις αὐταρκεστάτην , ἰχθύων γε πλῆθος ἀμύθητον ταῖς δίναις ἐντρέφων . Τί δεῖ λέγειν τὰς ἐκ τῆς γῆς ἀναπνοάς , ἢ τὰς ἐκ τοῦ ποταμοῦ αὔρας ; τό γε μὴν τῶν ἀνθέων πλῆθος ἢ τῶν ᾠδικῶν ὀρνίθων ἄλλος μὲν ἄν τις θαυμάσειεν , ἐμοὶ δὲ οὐ σχολὴ τούτοις προσέχειν τὸν νοῦν . ὃ δὲ μέγιστον εἰπεῖν ἔχομεν τοῦ χωρίου , ὅτι πρὸς πᾶσαν ὑπάρχον καρπῶν φορὰν ἐπιτήδειον δι’ εὐκαιρίαν τῆς θέσεως , ἥδιστον ἐμοὶ πάντων καρπῶν τὴν ἡσυχίαν τρέφει , οὐ μόνον καθότι τῶν ἀστικῶν θορύβων ἀπήλλακται , ἀλλʼ ὅτι οὐδὲ ὁδίτην τινὰ παραπέμπει πλὴν τῶν κατὰ θήραν ἐπιμιγνυμένων ἡμῖν . πρὸς γὰρ τοῖς ἄλλοις καὶ θηροτρόφος ἐστίν , οὐχὶ ἄρκτων ἢ λύκων τῶν ὑμετέρων ( μὴ γένοιτο ) , ἀλλʼ ἐλάφων ἀγέλας καὶ αἰγῶν ἀγρίων καὶ λαγωοὺς βόσκει , καὶ εἴ τι τούτοις ὅμοιον . Ἆρʼ οὖν οὐκ ἐνθυμῇ παρʼ ὅσον ἦλθον κινδύνου ὁ μάταιος ἐγώ , τοιούτου χωρίου τὴν Τιβερίνην , τῆς οἰκουμένης τὸ βάραθρον , φιλονεικῶν ἀνταλλάξασθαι ; πρὸς ὅπερ νῦν ἐπειγομένῳ συγγνώσῃ . πάντως γὰρ οὐδὲ Ἀλκμαίων Ἐχινάδας εὑρὼν ἔτι τῆς πλάνης ἠνέσχετο .
Lemmas: ἐγώ ὁ ἀδελφός ἐγώ ἐπιστέλλω Γρηγόριος πάλαι βούλομαι ἐγώ συντυγχάνω , προστίθημι δέ ὅτι καί σύ αὐτός οὗτος δοκέω εἰμί , ὁ μέν τίς καί διά ὁ πολλάκις ἀπατάω ὀκνηρός ἔχω πρός ὁ πιστεύω , ὁ δέ τίς καί ὑπό ἀσχολία περισπάω , ἐπιμένω οὐ δύναμαι . δεῖ γάρ ἐγώ ἤδη ἀπελαύνειν ἐπί ὁ Πόντος , ἐν ὅς τάχα ποτός , ὁ Θεός βούλομαι , ὁ πλάνης λήγω . μόλις γάρ ἀπογιγνώσκω ὁ μάταιος ἐλπίς , ὅς ἐπί σύ ἔχω ποτός , μᾶλλον δέ ὁ ὄνειρος , εἰμί δεῖ ἀληθής εἶπον ( ἐπαινέω γάρ ὁ εἶπον ὁ ἐλπίς εἰμί γρηγορέω ἐνύπνιος ) , κατά βίος ζήτησις ἐπί ὁ Πόντος ἀπέρχομαι . ἔνθα δή ἐγώ ὁ θεός χωρίον ὑποδείκνυμι ἀκριβῶς συμβαίνω ὁ ἐμός τρόπος , ὥστε , οἷος πολλάκις εἴωθα ἀργέω ἅμα καί παίζω ὁ διάνοια συμπλάσσω , τοιοῦτος ἐπί ὁ ἀλήθεια καθοράω . Ὄρος γάρ εἰμί ὑψηλός βαθύς ὕλη καλύπτω , ψυχρός ὕδωρ καί διαφανής εἰς ὁ κατά ἄρκτος κατάρρυτος . οὗτος ὁ ὑπώρεια πεδίον ὕπτιος ὑπεστόρεστημι , ὁ ἐκ ὁ ὄρος νοτίς διηνεκής πιαίνω . ὕλη δέ οὗτος αὐτόματος περιφύομαι ποικίλος καί παντοδαπής