basilius-theology.epistulae 199
Πάλαι πρὸς τὰς παρὰ τῆς εὐλαβείας σου προταθείσας ἡμῖν ἐρωτήσεις ἀποκρινάμενος , οὐκ ἀπέστειλα τὸ γράμμα , τοῦτο μὲν ὑπὸ τῆς ἀρρωστίας τῆς μακρᾶς καὶ ἐπικινδύνου ἀσχοληθείς , τοῦτο δὲ ὑπὸ τῆς ἀπορίας τῶν διακονουμένων . ὀλίγοι γὰρ παρʼ ἡμῖν καὶ ὁδοῦ ἔμπειροι καὶ παρεσκευασμένοι πρὸς τὰς τοιαύτας ὑπηρεσίας . ὥστε μαθὼν τὰς αἰτίας τῆς βραδυτῆτος , δὸς ἡμῖν τὴν συγγνώμην . Ἐθαυμάσαμεν δέ σου τὴν φιλομάθειαν ὁμοῦ καὶ τὴν ταπεινοφροσύνην , ὅτι καὶ μαθεῖν καταδέχῃ , τὴν τοῦ διδάσκειν τάξιν πεπιστευμένος , καὶ μανθάνειν παρʼ ἡμῶν , οἷς οὐδὲν μέγα πρόσεστι πρὸς γνῶσιν . ἀλλʼ ὅμως , ἐπειδὴ καταδέχῃ διὰ τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ ποιεῖν πρᾶγμα οὐ ῥᾳδίως παρʼ ἑτέρου γινόμενον , χρὴ καὶ ἡμᾶς τῇ προθυμίᾳ σου καὶ τῇ ἀγαθῇ σπουδῇ συναίρεσθαι καὶ ὑπὲρ δύναμιν . Ἠρώτησας ἡμᾶς περὶ Βιάνορος τοῦ πρεσβυτέρου , εἰ δεκτός ἐστιν εἰς τὸν κλῆρον , διὰ τὸν ὅρκον . ἐγὼ δὲ ἤδη τινὰ κοινὸν ὅρον περὶ πάντων ὁμοῦ τῶν μετʼ αὐτοῦ ὀμωμοκότων τοῖς κατʼ Ἀντιόχειαν κληρικοῖς οἶδα ἐκτεθεικώς · ὥστε τῶν μὲν δημοσίων αὐτοὺς ἀπέχεσθαι συλλόγων , ἰδίᾳ δὲ ἐνεργεῖν τὰ τῶν πρεσβυτέρων . τὸ αὐτὸ δὲ τοῦτο καὶ πρὸς τὴν ἑαυτοῦ ὑπηρεσίαν ἄδειαν αὐτῷ παρέχει , διότι οὐκ ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐστὶν ἡ ἱερωσύνη , ἀλλʼ ἐν Ἰκονίῳ · ἥν , ὡς αὐτὸς ἐπέστειλας ἡμῖν , τῆς Ἀντιοχείας εἰς οἴκησιν ἀντηλλάξατο . ἔστιν οὖν δεκτὸς ἐκεῖνος ὁ ἀνήρ , ἀπαιτούμενος παρὰ τῆς εὐλαβείας σου μεταμέλεσθαι ἐπὶ τῇ εὐκολίᾳ τοῦ ὅρκου , ὃν ἐπὶ τοῦ ἀπίστου ἀνδρὸς ἐξωμόσατο , βαστάσαι τὴν ἐνόχλησιν τοῦ μικροῦ ἐκείνου κινδύνου μὴ δυνηθείς . Περὶ τῶν ἐκπεσουσῶν παρθένων τῶν καθομολογησαμένων τὸν ἐν σεμνότητι βίον τῷ Κυρίῳ , εἶτα διὰ τὸ ὑποπεσεῖν τοῖς πάθεσι τῆς σαρκὸς ἀθετουσῶν τὰς ἑαυτῶν συνθήκας , οἱ μὲν πατέρες ἡμῶν ἁπλῶς καὶ πράως συμπεριφερόμενοι ταῖς ἀσθενείαις τῶν κατολισθαινόντων , ἐνομοθέτησαν δεκτὰς εἶναι μετὰ τὸν ἐνιαυτόν , καθʼ ὁμοιότητα τῶν διγάμων διαταξάμενοι . ἐμοὶ δὲ δοκεῖ , ἐπειδὴ τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι προϊοῦσα ἡ Ἐκκλησία , κραταιοτέρα γίνεται , καὶ πληθύνεται νῦν τὸ τάγμα τῶν παρθένων , προσέχειν ἀκριβῶς τῷ τε κατʼ ἔννοιαν φαινομένῳ πράγματι , καὶ τῇ τῆς Γραφῆς διανοίᾳ , ἣν δυνατὸν ἐξευρεῖν ἀπὸ τοῦ ἀκολούθου . χηρεία γὰρ παρθενίας ἐλάττων · οὐκοῦν καὶ τὸ τῶν χηρῶν ἁμάρτημα πολλῷ δεύτερόν ἐστι τοῦ τῶν παρθένων . ἴδωμεν τοίνυν τί γέγραπται Τιμοθέῳ παρὰ τοῦ Παύλου . Νεωτέρας δὲ χήρας παραιτοῦ . ὅταν γὰρ καταστρηνιάσωσι τοῦ Χρίστου , γαμεῖν θέλουσιν , ἔχουσαι κρίμα , ὅτι τὴν πρώτην πίστιν ἠθέτησαν . εἰ τοίνυν χήρα κρίματι ὑπόκειται βαρυτάτῳ , ὡς τὴν εἰς Χριστὸν ἀθετήσασα πίστιν , τί χρὴ λογίζεσθαι ἡμᾶς περὶ τῆς παρθένου , ἥτις νύμφη ἐστὶ τοῦ Χριστοῦ καὶ σκεῦος ἱερὸν ἀνατεθὲν τῷ Δεσπότῃ ; μέγα μὲν ἁμάρτημα καὶ δούλην λαθραίοις γάμοις ἑαυτὴν ἐπιδιδοῦσαν φθορᾶς ἀναπλῆσαι τὸν οἶκον , καὶ καθυβρίζειν διὰ τοῦ πονηροῦ βίου τὸν κεκτημένον · πολλῷ δὲ δήπου χαλεπώτερον τὴν νύμφην μοιχαλίδα γενέσθαι καί , τὴν πρὸς τὸν νυμφίον ἕνωσιν ἀτιμάσασαν , ἡδοναῖς ἀκολάστοις ἑαυτὴν ἐπιδοῦναι . οὐκοῦν ἡ μὲν χήρα , ὡς δούλη διεφθαρμένη , καταδικάζεται , ἡ δὲ παρθένος τῷ κρίματι τῆς μοιχαλίδος ὑπόκειται . ὥσπερ οὖν τὸν ἀλλοτρίᾳ γυναικὶ συνιόντα μοιχὸν ὀνομάζομεν , οὐ πρότερον παραδεξάμενοι εἰς κοινωνίαν , πρὶν ἢ παύσασθαι τῆς ἁμαρτίας , οὕτω δῆλον ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ τὴν παρθένον ἔχοντος διατεθησόμεθα . ἐκεῖνο δὲ νῦν προδιομολογεῖσθαι ἡμῖν ἀναγκαῖον , ὅτι παρθένος ὀνομάζεται ἡ ἑκουσίως ἑαυτὴν προσαγαγοῦσα τῷ Κυρίῳ , καὶ ἀποταξαμένη τῷ γάμῳ , καὶ τὸν ἐν ἁγιασμῷ βίον προτιμήσασα . τὰς δὲ ὁμολογίας τότε ἐγκρίνομεν , ἀφʼ οὗπερ ἂν ἡ ἡλικία τὴν τοῦ λόγου συμπλήρωσιν ἔχῃ . οὐδὲ γὰρ τὰς παιδικὰς φωνὰς πάντως κυρίας ἐπὶ τῶν τοιούτων ἡγεῖσθαι προσῆκεν , ἀλλὰ τὴν ὑπὲρ τὰ δέκα ἓξ ἢ δέκα καὶ ἑπτὰ γενομένην ἔτη , κυρίαν οὖσαν τῶν λογισμῶν , ἀνακριθεῖσαν ἐπὶ πλεῖον εἶτα παραμείνασαν , καὶ λιπαροῦσαν διὰ ἱκεσιῶν πρὸς τὸ παραδεχθῆναι , τότε ἐγκαταλέγεσθαι χρὴ ταῖς παρθένοις , καὶ τὴν ὁμολογίαν τῆς τοιαύτης κυροῦν , καὶ τὴν ἀθέτησιν αὐτῆς ἀπαραιτήτως κολάζειν . πολλὰς γὰρ γονεῖς προσάγουσι καὶ ἀδελφοὶ καὶ τῶν προσηκόντων τινὲς πρὸ τῆς ἡλικίας , οὐκ οἴκοθεν ὁρμηθείσας πρὸς ἀγαμίαν , ἀλλά τι βιωτικὸν ἑαυτοῖς διοικούμενοι . ἃς οὐ ῥᾳδίως προσδέχεσθαι δεῖ , ἕως ἂν φανερῶς τὴν ἰδίαν αὐτῶν ἐρευνήσωμεν γνώμην . Ἀνδρῶν δὲ ὁμολογίας οὐκ ἔγνωμεν , πλὴν εἰ μή τινες ἑαυτοὺς τῷ τάγματι τῶν μοναζόντων ἐγκατηρίθμησαν · οἳ κατὰ τὸ σιωπώμενον δοκοῦσι παραδεδέχθαι τῆν ἀγαμίαν . πλὴν καὶ ἐπʼ ἐκείνων ἐκεῖνο ἡγοῦμαι προηγεῖσθαι προσήκειν · ἐρωτᾶσθαι αὐτούς , καὶ λαμβάνεσθαι τὴν παρʼ αὐτῶν ὁμολογίαν ἐναργῆ , ὥστε , ἐπειδὰν μετατίθενται πρὸς τὸν φιλόσαρκον καὶ ἡδονικὸν βίον , ὑπάγειν αὐτοὺς τῷ τῶν πορνευόντων ἐπιτιμίῳ . Ὅσαι γυναῖκες , ἐν αἱρέσει οὖσαι , παρθενίαν ὡμολόγησαν , εἶτα μετὰ ταῦτα γάμον ἀνθείλοντο , οὐχ ἡγοῦμαι χρῆναι καταδικάζεσθαι ταύτας . ὅσα γὰρ ὁ νόμος λέγει , τοῖς ἐν τῷ νόμῳ λαλεῖ . αἱ δὲ μήπω ὑπελθοῦσαι τὸν ζυγὸν τοῦ Χριστοῦ οὐδὲ τὴν νομοθεσίαν ἐπιγινώσκουσι τοῦ Δεσπότου . ὥστε δεκταί εἰσι τῇ Ἐκκλησίᾳ μετὰ πάντων καὶ τὴν ἐπὶ τούτοις ἄφεσιν ἔχουσαι ἐκ τῆς πίστεως τῆς εἰς Χριστόν . καὶ καθόλου τὰ ἐν τῷ κατηχουμένῳ βίῳ γενόμενα εἰς εὐθύνας οὐκ ἄγεται . τούτους δὲ δηλονότι ἄνευ βαπτίσματος ἡ Ἐκκλησία οὐ παραδέχεται . ὥστε ἀναγκαιότατον ἐπὶ τούτοις τὰ πρεσβεῖα τῆς γενέσεως . Εἰ ἀνὴρ γυναικὶ συνοικῶν , ἐπειδὰν μὴ ἀρκεσθεὶς τῷ γάμῳ εἰς πορνείαν ἐκπέσῃ , πόρνον κρίνομεν τὸν τοιοῦτον , καὶ πλεῖον αὐτὸν παρατείνομεν ἐν τοῖς ἐπιτιμίοις · οὐ μέντοι ἔχομεν κανόνα , τῷ τῆς μοιχείας αὐτὸν ὑπαγαγεῖν ἐγκλήματι , ἐὰν εἰς ἐλευθέραν γάμου ἡ ἁμαρτία γένηται · διότι ἡ μοιχαλὶς μέν , Μιαινομένη , φησί , μιανθήσεται , καὶ οὐκ ἀναστρέψει πρὸς τὸν ἄνδρα αὐτῆς · καὶ Ὁ κατέχων μοιχαλίδα ἄφρων καὶ ἀσεβής . ὁ μέντοι πορνεύσας οὐκ ἀποκλεισθήσεται τῆς πρὸς γυναῖκα ἑαυτοῦ συνοικήσεως . ὥστε ἡ μὲν γυνὴ ἀπὸ πορνείας ἐπανιόντα τὸν ἄνδρα αὐτῆς παραδέξεται , ὁ δὲ ἀνὴρ τὴν μιανθεῖσαν τῶν οἴκων ἑαυτοῦ ἀποπέμψει . καὶ τούτων δὲ ὁ λόγος οὐ ῥᾴδιος · ἡ δὲ συνήθεια οὕτω κεκράτηκε . Τοὺς ἐξ ἁρπαγῆς ἔχοντας γυναῖκας , εἰ μὲν ἄλλοις προμεμνηστευμένας εἶεν ἀφῃρημένοι , οὐ πρότερον χρὴ παραδέχεσθαι , πρὶν ἢ ἀφελέσθαι αὐτῶν , καὶ ἐπʼ ἐξουσίᾳ τῶν ἐξ ἀρχῆς μνηστευσαμένων ποιῆσαι , εἴτε βούλοιντο λαβεῖν αὐτάς , εἴτε ἀποστῆναι · εἰ δὲ σχολάζουσάν τις λάβοι , ἀφαιρεῖσθαι μὲν δεῖ , καὶ τοῖς οἰκείοις ἀποκαθιστᾷν , ἐπιτρέπειν δὲ τῇ γνώμῃ τῶν οἰκείων , εἴτε γονεῖς εἶεν , εἴτε ἀδελφοί , εἴτε οἱτινεσοῦν προεστῶτες τῆς κόρης · κἂν μὲν ἕλωνται αὐτῷ παραδοῦναι , ἵστασθαι τὸ συνοικέσιον · ἐὰν δὲ ἀνανεύσωσι , μὴ βιάζεσθαι . τὸν μέντοι ἐκ διαφθορᾶς εἴτε λαθραίας εἴτε βιαιοτέρας γυναῖκα ἔχοντα ἀνάγκη τὸ τῆς πορνείας ἐπιγνῶναι ἐπιτίμιον . ἔστι δὲ ἐν τέσσαρσιν ἔτεσιν ὡρισμένη τοῖς πορνεύουσιν ἡ ἐπιτίμησις . χρὴ τῷ πρώτῳ ἐκβάλλεσθαι τῶν προσευχῶν , καὶ προσκλαίειν αὐτοὺς τῇ θύρᾳ τῆς ἐκκλησίας · τῷ δευτέρῳ δεχθῆναι εἰς ἀκρόασιν · τῷ τρίτῳ εἰς μετάνοιαν · τῷ τετάρτῳ εἰς σύστασιν μετὰ τοῦ λαοῦ , ἀπεχομένους τῆς προσφορᾶς · εἶτα αὐτοὺς ἐπιτρέπεσθαι τὴν κοινωνίαν τοῦ ἀγαθοῦ . Περὶ δὲ τῶν δύο ἀδελφὰς γαμούντων , ἢ ἀδελφοῖς δυσὶ γαμουμένων , ἐπιστολίδιον ἡμῖν ἐκπεφώνηται , οὗ τὸ ἀντίγραφον ἀπεστείλαμέν σου τῇ εὐλαβείᾳ . ὁ δὲ ἀδελφοῦ ἰδίου γυναῖκα λαβὼν οὐ πρότερον δεχθήσεται πρὶν ἀποστῆναι αὐτῆς . Χήραν , τὴν καταλεγεῖσαν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν χηρῶν , τουτέστι , τὴν διακονουμένην ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας , ἔκρινεν ὁ ἀπόστολος γαμούμένην παρορᾶσθαι . ἀνδρὶ δὲ χηρεύσαντι οὐδεὶς ἐπίκειται νόμος , ἀλλʼ ἱκανὸν τῷ τοιούτῳ τὸ τῶν διγάμων ἐπιτίμιον . ἡ μέντοι χήρα ἑξηκονταετὴς γεγονυῖα , ἐὰν ἕληται πάλιν ἀνδρὶ συνοικεῖν , οὐ καταξιωθήσεται τῆς τοῦ ἀγαθοῦ κοινωνίας , ἕως ἂν τοῦ πάθους τῆς ἀκαθαρσίας παύσηται . ἐὰν μέντοι πρὸ ἑξήκοντα ἐτῶν ἀριθμήσωμεν αὐτήν , ἡμέτερον τὸ ἔγκλημα , οὐ τοῦ γυναίου . Ὁ τὴν διεφθαρμένην ὑφʼ ἑαυτοῦ εἰς γυναῖκα κατέχων τὸ μὲν ἐπὶ τῇ φθορᾷ ἐπιτίμιον ὑποστήσεται , τὴν δὲ γυναῖκα ἔχειν συγχωρηθήσεται . Ἡ πορνεία γάμος οὐκ ἔστιν · ἀλλʼ οὐδὲ γάμου ἀρχή . ὥστε , ἐὰν ᾖ δυνατὸν τοὺς κατὰ πορνείαν συναπτομένους χωρίζεσθαι , τοῦτο κράτιστον . ἐὰν δὲ στέργωσιν ἐκ παντὸς τρόπου τὸ συνοικέσιον , τὸ μὲν τῆς πορνείας ἐπιτίμιον γνωριζέτωσαν · ἀφιέσθωσαν δέ , ἵνα μὴ χεῖρόν τι γένηται . Περὶ τοῦ πρεσβυτέρου , τοῦ κατʼ ἄγνοιαν ἀθέσμῳ γάμῳ περιπαρέντος , ὥρισα ἃ ἐχρῆν · καθέδρας μὲν μετέχειν , τῶν δὲ λοιπῶν ἐνεργειῶν ἀπέχεσθαι . ἀρκετὸν γὰρ τῷ τοιούτῳ ἡ συγγνώμη . εὐλογεῖν δὲ ἕτερον , τὸν τὰ οἰκεῖα τημελεῖν ὀφείλοντα τραύματα , ἀνακόλουθον . εὐλογία γὰρ ἁγιασμοῦ μετάδοσίς ἐστιν . ὁ δὲ τοῦτο μὴ ἔχων , διὰ τὸ ἐκ τῆς ἀγνοίας παράπτωμα πῶς ἑτέρῳ μεταδώσει ; μήτε τοίνυν δημοσίᾳ μήτε ἰδίᾳ εὐλογείτω , μήτε τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ κατανεμέτω ἑτέροις , μήτε τι ἄλλο λειτουργείτω , ἀλλὰ ἀρκούμενος τῇ προεδρίᾳ προσκλαιέτω τῷ Κυρίῳ , συγχωρηθῆναι αὐτῷ τὸ ἐκ τῆς ἀγνοίας ἀνόμημα . Ἐκεῖνό γε μὴν γελοῖόν μοι κατεφάνη , τὸ εὔξασθαί τινα ὑείων ἀπέχεσθαι κρεῶν . ὥστε καταξίωσον διδάσκειν αὐτοὺς τῶν ἀπαιδεύτων προσευχῶν καὶ ἐπαγγελιῶν ἀπέχεσθαι · τὴν μέντοι χρῆσιν ἀδιάφορον εἶναι συγχώρησον . οὐδὲν γὰρ κτίσμα Θεοῦ ἀπόβλητον μετʼ εὐχαριστίας λαμβανόμενον . ὥστε ἡ εὐχὴ καταγέλαστος , οὐχ ἡ ἀποχὴ ἀναγκαία . Ἄρχοντας μέντοι ὀμνύειν , ἐπὶ τὸ κακοποιεῖν τοὺς ἀρχομένους , καὶ πάνυ θεραπεύεσθαι προσῆκε . θεραπεία δὲ τούτων διττή · μία μέν , μὴ ὀμνύειν αὐτοὺς διδάσκεσθαι προχείρως · ἑτέρα δέ , μὴ ἐπιμένειν ἐν ταῖς πονηραῖς κρίσεσιν . ὥστε ὅρκῳ προληφθείς τις εἰς κακοποιίαν ἑτέρου , τὴν μὲν ἐπὶ τῇ προπετείᾳ τοῦ ὅρκου μετάνοιαν ἐπιδεικνύσθω , μὴ μέντοι προσχήματι εὐλαβείας τὴν πονηρίαν ἑαυτοῦ βεβαιούτω . οὐδὲ γὰρ Ἡρώδῃ συνήνεγκεν εὐορκήσαντι , ὃς ἵνα μὴ ἐπιορκήσῃ δῆθεν , φονεὺς ἐγένετο τοῦ προφήτου . ἅπαξ δὲ ὁ ὅρκος ἀπηγόρευται · πολλῷ δὲ δήπου εἰκὸς τὸν ἐπὶ κακῷ γινόμενον κατακεκρίσθαι . ὥστε μεταφρονεῖν τὸν ὀμνύοντα χρή , οὐχὶ σπουδάζειν βεβαιοῦν ἑαυτοῦ τὸ ἀνόσιον . ἐξέτασον γὰρ πλατύτερον τὴν ἀτοπίαν . εἴ τις ὀμόσειεν ἐνεξορύξειν τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ ἀδελφοῦ , εἰ καλὸν τὸ τοιοῦτον εἰς ἔργον ἀγαγεῖν αὐτῷ ; εἴ τις φονεύσειν ; εἴ τις ὅλως δι’ ὅρκου ἔντολήν τινα παραβήσεσθαι ; ὤμοσα γὰρ καὶ ἔστησα , οὐχὶ τὴν ἁμαρτίαν , ἀλλὰ τοῦ φυλάξασθαι τὰ κρίματα τῆς δικαιοσύνης σου . ὥσπερ δὲ τὴν ἐντολὴν ἀμεταθέτοις κρίμασι προσῆκε βεβαιοῦσθαι , οὕτω τὴν ἁμαρτίαν παντοίως καθήκει ἀκυροῦσθαι καὶ ἀφανίζεσθαι . Περὶ τῶν ἁρπαζόντων κανόνα μὲν παλαιὸν οὐκ ἔχομεν , ἰδίαν δὲ γνώμην ἐποιησάμεθα · τρία ἔτη καὶ αὐτοὺς καὶ τοὺς συναρπάζοντας αὐτοῖς ἔξω τῶν εὐχῶν γίνεσθαι . τὸ δὲ μὴ βιαίως γινόμενον ἀνεύθυνόν ἐστιν , ὅταν μὴ φθορὰ ᾖ μηδὲ κλοπὴ ἡγουμένη τοῦ πράγματος . αὐτεξουσία δὲ ἡ χήρα , καὶ ἐπʼ αὐτῇ τὸ ἀκολουθῆσαι . ὥστε τῶν σχημάτων ἡμῖν οὐ φροντιστέον . Ἡ ἀναχωρήσαντος τοῦ ἀνδρὸς καὶ ἀφανοῦς ὄντος , πρὸ τοῦ πεισθῆναι περὶ τοῦ θανάτου αὐτοῦ ἑτέρῳ συνοικήσασα , μοιχᾶται . Οἱ τὴν πρὸς θάνατον