basilius-theology.epistulae 190
Ἀξίως τῆς σεαυτοῦ ἐμμελείας καὶ σπουδῆς , ἧς ἀεὶ ἐπαινέτης εἰμὶ ἐγώ , ἐμερίμνησας τὰ περὶ τῆς ἐκκλησίας Ἰσαύρων . ὅτι μὲν οὖν τῷ παντὶ λυσιτελέστερον ἦν εἰς πλείονας ἐπισκόπους καταδιαιρεθῆναι τὴν μέριμναν , αὐτόθεν εἶναι δῆλον καὶ τῷ τυχόντι νομίζω · οὐδὲ γὰρ τὴν σὴν σύνεσιν τοῦτο ἔλαθεν , ἀλλʼ ὡς ἔχει καὶ ἐπεσημήνω καλῶς καὶ ἐγνώρισας ἡμῖν . ἐπεὶ δὲ οὐκ εὔκολον εὑρεῖν ἄνδρας ἀξίους , μήπου ἕως βουλόμεθα τὸ ἐκ τοῦ πλήθους ἀξιόπιστον ἔχειν , καὶ ὑπὸ πλειόνων ἀκριβέστερον ποιεῖν τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ οἰκονομεῖσθαι , λάθωμεν διὰ τὸ τῶν καλουμένων ἀδόκιμον εἰς εὐτέλειαν τὸν λόγον καταβαλόντες , ἀδιαφορίας μελέτην τοῖς λαοῖς ἐμποιεῖν ; οἶδας γὰρ καὶ αὐτός , ὅτι ὁποῖοι δʼ ἄν ὦσιν οἰ προεστῶτες , τοιαῦτα ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ καὶ τὰ ἤθη τῶν ἀρχομένων γίνεσθαι εἴωθεν . ὥστε τάχα βέλτιον ἕνα τινὰ δόκιμον , εἴπερ καὶ τοῦτο ῥᾴδιον , προβαλέσθαι τῆς πόλεως προστάτην , καὶ ἐπιτρέψαι τῷ ἐκείνου κινδύνῳ οἰκονομεῖσθαι τὰ καθʼ ἕκαστον · μόνον ἐὰν ᾖ τις δοῦλος Θεοῦ , ἐργάτης ἀνεπαίσχυντος , μὴ σκοπῶν τὸ ἑαυτοῦ , ἀλλὰ τὸ τῶν πολλῶν , ἵνα σωθῶσιν · ὃς ἐὰν εἰδῇ ἑαυτὸν μικρότερον πρὸς τὴν φροντίδα , προσλήψεται ἐργάτας εἰς τὸν θερισμόν . ἐὰν οὖν εὕρωμεν τοιοῦτον , ὁμολογῶ πολλῶν ἀντάξιον εἶναι τὸν ἕνα , καὶ ταῖς ἐκκλησίαις λυσιτελέστερον , καὶ ἡμῖν δὲ ἀκινδυνότερον , οὕτως οἰκονομῆσαι τῶν ψυχῶν τὴν ἐπιμέλειαν . ἐὰν δὲ τοῦτο μὴ ῥᾴδιον ᾖ , σπουδὴ γενέσθω ἡμῖν πρότερον ταῖς μικροπολιτείαις ἤτοι μικροκωμίαις ταῖς ἐκ παλαιοῦ ἐπισκόπων θρόνον ἐχούσαις δοῦναι τοὺς προϊσταμένους · καὶ τότε τὸν τῆς πόλεως ἀναστήσομεν , μήποτε ἐμπόδιον ἡμῖν πρὸς τὴν μετὰ ταῦτα οἰκονομίαν γένηται ὁ προβαλλόμενος , καὶ εὐθὺς ἀρξώμεθα ἡμεῖς τοῖς οἴκοι πολεμεῖν , διὰ τὸ πλειόνων βούλεσθαι ἄρχειν , καὶ μὴ καταδέχεσθαι τὰς χειροτονίας τῶν ἐπισκόπων . ἐὰν δὲ τοῦτο βαρὺ ᾖ , καὶ ὁ χρόνος μὴ ἐπιτρέπῃ , ἐκεῖνο σπουδασάτω ἡ σὴ σύνεσις , τοῦ ποιῆσαι περιγράψαι τῷ Ἰσαύρων τὸν ἴδιον κύκλον , διὰ τὸ χειροτονῆσαι