basilius-theology.epistulae 290
Πολλὰ ἀγαθὰ γένοιτο τοῖς κινοῦσι τὴν τιμιότητά σου πρὸς τὴν συνεχῆ ὁμιλίαν ἡμῶν τὴν διὰ τοῦ γράμματος . μὴ γὰρ οἴου συνηθείας ἕνεκεν λέγεσθαι παρʼ ἡμῶν τὰ τοιαῦτα , ἀλλὰ ἐκ διαθέσεως ἀληθινῆς πλείστου ἀξίαν τίθεσθαι ἡμᾶς τὴν φωνήν σου . τί γὰρ ἂν ἐμοὶ Νεκταρίου γένοιτο τιμιώτερον , τοῦ ἐκ παιδὸς μὲν ἀπὸ τῶν καλλίστων ἡμῖν γνωρισθέντος , νῦν δὲ ἐκ παντοίας ἀρετῆς εἰς τοσοῦτον περιφανείας ἀναδραμόντος ; ὥστε μοι φίλων ἁπάντων φίλτατος ὁ σά μοι γράμματα διαφέρων . Περὶ μέντοι τῆς τῶν προστησομένων τῆς συμμορίας ἐκλογῆς , εἰ μὲν ἀνθρώποις χαριζόμενος , ἢ ἱκεσίαις ἐνδιδούς , ἢ φόβῳ εἴκων ποιῶ τι , μήτε ταῦτα ποιήσαιμι . οὐ γὰρ οἰκονόμος , ἀλλὰ κάπηλος ἔσομαι , τὴν δωρεὰν τοῦ Θεοῦ πρὸς ἀνθρωπίνας φιλίας διαμειβόμενος . εἰ δὲ αἱ μὲν διδόμεναι ψῆφοι παρὰ ἀνθρώπων δίδονται ἐκ τῆς ἔξωθεν ἐπιφανείας μαρτυρεῖν ἐχόντων , ἅπερ ἂν μαρτυρῶσιν , αἱ δὲ κρίσεις τῶν ἐπιτηδειοτέρων τῷ εἰδότι τὰ ἀπόρρητα τῶν καρδιῶν παρὰ τῆς ἡμετέρας ταπεινώσεως ἐπιτρέπονται , τάχα τῷ παντὶ βέλτιον καταθέμενον τὴν μαρτυρίαν σπουδῆς μὲν καὶ διαστάσεως πάσης ὡς ὑπὲρ οἰκείων τῶν μαρτυρηθέντων ἀφίστασθαι , προσεύχεσθαι δὲ τῷ Θεῷ μὴ λαθεῖν τὸ συμφέρον . οὕτω γὰρ οὐκέτι ἄνθρωπον τῆς ἐφʼ ἑκάτερα ἐκβάσεως αἰτιασόμεθα , ἀλλὰ τῷ Θεῷ τὴν χάριν τῶν γινομένων εἰσόμεθα . καίτοι εἰ κατὰ ἄνθρωπον γίνεται ταῦτα , οὐδὲ γίνεται , ἀλλὰ μίμησις μέν ἐστι , τῆς ἀληθείας δὲ πάμπληθες ἀπολείπεται . Σκέψαι δέ , ὅτι οὐδὲ μικρός τις παραπέπηγε κίνδυνος τῷ ἐκ παντὸς τρόπου τὸ ἑαυτοῦ κρατῆσαι φιλονεικοῦντι , μή ποτε τῶν ἁμαρτανομένων ἐφʼ ἑαυτοὺς ἑλκύσωμεν τὴν μερίδα . πολλὰ γὰρ ἂν ἁμαρτηθείη καὶ παρὰ τῶν οὐκ ἂν προσδοκηθέντων ποτέ , διὰ τὸ εὔκολον τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως . εἶτα ἰδίᾳ μὲν τοῖς φίλοις συμβουλεύσαντες πολλάκις τὰ κράτιστα , κἂν ἀπίθανοι δόξωμεν τοῖς βουλευομένοις , οὐ χαλεπαίνομεν · ἐν οἷς δὲ οὐ βουλὴ ἀνθρώπων , ἀλλὰ κρίσις ἐστὶ Θεοῦ , μὴ καὶ τῶν τοῦ Θεοῦ κριμάτων προτιμηθέντες δυσχερανοῦμεν ; εἰ μὲν οὖν παρὰ ἀνθρώπων δίδοται , τί χρὴ παρʼ ἡμῶν αἰτεῖν , ἀλλʼ οὐχὶ αὐτὸν παρʼ ἑαυτοῦ λαμβάνειν ; εἰ δὲ παρὰ Κυρίου , εὔχεσθαι προσῆκεν , ἀλλʼ οὐχὶ ἀγανακτεῖν · καὶ ἐν τῇ εὐχῇ μὴ τὸ ἴδιον θέλημα αἰτεῖν , ἀλλʼ ἐπιτρέπειν τῷ οἰκονομοῦντι τὸ συμφέρον Θεῷ . ὁ δὲ Θεὸς ὁ ἅγιος ἀπαγάγοι πᾶσαν πεῖραν λυπηρῶν πραγμάτων ἀπὸ τοῦ οἴκου ὑμῶν , καὶ αὐτῷ τε σοὶ καὶ πᾶσι τοῖς προσήκουσί σοι ἄνοσον καὶ ἀβλαβῆ ἐν πάσῃ εὐθηνίᾳ τὸν βίον ἐπιμετρήσειεν .
