basilius-theology.epistulae 272
Ἀπήγγειλέ μοι Ἀκτίακος ὁ διάκονος , ὅτι σέ τινες ἐλύπησαν καθʼ ἡμῶν , διαβάλλοντες ἡμᾶς ὡς οὐκ εὐνοϊκῶς πρὸς τὴν σὴν διακειμένους σεμνότητα . ἐγὼ δὲ οὐκ ἐθαύμασα εἴ τινές εἰσιν ἀνδρὶ τοσούτῳ παρεπόμενοι κόλακες . πεφύκασι γάρ πως ταῖς μεγάλαις δυναστείαις αἱ ἀνελεύθεροι αὐταὶ παραφύεσθαι θεραπεῖαι , οἳ διὰ τὸ ἀπορεῖν οἰκείου ἀγαθοῦ , δι’ οὗ γνωρισθῶσιν , ἐκ τῶν ἀλλοτρίων κακῶν ἑαυτοὺς συνιστῶσι . καὶ σχεδόν , ὥσπερ ἡ ἐρυσίβη τοῦ σίτου ἐστὶ φθορὰ ἐν αὐτῷ γινομένη τῷ σίτῳ , οὕτω καὶ ἡ κολακεία τὴν φιλίαν ὑποδυομένη λύμη ἐστὶ τῆς φιλίας . οὐ τοίνυν ἐθαύμασα , ὡς ἔφην , εἴ τινες , ὥσπερ οἱ κηφῆνες τὰ σμήνη , οὕτως αὐτοὶ τὴν λαμπράν σου καὶ θαυμαστὴν ἑστίαν περιβομβοῦσιν . Ἀλλʼ ἐκεῖνό μοι θαυμαστὸν ἐφάνη καὶ παντελῶς παράλογον , τὸ σέ , ἄνδρα ἐπὶ τῷ βάρει τοῦ ἤθους μάλιστα διαφανῆ , ἀνασχέσθαι αὐτοῖς ἀμφοτέρας ἀνεῖναι τὰς ἀκοάς καὶ διαβολὴν κατʼ ἐμοῦ παραδέξασθαι , ὃς πολλοὺς ἀγαπήσας ἐκ τῆς πρώτης ἡλικίας μέχρι τοῦ γήρως τούτου , οὐδένα οἶδα εἰς φιλίαν τῆς σῆς τελειότητος προτιμήσας . καὶ γὰρ καὶ εἰ μὴ ὁ λόγος ἔπεισέ με ἀγαπᾷν τοιοῦτον ὄντα , ἐξήρκει ἡ ἐκ παιδὸς συνήθεια προσδῆσαί με τῇ ψυχῇ σου . οἶδας δὲ ὅσον δύναται πρὸς φιλίαν τὸ ἔθος . εἰ δὲ οὐδὲν δείκνυμι τῆς προαιρέσεως ταύτης ἄξιον , σύγγνωθί μου τῇ ἀσθενείᾳ . καὶ γὰρ οὐδὲ αὐτὸς ἔργον παρʼ ἐμοῦ εἰς ἀπόδειξιν τῆς εὐνοίας ἐπιζητήσεις , ἀλλὰ προαίρεσιν δηλονότι τὰ βέλτιστά σοι συνευχομένην . μὴ γάρ ποτε εἰς τοῦτο καταβαίη τὰ σά , ὥστε τῆς παρὰ τῶν οὕτω μικρῶν , ὁποῖος αὐτός εἰμι , εὐεργεσίας προσδεηθῆναι . Πῶς οὖν ἔμελλον ἐγὼ ὑπεναντίον τί σοι λέγειν ἢ πράττειν ἐν τοῖς κατὰ Μεμνόνιον πράγμασι ; ταῦτα γάρ μοι ἀπήγγειλεν ὁ διάκονος . πῶς δὲ τὴν Ὑμητίου εὐπορίαν προτιμοτέραν ἐτιθέμην τῆς σῆς οἰκειώσεως , ἀνδρὸς οὕτω δαπανῶντος τὴν οὐσίαν ; ἀλλʼ οὐκ ἔστι τούτων οὐδὲν ἀληθές · οὔτε τι εἴρηται παρʼ ἐμοῦ οὔτε πέπρακται ὑπεναντίον . ἐκεῖνο δὲ ἴσως ἀφορμὴν ἔδωκε τοῖς τὰ ψευδῆ λέγουσι , τὸ παρʼ ἐμοῦ πρὸς τινὰς τῶν θορυβούντων λεχθέν , ὅτι Εἰ μὲν προείρηται εἰς ἔργον ἀγαγεῖν τὴν ἑαυτοῦ γνώμην ὁ ἄνθρωπος , κἂν θορυβήσητε ὑμεῖς , κἂν μή , γενήσεται πάντως καὶ λαλούντων ὑμῶν καὶ σιωπώντων οὐδὲν ἧττον τὰ σπουδαζόμενα · εἰ δὲ μεταβουλεύσεται , μὴ παρασύρητε τὸ σεμνότατον ὄνομα τοῦ φίλου ἡμῶν , μηδὲ ἐν προσχήματι δῆθεν τῆς περὶ τὸν προστάτην ὑμῶν σπουδῆς ἑαυτοῖς τι κέρδος ἐντεῦθεν , ἐξ ὧν ἐπανατείνεσθε φόβον καὶ ἀπειλήν , καταπράττεσθε . πρὸς δὲ αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν τὰς διαθήκας γράφοντα οὔτε δι’ ἐμαυτοῦ οὔτε δι’ ἑτέρου ἐφθεγξάμην ἢ μικρὸν ἢ μεῖζον περὶ τοῦ πράγματος τούτου . Καὶ τούτοις ἀπιστεῖν οὐκ ὀφείλεις , εἰ μὴ παντελῶς με ἀπεγνωσμένον ἡγῇ , καὶ καταφρονεῖν τῆς μεγάλης ἁμαρτίας τοῦ ψεύδους . ἀλλὰ πάνυ ἡμῖν αὐτὸς καὶ τὴν ἐπὶ τῷ πράγματι τούτῳ ὑπόνοιαν ἄφες , καὶ τοῦ λοιποῦ πάσης διαβολῆς ὑψηλοτέραν ποιοῦ τὴν ἐμὴν περὶ σὲ διάθεσιν , τὸν Ἀλέξανδρον μιμούμενος , ὅς , ἐπιστολὴν κατὰ τοῦ ἰατροῦ δεξάμενος ὡς ἐπιβουλεύοντος , ἐπειδὴ ἔτυχεν ἐν αὐτῷ τῷ καιρῷ φάρμακον λαβὼν ὥστε πιεῖν , τοσοῦτον ἀπέσχε πιστεῦσαι τῷ διαβάλλοντι , ὥστε ὁμοῦ τε τὴν ἐπιστολὴν ἀνεγίνωσκε , καὶ τὸ φάρμακον ἔπινεν . οὐδενὸς γὰρ τῶν ἐπὶ φιλίᾳ γνωρίμων ἀτιμότερον ἐμαυτὸν ἀξιῶ τίθεσθαι , τῷ μήτε ἁλῶναί ποτε εἰς φιλίαν ἐξαμαρτών , καὶ ἔτι παρὰ τοῦ Θεοῦ μου λαβεῖν τὴν ἐντολὴν τῆς ἀγάπης , ἧς χρεώστης εἰμὶ οὐ μόνον κατὰ τὴν κοινὴν τῶν ἀνθρώπων φύσιν , ἀλλʼ ὅτι καὶ ἰδίως εὐεργέτην σε γνωρίζω ἐμαυτοῦ τε καὶ τῆς πατρίδος .
Lemmas: ἀπαγγέλλω ἐγώ Ἀκτιακός ὁ διάκονος , ὅτι σός τις λυπέω κατά ἐγώ , διαβάλλω ἐγώ ὡς οὐ εὐνοικός πρός ὁ σός διάκειμαι σεμνότης . ἐγώ δέ οὐ θαυμάζω εἰμί τις εἰμί ἀνήρ τοσοῦτος παρέπομαι κόλαξ . φύω γάρ πως ὁ μέγας δυναστεία ὁ ἀνελεύθερος αὐτός παραφύομαι θεραπεία , ἕ διά ὁ ἀπορέω οἰκεῖος ἀγαθός , διά ὅς γνωρίζω , ἐκ ὁ ἀλλότριος κακός ἑαυτοῦ συνίστημι . καί σχεδόν , ὥσπερ ὁ ἐρυσίβη ὁ σῖτος εἰμί φθορά ἐν αὐτός γίγνομαι ὁ σῖτος , οὗτος καί ὁ κολακεία ὁ φίλιος ὑποδύω λύμη εἰμί ὁ φίλιος . οὖον τοίνυν θαυμάζω , ὡς φημί , εἰμί τις , ὥσπερ ὁ κηφήν ὁ σμῆνος , οὕτως αὐτός ὁ λαμπρός σύ καί θαυμαστός ἑστία περιβομβέω . ἀλλά ἐκεῖνος ἐγώ θαυμαστός φαίνω καί παντελῶς παράλογος , ὁ σός , ἀνήρ ἐπί ὁ βάρος ὁ ἦθος μάλιστα διαφανής , ἀνέχω αὐτός ἀμφότερος ἀνίημι ὁ ἀκοή καί διαβολή κατά ἐγώ παραδέχομαι , ὅς πολύς ἀγαπάω ἐκ ὁ πρῶτος ἡλικία μέχρι ὁ γῆρας οὗτος , οὐδείς οἶδα εἰς