basilius-theology.epistulae 90
τῇ δύσει Ὁ ἀγαθὸς Θεός , ὁ ἀεὶ ταῖς θλίψεσι τὰς παρακλήσεις παραζευγνύς , ἔδωκεν ἡμῖν καὶ νῦν ἐπὶ τῷ πλήθει τῶν ὀδυνῶν εὑρέσθαι τινὰ μετρίαν παράκλησιν ἐκ τῶν γραμμάτων , ἃ παρὰ τῆς ὑμετέρας ὀρθότητος ὁ τιμιώτατος πατὴρ ἡμῶν Ἀθανάσιος ὁ ἐπίσκοπος δεξάμενος διεπέμψατο ἡμῖν , ὑγιοῦς πίστεως μαρτυρίαν , καὶ τῆς ἀνεπηρεάστου ὑμῶν ὁμονοίας καὶ συμπνοίας ἀπόδειξιν ἔχοντα , ὥστε καὶ ποιμένας ἀναδεικνύναι τοῖς ἴχνεσι τῶν πατέρων ἀκολουθοῦντας καὶ τὸν λαὸν τοῦ Κυρίου μετʼ ἐπιστήμης ποιμαίνοντας . ταῦτα πάντα ηὔφρανεν ἡμᾶς τοσοῦτον , ὥστε λῦσαι ἡμῶν τὴν κατήφειαν , καὶ μειδίαμά τι βραχὺ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν ἐμποιῆσαι ἀπὸ τῆς σκυθρωπῆς ταύτης τῶν πραγμάτων καταστάσεως , ἐν ᾗ νῦν καθεστήκαμεν . Ἐπέτεινε δὲ ἡμῖν τὴν παράκλησιν ὁ Κύριος διὰ τοῦ υἱοῦ ἡμῶν τοῦ εὐλαβεστάτου συνδιακόνου Σαβίνου , ὃς καὶ τὰ παρʼ ὑμῖν καλὰ διηγησάμενος ἀκριβῶς ἔθρεψεν ἡμῶν τὰς ψυχάς · καὶ τὰ ἡμέτερα δέ , τῇ πείρᾳ μαθών , ἐναργῶς ὑμῖν ἀναγγελεῖ , ἵνα προηγουμένως μὲν διὰ τῆς ἐκτενοῦς καὶ φιλοπόνου δεήσεως τῆς πρὸς τὸν Κύριον συναγωνίζησθε ἡμῖν , ἔπειτα δὲ καὶ τὴν ἐνδεχομένην ὑμῖν παραμυθίαν ταῖς καταπονουμέναις ἐκκλησίαις εἰσενέγκασθαι μὴ παραιτήσησθε . κέκμηκε γὰρ τὰ ἐνταῦθα , ἀδελφοὶ τιμιώτατοι , καὶ ἀπείρηκε πρὸς τὰς συνεχεῖς προσβολὰς τῶν ἐναντίων ἡ Ἐκκλησία , ὥσπερ τι πλοῖον ἐν πελάγει μέσῳ ταῖς ἐπαλλήλοις πληγαῖς τῶν κυμάτων βασανιζόμενον , εἰ μή τις γένοιτο ταχεῖα ἐπισκοπὴ τῆς ἀγαθότητος τοῦ Κυρίου . ὥσπερ οὖν ἡμεῖς ἴδιον ἑαυτῶν ἀγαθὸν ποιούμεθα τὴν ὑμετέραν πρὸς ἀλλήλους σύμπνοιάν τε καὶ ἑνότητα , οὕτω καὶ ὑμᾶς παρακαλοῦμεν συμπαθῆσαι ἡμῶν ταῖς διαιρέσεσι , καὶ μή , ὅτι τῇ θέσει τῶν τόπων διεστήκαμεν , χωρίζειν ἡμᾶς ἀφʼ ἑαυτῶν , ἀλλʼ ὅτι ἑνούμεθα τῇ κατὰ τὸ Πνεῦμα κοινωνίᾳ , εἰς τὴν ἑνὸς σώματος ἡμᾶς συμφωνίαν ἀναλαμβάνειν . Γνώριμα δὲ τὰ θλίβοντα ἡμᾶς , κἂν ἡμεῖς μὴ λέγωμεν · εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν οἰκουμένην λοιπὸν ἐξήχηται . καταπεφρόνηται τὰ τῶν πατέρων δογματα · ἀποστολικαὶ παραδόσεις ἐξουδένωνται · νεωτεροποιῶν ἀνθρώπων ἐφευρέματα ταῖς ἐκκλησίαις ἐμπολιτεύεται · τεχνολογοῦσι λοιπόν , οὐ θεολογοῦσιν , οἱ ἄνθρωποι · ἡ τοῦ κόσμου σοφία τὰ πρωτεῖα φέρεται , παρωσαμένη τὸ καύχημα τοῦ σταυροῦ . ποιμένες