basilius-theology.epistulae 188
Ἀνοήτῳ , φησίν , ἐπερωτήσαντι σοφία λογισθήσεται . σοφοῦ δέ , ὡς ἔοικεν , ἐπερώτημα καὶ τὸν ἀνόητον σοφίζει · ὅπερ τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι συμβαίνει ἡμῖν , ὁσάκις ἂν δεξώμεθά σου τῆς φιλοπόνου ψυχῆς τὰ γράμματα . ἐπιστατικώτεροι γὰρ ἑαυτῶν καὶ ἐμφρονέστεροι γινόμεθα ἀπʼ αὐτῆς τῆς ἐρωτήσεως , πολλὰ ὧν οὐκ ἐπιστάμεθα διδασκόμενοι · καὶ γίνεται ἡμῶν διδάσκαλος ἡ περὶ τὸ ἀποκρίνεσθαι μέριμνα . ἀμέλει καὶ νῦν , οὐδέποτε λαβόντες ἐν φροντίδι τὰ ἐπερωτήματά σου , ἠναγκάσθημεν ἐπισκέψασθαι ἀκριβῶς , καὶ εἴ τέ τι ἠκούσαμεν παρὰ τῶν πρεσβυτέρων , ἀναμνησθῆναι , καὶ τὰ συγγενῆ ὧν ἐδιδάχθημεν παρʼ ἑαυτῶν ἐπιλογίσασθαι . Τὸ μὲν οὖν περὶ τοὺς Καθαροὺς ζήτημα καὶ εἴρηται πρότερον , καὶ καλῶς ἀπεμνημόνευσας , ὅτι δεῖ τῷ ἔθει τῶν καθʼ ἑκάστην χώραν ἕπεσθαι , διὰ τὸ διαφόρως ἐνεχθῆναι περὶ τοῦ βαπτίσματος αὐτῶν τοὺς τότε περὶ τούτων διαλαβόντας · τὸ δὲ τῶν Πεπουζηνῶν οὐδένα μοι λόγον ἔχειν δοκεῖ · καὶ ἐθαύμασα πῶς κανονικὸν ὄντα τὸν Διονύσιον παρῆλθεν . ἐκεῖνο γὰρ ἔκρινον οἱ παλαιοὶ δέχεσθαι βάπτισμα , τὸ μηδὲν τῆς πίστεως παρεκβαῖνον · ὅθεν τὰς μὲν αἱρέσεις ὠνόμασαν , τὰ δὲ σχίσματα , τὰς δὲ παρασυναγωγάς · αἱρέσεις μὲν τοὺς παντελῶς ἀπερρηγμένους , καὶ κατʼ αὐτὴν τὴν πίστιν ἀπηλλοτριωμένους · σχίσματα δὲ τοὺς δι’ αἰτίας τινὰς ἐκκλησιαστικὰς καὶ ζητήματα ἰάσιμα πρὸς ἀλλήλους διενεχθέντας · παρασυναγωγὰς δὲ τὰς συνάξεις τὰς παρὰ τῶν ἀνυποτάκτων πρεσβυτέρων ἢ ἐπισκόπων καὶ παρὰ τῶν ἀπαιδεύτων λαῶν γινομένας . οἷον εἴ τις ἐν πταίσματι ἐξετασθεὶς ἐπεσχέθη τῆς λειτουργίας , καὶ μὴ ὑπέκυψε τοῖς κανόσιν , ἀλλʼ ἑαυτῷ ἐξεδίκησε τὴν προεδρίαν καὶ τὴν λειτουργίαν , καὶ συναπῆλθον τούτῳ τινὲς καταλιπόντες τὴν καθολικὴν Ἐκκλησίαν , παρασυναγωγὴ τὸ τοιοῦτο . σχίσμα δὲ τὸ περὶ τῆς μετανοίας διαφόρως ἔχειν πρὸς τοὺς ἀπὸ τῆς Ἐκκλησίας . αἱρέσεις δέ , οἷον ἡ τῶν Μανιχαίων , καὶ Οὐαλεντίνων , καὶ Μαρκιονιστῶν , καὶ αὐτῶν τούτων τῶν Πεπουζηνῶν · εὐθὺς γὰρ περὶ αὐτῆς τῆς εἰς Θεὸν πίστεώς ἐστιν ἡ διαφορά . ἔδοξε τοίνυν τοῖς ἐξ ἀρχῆς , τὸ μὲν τῶν αἱρετικῶν παντελῶς ἀθετῆσαι , τὸ δὲ τῶν ἀποσχισάντων , ὡς ἔτι ἐκ τῆς Ἐκκλησίας ὄντων , παραδέξασθαι · τοὺς δὲ ἐν ταῖς παρασυναγωγαῖς , μετανοίᾳ ἀξιολόγῳ καὶ ἐπιστροφῇ βελτιωθέντας , συνάπτεσθαι πάλιν τῇ Ἐκκλησίᾳ , ὥστε πολλάκις καὶ τοὺς ἐν βαθμῷ , συναπελθόντας τοῖς ἀνυποτάκτοις , ἐπειδὰν μεταμεληθῶσιν , εἰς τὴν αὐτὴν παραδέχεσθαι τάξιν . οἱ τοίνυν Πεπουζηνοὶ προδήλως εἰσὶν αἱρέτικοι · εἰς γὰρ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐβλασφήμησαν , Μοντανῷ καὶ Πρισκίλλῃ τὴν τοῦ Παρακλήτου προσηγορίαν ἀθεμίτως καὶ ἀναισχύντως ἐπιφημίσαντες . εἴτε οὖν ὡς ἀνθρώπους θεοποιοῦντες , κατάκριτοι · εἴτε ὡς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τῇ πρὸς ἀνθρώπους συγκρίσει καθυβρίζοντες , καὶ οὕτω τῇ αἰωνίῳ καταδίκῃ ὑπεύθυνοι , διὰ τὸ ἀσυγχώρητον εἶναι τὴν εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον βλασφημίαν . τίνα οὖν λόγον ἔχει τὸ τούτων βάπτισμα ἐγκριθῆναι τῶν βαπτιζόντων εἰς Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ Μοντανὸν ἢ Πρίσκιλλαν ; οὐ γὰρ ἐβαπτίσθησαν οἱ εἰς τὰ μὴ παραδεδομένα ἡμῖν βαπτισθέντες . ὥστε , εἰ καὶ τὸν μέγαν Διονύσιον τοῦτο παρέλαθεν , ἀλλʼ ἡμῖν οὐ φυλακτέον τὴν μίμησιν τοῦ σφάλματος . τὸ γὰρ ἄτοπον αὐτόθεν πρόδηλον , καὶ πᾶσιν ἐναργές , οἷς τι καὶ μικρὸν τοῦ λογίζεσθαι μέτεστιν . Οἱ Καθαροὶ καὶ αὐτοὶ τῶν ἀπεσχισμένων εἰσί . πλὴν ἀλλʼ ἔδοξε τοῖς ἀρχαίοις , τοῖς περὶ Κυπριανὸν λέγω καὶ Φιρμιλιανὸν τὸν ἡμέτερον , τούτους πάντας μιᾷ ψήφῳ ὑποβαλεῖν , Καθαρούς , καὶ Ἐγκρατίτας , καὶ Ὑδροπαραστάτας · διότι ἡ μὲν ἀρχὴ τοῦ χωρισμοῦ διὰ σχίσματος γέγονεν · οἱ δὲ τῆς Ἐκκλησίας ἀποστάντες οὐκέτι ἔσχον τὴν χάριν τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐφʼ ἑαυτοῖς · ἐπέλιπε γὰρ ἡ μετάδοσις τῷ διακοπῆναι τὴν ἀκολουθίαν . οἱ μὲν γὰρ πρῶτοι ἀναχωρήσαντες παρὰ τῶν πατέρων ἔσχον τὰς χειροτονίας καὶ διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν αὐτῶν εἶχον τὸ χάρισμα τὸ πνευματικόν · οἱ δὲ ἀπορραγέντες , λαϊκοὶ γενόμενοι , οὔτε τοῦ βαπτίζειν , οὔτε τοῦ χειροτονεῖν εἶχον τὴν ἐξουσίαν , οὐκέτι δυνάμενοι χάριν Πνεύματος ἁγίου ἑτέροις παρέχειν , ἧς αὐτοὶ ἐκπεπτώκασι . διὸ ὡς παρὰ λἁ̣̣̓κῶν βαπτιζομένους τοὺς παρʼ αὐτῶν , ἐκέλευσαν ἐρχομένους ἐπὶ τὴν Ἐκκλησίαν τῷ ἀληθινῷ βαπτίσματι τῷ τῆς Ἐκκλησίας