basilius-theology.epistulae 251
Εἰ καὶ πολὺ τὸ πλῆθος τῶν περιεχόντων ἡμᾶς πραγμάτων καὶ φροντίσι μυρίαις συνέχεται ἡμῶν ἡ διάνοια , ὅμως οὐδέποτε τῆς μνήμης ἡμῶν ἐξεβάλομεν τὴν περὶ τῆς ὑμετέρας ἀγάπης μέριμναν , δεόμενοι τοῦ Θεοῦ ἡμῶν διαμεῖναι ὑμᾶς ἐν τῇ πίστει , ἐν ᾗ ἑστήκατε καὶ καυχᾶσθε ἐπʼ ἐλπίδι τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ . τῷ ὄντι γὰρ δυσεύρετον λοιπὸν καὶ πάνυ σπάνιον ἰδεῖν ἐκκλησίαν εἰλικρινῆ , μηδὲν ἐκ τῆς τῶν καιρῶν χαλεπότητος παραβλαβεῖσαν , ἀλλʼ ἀκεραίαν καὶ ἄθραυστον τὴν ἀποστολικὴν διασώζουσαν διδασκαλίαν , οἵαν τὴν καθʼ ὑμᾶς ἔδειξεν ἐν τοῖς παροῦσι καιροῖς ὁ ἀναδεικνὺς τοὺς καθʼ ἑκάστην γενεὰν ἀξίους τῆς ἑαυτοῦ κλήσεως . Καὶ δῴη Κύριος ὑμῖν τὰ ἀγαθὰ Ἱερουσαλὴμ τῆς ἄνω , ἀνθʼ ὧν τὰς ψευδεῖς καθʼ ἡμῶν διαβολὰς ἐπὶ τὰς τῶν ψευδολόγων κεφαλὰς ἀπεπέμψασθε , μὴ δόντες αὐτοῖς εἴσοδον ἐπὶ τὰς καρδίας ὑμῶν . καὶ οἶδα καὶ πέπεισμαι ἐν Κυρίῳ ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ ἐπὶ τῇ πράξει ταύτῃ . ἐλογίσασθε γὰρ τοῦτο σοφῶς παρʼ ἑαυτοῖς , ὃ καὶ ἔστι κατʼ ἀλήθειαν , ὅτι οἱ ἀνταποδιδόντες μοι πονηρὰ ἀντὶ καλῶν , καὶ μῖσος ἀντὶ τῆς ἀγαπήσεώς μου τῆς εἰς αὐτούς , διαβάλλουσί με νῦν ἐπʼ ἐκείνοις , εἰς ἃ αὐτοὶ εὑρίσκονται ἐγγράφους ὁμολογίας ἐκθέμενοι . Καὶ οὐ μόνον εἰς ταύτην ἐνέπεσον τὴν ἐναντίωσιν , ἴδια ἔγγραφα ὑμῖν κατηγορίας προφέροντες , ἀλλʼ ὅτι καὶ παμψηφὶ παρὰ τῶν συνελθόντων εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν καθαιρεθέντες , οὐκ ἐδέξαντο τὴν καθαίρεσιν αὐτῶν , σύνοδον ἀθετούντων προσαγορεύοντες , καὶ μὴ καταδεχόμενοι ἐπισκόπους αὐτοὺς λέγειν , ἵνα μὴ τὴν κατʼ αὐτῶν ἐξενεχθεῖσαν ψῆφον κυρώσωσι . καὶ τὴν αἰτίαν προσετίθεσαν τοῦ μὴ εἶναι αὐτοὺς ἐπισκόπους , διότι αἱρέσεως , φησί , πονηρᾶς προεστήκασι . ταῦτα δὲ ἐγένετο πρὸ δέκα καὶ ἑπτὰ οὐχ ὅλων ἐτῶν . ἦσαν δὲ οἱ ἔξαρχοι τῶν καθελόντων αὐτούς , Εὐδόξιος , Εὐίππιος , Γεώργιος , Ἀκάκιος , καὶ οἱ λοιποὶ τῶν