ἁμαρτίαν ἁμαρτάνοντες κληρικοὶ τοῦ βαθμοῦ κατάγονται , τῆς κοινωνίας δὲ τῶν λαϊκῶν οὐκ ἐξείργονται · οὐ γὰρ ἐκδικήσεις δὶς ἐπὶ τὸ αὐτό . Ἡ γυνὴ ἡ διὰ τῆς ὁδοῦ κυήσασα καὶ ἀμελήσασα τοῦ κυήματος τῷ τοῦ φόνου ἐγκλήματι ὑποκείσθω . Τὰς μοιχευθείσας γυναῖκας καὶ ἐξαγορευούσας δι’ εὐλάβειαν , ἢ ὁπωσοῦν ἐλεγχομένας , δημοσιεύειν οὐκ ἐκέλευσαν οἱ πατέρες ἡμῶν , ἵνα μὴ θανάτου αἰτίαν παράσχωμεν ἐλεγχθείσαις · ἵστασθαι δὲ αὐτὰς ἄνευ κοινωνίας προσέταξαν μέχρι τοῦ συμπληροῦσθαι τὸν χρόνον τῆς μετανοίας . Ἐπὶ δὲ τοῦ καταλειφθέντος ἀνδρὸς ὑπὸ τῆς γυναικὸς χρὴ σκοπεῖν τὴν αἰτίαν τῆς ἐγκαταλείψεως · κἂν φανῇ ἀλόγως ἀναχωρήσασα , ὁ μὲν συγγνώμης ἐστὶν ἄξιος , ἡ δὲ ἐπιτιμίου . ἡ δὲ συγγνώμη τούτῳ πρὸς τὸ κοινωνεῖν τῇ Ἐκκλησίᾳ δοθήσεται . Στρατιώτιδες , αἱ τῶν ἀνδρῶν ἀφανῶν ὄντων γαμηθεῖσαι , τῷ αὐτῷ ὑπόκεινται λόγῳ , ᾧπερ ἂν καὶ αἱ διὰ τὴν ἀποδημίαν τῶν ἀνδρῶν μὴ ἀναμείνασαι τὴν ἐπάνοδον · πλὴν ἔχει τινὰ συγγνώμην τὸ πρᾶγμα ἐνταῦθα διὰ τὸ μᾶλλον πρὸς θάνατον εἶναι τὴν ὑπόνοιαν . Μετὰ τὸ ἀφαιρεθῆναι τὴν ἀλλοτρίαν ὁ γαμήσας ἐπὶ μὲν τῇ πρώτῃ μοιχείαν ἐγκληθήσεται , ἐπὶ δὲ τῇ δευτέρᾳ ἀνεύθυνος ἔσται . Αἱ κόραι αἱ παρὰ γνώμην πατρὸς ἀκολουθήσασαι πορνεύουσι · διαλλαγέντων δὲ τῶν γονέων , δοκεῖ θεραπείαν λαμβάνειν τὸ γεγονός · οὐκ εὐθὺς δὲ εἰς τὴν κοινωνίαν ἀποκαθίστανται , ἀλλʼ ἐπιτιμηθήσονται τρία ἔτη . Ἡ τῷ μοιχῷ συζῶσα μοιχαλίς ἐστι πάντα τὸν χρόνον . Ἡ παρὰ γνώμην τοῦ δεσπότου ἀνδρὶ ἑαυτὴν ἐκδιδοῦσα ἐπόρνευσεν · ἡ δὲ μετὰ ταῦτα πεπαρρησιασμένῳ γάμῳ χρησαμένη ἐγήματο . ὥστε ἐκεῖνο μὲν πορνεία , τοῦτο δὲ γάμος . αἱ γὰρ συνθῆκαι τῶν ὑπεξουσίων οὐδὲν ἔχουσι βέβαιον . Ἡ ἐν τῇ χηρείᾳ ἑαυτῆς ἐξουσίαν ἔχουσα ἀνδρὶ συνοικεῖν ἀνέγκλητος , εἰ μηδείς ἐστιν ὁ διασπῶν τὸ συνοικέσιον · τοῦ ἀποστόλου εἰπόντος · ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἀνήρ , ἐλευθέρα ἐστίν ᾧ θέλει γαμηθῆναι · μόνον ἐν Κυρίῳ . Οἱ ἄνευ τῶν κρατούντων γάμοι πορνεῖαί εἰσιν . οὔτε οὖν πατρὸς ζῶντος , οὔτε δεσπότου , οἱ συνιόντες ἀνεύθυνοί εἰσιν . ὡς ἐὰν ἐπινεύσωσιν οἱ κύριοι τὴν συνοίκησιν , τότε λαμβάνει τὸ τοῦ γάμου βέβαιον . Ὃς θανάτου πληγὴν τῷ πλησίον ἔδωκε φονεύς ἐστιν , εἴτε ἦρξε τῆς πληγῆς εἴτε ἠμύνατο . Ἡ διάκονος ἡ τῷ Ἕλληνι συμπορνεύσασα δεκτή ἐστιν εἰς μετάνοιαν , εἰς δὲ τὴν προσφορὰν δεχθήσεται τῷ ἑβδόμῳ ἔτει , δηλονότι , ἐν ἁγνείᾳ ζῶσα . ὁ δὲ μετὰ τὴν πίστιν Ἕλλην πάλιν τῇ ἱεροσυλίᾳ προσιών , ἐπὶ τὸν ἔμετον ὑποστρέφει . ἡμεῖς δὲ τῆς διακόνου τὸ σῶμα , ὡς καθιερωμένον , οὐκέτι ἐπιτρέπομεν ἐν χρήσει εἶναι σαρκικῇ . Ἐάν τις τὸ ὄνομα λαβὼν τοῦ Χριστιανισμοῦ , ἐνυβρίζῃ τὸν Χριστόν , οὐδὲν ὄφελος αὐτῷ ἀπὸ τῆς προσηγορίας . Ἡ δὲ τῷ καταλειφθέντι πρὸς καιρὸν παρὰ τῆς γυναικὸς κατὰ ἄγνοιαν γημαμένη , εἶτα ἀφεθεῖσα διὰ τὸ ἐπανελθεῖν πρὸς αὐτὸν τὴν προτέραν , ἐπόρνευσε μέν , ἐν ἀγνοίᾳ δέ . γάμου οὖν οὐκ εἰρχθήσεται . κάλλιον δέ , ἐὰν μείνῃ οὕτως . Ἐγκρατῖται καὶ Σακκοφόροι καὶ Ἀποτακτῖται τῷ αὐτῷ οὐχ ὑπόκεινται λόγῳ , ᾧ καὶ Ναυατιανοί , ὅτι περὶ μὲν ἐκείνων κανὼν ἐξεφωνήθη , εἰ καὶ διάφορος · τὰ δὲ κατὰ τούτους ἀποσεσιώπηται . ἡμεῖς μέντοι ἑνὶ λόγῳ ἀναβαπτίζομεν τοὺς τοιούτους . εἰ δὲ παρʼ ὑμῖν ἀπηγόρευται τὸ τοῦ ἀναβαπτισμοῦ , ὥσπερ οὖν καὶ παρὰ Ῥωμαίοις , οἰκονομίας τινὸς ἕνεκα , ἀλλʼ ὁ ἡμέτερος λόγος ἰσχὺν ἐχέτω . ὅτι ἐπειδὴ ὥσπερ Μαρκιωνιστῶν ἐστιν ἀποβλάστημα ἡ κατʼ αὐτοὺς αἵρεσις , βδελυσσομένων τὸν γάμον , καὶ ἀποστρεφομένων τὸν οἶνον , καὶ τὴν κτίσιν τοῦ Θεοῦ μεμιασμένην εἶναι λεγόντων , οὐ δεχόμεθα αὐτοὺς εἰς τὴν Ἐκκλησίαν , ἐὰν μὴ βαπτισθῶσιν εἰς τὸ ἡμέτερον βάπτισμα . μὴ γὰρ λεγέτωσαν ὅτι Εἰς Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα ἐβαπτίσθημεν , οἵ γε κακῶν ποιητὴν ὑποτιθέμενοι τὸν Θεόν , ἐφαμίλλως τῷ Μαρκίωνι καὶ ταῖς λοιπαῖς αἱρέσεσιν . ὥστε , ἐὰν ἀρέσῃ τοῦτο , δεῖ πλείονας ἐπισκόπους ἐν ταὐτῷ γενέσθαι καὶ οὕτως ἐκθέσθαι τὸν κανόνα , ἵνα καὶ τῷ ποιήσαντι τὸ ἀκίνδυνον ᾖ καὶ ὁ ἀποκρινόμενος τὸ ἀξιόπιστον ἔχῃ ἐν τῇ περὶ τῶν τοιούτων ἀποκρίσει . Ἡ δὲ ἐγκαταλειφθεῖσα παρὰ τοῦ ἀνδρός , κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην , μένειν ὀφείλει . εἰ γὰρ ὁ Κύριος εἶπεν , ὅτι Ἐάν τις καταλίπῃ γυναῖκα ἐκτὸς λόγου πορνείας , ποιεῖ αὐτὴν μοιχᾶσθαι , ἐκ τοῦ μοιχαλίδα αὐτὴν ὀνομάσαι ἀπέκλεισεν αὐτὴν τῆς πρὸς ἕτερον κοινωνίας . πῶς γὰρ δύναται ὁ μὲν ἀνὴρ ὑπεύθυνος εἶναι , ὡς μοιχείας αἴτιος , ἡ δὲ γυνὴ ἀνέγκλητος εἶναι , ἡ μοιχαλὶς παρὰ τοῦ Κυρίου διὰ τὴν πρὸς ἕτερον ἄνδρα κοινωνίαν προσαγορευθεῖσα ; Αἱ πρὸς ἀνάγκην γενόμεναι φθοραὶ ἀνεύθυνοι ἔστωσαν . ὥστε καὶ ἡ δούλη , εἰ ἐβιάσθη παρὰ τοῦ οἰκείου δεσπότου , ἀνεύθυνός ἐστιν . Τριγαμίας νόμος οὐκ ἔστιν . ὥστε νόμῳ γάμος τρίτος οὐκ ἄγεται . τὰ μέντοι τοιαῦτα ὡς ῥυπάσματα τῆς Ἐκκλησίας ὁρῶμεν · δημοσίαις δὲ καταδίκαις οὐχ ὑποβάλλομεν , ὡς τῆς ἀνειμένης πορνείας αἱρετώτερα .
Lemmas: Πάλη πρός ὁ παρά ὁ εὐλάβεια σύ προτείνω ἐγώ ἐρωτάω ἀποκρίνω , οὐ ἀποστέλλω ὁ γράμμα , οὗτος μέν ὑπό ὁ ἀρρωστία ὁ μακρός καί ἐπικίνδυνος ἀσχολέω , οὗτος δέ ὑπό ὁ ἀπορία ὁ διακονέω . ὀλίγος γάρ παρά ἐγώ καί ὁδός ἔμπειρος καί παρασκευάζω πρός ὁ τοιοῦτος ὑπηρεσία . ὥστε μανθάνω ὁ αἴτιος ὁ βραδυτής , δίδωμι ἐγώ ὁ συγγνώμη . θαυμάζω δέ σύ ὁ φιλομάθεια ὁμοῦ καί ὁ ταπεινοφροσύνη , ὅτι καί μανθάνω καταδέχομαι , ὁ ὁ διδάσκω τάξις πιστεύω , καί μανθάνω παρά ἐγώ , ὅς οὐδείς μέγας πρόσειμι πρός γνῶσις . ἀλλά ὅμως , ἐπεί καταδέχομαι διά ὁ φόβος ὁ Θεός ποιέω πρᾶγμα οὖον ῥᾳδίως παρά ἕτερος γίγνομαι , χρή καί ἐγώ ὁ προθυμία σύ καί ὁ ἀγαθός σπουδή συναίρω καί ὑπέρ δύναμις . ἐρωτάω ἐγώ περί Βιάνωρ ὁ πρέσβυς , εἰμί δεκτός εἰμί εἰς ὁ κλῆρος , διά ὁ Ὅρκος . ἐγώ δέ ἤδη τις κοινός ὅρος περί πᾶς ὁμοῦ ὁ μετά αὐτός ὄμνυμι ὁ κατά Ἀντιόχεια κληρικός οἶδα ἐκτίθημι · ὥστε ὁ μέν δημόσιος αὐτός ἀπέχω σύλλογος , ἴδιος δέ ἐνεργέω ὁ ὁ πρέσβυς . ὁ αὐτός δέ οὗτος καί πρός ὁ ἑαυτοῦ ὑπηρεσία ἄδεια αὐτός παρέχω , διότι οὐ ἐν Ἀντιόχεια εἰμί ὁ ἱερωσύνη , ἀλλά ἐν Ἰκόνιον · ὅς , ὡς αὐτός ἐπιστέλλω ἐγώ , ὁ Ἀντιόχεια εἰς οἴκησις ἀνταλλάσσω . εἰμί οὖν δεκτός ἐκεῖνος ὁ ἀνήρ , ἀπαιτέω παρά ὁ εὐλάβεια σύ μεταμέλομαι ἐπί ὁ εὐκολία ὁ Ὅρκος , ὅς ἐπί ὁ ἄπιστος ἀνήρ ἐξόμνυμι , βαστάζω ὁ ἐνόχλησις ὁ μικρός ἐκεῖνος κίνδυνος μή δύναμαι . περι ὁ ἐκπίπτω παρθένος ὁ καθομολογέω ὁ ἐν σεμνότης βίος ὁ κύριος , εἶτα διά ὁ ὑποπίπτω ὁ πάθος ὁ σάρξ ἀθετέω ὁ ἑαυτοῦ συνθήκη , ὁ μέν πατήρ ἐγώ ἁπλόος καί πρᾶος συμπεριφέρω ὁ ἀσθένεια ὁ κατολισθάνω , νομοθετέω δεκτός εἰμί μετά ὁ ἐνιαυτός , κατά ὁμοιότης ὁ δίγαμος διατάσσω . ἐγώ δέ δοκέω , ἐπεί ὁ ὁ Θεός χάρις πρόειμι ὁ ἐκκλησία , κραταιός γίγνομαι , καί πληθύνω νῦν ὁ τάγμα ὁ παρθένος , προσέχω ἀκριβῶς ὁ τε κατά ἔννοια φαίνω πρᾶγμα , καί ὁ ὁ γραφή διάνοια , ὅς δυνατός ἐξευρίσκω ἀπό ὁ ἀκόλουθος . χηρεία γάρ παρθενίη μικρός · οὐκοῦν καί ὁ ὁ χήρα ἁμάρτημα πολύς δεύτερος εἰμί ὁ ὁ παρθένος . ὁράω τοίνυν τίς γράφω Τιμόθεος παρά ὁ Παῦλος . νέος δέ χήρα παραιτέομαι . ὅταν γάρ καταστρηνιάω ὁ Χρίστης , γαμέω ἐθέλω , ἔχω κρίμα , ὅτι ὁ πρῶτος πίστις ἀθετέω . εἰμί τοίνυν χήρα κρίμα ὑπόκειμαι βαρύς , ὡς ὁ εἰς Χριστός ἀθετέω πίστις , τίς χρή λογίζομαι ἐγώ περί ὁ παρθένος , ὅστις νύμφη εἰμί ὁ Χριστός καί σκεῦος ἱερόν ἀνατίθημι ὁ δεσπότης ; μέγας μέν ἁμάρτημα καί δοῦλος λαθραῖος γάμος ἑαυτοῦ ἐπιδίδωμι φθορά ἀναπίμπλημι ὁ οἶκος , καί καθυβρίζω διά ὁ πονηρός βίος ὁ κτάομαι · πολύς δέ δήπου χαλεπός ὁ νύμφη μοιχαλίς γίγνομαι καί , ὁ πρός ὁ νυμφίος ἕνωσις ἀτιμάζω , ἡδονή ἀκόλαστος