ἀνακαθαίρεσθαι . ἐπειδὴ δὲ ὅλως ἔδοξέ τισι τῶν κατὰ τὴν Ἀσίαν οἰκονομίας ἕνεκα τῶν πολλῶν δεχθῆναι αὐτῶν τὸ βάπτισμα , ἔστω δεκτόν . Τὸ δὲ τῶν Ἐγκρανιτῶν κακούργημα νοῆσαι ἡμᾶς δεῖ , ὅτι ἵνʼ αὐτοὺς ἀπροσδέκτους ποιήσωσι τῇ Ἐκκλησίᾳ ἐπεχείρησαν λοιπὸν ἰδίῳ προκαταλαμβάνειν βαπτίσματι · ὅθεν καὶ τὴν συνήθειαν τὴν ἑαυτῶν παρεχάραξαν . νομίζω τοίνυν , ὅτι ἐπειδὴ οὐδέν ἐστι περὶ αὐτῶν φανερῶς διηγορευμένον , ἡμᾶς προσῆκεν ἀθετεῖν αὐτῶν τὸ βάπτισμα · κἄν τις ᾖ παρʼ αὐτῶν εἰληφώς , προσιόντα τῇ Ἐκκλησίᾳ βαπτίζειν . ἐὰν μέντοι μέλλοι τῇ καθόλου οἰκονομίᾳ ἐμπόδιον ἔσεσθαι τοῦτο , πάλιν τῷ ἔθει χρηστέον , καὶ τοῖς οἰκονομήσασι τὰ καθʼ ἡμᾶς πατράσιν ἀκολουθητέον . ὑφορῶμαι γὰρ μήποτε , ὡς βουλόμεθα ὀκνηροὺς αὐτοὺς περὶ τὸ βαπτίζειν ποιῆσαι , ἐμποδίσωμεν τοῖς σωζομένοις διὰ τὸ τῆς προτάσεως αὐστηρόν . εἰ δὲ ἐκεῖνοι φυλάσσουσι τὸ ἡμέτερον βάπτισμα , τοῦτο ἡμᾶς μὴ δυσωπείτω . οὐ γὰρ ἀντιδιδόναι αὐτοῖς ὑπεύθυνοι χάριν ἐσμέν , ἀλλὰ δουλεύειν ἀκριβείᾳ κανόνων . παντὶ δὲ λόγῳ τυπωθήτω , τοὺς ἀπὸ τοῦ βαπτισμοῦ ἐκείνων προσερχομένους χρίεσθαι ἐπὶ τῶν πιστῶν δηλονότι , καὶ οὕτω προσιέναι τοῖς μυστηρίοις . οἶδα δὲ ὅτι τοὺς ἀδελφοὺς τοὺς περὶ Ἰζοΐν , καὶ Σατρυνῖνον , ἀπʼ ἐκείνης ὄντας τῆς τάξεως , προσεδεξάμεθα εἰς τὴν καθέδραν τῶν ἐπισκόπων . ὥστε τοὺς τῷ τάγματι ἐκείνων συνημμένους οὐκέτι δυνάμεθα διακρίνειν ἀπὸ τῆς Ἐκκλησιάς , οἷον κανόνα τινὰ τῆς πρὸς αὐτοὺς κοινωνίας ἐκθέμενοι διὰ τῆς τῶν ἐπισκόπων παραδοχῆς . Φθείρασα κατʼ ἐπιτήδευσιν , φόνου δίκην ὑπέχει . ἀκριβολογία δὲ ἐκμεμορφωμένου καὶ ἀνεξεικονίστου παρʼ ἡμῖν οὐκ ἔστιν . ἐνταῦθα γὰρ ἐκδικεῖται οὐ μόνον τὸ γεννηθησόμενον , ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ ἑαυτῇ ἐπιβουλεύσασα · διότι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἐναποθνήσκουσι ταῖς τοιαύταις ἐπιχειρήσεσιν αἱ γυναῖκες . πρόσεστι δὲ τούτῳ καὶ ἡ φθορὰ τοῦ ἐμβρύου , ἕτερος φόνος , κατά γε τὴν ἐπίνοιαν τῶν ταῦτα τολμῶντων . δεῖ μέντοι μὴ μέχρι τῆς ἐξόδου παρατείνειν αὐτῶν τὴν ἐξομολόγησιν , ἀλλὰ δέχεσθαι μὲν τὸ μέτρον τῶν δέκα ἐτῶν · ὁρίζειν δὲ μὴ χρόνῳ , ἀλλὰ τρόπῳ τῆς μετανοίας τὴν θεραπείαν . Διάκονος , μετὰ τὴν διακονίαν πορνεύσας , ἀπόβλητος μὲν τῆς διακονίας ἔσται · εἰς δὲ τὸν τῶν λαϊκῶν ἀπωσθεὶς τόπον , τῆς κοινωνίας οὐκ εἰρχθήσεται . διότι ἀρχαῖός ἐστι κανὼν τοὺς ἀπὸ βαθμοῦ πεπτωκότας τούτῳ μόνῳ τῷ τρόπῳ τῆς κολάσεως ὑποβάλλεσθαι · ἀκολουθησάντων , ὡς οἶμαι , τῶν ἐξ ἀρχῆς τῷ νόμῳ ἐκείνῳ τῷ , Οὐκ ἐκδικήσεις δὶς ἐπὶ τὸ αὐτό · καὶ δι’ ἑτέραν δὲ αἰτίαν · ὅτι οἱ μὲν ἐν τῷ λαϊκῷ ὄντες τάγματι , ἐκβεβλημένοι τοῦ τόπου τῶν πιστῶν , πάλιν εἰς τὸν ἀφʼ οὗ ἐξέπεσον τόπον ἀναλαμβάνονται · ὁ δὲ διάκονος ἅπαξ ἔχει διαρκῆ τὴν δίκην τῆς καθαιρέσεως . ὡς οὖν οὐκ ἀποδιδομένης αὐτῷ τῆς διακονίας , ἐπὶ ταύτης ἔστησαν μόνης τῆς ἐκδικήσεως . ταῦτα μὲν οὖν τὰ ἐκ τῶν τύπων . καθόλου δὲ ἀληθέστερόν ἐστιν ἴαμα ἡ τῆς ἁμαρτίας ἀναχώρησις . ὥστε ὁ διὰ σαρκὸς ἡδονὴν ἀθετήσας τὴν χάριν , διὰ τοῦ συντριμμοῦ τῆς σαρκὸς καὶ πάσης δουλαγωγίας τῆς κατʼ ἐγκράτειαν ἀποστὰς τῶν ἡδονῶν , ὑφʼ ὧν κατεστράφη , τελείαν ἡμῖν παρέξει τῆς ἰατρεύσεως αὐτοῦ τὴν ἀπόδειξιν . ἀμφότερα τοίνυν εἰδέναι ἡμᾶς δεῖ , καὶ τὰ τῆς ἀκριβείας καὶ τὰ τῆς συνηθείας · ἕπεσθαι δὲ ἐπὶ τῶν μὴ καταδεξαμένων τὴν ἀκρότητα τῷ παραδοθέντι τύπῳ . Περὶ τριγάμων καὶ πολυγάμων τὸν αὐτὸν ὥρισαν κανόνα , ὃν καὶ ἐπὶ τῶν διγάμων , ἀναλόγως · ἐνιαυτὸν μὲν γὰρ ἐπὶ τῶν διγάμων , ἄλλοι δὲ δύο ἔτη · τοὺς δὲ τριγάμους ἐν τρισὶ καὶ τέταρσι πολλάκις ἔτεσιν ἀφορίζουσιν . ὀνομάζουσι δὲ τὸ τοιοῦτον οὐκ ἔτι γάμον , ἀλλὰ πολυγαμίαν , μᾶλλον δὲ πορνείαν κεκολασμένην . διὸ καὶ ὁ Κύριος τῇ Σαμαρείτιδι πέντε ἄνδρας διαμειψάσῃ , Ὃν νῦν , φησίν , ἔχεις , οὐκ ἔστι σου ἀνήρ · ὡς οὐκέτι ἀξίων ὄντων τῶν ὑπερεκπεσόντων τοῦ μέτρου τῆς διγαμίας τῷ τοῦ ἀνδρὸς ἢ τῆς γυναικὸς καλεῖσθαι προσρήματι . συνηθειαν δὲ κατελάβομεν ἐπὶ τῶν τριγάμων πενταετίας ἀφορισμόν · οὐκ ἀπὸ κανόνων , ἀλλʼ ἀπὸ τῆς τῶν προειληφότων ἀκολουθίας . δεῖ δὲ μὴ πάντη αὐτοὺς ἀπείργειν τῆς Ἐκκλησίας , ἀλλʼ ἀκροάσεως αὐτοὺς ἀξιοῦν ἐν δύο που ἔτεσιν ἢ τρισί · καὶ μετὰ ταῦτα ἐπιτρέπειν συστήκειν μέν , τῆς δὲ κοινωνίας τοῦ ἀγαθοῦ ἀπέχεσθαι , καὶ οὕτως ἐπιδειξαμένους καρπόν τινα μετανοίας ἀποκαθιστᾷν τῷ τόπῳ τῆς κοινωνίας . Τοὺς δὲ ἐπὶ ἐξόδῳ μετανοοῦντας τῶν αἱρετικῶν δέχεσθαι χρή · δέχεσθαι δὲ δηλονότι οὐκ ἀκρίτως , ἀλλὰ δοκιμάζοντας εἰ ἀληθινὴν