basilius-theology.epistulae 197
Μεγάλαι ἀεὶ καὶ πολλαὶ τοῦ Δεσπότου ἡμῶν αἱ δωρεαί , καὶ οὔτε τὸ μέγεθος αὐτῶν μετρητόν , οὔτε τὸ πλῆθος ἀριθμητόν . μία δὲ τῶν μεγίστων δωρεῶν ἐστι τοῖς εὐαισθήτως δεχομένοις τὰς χάριτας καὶ ἡ παροῦσα αὕτη , ὅτι πλεῖστον ἡμᾶς τῇ θέσει τοῦ τόπου διῃρημένους ἔδωκεν ἀλλήλοις συνάπτεσθαι διὰ τῆς ἐν τοῖς γράμμασι προσφωνήσεως . καὶ γνώσεως τρόπον διττὸν ἡμῖν ἐχαρίσατο · ἕνα μὲν διὰ τῆς συντυχίας , ἕτερον δὲ τὸν διὰ τὴς τοῦ γράμματος ὁμιλίας . ἐπεὶ οὖν ἐγνωρίσαμέν σε δι’ ὧν ἐφθέγξω , καὶ ἐγνωρίσαμεν , οὐ τὸν σωματικὸν χαρακτῆρα ταῖς μνήμαις ἡμῶν ἐντυπωσάμενοι , ἀλλὰ τοῦ ἔσω ἀνθρώπου τὸ κάλλος τῇ ποικιλίᾳ τῶν λόγων καταμαθόντες , ὅτι ἕκαστος ἡμῶν ἐκ τοῦ περισσεύματος τῆς καρδίας λαλεῖ , ἐδοξάσαμεν τὸν Θεὸν ἡμῶν , τὸν καθʼ ἑκάστην γενεὰν ἐκλεγόμενον τοὺς αὐτῷ εὐαρεστοῦντας · ὃς πρότερον μὲν ἐκ τῶν ποιμνίων τῶν προβάτων ἤγειρεν ἄρχοντα τῷ λαῷ αὐτοῦ · καὶ τὸν Ἀμῶς ἐκ τοῦ αἰπολίου ἐνδυναμώσας διὰ τοῦ Πνεύματος ὕψωσεν εἰς προφήτην · νῦν δὲ ἄνδρα ἐκ τῆς βασιλευούσης πόλεως , ἀρχὴν ὅλου ἔθνους πεπιστευμένον , ὑψηλὸν τῷ φρονήματι , γένους λαμπρότητι , περιφανείᾳ βίου , λόγων δυνάμει , πᾶσι τοῖς κατὰ τὸν βίον περίβλεπτον , εἵλκυσεν εἰς τὴν τῶν ποιμνίων τοῦ Χριστοῦ ἐπιμέλειαν · ὃς πάντα ῥίψας τὰ τοῦ βίου πλεονεκτήματα καὶ ἡγησάμενος αὐτὰ ζημίαν ἵνα Χριστὸν κερδήσῃ , τοὺς οἴακας δέξασθαι ἐπετράπη τῆς μεγάλης καὶ περιβοήτου νηὸς ἐπὶ τῇ εἰς Θεὸν πίστει , τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας . ἄγε τοίνυν , ὦ Θεοῦ ἄνθρωπε , ἐπειδὴ οὐ παρʼ ἀνθρώπων παρέλαβες ἢ ἐδιδάχθης τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ , ἀλλʼ αὐτός σε ὁ Κύριος ἀπὸ τῶν κριτῶν τῆς γῆς ἐπὶ τὴν καθέδραν τῶν ἀποστόλων μετέθηκεν , ἀγωνίζου τὸν καλὸν ἀγῶνα , διόρθωσαι τὰ ἀρρωστήματα τοῦ λαοῦ , εἴ τινος ἄρα τὸ πάθος τῆς Ἀρειανῆς μανίας ἥψατο · ἀνανέωσαι τὰ ἀρχαῖα τῶν πατέρων ἴχνη , καὶ τῆς πρὸς ἡμᾶς ἀγάπης ὃν κατεβάλου θεμέλιον ἐποικοδομεῖν σπούδαζε τῇ συνεχείᾳ τῶν προσρήσεων . οὕτω γὰρ δυνησόμεθα ἐγγὺς ἀλλήλων εἶναι τῷ πνεύματι , εἰ καὶ τῇ οἰκήσει τῇ ἐπὶ τῆς γῆς παμπληθὲς ἀπῳκίσμεθα . Ἡ δὲ περὶ τὸν μακαριώτατον Διονύσιον τὸν ἐπίσκοπον φιλοτιμία σου καὶ σπουδὴ πᾶσάν σοι μαρτυρεῖ ἀγάπην πρὸς τὸν Κύριον , τιμὴν εἰς τοὺς προλαβόντας , σπουδὴν περὶ τὴν πίστιν . ἡ γὰρ πρὸς τοὺς εὔνους τῶν ὁμοδούλων διάθεσις τὴν ἀναφορὰν ἐπὶ τὸν Δεσπότην ἔχει , ᾧ δεδουλεύκασι · καὶ ὁ τοὺς διὰ πίστιν ἠθληκότας τιμῶν δῆλός ἐστι τὸν ἴσον ζῆλον ἔχων τῆς πίστεως , ὥστε μία αὕτη πρᾶξις πολλῆς ἀρετῆς ἔχει τὴν μαρτυρίαν . γνωρίζομεν δέ σου τῇ ἐν Χριστῷ ἀγάπῃ , ὅτι οἱ σπουδαιότατοι ἀδελφοί , οἱ παρὰ τῆς εὐλαβείας σου εἰς τὴν τοῦ ἀγαθοῦ ἔργου διακονίαν προτιμηθέντες , πρῶτον μὲν παντὶ τῷ κλήρῳ ἔπαινον ἤνεγκαν διὰ τῆς ἐμμελείας τῶν τρόπων · ἐν γὰρ τῇ καθʼ ἑαυτοὺς εὐσχημοσύνῃ τὸ κοινὸν πάντων εὐσταθὲς κατεμήνυον · ἔπειτα πάσῃ σπουδῇ καὶ ἐμμελείᾳ χρησάμενοι , κατετόλμησαν μὲν χειμῶνος ἀβάτου , ἔπεισαν δὲ μετὰ πάσης εὐτονίας τοὺς πιστοὺς φύλακας τοῦ μακαρίου σώματος τὰ φυλακτήρια τῆς ἑαυτῶν ζωῆς παραχωρῆσαι τούτοις . καὶ γίνωσκε ὅτι οὔτε ἀρχαὶ οὔτε δυναστεῖαι ἀνθρώπων ἐξίσχυσαν ἄν ποτε βιάσασθαι τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους , εἰ μὴ τὸ εὔτονον τῆς προαιρέσεως τῶν ἀδελφῶν τούτων ἐξεδυσώπησεν αὐτοὺς πρὸς τὴν συγχώρησιν . συνήργησε δὲ μάλιστα πρὸς τὸ καταπραχθῆναι τὰ σπουδαζόμενα καὶ ἡ παρουσία τοῦ ποθεινοτάτου καὶ εὐλαβεστάτου υἱοῦ ἡμῶν Θηρασίου τοῦ συμπρεσβυτέρου , ὃς αὐθαιρέτως τὸν κόπον τῆς ὁδοιπορίας ὑποδεξάμενος , ἔπαυσε μὲν τὸ σφοδρὸν τῆς ὁρμῆς τῶν ἐκεῖ πιστῶν , λόγῳ δὲ συμπείσας τοὺς ἀντεχομένους , ἐπὶ πρεσβυτέρων καὶ διακόνων καὶ ἄλλων πολλῶν τῶν φοβουμένων τὸν Κύριον μετὰ τῆς πρεπούσης εὐλαβείας ἀνελόμενος τὰ λείψανα , συνδιέσωσε τοῖς ἀδελφοῖς · ἃ μετὰ τοσαύτης χαρᾶς ὑποδέξασθε , μεθʼ ὅσης λύπης προέπεμψαν οἱ φυλάσσοντες . μηδεὶς διακρινέσθω · μηδεὶς ἀμφιβαλλέτω · οὗτός ἐστιν ἐκεῖνος ὁ ἀήττητος ἀθλητής . ταῦτα γνωρίζει τὰ ὀστᾶ ὁ Κύριος , τὰ συνδιαθλήσαντα τῇ μακαρίᾳ ψυχῇ . ταῦτα μετʼ αὐτῆς στεφανώσει ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἀνταποδόσεως αὐτοῦ τῇ δικαίᾳ κατὰ τὸ γεγραμμένον · ὅτι δεῖ ἡμᾶς παραστῆναι τῷ βήματι τοῦ Χριστοῦ , ἵνα κομίσηται ἕκαστος πρὸς ἃ ἔπραξε διὰ τοῦ σώματος . μία λάρναξ ἦν ἡ ὑποδεξαμένη τὸ τίμιον ἐκεῖνο σῶμα · οὐδεὶς ὁ πλησίον αὐτοῦ κατακείμενος · ἐπίσημος ἡ ταφή · μάρτυρος ἡ τιμή . Χριστιανοὶ οἱ ξενίσαντες καὶ ταῖς