Lemmas: πολύς ἀγαθός γίγνομαι ὁ κινέω ὁ τιμιότης σύ πρός ὁ συνεχής ὁμιλία ἐγώ ὁ διά ὁ γράμμα . μή γάρ οἶος συνήθεια ἕνεκα λέγω παρά ἐγώ ὁ τοιοῦτος , ἀλλά ἐκ διάθεσις ἀληθινός πλεῖστος ἄξιος τίθημι ἐγώ ὁ φωνή σύ . τίς γάρ εἄν ἐγώ Νεκτάριος γίγνομαι τίμιος , ὁ ἐκ παῖς μέν ἀπό ὁ καλός ἐγώ γνωρίζω , νῦν δέ ἐκ παντοῖος ἀρετή εἰς τοσοῦτος περιφάνεια ἀνατρέχω ; ὥστε ἐγώ Φίλων ἅπας φίλος ὁ σός ἐγώ γράμμα διαφέρω . περι μέντοι ὁ ὁ προίστημι ὁ συμμορία ἐκλογή , εἰμί μέν ἄνθρωπος χαρίζομαι , ἢ Ἱκεσία ἐνδίδωμι , ἢ φόβος εἴκω ποιέω τίς , μήτε οὗτος ποιέω . οὖον γάρ οἰκονόμος , ἀλλά κάπηλος εἰμί , ὁ δωρεά ὁ Θεός πρός ἀνθρώπινος φίλιος διαμείβω . εἰμί δέ ὁ μέν δίδωμι ψῆφος παρά ἄνθρωπος δίδωμι ἐκ ὁ ἔξωθεν ἐπιφάνεια μαρτυρέω ἔχω , ὅσπερ εἄν μαρτυρέω , ὁ δέ κρίσις ὁ ἐπιτήδειος ὁ οἶδα ὁ ἀπόρρητος ὁ Καρδία παρά ὁ ἡμέτερος ταπείνωσις ἐπιτρέπω , τάχα ὁ πᾶς ἀγαθός κατατίθημι ὁ μαρτυρία σπουδή μέν καί διάστασις πᾶς ὡς ὑπέρ οἰκέω ὁ μαρτυρέω ἀφίστημι , προσεύχομαι δέ ὁ Θεός μή λανθάνω ὁ συμφέρω . οὗτος γάρ οὐκέτι ἄνθρωπος ὁ ἐπί ἑκάτερος ἔκβασις αἰτιάομαι , ἀλλά ὁ Θεός ὁ χάρις ὁ γίγνομαι εἶμι . καίτοι εἰμί κατά ἄνθρωπος γίγνομαι οὗτος , οὐδέ γίγνομαι , ἀλλά μίμησις μέν εἰμί , ὁ ἀλήθεια δέ παμπλήθης ἀπολείπω . σκέπτομαι δέ , ὅτι οὐδέ μικρός τις παραποπήγνυμι κίνδυνος ὁ ἐκ πᾶς τρόπος ὁ ἑαυτοῦ κρατέω φιλονεικέω , μή ποτός ὁ ἁμαρτάνω ἐπί ἑαυτοῦ ἕλκω ὁ μερίς . πολύς γάρ εἄν ἁμαρτάνω καί παρά ὁ οὐ εἄν προσδοκέω ποτός , διά ὁ Εὔκολον ὁ ἀνθρώπινος φύσις . εἶτα ἴδιος μέν ὁ φίλος συμβουλεύω πολλάκις ὁ ἀγαθός , κἀν ἀπίθανος δοκέω ὁ βουλεύω , οὖον χαλεπαίνω · ἐν ὅς δέ οὖον βουλή ἄνθρωπος , ἀλλά κρίσις εἰμί Θεός , μή καί ὁ ὁ Θεός κρίμα προτιμάω δυσχεραίνω ; εἰμί μέν οὖν παρά ἄνθρωπος δίδωμι , τίς χρή παρά ἐγώ αἰτέω , ἀλλά οὐ αὐτός παρά ἑαυτοῦ λαμβάνω ; εἰμί δέ Παρά κύριος , εὔχομαι προσήκω , ἀλλά οὐ ἀγανακτέω · καί ἐν ὁ εὐχή μή ὁ ἴδιος θέλημα αἰτέω , ἀλλά ἐπιτρέπω ὁ οἰκονομέω ὁ συμφέρω Θεός . ὁ δέ θεός ὁ ἅγιος ἀπάγω πᾶς πείρω λυπηρός πρᾶγμα ἀπό ὁ οἶκος σύ , καί αὐτός τε σύ καί πᾶς ὁ προσήκω σύ ἄνοσος καί ἀβλαβής ἐν πᾶς εὐθηνία ὁ βίος ἐπιμετρέω .