ὑμῖν οἱ δὲ νῦν κρατοῦντες τῶν ἐκκλησιῶν ἐκείνων εἰσὶ διάδοχοι , οἱ μὲν ἀντʼ αὐτῶν χειροτονηθέντες , οἱ δὲ ὑπʼ ἐκείνων αὐτῶν προαχθέντες . Νῦν οὖν οἱ ἡμῖν τὴν κακοδοξίαν ἐγκαλοῦντες εἰπάτωσαν ἡμῖν , πῶς μὲν αἱρετικοὶ ἦσαν ἐκεῖνοι , ὧν τὴν καθαίρεσιν οὐκ ἐδέξαντο , πῶς δὲ ὀρθόδοξοι οὗτοι οἱ παρʼ ἐκείνων προαχθέντες καὶ τὸ αὐτὸ φρόνημα τοῖς πατράσιν αὐτῶν διασώζοντες . εἰ μὲν γὰρ ὀρθόδοξος Εὐίππιος , πῶς οὐχὶ λαϊκὸς Εὐστάθιος , ὁ παρʼ ἐκείνου καθῃρημένος ; εἰ δὲ αἱρετικὸς ἐκεῖνος , πῶς κοινωνικὸς Εὐσταθίου νῦν ὁ διὰ τῆς ἐκείνου χειρὸς προαχθείς ; ἀλλὰ παιδιαὶ αὗται , κατὰ τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ παιζόμεναι , πρὸς τὸ ἑαυτῶν συμφέρον , καὶ διαβάλλειν ἀνθρώπους καὶ πάλιν συνιστᾷν ἐπιχειρούντων . Τὰ Βασιλείδου τοῦ Παφλαγόνος θυσιαστήρια ἀνέτρεψε παριὼν τὴν Παφλαγονίαν Εὐστάθιος , καὶ ἐπὶ ἰδίων τραπεζῶν ἐλειτούργει · καὶ νῦν ἱκέτης ἐστὶ Βασιλείδου , ὥστε δεχθῆναι . ἀφώρισε τὸν εὐλαβέστατον ἀδελφὸν Ἐλπίδιον διὰ τὴν πρὸς τοὺς ἐν Ἀμασείᾳ συνάφειαν · καὶ νῦν ἱκέτης ἐστὶ τῶν Ἀμασέων , ἐπιζητῶν αὐτῶν τὴν συνάφειαν . τὰ κατὰ Εὐιππίου κηρύγματα καὶ ὑμεῖς αὐτοὶ ἐπίστασθε ὅπως ἦν φρικτά . καὶ νῦν τοὺς τὰ ἐκείνου φρονοῦντας ἐπὶ ὀρθότητι ἀποσεμνύνει , μόνον ἐὰν εἰς τὴν τῆς ἀποκαταστάσεως αὐτοῦ σπουδὴν συνεργήσωσιν . ἡμεῖς δὲ διαβαλλόμεθα , οὐκ ἐπειδὴ ἡμεῖς ἀδικοῦμέν τι , ἀλλʼ ἐπειδὴ τοῦτο ἐνόμισεν εὐδοκίμησιν αὐτῷ φέρειν παρὰ τοῖς ἐν Ἀντιοχείᾳ . οὓς δὲ πέρυσιν ἐκ τῆς Γαλατίας μετεστείλαντο , ὡς δι’ αὐτῶν δυνάμενοι τὴν παρρησίαν τῆς ἐπισκοπῆς ἀπολαβεῖν , τοιοῦτοί εἰσιν , οἵους ἴσασι μὲν καὶ οἱ πρὸς ὀλίγον συγγεγονότες αὐτοῖς · ἐμοὶ δὲ μὴ παράσχοι ὁ Κύριος τοσαύτην σχολήν ποτε , ὥστε τὰς ἐκείνων πράξεις ἀπαριθμεῖσθαι . πλὴν ἀλλʼ ὑπὸ δορυφόροις τοῖς τιμιωτάτοις αὐτῶν καὶ συμμύσταις παραπεμφθέντες διεξῆλθον μὲν διὰ πάσης αὐτῶν τῆς χώρας , τὰς τῶν ἐπισκόπων τιμὰς καὶ θεραπείας ἔχοντες · εἰσήχθησαν δὲ περιφανῶς εἰς τὴν πόλιν