ἰδίαις χερσὶ κατέθεντο τότε , καὶ ἀνείλοντο νῦν . οὗτοι ἔκλαυσαν μὲν ὡς πατέρος καὶ προστάτου στερούμενοι · προέπεμψαν δέ , τὴν ὑμετέραν χαρὰν τῆς ἰδίας παρακλήσεως προτιμοτέραν θέμενοι . οἱ παραδόντες τοίνυν εὐλαβεῖς · οἱ ὑποδεξάμενοι ἀκριβεῖς . οὐδαμοῦ ψεῦδος , οὐδαμοῦ δόλος · μαρτυροῦμεν ἡμεῖς · ἀσυκοφάντητος ἔστω παρʼ ὑμῶν ἡ ἀλήθεια .
Lemmas: μεγάλη ἀεί καί πολύς ὁ δεσπότης ἐγώ ὁ δωρεά , καί οὔτε ὁ μέγεθος αὐτός μετρητός , οὔτε ὁ πλῆθος ἀριθμητός . εἷς δέ ὁ μέγας δωρεά εἰμί ὁ εὐαίσθητος δέχομαι ὁ χάρις καί ὁ πάρειμι οὗτος , ὅτι πλεῖστος ἐγώ ὁ θέσις ὁ τόπος διαλέγω δίδωμι ἀλλήλων συνάπτω διά ὁ ἐν ὁ γράμμα προσφώνησις . καί γνῶσις τρόπος δισσός ἐγώ χαρίζομαι · εἷς μέν διά ὁ συντυχία , ἕτερος δέ ὁ διά σής ὁ γράμμα ὁμιλία . ἐπεί οὖν γνωρίζω σύ διά ὅς φθέγγομαι , καί γνωρίζω , οὖον ὁ σωματικός χαρακτήρ ὁ μνήμη ἐγώ ἐντυπόω , ἀλλά ὁ εἴδομαι ἄνθρωπος ὁ κάλλος ὁ ποικιλίας ὁ λόγος καταμανθάνω , ὅτι ἕκαστος ἐγώ ἐκ ὁ περίσσευμα ὁ Καρδία λαλέω , δοξάζω ὁ θεός ἐγώ , ὁ κατά ἕκαστος γενεά ἐκλέγω ὁ αὐτός εὐαρεστέω · ὅς πρότερος μέν ἐκ ὁ ποίμνιον ὁ πρόβατον ἐγείρω ἄρχω ὁ λαός αὐτός · καί ὁ Ἀμῶς ἐκ ὁ αἰπόλιον ἐνδυναμόω διά ὁ πνεῦμα ὑψόω εἰς προφήτης · νῦν δέ ἀνήρ ἐκ ὁ βασιλεύω πόλις , ἀρχή ὅλος ἔθνος πιστεύω , ὑψηλός ὁ φρόνημα , γένος λαμπρότης , περιφάνεια βίος , λόγος δύναμις , πᾶς ὁ κατά ὁ βίος περίβλεπτος , ἕλκω εἰς ὁ ὁ ποίμνιον ὁ Χριστός ἐπιμέλεια · ὅς πᾶς ῥίπτω ὁ ὁ βίος πλεονέκτημα καί ἡγέομαι αὐτός ζημία ἵνα Χριστός κερδαίνω , ὁ Οἴαξ δέχομαι ἐπιτρέπω ὁ μέγας καί περιβόητος ναός ἐπί ὁ εἰς θεός πίστις , ὁ Χριστός ἐκκλησία . ἄγω τοίνυν , εἰμί Θεός ἄνθρωπος , ἐπεί οὖον παρά ἄνθρωπος παραλαμβάνω ἢ διδάσκω ὁ εὐαγγέλιον ὁ Χριστός , ἀλλά αὐτός σύ ὁ Κύριος ἀπό ὁ κριτής ὁ γῆ ἐπί ὁ καθέδρα ὁ ἀπόστολος μετατίθημι , ἀγωνίζομαι ὁ καλός ἀγών , διορθόω ὁ ἀρρώστημα ὁ λαός , εἰμί τις ἄρα ὁ πάθος ὁ αρειανός μανία ἅπτω · ἀνανεόομαι ὁ ἀρχαῖος ὁ πατήρ ἴχνος , καί ὁ πρός ἐγώ ἀγάπη ὅς καταβάλλω θεμέλιος ἐποικοδομέω σπουδάζω ὁ συνέχεια ὁ πρόσρησις . οὗτος γάρ δύναμαι ἐγγύς ἀλλήλων εἰμί ὁ πνεῦμα , εἰμί καί ὁ οἰκέω ὁ ἐπί ὁ γῆ παμπληθής ἀποικίζω . ὁ δέ περί ὁ μακάριος Διονύσιος ὁ ἐπίσκοπος φιλοτιμία σύ καί σπουδή πᾶς σύ μαρτυρέω ἀγάπη πρός ὁ κύριος , τιμή εἰς ὁ προλαμβάνω , σπουδή περί ὁ πίστις . ὁ γάρ πρός ὁ Εὔνους ὁ ὁμόδουλος διάθεσις ὁ ἀναφορά ἐπί ὁ δεσπότης ἔχω , ὅς δουλεύω · καί ὁ ὁ διά πίστις ἀθλέω τιμή δῆλος εἰμί ὁ ἴσος ζῆλος ἔχω ὁ πίστις , ὥστε εἷς οὗτος πρᾶξις πολύς ἀρετή ἔχω ὁ μαρτυρία . γνωρίζω δέ σύ ὁ ἐν Χριστός ἀγάπη , ὅτι ὁ σπουδαῖος ἀδελφός , ὁ παρά ὁ εὐλάβεια σύ εἰς ὁ ὁ ἀγαθός ἔργον διακονία προτιμάω , πρῶτος μέν πᾶς ὁ κλῆρος ἔπαινος φέρω διά ὁ ἐμμέλεια ὁ τρόπος · ἐν γάρ ὁ κατά ἑαυτοῦ εὐσχημοσύνη ὁ κοινός πᾶς εὐσταθής καταμηνύω · ἔπειτα πᾶς σπουδή καί ἐμμέλεια χράω , κατατολμάω μέν χειμών ἄβατος , πείθω δέ μετά πᾶς εὐτονία ὁ πιστός φύλαξ ὁ μακάριος σῶμα ὁ φυλακτήριον ὁ ἑαυτοῦ ζωή παραχωρέω οὗτος . καί γιγνώσκω ὅτι οὔτε ἀρχή οὔτε δυναστεία ἄνθρωπος ἐξισχύω ἄν ποτός βιάζομαι ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος , εἰμί μή ὁ εὔτονος ὁ προαίρεσις ὁ ἀδελφός οὗτος ἐκ-δυσωπέω αὐτός πρός ὁ συγχώρησις . συνεργέω δέ μάλιστα πρός ὁ καταπράσσω ὁ σπουδάζω καί ὁ παρουσία ὁ ποθεινός καί εὐλαβής υἱός ἐγώ Θηράσιος ὁ συμπρεσβύτερος , ὅς αὐθαίρετος ὁ κόπος ὁ ὁδοιπορία ὑποδείκνυμι , παύω μέν ὁ σφοδρός ὁ ὁρμή ὁ ἐκεῖ πιστός , λόγος δέ συμπείθω ὁ ἀντέχω , ἐπί πρέσβυς καί διάκονος καί ἄλλος πολύς ὁ φοβέω ὁ κύριος μετά ὁ πρέπω εὐλάβεια ἀναιρέω ὁ λείψανον , συνδιασῴζω ὁ ἀδελφός · ὁ μετά τοσοῦτος χαρά ὑποδείκνυμι , μετά ὅσος λύπη προπέμπω ὁ φυλάσσω . μηδείς διακρίνω · μηδείς ἀμφιβάλλω · οὗτος εἰμί ἐκεῖνος ὁ ἀήσσητος ἀθλητής . οὗτος γνωρίζω ὁ ὀστέον ὁ Κύριος , ὁ διαθλέω ὁ μακάριος Ψυχή . οὗτος μετά αὐτός στεφανόω ἐν ὁ ἡμέρα ὁ ἀνταπόδοσις αὐτός ὁ Δίκαιος κατά ὁ γράφω · ὅτι δεῖ ἐγώ παρίστημι ὁ βῆμα ὁ Χριστός , ἵνα κομίζω ἕκαστος πρός ὁ πράσσω διά ὁ σῶμα . εἷς λάρναξ εἰμί ὁ ὑποδείκνυμι ὁ τίμιος ἐκεῖνος σῶμα · οὐδείς ὁ πλησίος αὐτός κατάκειμαι · ἐπίσημος ὁ θάπτω · μάρτυς ὁ τιμή . χριστιανός ὁ ξενίζω καί ὁ ἴδιος χείρ κατατίθημι τότε , καί ἀναιρέω νῦν . οὗτος καλέω μέν ὡς πατήρ καί προστάτης στερέω · προπέμπω δέ , ὁ ὑμέτερος χαρά ὁ ἴδιος παράκλησις πρότιμος τίθημι . ὁ παραδίδωμι τοίνυν εὐλαβής · ὁ ὑποδέχομαι ἀκριβής . οὐδαμοῦ ψεῦδος , οὐδαμοῦ δόλος · μαρτυρέω ἐγώ · ἀσυκοφάντητος ἵστημι παρά σύ ὁ ἀλήθεια .