basilius-theology.epistulae 266
Καλῶς μου καθήψω καὶ πρεπόντως πνευματικῷ ἀδελφῷ , ἀληθινὴν ἀγάπην παρὰ τοῦ Κυρίου δεδιδαγμένῳ , ὅτι σοι μὴ πάντα καὶ μικρὰ καὶ μείζω φανερὰ ποιοῦμεν τῶν τῇδε . καὶ γὰρ ἐπιβάλλει καὶ σοὶ φροντίζειν τῶν καθʼ ἡμᾶς καὶ ἡμῖν τῇ σῇ ἀγάπῃ ἀναφέρειν τὰ ἡμέτερα . ἀλλὰ γίνωσκε , τιμιώτατε ἡμῖν καὶ ποθεινότατε ἀδελφέ , ὅτι τὸ συνεχὲς τῶν θλίψεων , καὶ ὁ πολὺς οὗτος ὁ κλόνος ὁ νῦν σαλεύων τὰς ἐκκλησίας , πρὸς οὐδὲν ἡμᾶς ξενίζεσθαι τῶν γινομένων ποιεῖ . ὡς γὰρ οἱ ἐν τοῖς χαλκείοις τὰς ἀκοὰς κατακτυπούμενοι ἐν μελέτῃ εἰσὶ τῶν ψόφων , οὕτως ἡμεῖς τῇ πυκνότητι τῶν ἀτόπων ἀγγελιῶν εἰθίσθημεν λοιπὸν ἀτάραχον ἔχειν καὶ ἀπτόητον τὴν καρδίαν πρὸς τὰ παράλογα . τὰ μὲν οὖν παρὰ τῶν Ἀρειανῶν ἐκ παλαιοῦ κατὰ τῆς Ἐκκλησίας σκευωρούμενα , εἰ καὶ πολλὰ καὶ μεγάλα καὶ κατὰ πᾶσαν διαβεβοημένα τὴν οἰκουμένην , ἀλλʼ οὖν φορητὰ ἡμῖν ἐστι διὰ τὸ παρὰ φανερῶν ἐχθρῶν καὶ πολεμίων τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας γίνεσθαι · οὓς ὅταν μὴ ποιήσωσι τὰ συνήθη θαυμάζομεν , οὐχ ὅταν μέγα τι καὶ νεανικὸν κατὰ τῆς εὐσεβείας τολμήσωσι . λυπεῖ δὲ ἡμᾶς καὶ ταράσσει τὰ παρὰ τῶν ὁμοψύχων καὶ ὁμοδόξων γινόμενα . ἀλλʼ ὅμως καὶ ταῦτα , διὰ τὸ πολλὰ εἶναι καὶ συνεχῶς ἐμπίπτειν ἡμῶν ταῖς ἀκοαῖς , οὐδὲ ταῦτα παράδοξα καταφαίνεται . ὅθεν οὔτε ἐκινήθημεν ἐπὶ τοῖς πρώην γινομένοις ἀτάκτως , οὔτε τὰς σὰς διωχλήσαμεν ἀκοάς , τοῦτο μὲν εἰδότες ὅτι φήμη διακομίσει αὐτομάτως τὰ πεπραγμένα , τοῦτο δὲ ἀναμένοντες ἑτέρους ἀγγέλους τῶν λυπηρῶν γενέσθαι · ἔπειτα οὔτε κρίναντες εὔλογον εἶναι ὑμᾶς ἀγανακτεῖν ἐπὶ τοῖς τοιούτοις , ὥσπερ δυσχεραίνοντας διότι παρώφθητε . αὐτοῖς μέντοι τοῖς ταῦτα ποιήσασιν ἐπεστείλαμεν τὰ πρέποντα , παρακαλοῦντες αὐτούς , ἐπειδή τινα διχόνοιαν ἔπαθον οἱ ἐκεῖ ἀδελφοί , τῆς μὲν ἀγάπης μὴ ἀποστῆναι , τὴν δὲ διόρθωσιν ἀναμένειν παρὰ τῶν δυναμένων ἐκκλησιαστικῶς ἰατρεύειν τὰ πταίσματα . ὅπερ ἐπειδὴ ἐποίησας , καλῶς καὶ προσηκόντως κινηθείς , ἐπῃνέσαμέν σε , καὶ ηὐχαριστήσαμεν τῷ Κυρίῳ , ὅτι ἐστὶ λείψανον τῆς παλαιᾶς εὐταξίας σωζόμενον παρὰ σοὶ καὶ ἡ Ἐκκλησία τὴν ἑαυτῆς ἰσχὺν οὐκ ἀπώλεσεν ἐν τῷ ἡμετέρῳ διωγμῷ . οὐ γὰρ μεθʼ ἡμῶν ἐδιώχθησαν καὶ οἱ κανόνες . πολλάκις οὖν ὀχληθεὶς παρὰ τῶν Γαλατῶν , οὐδέποτε ἠδυνήθην αὐτοῖς ἀποκρίνασθαι , ἀναμένων τὰς ὑμετέρας ἐπικρίσεις . καὶ νῦν , ἐὰν ὁ Κύριος δῷ , καὶ θελήσωσιν ἀνασχέσθαι ἡμῶν , ἐλπίζομεν τὸν λαὸν προσάξειν τῇ ἐκκλησίᾳ , ὡς μὴ αὐτοὺς ἡμᾶς ὀνειδίζεσθαι Μαρκελλιανοῖς προσκεχωρηκέναι , ἀλλʼ ἐκείνους μέλη γενέσθαι τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ , ὥστε τὸν πονηρὸν ψόγον , τὸν κατασκεδασθέντα ἐκ τῆς αἱρέσεως , ἐναφανισθῆναι τῇ ἡμετέρᾳ προσλήψει , καὶ μὴ ἡμᾶς καταισχυνθῆναι ὡς προσθεμένους αὐτοῖς . Ἐλύπησε δὲ ἡμᾶς ὁ ἀδελφὸς Δωρόθεος , ὡς αὐτὸς ἐπέστειλας , μὴ πάντα προσηνῶς μηδὲ πράως διαλεχθεὶς τῇ κοσμιότητί σου . καὶ τοῦτο τῇ τῶν καιρῶν λογίζομαι δυσκολίᾳ . ἐοίκαμεν γὰρ εἰς μηδὲν εὐοδοῦσθαι ὑπὸ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν , εἴπερ οἱ σπουδαιότατοι τῶν ἀδελφῶν οὐχ εὑρίσκονται προσηνεῖς , οὐδὲ εὔθετοι ταῖς διακονίαις τῷ μὴ πάντα κατὰ γνώμην ἡμετέραν ἐπιτελεῖν . ὃς ἐπανελθὼν διηγήσατο ἡμῖν τὰς ἐπὶ τοῦ σεμνοτάτου ἐπισκόπου Δαμάσου πρὸς τὴν σὴν τιμιότητα γενομένας αὐτῷ διαλέξεις , καὶ ἐλύπει ἡμᾶς λέγων τοῖς Ἀρειομανίταις συγκατηριθμῆσθαι τοὺς θεοφιλεστάτους ἀδελφοὺς ἡμῶν τοὺς συλλειτουργοὺς Μελέτιον καὶ Εὐσέβιον . ὧν εἰ καὶ μηδὲν ἄλλο συνίστη τὴν ὀρθοδοξίαν , ὁ γοῦν παρὰ τῶν Ἀρειανῶν πόλεμος ἀπόδειξιν ἔχει ὀρθότητος οὐκ ὀλίγην τοῖς εὐγνωμόνως λογιζομένοις . τὴν δὲ σὴν εὐλάβειαν συνάπτειν αὐτοῖς εἰς ἀγάπην ὀφείλει καὶ ἡ κοινωνία τῶν ὑπὲρ Χριστοῦ παθημάτων . ἐκεῖνο δὲ πέπεισο , ὡς ἀληθῶς τιμιώτατε , ὅτι οὐκ ἔστι τι ῥῆμα ὀρθοδοξίας , ὃ μὴ μετὰ πάσης παρρησίας παρὰ τῶν ἀνδρῶν τούτων ἐκηρύχθη ὑπὸ Θεῷ μάρτυρι καὶ ἀκροαταῖς ἡμῖν . οἳ οὐδʼ ἂν πρὸς ὥραν αὐτῶν ἐδεξάμεθα τὴν συνάφειαν , εἰ σκάζοντας αὐτοὺς περὶ τὴν πίστιν εὕρομεν . ἀλλὰ , εἰ δοκεῖ , τὰ παρελθόντα ἐάσωμεν , τοῖς δὲ ἐφεξῆς ἀρχήν τινα δῶμεν εἰρηνικήν . χρῄζομεν γὰρ ἀλλήλων πάντες κατὰ τὴν τῶν μελῶν κοινωνίαν , καὶ μάλιστα νῦν , ὅτε αἱ τῆς ἀνατολῆς ἐκκλησίαι πρὸς ἡμᾶς ἀποβλέπουσι , καὶ τὴν μὲν ὑμετέραν ὁμόνιαν ἀφορμὴν εἰς στηριγμὸν καὶ βεβαιότητα λήψονται · ἐὰν δὲ αἴσθωνται ὑμᾶς ἐν ὑποψίᾳ τινὶ πρὸς ἀλλήλους εἶναι , ἐκλυθήσονται καὶ παρήσουσιν ἑαυτῶν τὰς χεῖρας , πρὸς τὸ μὴ ἀνταίρειν τοῖς πολεμίοις τῆς πίστεως .
Lemmas: καλῶς ἐγώ καθάπτω καί πρεπόντως πνευματικός ἀδελφός , ἀληθινός ἀγάπη παρά ὁ κύριος διδάσκω , ὅτι σύ μή πᾶς καί μικρός καί μείζων φανερός ποιέω ὁ ὅδε . καί γάρ ἐπιβάλλω καί σύ φροντίζω ὁ κατά ἐγώ καί ἐγώ ὁ σός ἀγάπη ἀναφέρω ὁ ἡμέτερος . ἀλλά γιγνώσκω , τίμιος ἐγώ καί ποθεινός ἀδελφός , ὅτι ὁ συνεχής ὁ θλῖψις , καί ὁ πολύς οὗτος ὁ κλόνος ὁ νῦν σαλεύω ὁ ἐκκλησία , πρός οὐδείς ἐγώ ξενίζω ὁ γίγνομαι ποιέω . ὡς γάρ ὁ ἐν ὁ χάλκεος ὁ ἀκοή κατακτυπέω ἐν μελέτη εἰμί ὁ ψόφος , οὕτως ἐγώ ὁ πυκνότης ὁ ἄτοπος ἀγγελία ἐθίζω λοιπός Ἀτάραχον ἔχω καί ἀποτίνω ὁ Καρδία πρός ὁ παράλογος . ὁ μέν οὖν παρά ὁ Ἀρειανός ἐκ παλαιός κατά ὁ ἐκκλησία σκευωρέομαι , εἰμί καί πολύς καί μέγας καί κατά πᾶς διαβοάω ὁ οἰκέω , ἀλλά οὖν φορητός ἐγώ εἰμί διά ὁ παρά φανερός ἐχθρός καί πολέμιος ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια γίγνομαι · ὅς ὅταν μή ποιέω ὁ συνήθης θαυμάζω , οὐ ὅταν μέγας τίς καί νεανικός κατά ὁ εὐσέβεια τολμάω . λυπέω δέ ἐγώ καί ταράσσω ὁ παρά ὁ ομόψυχος καί ὁμόδοξος γίγνομαι . ἀλλά ὅμως καί οὗτος , διά ὁ πολύς εἰμί καί συνεχῶς ἐμπίπτω ἐγώ ὁ ἀκοή , οὐδέ οὗτος παράδοξος καταφαίνω . ὅθεν οὔτε κινέω ἐπί ὁ πρώην γίγνομαι ἄτακτος , οὔτε ὁ σός διοχλέω ἀκοή , οὗτος μέν οἶδα ὅτι φήμη διακομίζω αὐτόματος ὁ πράσσω , οὗτος δέ ἀναμένω ἕτερος ἄγγελος ὁ λυπηρός γίγνομαι · ἔπειτα οὔτε κρίνω εὔλογος εἰμί σύ ἀγανακτέω ἐπί ὁ τοιοῦτος , ὥσπερ δυσχεραίνω διότι παροράω . αὐτός μέντοι ὁ οὗτος ποιέω ἐπιστέλλω ὁ πρέπω , παρακαλέω αὐτός , ἐπειδή τις διχόνοια πάσχω ὁ ἐκεῖ ἀδελφός , ὁ μέν ἀγάπη μή ἀφίστημι , ὁ δέ διόρθωσις ἀναμένω παρά ὁ δύναμαι ἐκκλησιαστικός ἰατρεύω ὁ πταῖσμα . ὅσπερ ἐπεί ποιέω , καλῶς καί προσήκω κινέω , ἐπαινέω σύ , καί εὐχαριστέω ὁ κύριος , ὅτι εἰμί λείψανον ὁ παλαιός εὐταξία σῴζω παρά σύ καί ὁ ἐκκλησία ὁ ἑαυτοῦ ἰσχύς οὐ ἀπόλλυμι ἐν ὁ ἡμέτερος διωγμός . οὖον γάρ μετά ἐγώ διώκω καί ὁ κανών . πολλάκις οὖν ὀχλέω παρά ὁ Γαλάτης , οὐδέποτε δύναμαι αὐτός ἀποκρίνω , ἀναμένω ὁ ὑμέτερος ἐπίκρισις . καί νῦν , ἐάν ὁ Κύριος δίδωμι , καί ἐθέλω ἀνέχω ἐγώ , ἐλπίζω ὁ λαός προσάγω ὁ ἐκκλησία , ὡς μή αὐτός ἐγώ ὀνειδίζω Μαρκελλιανός προσχωρέω , ἀλλά ἐκεῖνος μέλος γίγνομαι ὁ σῶμα ὁ ἐκκλησία ὁ Χριστός , ὥστε ὁ πονηρός ψόγος , ὁ κατασκεδάννυμι ἐκ ὁ αἵρεσις , ἐναφανίζω ὁ ἡμέτερος πρόσληψις , καί μή ἐγώ καταισχύνω ὡς προστίθημι αὐτός . λυπέω δέ ἐγώ ὁ ἀδελφός Δωρόθεος , ὡς αὐτός ἐπιστέλλω , μή πᾶς προσηνῶς μηδέ πρᾶος διαλέγω ὁ κοσμιότης σύ . καί οὗτος ὁ ὁ καιρός λογίζομαι δυσκολία . ἔοικα γάρ εἰς μηδείς εὐοδόω ὑπό ὁ ἁμαρτία ἐγώ , εἴπερ ὁ σπουδαῖος ὁ ἀδελφός οὐ εὑρίσκω προσηνής , οὐδέ εὔθετος ὁ διακονία ὁ μή πᾶς κατά γνώμη ἡμέτερος ἐπιτελέω . ὅς ἐπανέρχομαι διηγέομαι ἐγώ ὁ ἐπί ὁ σεμνός ἐπίσκοπος Δάμασος πρός ὁ σός τιμιότητα γίγνομαι αὐτός διαλέγω , καί λυπέω ἐγώ λέγω ὁ Ἀρειομανίτης συγκαταριθμέω ὁ θεοφιλής ἀδελφός ἐγώ ὁ συλλειτουργός Μελέτιος καί Εὐσέβιος . ὅς εἰμί καί μηδείς ἄλλος συνίστημι ὁ ὀρθοδοξία , ὁ γοῦν παρά ὁ Ἀρειανός πόλεμος ἀπόδειξις ἔχω ὀρθότης οὐ ὀλίγος ὁ εὐγνωμόνως λογίζομαι . ὁ δέ σός εὐλάβεια συνάπτω αὐτός εἰς ἀγάπη ὀφείλω καί ὁ κοινωνία ὁ ὑπέρ Χριστός πάθημα . ἐκεῖνος δέ πείθω , ὡς ἀληθής τίμιος , ὅτι οὐ εἰμί τίς ῥῆμα ὀρθοδοξία , ὅς μή μετά πᾶς παρρησία παρά ὁ ἀνήρ οὗτος κηρύσσω ὑπό Θεός μάρτυς καί ἀκροατής ἐγώ . ἕ οὐδέ εἄν πρός ὥρα αὐτός δέχομαι ὁ συνάφεια , εἰμί σκάζω αὐτός περί ὁ πίστις εὑρίσκω . ἀλλά , εἰμί δοκέω , ὁ παρέρχομαι ἐάω , ὁ δέ ἐφεξῆς ἀρχή τις δήω εἰρηνικός . χρῄζω γάρ ἀλλήλων πᾶς κατά ὁ ὁ μέλος κοινωνία , καί μάλιστα νῦν , ὅτε ὁ ὁ ἀνατολή ἐκκλησία πρός ἐγώ ἀποβλέπω , καί ὁ μέν ὑμέτερος ὁμόνοια ἀφορμή εἰς στηριγμός καί βεβαιότητα λαμβάνω · ἐάν δέ αἰσθάνομαι σύ ἐν ὑποψία τις πρός ἀλλήλων εἰμί , ἐκλύω καί παρίημι ἑαυτοῦ ὁ χείρ , πρός ὁ μή ἀνταίρω ὁ πολέμιος ὁ πίστις .