basilius-theology.epistulae 114
Ὅσον ἐστὶ τὸ τῆς εἰρήνης ἀγαθόν , τί χρὴ λέγειν πρὸς ἄνδρας υἱοὺς τῆς εἰρήνης ; ἐπεὶ οὖν τὸ μέγα τοῦτο καὶ θαυμαστὸν καὶ πᾶσι περισπούδαστον τοῖς ἀγαπῶσι τὸν Κύριον κινδυνεύει λοιπὸν εἰς ὄνομα ψιλὸν περιστῆναι διὰ τὸ πληθυνθῆναι τὴν ἀνομίαν , ψυγείσης λοιπὸν ἐν τοῖς πολλοῖς τῆς ἀγάπης , οἶμαι προσήκειν μίαν ταύτην εἶναι σπουδὴν τοῖς γνησίως καὶ ἀληθινῶς δουλεύουσι τῷ Κυρίῳ , τὸ ἐπαναγαγεῖν πρὸς ἕνωσιν τὰς ἐκκλησίας τὰς πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως ἀπʼ ἀλλήλων διατμηθείσας . ὃ δὴ καὶ αὐτὸς ἐπιχειρῶν ποιεῖν οὐκ ἂν δικαίως πολυπράγμονος αἰτίαν λάβοιμι . οὐδὲν γὰρ οὕτως ἴδιόν ἐστι Χριστιανοῦ ὡς τὸ εἰρηνοποιεῖν · διὸ καὶ τὸν ἐπʼ αὐτῷ μισθὸν μέγιστον ἡμῖν ὁ Κύριος ἐπηγγείλατο . συντυχὼν τοίνυν τοῖς ἀδελφοῖς καὶ θεασάμενος αὐτῶν πολὺ μὲν τὸ φιλάδελφον καὶ τὸ περὶ ὑμᾶς ἀγαπητικόν , πολλῷ δὲ ἔτι πλέον τὸ φιλόχριστον καὶ τὸ περὶ τὴν πίστιν ἀκριβές τε καὶεὔτονον , καὶ ὅτι πολλὴν ἀμφοτέρων ποιοῦνται σπουδήν , τῆς τε ὑμετέρας ἀγάπης μὴ χωρίζεσθαι καὶ τὴν ὑγιαίνουσαν πίστιν μὴ καταπροδοῦναι , ἀποδεξάμενος αὐτῶν τὴν ἀγαθὴν προαίρεσιν ἐπιστέλλω τῇ σεμνότητι ὑμῶν , παρακαλῶν πάσῃ ἀγάπῃ ἔχειν αὐτοὺς ἡνωμένους γνησίως καὶ πάσης ἐκκλησιαστικῆς φροντίδος κοινωνούς · ἐγγυησάμενος καὶ αὐτοῖς τὴν ὑμετέραν ὀρθότητα , ὅτι καὶ αὐτοὶ τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι τῷ ὑπὲρ τῆς ἀληθείας ζήλῳ πρὸς πάντα ἐστὲ παρατεταγμένοι , ὅσαπερ ἂν δέῃ παθεῖν ὑπὲρ τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας . Ἔστι δέ , ὡς ἐμαυτὸν πείθω , τὰ οὔτε ὑμῖν ὑπεναντία , καὶ τοῖς προειρημένοις τῶν ἀδελφῶν αὐτάρκη πρὸς πληροφορίαν , ταῦτα , ὁμολογεῖν ὑμᾶς τὴν ὑπὸ τῶν πατέρων ἡμῶν ἐκτεθεῖσαν πίστιν τῶν ἐν Νικαίᾳ ποτὲ συνελθόντων , καὶ μηδεμίαν τῶν ἐκεῖ λέξεων ἀθετεῖν , ἀλλʼ εἰδέναι ὅτι τριακόσιοι δέκα καὶ ὀκτώ , ἀφιλονείκως συνιόντες , οὐκ ἄνευ τῆς τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐνεργείας ἐφθέγξαντο · προσθεῖναι δὲ τῇ πίστει ἐκείνῃ καὶ τὸ μὴ χρῆναι λέγειν κτίσμα τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , μὴ μέντοι μηδὲ τοῖς λέγουσι κοινωνεῖν , ἵνα καθαρὰ ᾖ τοῦ Θεοῦ ἡ Ἐκκλησία , μηδὲν ζιζάνιον ἑαυτῇ παραμεμιγμένον ἔχουσα . ταύτης αὐτοῖς τῆς πληροφορίας παρὰ τῆς εὐσπλαγχνίας ὑμῶν προτεθείσης , καὶ αὐτοὶ πρέπουσαν ὑμῖν ὑποταγὴν ἕτοιμοί εἰσι παρασχέσθαι . αὐτὸς γὰρ ἐγγυῶμαι τὸ μέρος τῶν ἀδελφῶν , ὡς εἰς οὐδὲν ἀντεροῦσιν , ἀλλὰ πᾶσαν ὑμῖν ἐπιδείξονται εὐταξίας ὑπερβολήν , ἑνὸς τούτου αὐτοῖς τοῦ ἐπιζητουμένου παρʼ αὐτῶν ὑπὸ τῆς ὑμετέρας τελειότητος ἑτοίμως παρασχεθέντος .