αὐτὸν προσοίκους τινάς . τὸ δὲ ἐφεξῆς ἡμῖν ὑπάρξει τεταμιευμένον , εἰς τὸ κατὰ τὸν προσήκοντα καιρὸν δοῦναι πᾶσι τοῖς λοιποῖς ἐπισκόπους , οὓς ἂν κυριωτέρους εἶναι κρίνωμεν αὐτοί , διὰ πολλῆς ἐξετάσεως δοκιμάσαντες . Ἠρωτήσαμεν Γεώργιον , ὡς ἐκέλευσεν ἡ θεοσέβειά σου , καὶ εἶπεν ἃ καὶ ἡ σὴ εὐλάβεια ἀνήνεγκεν , ἐφʼ οἷς ἀνάγκη ἡμᾶς τὴν ἡσυχίαν ἄγειν , ἐπιρρίψαντας ἐπὶ Κύριον τὴν μέριμναν τοῦ οἴκου . πιστεύω γὰρ τῷ ἁγίῳ Θεῷ , ὅτι δώσει σύνεσιν , πρὸς τὸ ἑτέρῳ τρόπῳ ἐξελέσθαι τῶν ἀναγκῶν , καὶ ἡμῖν ἄλυπον τὴν ζωὴν προξενῆσαι . ἐὰν οὖν οὐ δοκῇ τοῦτο , αὐτὸς καταξίωσον ὑπομνηστικόν μοι ἀποστεῖλαι , περὶ τίνος χρὴ ἀξιώματος σπουδὴν εἰσενέγκασθαι , ἵνα ἀρξώμεθα αἰτεῖν ἕκαστον τῶν ἐν δυνάμει φίλων τὴν χάριν ταύτην , εἴτε προῖκα , εἴτε καὶ μετρίου τιμήματος , ὡς ἂν ἡμᾶς Κύριος εὐοδώσῃ . Ἐπέστειλα τῷ ἀδελφῷ Οὐαλερίῳ , ὡς προσέταξας . τὰ Νύσσης πράγματα ὅμοιά ἐστι τοῖς παρὰ τῆς σῆς θεοσεβείας καταλειφθεῖσι , καὶ προκόπτει ἐπὶ τὸ βέλτιον τῇ συνεργίᾳ τῶν σῶν προσευχῶν . οἱ μέντοι τότε ἀπορραγέντες ἡμῶν , οἱ μὲν ἀπῆλθον ἐπὶ τὸ στρατόπεδον , οἱ δὲ μένουσι τὴν ἐκεῖθεν ἀναμένοντες φήμην . δυνατὸς δὲ ὁ Κύριος καὶ τούτων ματαιῶσαι τὰς ἐλπίδας , κἀκείνοις ἄπρακτον τὴν ἐπάνοδον ποιῆσαι . Τὸ μάννα ὁ Φίλων ἑρμηνεύων ἔφη , ὥσπερ ἐκ παραδόσεώς τινος Ἰουδαϊκῆς δεδιδαγμένος , τοιαύτην αὐτοῦ εἶναι τὴν ποιότητα , ὥστε κατὰ τὴν φαντασίαν τοῦ ἐσθίοντος μετακιρνᾶσθαι · καὶ εἶναι μὲν καθʼ ἑαυτὸ οἱονεὶ κέγχρον ἑψημένον ἐν μέλιτι , παρέχειν δὲ νῦν μὲν ἄρτου , νῦν δὲ κρέως · καὶ κρέως τοιοῦδε , ἢ πετεινοῦ ἢ χερσαίου · νῦν δὲ λαχάνου , καὶ λαχάνου τοῦ κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν ἑκάστου · καὶ ἰχθύος , ὡς τὸ ἰδίωμα τῆς καθʼ ἕκαστον γένος ποιότητος ἀκριβῶς ἐν τῇ γεύσει τοῦ ἐσθίοντος διασώζεσθαι . Ἅρματα ἀναβάτας τριστάτας ἔχοντα οἶδεν ἡ Γραφή , διὰ τὸ τῶν λοιπῶν ἁρμάτων δύο εἶναι τοὺς ἐπιβάτας , τόν τε ἡνίοχον καὶ τὸν ὁπλίτην · τὰ δὲ τοῦ Φαραῶ δύο μὲν εἶχε τοῦς πολεμοῦντας , ἕνα δὲ τὸν τὰς ἡνίας τῶν ἵππων ἔχοντα . Σύμπιος ἡμῖν ἐπέστειλε θεραπευτικὴν