basilius-theology.epistulae 55
Ἐνέτυχόν σου τοῖς γράμμασι μετὰ πάσἡ̣̣̓ μακροθυμίας , καὶ ἐθαύμασα πῶς δυνάμενος ἡμῖν συντόμως καὶ εὐκόλως ἀπολογήσασθαι διὰ τῶν πραγμάτων , τοῖς μὲν κατηγορουμένοις ἐπιμένειν καταδέχῃ , λόγοις δὲ μακροῖς θεραπεύειν ἐπιχειρεῖς τὰ ἀνίατα . οὔτε πρῶτοι , οὔτε μόνοι , Παρηγόριε , ἐνομοθετήσαμεν γυναῖκας ἀνδράσι μὴ συνοικεῖν . ἀλλʼ ἀνάγνωθι τὸν ἐξενεχθέντα κανόνα παρὰ τῶν ἁγίων πατέρων ἡμῶν τῶν ἐν τῇ συνόδῳ Νικαίας , ὃς φανερῶς ἀπηγόρευσε συνεισακτοὺς μὴ εἶναι . ἀγαμία δὲ ἐν τούτῳ ἔχει τὸ σεμνόν , ἐν τῷ κεχωρίσθαι τῆς μετὰ γυναικὸς διαγωγῆς . ὡς ἐὰν ἐπαγγελλόμενός τις τῷ ὀνόματι , ἔργῳ τὰ τῶν γυναιξὶ συνοικούντων ποιῇ , δῆλός ἐστι τὸ μὲν τῆς παρθενίας σεμνὸν ἐν τῇ προσηγορίᾳ διώκων , τοῦ δὲ καθʼ ἡδονὴν ἀπρεποῦς μὴ ἀφιστάμενος . Τοσούτῳ οὖν μᾶλλον ἐχρῆν σε εὐκόλως εἶξαι ἡμῶν τῇ ἀξιώσει , ὅσῳπερ λέγεις ἐλεύθερος εἶναι παντὸς σωματικοῦ πάθους . οὔτε γὰρ τὸν ἑβδομηκονταετῆ γεγονότα πείθομαι ἐμπαθῶς συνοικεῖν γυναικί , οὔτε ὡς ἐπιγενομένῃ τινὶ ἀτόπῳ πράξει ὡρίσαμεν ἃ ὡρίσαμεν , ἀλλʼ ἐπειδὴ ἐδιδάχθημεν παρὰ τοῦ ἀποστόλου μὴ τιθέναι πρόσκομμα τῷ ἀδελφῷ ἢ σκάνδαλον . οἴδαμεν δὲ ὅτι τὸ παρά τινων ὑγιῶς γινόμενον , ἄλλοις ἀφορμὴ πρὸς ἁμαρτίαν ὑπάρχει . τούτου ἕνεκεν προσετάξαμεν ἑπόμενοι τῇ διαταγῇ τῶν ἁγίων πατέρων χωρισθῆναί σε τοῦ γυναίου . Τί οὖν ἐγκαλεῖς τῷ χωρεπισκόπῳ καὶ παλαιᾶς ἔχθρας μέμνησαι ; τί χωρεπισκόπῳ , καὶ παλαιᾶς εὐκόλους ἀκοὰς ἔχοντας εἰς τὸ τὰς διαβολὰς προσίεσθαι ; ἀλλʼ οὐχὶ σεαυτῷ μὴ ἀνεχομένῳ ἀποστῆναι τῆς πρὸς τὴν γυναῖκα συνηθείας ; ἔκβαλλε τοίνυν αὐτὴν ἀπὸ τοῦ οἴκου σου , καὶ κατάστησον αὐτὴν ἐν μοναστηρίῳ . ἔστω ἐκείνη μετὰ παρθένων , καὶ σὺ ὑπηρετοῦ ὑπʼ ἀνδρῶν , ἵνα μὴ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ δι’ ὑμᾶς βλασφημῆται . ἕως δʼ ἂν ταῦτα ποιῇς , αἱ μυριάδες , ἅσπερ συγγράφεις διὰ τῶν ἐπιστολῶν , οὐδὲν ὠφελήσουσί σε , ἀλλὰ τελευτήσεις ἀργῶν , καὶ δώσεις τῷ Κυρίῳ λόγον τῆς σεαυτοῦ ἀργίας . ἐὰν δὲ τολμήσῃς , μὴ διορθωσάμενος σεαυτόν , ἀντέχεσθαι τῆς ἱερωσύνης , ἀνάθεμα ἔσῃ παντὶ τῷ λαῷ , καὶ οἱ δεχόμενοί σε ἐκκήρυκτοι κατὰ πᾶσαν Ἐκκλησίαν γενήσονται .
