basilius-theology.epistulae 113
Συντυχὼν τῷδε , πολλὴν ἔσχον τῷ ἁγίῳ Θεῷ τὴν χάριν , ὅτι με καὶ διὰ τῆς αὐτοῦ παρουσίας ἀπὸ πολλῶν θλίψεων παρεμυθήσατο , καὶ τὴν ὑμετέραν ἀγάπην ἐναργῶς ἔδειξε δι’ αὐτοῦ . σχεδὸν γὰρ τὸν πάντων ὑμῶν περὶ τὴν ἀλήθειαν ζῆλον ἐν τῇ τοῦ ἑνὸς ἀνδρὸς προαιρέσει κατέμαθον . ἃ μὲν οὖν ἰδίᾳ διελέχθημεν πρὸς ἀλλήλους αὐτὸς ὑμῖν ἀπαγγελεῖ · ἃ δὲ παρʼ ἐμοῦ γνωρισθῆναι ὑμῶν προσῆκε τῇ ἀγάπῃ , ταῦτά ἐστιν . Ὁ καιρὸς πολλὴν ἔχει ῥοπὴν πρὸς καταστροφὴν τῶν ἐκκλησιῶν , καὶ τοῦτο πολὺν ἔχομεν ἤδη χρόνον ἐξ οὗ καταμανθάνομεν . οἰκοδομὴ δὲ Ἐκκλησίας , καὶ σφαλμάτων διόρθωσις , καὶ συμπάθεια μὲν πρὸς τοὺς ἀσθενοῦντας ὑπερασπισμὸς δὲ πρὸς τοὺς ὑγιαίνοντας τῶν ἀδελφῶν οὐδὲ εἷς . ἀλλʼ οὔτε βοήθημα ἢ θεραπευτικὸν τῆς προκατασχούσης νόσου , ἢ προφυλακτικὸν τῆς προσδοκωμένης οὐδέν . καὶ ὅλως ἔοικε λοιπὸν ἡ τῆς Ἐκκλησίας κατάστασις ( ἵνα ἐναργεῖ χρήσωμαι τῷ ὑποδείγματι , κἂν εὐτελέστερον εἶναι δοκῇ ) ἱματίῳ παλαιῷ , ὑπὸ τῆς τυχούσης προφάσεως ῥᾳδίως καταρρηγνυμένῳ , ὃ πρὸς τὴν ἐξ ἀρχῆς ἰσχὺν ἐπανελθεῖν πάλιν ἀδυνατεῖ . ὡς οὖν ἐν καιρῷ τοιούτῳ , μεγάλης χρεία τῆς σπουδῆς καὶ πολλῆς τῆς ἐπιμελείας εὐεργετηθῆναί τι τὰς ἐκκλησίας . εὐεργεσία δέ ἐστιν ἑνωθῆναι τὰ τέως διεσπασμένα . ἕνωσις δʼ ἂν γένοιτο , εἰ βουληθείημεν , ἐν οἷς μηδὲν βλάπτομεν τὰς ψυχάς , συμπεριενεχθῆναι τοῖς ἀσθενεστέροις . Ἐπεὶ οὖν πολλὰ στόματα ἤνοικται κατὰ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου καὶ πολλαὶ γλῶσσαι ἠκόνηνται εἰς τὴν κατʼ αὐτοῦ βλασφημίαν , ἀξιοῦμεν ὑμᾶς , ὅσον ἐστὶν ἐφʼ ὑμῖν , εἰς ὀλίγον ἀριθμὸν περιστῆσαι τοὺς βλασφημοῦντας · καὶ τοὺς μὴ λέγοντας κτίσμα τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον δέχεσθαι εἰς κοινωνίαν , ἵνα μόνοι καταλειφθῶσιν οἱ βλάσφημοι , καὶ ἢ καταισχυνθέντες ἐπανέλθωσι πρὸς τὴν ἀλήθειαν , ἢ ἐπιμένοντες τῇ ἁμαρτίᾳ ἀναξιόπιστοι ὦσι διὰ τὴν ὀλιγότητα . μηδὲν τοίνυν πλέον ἐπιζητῶμεν , ἀλλὰ προτεινωμεθα τοῖς βουλομένοις ἡμῖν συνάπτεσθαι ἀδελφοῖς τὴν ἐν Νικαίᾳ πίστιν · κἂν ἐκείνῃ συνθῶνται , ἐπερωτῶμεν καὶ τὸ μὴ δεῖν λέγεσθαι κτίσμα τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , μηδὲ κοινωνικοὺς αὐτῶν εἶναι τοὺς λέγοντας . πέρα δὲ τούτων ἀξιῶ μηδὲν ἐπιζητεῖσθαι παρʼ ἡμῶν . πέπεισμαι γάρ , ὅτι τῇ χρονιωτέρα συνδιαγωγῇ καὶ τῇ ἀφιλονείκῳ συγγυμνασίᾳ , καὶ εἴ τι δέοι πλέον προστεθῆναι εἰς τράνωσιν , δώσει ὁ Κύριος ὁ πάντα συνεργῶν εἰς ἀγαθὸν τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν .
Lemmas: συντυγχάνω ὅδε , πολύς ἔχω ὁ ἅγιος Θεός ὁ χάρις , ὅτι ἐγώ καί διά ὁ αὐτός παρουσία ἀπό πολύς θλῖψις παραμυθέομαι , καί ὁ ὑμέτερος ἀγάπη ἐναργής δείκνυμι διά αὐτός . σχεδόν γάρ ὁ πᾶς σύ περί ὁ ἀλήθεια ζῆλος ἐν ὁ ὁ εἷς ἀνήρ προαίρεσις καταμανθάνω . ὁ μέν οὖν ἴδιος διαλέγω πρός ἀλλήλων αὐτός σύ ἀπαγγέλλω · ὁ δέ παρά ἐγώ γνωρίζω σύ προσήκω ὁ ἀγάπη , οὗτος εἰμί . ὁ καιρός πολύς ἔχω ῥοπή πρός καταστροφή ὁ ἐκκλησία , καί οὗτος πολύς ἔχω ἤδη χρόνος ἐκ ὅς καταμανθάνω . οἰκοδομή δέ ἐκκλησία , καί σφάλμα διόρθωσις , καί συμπάθεια μέν πρός ὁ ἀσθενέω ὑπερασπισμός δέ πρός ὁ ὑγιαίνω ὁ ἀδελφός οὐδέ εἷς . ἀλλά οὔτε βοήθημα ἢ θεραπευτικός ὁ προκατέχω νόσος , ἢ προφυλακτικός ὁ προσδοκάω οὐδείς . καί ὅλως ἔοικα λοιπός ὁ ὁ ἐκκλησία κατάστασις ( ἵνα ἐναργής χράω ὁ ὑπόδειγμα , κἀν εὐτελής εἰμί δοκέω ) ἱμάτιον παλαιός , ὑπό ὁ τυγχάνω πρόφασις ῥᾳδίως καταρρήγνυμι , ὅς πρός ὁ ἐκ ἀρχή ἰσχύς ἐπανέρχομαι πάλιν ἀδυνατέω . ὡς οὖν ἐν καιρός τοιοῦτος , μέγας χρεία ὁ σπουδή καί πολύς ὁ ἐπιμέλεια εὐεργετέω τίς ὁ ἐκκλησία . εὐεργεσία δέ εἰμί ἑνόω ὁ τέως διασπάω . ἕνωσις δέ εἄν γίγνομαι , εἰμί βούλομαι , ἐν ὅς μηδείς βλάπτω ὁ Ψυχή , συμπεριένειμι ὁ ἀσθενής . ἐπεί οὖν πολύς στόμα ἀνοίγνυμι κατά ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος καί πολύς γλῶσσα ἀκονάω εἰς ὁ κατά αὐτός βλασφημία , ἀξιόω σύ , ὅσος εἰμί ἐπί σύ , εἰς ὀλίγος ἀριθμός περιίστημι ὁ βλασφημέω · καί ὁ μή λέγω κτίσμα ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος δέχομαι εἰς κοινωνία , ἵνα μόνος καταλείπω ὁ βλάσφημος , καί ἢ καταισχύνω ἐπανέρχομαι πρός ὁ ἀλήθεια , ἢ ἐπιμένω ὁ ἁμαρτία ἀναξιόπιστος εἰμί διά ὁ ὀλιγότης . μηδείς τοίνυν πλέω ἐπιζητέω , ἀλλά προτείνω ὁ βούλομαι ἐγώ συνάπτω ἀδελφός ὁ ἐν Νίκαια πίστις · κἀν ἐκεῖνος συντίθημι , ἐπερωτάω καί ὁ μή δήω λέγω κτίσμα ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , μηδέ κοινωνικός αὐτός εἰμί ὁ λέγω . πέρα δέ οὗτος ἀξιόω μηδείς ἐπιζητέω παρά ἐγώ . πείθω γάρ , ὅτι ὁ χρόνιος συνδιαγωγή καί ὁ ἀφιλόνεικος συγγυμνασία , καί εἰμί τίς δήω πλέω προστίθημι εἰς τράνωσις , δίδωμι ὁ Κύριος ὁ πᾶς συνεργός εἰς ἀγαθός ὁ ἀγαπάω αὐτός .