basilius-theology.epistulae 53
Τὸ τοῦ πράγματος ἄτοπον περὶ οὗ γράφω , διότι μὲν ὅλως ὑπωπτεύθη καὶ ἐλαλήθη , ὀδύνης ἐπλήρωσέ μου τὴν ψυχήν · τέως δὲ ἐφάνη μοι ἄπιστον . τὸ οὖν περὶ αὐτοῦ γράμμα ὁ μὲν συνεγνωκὼς ἑαυτῷ δεξάσθω ὡς ἴαμα , ὁ δὲ μὴ συνεγνωκὼς ὡς προφυλακτήριον , ὁ δὲ ἀδιάφορος , ὅπερ ἀπεύχομαι ἐφʼ ὑμῖν εὑρεθῆναι , ὡς διαμαρτυρίαν . Τί δέ ἐστιν ὃ λέγω ; φασί τινας ὑμῶν παρὰ τῶν χειροτονουμένων λαμβάνειν χρήματα , ἐπισκιάζειν δὲ ὀνόματι εὐσεβείας . τοῦτο δὲ χεῖρόν ἐστιν . ἐὰν γάρ τις τὸ κακὸν ἐν προσχήματι τοῦ ἀγαθοῦ ποιῇ , διπλασίονος τιμωρίας ἐστὶν ἄξιος , διότι αὐτό τε τὸ οὐκ ἀγαθὸν ἐργάζεται , καὶ κέχρηται εἰς τὸ τελέσαι τὴν ἁμαρτίαν , ὡς ἂν εἴποι τις , τῷ καλῷ συνεργῷ . ταῦτα εἰ οὕτως ἔχει , τοῦ λοιποῦ μὴ γινέσθω , ἀλλὰ διορθωθήτω · ἐπεὶ ἀνάγκη λέγειν πρὸς τὸν δεχόμενον τὸ ἀργύριον , ὅπερ ἐῤῥήθη παρὰ τῶν ἀποστόλων πρὸς τὸν θέλοντα δοῦναι , ἵνα Πνεύματος ἁγίου μετουσίαν ὠνήσηται · Τὸ ἀργύριόν σου σύν σοι εἴη εἰς ἀπώλειαν . κουφότερος γὰρ ὁ δι’ ἀπειρίαν ὠνήσασθαι θέλων ἢ ὁ πιπράσκων τὴν τοῦ Θεοῦ δωρεάν . πρᾶσις γὰρ ἐγένετο , καὶ ὃ σὺ δωρεὰν ἔλαβες , ἐὰν πωλῇς , ὡσανεὶ πεπραμένος τῷ σατανᾷ , ἀφαιρεθήσῃ τοῦ χαρίσματος . καπηλείαν γὰρ ἐπεισάγεις τοῖς πνευματικοῖς , καὶ τῇ ἐκκλησίᾳ , ἔνθα πεπιστεύμεθα σῶμα καὶ αἷμα Χριστοῦ . ταῦτα οὕτω γίνεσθαι οὐ χρή . ὃ δέ ἐστι τέχνασμα , λέγω · νομίζουσι μὴ ἁμαρτάνειν τῷ μὴ προλαμβάνειν , ἀλλὰ μετὰ τὴν χειροτονίαν λαμβάνειν . λαβεῖν δὲ ἔστιν ὅτε δή ποτε τὸ λαβεῖν . Παρακαλῶ οὖν ταύτην τὴν πρόσοδον , μᾶλλον δὲ τὴν προσαγωγὴν τὴν ἐπὶ γέενναν , ἀπόθεσθε · καὶ μὴ τὰς χεῖρας μολύναντες τοιούτοις λήμμασιν , ἑαυτοὺς ἀναξίους ποιήσητε τοῦ ἐπιτελεῖν ἁγνὰ μυστήρια . σύγγνωτε δέ μοι πρῶτον μὲν ὡς ἀπιστήσας , εἶτα ὡς πεισθεὶς ἀπειλῶ . εἴ τις μετὰ ταύτην μου τὴν ἐπιστολὴν πράξειέ τι τοιοῦτον , τῶν μὲν ἐνταῦθα θυσιαστηρίων ἀναχωρήσει , ζητήσει δὲ ἔνθα τὴν τοῦ Θεοῦ δωρεὰν ἀγοράζων μεταπωλεῖν δύναται . ἡμεῖς γὰρ καὶ αἱ ἐκκλησίαι τοῦ Θεοῦ τοιαύτην συνήθειαν οὐκ ἔχομεν . Ἓν δὲ προσθεὶς παύσομαι . διὰ φιλαργυρίαν γίνεται ταῦτα , ἡ δὲ φιλαργυρία καὶ ῥίζα πάντων τῶν κακῶν ἐστι , καὶ ὀνομάζεται εἰδωλολατρεία . μὴ οὖν πρὸ τοῦ Χριστοῦ τιμήσητε τὰ εἴδωλα διὰ μικρὸν ἀργύριον · μηδὲ πάλιν τὸν Ἰούδαν μιμήσησθε , λήμματι παραδιδόντες δεύτερον τὸν ἅπαξ ὑπὲρ ἡμῶν σταυρωθέντα . ἐπεὶ καὶ τὰ χωρία καὶ αἱ χεῖρες τῶν τοὺς καρποὺς τούτων δεχομένων Ἀκελδαμὰ κληθήσονται .