ἐπιστολὴν καὶ κοινωνικήν , ᾧ ἡμεῖς ἀντιγράψαντες ἐπέμψαμεν τῇ εὐλαβείᾳ σου τὰ γράμματα , ἵνα ἄγαν ἐγκρίνας κελεύσῃς αὐτῷ ἀποσταλῆναι , δηλονότι μετὰ προσθήκης καὶ σῶν γραμμάτων . Ἐρρωμένος , εὔθυμος ἐν Κυρίῳ , ὑπερευχόμενός μου χαρισθείης μοι καὶ τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ τῇ τοῦ ἁγίου φιλανθρωπίᾳ .
Lemmas: ἄξιος ὁ σεαυτοῦ ἐμμέλεια καί σπουδή , ὅς ἀεί ἐπαινέτης εἰμί ἐγώ , μεριμνάω ὁ περί ὁ ἐκκλησία Ἴσαυρος . ὅτι μέν οὖν ὁ πᾶς λυσιτελής εἰμί εἰς πλείων ἐπίσκοπος καταδιαιρέω ὁ μέριμνα , αὐτόθεν εἰμί δῆλος καί ὁ τυγχάνω νομίζω · οὐδέ γάρ ὁ σός σύνεσις οὗτος λανθάνω , ἀλλά ὡς ἔχω καί ἐπισημαίνω καλῶς καί γνωρίζω ἐγώ . ἐπεί δέ οὐ Εὔκολον εὑρίσκω ἀνήρ ἄξιος , μήπου ἠώς βούλομαι ὁ ἐκ ὁ πλῆθος ἀξιόπιστος ἔχω , καί ὑπό πλείων ἀκριβής ποιέω ὁ ἐκκλησία ὁ Θεός οἰκονομέω , λανθάνω διά ὁ ὁ καλέω ἀδόκιμος εἰς εὐτέλεια ὁ λόγος καταβάλλω , ἀδιαφορία μέλω ὁ λαός ἐμποιέω ; οἶδα γάρ καί αὐτός , ὅτι ὁποῖος δέ ἄν εἰμί ὁ προίστημι , τοιοῦτος ὡς ἐπί ὁ πολύς καί ὁ ἦθος ὁ ἄρχω γίγνομαι εἴωθα . ὥστε τάχα ἀγαθός εἷς τις δόκιμος , εἴπερ καί οὗτος ῥᾴδιος , προβάλλω ὁ πόλις προστάτης , καί ἐπιτρέπω ὁ ἐκεῖνος κίνδυνος οἰκονομέω ὁ κατά ἕκαστος · μόνος ἐάν εἰμί τις δοῦλος Θεός , ἐργάτης ἀνεπαίσχυντος , μή σκοπός ὁ ἑαυτοῦ , ἀλλά ὁ ὁ πολύς , ἵνα σῴζω · ὅς ἐάν οἶδα ἑαυτοῦ μικρός πρός ὁ φροντίς , προσλαμβάνω ἐργάτης εἰς ὁ θερισμός . ἐάν οὖν εὑρίσκω τοιοῦτος , ὁμολογέω πολύς ἀντάξιος εἰμί ὁ εἷς , καί ὁ ἐκκλησία λυσιτελής , καί ἐγώ δέ ἀκίνδυνος , οὕτως οἰκονομέω ὁ Ψυχή ὁ ἐπιμέλεια . ἐάν δέ οὗτος μή ῥᾴδιος εἰμί , σπουδή γίγνομαι ἐγώ πρότερος ὁ μικροπολιτεία ἤτοι μικροκωμία ὁ ἐκ παλαιός ἐπίσκοπος θρόνος ἔχω δίδωμι ὁ προΐστημι · καί τότε ὁ ὁ πόλις ἀνίστημι , μήποτε ἐμπόδιος ἐγώ πρός ὁ μετά οὗτος οἰκονομία γίγνομαι ὁ προβάλλω , καί εὐθύς ἄρχω ἐγώ ὁ οἴκοι πολεμέω , διά ὁ πλείων βούλομαι ἄρχω , καί μή καταδέχομαι ὁ χειροτονία ὁ ἐπίσκοπος . ἐάν δέ οὗτος βαρύς εἰμί , καί ὁ χρόνος μή ἐπιτρέπω , ἐκεῖνος σπουδάζω ὁ σός σύνεσις , ὁ ποιέω περιγράφω ὁ Ἴσαυρος ὁ ἴδιος