ἀπελαύνονται , ἀντεισάγονται δὲ λύκοι βαρεῖς , διασπῶντες τὸ ποίμνιον τοῦ Χριστοῦ . οἶκοι εὐκτήριοι ἔρημοι τῶν ἐκκλησιαζόντων · αἱ ἐρημίαι πλήρεις τῶν ὀδυρομένων . οἱ πρεσβύτεροι ὀδύρονται , τὰ παλαιὰ συγκρίνοντες τοῖς παροῦσιν · οἱ νέοι ἐλεεινότεροι , μὴ εἰδότες οἵων ἐστέρηνται . Ταῦτα ἱκανὰ μὲν κινῆσαι πρὸς συμπάθειαν τοὺς τὴν Χριστοῦ ἀγάπην πεπαιδευμένους · συγκρινόμενος δὲ τῇ ἀληθείᾳ τῶν πραγμάτων ὁ λόγος παρὰ πολὺ τῆς ἀξίας αὐτῶν ἀπολείπεται . εἴ τι οὖν παραμύθιον ἀγάπης , εἴ τις κοινωνία Πνεύματος , εἴ τινα σπλάγχνα οἰκτιρμῶν , κινήθητε πρὸς τὴν ἀντίληψιν ἡμῶν . λάβετε ζῆλον εὐσεβείας , ἐξέλεσθε ἡμᾶς τοῦ χειμῶνος τούτου . λαλείσθω καὶ παρʼ ἡμῖν μετὰ παρρησίας τὸ ἀγαθὸν ἐκεῖνο κήρυγμα τῶν πατέρων , τὸ καταστρέφον μὲν τὴν δυσώνυμον αἵρεσιν τὴν Ἀρείου , οἰκοδομοῦν δὲ τὰς ἐκκλησίας ἐν τῇ ὑγιαινούσῃ διδασκαλίᾳ ἐν ᾗ ὁ Υἱὸς ὁμοούσιος ὁμολογεῖται τῷ Πατρί , καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ὁμοτίμως συναριθμεῖταί τε καὶ συλλατρεύεται · ἵνα ἣν ὑμῖν ἔδωκεν ὁ Κύριος ὑπὲρ τῆς ἀληθείας παρρησίαν , καὶ τὸ ἐπὶ τῇ ὁμολογίᾳ τῆς θείας καὶ σωτηρίου Τριάδος καύχημα , τοῦτο καὶ ἡμῖν διὰ τῶν ὑμετέρων εὐχῶν καὶ τῆς συνεργίας ὑμῶν χαρίσηται . τὸ δὲ καθέκαστον αὐτὸς ὁ προειρημένος συνδιάκονος ἀναγγελεῖ ὑμῶν τῇ ἀγάπῃ . καὶ πᾶσι δὲ τοῖς γενομένοις κανονικῶς παρὰ τῆς ὑμετέρας τιμιότητος συνεθέμεθα , τὸν ἀποστολικὸν ὑμῶν ζῆλον ὑπὲρ τῆς ὀρθοδοξίας ἀποδεξάμενοι .
Lemmas: ὁ δύο ὁ ἀγαθός Θεός , ὁ ἀεί ὁ θλῖψις ὁ παράκλησις παραζεύγνυμι , δίδωμι ἐγώ καί νῦν ἐπί ὁ πλῆθος ὁ ὀδύνη εὑρίσκω τις μέτριος παράκλησις ἐκ ὁ γράμμα , ὁ παρά ὁ ὑμέτερος ὀρθότης ὁ τίμιος πατήρ ἐγώ Ἀθανάσιος ὁ ἐπίσκοπος δέχομαι διαπέμπω ἐγώ , ὑγιής πίστις μαρτυρία , καί ὁ ἀνεπηρέαστος σύ ὁμόνοια καί σύμπνοια ἀπόδειξις ἔχω , ὥστε καί ποιμήν ἀναδείκνυμι ὁ ἴχνος ὁ πατήρ ἀκολουθέω καί ὁ λαός ὁ κύριος μετά ἐπιστήμη ποιμαίνω . οὗτος πᾶς εὐφραίνω ἐγώ τοσοῦτος , ὥστε λύω ἐγώ ὁ κατήφεια , καί μειδίαμα τίς βραχύς ὁ Ψυχή ἐγώ ἐμποιέω ἀπό ὁ σκυθρωπάζω οὗτος ὁ πρᾶγμα κατάστασις , ἐν ὅς νῦν καθίστημι . ἐπιτείνω δέ ἐγώ ὁ παράκλησις ὁ Κύριος διά ὁ υἱός ἐγώ ὁ εὐλαβής συνδιάκονος Σαβῖνος , ὅς καί ὁ παρά σύ καλός διηγέομαι ἀκριβῶς τρέφω ἐγώ ὁ Ψυχή · καί ὁ ἡμέτερος δέ , ὁ πείρω μανθάνω , ἐναργής σύ ἀναγγέλλω , ἵνα