basilius-theology.epistulae 119
Καὶ διὰ τοῦ αἰδεσιμωτάτου καὶ εὐλαβεστάτου ἀδελφοῦ μου Πέτρου προσφθέγγομαί σου τὴν ἀγάπην , παρακαλῶν σε ὡς διὰ πάσης προφάσεως καὶ νῦν προσεύχεσθαι ὑπὲρ ἐμοῦ , ἵνα , μεταβαλλόμενος ἀπὸ τοῦ φευκτοῦ τούτου καὶ βλαβεροῦ τρόπου , γένωμαί ποτε ἄξιος τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ . πάντως δέ , κἂν ἐγὼ μὴ λέγω , διαλεχθήσεσθε πρὸς ἀλλήλους περὶ τῶν καθʼ ἡμᾶς , καὶ γνωρίσει σοι τὴν ἀκρίβειαν τῶν πεπραγμένων , ὥστε μὴ παραδεχθῆναι ἀβασανίστως τὰς πονηρὰς καθʼ ἡμῶν ὑπονοίας , ἃς εἰκὸς κατασκευάζειν τοὺς καὶ παρὰ τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον καὶ παρὰ τὴν τῶν ἀνθρώπων ὑπόληψιν εἰς ἡμᾶς ἐξυβρίσαντας . οἷα γὰρ ἡμῖν ἐνεδείξατο ὁ γενναῖος Βασίλειος , ὃν ἀντὶ φυλακτηρίου τῆς ἐμῆς ζωῆς παρὰ τῆς σῆς εὐλαβείας ὑπεδεξάμην , ἐγὼ μὲν καὶ εἰπεῖν αἰσχύνομαι · εἴσῃ δὲ τὰ καθʼ ἕκαστον παρὰ τοῦ ἀδελφοῦ ἡμῶν διδαχθείς . καὶ τοῦτο λέγω οὐκ ἐκεῖνον ἀμυνόμενος ( εὔχομαι γὰρ αὐτῷ μὴ λογισθῆναι παρὰ τοῦ Κυρίου ) , ἀλλὰ βεβαίαν μοι τὴν παρὰ σοῦ ἀγάπην μεῖναι ἡμῖν διοικούμενος , ἣν φοβοῦμαι μὴ διασαλεύσωσι ταῖς ὑπερβολαῖς τῶν διαβολῶν , ἃς εἰκὸς αὐτοὺς κατασκευάσαι εἰς ἀπολογίαν τοῦ πταίσματος . ὅπερ δʼ ἂν κατηγορήσωσιν ἡμῶν , ἐκεῖνο παρὰ τῆς σῆς ἀγχινοίας ἐξεταζέσθωσαν , εἰ ἐνεκάλεσαν ἡμῖν , εἰ τὴν διόρθωσιν τοῦ ἁμαρτήματος οὗ νῦν ἡμῖν ἐπάγουσιν ἐπεζήτησαν , εἰ ὅλως φανερὰν ἑαυτῶν τὴν πρὸς ἡμᾶς λύπην κατέστησαν . νῦν δέ , ἐν φαιδρῷ τῷ προσώπῳ καὶ πεπλασμένοις ἀγάπης ῥήμασιν ἀμύθητόν τινα δόλου καὶ πικρίας βυθὸν τῇ ψυχῇ συγκαλύπτοντες , διὰ τῆς ἀνελευθέρου φυγῆς ἐφανέρωσαν . ἐφʼ ᾧ ὅσον μὲν ἡμῖν ἐποιήσαντο πένθος , ὅσον δὲ τὸν γέλωτα τοῖς ἀεὶ τὸν εὐλαβῆ βίον ἐν τῇ ἀθλίᾳ ταύτῃ πόλει βδελυσσομένοις καὶ τέχνην πρὸς τὸ πιστευθῆναι καὶ σχηματισμὸν εἰς ἀπάτην τὸ πλάσμα τῆς σωφροσύνης διαβεβαιουμένοις ἐπιτηδεύεσθαι , πάντως , κἂν ἡμεῖς μὴ διηγησώμεθα , γνώριμον τῇ συνέσει σου . ὡς μηδὲν ἐπιτήδευμα οὕτως ὕποπτον εἶναι πρὸς κακίαν λοιπὸν τοῖς ἐνταῦθα , ὡς τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ἀσκητικοῦ βίου . Ἃ πῶς χρὴ θεραπευθῆναι , τῆς σῆς ἂν εἴη συνέσεως φροντίσαι . τὰ γὰρ παρὰ Σωφρονίου συρραπτόμενα ἐγκλήματα ἡμῖν οὐκ ἀγαθῶν ἐστὶ προοίμια , ἀλλʼ ἀρχὴ διαιρέσεως καὶ χωρισμοῦ καὶ σπουδὴ τοῦ καὶ τὴν ἐν ἡμῖν ἀγάπην ἀποψυγῆναι . ὃν ὑπὸ τῆς σῆς εὐσπλαγχνίας παρακαλοῦμεν κατασχεθῆναι ἀπὸ τῆς βλαβερᾶς ταύτης ὁρμῆς , καὶ πειραθῆναι τῇ παρʼ ἑαυτοῦ ἀγάπῃ κατασφίγγειν μᾶλλον τὰ διιστάμενα καὶ μὴ τοῖς πρὸς διάστασιν ὡρμημένοις συνεπιτείνειν τὸν χωρισμόν .