ἑαυτοῦ ἐπιδίδωμι . οὐκοῦν ὁ μέν χήρα , ὡς δοῦλος διαφθείρω , καταδικάζω , ὁ δέ παρθένος ὁ κρίμα ὁ μοιχαλίς ὑπόκειμαι . ὥσπερ οὖν ὁ ἀλλότριος γυνή συνέρχομαι μοιχός ὀνομάζω , οὖον πρότερος παραδέχομαι εἰς κοινωνία , πρίν ἢ παύω ὁ ἁμαρτία , οὗτος δῆλος ὅτι καί ἐπί ὁ ὁ παρθένος ἔχω διατίθημι . ἐκεῖνος δέ νῦν προδιομολογέομαι ἐγώ ἀναγκαῖος , ὅτι παρθένος ὀνομάζω ὁ ἑκούσιος ἑαυτοῦ προσάγω ὁ κύριος , καί ἀποτάσσω ὁ γάμος , καί ὁ ἐν ἁγιασμός βίος προτιμάω . ὁ δέ ὁμολογία τότε ἐγκρίνω , ἀπό ὅσπερ εἄν ὁ ἡλικία ὁ ὁ λόγος συμπλήρωσις ἔχω . οὐδέ γάρ ὁ παιδικός φωνή πάντως κύριος ἐπί ὁ τοιοῦτος ἡγέομαι προσήκω , ἀλλά ὁ ὑπέρ ὁ δέκα ἓξ ἢ δέκα καί ἑπτά γίγνομαι ἔτος , κύριος εἰμί ὁ λογισμός , ἀνακρίνω ἐπί πλείων εἶτα παραμένω , καί λιπαρέω διά Ἱκεσία πρός ὁ παραδείκνυμι , τότε ἐγκαταλέγω χρή ὁ παρθένος , καί ὁ ὁμολογία ὁ τοιοῦτος κυρόω , καί ὁ ἀθέτησις αὐτός ἀπαραίτητος κολάζω . πολύς γάρ γονεύς προσάγω καί ἀδελφός καί ὁ προσήκω τις πρό ὁ ἡλικία , οὐ οἴκοθεν ὁρμάω πρός ἀγαμία , ἀλλά τίς βιωτικός ἑαυτοῦ διοικέω . ὅς οὖον ῥᾳδίως προσδέχομαι δεῖ , ἠώς εἄν φανερῶς ὁ ἴδιος αὐτός ἐρευνάω γνώμη . Ἀνδρῶν δέ ὁμολογία οὐ γιγνώσκω , πλήν εἰμί μή τις ἑαυτοῦ ὁ τάγμα ὁ μονάζω ἐγκαταριθμέω · ἕ κατά ὁ σιωπάω δοκέω παραδέχομαι ὁ ἀγαμία . πλήν καί ἐπί ἐκεῖνος ἐκεῖνος ἡγέομαι προηγέομαι προσήκω · ἐρωτάω αὐτός , καί λαμβάνω ὁ παρά αὐτός ὁμολογία ἐναργής , ὥστε , ἐπειδάν μετατίθημι πρός ὁ φιλόσαρκος καί ἡδονικός βίος , ὑπάγω αὐτός ὁ ὁ πορνεύω ἐπιτίμιον . ὅσα γυνή , ἐν αἵρεσις εἰμί , παρθενίας ὁμολογέω , εἶτα μετά οὗτος γάμος ἀνθαιρέομαι , οὐ ἡγέομαι χρή καταδικάζω οὗτος . ὅσος γάρ ὁ νόμος λέγω , ὁ ἐν ὁ νόμος λαλέω . ὁ δέ μήπω ὑπέρχομαι ὁ ζυγόν ὁ Χριστός οὐδέ ὁ νομοθεσία ἐπιγιγνώσκω ὁ δεσπότης . ὥστε δεκτός εἰμί ὁ ἐκκλησία μετά πᾶς καί ὁ ἐπί οὗτος ἄφεσις ἔχω ἐκ ὁ πίστις ὁ εἰς Χριστός . καί καθόλου ὁ ἐν ὁ κατηχέω βίος γίγνομαι εἰς εὐθύνω οὐ ἄγω . οὗτος δέ δηλονότι ἄνευ βάπτισμα ὁ ἐκκλησία οὖον παραδέχομαι . ὥστε ἀναγκαῖος ἐπί οὗτος ὁ πρεσβεῖον ὁ γένεσις . εἰμί ἀνήρ γυνή συνοικέω , ἐπειδάν μή ἀρκέω ὁ γάμος εἰς πορνεία ἐκπίπτω , πόρνος κρίνω ὁ τοιοῦτος , καί πλείων αὐτός παρατείνω ἐν ὁ ἐπιτίμιον · οὖον μέντοι ἔχω κανών , ὁ ὁ μοιχεία αὐτός ὑπάγω ἔγκλημα , ἐάν εἰς ἐλεύθερος γάμος ὁ ἁμαρτία γίγνομαι · διότι ὁ μοιχαλίς μέν , μιαίνω , φημί , μιαίνω , καί οὐ ἀναστρέφω πρός ὁ ἀνήρ αὐτός · καί ὁ κατέχω μοιχαλίς ἄφρων καί ἀσεβής . ὁ μέντοι πορνεύω οὐ ἀποκλείω ὁ πρός γυνή ἑαυτοῦ συνοίκησις . ὥστε ὁ μέν γυνή ἀπό πορνεία ἐπανέρχομαι ὁ ἀνήρ αὐτός παραδείκνυμι , ὁ δέ ἀνήρ ὁ μιαίνω ὁ οἶκος ἑαυτοῦ ἀπόπεμψις . καί οὗτος δέ ὁ λόγος οὖον ῥᾴδιος · ὁ δέ συνήθεια οὗτος κρατέω . ὁ ἐκ ἁρπαγεύς ἔχω γυνή , εἰμί μέν ἄλλος προμνηστεύομαι ἄγω ἀφαιρέω , οὖον πρότερος χρή παραδέχομαι , πρίν ἢ ἀφαιρέω αὐτός , καί ἐπί ἐξουσία ὁ ἐκ ἀρχή μνηστεύω ποιέω , εἴτε βούλομαι λαμβάνω αὐτός , εἴτε ἀφίστημι · εἰμί δέ σχολάζω τις λαμβάνω , ἀφαιρέω μέν δεῖ , καί ὁ οἰκέω ἀποκαθιστάω , ἐπιτρέπω δέ ὁ γνώμη ὁ οἰκέω , εἴτε γονεύς ἄγω , εἴτε ἀδελφός , εἴτε οἱτινεσοῦν προίστημι ὁ κόρη · κἀν μέν αἱρέω αὐτός παραδίδωμι , ἵστημι ὁ συνοικέσιον · ἐάν δέ ἀνανεύω , μή βιάζομαι . ὁ μέντοι ἐκ διαφθορά εἴτε λαθραῖος εἴτε βίαιος γυνή ἔχω ἀνάγκη ὁ ὁ πορνεία ἐπιγιγνώσκω ἐπιτίμιον . εἰμί δέ ἐν τέσσαρες ἔτος ὁρίζω ὁ πορνεύω ὁ ἐπιτίμησις . χρή ὁ πρῶτος ἐκβάλλω ὁ προσευχή , καί προσκλαίω αὐτός ὁ θύρα ὁ ἐκκλησία · ὁ δύο δέχομαι εἰς ἀκρόασις · ὁ τρίτος εἰς μετάνοια · ὁ τέταρτος εἰς σύστασις μετά ὁ λαός , ἀπέχω ὁ προσφορά · εἶτα αὐτός ἐπιτρέπω ὁ κοινωνία ὁ ἀγαθός . περι δέ ὁ δύο ἀδελφή γαμέω , ἢ ἀδελφός δύο γαμέω , ἐπιστολίδιον ἐγώ ἐκφωνέω , ὅς ὁ ἀντίγραφον ἀποστέλλω σύ ὁ εὐλάβεια . ὁ δέ ἀδελφός ἴδιος γυνή λαμβάνω οὖον πρότερος δέχομαι πρίν ἀφίστημι αὐτός . χήρα , ὁ καταλέγω εἰς ὁ ἀριθμός ὁ χήρα , τουτέστι , ὁ διακονέω ὑπό ὁ ἐκκλησία , κρίνω ὁ ἀπόστολος γαμέω παροράω . ἀνήρ δέ χηρεύω οὐδείς ἐπίκειμαι νόμος , ἀλλά ἱκανός ὁ τοιοῦτος ὁ ὁ δίγαμος ἐπιτίμιον . ὁ μέντοι χήρα ἑξηκονταετής γίγνομαι , ἐάν αἱρέω πάλιν ἀνήρ συνοικέω , οὖον καταξιόω ὁ ὁ ἀγαθός κοινωνία , ἠώς εἄν ὁ πάθος ὁ ἀκαθαρσία παύω . ἐάν μέντοι πρό ἑξήκοντα ἔτος ἀριθμέω αὐτός , ἡμέτερος ὁ ἔγκλημα , οὖον ὁ γύναιον . ὁ ὁ διαφθείρω ὑπό ἑαυτοῦ εἰς γυνή κατέχω ὁ μέν ἐπί ὁ φθορά ἐπιτίμιον ὑφίστημι , ὁ δέ γυνή ἔχω συγχωρέω . ὁ πορνεία γάμος οὐ εἰμί · ἀλλά οὐδέ γάμος ἀρχή . ὥστε , ἐάν εἰμί δυνατός ὁ κατά πορνεία συνάπτω χωρίζω , οὗτος ἀγαθός . ἐάν δέ στέργω ἐκ πᾶς τρόπος ὁ συνοικέσιον , ὁ μέν ὁ πορνεία ἐπιτίμιον γνωρίζω · ἀφίημι δέ , ἵνα μή κακός τίς γίγνομαι . περι ὁ πρέσβυς , ὁ κατά ἄγνοια ἄθεσμος γάμος περιπείρω , ὁρίζω ὁ χρή · καθέδρα μέν μετέχω , ὁ δέ λοιπός ἐνέργεια ἀπέχω . ἀρκετός γάρ ὁ τοιοῦτος ὁ συγγνώμη . εὐλογέω δέ ἕτερος , ὁ ὁ οἰκεῖος τημελέω ὀφείλω τραῦμα , ἀνακόλουθος . εὐλογία γάρ ἁγιασμός μετάδοσις εἰμί . ὁ δέ οὗτος μή ἔχω , διά ὁ ἐκ ὁ ἄγνοια παράπτωμα πῶς ἕτερος μεταδίδωμι ; μήτε τοίνυν δημόσιος μήτε ἴδιος εὐλογέω , μήτε ὁ σῶμα ὁ Χριστός κατανέμω ἕτερος , μήτε τίς ἄλλος λειτουργέω , ἀλλά ἀρκέω ὁ προεδρία προσκλαίω ὁ κύριος , συγχωρέω αὐτός ὁ ἐκ ὁ ἄγνοια ἀνόμημα . ἐκεῖνος γε μήv γέλοιος ἐγώ καταφαίνω , ὁ εὔχομαι τις ὕειος ἀπέχω κρέας . ὥστε καταξιόω διδάσκω αὐτός ὁ ἀπαίδευτος προσευχή καί ἐπαγγελία ἀπέχω · ὁ μέντοι χρῆσις ἀδιάφορος εἰμί συγχωρέω . οὐδείς γάρ κτίσμα Θεός ἀπόβλητος μετά εὐχαριστία λαμβάνω . ὥστε ὁ εὐχή καταγέλαστος , οὐ ὁ ἀποχή ἀναγκαῖος . ἄρχω μέντοι ὄμνυμι , ἐπί ὁ κακοποιέω ὁ ἄρχω , καί πάνυ θεραπεύω προσήκω . θεραπεία δέ οὗτος διττός · εἷς μέν , μή ὄμνυμι αὐτός διδάσκω προχείρως · ἕτερος δέ , μή ἐπιμένω ἐν ὁ πονηρός κρίσις . ὥστε Ὅρκος προλαμβάνω τις εἰς κακοποιία ἕτερος , ὁ μέν ἐπί ὁ προπέτεια ὁ Ὅρκος μετάνοια ἐπιδείκνυμι , μή μέντοι πρόσχημα εὐλάβεια ὁ πονηρία ἑαυτοῦ βεβαιόω . οὐδέ γάρ Ἡρώδης συμφέρω εὐορκέω , ὅς ἵνα μή ἐπιορκέω δῆθεν , φονεύς γίγνομαι ὁ προφήτης . ἅπαξ δέ ὁ Ὅρκος ἀπαγορεύω · πολύς δέ δήπου εἰκός ὁ ἐπί κακός γίγνομαι κατακρίνω . ὥστε μεταφρονέω ὁ ὄμνυμι χρή , οὐ σπουδάζω βεβαιόω ἑαυτοῦ ὁ ἀνόσιος . ἐξετάζω γάρ πλατύς ὁ ἀτοπία . εἰμί τις ὄμνυμι ενεξορυξεω ὁ ὀφθαλμός ὁ ἀδελφός , εἰμί καλός ὁ τοιοῦτος εἰς ἔργον ἄγω αὐτός ; εἰμί τις φονεύω ; εἰμί τις ὅλως διά Ὅρκος ἐντολή τις παραβαίνω ; ὄμνυμι γάρ καί ἵστημι , οὐ ὁ ἁμαρτία , ἀλλά ὁ φυλάσσω ὁ κρίμα ὁ δικαιοσύνη σύ . ὥσπερ δέ ὁ ἐντολή ἀμετάθετος κρίμα προσήκω βεβαιόω , οὗτος ὁ ἁμαρτία παντοῖος καθήκω ἀκυρόω καί ἀφανίζω . περι ὁ ἁρπάζω κανών μέν παλαιός οὐ ἔχω , ἴδιος δέ γνώμη ποιέω · τρεῖς ἔτος καί αὐτός καί ὁ συναρπάζω αὐτός ἔξω ὁ εὖχος γίγνομαι . ὁ δέ μή βίαιος γίγνομαι ἀνεύθυνος εἰμί , ὅταν μή φθορά εἰμί μηδέ κλοπή ἡγέομαι ὁ πρᾶγμα . αυτεξούσιος δέ ὁ χήρα , καί ἐπί αὐτός ὁ ἀκολουθέω . ὥστε ὁ σχῆμα ἐγώ οὖον φροντιστέον . ὁ ἀναχωρέω ὁ ἀνήρ καί ἀφανής εἰμί , πρό ὁ πείθω περί ὁ θάνατος αὐτός ἕτερος συνοικέω , μοιχάω . ὁ ὁ πρός θάνατος ἁμαρτία ἁμαρτάνω κληρικός ὁ βαθμός κατάγω , ὁ κοινωνία δέ ὁ λαϊκός οὐ ἐξέργω · οὖον γάρ ἐκδικέω δίς ἐπί ὁ αὐτός . ὁ γυνή ὁ διά ὁ ὁδός κύω καί ἀμελέω ὁ κύημα ὁ ὁ φόνος ἔγκλημα ὑπόκειμαι . ὁ μοιχεύω γυνή καί ἐξαγορεύω διά εὐλάβεια , ἢ ὁπωσοῦν ἐλέγχω , δημοσιεύω οὐ κελεύω ὁ πατήρ ἐγώ , ἵνα μή θάνατος αἴτιος παρέχω ἐλέγχω · ἵστημι δέ αὐτός ἄνευ κοινωνία προστάσσω μέχρι ὁ συμπληρόω ὁ χρόνος ὁ μετάνοια . ἐπί δέ ὁ καταλείπω ἀνήρ ὑπό ὁ γυνή χρή σκοπέω ὁ αἴτιος ὁ ἐγκατάλειψις · κἀν φαίνω