προηγουμένως μέν διά ὁ ἐκτενής καί φιλόπονος δέησις ὁ πρός ὁ κύριος συναγωνίζομαι ἐγώ , ἔπειτα δέ καί ὁ ἐνδέχομαι σύ παραμυθία ὁ καταπονέω ἐκκλησία εἰσφέρω μή παραιτέομαι . κάμνω γάρ ὁ ἐνταῦθα , ἀδελφός τίμιος , καί ἀπεῖπον πρός ὁ συνεχής προσβολή ὁ ἐναντίος ὁ ἐκκλησία , ὥσπερ τίς πλοῖον ἐν πέλαγος μέσος ὁ ἐπάλληλος πληγή ὁ κῦμα βασανίζω , εἰμί μή τις γίγνομαι ταχύς ἐπισκοπή ὁ ἀγαθότης ὁ κύριος . ὥσπερ οὖν ἐγώ ἴδιος ἑαυτοῦ ἀγαθός ποιέω ὁ ὑμέτερος πρός ἀλλήλων σύμπνοια τε καί ἑνότης , οὗτος καί σύ παρακαλέω συμπαθέω ἐγώ ὁ διαίρεσις , καί μή , ὅτι ὁ θέσις ὁ τόπος διΐστημι , χωρίζω ἐγώ ἀπό ἑαυτοῦ , ἀλλά ὅτι ἑνόω ὁ κατά ὁ πνεῦμα κοινωνία , εἰς ὁ εἷς σῶμα ἐγώ συμφωνία ἀναλαμβάνω . Γνώριμος δέ ὁ θλίβω ἐγώ , κἀν ἐγώ μή λέγω · εἰς πᾶς γάρ ὁ οἰκέω λοιπός ἐξηχέω . καταφρονέω ὁ ὁ πατήρ δόγμα · ἀποστολικός παράδοσις ἐξουδενόω · νεωτεροποιός ἄνθρωπος ἐφεύρεμα ὁ ἐκκλησία ἐμπολιτεύω · τεχνολογέω λοιπός , οὖον θεολογέω , ὁ ἄνθρωπος · ὁ ὁ κόσμος σοφία ὁ πρωτεῖος φέρω , παρωθέω ὁ καύχημα ὁ σταυρός . ποιμήν ἀπελαύνω , ἀντεισάγω δέ λύκος βαρύς , διασπάω ὁ ποίμνη ὁ Χριστός . οἶκος εὐκτήριος ἐρῆμος ὁ ἐκκλησιάζω · ὁ ἐρημία πλήρης ὁ ὀδύρομαι . ὁ πρέσβυς ὀδύρομαι , ὁ παλαιός συγκρίνω ὁ πάρειμι · ὁ νέος ἐλεεινός , μή οἶδα οἷος στερέω . οὗτος ἱκανός μέν κινέω πρός συμπάθεια ὁ ὁ Χριστός ἀγάπη παιδεύω · συγκρίνω δέ ὁ ἀλήθεια ὁ πρᾶγμα ὁ λόγος παρά πολύς ὁ ἄξιος αὐτός ἀπολείπω . εἰμί τίς οὖν παραμύθιον ἀγάπη , εἰμί τις κοινωνία πνεῦμα , εἰμί τις σπλάγχνον οἰκτιρμός , κινέω πρός ὁ ἀντίληψις ἐγώ . λαμβάνω ζῆλος εὐσέβεια , ἐξαιρέω ἐγώ ὁ χειμών οὗτος . λαλέω καί παρά ἐγώ μετά παρρησία ὁ ἀγαθός ἐκεῖνος κήρυγμα ὁ πατήρ , ὁ καταστρέφω μέν ὁ δυσώνυμος αἵρεσις ὁ Ἄρειος , οἰκοδομέω δέ ὁ ἐκκλησία ἐν ὁ ὑγιαίνω διδασκαλία ἐν ὅς ὁ υἱός ὁμοούσιος ὁμολογέω ὁ πατήρ , καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ὁμότιμος συναριθμέω τε καί συλλατρεύω · ἵνα ὅς σύ δίδωμι ὁ Κύριος ὑπέρ ὁ ἀλήθεια παρρησία , καί ὁ ἐπί ὁ ὁμολογία ὁ θεῖος καί σωτήριος Τριάς καύχημα , οὗτος καί ἐγώ διά ὁ ὑμέτερος εὖχος καί ὁ συνεργία σύ χαρίζομαι . ὁ δέ καθέκαστον αὐτός ὁ προερέω συνδιάκονος ἀναγγέλλω σύ ὁ ἀγάπη . καί πᾶς δέ ὁ γίγνομαι κανονικός παρά ὁ ὑμέτερος τιμιότης συντίθημι , ὁ ἀποστολικός σύ ζῆλος ὑπέρ ὁ ὀρθοδοξία ἀποδείκνυμι .