basilius-theology.epistulae 131
Οντως ἡ τῶν ἀπροσδοκήτων ἀκοὴ ἱκανή ἐστι ποιῆσαι ἀνθρώπου ἠχῆσαι ἀμφότερα τὰ ὦτα . ὃ καὶ ἐμοὶ νῦν συνέβη . εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα γεγυμνασμέναις μου λοιπὸν ταῖς ἀκοαῖς προσέπεσε τὰ περιφερόμενα καθʼ ἡμῶν ταῦτα συντάγματα , διὰ τὸ καὶ πρότερον αὐτὸν ἐμὲ δεδέχθαι τὴν ἐπιστολήν , πρέπουσαν μὲν ταῖ ἐμαῖς ἁμαρτίαις , οὐ μὴν προσδοκηθεῖσάν ποτε γραφήσεσθαι παρὰ τῶν ἐπιστειλάντων · ἀλλʼ ὅμως τὰ δεύτερα τοσαύτην ὑπερβολὴν ἐφάνη ἡμῖν ἔχειν ἐν ἑαυτοῖς τῆς πικρίας , ὥστε ἐπισκοτῆσαι τοῖς προλαβοῦσι . πῶς γὰρ οὐ μικροῦ τῶν φρενῶν ἔξω ἐγενόμην τῶν ἐμαυτοῦ , ἐντυχὼν τῇ πρὸς τὸν εὐλαβέστατον ἀδελφὸν Δαζίναν ἐπιστολῇ , μυρίων μὲν ὕβρεων καὶ κατηγοριῶν ἀφορήτων γεμούσῃ καθʼ ἡμῶν καὶ ἐπαναστάσεων , ὡς ἐν τοῖς χαλεπωτάτοις ἡμῶν κατὰ τῆς Ἐκκλησίας βουλεύμασιν εὑρεθέντων ; εὐθὺς δὲ καὶ ἀποδείξεις τοῦ ἀληθεῖς εἶναι τὰς καθʼ ἡμῶν βλασφημίας ἐπήχθησαν ἀπὸ συγγράμματος οὐκ οἶδα ὑπὸ τίνος γραφέντος . μέρη μὲν γὰρ ἐπέγνων , ὁμολογῶ , παρὰ τοῦ Λαοδικέως Ἀπολιναρίου γεγράφθαι , καὶ αὐτὰ οὐδὲ ἀναγνοὺς ἐξ ἔργου ποτέ , ἀλλʼ ἀκούσας ἑτέρων ἀπαγγειλάντων · ἄλλα δέ τινα εὗρον ἐγγεγραμμένα , ἃ μήτε ἀνέγνων ποτέ , μήτε ἑτέρου λέγοντος ἤκουσα · καὶ τούτων ὁ μάρτυς ἐν οὐρανῷ πιστός . πῶς οὖν οἱ τὸ ψεῦδος ἀποστρεφόμενοι , οἱ τὴν ἀγάπην πλήρωμα εἶναι τοῦ νόμου δεδιδαγμένοι , οἱ τὰ ἀσθενήματα τῶν ἀδυνάτων βαστάζειν ἐπαγγελλόμενοι , ταύτας ἡμῖν κατεδέξαντο τὰς συκοφαντίας ἐπενεγκεῖν καὶ ἀπʼ ἀλλοτρίων συγγραμμάτων ἡμᾶς κατακρῖναι , πολλὰ λογισάμενος κατʼ ἐμαυτόν , ἐπινοεῖν τὴν αἰτίαν οὐκ ἔχω , εἰ μή , ὅπερ ἐξ ἀρχῆς εἶπον , μέρος ἔκρινα εἶναι τῶν ὀφειλομένων μοι διὰ τὰς ἁμαρτίας κολάσεων καὶ τὴν ἐπὶ τούτοις λύπην . Πρῶτον μὲν γὰρ κατεπένθησα τῇ ψυχῇ , ὅτι ὠλιγώθησαν αἱ ἀλήθειαι ἀπὸ τῶν υἱῶν τῶν ἀνθρώπων · ἔπειτα δὲ καὶ ἐφοβήθην