ἄλογος ἀναχωρέω , ὁ μέν συγγνώμη εἰμί ἄξιος , ὁ δέ ἐπιτίμιον . ὁ δέ συγγνώμη οὗτος πρός ὁ κοινωνέω ὁ ἐκκλησία δίδωμι . στρατιῶτις , ὁ ὁ ἀνήρ ἀφανής εἰμί γαμέω , ὁ αὐτός ὑπόκειμαι λόγος , ὅσπερ εἄν καί ὁ διά ὁ ἀποδημία ὁ ἀνήρ μή ἀναμένω ὁ ἐπάνοδος · πλήν ἔχω τις συγγνώμη ὁ πρᾶγμα ἐνταῦθα διά ὁ μᾶλλον πρός θάνατος εἰμί ὁ ὑπόνοια . μετά ὁ ἀφαιρέω ὁ ἀλλότριος ὁ γαμέω ἐπί μέν ὁ πρῶτος μοιχεία ἐγκαλέω , ἐπί δέ ὁ δύο ἀνεύθυνος εἰμί . ὁ κόρη ὁ παρά γνώμη πατήρ ἀκολουθέω πορνεύω · διαλλάσσω δέ ὁ γονεύς , δοκέω θεραπεία λαμβάνω ὁ γίγνομαι · οὐ εὐθύς δέ εἰς ὁ κοινωνία ἀποκαθίστημι , ἀλλά ἐπιτιμάω τρεῖς ἔτος . ὁ ὁ μοιχός συζάω μοιχαλίς εἰμί πᾶς ὁ χρόνος . ὁ παρά γνώμη ὁ δεσπότης ἀνήρ ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι πορνεύω · ὁ δέ μετά οὗτος παρρησιάζομαι γάμος χράω γαμέω . ὥστε ἐκεῖνος μέν πορνεία , οὗτος δέ γάμος . ὁ γάρ συνθήκη ὁ ὑπεξούσιος οὐδείς ἔχω βέβαιος . ὁ ἐν ὁ χηρεία ἑαυτοῦ ἐξουσία ἔχω ἀνήρ συνοικέω Ἀνέγκλητος , εἰμί μηδείς εἰμί ὁ διασπάω ὁ συνοικέσιον · ὁ ἀπόστολος εἶπον · ἐάν δέ ἀποθνῄσκω ὁ ἀνήρ , ἐλεύθερος εἰμί ὅς ἐθέλω γαμέω · μόνος ἐν κύριος . ὁ ἄνευ ὁ κρατέω γάμος πορνεία εἰμί . οὔτε οὖν πατήρ ζῶ , οὔτε δεσπότης , ὁ σύνειμι1 ἀνεύθυνος εἰμί . ὡς ἐάν ἐπινέω ὁ κύριος ὁ συνοίκησις , τότε λαμβάνω ὁ ὁ γάμος βέβαιος . ὅς θάνατος πληγή ὁ πλησίος δίδωμι φονεύς εἰμί , εἴτε ἄρχω ὁ πληγή εἴτε ἀμύνω . ὁ διάκονος ὁ ὁ Ἕλλην συμπορνεύω δεκτή εἰμί εἰς μετάνοια , εἰς δέ ὁ προσφορά δέχομαι ὁ ἕβδομος ἔτος , δηλονότι , ἐν ἁγνεία ζῶ . ὁ δέ μετά ὁ πίστις Ἕλλην πάλιν ὁ ἱεροσυλία πρόσειμι , ἐπί ὁ ἔμετος ὑποστρέφω . ἐγώ δέ ὁ διάκονος ὁ σῶμα , ὡς καθιερόω , οὐκέτι ἐπιτρέπω ἐν χρῆσις εἰμί σαρκικός . ἐάν τις ὁ ὄνομα λαμβάνω ὁ χριστιανισμός , ἐνυβρίζω ὁ Χριστός , οὐδείς ὄφελος αὐτός ἀπό ὁ προσηγορία . ὁ δέ ὁ καταλείπω πρός καιρός παρά ὁ γυνή κατά ἄγνοια γαμέω , εἶτα ἀφίημι διά ὁ ἐπανέρχομαι πρός αὐτός ὁ πρότερος , πορνεύω μέν , ἐν ἄγνοια δέ . γάμος οὖν οὐ εἴργω . καλός δέ , ἐάν μένω οὕτως . ἐγκρατίτης καί Σακκοφόρος καί ἀποτακτῖται ὁ αὐτός οὐ ὑπόκειμαι λόγος , ὅς καί Ναυατιανός , ὅτι περί μέν ἐκεῖνος κανών ἐκφωνέω , εἰμί καί διάφορος · ὁ δέ κατά οὗτος ἀποσιωπάω . ἐγώ μέντοι εἷς λόγος ἀναβαπτίζω ὁ τοιοῦτος . εἰμί δέ παρά σύ ἀπαγορεύω ὁ ὁ ἀναβαπτισμός , ὥσπερ οὖν καί παρά Ῥωμαῖος , οἰκονομία τις ἕνεκα , ἀλλά ὁ ἡμέτερος λόγος ἰσχύς ἔχω . ὅτι ἐπεί ὥσπερ Μαρκιωνιστής εἰμί ἀποβλάστημα ὁ κατά αὐτός αἵρεσις , βδελύσσομαι ὁ γάμος , καί ἀποστρέφω ὁ οἶνος , καί ὁ κτίσις ὁ Θεός μιαίνω εἰμί λέγω , οὖον δέχομαι αὐτός εἰς ὁ ἐκκλησία , ἐάν μή βαπτίζω εἰς ὁ ἡμέτερος βάπτισμα . μή γάρ λέγω ὅτι εἰς πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα βαπτίζω , ὁ γε κακός ποιητής ὑποτίθημι ὁ Θεός , ἐφάμιλλος ὁ Μαρκίων καί ὁ λοιπός αἵρεσις . ὥστε , ἐάν ἀρέσκω οὗτος , δεῖ πλείων ἐπίσκοπος ἐν αὐτός γίγνομαι καί οὕτως ἐκτίθημι ὁ κανών , ἵνα καί ὁ ποιέω ὁ ἀκίνδυνος εἰμί καί ὁ ἀποκρίνω ὁ ἀξιόπιστος ἔχω ἐν ὁ περί ὁ τοιοῦτος ἀπόκρισις . ὁ δέ ἐγκαταλείπω παρά ὁ ἀνήρ , κατά ὁ ἐμός γνώμη , μένω ὀφείλω . εἰμί γάρ ὁ Κύριος εἶπον , ὅτι ἐάν τις καταλείπω γυνή ἐκτός λόγος πορνεία , ποιέω αὐτός μοιχάω , ἐκ ὁ μοιχαλίς αὐτός ὀνομάζω ἀποκλείω αὐτός ὁ πρός ἕτερος κοινωνία . πῶς γάρ δύναμαι ὁ μέν ἀνήρ ὑπεύθυνος εἰμί , ὡς μοιχεία αἴτιος , ὁ δέ γυνή Ἀνέγκλητος εἰμί , ὁ μοιχαλίς παρά ὁ κύριος διά ὁ πρός ἕτερος ἀνήρ κοινωνία προσαγορεύω ; ὁ πρός ἀνάγκη γίγνομαι φθορά ἀνεύθυνος εἰμί . ὥστε καί ὁ δοῦλος , εἰμί βιάζομαι παρά ὁ οἰκεῖος δεσπότης , ἀνεύθυνος εἰμί . τριγαμία νόμος οὐ εἰμί . ὥστε νόμος γάμος τρίτος οὐ ἄγω . ὁ μέντοι τοιοῦτος ὡς ῥύπασμα ὁ ἐκκλησία ὁράω · δημόσιος δέ καταδίκη οὐ ὑποβάλλω , ὡς ὁ ἀνίημι πορνεία αἱρετός .