ἐπιδείκνυνται μετάνοιαν , καὶ εἰ τοὺς καρποὺς ἔχουσι μαρτυροῦντας τῇ πρὸς τὸ σωθῆναι σπουδῇ . Τῶν κανονικῶν τὰς πορνείας εἰς γάμον μὴ καταλογίζεσθαι , ἀλλὰ παντὶ τρόπῳ διασπᾷν αὐτῶν τὴν συνάφειαν . τοῦτο γὰρ καὶ τῇ Ἐκκλησίᾳ πρὸς ἀσφάλειαν λυσιτελές , καὶ τοῖς αἱρετικοῖς οὐ δώσει καθʼ ἡμῶν λαβήν , ὡς διὰ τὴν τοῦ ἁμαρτάνειν ἄδειαν ἐπισπωμένων πρὸς ἑαυτούς . Ἀρρενοφθόροι καὶ ζωοφθόροι , καὶ φονεῖς , καὶ φαρμακοί , καὶ μοιχοί , καὶ εἰδωλολάτραι τῆς αὐτῆς καταδίκης εἰσὶν ἠξιωμένοι . ὥστε ὃν ἔχεις ἐπὶ τῶν ἄλλων τύπον , καὶ ἐπὶ τούτων φύλαξον . τοὺς δὲ ἐν τριάκοντα ἔτεσι μετανοήσαντας ἐπὶ τῇ ἀκαθαραίᾳ , ἣν ἐν ἀγνοίᾳ ἔπραξαν , οὐδʼ ἀμφιβάλλειν ἡμᾶς προσῆκεν εἰς τὸ παραδέξασθαι . ἥ τε γὰρ ἄγνοια συγγνώμης ἀξίους αὐτοὺς ποιεῖ , καὶ τὸ ἑκούσιον τῆς ἐξαγορεύσεως , καὶ ἡ παράτασις ἐν τοσούτῳ χρόνῳ γενομένη . σχεδὸν γὰρ ὅλην γενεὰν ἀνθρώπου παρεδόθησαν τῷ Σατανᾷ , ἵνα παιδευθῶσι μὴ ἀσχημονεῖν . ὥστε κέλευσον αὐτοὺς ἤδη ἀνυπερθέτως δεχθῆναι , μάλιστα εἰ καὶ δάκρυα ἔχουσι δυσωποῦντά σου τὴν εὐσπλαγχνίαν , καὶ βίον ἐπιδείκνυνται ἄξιον συμπαθείας . Ὁ ἀξίνῃ παρὰ τὸν θυμὸν κατὰ τῆς ἑαυτοῦ γαμετῆς χρησάμενος φονεύς ἐστι . καλῶς δέ με ὑπέμνησας καὶ ἀξίως τῆς σεαυτοῦ συνέσεως εἰπεῖν περὶ τούτων πλατύτερον · διότι πολλαὶ ἐν τοῖς ἑκουσίοις καὶ ἀκουσίοις διαφοραί . ἀκούσιον μὲν γάρ ἐστι παντελῶς καὶ πόρρω τοῦ κατάρξαντος τὸ ἀκοντίσαντα λίθον ἐπὶ κύνα ἢ δένδρον ἀνθρώπου τυχεῖν . ἡ μὲν γὰρ ὁρμὴ ἦν τὸ θηρίον ἀμύνασθαι , ἢ τὸν καρπὸν κατασεῖσαι · ὑπέβη δὲ αὐτομάτως τῇ πληγῇ κατὰ πάροδον ὁ παραπεσών · ὥστε τὸ τοιοῦτον ἀκούσιον . ἀκούσιον μέντοι καὶ εἴ τις βουλόμενος ἐπιστρέψαι τινά , ἱμάντι ἢ ῥάβδῳ μὴ σκληρᾷ τύπτοι , ἀποθάνῃ δὲ ὁ τυπτόμενος . ἡ γὰρ πρόθεσις ἐνταῦθα σκοπεῖται , ὅτι βελτιῶσαι ἠβούλετο τὸν ἁμαρτάνοντα , οὐκ ἀνελεῖν . ἐν τοῖς ἀκουσίοις ἐστὶ κἀκεῖνο , τὸ ἀμυνόμενόν τινα ἐν μάχῃ ξύλῳ ἢ χειρί , ἀφειδῶς ἐπὶ τὰ καίρια τὴν πληγὴν ἐνεγκεῖν , ὥστε κακῶσαι αὐτόν , οὐχ ὥστε παντελῶς ἀνελεῖν . ἀλλὰ τοῦτο ἤδη προσεγγίζει τῷ ἑκουσίῳ . ὁ γὰρ τοσούτῳ χρησάμενος ὀργάνῳ πρὸς ἄμυναν , ἢ ὁ μὴ πεφεισμένως τὴν πληγὴν ἐπαγαγών , δῆλός ἐστι , διὰ τὸ κεκρατῆσθαι ὑπὸ τοῦ πάθους , ἀφειδῶν τοῦ ἀνθρώπου . ὁμοίως καὶ ὁ ξύλῳ βαρεῖ , καὶ ὁ λίθῳ μείζονι τῆς δυνάμεως τῆς ἀνθρωπίνης χρησάμενος , τοῖς ἀκουσίοις ἐναριθμεῖται , ἄλλο μέν τι προελόμενος , ἄλλο δέ τι ποιήσας . ὑπὸ γὰρ τοῦ θυμοῦ τοιαύτην ἤνεγκε τὴν πληγήν , ὥστε ἀνελεῖν τὸν πληγέντα · καίτοι ἡ σπουδὴ ἦν αὐτῷ συντρίψαι τυχόν , οὐχὶ δὲ καὶ παντελῶν θανατῶσαι . ὁ μέντοι ξίφει χρησάμενος , ἢ ᾡτινιοῦν τοιούτῳ , οὐδεμίαν ἔχει παραίτησιν · καί μάλιστα ὁ τὴν ἀξίνην ἀκοντίσας . καὶ γὰρ οὐδὲ ἀπὸ χειρὸς φαίνεται πλήξας , ὥστε τὸ μέτρον τῆς πληγῆς ἐπʼ αὐτῷ εἶναι , ἀλλʼ ἠκόντισεν , ὥστε καὶ τῷ βάρει τοῦ σιδήρου , καὶ τῇ ἀκμῇ , καὶ τῇ διὰ πλείστου φορᾷ , ὀλεθρίαν ἀναγκαίως τὴν πληγὴν γενέσθαι . Ἑκούσιον δὲ πάλιν παντελῶς , καὶ οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν ἔχον , οἷόν ἐστι τὸ τῶν λῃστῶν καὶ τὸ τῶν πολεμικῶν ἐφόδων . οὗτοι μὲν γὰρ διὰ χρήματα ἀναιροῦσι , τὸν ἔλεγχον ἀποφεύγοντες · οἵ τε ἐν τοῖς πολέμοις ἐπὶ φόνους ἔρχονται , οὔτε φοβῆσαι , οὔτε σωφρονίσαι , ἀλλʼ ἀνελεῖν τοὺς ἐναντιουμένους ἐκ τοῦ φανεροῦ προαιρούμενοι . καὶ μέντοι , κἄν δι’ ἄλλην τινὰ αἰτίαν περίεργον φάρμακόν τις ἐγκεράσῃ , ἀνέλῃ δέ , ἑκούσιον τιθέμεθα τὸ τοιοῦτον · οἷον ποιοῦσιν αἱ γυναῖκες πολλάκις , ἐπαοιδαῖς τισι καὶ καταδέσμοις πρὸς τὸ ἑαυτῶν φίλτρον ἐπάγεσθαί τινας πειρώμεναι , καὶ προσδιδοῦσαι αὐτοῖς φάρμακα , σκότωσιν ἐμποιοῦντα ταῖς διανοίαις . αἱ τοιαῦται τοίνυν ἀνελοῦσαι , εἰ καὶ ἄλλο προελόμεναι ἄλλο ἐποίησαν , ὅμως διὰ τὸ περίεργον καὶ ἀπηγορευμένον τῆς ἐπιτηδεύσεως ἐν τοῖς ἑκουσίως φονεύουσι καταλογίζονται . καὶ αἱ τοίνυν τὰ ἀμβλωθρίδια διδοῦσαι φάρμακα φονεύτριαί εἰσι καὶ αὐταί , καὶ αἱ δεχόμεναι τὰ ἐμβρυοκτόνα δηλητήρια . ταῦτα μὲν εἰς τοσοῦτον . Ἡ δὲ τοῦ Κυρίου ἀπόφασις , κατὰ μὲν τὴν τῆς ἐννοίας ἀκολουθίαν ἐξ ἴσου καὶ ἀνδράσι καὶ γυναιξὶν ἁρμόζει , περὶ τοῦ μὴ ἐξεῖναι γάμου ἐξίστασθαι , παρεκτὸς λόγου πορνείας . ἡ δὲ συνήθεια οὐχ οὕτως ἔχει , ἀλλʼ ἐπὶ μὲν τῶν γυναικῶν πολλὴν εὑρίσκομεν ἀκριβολογίαν , τοῦ μὲν ἀποστόλου λέγοντος · Ὅτι ὁ κολλώμενος τῇ πόρνῃ ἓν σῶμά ἐστι · τοῦ δὲ Ἱερεμίου · Ὅτι , ἐὰν γένηται γυνὴ ἀνδρὶ ἑτέρῳ , οὐκ ἐπιστρέψει πρὸς τὸν ἄνδρα αὐτῆς , ἀλλὰ μιαινομένη μιανθήσεται · καὶ πάλιν · Ὁ ἔχων μοιχαλίδα ἄφρων καὶ ἀσεβής . ἡ δὲ συνήθεια καὶ μοιχεύοντας ἄνδρας καὶ ἐν πορνείαις ὄντας κατέχεσθαι ὑπὸ γυναικῶν προστάσσει . ὥστε ἡ τῷ ἀφειμένῳ ἀνδρὶ συνοικοῦσα οὐκ οἶδα εἰ δύναται μοιχαλις χρηματίζειν · τὸ γὰρ ἔγκλημα ἐνταῦθα τῆς ἀπολυσάσης τὸν ἄνδρα ἅπτεται , κατὰ ποίαν αἰτίαν ἀπέστη τοῦ γάμου . εἶτε καὶ τυπτομένη , μὴ φέρουσα τὰς πληγάς , ὑπομένειν ἐχρῆν μᾶλλον ἢ διαζευχθῆναι τοῦ συνοικοῦντος · εἴτε τὴν εἰς τὰ χρήματα ζημίαν μὴ φέρουσα , οὐδὲ αὕτη ἡ πρόφασις ἀξιόλογος . εἰ δὲ διὰ τὸ ἐν πορνείᾳ αὐτὸν ζῇν , οὐκ ἔχομεν τοῦτο ἐν τῇ συνηθείᾳ τῇ ἐκκλησιαστικῇ τὸ παρατήρημα · ἀλλὰ καὶ ἀπίστου ἀνδρὸς χωρίζεσθαι οὐ προσετάχθη γυνή , ἀλλὰ παραμένειν , διὰ τὸ ἄδηλον τῆς ἐκβάσεως . τί γὰρ οἶδας , γύναι , εἰ τὸν ἄνδρα σώσεις ; ὥστε ἡ καταλιποῦσα , μοιχαλίς , εἰ ἐπʼ ἄλλον ἦλθεν ἄνδρα . ὁ δὲ καταλειφθεὶς συγγνωστός ἐστι , καὶ ἡ συνοικοῦσα τῷ τοιούτῳ οὐ κατακρίνεται . εἰ μέντοι ὁ ἀνὴρ ἀποστὰς τῆς γυναικός , ἐπʼ ἄλλην ἦλθε , καὶ αὐτὸς μοιχός , διότι ποιεῖ αὐτὴν μοιχευθῆναι · καὶ ἡ συνοικοῦσα αὐτῷ μοιχαλίς , διότι ἀλλότριον ἄνδρα πρὸς ἑαυτὴν μετέστησεν . οἱ ὀμνύοντες μὴ καταδέχεσθαι τὴν λειροτονίαν , ἐξομνύμενοι , μὴ ἀναγκαζέσθωσαν ἐπιορκεῖν . εἰ γὰρ καὶ δοκεῖ τις εἶναι κανὼν ὁ συγχωρῶν τοῖς τοιούτοις , ἀλλὰ πείρᾳ ἐγνώκαμεν , ὅτι οὐκ εὐοδοῦνται οἱ παρορκήσαντες . σκοπεῖν δὲ δεῖ καὶ τὸ εἶδος τοῦ ὅρκου , καὶ τὰ ῥήματα , καὶ τὴν διάθεσιν ἀφʼ ἧς ὀμωμόκασι , καὶ τὰς κατὰ λεπτὸν ἐν τοῖς ῥήμασι προσθήκας · ὡς ἐὰν μηδεμία ᾖ μηδαμόθεν παραμυθία , χρὴ παντελῶς ἐᾷν τοὺς τοιούτους . τὸ μέντοι κατὰ Σευῆρον πρᾶγμα , ἤτοι τὸν ὑπὸ τούτου χειροτονηθέντα πρεσβύτερον , τοιαύτην τινά μοι δοκεῖ παραμυθίαν ἔχειν , εἰ καὶ σοι συνδοκεῖ . τὸν ἀγρὸν ἐκεῖνον τὸν ὑποκείμενον τῇ Μηστείᾳ , ᾧ ἐπεκηρύχθη ὁ ἄνθρωπος , κέλευσον Οὐασόδοις ὑποτελεῖν · οὕτω γὰρ κἀκεῖνος οὐ παρορκήσει μὴ ἀναχωρῶν τοῦ τόπου · καὶ ὁ Λογγῖνος , ἔχων τὸν Κυριακὸν μεθʼ ἑαυτοῦ , οὐκ ἐρημώσει τὴν ἐκκλησίαν , οὐδὲ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν διὰ τὴς ἀργίας καταδικάσει . καὶ ἡμεῖς δόξομεν μὴ παρὰ κανόνας ποιεῖν τι , συμπεριφερόμενοι τῷ Κυριακῷ , ὀμόσαντι μὲν συμπαραμένειν Μινδανοῖς , καταδεξαμένῳ δὲ τὴν μετάθεσιν . ἡ γάρ ἐπάνοδος φυλακὴ ἔσται τοῦ ὅρκου . τὸ δὲ εἶξαι αὐτὸν τῇ οἰκονομίᾳ εἰς ἐπιορκίαν αὐτῷ οὐ λογισθήσεται , διὰ τὸ μὴ προσκεῖσθαι τῷ ὅρκῳ , μηδὲ πρὸς βραχὺ ἀναχωρήσειν Μινδάνων , ἀλλὰ παραμενεῖν εἰς τὸ ἐφεξῆς . Σευήρῳ δὲ προφασιζομένῳ τὴν λήθην ἡμεῖς συγχωρήσομεν , εἰπόντες , ὅτι τῶν κρυπτῶν γνώστης οὐ περιόψεται τὴν ἑαυτοῦ Ἐκκλησίαν ὑπὸ τοιούτου λυμαινομένην , ποιοῦντος μὲν ἀκανονίστως τὸ ἐξ ἀρχῆς , ὅρκῳ δὲ καταδεσμοῦντος παρὰ τὰ εὐαγγέλια , παρορκεῖν δὲ διδάσκοντος δι’ ὧν μετετέθη , ψευδομένου δὲ νῦν δι’ ὧν τὴν λήθην σχηματίζεται . ἐπειδὴ δὲ οὐκ ἐσμὲν καρδιῶν κριταί , ἀλλʼ ἐξ ὧν ἀκούομεν κρίνομεν , δῶμεν τῷ Κυρίῳ τὴν ἐκδίκησιν , αὐτοὶ δὲ ἀδιακρίτως αὐτὸν δεξώμεθα , συγγνώμην δόντες ἀνθρωπίνῳ πάθει τῇ λήθῃ . Ὁ δὲ τὸν ἀκούσιον ποιήσας φόνον ἀρκούντως ἐξεπλήρωσε τὴν δίκην ἐν τοῖς ἕνδεκα ἔτεσι . δῆλον γὰρ ὅτι ἐπὶ τῶν πληγέντων τὰ Μωυσέως παρατηρήσομεν · καὶ τὸν κατακλιθέντα μὲν ἐπὶ τῶν πληγῶν ἃς ἔλαβε , βαδίσαντα δὲ πάλιν ἐπὶ τῇ ῥάβδῳ αὐτοῦ , οὐ λογισόμεθα πεφονεῦσθαι . εἰ δὲ καὶ οὐκ ἐξανέστη μετὰ τὰς πληγάσ—ἀλλʼ οὖν τῷ μὴ προελέσθαι αὐτὸν ἀνελεῖν ὁ τυπτήσας φονευτὴς μέν , ἀλλʼ ἀκούσιος διὰ τὴν πρόθεσιν . Τοὺς διγάμους παντελῶς ὁ κανὼν τῆς ὑπηρεσίας ἀπέκλεισε . Τοὺς ἐν πολέμοις φόνους οἱ πατέρες ἡμῶν ἐν τοῖς φόνοις οὐκ ἐλογίσαντο · ἐμοὶ δοκεῖν , συγγνώμην δόντες τοῖς ὑπὲρ σωφροσύνης καὶ εὐσεβείας ἀμυνομένοις . τάχα δὲ καλῶς ἔχει συμβουλεύειν , ὡς τὰς χεῖρας μὴ καθαροὺς τριῶν ἐτῶν τῆς κοινωνίας μόνης ἀπέχεσθαι . Ὁ τόκους λαμβάνων , ἐὰν καταδέξηται τὸ ἄδικον κέρδος εἰς πτωχοὺς ἀναλῶσαι , καὶ τοῦ λοιποῦ τοῦ νοσήματος τῆς φιλοχρηματίας ἀπαλλαγῆναι , δεκτός ἐστιν εἰς ἱερωσύνην . Θαυμάζω δέ σου , τὴν γραμματικὴν ἀκρίβειαν ἐπὶ τῆς Γραφῆς ἀπαιτοῦντος , καὶ λογιζομένου ὅτι ἠναγκασμένη ἐστὶν ἡ λέξις τῆς ἑρμηνείας τὸ αὑτῆς εὔσημον ἐκδιδούσης , οὐ τὸ κυρίως ὑπὸ τῆς Ἑβραϊκῆς φωνῆς σημαινόμενον μετατιθείσης . ἐπεὶ δὲ δεῖ μὴ ἀργῶς παρελθεῖν τὸ ὑπʼ ἀνδρὸς ζητητικοῦ κινηθὲν πρόβλημα , τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ καὶ οἱ ἰχθύες τῆς θαλάσσης καὶ ἐν τῇ κοσμοποιίᾳ τὴν αὐτὴν ἔλαχον γένεσιν . ἐκ τῶν ὑδάτων γὰρ ἐξήχθη ἀμφότερα τὰ γένη . τὸ δὲ αἴτιον , ὅτι ταὐτόν ἐστιν ἑκατέροις ἰδίωμα . τὰ μὲν γὰρ διανήχεται τὸ ὕδωρ τὰ δὲ ἐπινήχεται τῷ ἀέρι . διὰ τοῦτο μὲν οὖν κοινῇ αὐτῶν ἐπεμνήσθη . τὸ δὲ σχῆμα τοῦ λόγου ὡς μὲν πρὸς τοὺς ἰχθύας ἀκαταλλήλως ἀποδοθέν , ὡς δὲ πρὸς πάντα τὰ ἐν ὕδασι διαιτώμενα καὶ πάνυ οἰκείως . τὰ γὰρ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ ὑποτέτακται τῷ ἀνθρώπῳ , καὶ οἱ ἰχθύες τῆς θαλάσσης · καὶ οὐκ αὐτοὶ μόνον , ἀλλὰ καὶ πάντα τὰ διαπορευόμενα τρίβους θαλασσῶν . οὐ γὰρ εἴ τι ἔνυδρον , καὶ ἰχθύς ἐστιν , ὡς τὰ κητώδη , φάλαιναι , καὶ ζύγαιναι , καὶ δελφῖνες , καὶ φῶκαι , καὶ προσέτι ἵπποι , καὶ κύνες , καὶ πρίονες , καὶ ξιφίαι , καὶ οἱ θαλάσσιοι βοῦς , εἰ δὲ βούλει , καὶ ἀκάληφαι , καὶ κτένες , καὶ τὰ ὀστρακόρινα πάντα , ὧν οὐδέν ἐστιν ἰχθύς , καὶ πάντα ἃ διαπορεύεται τρίβους θαλασσῶν · ὡς εἶναι τρία τὰ γένη , πετεινὰ οὐρανοῦ , ἰχθύας θαλάσσης , καὶ ὅσα τῶν ἐνύδρων τοῖς ἰχθύσιν ἀντιστελλόμενα διαπορεύονται καὶ αὐτὰ τὰς τρίβους θαλασσῶν . Ὁ δὲ Νεεμᾶν οὐχὶ μέγας παρὰ Κυρίῳ , ἀλλὰ παρʼ αὐτῷ τῷ κυρίῳ αὐτοῦ · τουτέστι , τῶν παραδυναστευόντων ἦν τῷ βασιλεῖ τῶν Σύρων . πρόσεχε οὖν ἀκριβῶς τῇ Γραφῇ καὶ αὐτόθεν εὑρήσεις τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος .
Lemmas: ἀνόητος , φημί , ἐπερωτάω σοφία λογίζομαι . σοφός δέ , ὡς ἔοικα , ἐπερώτημα καί ὁ ἀνόητος σοφίζω · ὅσπερ ὁ ὁ Θεός χάρις συμβαίνω ἐγώ , ὁσάκις εἄν δείκνυμι σύ ὁ φιλόπονος Ψυχή ὁ γράμμα . ἐπιστατικός γάρ ἑαυτοῦ καί ἔμφρων γίγνομαι ἀπό αὐτός ὁ ἐρώτησις , πολύς ὅς οὐ ἐπίσταμαι διδάσκω · καί γίγνομαι ἐγώ διδάσκαλος ὁ περί ὁ ἀποκρίνω μέριμνα . ἀμελέω καί νῦν , οὐδέποτε λαμβάνω ἐν φροντίς ὁ ἐπερώτημα σύ , ἀναγκάζω ἐπισκοπέω ἀκριβῶς , καί εἰμί τε τίς ἀκούω παρά ὁ πρέσβυς , ἀναμιμνήσκω , καί ὁ συγγενής ὅς διδάσκω παρά ἑαυτοῦ ἐπιλογίζομαι . ὁ μέν οὖν περί ὁ καθαρός ζήτημα καί εἴρω πρότερος , καί καλῶς ἀπομνημονεύω , ὅτι δεῖ ὁ ἔθος ὁ κατά ἕκαστος χώρα ἕπω , διά ὁ διάφορος φέρω περί ὁ βάπτισμα αὐτός ὁ τότε περί οὗτος διαλαμβάνω · ὁ δέ ὁ Πεπουζηνῶν οὐδείς ἐγώ λόγος ἔχω δοκέω · καί θαυμάζω πῶς κανονικός εἰμί ὁ Διονύσιος παρέρχομαι . ἐκεῖνος γάρ κρίνω ὁ παλαιός δέχομαι βάπτισμα , ὁ μηδείς ὁ πίστις παρεκβαίνω · ὅθεν ὁ μέν αἵρεσις ὀνομάζω , ὁ δέ σχίσμα , ὁ δέ παρασυναγωγή · αἵρεσις μέν ὁ παντελῶς ἀπορρήγνυμι , καί κατά αὐτός ὁ πίστις ἀπαλλοτριόω · σχίσμα δέ ὁ διά αἴτιος τις ἐκκλησιαστικός καί ζήτημα ἰάσιμος πρός ἀλλήλων διαφέρω · παρασυναγωγή δέ ὁ συνάγω ὁ παρά ὁ ἀνυπότακτος πρέσβυς ἢ ἐπίσκοπος καί παρά ὁ ἀπαίδευτος λαός γίγνομαι . οἷος εἰμί τις ἐν πταῖσμα ἐξετάζω ἐπέχω ὁ λειτουργία , καί μή ὑποκύπτω ὁ κανών , ἀλλά ἑαυτοῦ ἐκδικέω ὁ προεδρία καί ὁ λειτουργία , καί συναπέρχομαι οὗτος τις καταλείπω ὁ καθολικός ἐκκλησία , παρασυναγωγή ὁ τοιοῦτος . σχίσμα δέ ὁ περί ὁ μετάνοια διάφορος ἔχω πρός ὁ ἀπό ὁ ἐκκλησία . αἵρεσις δέ , οἷος ὁ ὁ Μανιχαῖος , καί Οὐαλεντῖνος , καί Μαρκιονιστής , καί αὐτός οὗτος ὁ Πεπουζηνῶν · εὐθύς γάρ περί αὐτός ὁ εἰς θεός πίστις εἰμί ὁ διαφορά . δοκέω τοίνυν ὁ ἐκ ἀρχή , ὁ μέν ὁ αἱρετικός παντελῶς ἀθετέω , ὁ δέ ὁ ἀποσχίζω , ὡς ἔτι ἐκ ὁ ἐκκλησία εἰμί , παραδέχομαι · ὁ δέ ἐν ὁ παρασυναγωγή , μετάνοια ἀξιόλογος καί ἐπιστροφή βελτιόω , συνάπτω πάλιν ὁ ἐκκλησία , ὥστε πολλάκις καί ὁ ἐν βαθμός , συναπέρχομαι ὁ ἀνυπότακτος , ἐπειδάν μεταμελέομαι , εἰς ὁ αὐτός παραδέχομαι τάξις . ὁ τοίνυν Πεπουζηνοὶ πρόδηλος εἰμί αἱρετικός · εἰς γάρ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος βλασφημέω , Μοντανός καί Πρισκίλλα ὁ ὁ Παράκλητος προσηγορία ἀθέμιστος καί ἀναίσχυντος ἐπιφημίζω . εἴτε οὖν ὡς ἄνθρωπος θεοποιέω , κατάκριτος · εἴτε ὡς ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ὁ πρός ἄνθρωπος σύγκρισις καθυβρίζω , καί οὗτος ὁ αἰώνιος καταδίκη ὑπεύθυνος , διά ὁ ἀσυγχώρητος εἰμί ὁ εἰς ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος βλασφημία . τίς οὖν λόγος ἔχω ὁ οὗτος βάπτισμα ἐγκρίνω ὁ βαπτίζω εἰς πατήρ καί υἱός καί Μοντανός ἢ Πρισκίλλα ; οὖον γάρ βαπτίζω ὁ εἰς ὁ μή παραδίδωμι ἐγώ βαπτίζω . ὥστε , εἰμί καί ὁ μέγας Διονύσιος οὗτος παραλανθάνω , ἀλλά ἐγώ οὖον φυλακτέος ὁ μίμησις ὁ σφάλμα . ὁ γάρ ἄτοπος αὐτόθεν πρόδηλος , καί πᾶς ἐναργής , ὅς τίς καί μικρός ὁ λογίζομαι μέτειμι . ὁ καθαρός καί αὐτός ὁ ἀποσχίζω εἰμί . πλήν ἀλλά δοκέω ὁ ἀρχαῖος , ὁ περί κυπριανός λέγω καί Φιρμιλιανός ὁ ἡμέτερος , οὗτος πᾶς εἷς ψῆφος ὑποβάλλω , καθαρός , καί ἐγκρατίτης , καί Ὑδροπαραστάτης · διότι ὁ μέν ἀρχή ὁ χωρισμός