basilius-theology.epistulae 169
Πρᾶγμα μὲν ὑπέστης ἐπιεικὲς καὶ ἥμερον καὶ φιλάνθρωπον τὴν τοῦ καταφρονητοῦ Γλυκερίου ( τέως γὰρ οὕτω γράφομεν ) αἰχμαλωσίαν συναγαγών , καὶ τὴν κοινὴν ἀσχημοσύνην ἡμῶν , ὡς οἷόν τε ἦν , συγκαλύψας . δεῖ δὲ ὅμως τὴν σὴν εὐλάβειαν μαθοῦσαν τὰ κατʼ αὐτὸν οὕτω λῦσαι τὴν ἀτιμίαν . Οὗτος ὁ νῦν σοβαρὸς καὶ σεμνὸς ὑμῖν Γλυκέριος ἐχειροτονήθη μὲν παρʼ ἡμῶν τῆς κατὰ Οὐήνεσαν ἐκκλησίας διάκονος , ὡς καὶ τῷ πρεσβυτέρῳ διακονήσων καὶ τοῦ ἔργου τῆς ἐκκλησίας ἐπιμελησόμενος . καὶ γάρ ἐστιν , εἰ καὶ τὰ ἄλλα δύστροπος ὁ ἀνήρ , ἀλλὰ τὰ ἐπίχειρα οὐκ ἀφυής . ἐπεὶ δὲ κατέστη , τοῦ μὲν ἔργου ἠμέλησε τοσοῦτον ὅσον οὐδὲ τὴν ἀρχὴν γεγονότος · παρθένους δὲ ἀθλίας συναγαγὼν κατʼ ἰδίαν ἐξουσίαν καὶ αὐθεντίαν , τὰς μὲν ἑκούσας προσδραμούσας αὐτῷ ( οἶσθα δὲ τὸ τῶν νέων περὶ τὰ τοιαῦτα πρόχειρον ) , τὰς δὲ ἀκούσας ἀγελαρχεῖν ἐπεχείρησε , καὶ πατριαρχίας ὄνομα ἑαυτῷ καὶ σχῆμα περιθείς , ἐξαίφνης ἐσοβαρεύσατο , οὐκ ἔκ τινος ἀκολουθίας καὶ εὐσεβείας ἐπὶ τοῦτο ἐλθών , ἀλλʼ ἀφορμὴν βίου ταύτην ὥσπερ ἄλλος τινὰ προστησάμενος · καὶ μικροῦ τὴν ἐκκλησίαν πᾶσαν ἀνάστατον πεποίηκε , περιφρονῶν μὲν τὸν ἑαυτοῦ πρεσβύτερον , ἄνδρα καὶ πολιτείᾳ καὶ ἡλικίᾳ αἰδέσιμον , περιφρονῶν δὲ τὸν χωρεπίσκοπον καὶ ἡμᾶς ὡς οὐδενὸς ἀξίους , θορύβων δὲ ἀεὶ καὶ ταραχῶν πληρῶν τὴν πόλιν καὶ σύμπαν τὸ ἱερατεῖον . Καὶ τέλος , ἵνα τι μὴ λόγῳ ἐπιτιμηθῇ μικρὸν παρʼ ἡμῶν καὶ τοῦ χωρεπισκόπου πρὸς τὸ μὴ καταφρονεῖν αὐτὸν ( καὶ γὰρ καὶ τοὺς νέους ἐγύμναζεν εἰς τὴν αὐτὴν ἀπόνοιαν ) , πρᾶγμα διανοεῖται λίαν τολμηρὸν καὶ ἀπάνθρωπον . συλήσας νῶν παρθένων ὅσας ἠδύνατο , καὶ νύκτα τηρήσας , δραπέτης γίνεται . πάνυ σοι δεινὰ ταῦτα φανεῖται . σκόπει καὶ τὸν καιρόν . ἤγετο μὲν ἡ ἐκεῖσε σύνοδος καὶ πολὺ πανταχόθεν , ὡς εἰκός , ἐπέρρει τὸ πλῆθος . ὁ δὲ ἀντεξῆγε τὸν ἑαυτοῦ χορὸν νέοις ἑπόμενον καὶ περιχορεύοντα , καὶ πολλὴν μὲν κατήφειαν κινοῦντα τοῖς εὐλαβέσι , πολὺν δὲ γέλωτα τοῖς ἀκρατέσι καὶ τὴν γλῶσσαν ἑτοιμοτέροις . καὶ οὐκ ἀρκεῖ ταῦτα , καίπερ τηλικαῦτα ὄντα τὸ μέγεθος · ἀλλʼ ἔτι καὶ τοὺς γονεῖς , ὡς πυνθάνομαι , τῶν παρθένων τὴν ἀτεκνίαν οὐ φέροντας , καὶ τὴν διασπορὰν ἐπαναγαγεῖν βουλομένους , καὶ μετʼ ὀδυρμῶν προσπίπτοντας , ὡς εἰκός , ταῖς ἑαυτῶν θυγατράσι , περιυβρίζει καὶ ἀτιμοῖ ὁ θαυμαστὸς νεανίσκος μετὰ τοῦ λῃστρικοῦ συντάγματος . Ταῦτα μὴ ἀνεκτὰ φανήτω τῇ σῇ εὐλαβείᾳ · καὶ γὰρ κοινὸς πάντων ἡμῶν ὁ γέλως · ἀλλὰ μάλιστα μὲν αὐτὸν κέλευσον μετὰ τῶν παρθένων ἐπανελθεῖν · τύχοι γὰρ ἄν τινος φιλανθρωπίας εἰ μετὰ σῶν ἐπανήκοι γραμμάτων · εἰ δὲ μή , τάς γε παρθένους ἀπόπεμψον τῇ μητρὶ αὐτῶν τῇ ἐκκλησίᾳ . εἰ δὲ μή , τάς γε βουλομένας τυραννεῖσθαι μῂ συγχωρήσῃς , ἀλλʼ ἐπανελθεῖν τύπωσον πρὸς ἡμᾶς . ἢ μαρτυρόμεθά σοι ὡς καὶ Θεῷ καὶ ἀνθρώποις , ὅτι μὴ καλῶς ταῦτα γίνεται μηδὲ θεσμοῖς ἐκκλησίας . Γλυκέριος δὲ εἰ μὲν ἐπανέλθοι μετʼ ἐπιστήμης καὶ τῆς πρεπούσης εὐσταθείας , τοῦτο ἄριστον , εἰ δὲ μή , ἔστω πεπαυμένος τῆς ὑπηρεσίας .
Lemmas: πρᾶγμα μέν ὑφίστημι ἐπιεικής καί ἥμερος καί φιλάνθρωπον ὁ ὁ καταφρονητής Γλυκερίου ( τέως γάρ οὗτος γράφω ) αἰχμαλωσία συνάγω , καί ὁ κοινός ἀσχημοσύνη ἐγώ , ὡς οἷος τε εἰμί , συγκαλύπτω . δεῖ δέ ὅμως ὁ σός εὐλάβεια μανθάνω ὁ κατά αὐτός οὗτος λύω ὁ ἀτιμία . οὗτος ὁ νῦν σοβαρός καί σεμνός σύ Γλυκέριος χειροτονέω μέν παρά ἐγώ ὁ κατά ουανω ἐκκλησία διάκονος , ὡς καί ὁ πρέσβυς διακονέω καί ὁ ἔργον ὁ ἐκκλησία ἐπιμελέομαι . καί γάρ εἰμί , εἰμί καί ὁ ἄλλος δύστροπος ὁ ἀνήρ , ἀλλά ὁ ἐπίχειρα οὐ ἀφυής . ἐπεί δέ καθίστημι , ὁ μέν ἔργον ἀμελέω τοσοῦτος ὅσος οὐδέ ὁ ἀρχή γίγνομαι · παρθένος δέ ἄθλιος συνάγω κατά ἴδιος ἐξουσία καί αὐθεντία , ὁ μέν ἑκών προστρέχω αὐτός ( οἶδα δέ ὁ ὁ νέος περί ὁ τοιοῦτος πρόχειρον ) , ὁ δέ ἀκούω ἀγελαρχέω ἐπιχειρέω , καί πατριαρχία