Lemmas: ὁ ὁ πρᾶγμα ἄτοπος περί ὅς γράφω , διότι μέν ὅλως ὑποπτεύω καί λαλέω , ὀδύνη πληρόω ἐγώ ὁ Ψυχή · τέως δέ φαίνω ἐγώ ἄπιστος . ὁ οὖν περί αὐτός γράμμα ὁ μέν συγγιγνώσκω ἑαυτοῦ δέχομαι ὡς ἴαμα , ὁ δέ μή συγγιγνώσκω ὡς προφυλακτήριον , ὁ δέ ἀδιάφορος , ὅσπερ ἀπεύχομαι ἐπί σύ εὑρίσκω , ὡς διαμαρτυρία . τις δέ εἰμί ὅς λέγω ; φημί τις σύ παρά ὁ χειροτονέω λαμβάνω χρῆμα , ἐπισκιάζω δέ ὄνομα εὐσέβεια . οὗτος δέ κακός εἰμί . ἐάν γάρ τις ὁ κακός ἐν πρόσχημα ὁ ἀγαθός ποιέω , διπλασίων τιμωρία εἰμί ἄξιος , διότι αὐτός τε ὁ οὐ ἀγαθός ἐργάζομαι , καί χράομαι εἰς ὁ τελέω ὁ ἁμαρτία , ὡς εἄν εἶπον τις , ὁ καλός συνεργός . οὗτος εἰμί οὕτως ἔχω , ὁ λοιπός μή γίγνομαι , ἀλλά διορθόω · ἐπεί ἀνάγκη λέγω πρός ὁ δέχομαι ὁ ἀργύριον , ὅσπερ εἴρω παρά ὁ ἀπόστολος πρός ὁ ἐθέλω δίδωμι , ἵνα πνεῦμα ἅγιος μετουσία ὠνέομαι · ὁ ἀργύριον σύ σῦς σύ εἰμί εἰς ἀπώλεια . κοῦφος γάρ ὁ διά ἀπειρία ὠνέομαι ἐθέλω ἢ ὁ πέρνημι ὁ ὁ Θεός δωρεά . πρᾶσις γάρ γίγνομαι , καί ὅς σύ δωρεά λαμβάνω , ἐάν πωλέω , ὡσανεί πέρνημι ὁ Σατανᾶς , ἀφαιρέω ὁ χάρισμα . καπηλεία γάρ ἐπεισάγω ὁ πνευματικός , καί ὁ ἐκκλησία , ἔνθα πιστεύω σῶμα καί αἷμα Χριστός . οὗτος οὗτος γίγνομαι οὖον χρή . ὅς δέ εἰμί τέχνασμα , λέγω · νομίζω μή ἁμαρτάνω ὁ μή προλαμβάνω , ἀλλά μετά ὁ χειροτονία λαμβάνω . λαμβάνω δέ εἰμί ὅτε δή ποτός ὁ λαμβάνω . παρακαλέω οὖν οὗτος ὁ πρόσοδος , μᾶλλον δέ ὁ προσαγωγή ὁ ἐπί γέεννα , ἀποτίθημι · καί μή ὁ χείρ μολύνω τοιοῦτος λῆμμα , ἑαυτοῦ ἀνάξιος ποιέω ὁ ἐπιτελέω ἁγνός μυστήριον . συγγιγνώσκω δέ ἐγώ πρῶτος μέν ὡς ἀπιστέω , εἶτα ὡς πείθω ἀπειλέω . εἰμί τις μετά οὗτος ἐγώ ὁ ἐπιστολή πράσσω τίς τοιοῦτος , ὁ μέν ἐνταῦθα θυσιαστήριον ἀναχωρέω , ζητέω δέ ἔνθα ὁ ὁ Θεός δωρεά ἀγοράζω μεταπωλέω δύναμαι . ἐγώ γάρ καί ὁ ἐκκλησία ὁ Θεός τοιοῦτος συνήθεια οὐ ἔχω . εἷς δέ προστίθημι παύω . διά φιλαργυρία γίγνομαι οὗτος , ὁ δέ φιλαργυρία καί ῥίζα πᾶς ὁ κακός εἰμί , καί ὀνομάζω εἰδωλολατρία . μή οὖν πρό ὁ Χριστός τιμάω ὁ εἴδωλον διά μικρός ἀργύριον · μηδέ πάλιν ὁ Ἰούδας μιμέομαι , λῆμμα παραδίδωμι δύο ὁ ἅπαξ ὑπέρ ἐγώ σταυρωθείς . ἐπεί καί ὁ χωρίον καί ὁ χείρ ὁ ὁ καρπός1 οὗτος δέχομαι Ἀκελδαμὰ καλέω .