διά σχίσμα γίγνομαι · ὁ δέ ὁ ἐκκλησία ἀφίστημι οὐκέτι ἔχω ὁ χάρις ὁ ἅγιος πνεῦμα ἐπί ἑαυτοῦ · ἐπιλείπω γάρ ὁ μετάδοσις ὁ διακόπτω ὁ ἀκολουθία . ὁ μέν γάρ πρῶτος ἀναχωρέω παρά ὁ πατήρ ἔχω ὁ χειροτονία καί διά ὁ ἐπίθεσις ὁ χείρ αὐτός ἔχω ὁ χάρισμα ὁ πνευματικός · ὁ δέ ἀπαράσσω , λαικός γίγνομαι , οὔτε ὁ βαπτίζω , οὔτε ὁ χειροτονέω ἔχω ὁ ἐξουσία , οὐκέτι δύναμαι χάρις πνεῦμα ἅγιος ἕτερος παρέχω , ὅς αὐτός ἐκπίπτω . διό ὡς παρά Λάκων βαπτίζω ὁ παρά αὐτός , κελεύω ἐρχόμενος ἐπί ὁ ἐκκλησία ὁ ἀληθινός βάπτισμα ὁ ὁ ἐκκλησία ἀνακαθαίρω . ἐπεί δέ ὅλως δοκέω τις ὁ κατά ὁ Ἀσία οἰκονομία ἕνεκα ὁ πολύς δέχομαι αὐτός ὁ βάπτισμα , ἵστημι δεκτός . ὁ δέ ὁ εγκρανιος κακούργημα νοέω ἐγώ δεῖ , ὅτι ἵνα αὐτός ἀπρόσδεκτος ποιέω ὁ ἐκκλησία ἐπιχειρέω λοιπός ἴδιος προκαταλαμβάνω βάπτισμα · ὅθεν καί ὁ συνήθεια ὁ ἑαυτοῦ παραχαράσσω . νομίζω τοίνυν , ὅτι ἐπεί οὐδείς εἰμί περί αὐτός φανερῶς διαγορεύω , ἐγώ προσήκω ἀθετέω αὐτός ὁ βάπτισμα · ἄν τις εἰμί παρά αὐτός λαμβάνω , πρόσειμι ὁ ἐκκλησία βαπτίζω . ἐάν μέντοι μέλλω ὁ καθόλου οἰκονομία ἐμπόδιος εἰμί οὗτος , πάλιν ὁ ἔθος χρηστέον , καί ὁ οἰκονομέω ὁ κατά ἐγώ πατήρ ἀκολουθητέον . ὑφοράω γάρ μήποτε , ὡς βούλομαι ὀκνηρός αὐτός περί ὁ βαπτίζω ποιέω , ἐμποδίζω ὁ σῴζω διά ὁ ὁ πρότασις αὐστηρός . εἰμί δέ ἐκεῖνος φυλάσσω ὁ ἡμέτερος βάπτισμα , οὗτος ἐγώ μή δυσωπέω . οὖον γάρ ἀντιδίδωμι αὐτός ὑπεύθυνος χάρις εἰμί , ἀλλά δουλεύω ἀκρίβεια κανών . πᾶς δέ λόγος τυπόω , ὁ ἀπό ὁ βαπτισμός ἐκεῖνος προσέρχομαι χρίω ἐπί ὁ πιστός δηλονότι , καί οὗτος πρόσειμι ὁ μυστήριον . οἶδα δέ ὅτι ὁ ἀδελφός ὁ περί ἵζω , καί Σατρυνῖνον , ἀπό ἐκεῖνος εἰμί ὁ τάξις , προσδέχομαι εἰς ὁ καθέδρα ὁ ἐπίσκοπος . ὥστε ὁ ὁ τάγμα ἐκεῖνος συνάπτω οὐκέτι δύναμαι διακρίνω ἀπό ὁ εκκλησία , οἷος κανών τις ὁ πρός αὐτός κοινωνία ἐκτίθημι διά ὁ ὁ ἐπίσκοπος παραδοχή . φθείρω κατά ἐπιτήδευσις , φόνος δίκη ὑπέχω . ἀκριβολογία δέ ἐκμορφόω καί ἀνεξεικόνιστος παρά ἐγώ οὐ εἰμί . ἐνταῦθα γάρ ἐκδικέω οὖον μόνος ὁ γεννάω , ἀλλά καί αὐτός ὁ ἑαυτοῦ ἐπιβουλεύω · διότι ὡς ἐπί ὁ πολύς ἐναποθνῄσκω ὁ τοιοῦτος ἐπιχείρησις ὁ γυνή . πρόσειμι δέ οὗτος καί ὁ φθορά ὁ ἔμβρυον , ἕτερος φόνος , κατά γε ὁ ἐπίνοια ὁ οὗτος τολμάω . δεῖ μέντοι μή μέχρι ὁ ἔξοδος παρατείνω αὐτός ὁ ἐξομολόγησις , ἀλλά δέχομαι μέν ὁ μέτρον ὁ δέκα ἔτος · ὁρίζω δέ μή χρόνος , ἀλλά τρόπος ὁ μετάνοια ὁ θεραπεία . Διάκονος , μετά ὁ διακονία πορνεύω , ἀπόβλητος μέν ὁ διακονία εἰμί · εἰς δέ ὁ ὁ λαϊκός ἀπωθέω τόπος , ὁ κοινωνία οὐ εἴργω . διότι ἀρχαῖος εἰμί κανών ὁ ἀπό βαθμός πίπτω οὗτος μόνος ὁ τρόπος ὁ κόλασις ὑποβάλλω · ἀκολουθέω , ὡς οἴομαι , ὁ ἐκ ἀρχή ὁ νόμος ἐκεῖνος ὁ , οὐ ἐκδικέω δίς ἐπί ὁ αὐτός · καί διά ἕτερος δέ αἴτιος · ὅτι ὁ μέν ἐν ὁ λαϊκός εἰμί τάγμα , ἐκβάλλω ὁ τόπος ὁ πιστός , πάλιν εἰς ὁ ἀπό ὅς ἐκπίπτω τόπος ἀναλαμβάνω · ὁ δέ διάκονος ἅπαξ ἔχω διαρκής ὁ δίκη ὁ καθαίρεσις . ὡς οὖν οὐ ἀποδίδωμι αὐτός ὁ διακονία , ἐπί οὗτος ἵστημι μόνος ὁ ἐκδίκησις . οὗτος μέν οὖν ὁ ἐκ ὁ τύπος . καθόλου δέ ἀληθής εἰμί ἴαμα ὁ ὁ ἁμαρτία ἀναχώρησις . ὥστε ὁ διά σάρξ ἡδονά ἀθετέω ὁ χάρις , διά ὁ συντριμμός ὁ σάρξ καί πᾶς δουλαγωγία ὁ κατά ἐγκράτεια ἀφίστημι ὁ ἡδονή , ὑπό ὅς καταστρέφω , τέλειος ἐγώ παρέχω ὁ ἰάτρευσις αὐτός ὁ ἀπόδειξις . ἀμφότερος τοίνυν οἶδα ἐγώ δεῖ , καί ὁ ὁ ἀκρίβεια καί ὁ ὁ συνήθεια · ἕπω δέ ἐπί ὁ μή καταδέχομαι ὁ ἀκρότης ὁ παραδίδωμι τύπος . περι τρίγαμος καί πολύγαμος ὁ αὐτός ὁρίζω κανών , ὅς καί ἐπί ὁ δίγαμος , ἀνάλογος · ἐνιαυτός μέν γάρ ἐπί ὁ δίγαμος , ἄλλος δέ δύο ἔτος · ὁ δέ τρίγαμος ἐν τρεῖς καί τέσσαρες πολλάκις ἔτος ἀφορίζω . ὀνομάζω δέ ὁ τοιοῦτος οὐ ἔτι γάμος , ἀλλά πολυγαμία , μᾶλλον δέ πορνεία κολάζω . διό καί ὁ Κύριος ὁ Σαμαρείτης πέντε ἀνήρ διαμείβω , ὅς νῦν , φημί , ἔχω , οὐ εἰμί σύ ἀνήρ · ὡς οὐκέτι ἄξιος εἰμί ὁ ὑπερεκπίπτω ὁ μέτρον ὁ διγαμία ὁ ὁ ἀνήρ ἢ ὁ γυνή καλέω πρόσρημα . συνήθεια δέ καταλαμβάνω ἐπί ὁ τρίγαμος πενταετία ἀφορισμός · οὐ ἀπό κανών , ἀλλά ἀπό ὁ ὁ προλαμβάνω ἀκολουθία . δεῖ δέ μή πάντῃ αὐτός ἀπείργω ὁ ἐκκλησία , ἀλλά ἀκρόασις αὐτός ἀξιόω ἐν δύο ποῦ ἔτος ἢ τρεῖς · καί μετά οὗτος ἐπιτρέπω συνίστημι μέν , ὁ δέ κοινωνία ὁ ἀγαθός ἀπέχω , καί οὕτως ἐπιδείκνυμι καρπός τις μετάνοια ἀποκαθιστάω ὁ τόπος ὁ κοινωνία . ὁ δέ ἐπί ἔξοδος μετανοέω ὁ αἱρετικός δέχομαι χρή · δέχομαι δέ δηλονότι οὐ ἄκριτος , ἀλλά δοκιμάζω εἰμί ἀληθινός ἐπιδείκνυμι μετάνοια , καί εἰμί ὁ καρπός1 ἔχω μαρτυρέω ὁ πρός