αὐτὸς περὶ ἐμαυτοῦ , μή ποτε πρὸς ταῖς ἄλλαις ἁμαρτίαις καὶ τὴν μισανθρωπίαν πάθω , οὐδὲν πιστὸν ἐν οὐδενὶ λογιζόμενος εἶναι , εἴπερ οἱ εἰς τὰ μέγιστα παρʼ ἐμοῦ πιστευθέντες τοιοῦτοι μὲν περὶ ἐμέ , τοιοῦτοι δὲ περὶ αὐτὴν ἐφάνησαν τὴν ἀλήθειαν . γίνωσκε τοίνυν , ἀδελφέ , καὶ πᾶς ὅστις τῆς ἀληθείας φίλος , μήτε ἐμὰ εἶναι τὰ συντάγματα , οὔτε ἀρέσκεσθαι αὐτοῖς , ἐπεὶ μὴ τῇ ἐμῇ γνώμῃ συγγεγράφθαι . εἰ δὲ ἐπέστειλά ποτε πρὸ πολλῶν ἐνιαυτῶν Ἀπολιναρίῳ ἢ ἄλλῳ τινί , ἐγκαλεῖσθαι οὐκ ὀφείλω , οὔτε γὰρ αὐτὸς ἐγκαλῶ , εἴ τις ἐκ τῆς ἑταιρίας τινὸς εἰς αἵρεσιν ἀπεσχίσθη ( οἴδατε δὲ πάντως τοὺς ἄνδρας , κἂν ὀνομαστὶ μὴ λέγω ) , διότι ἕκαστος τῇ ἰδίᾳ ἁμαρτίᾳ ἀποθανεῖται . Ταῦτα νῦν μὲν ἀπεκρινάμην πρὸς τὸν ἀποσταλέντα τόμον , ἵνα αὐτός τε εἰδείης τὴν ἀλήθειαν καὶ τοῖς βουλομένοις μὴ κατέχειν ὡς ἐν ἀδικίᾳ τὴν ἀλήθειαν φανερὰν καταστήσῃς . ἐὰν δὲ δέῃ καὶ πλατύτερον ὑπὲρ ἑκάστου τῶν ἐπενεχθέντων ἡμῖν ἀπολογήσασθαι , καὶ τοῦτο ποιήσομεν , τοῦ Θεοῦ συνεργοῦντος . ἡμεῖς , ἀδελφὲ Ὀλύμπιε , οὔτε τρεῖς θεοὺς λέγομεν , οὔτε Ἀπολιναρίῳ κοινωνοῦμεν .
Lemmas: εἰμί ὁ ὁ ἀπροσδόκητος ἀκοή ἱκανός εἰμί ποιέω ἄνθρωπος ἠχέω ἀμφότερος ὁ οὖς . ὅς καί ἐγώ νῦν συμβαίνω . εἰμί γάρ καί ὁ μάλιστα γυμνάζω ἐγώ λοιπός ὁ ἀκοή προσπίπτω ὁ περιφέρω κατά ἐγώ οὗτος σύνταγμα , διά ὁ καί πρότερος αὐτός ἐγώ δέχομαι ὁ ἐπιστολή , πρέπω μέν ὅς ἐμός ἁμαρτία , οὖον μήv προσδοκάω ποτός γράφω παρά ὁ ἐπιστέλλω · ἀλλά ὅμως ὁ δύο τοσοῦτος ὑπερβολή φαίνω ἐγώ ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ πικρία , ὥστε ἐπισκοτέω ὁ προλαμβάνω . πῶς γάρ οὖον μικρός ὁ φρήν ἔξω γίγνομαι ὁ ἐμαυτοῦ , ἐντυγχάνω ὁ πρός ὁ εὐλαβής ἀδελφός δαζιναω ἐπιστολή , μυρίος μέν ὕβρις καί κατηγορία ἀφόρητος γέμω κατά ἐγώ καί ἐπανάστασις , ὡς ἐν ὁ χαλεπός ἐγώ κατά ὁ ἐκκλησία βούλευμα εὑρίσκω ; εὐθύς δέ καί ἀποδείκνυμι ὁ ἀληθής εἰμί