basilius-theology.epistulae 24
Ἀγκύρας Ὅτι μὲν κρείττονα εἶναι διαβολῶν ἀνθρώπου βίον τῶν χαλεπωτάτων ἐστίν , ἵνα μὴ τῶν ἀδυνάτων εἴπω , αὐτός τε πέπεισμαι καὶ τὴν σὴν χρηστότητα νομίζω μὴ ἀμφιβάλλειν . τὸ μέντοι μηδεμίαν παρέχειν ἐξ ἑαυτῶν λαβὴν μήτε τοῖς ἀκριβῶς ἐπιτηροῦσι τὰ πράγματα μήτε τοῖς κατʼ ἐπήρειαν ἐφεδρεύουσιν ἡμῶν τοῖς ὀλισθήμασι , τοῦτο καὶ δυνατὸν καὶ ἴδιον τῶν συνετῶς καὶ κατὰ τὸν τῆς εὐσεβείας σκοπὸν τὸν ἑαυτῶν βίον διεξαγόντων . ἡμᾶς δὲ μὴ οὕτως εὐκόλους οἴου μηδὲ εὐπαραγώγους εἶναι , ὥστε ἀνεξετάστως τὰς παρὰ τῶν τυχόντων προσίεσθαι καταῤῥήσεις . μεμνήμεθα γὰρ τοῦ πνευματικοῦ παραγγέλματος μὴ χρῆναι προσδέχεσθαι ἀκοὴν ματαίαν παρεγγυῶντος . xΠλὴν ἀλλʼ ἐπειδὴ ὑμεῖς αὐτοί φατε , οἱ περὶ τοὺς λόγους ἐσπουδακότες , τὰ φαινόμενα τῶν ἀφανῶν εἶναι σημεῖα , τοῦτο ἀξιοῦμεν ( καὶ μὴ βαρέως δέξῃ , εἴ τι ἐν διδασκαλίας εἴδει λεχθήσεται παρʼ ἡμῶν · τὰ γὰρ ἀσθενῆ τοῦ κόσμου καὶ τὰ ἐξουθενημένα ἐξελέξατο ὁ Θεός , καὶ δι’ αὐτῶν πολλάκις οἰκονομεῖ τὴν σωτηρίαν τῶν σωζομένων ) · ὅ γε μὴν λέγω καὶ παραγγέλλω ἐκεῖνό ἐστι · πάντα μὲν λόγον , πᾶσαν δὲ πρᾶξιν καθήκουσαν περιεσκεμμένως ἐπιτελεῖσθαι · καὶ κατὰ τὸ ἀποστολικὸν παράγγελμα , μηδεμίαν ἐν μηδενὶ διδόναι προσκοπήν . πρέπον γὰρ εἶναι τίθεμαι , ἀνδρὸς πολλὰ μὲν ἐπὶ μαθήσει λόγων ἱδρώσαντος , ἐθνῶν δὲ καὶ πόλεων ἀρχὰς διευθύναντος , καὶ πρὸς μεγάλην προγόνων ἀρετὴν τὸν ζῆλον ἔχοντος , τὸν βίον προκεῖσθαι εἰς ὑπόδειγμα ἀρετῆς . Τὴν μέντοι περὶ τὰ τέκνα διάθεσιν οὐχὶ λόγῳ νῦν ὀφείλεις δεικνύναι , ὅς γε πάλαι ἔδειξας ἀφʼ οὗ πατὴρ ἐγένου , οὐ μόνον τῇ φυσικῇ στοργῇ κεχρημένος , ἣν καὶ τὰ ἄλογα παρέχεται τοῖς ἐκγόνοις , ὡς αὐτός τε εἶπας καὶ ἡ πεῖρα δείκνυσιν · ἀλλὰ καὶ ἐπιτείνειν τὴν ἀγάπην , δηλονότι ἐκ προαιρέσεως , ὅσῳ ὁρᾷς τοιαῦτα ὄντα οἷα ἄξια εἶναι πατρικῶν προσευχῶν . ὥστε οὐχ ἡμᾶς δεῖ περὶ τούτων πείθεσθαι , ἀρκοῦσα γὰρ ἡ ἐξ αὐτῶν τῶν γινομένων ἐστὶ μαρτυρία . Ἐκεῖνό γε μὴν οὐκ ἄκαιρον προσθεῖναι τῆς ἀληθείας ἕνεκεν , ὅτι οὐχ ὁ ἀδελφὸς Τιμόθεός ἐστιν ὁ χωρεπίσκοπος ὁ ἀνενεγκὼν ἡμῖν τὰ θρυλγηθέντα . οὔτε γὰρ ἐν συντυχίᾳ οὔτε διὰ γράμματος φαίνεται μικρόν τι ἢ μεῖζον διαβολῆς ἐχόμενον περὶ σοῦ φθεγξάμενος . ὥστε ἀκηκοέναι μέν τι οὐκ ἀρνούμεθα , οὐ μὴν Τιμόθεον εἶναι τὸν τὰς διαβολάς σοι κατασκευάζοντα . ἀκούοντες δὲ πάντως , εἰ μή τι ἄλλο , τὸ γοῦν τοῦ Ἀλεξάνδρου ποιήσομεν , τὴν ἑτέραν τῶν ἀκοῶν ἀκεραίαν ταμιευσόμεθα τῷ διαβαλλομένῳ .
Lemmas: Ἄγκυρα ὅτι2 μέν ἀγαθός εἰμί διαβολή ἄνθρωπος βίος ὁ χαλεπός εἰμί , ἵνα μή ὁ ἀδύνατος εἶπον , αὐτός τε πείθω καί ὁ σός χρηστότης νομίζω μή ἀμφιβάλλω . ὁ μέντοι μηδείς παρέχω ἐκ ἑαυτοῦ λαβή μήτε ὁ ἀκριβῶς ἐπιτηρέω ὁ πρᾶγμα μήτε ὁ κατά ἐπήρεια ἐφεδρεύω ἐγώ ὁ ὀλίσθημα , οὗτος καί δυνατός καί ἴδιος ὁ συνετός καί κατά ὁ ὁ εὐσέβεια σκοπός ὁ ἑαυτοῦ βίος διεξάγω . ἐγώ δέ μή οὕτως εὔκολος οἶος μηδέ εὐπαράγωγος εἰμί , ὥστε ἀνεξέταστος ὁ παρά ὁ τυγχάνω προσίημι κατάρρησις . μιμνήσκω γάρ ὁ πνευματικός παράγγελμα μή χρή προσδέχομαι ἀκοή μάταιος παρεγγυάω . Πλήν ἀλλά ἐπεί σύ αὐτός φημί , ὁ περί ὁ λόγος σπουδάζω , ὁ φαίνω ὁ ἀφανής εἰμί σημεῖον , οὗτος ἀξιόω ( καί μή βαρύς δέχομαι , εἰμί τίς ἐν διδασκαλία εἶδος λέγω παρά ἐγώ · ὁ γάρ ἀσθενής ὁ κόσμος καί ὁ ἐξουθενέω ἐκλέγω ὁ Θεός , καί διά αὐτός πολλάκις οἰκονομέω ὁ σωτηρία ὁ σώζω ) · ὅς γε μήv λέγω καί παραγγέλλω ἐκεῖνος εἰμί · πᾶς μέν λόγος , πᾶς δέ πρᾶξις καθήκω περιεσκεμμένως ἐπιτελέω · καί κατά ὁ ἀποστολικός παράγγελμα , μηδείς ἐν μηδείς δίδωμι προσκοπή . πρέπω γάρ εἰμί τίθημι , ἀνήρ πολύς μέν ἐπί μανθάνω λόγος ἱδρόω , ἔθνος δέ καί πόλις ἀρχή διευθύνω , καί πρός μέγας πρόγονος ἀρετή ὁ ζῆλος ἔχω , ὁ βίος πρόκειμαι εἰς ὑπόδειγμα ἀρετή . ὁ μέντοι περί ὁ τέκνον διάθεσις οὐ λόγος νῦν ὀφείλω δείκνυμι , ὅς γε πάλαι δείκνυμι ἀπό ὅς πατήρ γίγνομαι , οὖον μόνος ὁ φυσικός στοργή χράομαι , ὅς καί ὁ ἄλογος παρέχω ὁ ἔκγονος , ὡς αὐτός τε εἶπον καί ὁ πείρω δείκνυμι · ἀλλά καί ἐπιτείνω ὁ ἀγάπη , δηλονότι ἐκ προαίρεσις , ὅσος ὁράω τοιοῦτος εἰμί οἷος ἄξιος εἰμί πατρικός προσευχή . ὥστε οὐ ἐγώ δεῖ περί οὗτος πείθω , ἀρκέω γάρ ὁ ἐκ αὐτός ὁ γίγνομαι εἰμί μαρτυρία . ἐκεῖνος γε μήv οὐ ἄκαιρος προστίθημι ὁ ἀλήθεια ἕνεκα , ὅτι οὐ ὁ ἀδελφός Τιμόθεος εἰμί ὁ χωρεπίσκοπος ὁ ἀναφέρω ἐγώ ὁ θρυλγηθέντα . οὔτε γάρ ἐν συντυχία οὔτε διά γράμμα φαίνω μικρός τίς ἢ μείζων διαβολή ἔχω περί σύ φθέγγομαι . ὥστε ἀκούω μέν τίς οὐ ἀρνέομαι , οὖον μήv Τιμόθεος εἰμί ὁ ὁ διαβολή σύ κατασκευάζω . ἀκούω δέ πάντως , εἰμί μή τίς ἄλλος , ὁ γοῦν ὁ Ἀλέξανδρος ποιέω , ὁ ἕτερος ὁ ἀκοή ἀκέραιος ταμιεύω ὁ διαβάλλω .