κύκλος , διά ὁ χειροτονέω αὐτός πρόσοικος τις . ὁ δέ ἐφεξῆς ἐγώ ὑπάρχω ταμιεύω , εἰς ὁ κατά ὁ προσήκω καιρός δίδωμι πᾶς ὁ λοιπός ἐπίσκοπος , ὅς εἄν κύριος εἰμί κρίνω αὐτός , διά πολύς ἐξέτασις δοκιμάζω . ἐρωτάω Γεώργιος , ὡς κελεύω ὁ θεοσέβεια σύ , καί εἶπον ὁ καί ὁ σός εὐλάβεια ἀναφέρω , ἐπί ὅς ἀνάγκη ἐγώ ὁ ἡσυχία ἄγω , ἐπιρριπτέω ἐπί κύριος ὁ μέριμνα ὁ οἶκος . πιστεύω γάρ ὁ ἅγιος Θεός , ὅτι δίδωμι σύνεσις , πρός ὁ ἕτερος τρόπος ἐξαιρέω ὁ ἀνάγκη , καί ἐγώ ἄλυπος ὁ ζωή προξενέω . ἐάν οὖν οὖον δοκέω οὗτος , αὐτός καταξιόω ὑπομνηστικός ἐγώ ἀποστέλλω , περί τίς χρή ἀξίωμα σπουδή εἰσφέρω , ἵνα ἄρχω αἰτέω ἕκαστος ὁ ἐν δύναμις Φίλων ὁ χάρις οὗτος , εἴτε προίξ , εἴτε καί μέτριος τίμημα , ὡς εἄν ἐγώ Κύριος εὐοδόω . ἐπιστέλλω ὁ ἀδελφός Οὐαλέριος , ὡς προστάσσω . ὁ Νύσσα πρᾶγμα ὁμοῖος εἰμί ὁ παρά ὁ σός θεοσέβεια καταλιμπάνω , καί προκόπτω ἐπί ὁ ἀγαθός ὁ συνεργία ὁ σός προσευχή . ὁ μέντοι τότε ἀπαράσσω ἐγώ , ὁ μέν ἀπέρχομαι ἐπί ὁ στρατόπεδον , ὁ δέ μένω ὁ ἐκεῖθεν ἀναμένω φήμη . δυνατός δέ ὁ Κύριος καί οὗτος ματαιάζω ὁ ἐλπίς , ἐκεῖνος ἄπρακτος ὁ ἐπάνοδος ποιέω . ὁ μάννα ὁ Φίλων ἑρμηνεύω φημί , ὥσπερ ἐκ παράδοσις τις Ἰουδαϊκός διδάσκω , τοιοῦτος αὐτός εἰμί ὁ ποιότης , ὥστε κατά ὁ φαντασία ὁ ἐσθίω μετακιρνάω · καί εἰμί μέν κατά ἑαυτοῦ οἱονεί κέγχρος ἕψω ἐν μέλι , παρέχω δέ νῦν μέν ἄρτος , νῦν δέ κρέας · καί κρέας τοιόσδε , ἢ πετεινός ἢ χερσαῖος · νῦν δέ λάχανον , καί λάχανον ὁ κατά ὁ ἐπιθυμία ἕκαστος · καί ἰχθύς , ὡς ὁ ἰδίωμα ὁ κατά ἕκαστος γένος ποιότης ἀκριβῶς ἐν ὁ γεύω ὁ ἐσθίω διασῴζω . Ἅρμα ἀναβάτης τριστάτης ἔχω οἶδα ὁ γραφή , διά ὁ ὁ λοιπός ἅρμα δύο εἰμί ὁ ἐπιβάτης , ὁ τε ἡνίοχος καί ὁ ὁπλίτης · ὁ δέ ὁ Φαραώ δύο μέν ἔχω ὁ πολεμέω , εἷς δέ ὁ ὁ ἡνία ὁ ἵππος ἔχω . Σύμπιος ἐγώ ἐπιστέλλω θεραπευτικός ἐπιστολή καί κοινωνικός , ὅς ἐγώ ἀντιγράφω πέμπω ὁ εὐλάβεια σύ ὁ γράμμα , ἵνα ἄγαν ἐγκρίνω κελεύω αὐτός ἀποστέλλω , δηλονότι μετά προσθήκη καί σός γράμμα . ῥώννυμι , εὔθυμος ἐν κύριος , ὑπερεύχομαι ἐγώ χαρίζομαι ἐγώ καί ὁ ὁ Θεός ἐκκλησία ὁ ὁ ἅγιος φιλανθρωπία .