ἐκκλησιάσαντες μετὰ αὐθεντίας . παρεδόθη γὰρ αὐτοῖς ὁ λαός , παρεδόθη τὸ θυσιαστήριον . οἳ ἐπειδὴ μέχρι Νικοπόλεως προελθόντες οὐδὲν ἠδυνήθησαν ὧν ἐπηγγείλαντο διαπράξασθαι , πῶς ἐπανῆλθον καὶ πῶς ὤφθησαν κατὰ τὴν ἐπάνοδον ἴσασιν οἱ παρόντες . οὕτως ἀεὶ πρὸς τὸ ἑαυτῶν συμφέρον πάντα ποιοῦντες φαίνονται . εἰ δὲ λέγουσιν ὅτι μετενόησαν , δειξάτωσαν αὐτῶν ἔγγραφον τὴν μετάνοιαν , καὶ ἀναθεματισμὸν τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει πίστεως , καὶ χωρισμὸν τῶν αἱρετικῶν , καὶ μὴ ἐξαπατάτωσαν τοὺς ἀκεραιοτέρους . καὶ τὰ μὲν ἐκείνων τοιαῦτα . Ἡμεῖς δέ , ἀγαπητοὶ ἀδελφοί , μικροὶ μὲν καὶ ταπεινοί , οἱ αὐτοὶ δὲ ἀεὶ τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι , οὐδέποτε ταῖς μεταβολαῖς τῶν πραγμάτων συνδιετέθημεν . πίστις παρʼ ἡμῖν οὐκ ἄλλη μὲν ἐν Σελευκείᾳ , ἄλλη δὲ ἐν Κωνσταντινουπόλει , καὶ ἄλλη ἐν Ζήλοις , καὶ ἐν Λαμψάκῳ ἄλλη , καὶ ἐπὶ Ῥώμης ἑτέρα · καὶ ἡ νῦν περιφερομένη οὐ διάφορος παρὰ τὰς προτέρας , ἀλλὰ μία καὶ ἡ αὐτὴ ἀεὶ . ὡς γὰρ παρελάβομεν παρὰ τοῦ Κυρίου , οὕτω βαπτιζόμεθα · ὡς βαπτιζόμεθα , οὕτω πιστεύομεν · ὡς πιστεύομεν , οὕτω καὶ δοξολογοῦμεν , οὔτε χωρίζοντες Πατρὸς καὶ Υἱοῦ τὸ ἅγιον Πνεῦμα , οὔτε προτιθέντες Πατρός , ἢ πρεσβύτερον εἶναι τοῦ Υἱοῦ τὸ Πνεῦμα λέγοντες , ὡς αἱ τῶν βλασφήμων γλῶσσαι κατασκευάζουσι . τίς γὰρ οὕτω τολμηρός , ὃς τὴν δεσποτικὴν παρωσάμενος νομοθεσίαν ἰδίαν τολμᾷ τοῖς ὀνόμασι τάξιν ἐπινοεῖν ; ἀλλʼ οὔτε κτιστὸν λέγομεν τὸ Πνεῦμα , τὸ μετὰ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ τεταγμένον , οὔτε δουλικὸν τολμῶμεν εἰπεῖν τὸ ἡγεμονικόν . καὶ ἡμᾶς παρακαλοῦμεν μεμνημένους τῆς τοῦ Κυρίου ἀπειλῆς , τοῦ εἰπόντος , Πᾶσα ἁμαρτία καὶ βλασφημία ἀφεθήσεται τοῖς ἀνθρώποις · ἡ δὲ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον βλασφημία οὐκ ἀφεθήσεται , οὔτε ἐν τῷ νῦν αἰῶνι οὔτε ἐν τῷ μέλλοντι , φυλάξατε ἑαυτοὺς τῶν βλαβερῶν κατὰ τοῦ Πνεύματος διδαγμάτων . στήκετε ἐν τῇ πίστει , περιβλέψατε εἰς τὴν οἰκουμένην , καὶ ἴδετε ὅτι μικρόν ἐστι τοῦτο τὸ μέρος τὸ νενοσηκός , ἡ δὲ λοιπὴ πᾶσα Ἐκκλησία , ἡ ἀπὸ περάτων εἰς πέρατα δεξαμένη τὸ εὐαγγέλιον , ἐπὶ τῆς ὑγιοῦς ἐστι ταύτης καὶ ἀδιαστρόφου διδασκαλίας . ὧν καὶ ἡμεῖς εὐχόμεθα τῆς κοινωνίας μὴ ἐκπεσεῖν , καὶ ὑμῖν συνευχόμεθα τὴν μερίδα λαβεῖν ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τῇ δικαίᾳ , ὅταν ἔλθῃ δοῦναι ἑκάστῳ κατὰ τὴν πρᾶξιν αὐτοῦ .
Lemmas: εἰμί καί πολύς ὁ πλῆθος ὁ περιέχω ἐγώ πρᾶγμα καί φροντίς μυρίος συνέχω ἐγώ ὁ διάνοια , ὅμως οὐδέποτε ὁ μνήμη ἐγώ ἐκβάλλω ὁ περί ὁ ὑμέτερος ἀγάπη μέριμνα , δήω ὁ Θεός ἐγώ διαμένω σύ ἐν ὁ πίστις , ἐν ὅς ἵστημι καί καυχάομαι ἐπί ἐλπίς ὁ δόξα ὁ Θεός . ὁ εἰμί γάρ δυσεύρετος λοιπός καί πάνυ σπάνις ὁράω ἐκκλησία εἰλικρινής , μηδείς ἐκ ὁ ὁ καιρός χαλεπότης παραβλάπτω , ἀλλά ἀκέραιος καί ἄθραυστος ὁ ἀποστολικός διασῴζω διδασκαλία , οἷος ὁ κατά σύ δείκνυμι ἐν ὁ πάρειμι καιρός ὁ ἀναδείκνυμι ὁ κατά ἕκαστος γενεά ἄξιος ὁ ἑαυτοῦ κλῆσις . καί δίδωμι Κύριος σύ ὁ ἀγαθός Ἱεροσόλυμα ὁ ἄνω , ἀντί ὅς ὁ ψευδής κατά ἐγώ διαβολή ἐπί ὁ ὁ ψευδολόγος κεφαλή ἀποπέμπω , μή δίδωμι αὐτός εἴσοδος ἐπί ὁ Καρδία σύ . καί οἶδα καί πείθω ἐν κύριος ὅτι ὁ μισθός σύ πολύς ἐν ὁ οὐρανός καί ἐπί ὁ πρᾶξις οὗτος . λογίζομαι γάρ οὗτος σοφός παρά ἑαυτοῦ , ὅς καί εἰμί κατά ἀλήθεια , ὅτι ὁ ἀνταποδίδωμι ἐγώ πονηρός ἀντί καλός , καί μῖσος ἀντί ὁ ἀγάπησις ἐγώ ὁ εἰς αὐτός , διαβάλλω ἐγώ νῦν ἐπί ἐκεῖνος , εἰς ὁ αὐτός εὑρίσκω ἔγγραφος ὁμολογία ἐκτίθημι . καί οὖον μόνος εἰς οὗτος ἐμπίπτω ὁ ἐναντίωσις , ἴδιος ἔγγραφος σύ κατηγορία προφέρω , ἀλλά ὅτι καί παμψηφί παρά ὁ συνέρχομαι εἰς ὁ Κωνσταντινούπολις καθαιρέω , οὐ δέχομαι ὁ καθαίρεσις αὐτός , σύνοδος ἀθετέω προσαγορεύω , καί μή καταδέχομαι ἐπίσκοπος αὐτός λέγω , ἵνα μή ὁ κατά αὐτός ἐκφέρω ψῆφος κυρόω . καί ὁ αἴτιος προστίθημι ὁ μή εἰμί αὐτός ἐπίσκοπος , διότι αἵρεσις , φημί , πονηρός προΐστημι . οὗτος δέ γίγνομαι πρό δέκα καί ἑπτά οὐ ὅλος ἔτος . εἰμί δέ ὁ ἔξαρχος ὁ καθαιρέω αὐτός , Εὐδόξιος , Εὐίππιος , Γεώργιος , Ἀκάκιος , καί ὁ λοιπός ὁ σύ ὁ δέ νῦν κράτος ὁ ἐκκλησία ἐκεῖνος εἰμί διάδοχος , ὁ μέν ἀντί αὐτός χειροτονέω , ὁ δέ ὑπό ἐκεῖνος αὐτός προάγω . νῦν οὖν ὁ ἐγώ ὁ κακοδοξία ἐγκαλέω λέγω ἐγώ , πῶς μέν αἱρετικός εἰμί ἐκεῖνος , ὅς ὁ καθαίρεσις οὐ δέχομαι , πῶς δέ ὀρθόδοξος οὗτος ὁ παρά ἐκεῖνος προάγω καί ὁ αὐτός φρόνημα ὁ πατήρ αὐτός διασῴζω . εἰμί μέν γάρ ὀρθόδοξος Εὐίππιος , πῶς οὐ λαικός Εὐστάθιος , ὁ παρά ἐκεῖνος καθαιρέω ; εἰμί δέ αἱρετικός ἐκεῖνος , πῶς κοινωνικός Εὐστάθιος νῦν ὁ διά ὁ ἐκεῖνος χείρ προάγω ; ἀλλά παιδιά οὗτος , κατά ὁ ἐκκλησία ὁ Θεός παίω , πρός ὁ ἑαυτοῦ συμφέρω , καί διαβάλλω ἄνθρωπος καί πάλιν συνιστάω ἐπιχειρέω . ὁ Βασιλείδης ὁ Παφλαγών θυσιαστήριον ἀνατρέπω πάρειμι1 ὁ Παφλαγονία Εὐστάθιος , καί ἐπί ἴδιος τράπεζα λειτουργέω · καί νῦν ἱκέτης εἰμί Βασιλείδης , ὥστε δέχομαι . ἀφορίζω ὁ εὐλαβής ἀδελφός Ἐλπίδιος διά ὁ πρός ὁ ἐν Ἀμάσεια συνάφεια · καί νῦν ἱκέτης εἰμί ὁ Ἀμασεύς , ἐπιζητέω αὐτός ὁ συνάφεια . ὁ κατά ευιππιας κήρυγμα καί σύ αὐτός ἐφίστημι ὅπως εἰμί φρικτός . καί νῦν ὁ ὁ ἐκεῖνος φρονέω ἐπί ὀρθότης ἀποσεμνύνω , μόνος ἐάν εἰς ὁ ὁ ἀποκατάστασις αὐτός σπουδή συνεργέω . ἐγώ δέ διαβάλλω , οὐ ἐπεί ἐγώ ἀδικέω τίς , ἀλλά ἐπεί οὗτος νομίζω εὐδοκίμησις αὐτός φέρω παρά ὁ ἐν Ἀντιόχεια . ὅς δέ πέρυσι ἐκ ὁ Γαλατία μεταστέλλομαι , ὡς διά αὐτός δύναμαι ὁ παρρησία ὁ ἐπισκοπή ἀπολαμβάνω , τοιοῦτος εἰμί , οἷος οἶδα μέν καί ὁ πρός ὀλίγος συγγίγνομαι αὐτός · ἐγώ δέ μή παρέχω ὁ Κύριος τοσοῦτος σχολή ποτός , ὥστε ὁ ἐκεῖνος πρᾶξις ἀπαριθμέω . πλήν ἀλλά ὑπό δορυφόρος ὁ τίμιος αὐτός καί συμμύστης παραπέμπω διεξέρχομαι μέν διά πᾶς αὐτός ὁ χώρα , ὁ ὁ ἐπίσκοπος τιμή καί θεραπεία ἔχω · εἰσάγω δέ περιφανής εἰς ὁ πόλις ἐκκλησιάζω μετά αὐθεντία . παραδίδωμι γάρ αὐτός ὁ λαός , παραδίδωμι ὁ θυσιαστήριον . ἕ ἐπεί μέχρι Νικόπολις προέρχομαι