basilius-theology.epistulae 44
Χαίρειν οὐ λέγομεν , ὅτι οὐκ ἔστι χαίρειν τοῖς ἀσεβέσιν . ἔτι γὰρ ἀπιστία με περιέχει , καὶ οὐκ ἐπέρχεταί μου εἰς τὴν καρδίαν τὸ τηλικοῦτον ἀτόπημα καὶ τὸ ἐπιχείρημα τὸ μέγα ὃ ἔπραξας , εἴ γε κατὰ τὸ φαινόμενον ἤδη πᾶσιν οὕτως ἔχει . θαυμάζω γὰρ πῶς ἡ τοσαύτη σοφία κατεπόθη , πῶς ἡ τοσαύτη ἀκρίβεια διελύθη , πόθεν ἡ τοσαύτη τύφλωσις περιεχύθη , πῶς μηδὲν τὸ σύνολον ἐννοήσας τοιαύτην καὶ τοσαύτην ἀπώλειαν ψυχῶν εἰργάσω . εἰ γὰρ ἀληθὲς τοῦτο , παραδέδωκας καὶ τὴν σαυτοῦ ψυχὴν τῷ βυθῷ , καὶ πάντων τῶν ἀκουόντων τὴν ἀσέβειαν ταύτην τὸν τόνον παρέλυσας . τὴν πίστιν ἠθέτησας , τοῦ ἀγῶνος τοῦ καλοῦ ἠστόχησας . διὸ ἀλγῶ ἐπὶ σοί . ποῖος γὰρ ἱερεὺς ἀκούων οὐ θρηνήσει ; ποῖος ἐκκλησιαστικὸς οὐ κόπτεται ; ποῖος λαϊκὸς οὐ σκυθρωπάζει ; ποῖος ἀσκητὴς οὐ πενθεῖ ; τάχα καὶ ὁ ἥλιος ἐσκότασεν ἐπὶ τῷ σῷ πτώματι , καὶ αἱ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν ἐσαλεύθησαν ἐπὶ τῇ σῇ ἀπωλείᾳ . ἐδάκρυσαν καὶ οἱ ἀναίσθητοι λίθοι ἐπὶ τῇ σῇ μανίᾳ , ἔκλαυσαν δὲ καὶ οἱ ἐχθροὶ διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς ἀνομίας σου . Ὢ πολλῆς πωρώσεως , ὢ δεινῆς ὠμότητος . οὐ Θεὸν ἐφοβήθης , οὐκ ἀνθρώπους ᾐδέσθης , οὐ φίλους ἐνετράπης · ἀλλʼ ὁμοῦ πάντα ἐναυάγησας , ὁμοῦ πάντα ἐσυλήθης . διὸ πάλιν ἀλγῶ ἐπὶ σοί , ἄθλιε . ὁ τῆς βασιλείας πᾶσι τὸν τόνον ἀπαγγέλλων τῆς βασιλείας ἐξέπεσες . ὁ τῆς διδασκαλίας τὸν φόβον πᾶσιν ἐμποιῶν οὐκ ἔσχες φόβον Θεοῦ ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν σου . ὁ ἁγιωσύνην κηρύσσων ἐναγὴς εὑρίσκῃ . ὁ ἐπὶ ἀκτημοσύνῃ σεμνυνόμενος συλοχρηματῶν ἐφευρίσκῃ . ὁ τὴν τοῦ Θεοῦ κόλασιν ἐπιδεικνύμενος διὰ τῆς ὑφηγήσεως αὐτὸς κόλασιν σεαυτῷ προεξένησας . πῶς σε θρηνήσω ; πῶς ἀλγήσω ἐπὶ σοί ; πῶς ἐξέπεσεν ὁ ἑωσφόρος ὁ πρωῒ ἀνατέλλων καὶ συνετρίβη ἐπὶ τῆς γῆς ; παντὸς ἀκούοντος ἠχήσει τὰ ἀμφότερα ὦτα . πῶς ὁ Ναζιραῖος ὁ ἐκλάμπων ὑπὲρ χρυσίον ἐσκότασεν ὑπὲρ ἀσβόλην ; υἱὸς Σιὼν ὁ τίμιος πῶς ἐγένετο σκεῦος ἄχρηστον ; οὗ ἡ μνήμη τῶν θείων Γραφῶν ὑπὸ πάντων ἐλαλεῖτο , σήμερον ἀπώλετο τὸ μνημόσυνον αὐτοῦ μετʼ ἤχου . ὁ ὀξύνους ὀξέως ἀπώλετο . ὁ πολύνους πολύπλοκον ἁμαρτίαν εἰργάσατο . οἱ γὰρ ὠφελημένοι ὑπὸ τῆς σῆς διδασκαλίας ἐβλάβησαν ὑπὸ τῆς σῆς ἀπωλείας . οἱ τὰς ἀκοὰς παρατιθέντες ἐπὶ τῇ σῇ ὁμιλίᾳ ἔφραξαν τὰ ὦτα ἐπὶ τῇ σῇ ἀπωλείᾳ . ἐγὼ δὲ θρηνῶν καὶ σκυθρωπάζων , καὶ παρειμένος πάντοθεν , καὶ σποδὸν ὡσεὶ ἄρτον ἐσθίων , καὶ σάκκον ἐπὶ τῇ πληγῇ μου ἐπιῤῥίψας , τοιαῦτά σοι ἐγκώμια διεξέρχομαι · μᾶλλον δὲ ἐπιταφίους λόγους συντάσσων , ἀπαράκλητος καὶ ἀθεράπευτος διατελῶ · ὅτι παράκλησις κέκρυπται ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν μου , καὶ οὐκ ἔστι μάλαγμα ἐπιθεῖναι , οὔτε ἔλαιον , οὔτε καταδέσμους · ἔστι γὰρ ἡ πληγή μου ὀδυνηρά . πόθεν ἰαθήσομαι ; Εἴ τις οὖν ἔτι ἐλπὶς ὑπολείπεταί σοι σωτηρίας , εἴ τις βραχεῖα μνήμη περὶ τὸν Θεόν , εἴ τις πόθος τῶν μελλόντων ἀγαθῶν , εἴ τις φόβος τῶν τεθησαυρισμένων κολάσεων τοῖς ἀμετανοήτοις , ἀνάνηψον ταχέως , ἐπᾶρον τοὺς ὀφθαλμούς σου εἰς τὸν οὐρανόν , ἐλθὲ εἰς συναίσθησιν , παῦσαι ἀπὸ τῆς πονηρίας σου , ἀπόσεισαι τὴν περιχυθεῖσάν σοι μέθην , ἐπανάστα τῷ καταβαλόντι σε . ἴσχυσον ἐκ γῆς ἐπαναστῆναι . μνήσθητι τοῦ ἀγαθοῦ ποιμένος , ὅτι καταδιώκων ἐξελεῖταί σε . κἂν ᾖ δύο σκέλη , ἢ λοβὸς ὠτίου , ἀποπήδησον ἀπὸ τοῦ τραυματίσαντός σε . μνήσθητι τῶν οἰκτιρμῶν τοῦ Θεοῦ , ὅτι θεραπεύει ἐλαίῳ καὶ οἴνῳ . μὴ ἀπελπίσῃς τὴν σωτηρίαν . ἀνάλαβε τὴν μνήμην τῶν γεγραμμένων , ὅτι ὁ πίπτων ἀνίσταται , καὶ ὁ ἀποστρέφων ἐπιστρέφει · ὁ πεπληγὼς θεραπεύεται , ὁ θηριάλωτος περιγίνεται , ὁ ἐξομολογούμενος οὐκ ἀποβάλλεται . οὐ θέλει γὰρ ὁ Κύριος τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ , ὡς τὸ ἐπιστρέψαι καὶ ζῇν αὐτόν . μὴ ὡς εἰς βάθος κακῶν ἐμπεσὼν καταφρονήσῃς . Καιρὸς ἀνοχῆς ἐστί , καιρὸς μακροθυμίας , καιρὸς ἰάσεως , καιρὸς διορθώσεως . ὠλίσθησας ; ἐξεγείρου . ἥμαρτες ; ἡσύχασον . μὴ στῇς ἐν ὁδῷ ἁμαρτωλῶν , ἀλλὰ ἀποπήδησον . ὅταν γὰρ ἐπιστραφεὶς στενάξῃς , τότε σωθήσῃ . ἔστι γὰρ ἐκ πόνων ὑγεία , καὶ ἐξ ἱδρώτων σωτηρία . ὅρα οὖν μή ποτε , συνθήκας βουλόμενός τινων φυλάττειν , παραβῇς τὰς πρὸς τὸν Θεὸν συνθήκας , ἃς ὡμολόγησας ἐπὶ πολλῶν μαρτύρων . μὴ οὖν διά τινας λογισμοὺς ἀνθρωπίνους ὀκνήσῃς ἐλθεῖν πρός με . ἐγὼ γὰρ ἀναλαβὼν τὸν νεκρόν μου θρηνήσω , ἐγὼ θεραπεύσω , ἐγὼ πικρῶς κλαύσομαι ἐπὶ τὸ σύντριμμα τῆς θυγατρὸς τοῦ γένους μου . πάντες σε δέχονται , πάντες σοι συμπονήσουσι . μὴ ἀναπέσῃς · μνήσθητι ἡμερῶν ἀρχαίων . ἔστι σωτηρία , ἔστι διόρθωσις . θάρσει , μὴ ἀπελπίσῃς . οὐκ ἔστι νόμος καταδικάζων τὸν χωρὶς οἰκτιρμῶν θάνατον , ἀλλὰ χάρις ὑπερτιθεμένη τὴν κόλασιν , ἐκδεχομένη τὴν διόρθωσιν . οὔπω ἐκλείσθησαν αἱ θύραι · ἀκούει ὁ νυμφίος · οὐ κυριεύει ἁμαρτία . ἀναπάλαισον πάλιν · μὴ κατοκνήσῃς · καὶ σεαυτὸν οἰκτείρησον καὶ πάντας ἡμᾶς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν , ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος νῦν καὶ ἀεὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . ἀμήν .
Lemmas: Χαίρειν οὖον λέγω , ὅτι οὐ εἰμί χαίρω ὁ ἀσεβής . ἔτι γάρ ἀπιστία ἐγώ περιέχω , καί οὐ ἐπέρχομαι ἐγώ εἰς ὁ Καρδία ὁ τηλικόσδε ἀτόπημα καί ὁ ἐπιχείρημα ὁ μέγας ὅς πράσσω , εἰμί γε κατά ὁ φαίνω ἤδη πᾶς οὕτως ἔχω . θαυμάζω γάρ πῶς ὁ τοσοῦτος σοφία καταπίνω , πῶς ὁ τοσοῦτος ἀκρίβεια διαλύω , πόθεν ὁ τοσοῦτος τύφλωσις περιχέω , πῶς μηδείς ὁ σύνολον ἐννοέω τοιοῦτος καί τοσοῦτος ἀπώλεια Ψυχή ἐργάζομαι . εἰμί γάρ ἀληθής οὗτος , παραδίδωμι καί ὁ σεαυτοῦ ψυχή ὁ βυθός , καί πᾶς ὁ ἀκούω ὁ ἀσέβεια οὗτος ὁ τόνος παραλύω . ὁ πίστις ἀθετέω , ὁ ἀγών ὁ καλός ἀστοχέω . διό ἀλγέω ἐπί σύ . ποῖος γάρ ἱερεύς ἀκούω οὖον θρηνέω ; ποῖος ἐκκλησιαστικός οὖον κόπτω ; ποῖος λαικός οὖον σκυθρωπάζω ; ποῖος ἀσκητής οὖον πενθέω ; τάχα καί ὁ ἥλιος σκοτάω ἐπί ὁ σός πτῶμα , καί ὁ δύναμις ὁ οὐρανός σαλεύω ἐπί ὁ σός ἀπώλεια . δάκρυ καί ὁ ἀναίσθητος λίθος ἐπί ὁ σός μανία , καλέω δέ καί ὁ ἐχθρός διά ὁ ὑπερβολή ὁ ἀνομία σύ . ὤ πολύς πώρωσις , ὦ δεινός ὠμότης . οὖον θεός φοβέω , οὐ ἄνθρωπος αἰδέομαι , οὖον φίλος ἐντρέπω · ἀλλά ὁμοῦ πᾶς ναυαγέω , ὁμοῦ πᾶς συλάω . διό πάλιν ἀλγέω ἐπί σύ , ἄθλιος . ὁ ὁ βασίλεια πᾶς ὁ τόνος ἀπαγγέλλω ὁ βασίλεια ἐκπίπτω . ὁ ὁ διδασκαλία ὁ φόβος πᾶς ἐμποιέω οὐ ἔχω φόβος Θεός ἀπέναντι ὁ ὀφθαλμός σύ . ὁ ἁγιωσύνη κηρύσσω ἐναγής εὑρίσκω . ὁ ἐπί ἀκτημοσύνη σεμνύνω συλοχρηματέω ἐφευρίσκω . ὁ ὁ ὁ Θεός κόλασις ἐπιδείκνυμι διά ὁ ὑφήγησις αὐτός κόλασις σεαυτοῦ ἐκνέω . πῶς σύ θρηνέω ; πῶς ἀλγέω ἐπί σύ ; πῶς ἐκπίπτω ὁ Ἑωσφόρος ὁ πρωΐ ἀνατέλλω καί συντρίβω ἐπί ὁ γῆ ; πᾶς ἀκούω ἠχέω ὁ ἀμφότερος οὖς . πῶς ὁ ναζιραῖος ὁ ἐκλάμπω ὑπέρ χρυσίον σκοτάω ὑπέρ ἀσβόλη ; υἱός Σιών ὁ τίμιος πῶς γίγνομαι σκεῦος ἄχρηστος ; ὅς ὁ μνήμη ὁ θεῖον Γραφής ὑπό πᾶς λαλέω , σήμερον ἀπόλλυμι ὁ μνημόσυνον αὐτός μετά ἦχος . ὁ ὀξύνους ὀξύς ἀπόλλυμι . ὁ Πολύνους πολύπλοκος ἁμαρτία ἐργάζομαι . ὁ γάρ ὠφελέω ὑπό ὁ σός διδασκαλία βλάπτω ὑπό ὁ σός ἀπώλεια . ὁ ὁ ἀκοή παρατίθημι ἐπί ὁ σός ὁμιλία φράσσω ὁ οὖς ἐπί ὁ σός ἀπώλεια . ἐγώ δέ θρηνέω καί σκυθρωπάζω , καί παρίημι πάντοθεν , καί σποδός ὡσεί ἄρτος ἐσθίω , καί σάκκος ἐπί ὁ πλήσσω ἐγώ ἐπιλείπω , τοιοῦτος σύ ἐγκώμιον διεξέρχομαι · μᾶλλον δέ ἐπιτάφιος λόγος συντάσσω , ἀπαράκλητος καί ἀθεράπευτος διατελέω · ὅτι παράκλησις κρύπτω ἀπό ὁ ὀφθαλμός ἐγώ , καί οὐ εἰμί μάλαγμα ἐπιτίθημι , οὔτε ἔλαιον , οὔτε κατάδεσμος · εἰμί γάρ ὁ πληγή ἐγώ ὀδυνηρός . πόθεν ἰάομαι ; εἰμί τις οὖν ἔτι Ἐλπὶς ὑπολείπω σύ σωτηρία , εἰμί τις βραχύς μνήμη περί ὁ Θεός , εἰμί τις πόθος ὁ μέλλω ἀγαθός , εἰμί τις φόβος ὁ θησαυρίζω κόλασις ὁ ἀμετανόητος , ἀνανήφω ταχέως , ἐπαίρω ὁ ὀφθαλμός σύ εἰς ὁ οὐρανός , ἔρχομαι εἰς συναίσθησις , παύω ἀπό ὁ πονηρία σύ , ἀποσείω ὁ περιχέω σύ μέθη , ἐπανίστημι ὁ καταβάλλω σύ . ἰσχύω ἐκ γῆ ἐπανίστημι . μιμνήσκω ὁ ἀγαθός ποιμήν , ὅτι καταδιώκω ἐξαιρέω σύ . κἀν εἰμί δύο σκέλος , ἢ λοβός οὖς , ἀποπηδάω ἀπό ὁ τραυματίζω σύ . μιμνήσκω ὁ οἰκτιρμός ὁ Θεός , ὅτι θεραπεύω ἔλαιον καί οἶνος . μή ἀπελπίζω ὁ σωτηρία . ἀναλαμβάνω ὁ μνήμη ὁ γράφω , ὅτι ὁ πίπτω ἀνίστημι , καί ὁ ἀποστρέφω ἐπιστρέφω · ὁ πλήσσω θεραπεύω , ὁ θηριάλωτος περιγίγνομαι , ὁ ἐξομολογέομαι οὐ ἀποβάλλω . οὖον ἐθέλω γάρ ὁ Κύριος ὁ θάνατος ὁ ἁμαρτωλός , ὡς ὁ ἐπιστρέφω καί ζάω αὐτός . μή ὡς εἰς βάθος κακός ἐμπίπτω καταφρονέω . Καιρός ἀνοχή εἰμί , καιρός μακροθυμία , καιρός ἴασις , καιρός διόρθωσις . ὀλισθάνω ; ἐξεγείρω . ἁμαρτάνω ; ἡσυχάζω . μή ἵστημι ἐν ὁδός ἁμαρτωλός , ἀλλά ἀποπηδάω . ὅταν γάρ ἐπιστρέφω στενάζω , τότε σῴζω . εἰμί γάρ ἐκ πόνος ὑγεία , καί ἐκ ἱδρώς σωτηρία . ὁράω οὖν μή ποτός , συνθήκη βούλομαι τίνω φυλάσσω , παραβαίνω ὁ πρός ὁ θεός συνθήκη , ὅς ὁμολογέω ἐπί πολύς μάρτυς . μή οὖν διά τις λογισμός ἀνθρώπινος ὀκνέω ἔρχομαι πρός ἐγώ . ἐγώ γάρ ἀναλαμβάνω ὁ νεκρός ἐγώ θρηνέω , ἐγώ θεραπεύω , ἐγώ πικρός καλέω ἐπί ὁ σύντριμμα ὁ θυγάτηρ ὁ γένος ἐγώ . πᾶς σύ δέχομαι , πᾶς σύ συμπονέω . μή ἀναπίπτω · μιμνήσκω ἡμέρα ἀρχαῖος . εἰμί σωτηρία , εἰμί διόρθωσις . θάρσος , μή ἀπελπίζω . οὐ εἰμί νόμος καταδικάζω ὁ Χωρὶς οἰκτιρμός θάνατος , ἀλλά χάρις ὑπερτίθημι ὁ κόλασις , ἐκδέχομαι ὁ διόρθωσις . οὔπω καλέω ὁ θύρα · ἀκούω ὁ νυμφίος · οὖον κυριεύω ἁμαρτία . ἀναπαλαίω πάλιν · μή κατοκνέω · καί σαυτοῦ οἰκτειρέω καί πᾶς ἐγώ ἐν Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος νῦν καί ἀεί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .