basilius-theology.epistulae 204
Πολὺν χρόνον ἀπεσιωπήσαμεν πρὸς ἀλλήλους , ἀδελφοὶ τιμιώτατοι ἡμῖν καὶ περιπόθητοι , ὥσπερ οἱ πρὸς ὀργὴν διαναστάντες . καίτοι τίς οὕτω βαρύμηνις καὶ δυσδιάλλακτος τῷ λελυπηκότι , ὥστε ὅλῃ σχεδὸν ἀνθρώπου γενεᾷ τὴν ἐκ τοῦ μίσους ὀργὴν συμπαρεκτεῖναι ; ὃ περὶ ἡμᾶς ἐστιν ἰδεῖν γινόμενον , οὐδεμιᾶς τοῦ διεζεῦχθαι δικαίας ἀφορμῆς ὑπαρχούσης , οὐκοῦν ὅσα γε ἴσμεν αὐτοί , ἀλλὰ τὸ ἐναντίον , πολλῶν καὶ μεγάλων πρὸς τὴν ἄκραν ἡμῖν φιλίαν καὶ ἕνωσιν ἐνυπαρχόντων τὸ ἐξ ἀρχῆς · ἑνὸς μὲν τοῦ μεγίστου καὶ πρώτου , τῆς ἐντολῆς τοῦ Κυρίου διαρρήδην εἰπόντος , ὅτι Ἐν τούτῳ γνώσονται πάντες , ὅτι ἐμοὶ μαθηταί ἐστε , ἐὰν ἀγαπᾶτε ἀλλήλους · καὶ πάλιν τοῦ Ἀποστόλου σαφῶς τὸ τῆς ἀγάπης καλὸν παριστῶντος ἡμῖν , τοῦτο μὲν ἐν οἷς ἀποφαίνεται πλήρωμα νόμου εἶναι τὴν ἀγάπην , τοῦτο δὲ ὅταν προτίθησι πάντων ὁμοῦ τῶν μεγάλων τὸ τῆς ἀγάπης καλόν , ἐν οἷς φησιν · Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων , ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω , γέγονα χαλκὸς ἠχῶν , ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον . καὶ ἐὰν ἔχω προφητείαν , καὶ εἰδῶ τὰ μυστήρια πάντα , καὶ πᾶσαν τὴν γνῶσιν , καὶ ἔχω πᾶσαν τὴν πίστιν ὥστε ὄρη μεθιστᾷν , ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω , οὐδέν εἰμι . κἂν ψωμίσω πάντα τὰ ὑπάρχοντά μου , καὶ παραδῶ τὸ σῶμά μου ἵνα καυθῇ , ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω , οὐδὲν ὠφελοῦμαι · οὐχ ὡς δυναμένου ποτὲ τῶν ἀπηριθμημένων ἑκάστου δίχα τῆς ἀγάπης ἐνεργηθῆναι , ἀλλὰ βουλομένου τοῦ ἁγίου , ὡς αὐτὸς εἶπε , τῷ καθʼ ὑπερβολὴν τρόπῳ τὴν κατὰ πάντων ὑπεροχὴν προσμαρτυρῆσαι τῇ ἐντολῇ . Δεύτερον δέ , ὅτι εἴ τι μέγα συμβάλλεται πρὸς συνάφειαν καὶ τὸ τῶν αὐτῶν μετασχεῖν διδασκάλων , οἱ αὐτοὶ ὑμῖν τέ εἰσι καὶ ἡμῖν διδάσκαλοί τε τῶν μυστηρίων τοῦ Θεοῦ , καὶ πατέρες πνευματικοί , οἱ ἐξ ἀρχῆς τὴν Ἐκκλησίαν τὴν ὑμετέραν θεμελιώσαντες . Γρηγόριον λέγω τὸν πάνυ , καὶ ὅσοι ἐφεξῆς ἐκείνῳ τῆς παρʼ ὑμῖν ἐπισκοπῆς τὸν θρόνον διαδεξάμενοι , ἄλλος ἐπʼ ἄλλῳ ὥσπερ τινὲς ἀστέρες ἐπανατέλλοντες , κατὰ τῶν αὐτῶν ἰχνῶν ἐπέβησαν , ὥστε διάγνωστα καταλιπεῖν τῆς κατʼ οὐρανὸν πολιτείας τὰ σημεῖα τοῖς βουλομένοις . εἰ δὲ καὶ αἱ σωματικαὶ οἰκειότητες οὐκ ἀπόβλητοι , ἀλλὰ καὶ μέγα συμβαλλόμεναι πρὸς ἀρραγῆ συνάφειαν καὶ κοινωνίαν βίου , καὶ ταῦτα ἡμῖν ὑπῆρξε πρὸς ὑμᾶς τὰ δίκαια . τίνος οὖν ἕνεκεν , ὦ σεμνοτάτη πόλεων ( δι’ ὑμῶν γὰρ τῇ πόλει πάσῃ διαλέγομαι ) , οὐ γράμμα ἥμερον αὐτόθεν , οὐ φωνὴ δεξιά , ἀλλʼ ἤνοικται μὲν ὑμῶν τὰ ὦτα τοῖς διαβάλλειν ἐπιχειροῦσιν ; ὥστε τοσοῦτον πλέον στενάζειν ὀφείλω , ὅσῳπερ ἂν μᾶλλον ἴδω τὸ σπουδαζόμενον αὐτοῖς κατορθούμενον · ἐπειδὴ τὸ τῆς διαβολῆς ἔργον φανερὸν ἔχει τὸν καθηγούμενον , ὅς ἀπὸ πολλῶν ὑπάρχων ἀδικημάτων γνώριμος , ἀπὸ ταύτης μάλιστα τῆς πονηρίας χαρακτηρίζεται , ὥστε καὶ ὄνομα αὐτῷ γενέσθαι τὴν ἁμαρτίαν . πλὴν ἀλλʼ ὑμεῖς ἀνάσχεσθέ μου τῆς παρρησίας · ἀμφοτέρας τὰς ἀκοὰς τοῖς διαβάλλουσιν ἡμᾶς ἀναπετάσαντες , πάντα ἀνεξετάστως ταῖς ψυχαῖς παραδέχεσθε · καὶ οὐδεὶς ὁ τοῦ ἀληθοῦς τὸ ψεῦδος φυλοκρινῶν . τίς ἠπόρησέ ποτε πονηρῶν ἐγκλημάτων μόνος ἀγωνιζόμενος ; τίς ἠλέγχθη ψευδόμενος μὴ παρόντος τοῦ συκοφαντουμένου ; ποῖον ῥῆμα οὐκ ἔστι πιθανὸν τοῖς ἀκούουσιν , ἐὰν ὁ μὲν λοίδορος διατείνηται , ἦ μὴν οὕτως ἔχειν , ὁ δὲ λοιδορούμενος μήτε παρῇ , μήτε ἐπακούῃ τῶν βλασφημιῶν ; οὐδὲ αὐτὴ ἡ τοῦ βίου συνήθεια παιδεύει ὑμᾶς πρὸς ταῦτα , ὅτι δεῖ τὸν μέλλοντα ἴσον καὶ κοινὸν ἀκροατὴν γενήσεσθαι , μὴ ὅλον ἀπάγεσθαι παρὰ τοῦ προλαβόντος , ἀλλʼ ἀναμένειν καὶ τὴν ἀπολογίαν τοῦ ἐναγομένου , ἵνʼ οὕτως ἐκ τῆς παραθέσεως ἑκατέρων τῶν λόγων διαδειχθῇ ἡ ἀλήθεια ; κρῖμα δίκαιον κρίνατε πρόσταγμά ἐστιν ἓν τῶν ἀναγκαιοτάτων εἰς σωτηρίαν . Καὶ ταῦτα λέγω , οὐκ ἐπιλελησμένος τῶν ἀποστολικῶν ῥημάτων , ὅτι φεύγων ἐκεῖνος τὰ ἀνθρώπινα κριτήρια , ὅλον ἑαυτοῦ τὸν βίον ταῖς εὐθύναις τοῦ ἀνεξαπατήτου δικαστηρίου ἐταμιεύετο ἐν οἷς φησιν · Ἐμοὶ δὲ εἰς ἐλάχιστόν ἐστιν ἵνα ὑφʼ ὑμῶν ἀνακριθῶ , ἢ ὑπὸ ἀνθρωπίνης ἡμέρας . ἀλλʼ ὅμως ἐπειδὴ προλαβοῦσαι διαβολαὶ ψευδεῖς κατέσχον ὑμῶν τὰς ἀκοάς , καὶ διαβέβληται μὲν ἡμῶν ὁ βίος , διαβέβληται δὲ ἡ περὶ τὸν Θεὸν ἡμῶν πίστις , εἰδὼς ὅτι τρισὶν ὁμοῦ προσώποις τὴν βλάβην προστρίβεται ὁ διαβάλλων · τόν τε γὰρ συκοφαντούμενον ἀδικεῖ , καὶ πρὸς οὓς ὁ λόγος ἐστὶν αὐτῷ , καὶ ἑαυτόν · τῆς μὲν ἐμαυτοῦ βλάβης κἂν ἀπεσιώπησα , εὖ ἴστε , οὐ καταφρονῶν τῆς παρʼ ὑμῖν ὑπολήψεως,(πῶς γὰρ ὅς γε ἵνα μὴ ταύτην ζημιωθῶ , ταῦτα ἐπιστέλλω καὶ ἀγωνίζομαι νῦν ; ) ἀλλʼ ὁρῶν ὅτι ἐν τρισὶ τοῖς βλαπτομένοις ὁ τὰ ἐλάττονα ζημιούμενος εἰμὶ ἐγώ . ἐγὼ μὲν γὰρ ὑμᾶς ἀποστεροῦμαι , ὑμεῖς δὲ τὴν ἀλήθειαν ἀφαιρεῖσθε · καὶ ὁ τούτων αἴτιος ἐμὲ μὲν ὑμῶν διίστησιν , ἑαυτὸν δέ ἀλλοτριοῖ τοῦ Κυρίου · διότι οὐκ ἔστι Θεῷ ἐκ τῶν ἀπηγορευμένων οἰκειωθῆναι . ὑμῶν οὖν μᾶλλον ἕνεκεν ἢ ἐμαυτοῦ ποιοῦμαι τοὺς λόγους , καὶ τοῦ ὑμᾶς ἐξελέσθαι βλάβης οὐκ ἀνεκτῆς . τί γὰρ ἂν καὶ μεῖζον πάθοι κακόν τις τὸ τιμιώτατον τῶν ὄντων ζημιωθείς , τὴν ἀλήθειαν ; Τί οὖν φημι , ἀδελφοί ; οὐχ ὅτι ἀναμάρτητός τις ἐγώ , οὔθʼ ὅτι ὁ βίος ὁ ἐμὸς οὐχὶ πλήρης ἐστὶ μυρίων ἐλαττωμάτων · οἶδα γὰρ ἐμαυτὸν καὶ οὐ διαλείπω γε στάζων τὸ δάκρυον ὑπὲρ τῶν ἁμαρτημάτων , εἴ πως δυνηθείην ἐξιλάσασθαί μου τὸν Θεὸν καὶ διαφυγεῖν τὴν ἀπειληθεῖσαν κόλασιν · ἀλλʼ ὅτι ὁ τὰ ἡμέτερα κρίνων , εἰ μὲν καθαρὸν ἔχειν διαβεβαιοῦται τὸν ὀφθαλμόν , καρφολογείτω ἡμῶν τό ὄμμα . ὁμολογοῦμεν γὰρ δεῖσθαι πολλῆς τῆς ἐκ τῶν ὁγιαινόντων ἐπιμελείας · εἰ δὲ τοῦτο μὲν οὐκ ἂν εἴποι , καὶ τοσούτῳ γε πλέον οὐκ ἐρεῖ , ὅσῳπερ ἂν μᾶλλον ᾖ καθαρὸς , διότι ἴδιον τῶν τελείων τὸ μὴ ἑαυτοὺς ὑπεραίρειν , ἐπεὶ πάντως ὑπόδικοι τῇ ἀλαζονείᾳ τοῦ Φαρισαίου γενήσονται , ὃς ἑαυτὸν δικαιῶν κατέκρινε τὸν τελώνην , μετʼ ἐμοῦ ζητείτω τὸν ἰατρόν , καὶ μὴ πρὸ καιροῦ κρινέτω , ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ Κύριος , ὃς ἀποκάλυψει τὰ κρυπτὰ τοῦ σκότους καὶ φανερώσει τὰς βουλὰς τῶν καρδιῶν . μεμνήσθω δὲ καὶ τοῦ εἰπόντος · μὴ κρίνετε , ἵνα μὴ κριθῆτε · καί , Μὴ καταδικάζετε , ἵνα μὴ καταδικασθῆτε . ὅλως δέ , ἀδελφοί , εἰ μὲν ἰάσιμα ἡμῶν ἐστι τὰ πλημμελήματα , τί οὐχὶ πείθεται τῷ διδασκάλῳ τῶν ἐκκλησιῶν λέγοντι · Ἔλεγξον , ἐπιτίμησον , παρακάλεσον ; εἰ δὲ ἀνίατος ἡμῶν ἡ ἀνομία , τί οὐχὶ εἰς πρόσωπον ἡμῖν ἀντικαθίσταται καὶ δημοσιεύσας ἡμῶν τὰ ἀνομήματα ἐλευθεροῖ τῆς παρʼ ἡμῶν βλάβης τὰς ἐκκλησίας ; μὴ τοίνυν ἀνάσχησθε τῆς ὑπʼ ὀδόντα λαλουμένης καθʼ ἡμῶν λοιδορίας . τοῦτο γὰρ κἂν παιδίσκη μία τῶν ἐκ μύλωνος ποιήσειε , κἂν τῶν ἀγοραίων τις μεθʼ ὑπερβολῆς ἐπιδείξαιτο , οἷς ἡ γλῶσσα πρὸς πᾶσαν ἠκόνηται λοιδορίαν . ἀλλʼ εἰσὶν ἐπίσκοποι · κληθῶσιν εἰς ἀκρόασιν . ἔστι κλῆρος κατὰ πᾶσαν τοῦ Θεοῦ παροικίαν · συναχθήτωσαν οἱ δοκιμώτατοι . λεγέτω μετὰ παρρησίας ὁ βουλόμενος , ἵνα ἔλεγχος ἦ τὸ γινόμενον , καὶ μὴ λοιδορία . ὑπʼ ὄψιν ἀγέτω τὰ λανθάνοντά μου τῆς πονηρίας · μισείτω δὲ μηδὲ τότε , ἀλλὰ νουθετείτω ὡς ἀδελφόν . ἐλεεῖσθαί που δικαιότεροί ἐσμεν παρὰ τῶν μακαρίων ἀνδρῶν καὶ ἀναμαρτήτων οἱ ἁμαρτωλοὶ ἡμεῖς μᾶλλον ἢ χαλεπαίνεσθαι . Εἰ δὲ περὶ πίστιν τὸ σφάλμα , δειχθήτω ἡμῖν ἡ συγγραφή · πάλιν ἴσον καὶ κοινὸν κριτήριον καθισάτω . ἀναγνωσθήτω τὸ ἔγκλημα . δοκιμασθήτω , εἰ μὴ ἀγνοίᾳ τοῦ ἐγκαλοῦντος ἔγκλημα εἶναι δοκεῖ μᾶλλον , ἢ τῇ ἑαυτοῦ φύσει κατεγνωσμένον ἐστὶ τὸ γράμμα . πολλὰ γὰρ τῶν καλῶν οὐ δοκεῖ εἶναι τοιαῦτα τοῖς τὸ κριτήριον τῆς διανοίας οὐκ ἀκριβὲς κεκτημένοις . ἐπεὶ καὶ τὰ ἰσοβαρῆ τῶν ὄγκων οὐκ ἶσα εἶναι δοκεῖ , ὅταν μὴ ἰσορρόπως ἔχωσι πρὸς ἀλλήλας αἱ πλάστιγγες . καὶ τὸ μέλι ἤδη πικρόν τισι κατεφάνη , τὴν γευστικὴν αἴσθησιν ὑπὸ τοῦ πάθους διεφθαρμένοις . ἀλλὰ καὶ ὀφθαλμὸς οὐχ ὑγιῶς ἔχων πολλὰ μὲν τῶν ὄντων οὐκ εἶδε , πολλὰ δὲ τῶν οὐκ ὄντων ὑπέθετο . καὶ τοίνυν καὶ ἐπὶ τῆς τῶν λόγων δυνάμεως τὸ ἴσον ὁρῶ πολλάκις γινόμενον , ὅταν τῆς τῶν συγγραψαμένων ἕξεως ὁ κριτὴς ἀπολιμπάνηται . δεῖ γὰρ σχεδὸν ἐκ τῆς αὐτῆς παρασκευῆς ὡρμῆσθαι τόν τε κρίνοντα τοὺς λόγους καὶ τὸν συγγράφοντα . ἢ τὰ μὲν γεωργίας ἔργα οὐ δυνατός ἐστι κρίνειν ὅ γε μὴ γεωργικός , καὶ τὸ ἐκμελές τε καὶ ἐμμελὲς τῶν κατὰ μουσικὴν ῥυθμῶν οὐ διαγνώσεται ὁ μὴ τὴν ἐπιστήμην ἔχων τῆς μουσικῆς · λόγων δὲ κριτὴς εὐθὺς ὁ βουλόμενος ἔσται , ὁ μήτε διδάσκαλον ἔχων ἑαυτοῦ δεικνύναι , οὔτε χρόνον ἐν ᾧ μεμάθηκεν , οὔτε ὅλως ἐπαΐων τι μικρὸν ἢ μεῖζον τῶν περὶ λόγους . ἐγὼ δὲ ὁρῶ , ὅτι καὶ ἐν τοῖς λογίοις τοῦ Πνεύματος οὐ παντὶ ἐξῆν ἐπιβάλλειν τῇ ἐξετάσει τῶν εἰρημένων , ἀλλὰ τῷ ἔχοντι τὸ Πνεῦμα τῆς διακρίσεως , καθὼς ἐδίδαξεν ἡμᾶς ὁ ἀπόστολος , ἐν ταῖς διαιρέσεσι τῶν χαρισμάτων εἰπών · ᾧ μὲν γὰρ διὰ τοῦ Πνεῦματος δίδοται λόγος σοφίας , ἄλλῳ δὲ λόγος γνώσεως , κατὰ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα · ἑτέρῳ δὲ πίστις ἐν τῷ αὐτῷ Πνεύματι · ἄλλῳ δὲ ἐνεργήματα δυνάμεων · ἄλλῳ προφητεία , ἄλλῳ διακρίσεις πνευμάτων . ὥστε εἰ μὲν πνευματικὰ τὰ ἡμέτερα , δεικνύτω ἑαυτὸν ἔχοντα τὸ χάρισμα τῆς διακρίσεως τῶν πνευματικῶν ὁ τὰ ἡμέτερα κρίνειν βουλόμενος · εἰ δέ , ὡς αὐτὸς λοιδορεῖ , ἀπὸ τῆς σοφίας ἐστὶ τοῦ κόσμου τούτου , δειξάτω ἑαυτὸν ἔμπειρον τῆς σοφίας τοῦ κόσμου , καὶ τότε αὐτῷ τὰς ψήφους τῆς κρίσεως ἐπιτρέψομεν . καὶ μηδεὶς οἰέσθω ταῦτα πρὸς ἀποφυγὴν τῶν ἐλέγχων ἐπινοεῖσθαι παρʼ ἡμῶν . ὑμῖν γὰρ ἐπιτρέπω , ποθεινότατοι ἀδελφοί , ἐφʼ ἑαυτῶν ποιήσασθαι τῶν ἐγκαλουμένων ἡμῖν τὴν ἐξέτασιν . οὕτως ἐστὲ βραδεῖς τὴν διάνοιαν , ὥστε πάντων δεῖσθαι τῶν συνηγόρων πρὸς τὴν τοῦ ἀληθοῦς εὕρεσιν ; ἀλλʼ ἐὰν μὲν ἀναντίρρητα ὑμῖν φανῇ ἐφʼ ἑαυτῶν , πείσατε τοὺς ἐρεσχελοῦντας ἀφέσθαι πάσης φιλονεικίας · ἐὰν δέ τι δοκεῖ καὶ ἀμφίβολον ἔχειν , ἐρωτήσατε ἡμᾶς διά τινων μεσιτῶν δυναμένων πιστῶς διακονήσασθαι τὰ ἡμέτερα · ἢ καὶ ἐγγράφους , εἰ δοκεῖ , ἀπαιτήσατε ἡμᾶς τὰς ἀποδεῖξεις . πάντως δὲ παντὶ τρόπῳ σπουδάσατε μὴ ἀνεξέταστα ταῦτα καταλιπεῖν . Πίστεως δὲ τῆς ἡμετέρας τίς ἂν καὶ γένοιτο ἐναργεστέρα ἀπόδειξις ἢ ὅτι τραφέντες ἡμεῖς ὑπὸ τίτθῃ μακαρίᾳ γυναικί , παρʼ ὑμῶν ὡρμημένῃ ; Μακρίναν λέγω τὴν περιβόητον , παρʼ ἧς ἐδιδάχθημεν τὰ τοῦ μακαριωτάτου Γρηγορίου ῥήματα , ὅσα πρὸς αὐτὴν ἀκολουθίᾳ μνήμης διασωθέντα αὐτή τε ἐφύλασσε , καὶ ἡμᾶς ἔτι νηπίους ὄντας ἔπλαττε καὶ ἐμόρφου τοῖς τῆς εὐσεβείας δόγμασιν . ἐπειδὴ δὲ καὶ αὐτοὶ τὴν τοῦ φρονεῖν δύναμιν ἀπελάβομεν , τοῦ λόγου ἡμῖν διὰ τῆς ἡλικίας συμπληρωθέντος , πολλὴν ἐπελθόντες γῆν τε καὶ θάλασσαν , εἴ τινας εὕρομεν τῷ παραδοθέντι κανόνι τῆς εὐσεβείας στοιχοῦντας , τούτους καὶ πατέρας ἐπεγραψάμεθα καὶ ὁδηγοὺς τῶν ψυχῶν ἡμῶν εἰς τὴν πρὸς Θεὸν πορείαν ἐποιησάμεθα . καὶ μέχρι γε τῆς ὥρας ταύτης , χάριτι τοῦ καλέσαντος ἡμᾶς κλήσει ἁγίᾳ εἰς τὴν ἑαυτοῦ ἐπίγνωσιν , οὐδένα οἴδαμεν λόγον ἐχθρὸν τῆς ὑγιαινούσης διδασκαλίας ταῖς καρδίαις παραδεξάμενοι , οὐδὲ μολυνθέντες ποτὲ τὰς ψυχὰς τῇ δυσωνύμῳ τῶν Ἀρειανῶν βλασφημίᾳ . ἀλλʼ εἴ τινάς ποτε ὡρμημένους ἐξ ἐκείνου τοῦ διδασκάλου εἰς κοινωνίαν προσελαβόμεθα , ἐπικρυπτομένους τὴν ἐν τῷ βάθει νόσον , καὶ ῥήματα λαλοῦντας εὐσεβῆ , ἢ τοῖς γε παρʼ ἡμῶν λεγομένοις μὴ ἀντιτείνοντας , οὕτω προσηκάμεθα , οὔτε πᾶσαν ἑαυτοῖς τὴν κατʼ αὐτοὺς κρίσιν ἐπιτρέψαντες , ἀλλὰ ταῖς προεξενεχθείσαις περὶ αὐτῶν ψήφοις παρὰ τῶν πατέρων ἡμῶν ἀκολουθήσαντες . ἐγὼ γὰρ δεξάμενος γράμματα τοῦ μακαριωτάτου πατρὸς Ἀθανασίου τοῦ τῆς Ἀλεξανδρείας ἐπισκόπου , ἃ καὶ ἔχω ἐν ταῖς χερσὶ καὶ προβάλλομαι τοῖς ἐπιζητοῦσιν , ἐν οἷς φανερῶς διηγόρευσεν , εἴ τις ἐκ τῆς τῶν Ἀρειανῶν αἱρέσεως βούλοιτο μετατίθεσθαι , ὁμολογῶν τὴν ἐν Νικαίᾳ πίστιν , τοῦτον προσίεσθαι , μηδὲν διακρινομένους ἐπʼ αὐτῷ · καὶ τούτου τοῦ δόγματος κοινωνούς μοι παρεχομένου τούς τε τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Ἀχαΐας ἐπισκόπους ἅπαντας , νομίζων ἀναγκαῖον εἶναι ἀκολουθεῖν ἀνδρὶ τοσούτῳ διὰ τὸ ἀξιόπιστον τῶν νομοθετησάντων , ὁμοῦ δὲ καὶ ἐπιθυμῶν τὸν τῆς εἰρηνοποιίας μισθὸν ὑποδέξασθαι , τοὺς ταύτην ὁμολογοῦντας τὴν πίστιν ἐγκατέτασσον τῇ μερίδι τῶν κοινωνικῶν . Δικαιότερον δὲ τὰ καθʼ ἡμᾶς κρίνεσθαι μὴ ἐξ ἑνὸς ἢ δευτέρου τῶν μὴ ὀρθοποδούντων πρὸς τὴν ἀλήθειαν , ἀλλʼ ἐκ τοῦ πλήθους τῶν κατὰ τὴν οἰκουμένην ἐπισκόπων συνημμένων ἡμῖν χάριτι τοῦ Κυρίου . ἐξετασθῶσι δὲ Πισίδαι , Λυκάονες , Ἰσαῦροι , Φρύγες ἑκάτεροι , Ἀρμενίων ὅσον ὑμῖν ἐστι πρόσοικον , Μακεδόνες , Ἀχαιοί , Ἰλλύριοι , Γάλλοι , Ἱσπανοί , Ἰταλία σύμπασα , Σικελιῶται , Ἄφροι , Αἰγύπτου τὸ ὑγιαῖνον , τῆς Συρίας ὁπόσον λείψανον οἵτινες πέμπουσί τε πρὸς ἡμᾶς γράμματα καὶ πάλιν δέχονται παρʼ ἡμῶν . ὧν ἐστιν ὑμῖν ἔκ τε τῶν ἐκεῖθεν φερομένων γραμμάτων μαθεῖν καὶ ἐκ τῶν ἐντεῦθεν πάλιν ἀντιπεμπομένων αὐτοῖς διδαχθῆναι , ὅτι σύμψυχοι πάντες ἐσμέν , τὸ ἓν φρονοῦντες . ὥστε ὁ τὴν πρὸς ἡμᾶς κοινωνίαν ἀποδιδράσκων μὴ λανθανέτω ὑμῶν τὴν ἀκρίβειαν , πάσης ἑαυτὸν τῆς Ἐκκλησίας ἀπορρηγνύς . περιβλέψασθε , ἀδελφοί , πρὸς τίνας ἐστὶν ὑμῖν ἡ κοινωνία · ἐπειδὰν παρʼ ἡμῶν μὴ δεχθῆτε , τίς λοιπὸν ὑμᾶς ἐπιγνώσεται ; μὴ ἀγάγητε ἡμᾶς εἰς ἀνάγκην σκυθρωπόν τι βουλεύσασθαι περὶ τῆς φιλτάτης ἡμῖν ἐκκλησίας . μὴ ποιήσητέ με , ἃ νῦν ἐν τῇ καρδίᾳ κρύπτω τῇ ἐμαυτοῦ , κατʼ ἐμαυτὸν στενάζων καὶ ὀδυρόμενος τοῦ καιροῦ τὴν κακότητα , ὅτι αἰτίας οὐκ οὔσης , αἱ μέγισται τῶν ἐκκλησιῶν , καὶ ἐκ παλαιοῦ πρὸς ἀλλήλας ἀδελφῶν τάξιν ἐπέχουσαι , αὗται νῦν διεστήκασι · μή με ποιήσητε ταῦτα πρὸς πάντας ὁμοῦ τοὺς κοινωνικοὺς ἀποδύρασθαι . μὴ ἐκβιάσησθέ με ἀφεῖναι ῥήματα , ἃ μέχρι τοῦ νῦν τῷ ἐκ τοῦ λογισμοῦ χαλινῷ κεκρυμμένα ἔχω παρʼ ἐμαυτῷ . βέλτιόν ἐστιν ἡμᾶς ἐκποδῶν γενέσθαι , τὰς δὲ ἐκκλησίας ὁμονοεῖν πρὸς ἀλλήλας , ἢ διὰ τὰς μειρακιώδεις ἡμῶν μικροψυχίας κακὸν τοσοῦτον ἐπάγεσθαι τοῖς λαοῖς τοῦ Θεοῦ . ἐρωτήσατε τοὺς πατέρας ὑμῶν , καὶ ἀναγγελοῦσιν ὑμῖν , ὅτι εἰ καὶ τῇ θέσει τοῦ τόπου διῃρῆσθαι ἐδόκουν αἱ παροικίαι , ἀλλὰ τῷ γε φρονήματι ἓν ἦσαν , καὶ μιᾷ γνώμῃ ἐκυβερνῶντο . συνεχεῖς μὲν τοῦ λαοῦ αἱ ἐπιμιξίαι · συνεχεῖς δὲ τοῦ κλήρου ἐπιδημίαι · αὐτοῖς δὲ τοῖς ποιμέσι τοσοῦτον περιῆν τῆς πρὸς ἀλλήλους ἀγάπης , ὥστε ἑκάτερον αὐτῶν διδασκάλῳ τῷ ἑτέρῳ καὶ ἡγεμόνι χρῆσθαι εἰς τὰ πρὸς Κύριον .
Lemmas: πολύς χρόνος ἀποσιωπάω πρός ἀλλήλων , ἀδελφός τίμιος ἐγώ καί περιπόθητος , ὥσπερ ὁ πρός ὀργή διανίστημι . καίτοι τίς οὗτος βαρύμηνις καί δυσδιάλλακτος ὁ λυπέω , ὥστε ὅλος σχεδόν ἄνθρωπος γενεά ὁ ἐκ ὁ μῖσος ὀργή συμπαρεκτείνω ; ὅς περί ἐγώ εἰμί ὁράω γίγνομαι , οὐδείς ὁ διαζεύγνυμαι Δίκαιος ἀφορμή ὑπάρχω , οὐκοῦν ὅσος γε οἶδα αὐτός , ἀλλά ὁ ἐναντίος , πολύς καί μέγας πρός ὁ ἄκρος ἐγώ φίλιος καί ἕνωσις ἐνυπάρχω ὁ ἐκ ἀρχή · εἷς μέν ὁ μέγας καί πρῶτος , ὁ ἐντολή ὁ κύριος διαρρήδην εἶπον , ὅτι ἐν οὗτος γιγνώσκω πᾶς , ὅτι ἐγώ μαθητής εἰμί , ἐάν ἀγαπάω ἀλλήλων · καί πάλιν ὁ ἀπόστολος σαφῶς ὁ ὁ ἀγάπη καλός παριστάω ἐγώ , οὗτος μέν ἐν ὅς ἀποφαίνω πλήρωμα νόμος εἰμί ὁ ἀγάπη , οὗτος δέ ὅταν προτίθημι πᾶς ὁμοῦ ὁ μέγας ὁ ὁ ἀγάπη καλός , ἐν ὅς φημί · ἐάν ὁ γλῶσσα ὁ ἄνθρωπος λαλέω καί ὁ ἄγγελος , ἀγάπη δέ μή ἔχω , γίγνομαι χαλκός ἠχώ , ἢ κύμβαλον ἀλαλάζω . καί ἐάν ἔχω προφητεία , καί οἶδα ὁ μυστήριον πᾶς , καί πᾶς ὁ γνῶσις , καί ἔχω πᾶς ὁ πίστις ὥστε ὄρος μεθιστάω , ἀγάπη δέ μή ἔχω , οὐδείς εἰμί . κἀν ψωμίζω πᾶς ὁ ὑπάρχω ἐγώ , καί παραδίδωμι ὁ σῶμα ἐγώ ἵνα καίω , ἀγάπη δέ μή ἔχω , οὐδείς ὠφελέω · οὐ ὡς δύναμαι ποτέ ὁ ἀπαριθμέω ἕκαστος δίχα ὁ ἀγάπη ἐνεργέω , ἀλλά βούλομαι ὁ ἅγιος , ὡς αὐτός εἶπον , ὁ κατά ὑπερβολή τρόπος ὁ κατά πᾶς ὑπεροχή προσμαρτυρέω ὁ ἐντολή . δεύτερος δέ , ὅτι εἰμί τίς μέγας συμβάλλω πρός συνάφεια καί ὁ ὁ αὐτός μετέχω διδάσκαλος , ὁ αὐτός σύ τε εἰμί καί ἐγώ διδάσκαλος τε ὁ μυστήριον ὁ Θεός , καί πατήρ πνευματικός , ὁ ἐκ ἀρχή ὁ ἐκκλησία ὁ ὑμέτερος θεμελιόω . Γρηγόριος λέγω ὁ πάνυ , καί ὅσος ἐφεξῆς ἐκεῖνος ὁ παρά σύ ἐπισκοπή ὁ θρόνος διαδέχομαι , ἄλλος ἐπί ἄλλος ὥσπερ τις ἀστήρ ἐπανατέλλω , κατά ὁ αὐτός ἴχνος ἐπιβαίνω , ὥστε διαγνώστης καταλείπω ὁ κατά οὐρανός πολιτεία ὁ σημεῖον ὁ βούλομαι . εἰμί δέ καί ὁ σωματικός οἰκειότης οὐ ἀπόβλητος , ἀλλά καί μέγας συμβάλλω πρός ἀρραγής συνάφεια καί κοινωνία βίος , καί οὗτος ἐγώ ὑπάρχω πρός σύ ὁ Δίκαιος . τίς οὖν ἕνεκα , εἰμί σεμνός πόλις ( διά σύ γάρ ὁ πόλις πᾶς διαλέγω ) , οὖον γράμμα ἥμερος αὐτόθεν , οὖον φωνή δεξιός , ἀλλά ἀνοίγνυμι μέν σύ ὁ οὖς ὁ διαβάλλω ἐπιχειρέω ; ὥστε τοσοῦτος πλέω στενάζω ὀφείλω , ὅσος εἄν μᾶλλον ὁράω ὁ σπουδάζω αὐτός κατορθόω · ἐπεί ὁ ὁ διαβολή ἔργον φανερός ἔχω ὁ καθηγέομαι , ὅς ἀπό πολύς ὑπάρχω ἀδίκημα γνώριμος , ἀπό οὗτος μάλιστα ὁ πονηρία χαρακτηρίζω , ὥστε καί ὄνομα αὐτός γίγνομαι ὁ ἁμαρτία . πλήν ἀλλά σύ ἀνέχω ἐγώ ὁ παρρησία · ἀμφότερος ὁ ἀκοή ὁ διαβάλλω ἐγώ ἀναπετάννυμι , πᾶς ἀνεξέταστος ὁ Ψυχή παραδέχομαι · καί οὐδείς ὁ ὁ ἀληθής ὁ ψεῦδος φυλοκρινέω . τίς ἀπορέω ποτός πονηρός ἔγκλημα μόνος ἀγωνίζομαι ; τίς ἐλέγχω ψεύδω μή πάρειμι ὁ συκοφαντέω ; ποῖος ῥῆμα οὐ εἰμί πιθανός ὁ ἀκούω , ἐάν ὁ μέν λοίδορος διατείνω , εἰμί μήv οὕτως ἔχω , ὁ δέ λοιδορέω μήτε πείρω , μήτε ἐπακούω ὁ βλασφημία ; οὐδέ αὐτός ὁ ὁ βίος συνήθεια παιδεύω σύ πρός οὗτος , ὅτι δεῖ ὁ μέλλω ἴσος καί κοινός ἀκροατής γίγνομαι , μή ὅλος ἀπάγω παρά ὁ προλαμβάνω , ἀλλά ἀναμένω καί ὁ ἀπολογία ὁ ἐνάγω , ἵνα οὕτως ἐκ ὁ παράθεσις ἑκάτερος ὁ λόγος διαδείκνυμι ὁ ἀλήθεια ; κρίμα Δίκαιος κρίνω πρόσταγμα εἰμί εἷς ὁ ἀναγκαῖος εἰς σωτηρία . καί οὗτος λέγω , οὐ ἐπιλανθάνομαι ὁ ἀποστολικός ῥῆμα , ὅτι φεύγω ἐκεῖνος ὁ ἀνθρώπινος κριτήριον , ὅλος ἑαυτοῦ ὁ βίος ὁ εὐθύνω ὁ ἀνεξαπάτητος δικαστήριον ταμιεύω ἐν ὅς φημί · ἐμός δέ εἰς ἐλάχιστος εἰμί ἵνα ὑπό σύ ἀνακρίνω , ἢ ὑπό ἀνθρώπινος ἡμέρα . ἀλλά ὅμως ἐπεί προλαμβάνω διαβολή ψευδής κατέχω σύ ὁ ἀκοή , καί διαβάλλω μέν ἐγώ ὁ βίος , διαβάλλω δέ ὁ περί ὁ θεός ἐγώ πίστις , εἰδοί ὅτι τρεῖς ὁμοῦ πρόσωπον ὁ βλάβη προστρίβω ὁ διαβάλλω · ὁ τε γάρ συκοφαντέω ἀδικέω , καί πρός ὅς ὁ λόγος εἰμί αὐτός , καί ἑαυτοῦ · ὁ μέν ἐμαυτοῦ βλάβη κἀν ἀποσιωπάω , εὕω οἶδα , οὖον καταφρονέω ὁ παρά σύ ὑπολήψεως,(πῶς γάρ ὅς γε ἵνα μή οὗτος ζημιόω , οὗτος ἐπιστέλλω καί ἀγωνίζομαι νῦν ; ) ἀλλά ὁράω ὅτι ἐν τρεῖς ὁ βλάπτω ὁ ὁ μικρός ζημιόω εἰμί ἐγώ . ἐγώ μέν γάρ σύ ἀποστερέω , σύ δέ ὁ ἀλήθεια ἀφαιρέω · καί ὁ οὗτος αἴτιος ἐγώ μέν σύ διίστημι , ἑαυτοῦ δέ ἀλλοτριόω ὁ κύριος · διότι οὐ εἰμί Θεός ἐκ ὁ ἀπαγορεύω οἰκειόω . σύ οὖν μᾶλλον ἕνεκα ἢ ἐμαυτοῦ ποιέω ὁ λόγος , καί ὁ σύ ἐξαιρέω βλάβη οὐ ἀνεκτός . τίς γάρ εἄν καί μείζων πάσχω κακός τις ὁ τίμιος ὁ εἰμί ζημιόω , ὁ ἀλήθεια ; τις οὖν φημί , ἀδελφός ; οὐ ὅτι ἀναμάρτητος τις ἐγώ , οὔτε ὅτι ὁ βίος ὁ ἐμός οὐ πλήρης εἰμί μυρίος ἐλάττωμα · οἶδα γάρ ἐμαυτοῦ καί οὖον διαλείπω γε στάζω ὁ δάκρυ ὑπέρ ὁ ἁμάρτημα , εἰμί πως δύναμαι ἐξιλάσκομαι ἐγώ ὁ θεός καί διαφεύγω ὁ ἀπειλέω κόλασις · ἀλλά ὅτι ὁ ὁ ἡμέτερος κρίνω , εἰμί μέν καθαρός ἔχω διαβεβαιόω ὁ ὀφθαλμός , καρφολογέω ἐγώ ὁ ὄμμα . ὁμολογέω γάρ δήω πολύς ὁ ἐκ ὁ ὁγιαίνω ἐπιμέλεια · εἰμί δέ οὗτος μέν οὐ εἄν εἶπον , καί τοσοῦτος γε πλέω οὐ εἴρω , ὅσος εἄν μᾶλλον εἰμί καθαρός , διότι ἴδιος ὁ τέλειος ὁ μή ἑαυτοῦ ὑπεραίρω , ἐπεί πάντως ὑπόδικος ὁ ἀλαζονεία ὁ Φαρισαῖος γίγνομαι , ὅς ἑαυτοῦ δικαιόω κατακρίνω ὁ τελώνης , μετά ἐγώ ζητέω ὁ ἰατρός , καί μή πρό καιρός κρίνω , ἠώς εἄν ἔρχομαι ὁ Κύριος , ὅς ἀποκάλυψις ὁ κρυπτός ὁ σκότος καί φανέρωσις ὁ βουλή ὁ Καρδία . μιμνήσκω δέ καί ὁ εἶπον · μή κρίνω , ἵνα μή κρίνω · καί , μή καταδικάζω , ἵνα μή καταδικάζω . ὅλως δέ , ἀδελφός , εἰμί μέν ἰάσιμος ἐγώ εἰμί ὁ πλημμέλημα , τίς οὐ πείθω ὁ διδάσκαλος ὁ ἐκκλησία λέγω · ἐλέγχω , ἐπιτιμάω , παρακαλέω ; εἰμί δέ ἀνίατος ἐγώ ὁ ἀνομία , τίς οὐ εἰς πρόσωπον ἐγώ ἀντικαθίστημι καί δημοσιεύω ἐγώ ὁ ἀνόμημα ἐλευθερόω ὁ παρά ἐγώ βλάβη ὁ ἐκκλησία ; μή τοίνυν ἀνέχω ὁ ὑπό ὀδούς λαλέω κατά ἐγώ λοιδορία . οὗτος γάρ κἀν παιδίσκη εἷς ὁ ἐκ μυλών ποιέω , κἀν ὁ ἀγοραῖος τις μετά ὑπερβολή ἐπιδείκνυμι , ὅς ὁ γλῶσσα πρός πᾶς ἀκονάω λοιδορία . ἀλλά εἰμί ἐπίσκοπος · καλέω εἰς ἀκρόασις . εἰμί κλῆρος κατά πᾶς ὁ Θεός παροικία · συνάγω ὁ δόκιμος . λέγω μετά παρρησία ὁ βούλομαι , ἵνα ἔλεγχος εἰμί ὁ γίγνομαι , καί μή λοιδορία . ὑπό ὄψις ἄγω ὁ λανθάνω ἐγώ ὁ πονηρία · μισέω δέ μηδέ τότε , ἀλλά νουθετέω ὡς ἀδελφός . ἐλεέω ποῦ δίκαιος εἰμί παρά ὁ μακάριος ἀνήρ καί ἀναμάρτητος ὁ ἁμαρτωλός ἐγώ μᾶλλον ἢ χαλεπαίνω . εἰμί δέ περί πίστις ὁ σφάλμα , δείκνυμι ἐγώ ὁ συγγραφή · πάλιν ἴσος καί κοινός κριτήριον καθίζω . ἀναγιγνώσκω ὁ ἔγκλημα . δοκιμάζω , εἰμί μή ἄγνοια ὁ ἐγκαλέω ἔγκλημα εἰμί δοκέω μᾶλλον , ἢ ὁ ἑαυτοῦ φύσις καταγιγνώσκω εἰμί ὁ γράμμα . πολύς γάρ ὁ καλός οὖον δοκέω εἰμί τοιοῦτος ὁ ὁ κριτήριον ὁ διάνοια οὐ ἀκριβής κτάομαι . ἐπεί καί ὁ ἰσοβαρής ὁ ὄγκος οὐ ἴσος εἰμί δοκέω , ὅταν μή ἰσόρροπος ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ πλάστιγξ . καί ὁ μέλι ἤδη πικρός τις καταφαίνω , ὁ γευστικός αἴσθησις ὑπό ὁ πάθος διαφθείρω . ἀλλά καί ὀφθαλμός οὐ ὑγιής ἔχω πολύς μέν ὁ εἰμί οὐ ὁράω , πολύς δέ ὁ οὐ εἰμί ὑποτίθημι . καί τοίνυν καί ἐπί ὁ ὁ λόγος δύναμις ὁ ἴσος ὁράω πολλάκις γίγνομαι , ὅταν ὁ ὁ συγγράφω ἕξις ὁ κριτής ἀπολείπω . δεῖ γάρ σχεδόν ἐκ ὁ αὐτός παρασκευή ὁρμάω ὁ τε κρίνω ὁ λόγος καί ὁ συγγράφω . ἢ ὁ μέν γεωργία ἔργον οὖον δυνατός εἰμί κρίνω ὅς γε μή γεωργικός , καί ὁ ἐκμελής τε καί ἐμμελής ὁ κατά μουσική ῥυθμός οὖον διαγιγνώσκω ὁ μή ὁ ἐπιστήμη ἔχω ὁ μουσικός · λόγος δέ κριτής εὐθύς ὁ βούλομαι εἰμί , ὁ μήτε διδάσκαλος ἔχω ἑαυτοῦ δείκνυμι , οὔτε χρόνος ἐν ὅς μανθάνω , οὔτε ὅλως ἐπαΐω τίς μικρός ἢ μείζων ὁ περί λόγος . ἐγώ δέ ὁράω , ὅτι καί ἐν ὁ λόγιος ὁ πνεῦμα οὖον πᾶς ἔξεστι ἐπιβάλλω ὁ ἐξέτασις ὁ εἴρω , ἀλλά ὁ ἔχω ὁ πνεῦμα ὁ διάκρισις , καθώς διδάσκω ἐγώ ὁ ἀπόστολος , ἐν ὁ διαίρεσις ὁ χάρισμα εἶπον · ὅς μέν γάρ διά ὁ πνεῦμα δίδωμι λόγος σοφία , ἄλλος δέ λόγος γνῶσις , κατά ὁ αὐτός πνεῦμα · ἕτερος δέ πίστις ἐν ὁ αὐτός πνεῦμα · ἄλλος δέ ἐνέργημα δύναμις · ἄλλος προφητεία , ἄλλος διάκρισις πνεῦμα . ὥστε εἰμί μέν πνευματικός ὁ ἡμέτερος , δείκνυμι ἑαυτοῦ ἔχω ὁ χάρισμα ὁ διάκρισις ὁ πνευματικός ὁ ὁ ἡμέτερος κρίνω βούλομαι · εἰμί δέ , ὡς αὐτός λοιδορέω , ἀπό ὁ σοφία εἰμί ὁ κόσμος οὗτος , δείκνυμι ἑαυτοῦ ἔμπειρος ὁ σοφία ὁ κόσμος , καί τότε αὐτός ὁ ψῆφος ὁ κρίσις ἐπιτρέπω . καί μηδείς οἴομαι οὗτος πρός ἀποφυγή ὁ ἐλέγχω ἐπινοέω παρά ἐγώ . σύ γάρ ἐπιτρέπω , ποθεινός ἀδελφός , ἐπί ἑαυτοῦ ποιέω ὁ ἐγκαλέω ἐγώ ὁ ἐξέτασις . οὕτως εἰμί βραδύς ὁ διάνοια , ὥστε πᾶς δήω ὁ συνήγορος πρός ὁ ὁ ἀληθής εὕρεσις ; ἀλλά ἐάν μέν ἀναντίρρητος σύ φαίνω ἐπί ἑαυτοῦ , πείθω ὁ ἐρεσχελέω ἀφίημι πᾶς φιλονεικία · ἐάν δέ τίς δοκέω καί ἀμφίβολος ἔχω , ἐρωτάω ἐγώ διά τίνω μεσίτης δύναμαι πιστῶς διακονέω ὁ ἡμέτερος · ἢ καί ἔγγραφος , εἰμί δοκέω , ἀπαιτέω ἐγώ ὁ ἀποδείκνυμι . πάντως δέ πᾶς τρόπος σπουδάζω μή ἀνεξέταστος οὗτος καταλείπω . πίστις δέ ὁ ἡμέτερος τίς εἄν καί γίγνομαι ἐναργής ἀπόδειξις ἢ ὅτι τρέφω ἐγώ ὑπό τίτθη μακάριος γυνή , παρά σύ ὁρμάω ; Μακρίνα λέγω ὁ περιβόητος , παρά ὅς διδάσκω ὁ ὁ μακάριος Γρηγόριος ῥῆμα , ὅσος πρός αὐτός ἀκολουθία μνήμη διασῴζω αὐτός τε φυλάσσω , καί ἐγώ ἔτι νήπιος εἰμί πλάσσω καί μορφόω ὁ ὁ εὐσέβεια δόγμα . ἐπεί δέ καί αὐτός ὁ ὁ φρονέω δύναμις ἀπολαμβάνω , ὁ λόγος ἐγώ διά ὁ ἡλικία συμπληρόω , πολύς ἐπέρχομαι γῆ τε καί θάλασσα , εἰμί τις εὑρίσκω ὁ παραδίδωμι κανών ὁ εὐσέβεια στοιχέω , οὗτος καί πατήρ ἐπιγράφω καί ὁδηγός ὁ Ψυχή ἐγώ εἰς ὁ πρός θεός πορεία ποιέω . καί μέχρι γε ὁ ὥρα οὗτος , χάρις ὁ καλέω ἐγώ κλῆσις ἅγιος εἰς ὁ ἑαυτοῦ ἐπίγνωσις , οὐδείς οἶδα λόγος ἐχθρός ὁ ὑγιαίνω διδασκαλία ὁ Καρδία παραδέχομαι , οὐδέ μολύνω ποτέ ὁ ψυχή ὁ δυσώνυμος ὁ Ἀρειανός βλασφημία . ἀλλά εἰμί τις ποτός ὁρμάω ἐκ ἐκεῖνος ὁ διδάσκαλος εἰς κοινωνία προσλαμβάνω , ἐπικρύπτω ὁ ἐν ὁ βάθος νόσος , καί ῥῆμα λαλέω εὐσεβής , ἢ ὁ γε παρά ἐγώ λέγω μή ἀντιτείνω , οὗτος προσίημι , οὔτε πᾶς ἑαυτοῦ ὁ κατά αὐτός κρίσις ἐπιτρέπω , ἀλλά ὁ προεκφέρω περί αὐτός ψῆφος παρά ὁ πατήρ ἐγώ ἀκολουθέω . ἐγώ γάρ δέχομαι γράμμα ὁ μακάριος πατήρ Ἀθανάσιος ὁ ὁ Ἀλεξάνδρεια ἐπίσκοπος , ὁ καί ἔχω ἐν ὁ χείρ καί προβάλλω ὁ ἐπιζητέω , ἐν ὅς φανερῶς διαγορεύω , εἰμί τις ἐκ ὁ ὁ Ἀρειανός αἵρεσις βούλομαι μετατίθημι , ὁμολογέω ὁ ἐν Νίκαια πίστις , οὗτος προσίημι , μηδείς διακρίνω ἐπί αὐτός · καί οὗτος ὁ δόγμα κοινωνός ἐγώ παρέχω ὁ τε ὁ Μακεδονία καί ὁ Ἀχαΐα ἐπίσκοπος ἅπας , νομίζω ἀναγκαῖος εἰμί ἀκολουθέω ἀνήρ τοσοῦτος διά ὁ ἀξιόπιστος ὁ νομοθετέω , ὁμοῦ δέ καί ἐπιθυμέω ὁ ὁ εἰρηνοποιία μισθός ὑποδείκνυμι , ὁ οὗτος ὁμολογέω ὁ πίστις κατετάζω ὁ μερίς ὁ κοινωνικός . Δίκαιος δέ ὁ κατά ἐγώ κρίνω μή ἐκ εἷς ἢ δύο ὁ μή ὀρθοποδέω πρός ὁ ἀλήθεια , ἀλλά ἐκ ὁ πλῆθος ὁ κατά ὁ οἰκέω ἐπίσκοπος συνάπτω ἐγώ χάρις ὁ κύριος . ἐξετάζω δέ Πισίδης , Λυκάων , Ἴσαυρος , Φρύξ ἑκάτερος , Ἀρμένιος ὅσος σύ εἰμί πρόσοικος , Μακεδών , Ἀχαιός , Ἰλλυριός , Γάλλος , Ἱσπανός , Ἰταλία σύμπας , Σικελιώτης , Ἄφρος , Αἴγυπτος ὁ ὑγιαίνω , ὁ Συρία ὁπόσος λείψανον ὅστις πέμπω τε πρός ἐγώ γράμμα καί πάλιν δέχομαι παρά ἐγώ . ὅς εἰμί σύ ἐκ τε ὁ ἐκεῖθεν φέρω γράμμα μανθάνω καί ἐκ ὁ ἐντεῦθεν πάλιν ἀντέπειμι αὐτός διδάσκω , ὅτι σύμψυχος πᾶς εἰμί , ὁ εἷς φρονέω . ὥστε ὁ ὁ πρός ἐγώ κοινωνία ἀποδιδράσκω μή λανθάνω σύ ὁ ἀκρίβεια , πᾶς ἑαυτοῦ ὁ ἐκκλησία ἀπορρήγνυμι . περιβλέπω , ἀδελφός , πρός τίς εἰμί σύ ὁ κοινωνία · ἐπειδάν παρά ἐγώ μή δέχομαι , τίς λοιπός σύ ἐπιγιγνώσκω ; μή ἄγω ἐγώ εἰς ἀνάγκη σκυθρωπός τίς βουλεύω περί ὁ φίλος ἐγώ ἐκκλησία . μή ποιέω ἐγώ , ὁ νῦν ἐν ὁ Καρδία κρύπτω ὁ ἐμαυτοῦ , κατά ἐμαυτοῦ στενάζω καί ὀδύρομαι ὁ καιρός ὁ κακότης , ὅτι αἴτιος οὐ εἰμί , ὁ μέγας ὁ ἐκκλησία , καί ἐκ παλαιός πρός ἀλλήλων ἀδελφός τάξις ἐπέχω , οὗτος νῦν διΐστημι · μή ἐγώ ποιέω οὗτος πρός πᾶς ὁμοῦ ὁ κοινωνικός ἀποδύρομαι . μή ἐκβιάομαι ἐγώ ἀφίημι ῥῆμα , ὁ μέχρι ὁ νῦν ὁ ἐκ ὁ λογισμός χαλινός κρύπτω ἔχω παρά ἐμαυτοῦ . βελτίων εἰμί ἐγώ ἐκποδῶν γίγνομαι , ὁ δέ ἐκκλησία ὁμονοέω πρός ἀλλήλων , ἢ διά ὁ μειρακιώδης ἐγώ μικροψυχία κακός τοσοῦτος ἐπάγω ὁ λαός ὁ Θεός . ἐρωτάω ὁ πατήρ σύ , καί ἀναγγέλλω σύ , ὅτι εἰμί καί ὁ θέσις ὁ τόπος διαιρέω δοκέω ὁ παροικία , ἀλλά ὁ γε φρόνημα εἷς εἰμί , καί εἷς γνώμη κυβερνάω . συνεχής μέν ὁ λαός ὁ ἐπιμιξία · συνεχής δέ ὁ κλῆρος ἐπιδημία · αὐτός δέ ὁ ποιμήν τοσοῦτος περίειμι ὁ πρός ἀλλήλων ἀγάπη , ὥστε ἑκάτερος αὐτός διδάσκαλος ὁ ἕτερος καί ἡγεμών χράω εἰς ὁ πρός κύριος .