φίλιος ὁ σός τελειότης προτιμάω . καί γάρ καί εἰμί μή ὁ λόγος πείθω ἐγώ ἀγαπάω τοιοῦτος εἰμί , ἐξαρκέω ὁ ἐκ παῖς συνήθεια προσδέομαι ἐγώ ὁ Ψυχή σύ . οἶδα δέ ὅσος δύναμαι πρός φίλιος ὁ ἔθος . εἰμί δέ οὐδείς δείκνυμι ὁ προαίρεσις οὗτος ἄξιος , συγγιγνώσκω ἐγώ ὁ ἀσθένεια . καί γάρ οὐδέ αὐτός ἔργον παρά ἐγώ εἰς ἀπόδειξις ὁ εὔνοια ἐπιζήτησις , ἀλλά προαίρεσις δηλονότι ὁ βέλτιστος σύ συνεύχομαι . μή γάρ ποτός εἰς οὗτος καταβαίνω ὁ σός , ὥστε ὁ παρά ὁ οὗτος μικρός , ὁποῖος αὐτός εἰμί , εὐεργεσία προσδέω . Πῶς οὖν μέλλω ἐγώ ὑπεναντίος τίς σύ λέγω ἢ πράσσω ἐν ὁ κατά Μεμνόνιος πρᾶγμα ; οὗτος γάρ ἐγώ ἀπαγγέλλω ὁ διάκονος . πῶς δέ ὁ ὑμήττιος εὐπορία πρότιμος τίθημι ὁ σός οἰκείωσις , ἀνήρ οὗτος δαπανάω ὁ οὐσία ; ἀλλά οὐ εἰμί οὗτος οὐδείς ἀληθής · οὔτε τίς εἴρω παρά ἐγώ οὔτε πράσσω ὑπεναντίος . ἐκεῖνος δέ ἴσως ἀφορμή δίδωμι ὁ ὁ ψευδής λέγω , ὁ παρά ἐγώ πρός τις ὁ θορυβέω λέγω , ὅτι εἰμί μέν προερέω εἰς ἔργον ἄγω ὁ ἑαυτοῦ γνώμη ὁ ἄνθρωπος , κἀν θορυβέω σύ , κἀν μή , γίγνομαι πάντως καί λαλέω σύ καί σιωπάω οὐδείς κακός ὁ σπουδάζω · εἰμί δέ μεταβουλεύω , μή παρασύρω ὁ σεμνός ὄνομα ὁ φίλος ἐγώ , μηδέ ἐν πρόσχημα δῆθεν ὁ περί ὁ προστάτης σύ σπουδή ἑαυτοῦ τίς κέρδος ἐντεῦθεν , ἐκ ὅς ἐπανατείνω φόβος καί ἀπειλή , καταπράσσω . πρός δέ αὐτός ἐκεῖνος ὁ ὁ διαθήκη γράφω οὔτε διά ἐμαυτοῦ οὔτε διά ἕτερος φθέγγομαι ἢ μικρός ἢ μείζων περί ὁ πρᾶγμα οὗτος . καί οὗτος ἀπιστέω οὐ ὀφείλω , εἰμί μή παντελῶς ἐγώ ἀπογιγνώσκω ἡγέομαι , καί καταφρονέω ὁ μέγας ἁμαρτία ὁ ψεῦδος . ἀλλά πάνυ ἐγώ αὐτός καί ὁ ἐπί ὁ πρᾶγμα οὗτος ὑπόνοια ἀφίημι , καί ὁ λοιπός πᾶς διαβολή ὑψηλός ποιέω ὁ ἐμός περί σύ διάθεσις , ὁ Ἀλέξανδρος μιμέομαι , ὅς , ἐπιστολή κατά ὁ ἰατρός δέχομαι ὡς ἐπιβουλεύω , ἐπεί τυγχάνω ἐν αὐτός ὁ καιρός φάρμακον λαμβάνω ὥστε πίνω , τοσοῦτος ἀπέχω πιστεύω ὁ διαβάλλω , ὥστε ὁμοῦ τε ὁ ἐπιστολή ἀναγιγνώσκω , καί ὁ φάρμακον πίνω . οὐδείς γάρ ὁ ἐπί φίλιος γνώριμος ἄτιμος ἐμαυτοῦ ἀξιόω τίθημι , ὁ μήτε ἁλίσκομαι ποτός εἰς φίλιος ἐξαμαρτάνω , καί ἔτι παρά ὁ Θεός ἐγώ λαμβάνω ὁ ἐντολή ὁ ἀγάπη , ὅς χρεώστης εἰμί οὖον μόνος κατά ὁ κοινός ὁ ἄνθρωπος φύσις , ἀλλά ὅτι καί ἰδίως εὐεργέτης σύ γνωρίζω ἐμαυτοῦ τε καί ὁ πατρίς .