Lemmas: ὅσος εἰμί ὁ ὁ εἰρήνη ἀγαθός , τίς χρή λέγω πρός ἀνήρ υἱός ὁ εἰρήνη ; ἐπεί οὖν ὁ μέγας οὗτος καί θαυμαστός καί πᾶς περισπούδαστος ὁ ἀγαπάω ὁ κύριος κινδυνεύω λοιπός εἰς ὄνομα ψιλός περιίστημι διά ὁ πληθύνω ὁ ἀνομία , ψύχω λοιπός ἐν ὁ πολύς ὁ ἀγάπη , οἴομαι προσήκω εἷς οὗτος εἰμί σπουδή ὁ γνήσιος καί ἀληθινός δουλεύω ὁ κύριος , ὁ ἐπανάγω πρός ἕνωσις ὁ ἐκκλησία ὁ πολυμερής καί πολύτροπος ἀπό ἀλλήλων διατέμνω . ὅς δή καί αὐτός ἐπιχειρέω ποιέω οὐ εἄν δικαίως πολυπράγμων αἴτιος λαμβάνω . οὐδείς γάρ οὕτως ἴδιος εἰμί Χριστιανός ὡς ὁ εἰρηνοποιέω · διό καί ὁ ἐπί αὐτός μισθός μέγας ἐγώ ὁ Κύριος ἐπαγγέλλω . συντυγχάνω τοίνυν ὁ ἀδελφός καί θεάομαι αὐτός πολύς μέν ὁ Φιλάδελφος καί ὁ περί σύ ἀγαπητικός , πολύς δέ ἔτι πλέω ὁ φιλόχριστος καί ὁ περί ὁ πίστις ἀκριβής τε καίω , καί ὅτι πολύς ἀμφότερος ποιέω σπουδή , ὁ τε ὑμέτερος ἀγάπη μή χωρίζω καί ὁ ὑγιαίνω πίστις μή καταπροδίδωμι , ἀποδείκνυμι αὐτός ὁ ἀγαθός προαίρεσις ἐπιστέλλω ὁ σεμνότης σύ , παρακαλέω πᾶς ἀγάπη ἔχω αὐτός ἑνόω γνήσιος καί πᾶς ἐκκλησιαστικός φροντίς κοινωνός · ἐνεγγυάω καί αὐτός ὁ ὑμέτερος ὀρθότης , ὅτι καί αὐτός ὁ ὁ Θεός χάρις ὁ ὑπέρ ὁ ἀλήθεια ζῆλος πρός πᾶς εἰμί παρατάσσω , ὅσος εἄν δήω πάσχω ὑπέρ ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια . εἰμί δέ , ὡς ἐμαυτοῦ πείθω , ὁ οὔτε σύ ὑπεναντίος , καί ὁ προερέω ὁ ἀδελφός αὐτάρκης πρός πληροφορία , οὗτος , ὁμολογέω σύ ὁ ὑπό ὁ πατήρ ἐγώ ἐκτίθημι πίστις ὁ ἐν Νίκαια ποτέ συνέρχομαι , καί μηδείς ὁ ἐκεῖ λέξις ἀθετέω , ἀλλά οἶδα ὅτι τριακόσιοι δέκα καί ὀκτώ , ἀφιλόνεικος σύνειμι1 , οὐ ἄνευ ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα ἐνέργεια φθέγγομαι · προστίθημι δέ ὁ πίστις ἐκεῖνος καί ὁ μή χρή λέγω κτίσμα ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , μή μέντοι μηδέ ὁ λέγω κοινωνέω , ἵνα καθαρός εἰμί ὁ Θεός ὁ ἐκκλησία , μηδείς ζιζάνιον ἑαυτοῦ παραμείγνυμι ἔχω . οὗτος αὐτός ὁ πληροφορία παρά ὁ εὐσπλαγχνία σύ προτίθημι , καί αὐτός πρέπω σύ ὑποταγή ἑτοῖμος εἰμί παρέχω . αὐτός γάρ ἐγγυάω ὁ μέρος ὁ ἀδελφός , ὡς εἰς οὐδείς ἀντιλέγω , ἀλλά πᾶς σύ ἐπιδείκνυμι εὐταξία ὑπερβολή , εἷς οὗτος αὐτός ὁ ἐπιζητέω παρά αὐτός ὑπό ὁ ὑμέτερος τελειότης ἑτοίμως παρέχω .