Lemmas: καί διά ὁ αἰδέσιμος καί εὐλαβής ἀδελφός ἐγώ Πέτρος προσφθέγγομαι σύ ὁ ἀγάπη , παρακαλέω σύ ὡς διά πᾶς πρόφασις καί νῦν προσεύχομαι ὑπέρ ἐγώ , ἵνα , μεταβάλλω ἀπό ὁ φευκτός οὗτος καί βλαβερός τρόπος , γίγνομαι ποτός ἄξιος ὁ ὄνομα ὁ Χριστός . πάντως δέ , κἀν ἐγώ μή λέγω , διαλέγω πρός ἀλλήλων περί ὁ κατά ἐγώ , καί γνώρισις σύ ὁ ἀκρίβεια ὁ πράσσω , ὥστε μή παραδείκνυμι ἀβασανίστως ὁ πονηρός κατά ἐγώ ὑπόνοια , ὅς εἰκός κατασκευάζω ὁ καί παρά ὁ ὁ Θεός φόβος καί παρά ὁ ὁ ἄνθρωπος ὑπόληψις εἰς ἐγώ ἐξυβρίζω . οἷος γάρ ἐγώ ἐνδείκνυμι ὁ γενναῖος Βασίλειος , ὅς ἀντί φυλακτήριον ὁ ἐμός ζωή παρά ὁ σός εὐλάβεια ὑποδείκνυμι , ἐγώ μέν καί εἶπον αἰσχύνω · εἶμι δέ ὁ κατά ἕκαστος παρά ὁ ἀδελφός ἐγώ διδάσκω . καί οὗτος λέγω οὐ ἐκεῖνος ἀμύνω ( εὔχομαι γάρ αὐτός μή λογίζομαι παρά ὁ κύριος ) , ἀλλά βέβαιος ἐγώ ὁ παρά σύ ἀγάπη μένω ἐγώ διοικέω , ὅς φοβέω μή διασαλεύω ὁ ὑπερβολή ὁ διαβολή , ὅς εἰκός αὐτός κατασκευάζω εἰς ἀπολογία ὁ πταῖσμα . ὅσπερ δέ εἄν κατηγορέω ἐγώ , ἐκεῖνος παρά ὁ σός ἀγχίνοια ἐξετάζω , εἰμί ἐγκαλέω ἐγώ , εἰμί ὁ διόρθωσις ὁ ἁμάρτημα ὅς νῦν ἐγώ ἐπάγω ἐπιζητέω , εἰμί ὅλως φανερός ἑαυτοῦ ὁ πρός ἐγώ λύπη καθίστημι . νῦν δέ , ἐν φαιδρός ὁ πρόσωπον καί πλάσσω ἀγάπη ῥῆμα ἀμύθητος τις δόλος καί πικρία βυθός ὁ Ψυχή συγκαλύπτω , διά ὁ ἀνελεύθερος φυγή φανερόω . ἐπί ὅς ὅσος μέν ἐγώ ποιέω πένθος , ὅσος δέ ὁ γέλως ὁ ἀεί ὁ εὐλαβής βίος ἐν ὁ ἄθλιος οὗτος πόλις βδελύσσομαι καί τέχνη πρός ὁ πιστεύω καί σχηματισμός εἰς ἀπάτη ὁ πλάσμα ὁ σωφροσύνη διαβεβαιόω ἐπιτηδεύω , πάντως , κἀν ἐγώ μή διηγέομαι , γνώριμος ὁ σύνεσις σύ . ὡς μηδείς ἐπιτήδευμα οὕτως ὕποπτος εἰμί πρός κακία λοιπός ὁ ἐνταῦθα , ὡς ὁ ἐπάγγελμα ὁ ἀσκητικός βίος . ἁ πῶς χρή θεραπεύω , ὁ σός εἄν εἰμί σύνεσις φροντίζω . ὁ γάρ παρά Σωφρόνιος συρράπτω ἔγκλημα ἐγώ οὐ ἀγαθός εἰμί προοίμιον , ἀλλά ἀρχή διαίρεσις καί χωρισμός καί σπουδή ὁ καί ὁ ἐν ἐγώ ἀγάπη ἀποψύχω . ὅς ὑπό ὁ σός εὐσπλαγχνία παρακαλέω κατέχω ἀπό ὁ βλαβερός οὗτος ὁρμή , καί πειράω ὁ παρά ἑαυτοῦ ἀγάπη κατασφίγγω μᾶλλον ὁ διιστάω καί μή ὁ πρός διάστασις ὁρμάω συνεπιτείνω ὁ χωρισμός .