basilius-theology.epistulae 71
Ἐδεξάμην τὰ γράμματα τῆς σῆς εὐλαβείας διὰ τοῦ αἰδεσιμωτάτου ἀδελφοῦ Ἑλληνίου · καὶ ὅσα ἐνέφηνας ἡμῖν , αὐτὸς ταῦτα γυμνῶς διηγήσατο . ἀκούσαντες δὲ ὅπως διετέθημεν , οὐκ ἀμφιβάλλεις πάντως . πλὴν ἀλλʼ ἐπειδὴ ἐκρίναμεν πάσης λύπης ἀνωτέραν ποιεῖσθαι τὴν πρὸς σὲ ἀγάπην ἐδεξάμεθα καὶ ταῦτα ὡς ἦν προσῆκον , καὶ εὐχόμεθα τῷ ἁγίῳ Θεῷ , τὰς λειπομένας ἡμέρας ἢ ὥρας οὕτω διαφυλαχθῆναι ἐν τῇ περὶ σὲ διαθέσει , ὡς καὶ ἐν τῷ κατόπιν χρόνῳ , ἐν ᾧ οὐδὲν ἡμῖν αὐτοῖς οὔτε μικρὸν οὔτε μεῖζον ἐλλελοιπόσι συνέγνωμεν . Εἰ δὲ ὁ δεῖνα ἄρτι , παρακύψαι φιλοτιμούμενος πρὸς τὸν βίον τῶν Χριστιανῶν , εἶτα οἰόμενος αὐτῷ σεμνότητά τινα φέρειν τὸ ἡμῖν συνανατρίβεσθαι , ἅ τε οὐκ ἤκουσε κατασκευάζει , καὶ ἃ μὴ ἐνόησεν ἐξηγεῖται , θαυμαστὸν οὐδέν . ἀλλʼ ἐκεῖνο θαυμαστὸν καὶ παράδοξον , ὅτι τούτων ἀκροατὰς ἔχει τοὺς γνησιωτάτους μοι τῶν παρʼ ὑμῖν ἀδελφῶν , καὶ οὐκ ἀκροατὰς μόνον , ἀλλὰ καὶ μαθητάς , ὡς ἔοικεν . εἴ γε καὶ ἄλλως ἦν παράδοξον τοιοῦτον μὲν εἶναι τὸν διδάσκοντα , ἐμὲ δὲ τὸν διασυρόμενον , ἀλλʼ οὖν τῶν καιρῶν ἡ καταστροφὴ ἐπαίδευσεν ἡμᾶς πρὸς μηδὲν δυσκολαίνειν . πάλαι γὰρ τὰ τούτων ἀτιμότερα συνήθη ἡμῖν γέγονε διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν . ἐγὼ τοίνυν , εἰ μὲν οὐδέπω τοῖς αὐτοῦ ἀδελφοῖς δέδωκα πεῖραν τῆς ἐμαυτοῦ περὶ τὸν Θεὸν αἱρέσεως , οὐδὲ νῦν ἔχω τι ἀποκρίνασθαι · οὓς γὰρ οὐκ ἔπεισεν ὁ μακρὸς χρόνος , πῶς συμπείσει ἐπιστολὴ βραχεῖα ; εἰ δὲ ἐκεῖνα αὐτάρκη , λῆροι νομιζέσθωσαν τὰ παρὰ τῶν διαβαλλόντων . πλήν γε ὅτι , ἐὰν ἐπιτρέψωμεν στόμασιν ἀχαλινώτοις καὶ καρδίαις ἀπαιδεύτοις λαλεῖν περὶ ὧν ἂν ἐθέλωσιν , καὶ ἕτοιμα ἔχωμεν πρὸς ὑποδοχὴν τὰ ὦτα , οὐ μόνον ἡμεῖς τὰ τῶν ἄλλων παραδεξόμεθα , ἀλλὰ καὶ ἕτεροι τὰ ἡμέτερα . Τούτων δὲ αἴτιον ἐκεῖνο , ὃ πάλαι μὲν παρεκάλουν μὴ γίνεσθαι , νῦν δὲ ἀπαγορεύσας σιωπῶ , τὸ μὴ συντυγχάνειν ἡμᾶς ἀλλήλοις . εἰ γὰρ κατὰ τὰς ἀρχαίας συνθήκας , καὶ κατὰ τὴν ὀφειλομένην νῦν ταῖς ἐκκλησίαις παρʼ ἡμῶν ἐπιμέλειαν , τὰ πολλὰ τοῦ ἐνιαυτοῦ μετʼ ἀλλήλων διήγομεν , οὐκ ἂν ἐδώκαμεν πάροδον τοῖς διαβάλλουσι . σὺ δέ , εἰ δοκεῖ , τούτους μὲν ἔα χαίρειν , αὐτὸς δὲ παρακλήθητι συγκάμνειν ἡμῖν εἰς τὸν προκείμενον ἀγῶνα καὶ συντυχεῖν