ὁ σῴζω σπουδή . ὁ κανονικός ὁ πορνεία εἰς γάμος μή καταλογίζομαι , ἀλλά πᾶς τρόπος διασπάω αὐτός ὁ συνάφεια . οὗτος γάρ καί ὁ ἐκκλησία πρός ἀσφάλεια λυσιτελής , καί ὁ αἱρετικός οὖον δίδωμι κατά ἐγώ λαβή , ὡς διά ὁ ὁ ἁμαρτάνω ἄδεια ἐπισπάω πρός ἑαυτοῦ . ἀρρενοφθόρος καί ζωοφθόρος , καί φονεύς , καί φαρμακός , καί μοιχός , καί εἰδωλολάτρης ὁ αὐτός καταδίκη εἰμί ἀξιόω . ὥστε ὅς ἔχω ἐπί ὁ ἄλλος τύπος , καί ἐπί οὗτος φυλάσσω . ὁ δέ ἐν τριάκοντα ἔτος μετανοέω ἐπί ὁ ἀκαθαραίᾳ , ὅς ἐν ἄγνοια πράσσω , οὐδέ ἀμφιβάλλω ἐγώ προσήκω εἰς ὁ παραδέχομαι . ὅς τε γάρ ἄγνοια συγγνώμη ἄξιος αὐτός ποιέω , καί ὁ ἑκούσιος ὁ ἐξαγόρευσις , καί ὁ παράτασις ἐν τοσοῦτος χρόνος γίγνομαι . σχεδόν γάρ ὅλος γενεά ἄνθρωπος παραδίδωμι ὁ Σατανᾶς , ἵνα παιδεύω μή ἀσχημονέω . ὥστε κελεύω αὐτός ἤδη ἀνυπερθέτως δέχομαι , μάλιστα εἰμί καί δάκρυ ἔχω δυσωπέω σύ ὁ εὐσπλαγχνία , καί βίος ἐπιδείκνυμι ἄξιος συμπάθεια . ὁ ἀξίνη παρά ὁ θυμός κατά ὁ ἑαυτοῦ γαμετή χράω φονεύς εἰμί . καλῶς δέ ἐγώ ὑπομιμνῄσκω καί ἀξίως ὁ σεαυτοῦ σύνεσις εἶπον περί οὗτος πλατύς · διότι πολύς ἐν ὁ ἑκούσιος καί ἀεκούσιος διαφορά . ἀεκούσιος μέν γάρ εἰμί παντελῶς καί πόρρω ὁ κατάρχω ὁ ἀκοντίζω λίθος ἐπί κύω ἢ δένδρον ἄνθρωπος τυγχάνω . ὁ μέν γάρ ὁρμή εἰμί ὁ θηρίον ἀμύνω , ἢ ὁ καρπός κατασείω · ὑποβαίνω δέ αὐτόματος ὁ πλήσσω κατά πάροδος ὁ παράπειμι · ὥστε ὁ τοιοῦτος ἀεκούσιος . ἀεκούσιος μέντοι καί εἰμί τις βούλομαι ἐπιστρέφω τις , ἱμάς ἢ ῥάβδος μή σκληρός τύπτω , ἀποθνῄσκω δέ ὁ τύπτω . ὁ γάρ πρόθεσις ἐνταῦθα σκοπέω , ὅτι βελτιόω βούλομαι ὁ ἁμαρτάνω , οὐ ἀναιρέω . ἐν ὁ ἀεκούσιος εἰμί ἐκεῖνος , ὁ ἀμύνω τις ἐν μάχομαι ξύλον ἢ χείρ , ἀφειδής ἐπί ὁ καίριος ὁ πληγή φέρω , ὥστε κακόω αὐτός , οὐ ὥστε παντελῶς ἀναιρέω . ἀλλά οὗτος ἤδη προσεγγίζω ὁ ἑκούσιος . ὁ γάρ τοσοῦτος χράω ὄργανον πρός ἄμυνα , ἢ ὁ μή πεφεισμένως ὁ πληγή ἐπάγω , δῆλος εἰμί , διά ὁ κρατέω ὑπό ὁ πάθος , ἀφειδέω ὁ ἄνθρωπος . ὁμοίως καί ὁ ξύλον βαρύς , καί ὁ λίθος μείζων ὁ δύναμις ὁ ἀνθρώπινος χράω , ὁ ἀεκούσιος ἐναριθμέω , ἄλλος μέν τίς προαιρέω , ἄλλος δέ τίς ποιέω . ὑπό γάρ ὁ θυμός τοιοῦτος φέρω ὁ πληγή , ὥστε ἀναιρέω ὁ πλήσσω · καίτοι ὁ σπουδή εἰμί αὐτός συντρίβω τυγχάνω , οὐ δέ καί παντελής θανατόω . ὁ μέντοι ξίφος χράω , ἢ ὅστις τοιοῦτος , οὐδείς ἔχω παραίτησις · καί μάλιστα ὁ ὁ ἀξίνη ἀκοντίζω . καί γάρ οὐδέ ἀπό χείρ φαίνω πλήσσω , ὥστε ὁ μέτρον ὁ πληγή ἐπί αὐτός εἰμί , ἀλλά ἀκοντίζω , ὥστε καί ὁ βάρος ὁ σίδηρος , καί ὁ ἀκμή , καί ὁ διά πλεῖστος φορός , ὀλέθριος ἀναγκαῖος ὁ πληγή γίγνομαι . ἑκούσιος δέ πάλιν παντελῶς , καί οὐδείς ἀμφιβολία ἔχω , οἷος εἰμί ὁ ὁ λῃστής καί ὁ ὁ πολεμικός ἔφοδος . οὗτος μέν γάρ διά χρῆμα ἀναιρέω , ὁ ἔλεγχος ἀποφεύγω · ὁ τε ἐν ὁ πόλεμος ἐπί φόνος ἔρχομαι , οὔτε φοβέω , οὔτε σωφρονίζω , ἀλλά ἀναιρέω ὁ ἐναντιόομαι ἐκ ὁ φανερός προαιρέω . καί μέντοι , ἄν διά ἄλλος τις αἴτιος περίεργος φάρμακον τις ἐγκεράννυμι , ἀναιρέω δέ , ἑκούσιος τίθημι ὁ τοιοῦτος · οἷος ποιέω ὁ γυνή πολλάκις , ἐπῳδή τις καί κατάδεσμα πρός ὁ ἑαυτοῦ φίλτρον ἐπάγω τις πειράω , καί προσδίδωμι αὐτός φάρμακον , σκότωσις ἐμποιέω ὁ διάνοια . ὁ τοιοῦτος τοίνυν ἀναιρέω , εἰμί καί ἄλλος προαιρέω ἄλλος ποιέω , ὅμως διά ὁ περίεργος καί ἀπαγορεύω ὁ ἐπιτήδευσις ἐν ὁ ἑκούσιος φονεύω καταλογίζομαι . καί ὁ τοίνυν ὁ ἀμβλωθρίδιος δίδωμι φάρμακον φονεύτρια εἰμί καί αὐτός , καί ὁ δέχομαι ὁ εμβρυοκτόνος δηλητήριος . οὗτος μέν εἰς τοσοῦτος . ὁ δέ ὁ κύριος ἀπόφασις , κατά μέν ὁ ὁ ἔννοια ἀκολουθία ἐκ ἴσος καί ἀνήρ καί γυνή ἁρμόζω , περί ὁ μή ἔξεστι γάμος ἐξίστημι , παρεκτός λόγος πορνεία . ὁ δέ συνήθεια οὐ οὕτως ἔχω , ἀλλά ἐπί μέν ὁ γυνή πολύς εὑρίσκω ἀκριβολογία , ὁ μέν ἀπόστολος λέγω · ὅτι2 ὁ κολλάω ὁ πόρνη εἷς σῶμα εἰμί · ὁ δέ Ἱερεμίας · ὅτι2 , ἐάν γίγνομαι γυνή ἀνήρ ἕτερος , οὐ ἐπιστρέφω πρός ὁ ἀνήρ αὐτός , ἀλλά μιαίνω μιαίνω · καί πάλιν · ὁ ἔχω μοιχαλίς ἄφρων καί ἀσεβής . ὁ δέ συνήθεια καί μοιχεύω ἀνήρ καί ἐν πορνεία εἰμί κατέχω ὑπό γυνή προστάσσω . ὥστε ὁ ὁ ἀφίημι ἀνήρ συνοικέω οὐ οἶδα εἰμί δύναμαι μοιχαλίς χρηματίζω · ὁ γάρ ἔγκλημα ἐνταῦθα ὁ ἀπολύω ὁ ἀνήρ ἅπτω , κατά ποῖος αἴτιος ἀφίστημι ὁ γάμος . ἄγω καί τύπτω , μή φέρω ὁ πληγάς , ὑπομένω χρή μᾶλλον ἢ διαζεύγνυμαι ὁ συνοικέω · εἴτε ὁ εἰς ὁ χρῆμα ζημία μή φέρω , οὐδέ οὗτος ὁ πρόφασις ἀξιόλογος . εἰμί δέ διά ὁ ἐν πορνεία αὐτός ζάω , οὐ ἔχω οὗτος ἐν ὁ συνήθεια ὁ ἐκκλησιαστικός ὁ παρατήρημα · ἀλλά καί ἄπιστος ἀνήρ χωρίζω οὖον προστάσσω γυνή , ἀλλά παραμένω , διά ὁ ἄδηλος ὁ ἔκβασις . τίς γάρ οἶδα , γυνή , εἰμί ὁ ἀνήρ σῴζω ; ὥστε ὁ καταλιμπάνω , μοιχαλίς , εἰμί ἐπί ἄλλος ἔρχομαι ἀνήρ . ὁ δέ καταλείπω συγγνωστός εἰμί , καί ὁ συνοικέω ὁ τοιοῦτος οὖον κατακρίνω . εἰμί μέντοι ὁ ἀνήρ ἀφίστημι ὁ γυνή , ἐπί ἄλλος ἔρχομαι , καί αὐτός μοιχός , διότι ποιέω αὐτός μοιχεύω · καί ὁ συνοικέω αὐτός μοιχαλίς , διότι ἀλλότριος ἀνήρ πρός ἑαυτοῦ μεθίστημι . ὁ ὄμνυμι μή καταδέχομαι ὁ λειροτονίαν , ἐξόμνυμι , μή ἀναγκάζω ἐπιορκέω . εἰμί γάρ καί δοκέω τις εἰμί κανών ὁ συγχωρέω ὁ τοιοῦτος , ἀλλά πείρω γιγνώσκω , ὅτι οὐ εὐοδόω ὁ παρορκέω . σκοπέω δέ δεῖ καί ὁ εἶδος ὁ Ὅρκος , καί ὁ ῥῆμα , καί ὁ διάθεσις ἀπό ὅς ὄμνυμι , καί ὁ κατά λεπτόν ἐν ὁ ῥῆμα προσθήκη · ὡς ἐάν μηδείς εἰμί μηδαμόθεν παραμυθία , χρή παντελῶς ἐάω ὁ τοιοῦτος . ὁ μέντοι κατά Σευῆρος πρᾶγμα , ἤτοι ὁ ὑπό οὗτος χειροτονέω πρέσβυς , τοιοῦτος τις ἐγώ δοκέω παραμυθία ἔχω , εἰμί καί σύ συνδοκέω . ὁ ἀγρός ἐκεῖνος ὁ ὑπόκειμαι ὁ Μηστείᾳ , ὅς ἐπικηρύσσω ὁ ἄνθρωπος , κελεύω ουασοδηω ὑποτελέω · οὗτος γάρ ἐκεῖνος οὖον παρορκέω μή ἀναχωρέω ὁ τόπος · καί ὁ Λογγῖνος , ἔχω ὁ Κυριακός μετά ἑαυτοῦ , οὐ ἐρήμωσις ὁ ἐκκλησία , οὐδέ ὁ ἑαυτοῦ ψυχή διά σής ἀργία καταδικάζω . καί ἐγώ δοκέω μή παρά κανών ποιέω τίς , συμπεριφέρω ὁ Κυριακός , ὄμνυμι μέν συμπαραμένω Μινδανοῖς , καταδέχομαι δέ ὁ μετάθεσις . ὁ γάρ Ἐπάνοδος φυλακή εἰμί ὁ Ὅρκος . ὁ δέ ἔοικα αὐτός ὁ οἰκονομία εἰς ἐπιορκία αὐτός οὖον λογίζομαι , διά ὁ μή πρόσκειμαι ὁ Ὅρκος , μηδέ πρός βραχύς ἀναχωρέω Μινδάνων , ἀλλά παραμένω εἰς ὁ ἐφεξῆς . Σευῆρος δέ προφασίζομαι ὁ λήθη ἐγώ συγχωρέω , εἶπον , ὅτι ὁ κρυπτός γνώστης οὖον περιοράω ὁ ἑαυτοῦ ἐκκλησία ὑπό τοιοῦτος λυμαίνομαι , ποιέω μέν ἀκανόνιστος ὁ ἐκ ἀρχή , Ὅρκος δέ καταδεσμέω παρά ὁ εὐαγγέλιον , παρορκέω δέ διδάσκω διά ὅς μετατίθημι , ψεύδω δέ νῦν διά ὅς ὁ λήθη σχηματίζω . ἐπεί δέ οὐ εἰμί Καρδία κριτής , ἀλλά ἐκ ὅς ἀκούω κρίνω , δήω ὁ κύριος ὁ ἐκδίκησις , αὐτός δέ ἀδιάκριτος αὐτός δέχομαι , συγγνώμη δίδωμι ἀνθρώπινος πάθος ὁ λήθη . ὁ δέ ὁ ἀεκούσιος ποιέω φόνος ἀρκούντως ἐκπληρόω ὁ δίκη ἐν ὁ ἕνδεκα ἔτος . δῆλος γάρ ὅτι ἐπί ὁ πλήσσω ὁ Μωυσῆς παρατηρέω · καί ὁ κατακλίνω μέν ἐπί ὁ πληγή ὅς λαμβάνω , βαδίζω δέ πάλιν ἐπί ὁ ῥάβδος αὐτός , οὖον λογίζομαι φονεύω . εἰμί δέ καί οὐ ἐξανίστημι μετά ὁ πληγάσ—ἀλλʼ οὖν ὁ μή προαιρέω αὐτός ἀναιρέω ὁ τύπτω φονευτής μέν , ἀλλά ἀεκούσιος διά ὁ πρόθεσις . ὁ δίγαμος παντελῶς ὁ κανών ὁ ὑπηρεσία ἀποκλείω . ὁ ἐν πόλεμος φόνος ὁ πατήρ ἐγώ ἐν ὁ φόνος οὐ λογίζομαι · ἐγώ δοκέω , συγγνώμη δίδωμι ὁ ὑπέρ σωφροσύνη καί εὐσέβεια ἀμύνω . τάχα δέ καλῶς ἔχω συμβουλεύω , ὡς ὁ χείρ μή καθαρός τρεῖς ἔτος ὁ κοινωνία μόνος ἀπέχω . ὁ τόκος λαμβάνω , ἐάν καταδέχομαι ὁ ἄδικος κέρδος εἰς πτωχός ἀναλίσκω , καί ὁ λοιπός ὁ νόσημα ὁ φιλοχρηματία ἀπαλλάσσω , δεκτός εἰμί εἰς ἱερωσύνη . θαυμάζω δέ σύ , ὁ γραμματικός ἀκρίβεια ἐπί ὁ γραφή ἀπαιτέω , καί λογίζομαι ὅτι ἀναγκάζω εἰμί ὁ λέξις ὁ ἑρμηνεία ὁ ἑαυτοῦ Εὔσημον ἐκδίδωμι , οὖον ὁ κύριος ὑπό ὁ ἑβραικός φωνή σημαίνω μετατίθημι . ἐπεί δέ δεῖ μή ἀργός παρέρχομαι ὁ ὑπό ἀνήρ ζητητικός κινέω πρόβλημα , ὁ πετεινόν ὁ οὐρανός καί ὁ ἰχθύς ὁ θάλασσα καί ἐν ὁ κοσμοποιία ὁ αὐτός λαγχάνω γένεσις . ἐκ ὁ ὕδωρ γάρ ἐξάγω ἀμφότερος ὁ γένος . ὁ δέ αἴτιος , ὅτι αὐτός εἰμί ἑκάτερος ἰδίωμα . ὁ μέν γάρ διανήχομαι ὁ ὕδωρ ὁ δέ ἐπινήχομαι ὁ ἀήρ . διά οὗτος μέν οὖν κοινός αὐτός ἐπιμιμνήσκομαι . ὁ δέ σχῆμα ὁ λόγος ὡς μέν πρός ὁ ἰχθύς ἀκατάλληλος ἀποδίδωμι , ὡς δέ πρός πᾶς ὁ ἐν ὕδωρ διαιτάω καί πάνυ οἰκεῖος . ὁ γάρ πετεινόν ὁ οὐρανός ὑποτάσσω ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ ἰχθύς ὁ θάλασσα · καί οὐ αὐτός μόνος , ἀλλά καί πᾶς ὁ διαπορεύω τρίβος θάλασσα . οὖον γάρ εἰμί τίς ἔνυδρος , καί ἰχθύς εἰμί , ὡς ὁ κητώδης , φάλλαινα , καί ζύγαινα , καί δελφίς , καί φώκη , καί προσέτι ἵππος , καί κύω , καί πρίων , καί ξιφίας , καί ὁ θαλάσσιος βοῦς , εἰμί δέ βούλομαι , καί ἀκαλήφη , καί κτείς , καί ὁ ὀστρακόρινος πᾶς , ὅς οὐδείς εἰμί ἰχθύς , καί πᾶς ὁ διαπορεύω τρίβος θάλασσα · ὡς εἰμί τρεῖς ὁ γένος , πετεινόν οὐρανός , ἰχθύς θάλασσα , καί ὅσος ὁ ἔνυδρος ὁ ἰχθύς ἀντιστέλλω διαπορεύω καί αὐτός ὁ τρίβος θάλασσα . ὁ δέ Νεεμᾶν οὐ μέγας παρά κύριος , ἀλλά παρά αὐτός ὁ κύριος αὐτός · τουτέστι , ὁ παραδυναστεύω εἰμί ὁ βασιλεύς ὁ Σύρος . προσέχω οὖν ἀκριβῶς ὁ γραφή καί αὐτόθεν εὑρίσκω ὁ λύσις ὁ ζήτημα .