basilius-theology.epistulae 336
Διὰ χρόνου πρὸς ἡμᾶς Καππαδόκης ἥκει νέος . ἓν τοῦτο κέρδος , ὅτι Καππαδόκης . ἀλλὰ καὶ τοῦ πρώτου γένους οὗτος ὁ Καππαδόκης . δεύτερον τοῦτο κέρδος . ἀλλὰ καὶ γράμμα τοῦ θαυμαστοῦ Βασιλείου κομίζων ἡμῖν . τουτὶ μὲν ὅτου τίς εἴποι μεῖζον ; ἐγὼ γὰρ ὃν ἐπιλελῆσθαί σου νομίζεις , καὶ πάλαι νέον ὄντα ᾐδούμην , σωφροσύνῃ τε πρὸς τοὺς γέροντας ἁμιλλώμενον ὁρῶν , καὶ ταῦτα ἐν ἐκείνῃ τῇ πόλει τῇ ταῖς ἡδοναῖς βρυούσῃ , καὶ λόγων ἤδη μοῖραν κεκτημένον μεγάλην . ἐπειδὴ δὲ ᾠήθης δεῖν καὶ τὰς Ἀθήνας ἰδεῖν , καὶ τὸν Κέλσον ἔπειθες , συνέχαιρον τῷ Κέλσῳ τῆς σῆς ἐξηρτημένῳ ψυχῆς . ἐπανήκοντος δέ σου καὶ ἔχοντος τὴν πατρίδα , ἔλεγον πρὸς ἐμαυτόν · Τί νῦν ἡμῖν ὁ Βασίλειος δρᾷ , καὶ πρὸς τίνα βίον ὥρμηκεν ; ἆρʼ ἐν δικαστηρίοις τρέπεται , τοὺς παλαιοὺς ῥήτορας ζηλῶν ; ἢ ῥήτορας εὐδαιμόνων πατέρων ἀπεργάζεται παῖδας ; ὡς δὲ ἧκόν τινες ἀπαγγέλλοντες ἀμείνω σε πολλῷ τουτωνὶ τῶν ὁδῶν πορεύεσθαι , καὶ σκοπεῖν , ὅπως ἂν γένοιο Θεῷ μᾶλλον φίλος , ἢ συλλέξεις χρυσίον , εὐδαιμόνισά σέ τε καὶ Καππαδόκας , σὲ μὲν τοιοῦτον βουλόμενον εἶναι , ἐκείνους δὲ τοιοῦτον δυναμένους δεικνύναι πολίτην . Φίρμος δὲ ἐκεῖνος ὡς πανταχοῦ διετέλεσε κρατῶν εὖ οἶδα · ἐντεῦθεν γὰρ αὐτῷ τῶν λόγων ἡ δύναμις . πολλῶν δὲ ἐπαίνων ἀπολαύσας , οὐκ οἶδα ὅτι πώποτε τηλικούτων , ἡλίκων νῦν ἐν τοῖς σοῖς ἀκήκοα γράμμασι . τὸ γὰρ μηδένα ἂν τὴν ἐκείνου δόξαν ὑπερβαλέσθαι σὲ τὸν λέγοντα εἶναι , πόσον τι χρὴ νομίζειν ἐκείνῳ ; Δοκεῖς δέ μοι καὶ τούτους ἀπεσταλκέναι πρὶν ἢ τὸν Φιρμῖνον ἰδεῖν · οὐ γὰρ ἂν αὐτὸν οὐκ εἶχε τὰ γράμματα . καὶ νῦν τί ποιεῖ ἤ τί μέλλει Φιρμῖνος ; ἔτʼ ἔστιν ἐν τοῖς τῶν γάμων πόθοις , ἢ ἐκεῖνα μὲν πάλαι πέπαυται , βαρεῖα δὲ ἡ βουλή , καὶ πᾶσα ἀνάγκη μένειν ; ἢ τίνες εἰσὶν ἐλπίδες , ὡς αὖθις ἔσται λόγων κοινωνός ; ἀποκρινάσθω τι ἡμῖν , καὶ εἴη μέν τι χρηστόν · εἰ δʼ οὖν τι καὶ λυπήσει , τοῦ βλέπειν γε ἡμᾶς πρὸς τὰς πύλας ἀπαλλάξει . εἰ δὲ Ἀθήνῃσι νῦν ὁ Φιρμῖνος ἐτύγχανεν ὤν , τί ἂν ἔδρων οἱ βουλεύοντες παρʼ ὑμῖν ; ἢ τὴν Σαλαμινίαν ἔπεμπον ἂν ἐπʼ αὐτόν ; ὁρᾷς , ὅτι καὶ μόνον ὑπὸ τῶν σῶν ὑβρίζομαι πολιτῶν . οὐ μὴν ἔγωγε τοῦ φιλεῖν καὶ ἐπαινεῖν Καππαδόκας παύσομαι · ἀλλʼ εὔχομαι μὲν αὐτοὺς ἀμείνους γενέσθαι περὶ ἐμέ , μένοντας δὲ ἐπὶ τῶν αὐτῶν οἴσω . Φιρμῖνος δὲ μῆνας ἡμῖν συνεγένετο τέτταρας , ἡμέραν δὲ ἤργησεν οὐδεμίαν . τὸ δὲ συνειλεγμένον ὅσον ἐστίν , αὐτὸς εἴσῃ , καὶ ἴσως οὐ μέμψῃ . πρὸς δὲ τὸ πάλιν αὐτὸν δεῦρο δυνηθῆναι ἐλθεῖν , τίνα χρὴ προσπαρακαλεῖν σύμμαχον ; εἴπερ γὰρ εὖ φρονοῦσιν οἱ βουλεύοντες , πρέποι δʼ ἂν ἀνθρώποις πεπαιδευμένοις , τιμήσουσι τοῖς δευτέροις , ἐπειδὴ τοῖς πρώτοις ἐλύπησαν .