μεθʼ ἡμῶν τῷ καθʼ ἡμῶν στρατευομένῳ . εἰ γὰρ ὀφθῇς μόνον , ἐφέξεις αὐτοῦ τὴν ὁρμὴν καὶ τοὺς συγκροτουμένους ἐπὶ τῷ καταστρέψασθαι τὰ τῆς πατρίδος πράγματα διαλύσεις , γνώριμον αὐτοῖς καταστήσας , ὅτι αὐτὸς τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι τοῦ καθʼ ἡμᾶς συλλόγου κατάρχεις , καὶ φράξεις πᾶν ἄδικον στόμα τῶν λαλούντων κατὰ τοῦ Θεοῦ ἀνομίαν . ἂν ταῦτα γένηται , αὐτὰ τὰ πράγματα δείξει , τίς μὲν ὁ κατακολουθῶν σοι ἐπὶ τὰ καλά , τίς δὲ ὁ μετοκλάζων καὶ προδιδοὺς δειλίᾳ τὸν λόγον τῆς ἀληθείας . ἐὰν δὲ τὰ τῆς ἐκκλησίας προδιδόμενα ᾖ , ὀλίγος μοι λόγος διὰ ῥημάτων πείθειν τοὺς τοσούτου με τιθεμένους ἄξιον , ὅσον ἂν τιμήσωνται ἄνθρωποι οὔπω ἑαυτοὺς μετρεῖν δεδιδαγμένοι . μετʼ οὐ πολὺ γάρ , τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι , ἡ διὰ τῶν ἔργων ἀπόδειξις τὰς συκοφαντίας ἐλέγξει , διοτι προσδοκῶμεν ὑπὲρ τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας τάχα μέν τι καὶ μεῖζον πείσεσθαι · εἰ δὲ μή , πάντως γε τῶν ἐκκλησιῶν καὶ τῶν πατρίδων ἀπελαθήσεσθαι . ἐὰν δὲ καὶ μηδὲν τῶν ἐλπιζομένων γένηται , οὐ μακράν ἐστι τὸ τοῦ Χριστοῦ δικαστήριον . ὥστε , εἰ μὲν τὴν συντυχίαν διὰ τὰς ἐκκλησίας ἐπιζητεῖς ἕτοιμος συνδραμεῖν ὅπουπερ ἂν προκαλῇ · εἰ δέ , ἵνα τὰς συκοφαντίας διαλύσω , οὐ σχολή μοι νῦν ἀποκρίνασθαι περὶ τούτων .
Lemmas: δέχομαι ὁ γράμμα ὁ σός εὐλάβεια διά ὁ αἰδέσιμος ἀδελφός Ἑλλήνιος · καί ὅσος ἐμφαίνω ἐγώ , αὐτός οὗτος γυμνός διηγέομαι . ἀκούω δέ ὅπως διατίθημι , οὐ ἀμφιβάλλω πάντως . πλήν ἀλλά ἐπεί κρίνω πᾶς λύπη ἀνώτερος ποιέω ὁ πρός σύ ἀγάπη δέχομαι καί οὗτος ὡς εἰμί προσήκω , καί εὔχομαι ὁ ἅγιος Θεός , ὁ λείπω ἡμέρα ἢ ὥρα οὗτος διαφυλάσσω ἐν ὁ περί σύ διάθεσις , ὡς καί ἐν ὁ κατόπιν χρόνος , ἐν ὅς οὐδείς ἐγώ αὐτός οὔτε μικρός οὔτε μείζων ἐλλείπω συγγιγνώσκω . εἰμί δέ ὁ Δεῖνα ἄρτι , παρακύπτω φιλοτιμέομαι πρός ὁ βίος ὁ Χριστιανός , εἶτα οἴομαι αὐτός σεμνότης τις φέρω ὁ ἐγώ συνανατρίβω , ὅς τε οὐ ἀκούω κατασκευάζω , καί ὁ μή νοέω ἐξηγέομαι , θαυμαστός οὐδείς . ἀλλά ἐκεῖνος θαυμαστός καί παράδοξος , ὅτι οὗτος ἀκροατής ἔχω ὁ γνήσιος ἐγώ ὁ παρά σύ ἀδελφός , καί οὐ ἀκροατής μόνος , ἀλλά καί μαθητής , ὡς ἔοικα . εἰμί γε καί ἄλλως εἰμί παράδοξος τοιοῦτος μέν εἰμί ὁ διδάσκω , ἐγώ δέ ὁ διασύρω , ἀλλά οὖν ὁ καιρός ὁ καταστροφή παιδεύω ἐγώ πρός μηδείς δυσκολαίνω . πάλαι γάρ ὁ οὗτος ἄτιμος συνήθης ἐγώ γίγνομαι διά ὁ ἁμαρτία ἐγώ . ἐγώ τοίνυν , εἰμί μέν οὐδέπω ὁ αὐτός ἀδελφός δίδωμι πείρω ὁ ἐμαυτοῦ περί ὁ θεός αἵρεσις , οὐδέ νῦν ἔχω τίς ἀποκρίνω · ὅς γάρ οὐ πείθω ὁ μακρός χρόνος , πῶς συμπάσχω ἐπιστολή βραχύς ; εἰμί δέ ἐκεῖνος αὐτάρκης , λῆρος νομίζω ὁ παρά ὁ διαβάλλω . πλήν γε ὅτι , ἐάν ἐπιτρέπω στόμα ἀχαλίνωτος καί Καρδία ἀπαίδευτος λαλέω περί ὅς εἄν ἐθέλω , καί ἑτοῖμος ἔχω πρός ὑποδοχή ὁ οὖς , οὖον μόνος ἐγώ ὁ ὁ ἄλλος παραδέχομαι , ἀλλά καί ἕτερος ὁ ἡμέτερος . οὗτος δέ αἴτιος ἐκεῖνος , ὅς πάλαι μέν παρακαλέω μή γίγνομαι , νῦν δέ ἀπαγορεύω σιωπάω , ὁ μή συντυγχάνω ἐγώ ἀλλήλων . εἰμί γάρ κατά ὁ ἀρχαῖος συνθήκη , καί κατά ὁ ὀφείλω νῦν ὁ ἐκκλησία παρά ἐγώ ἐπιμέλεια , ὁ πολύς ὁ ἐνιαυτός μετά ἀλλήλων διάγω , οὐ εἄν δίδωμι πάροδος ὁ διαβάλλω . σύ δέ , εἰμί δοκέω , οὗτος μέν ἐάω χαίρω , αὐτός δέ παρακαλέω συγκάμνω ἐγώ εἰς ὁ πρόκειμαι ἀγών καί συντυγχάνω μετά ἐγώ ὁ κατά ἐγώ στρατεύω . εἰμί γάρ ὁράω μόνος , ἐπέχω αὐτός ὁ ὁρμή καί ὁ συγκροτέω ἐπί ὁ καταστρέφω ὁ ὁ πατρίς πρᾶγμα διαλύω , γνώριμος αὐτός καθίστημι , ὅτι αὐτός ὁ ὁ Θεός χάρις ὁ κατά ἐγώ σύλλογος κατάρχω , καί φράσσω πᾶς ἄδικος στόμα ὁ λαλέω κατά ὁ Θεός ἀνομία . εἄν οὗτος γίγνομαι , αὐτός ὁ πρᾶγμα δείκνυμι , τίς μέν ὁ κατακολουθέω σύ ἐπί ὁ καλός , τίς δέ ὁ μετοκλάζω καί προδίδωμι δειλία ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια . ἐάν δέ ὁ ὁ ἐκκλησία προδίδωμι εἰμί , ὀλίγος ἐγώ λόγος διά ῥῆμα πείθω ὁ τοσοῦτος ἐγώ τίθημι ἄξιος , ὅσος εἄν τιμάω ἄνθρωπος οὔπω ἑαυτοῦ μετρέω διδάσκω . μετά οὖον πολύς γάρ , ὁ ὁ Θεός χάρις , ὁ διά ὁ ἔργον ἀπόδειξις ὁ συκοφαντία ἐλέγχω , διότι προσδοκάω ὑπέρ ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια τάχα μέν τίς καί μείζων πείθω · εἰμί δέ μή , πάντως γε ὁ ἐκκλησία καί ὁ πατρίς ἀπελαύνω . ἐάν δέ καί μηδείς ὁ ἐλπίζω γίγνομαι , οὖον μακρός εἰμί ὁ ὁ Χριστός δικαστήριον . ὥστε , εἰμί μέν ὁ συντυχία διά ὁ ἐκκλησία ἐπιζητέω ἑτοῖμος συντρέχω ὅπου εἄν προκαλέω · εἰμί δέ , ἵνα ὁ συκοφαντία διαλύω , οὖον σχολή ἐγώ νῦν ἀποκρίνω περί οὗτος .