ὄνομα ἑαυτοῦ καί σχῆμα περιτίθημι , ἐξαπίνης σοβαρεύομαι , οὐ ἐκ τις ἀκολουθία καί εὐσέβεια ἐπί οὗτος ἔρχομαι , ἀλλά ἀφορμή βίος οὗτος ὥσπερ ἄλλος τις προΐστημι · καί μικρός ὁ ἐκκλησία πᾶς ἀνάστατος ποιέω , περιφρονέω μέν ὁ ἑαυτοῦ πρέσβυς , ἀνήρ καί πολιτεία καί ἡλικία αἰδέσιμος , περιφρονέω δέ ὁ χωρεπίσκοπος καί ἐγώ ὡς οὐδείς ἄξιος , θόρυβος δέ ἀεί καί ταραχή πληρόω ὁ πόλις καί σύμπας ὁ ἱερατεῖον . καί τέλος , ἵνα τίς μή λόγος ἐπιτιμάω μικρός παρά ἐγώ καί ὁ χωρεπίσκοπος πρός ὁ μή καταφρονέω αὐτός ( καί γάρ καί ὁ νέος γυμνάζω εἰς ὁ αὐτός ἀπόνοια ) , πρᾶγμα διανοέομαι λίαν τολμηρός καί ἀπάνθρωπος . συλάω νάω παρθένος ὅσος δύναμαι , καί νύξ τηρέω , δραπέτης γίγνομαι . πάνυ σύ δεινός οὗτος φαίνω . σκοπέω καί ὁ καιρός . ἄγω μέν ὁ ἐκεῖσε σύνοδος καί πολύς πανταχόθεν , ὡς εἰκός , ἐπέρρω ὁ πλῆθος . ὁ δέ ἀντεξάγω ὁ ἑαυτοῦ χορός νέος ἕπω καί περιχορεύω , καί πολύς μέν κατήφεια κινέω ὁ εὐλαβής , πολύς δέ γέλως ὁ ἀκρατής καί ὁ γλῶσσα ἑτοῖμος . καί οὐ ἀρκέω οὗτος , καίπερ τηλικόσδε εἰμί ὁ μέγεθος · ἀλλά ἔτι καί ὁ γονεύς , ὡς πυνθάνομαι , ὁ παρθένος ὁ ἀτεκνία οὖον φέρω , καί ὁ διασπορά ἐπανάγω βούλομαι , καί μετά ὀδυρμός προσπίπτω , ὡς εἰκός , ὁ ἑαυτοῦ θυγάτηρ , περιυβρίζω καί ἀτιμόω ὁ θαυμαστός νεανίσκος μετά ὁ λῃστρικός σύνταγμα . οὗτος μή ἀνεκτός φαίνω ὁ σός εὐλάβεια · καί γάρ κοινός πᾶς ἐγώ ὁ γέλως · ἀλλά μάλιστα μέν αὐτός κελεύω μετά ὁ παρθένος ἐπανέρχομαι · τυγχάνω γάρ ἄν τις φιλανθρωπία εἰμί μετά σός ἐπανήκω γράμμα · εἰμί δέ μή , ὁ γε παρθένος ἀποπέμπω ὁ μήτηρ αὐτός ὁ ἐκκλησία . εἰμί δέ μή , ὁ γε βούλομαι τυραννέω μή συγχωρέω , ἀλλά ἐπανέρχομαι τυπόω πρός ἐγώ . ἢ μαρτύρομαι σύ ὡς καί Θεός καί ἄνθρωπος , ὅτι μή καλῶς οὗτος γίγνομαι μηδέ θεσμός ἐκκλησία . Γλυκέριος δέ εἰμί μέν ἐπανέρχομαι μετά ἐπιστήμη καί ὁ πρέπω εὐστάθεια , οὗτος ἀγαθός , εἰμί δέ μή , ἵστημι παύω ὁ ὑπηρεσία .