basilius-theology.epistulae 291
Καὶ τὸ πάντα γράφειν ὅσα φρονῶ οὔτε τῷ μέτρῳ τῆς ἐπιστολῆς ὁρῶ συμβαῖνον οὔτε ἄλλως πρέπον τῷ τῆς προσηγορίας εἴδει , καὶ τὸ σιωπῇ παρελθεῖν μικροῦ καὶ ἀδύνατόν ἐστί μοι , δικαίῳ θυμῷ τῷ κατὰ σοῦ φλεγμαινούσης μοι τῆς καρδίας . μέσην οὖν βαδιοῦμαι , τὰ μὲν γράφων , τὰ δὲ παρείς . καθάψασθαι γάρ σου βούλομαι , εἰ θέμις ἐστίν , ἐν ἰσηγορίᾳ φιλικῇ . Εἰ εἶ Τιμόθεος ἐκεῖνος , ὃν ἐκ παιδὸς οἴδαμεν τοσοῦτον πρὸς τὴν ὀρθότητα καὶ τὸν κατησκημένον βίον τῷ τόνῳ χρώμενον , ὥστε ἐγκαλεῖσθαι τὴν ἐν τούτοις ἀμετρίαν , ἀποστὰς νῦν τοῦ σκοπεῖν πάντα τρόπον ὅ τι χρὴ ποιοῦντα τῷ Θεῷ προσοικειοῦσθαι , ἀποβλέπεις πρὸς τὰ τῷ δεῖνι δοκοῦντα περὶ σοῦ , καὶ τῆς ἑτέρων γνώμης τὴν ζωὴν ἔχεις ἐξηρτημένην , καὶ ὅπως μὴ φίλοις ἄχρηστος , μηδὲ ἐχθροῖς ᾖς καταγέλαστος ἐνθυμῇ , καὶ τὴν παρὰ πολλῶν αἰσχύνην , ὡς δεινόν τι , φοβῇ , καὶ οὐκ ἐννοεῖς , ὅτι ἐν ὅσῳ περὶ ταῦτα τρίβῃ , λανθάνεις σεαυτὸν τῆς προηγουμένης ζωῆς ἀμελῶν ; ὅτι γὰρ οὐκ ἐγχωρεῖ ἀμφοτέρων ὁμοῦ περιγενέσθαι , τῶν τε κατὰ τὸν κόσμον τοῦτον πραγμάτων καὶ τῆς κατὰ Θεὸν πολιτείας , πλήρεις μὲν αἱ θεῖαι Γραφαὶ ὧν ἐδίδαξαν ἡμᾶς · πλήρης δὲ καὶ αὐτὴ ἡ φύσις τῶν τοιούτων ὑποδειγμάτων ἐστίν . ἔν τε γὰρ τῇ κατὰ τὸν νοῦν ἐνεργείᾳ δύο νοῆσαι κατὰ ταὐτὸν νοήματα παντελῶς ἀμήχανον , ἔν τε ταῖς κατὰ τὴν αἴσθησιν ἀντιλήψεσι δύο φωνὰς ὁμοῦ προσπιπτούσας ταῖς ἀκοαῖς δέχεσθαι ἐν ταὐτῷ καὶ διακρίνειν ἀδύνατον · καὶ τοῦτο δύο ἀκουστικῶν πόρων ἡμῖν ἀνεῳγμένων . ὀφθαλμοὶ δέ , ἐὰν μὴ ἀμφότεροι πρὸς ἕν τι τῶν ὁρατῶν ἀποταθῶσιν , ἐνεργεῖν τὸ ἑαυτῶν ἀκριβῶς οὐ δύνανται . καὶ ταῦτα μὲν τὰ παρὰ τῆς φύσεως · τὰ δὲ ἐκ τῶν Γραφῶν σοι διηγεῖσθαι οὐχ ἧττόν ἐστι καταγέλαστον ἢ γλαῦκα , φησίν , Ἀθηναίοις ἄγειν . Τί οὖν τὰ ἄμικτα μίγνυμεν , θορύβους πολιτικοὺς καὶ εὐσεβείας ἄσκησιν , ἀλλʼ οὐχὶ ἀποστάντες τῶν θορύβων καὶ τοῦ πράγματα ἔχειν καὶ παρέχειν ἑτέροις , ἡμῶν αὐτῶν γινόμεθα , καὶ ὃν πάλαι ὑπεθέμεθα τῆς εὐσεβείας σκοπὸν βεβαιοῦμεν τῷ ἔργῳ , καὶ δείκνυμεν τοῖς ἐπηρεάζειν ἡμῖν βουλομένοις , ὅτι οὐκ ἔστιν ἐπʼ αὐτοῖς τὸ λυπεῖν ἡμᾶς ὅταν ἐθέλωσι ; τοῦτο δὲ ἔσται ἐπειδὰν πάσης λαβῆς ἐλευθέρους ἑαυτοὺς ἀποδείξωμεν . καὶ ταῦτα μὲν εἰς τοσοῦτον . εἴη δὲ ἡμᾶς ποτε καὶ ἐν ταὐτῷ γενέσθαι καὶ ἀκριβέστερον βουλεύσασθαι περὶ τῶν συμφερόντων ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν , ἵνα μὴ ἐν τῇ περὶ τῶν ματαίων φροντίδι καταληφθῶμεν τῆς ἀναγκαίας ἐξόδου ἐπελθούσης ἡμῖν . Τοῖς δὲ ἀποσταλεῖσι παρὰ τῆς ἀγάπης σου ὑπερήσθην , οἷς ὑπῆρχε μὲν ἡδίστοις εἶναι καὶ κατὰ τὴν ἑαυτῶν φύσιν · πολλαπλασίονα δὲ τὴν ἡδονὴν ἐνεποίει ἡ προσθήκη τοῦ ἀποστείλαντος . τὰ δὲ ἀπὸ τοῦ Πόντου κηροὺς καὶ ἄκοπα , ἡδέως δέξαι , ὅταν ἀποστείλωμεν · νῦν γὰρ ἡμῖν οὐ παρῆν .