Lemmas: Ζεύς χρόνος πρός ἐγώ Καππαδόκης ἥκω νέος . εἷς οὗτος κέρδος , ὅτι Καππαδόκης . ἀλλά καί ὁ πρῶτος γένος οὗτος ὁ Καππαδόκης . δύο οὗτος κέρδος . ἀλλά καί γράμμα ὁ θαυμαστός Βασίλειος κομίζω ἐγώ . οὗτος μέν ὅστις τίς εἶπον μείζων ; ἐγώ γάρ ὅς ἐπιλανθάνω σύ νομίζω , καί πάλαι νέος εἰμί αἰδέομαι , σωφροσύνη τε πρός ὁ γέρων ἁμιλλάομαι ὁράω , καί οὗτος ἐν ἐκεῖνος ὁ πόλις ὁ ὁ ἡδονή βρύω , καί λόγος ἤδη μοῖρα κτάομαι μέγας . ἐπεί δέ οἴομαι δήω καί ὁ Ἀθῆναι ὁράω , καί ὁ ξελσυς πείθω , συγχαίρω ὁ ξελσυς ὁ σός ἐξαρτάω Ψυχή . ἐπανήκω δέ σύ καί ἔχω ὁ πατρίς , λέγω πρός ἐμαυτοῦ · τις νῦν ἐγώ ὁ Βασίλειος δράω , καί πρός τίς βίος ὁρμάω ; ἆρα ἐν δικαστήριον τρέπω , ὁ παλαιός ῥήτωρ ζηλόω ; ἢ ῥήτωρ εὐδαίμων πατήρ ἀπεργάζομαι παῖς ; ὡς δέ ἥκω τις ἀπαγγέλλω ἀγαθός σύ πολύς οὗτος ὁ ὁδός πορεύω , καί σκοπέω , ὅπως εἄν γίγνομαι Θεός μᾶλλον φίλος , ἢ σύλλεξις χρυσίον , εὐδαιμονίζω σός τε καί Καππαδόκαι , σύ μέν τοιοῦτος βούλομαι εἰμί , ἐκεῖνος δέ τοιοῦτος δύναμαι δείκνυμι πολίτης . Φίρμος δέ ἐκεῖνος ὡς πανταχοῦ διατελέω κράτος εὕω οἶδα · ἐντεῦθεν γάρ αὐτός ὁ λόγος ὁ δύναμις . πολύς δέ ἔπαινος ἀπολαύω , οὐ οἶδα ὅτι πώποτε τηλικόσδε , ἡλίκος νῦν ἐν ὁ σός ἀκούω γράμμα . ὁ γάρ μηδείς εἄν ὁ ἐκεῖνος δόξα ὑπερβάλλω σύ ὁ λέγω εἰμί , πόσος τίς χρή νομίζω ἐκεῖνος ; δοκεύς δέ ἐγώ καί οὗτος ἀποστέλλω πρίν ἢ ὁ Φιρμῖνος ὁράω · οὖον γάρ εἄν αὐτός οὐ ἔχω ὁ γράμμα . καί νῦν τίς ποιέω ἤ τίς μέλλω Φιρμῖνος ; ἔτι εἰμί ἐν ὁ ὁ γάμος πόθος , ἢ ἐκεῖνος μέν πάλαι παύω , βαρύς δέ ὁ βουλή , καί πᾶς ἀνάγκη μένω ; ἢ τίς εἰμί ἐλπίς , ὡς αὖθις εἰμί λόγος κοινωνός ; ἀποκρίνω τίς ἐγώ , καί εἰμί μέν τίς χρηστός · εἰμί δέ οὖν τίς καί λυπέω , ὁ βλέπω γε ἐγώ πρός ὁ πύλη ἀπαλλάσσω . εἰμί δέ Ἀθῆναι νῦν ὁ Φιρμῖνος τυγχάνω εἰμί , τίς εἄν δράω ὁ βουλεύω παρά σύ ; ἢ ὁ Σαλαμινία πέμπω εἄν ἐπί αὐτός ; ὁράω , ὅτι καί μόνος ὑπό ὁ σός ὑβρίζω πολίτης . οὖον μήv ἔγωγε ὁ φιλέω καί ἐπαινέω Καππαδόκαι παύω · ἀλλά εὔχομαι μέν αὐτός ἀγαθός γίγνομαι περί ἐγώ , μένω δέ ἐπί ὁ αὐτός φέρω . Φιρμῖνος δέ μείς ἐγώ συγγίγνομαι τέσσαρες , ἡμέρα δέ ἀργέω οὐδείς . ὁ δέ συλλέγω ὅσος εἰμί , αὐτός εἶμι , καί ἴσως οὖον μέμφομαι . πρός δέ ὁ πάλιν αὐτός δεῦρο δύναμαι ἔρχομαι , τίς χρή προσπαρακαλέω σύμμαχος ; εἴπερ γάρ εὕω φρονέω ὁ βουλεύω , πρέπω δέ εἄν ἄνθρωπος παιδεύω , τιμάω ὁ δύο , ἐπεί ὁ πρῶτος λυπέω .