οὐδείς δύναμαι ὅς ἐπαγγέλλω διαπράσσω , πῶς ἐπανέρχομαι καί πῶς ὁράω κατά ὁ ἐπάνοδος οἶδα ὁ πάρειμι . οὕτως ἀεί πρός ὁ ἑαυτοῦ συμφέρω πᾶς ποιέω φαίνω . εἰμί δέ λέγω ὅτι μετανοέω , δείκνυμι αὐτός ἔγγραφος ὁ μετάνοια , καί ἀναθεματισμός ὁ ἐν Κωνσταντινούπολις πίστις , καί χωρισμός ὁ αἱρετικός , καί μή ἐξαπατάω ὁ ἀκέραιος . καί ὁ μέν ἐκεῖνος τοιοῦτος . ἐγώ δέ , ἀγαπητός ἀδελφός , μικρός μέν καί ταπεινός , ὁ αὐτός δέ ἀεί ὁ ὁ Θεός χάρις , οὐδέποτε ὁ μεταβολή ὁ πρᾶγμα συνδιατίθημι . πίστις παρά ἐγώ οὐ ἄλλος μέν ἐν Σελεύκεια , ἄλλος δέ ἐν Κωνσταντινούπολις , καί ἄλλος ἐν Ζῆλος , καί ἐν Λάμψακος ἄλλος , καί ἐπί Ῥώμη ἕτερος · καί ὁ νῦν περιφέρω οὖον διάφορος παρά ὁ πρότερος , ἀλλά εἷς καί ὁ αὐτός ἀεί . ὡς γάρ παραλαμβάνω παρά ὁ κύριος , οὗτος βαπτίζω · ὡς βαπτίζω , οὗτος πιστεύω · ὡς πιστεύω , οὗτος καί δοξολογώ , οὔτε Χωρίζοντες πατήρ καί υἱός ὁ ἅγιος πνεῦμα , οὔτε προστίθημι πατήρ , ἢ πρέσβυς εἰμί ὁ υἱός ὁ πνεῦμα λέγω , ὡς ὁ ὁ βλάσφημος γλῶσσα κατασκευάζω . τίς γάρ οὗτος τολμηρός , ὅς ὁ δεσποτικός παρόω νομοθεσία ἴδιος τολμάω ὁ ὄνομα τάξις ἐπινοέω ; ἀλλά οὔτε κτιστός λέγω ὁ πνεῦμα , ὁ μετά πατήρ καί υἱός τάσσω , οὔτε δουλικός τολμάω εἶπον ὁ ἡγεμονικός . καί ἐγώ παρακαλέω μιμνήσκω ὁ ὁ κύριος ἀπειλή , ὁ εἶπον , πᾶσα ἁμαρτία καί βλασφημία ἀφίημι ὁ ἄνθρωπος · ὁ δέ εἰς ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος βλασφημία οὐ ἀφίημι , οὔτε ἐν ὁ νῦν αἰών οὔτε ἐν ὁ μέλλω , φυλάσσω ἑαυτοῦ ὁ βλαβερός κατά ὁ πνεῦμα δίδαγμα . στήκω ἐν ὁ πίστις , περιβλέπω εἰς ὁ οἰκέω , καί ὁράω ὅτι μικρός εἰμί οὗτος ὁ μέρος ὁ νοσέω , ὁ δέ λοιπός πᾶς ἐκκλησία , ὁ ἀπό πέρας εἰς πέρας δέχομαι ὁ εὐαγγέλιον , ἐπί ὁ ὑγιής εἰμί οὗτος καί ἀδιάστροφος διδασκαλία . ὅς καί ἐγώ εὔχομαι ὁ κοινωνία μή ἐκπίπτω , καί σύ συνεύχομαι ὁ μερίς λαμβάνω ἐν ὁ ἡμέρα ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ὁ Δίκαιος , ὅταν ἔρχομαι δίδωμι ἕκαστος κατά ὁ πρᾶξις αὐτός .