Lemmas: καί ὁ πᾶς γράφω ὅσος φρονέω οὔτε ὁ μέτρον ὁ ἐπιστολή ὁράω συμβαίνω οὔτε ἄλλως πρέπω ὁ ὁ προσηγορία εἶδος , καί ὁ σιωπή παρέρχομαι μικρός καί ἀδύνατος εἰμί ἐγώ , Δίκαιος θυμός ὁ κατά σύ φλεγμαίνω ἐγώ ὁ Καρδία . μέσος οὖν βαδίζω , ὁ μέν γράφω , ὁ δέ πείρω . καθάπτω γάρ σύ βούλομαι , εἰμί θέμις εἰμί , ἐν ἰσηγορία φιλικός . εἰμί εἰμί Τιμόθεος ἐκεῖνος , ὅς ἐκ παῖς οἶδα τοσοῦτος πρός ὁ ὀρθότης καί ὁ κατασκέω βίος ὁ τόνος χράω , ὥστε ἐγκαλέω ὁ ἐν οὗτος ἀμετρία , ἀφίστημι νῦν ὁ σκοπέω πᾶς τρόπος ὅς τίς χρή ποιέω ὁ Θεός προσοικειόω , ἀποβλέπω πρός ὁ ὁ δεῖνα δοκέω περί σύ , καί ὁ ἕτερος γνώμη ὁ ζωή ἔχω ἐξαρτάω , καί ὅπως μή φίλος ἄχρηστος , μηδέ ἐχθρός εἰμί καταγέλαστος ἐνθυμέομαι , καί ὁ παρά πολύς αἰσχύνη , ὡς δεινός τίς , φοβέω , καί οὐ ἐννοέω , ὅτι ἐν ὅσος περί οὗτος τρίβω , λανθάνω σαυτοῦ ὁ προηγούμενος ζωή ἀμελής ; ὅτι γάρ οὐ ἐγχωρέω ἀμφότερος ὁμοῦ περιγίγνομαι , ὁ τε κατά ὁ κόσμος οὗτος πρᾶγμα καί ὁ κατά θεός πολιτεία , πλήρης μέν ὁ θεῖος γραφή ὅς διδάσκω ἐγώ · πλήρης δέ καί αὐτός ὁ φύσις ὁ τοιοῦτος ὑπόδειγμα εἰμί . ἐν τε γάρ ὁ κατά ὁ νόος ἐνέργεια δύο νοέω κατά αὐτός νόημα παντελῶς ἀμήχανος , ἐν τε ὁ κατά ὁ αἴσθησις ἀντίληψις δύο φωνή ὁμοῦ προσπίπτω ὁ ἀκοή δέχομαι ἐν αὐτός καί διακρίνω ἀδύνατος · καί οὗτος δύο ἀκουστικός πόρος ἐγώ ἀνοίγνυμι . ὀφθαλμός δέ , ἐάν μή ἀμφότερος πρός εἷς τίς ὁ ὁρατής ἀποτείνω , ἐνεργέω ὁ ἑαυτοῦ ἀκριβῶς οὖον δύναμαι . καί οὗτος μέν ὁ παρά ὁ φύσις · ὁ δέ ἐκ ὁ Γραφής σύ διηγέομαι οὐ ἥσσων εἰμί καταγέλαστος ἢ γλαῦξ , φημί , Ἀθηναῖος ἄγω . τις οὖν ὁ ἄμικτος μίγνυμι , θόρυβος πολιτικός καί εὐσέβεια ἄσκησις , ἀλλά οὐ ἀφίστημι ὁ θόρυβος καί ὁ πρᾶγμα ἔχω καί παρέχω ἕτερος , ἐγώ αὐτός γίγνομαι , καί ὅς πάλαι ὑποτίθημι ὁ εὐσέβεια σκοπός βεβαιόω ὁ ἔργον , καί δείκνυμι ὁ ἐπηρεάζω ἐγώ βούλομαι , ὅτι οὐ εἰμί ἐπί αὐτός ὁ λυπέω ἐγώ ὅταν ἐθέλω ; οὗτος δέ εἰμί ἐπειδάν πᾶς λαβή ἐλεύθερος ἑαυτοῦ ἀποδείκνυμι . καί οὗτος μέν εἰς τοσοῦτος . εἰμί δέ ἐγώ ποτός καί ἐν αὐτός γίγνομαι καί ἀκριβής βουλεύω περί ὁ συμφέρω ὁ Ψυχή ἐγώ , ἵνα μή ἐν ὁ περί ὁ μάταιος φροντίς καταλαμβάνω ὁ ἀναγκαῖος ἔξοδος ἐπέρχομαι ἐγώ . ὁ δέ ἀποστέλλω παρά ὁ ἀγάπη σύ ὑπερήδομαι , ὅς ὑπάρχω μέν ἡδύς εἰμί καί κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις · πολλαπλασίων δέ ὁ ἡδονά ἐμποιέω ὁ προσθήκη ὁ ἀποστέλλω . ὁ δέ ἀπό ὁ Πόντος κηρός καί ἄκοπος , ἡδύς δέχομαι , ὅταν ἀποστέλλω · νῦν γάρ ἐγώ οὖον πάρειμι .