Lemmas: ἐντυγχάνω σύ ὁ γράμμα μετά πᾶς μακροθυμία , καί θαυμάζω πῶς δύναμαι ἐγώ σύντομος καί εὐκόλως ἀπολογέομαι διά ὁ πρᾶγμα , ὁ μέν κατηγορέω ἐπιμένω καταδέχομαι , λόγος δέ μακρός θεραπεύω ἐπιχειρέω ὁ ἀνίατος . οὔτε πρῶτος , οὔτε μόνος , Παρηγόριος , νομοθετέω γυνή ἀνήρ μή συνοικέω . ἀλλά ἀναγιγνώσκω ὁ ἐκφέρω κανών παρά ὁ ἅγιος πατήρ ἐγώ ὁ ἐν ὁ σύνοδος Νίκαια , ὅς φανερῶς ἀπαγορεύω συνεισακτοὺς μή εἰμί . ἀγαμία δέ ἐν οὗτος ἔχω ὁ σεμνός , ἐν ὁ χωρίζω ὁ μετά γυνή διαγωγεύς . ὡς ἐάν ἐπαγγέλλω τις ὁ ὄνομα , ἔργον ὁ ὁ γυνή συνοικέω ποιέω , δῆλος εἰμί ὁ μέν ὁ παρθενίη σεμνός ἐν ὁ προσηγορία διώκω , ὁ δέ κατά ἡδονά ἀπρεπής μή ἀφίστημι . τοσοῦτος οὖν μᾶλλον χρή σύ εὐκόλως ἔοικα ἐγώ ὁ ἀξιόω , ὅσος λέγω ἐλεύθερος εἰμί πᾶς σωματικός πάθος . οὔτε γάρ ὁ εβδομηκονταετής γίγνομαι πείθω ἐμπαθῶς συνοικέω γυνή , οὔτε ὡς ἐπιγίγνομαι τις ἄτοπος πρᾶξις ὁρίζω ὁ ὁρίζω , ἀλλά ἐπεί διδάσκω παρά ὁ ἀπόστολος μή τίθημι πρόσκομμα ὁ ἀδελφός ἢ σκάνδαλον . οἶδα δέ ὅτι ὁ παρά τίνω ὑγιής γίγνομαι , ἄλλος ἀφορμή πρός ἁμαρτία ὑπάρχω . οὗτος ἕνεκα προστάσσω ἕπομαι ὁ διαταγή ὁ ἅγιος πατήρ χωρίζω σύ ὁ γύναιον . τις οὖν ἐγκαλέω ὁ χωρεπίσκοπος καί παλαιός ἔχθρα μιμνήσκω ; τίς χωρεπίσκοπος , καί παλαιός εὔκολος ἀκοή ἔχω εἰς ὁ ὁ διαβολή προσίημι ; ἀλλά οὐ σεαυτοῦ μή ἀνέχω ἀφίστημι ὁ πρός ὁ γυνή συνήθεια ; ἐκβάλλω τοίνυν αὐτός ἀπό ὁ οἶκος σύ , καί καθίστημι αὐτός ἐν μοναστήριον . ἵστημι ἐκεῖνος μετά παρθένος , καί σύ ὑπηρετέω ὑπό ἀνήρ , ἵνα μή ὁ ὄνομα ὁ Θεός διά σύ βλασφημέω . ἠώς δέ εἄν οὗτος ποιέω , ὁ μυριάς , ὅσπερ συγγράφω διά ὁ ἐπιστολή , οὐδείς ὠφελέω σύ , ἀλλά τελευτάω ἀργός , καί δίδωμι ὁ κύριος λόγος ὁ σεαυτοῦ ἀργία . ἐάν δέ τολμάω , μή διορθόω σεαυτοῦ , ἀντέχω ὁ ἱερωσύνη , ἀνάθεμα εἰμί πᾶς ὁ λαός , καί ὁ δέχομαι σύ ἐκκήρυκτος κατά Πᾶς ἐκκλησία γίγνομαι .