ὁ κατά ἐγώ βλασφημία πήγνυμι ἀπό σύγγραμμα οὐ οἶδα ὑπό τίς γράφω . μέρος μέν γάρ ἐπιγιγνώσκω , ὁμολογέω , παρά ὁ Λαοδικεύς Ἀπολινάριος γράφω , καί αὐτός οὐδέ ἀναγιγνώσκω ἐκ ἔργον ποτός , ἀλλά ἀκούω ἕτερος ἀπαγγέλλω · ἄλλος δέ τις εὑρίσκω ἐγγράφω , ὁ μήτε ἀναγιγνώσκω ποτός , μήτε ἕτερος λέγω ἀκούω · καί οὗτος ὁ μάρτυς ἐν οὐρανός πιστός . πῶς οὖν ὁ ὁ ψεῦδος ἀποστρέφω , ὁ ὁ ἀγάπη πλήρωμα εἰμί ὁ νόμος διδάσκω , ὁ ὁ ἀσθένημα ὁ ἀδύνατος βαστάζω ἐπαγγέλλω , οὗτος ἐγώ καταδέχομαι ὁ συκοφαντία ἐπιφέρω καί ἀπό ἀλλότριος σύγγραμμα ἐγώ κατακρίνω , πολύς λογίζομαι κατά ἐμαυτοῦ , ἐπινοέω ὁ αἴτιος οὐ ἔχω , εἰμί μή , ὅσπερ ἐκ ἀρχή εἶπον , μέρος κρίνω εἰμί ὁ ὀφείλω ἐγώ διά ὁ ἁμαρτία κόλασις καί ὁ ἐπί οὗτος λύπη . Πρῶτος μέν γάρ καταπενθέω ὁ Ψυχή , ὅτι ὀλιγόω ὁ ἀλήθεια ἀπό ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος · ἔπειτα δέ καί φοβέω αὐτός περί ἐμαυτοῦ , μή ποτός πρός ὁ ἄλλος ἁμαρτία καί ὁ μισανθρωπία πάσχω , οὐδείς πιστόν ἐν οὐδείς λογίζομαι εἰμί , εἴπερ ὁ εἰς ὁ μέγας παρά ἐγώ πιστεύω τοιοῦτος μέν περί ἐγώ , τοιοῦτος δέ περί αὐτός φαίνω ὁ ἀλήθεια . γιγνώσκω τοίνυν , ἀδελφός , καί πᾶς ὅστις ὁ ἀλήθεια φίλος , μήτε ἐμός εἰμί ὁ σύνταγμα , οὔτε ἀρέσκω αὐτός , ἐπεί μή ὁ ἐμέω γνώμη συγγράφω . εἰμί δέ ἐπιστέλλω ποτός πρό πολύς ἐνιαυτός απολιναριον ἢ ἄλλος τις , ἐγκαλέω οὐ ὀφείλω , οὔτε γάρ αὐτός ἐγκαλέω , εἰμί τις ἐκ ὁ ἑταιρεία τις εἰς αἵρεσις ἀποσχίζω ( οἶδα δέ πάντως ὁ ἀνήρ , κἀν ὀνομαστί μή λέγω ) , διότι ἕκαστος ὁ ἴδιος ἁμαρτία ἀποθνῄσκω . οὗτος νῦν μέν ἀποκρίνω πρός ὁ ἀποστέλλω τόμος , ἵνα αὐτός τε οἶδα ὁ ἀλήθεια καί ὁ βούλομαι μή καταχέω ὡς ἐν ἀδικία ὁ ἀλήθεια φανερός καθίστημι . ἐάν δέ δήω καί πλατύς ὑπέρ ἕκαστος ὁ ἐπιφέρω ἐγώ ἀπολογέομαι , καί οὗτος ποιέω , ὁ Θεός συνεργέω . ἐγώ , ἀδελφός Ὀλύμπιος , οὔτε τρεῖς θεός λέγω , οὔτε απολιναριον κοινωνέω .