δένδρον , μικρός δήω ἀντί ἕρκος αὐτός γίγνομαι , ὡς μικρός εἰμί πρός οὗτος καί ὁ Καλυψώ νῆσος , ὅς δή πᾶς πλέω Ὅμηρος εἰς κάλλος θαυμάζω φαίνω . καί γάρ οὐδέ πολύς ἀποδεῖ ὁ νῆσος εἰμί , ἕνεκα γε ὁ πανταχόθεν ἔρυμα περιέργω · φάραγξ μέν γάρ αὐτός βαθύς κατά δύο μέρος περιρρήγνυμι , κατά πλευρά δέ ἀπό κρημνός ὁ ποταμός ὑπορρέω τεῖχος εἰμί καί αὐτός διηνεκής καί δυσέμβατος · ἐκ δέ ὁ ἐπί ἕτερος τείνω εἰμί ὁ ὄρος διά ἀγκών μηνοειδής ὁ φάραγξ ἐπιζεύγνυμι , ὁ βάσιμος ὁ ὑπώρεια ἀποτειχίζω . εἷς δέ τις εἴσοδος ἐπί αὐτός , ὅς ἐγώ εἰμί κύριος . ὁ γε μήv οἴκησις αὐχήν τις ἕτερος ὑποδέχομαι , ὑψηλός τις ἐπί ὁ ἄκρος ἀνέχω τένων , ὥστε ὁ πεδίον ἐκ οὗτος ὑφαπλόω ὁ ὄψις καί ἐκ ὁ μετέωρος ἔξεστι καί ὁ ποταμός περιρρέω καθοράω , οὐ μικρός τέρψις , ἐγώ δοκέω , παρέχω ἢ ὁ ἐκ ὁ Ἀμφίπολις ὁ Στρυμών καταμανθάνω . ὁ μέν γάρ σχολαῖος ὁ ῥεῦμα περιλιμνάζω , μικρός δήω καί ὁ ποταμός εἰμί ὑπό ὁ ἡσυχία ἀφαιρέω · ὁ δέ ὀξύς ὅς ἐγώ οἶδα ποταμός ῥέω βραχύς τίς ὁ γείτων πέτρα παρατρέχω · ἀπό ὅς ἀνηχέω εἰς δίνη βαθύς περιείλω , ὄψις τε ἡδύς ἐγώ καί πᾶς θεατής παρέχω , καί χρεία ὁ ἐπιχώριος αὐτάρκης , ἰχθύς γε πλῆθος ἀμύθητος ὁ δίνη ἐντρέφω . τις δεῖ λέγω ὁ ἐκ ὁ γῆ ἀναπνοή , ἢ ὁ ἐκ ὁ ποταμός αὔρα ; ὁ γε μήv ὁ ἄνθος πλῆθος ἢ ὁ ᾠδικός ὄρνις ἄλλος μέν ἄν τις θαυμάζω , ἐγώ δέ οὖον σχολή οὗτος προσέχω ὁ νόος . ὅς δέ μέγας εἶπον ἔχω ὁ χωρίον , ὅτι πρός πᾶς ὑπάρχω καρπός φορά ἐπιτήδειος διά εὐκαιρία ὁ θέσις , ἡδύς ἐγώ πᾶς καρπός ὁ ἡσυχία τρέφω , οὖον μόνος καθότι ὁ ἀστικός θόρυβος ἀπαλλάσσω , ἀλλά ὅτι οὐδέ ὁδίτης τις παραπέμπω πλήν ὁ κατά θήρ ἐπιμείγνυμι ἐγώ . πρός γάρ ὁ ἄλλος καί θηροτρόφος εἰμί , οὐ ἄρκτος ἢ λύκος ὁ ὑμέτερος ( μή γίγνομαι ) , ἀλλά ἔλαφος ἀγέλη καί αἴξ ἄγριος καί λαγῶς βόσκω , καί εἰμί τίς οὗτος ὅμοιος . ἆρα οὖν οὐ ἐνθυμέομαι παρά ὅσος ἔρχομαι κίνδυνος ὁ μάταιος ἐγώ , τοιοῦτος χωρίον ὁ Τιβερίνη , ὁ οἰκέω ὁ βάραθρον , φιλονεικέω ἀνταλλάσσω ; πρός ὅσπερ νῦν ἐπείγω συγγιγνώσκω . πάντως γάρ οὐδέ Ἀλκμαίων Ἐχινάς εὑρίσκω ἔτι ὁ πλάνης ἀνέχω .