basilius-theology.epistulae 239
Ἔδωκεν ὁ Κύριος ἡμῖν καὶ νῦν διὰ τοῦ ποθεινοτάτου καὶ εὐλαβεστάτου ἀδελφοῦ ἡμῶν Ἀντιόχου τοῦ συμπρεσβυτέρου προσφθέγξασθαί σου τὴν ὁσιότητα , καὶ σὲ μὲν παρακαλέσαι τὰ συνήθη ποιεῖν , προσεύχεσθαι ὑπὲρ ἡμῶν , ἑαυτοῖς δὲ εὑρεῖν τινα τῆς μακρᾶς ἀπολείψεως παραμυθίαν ἐκ τῆς διὰ τοῦ γράμματος ὁμιλίας . προσευχόμενος δὲ τοῦτο πρῶτον καὶ μέγιστον παρακαλοῦμεν αἰτεῖν παρὰ τοῦ Κυρίου , ῥυσθῆναι ἡμᾶς ἀπὸ τῶν ἀτόπων καὶ πονηρῶν ἀνθρώπων , οἳ τοσοῦτον κατεκράτησαν τῶν λαῶν , ὥστε οὐδὲν ἕτερον νῦν ἢ τὰ τῆς Ἰουδαϊκῆς ἁλώσεως ἡμᾶς ἐνεικονίζεσθαι πράγματα . ὅσῳ γὰρ ἐπὶ τὸ ἀσθενέστερον ὑπορρέουσιν αἱ ἐκκλησίαι , τοσοῦτον ἐπακμάζουσιν αἱ τῶν ἀνθρώπων φιλαρχίαι . καὶ εἰς δυστήνους ἀνθρώπους οἰκότριβας περιέστη νῦν τὸ τῆς ἐπισκοπῆς ὄνομα , οὐδενὸς αἱρουμένου ἀντεισάγειν ἑαυτὸν τῶν δούλων τοῦ Θεοῦ , ἢ τῶν ἀπεγνωσμένων , ὁποῖοί εἰσιν οἱ νῦν ἐπιπεμφθέντες παρʼ Ἀνυσίου τοῦ θρέμματος Εὐιππίου , καὶ Ἐκδικίου τοῦ Παρνασσηνοῦ · ὃν κακὸν ἑαυτῷ τῆς μελλούσης ζωῆς ἐφόδιον ἐναφῆκε ταῖς ἐκκλησίαις ὁ καταστήσας . οὗτοι νῦν ἐξήλασαν μὲν τῆς Νύσσης τὸν ἀδελφὸν τὸν ἐμόν , καὶ ἀντεισήγαγον ἄνδρα , μᾶλλον δὲ ἀνδράποδον ὀλίγων ὀβολῶν ἄξιον , τὴν δὲ τῆς πίστεως διαφθορὰν ἐφάμιλλον τοῖς καταστήσασι . Δοάροις δὲ τῇ κώμῃ φθορὸν ἄνθρωπον , ὀρφανῶν οἰκέτην , ἀποδράντα μὲν τοὺς ἑαυτοῦ δεσπότας , διὰ δὲ κολακείας ἀθέου γυναίου ἣ πρότερον μὲν Γεωργίῳ ἐκέχρητο πρὸς τὸ ἴδιον θέλημα , νῦν δὲ τούτον ἔσχε διάδοχον ἐκείνου , ἔπεμψαν , τὸ ἐλεεινὸν τῆς ἐπισκοπῆς καθυβρίζοντες ὄνομα . τὰ δὲ Νικοπολιτῶν τίς ἂν πρὸς ἀξίαν ὀδύραιτο , τοῦ ἀθλίου Φρόντωνος πρότερον μὲν δῆθεν τὴν ὑπὲρ τῆς ἀληθείας συνηγορίαν σχηματιζομένου , τελευταῖον δὲ αἰσχρῶς προδόντος καὶ τὴν πίστιν καὶ ἑαυτόν , καὶ μισθὸν τῆς προδοσίας λαβόντος ὄνομα ἀτιμίας ; ἐδέξατο μὲν γὰρ παρʼ αὐτῶν ἐπισκοπῆς ἀξίωμα , ὡς οἴεται , γέγονε δὲ τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι κοινὸν βδέλυγμα πάσης τῆς Ἀρμενίας . πλὴν ὅτι οὔτε αὐτοῖς ἀτόλμητόν τι , οὔτε ἀποροῦσι τῶν ἀξίων αὐτοῖς συνεργῶν . τὰ δὲ λοιπὰ τῆς Συρίας ἄμεινον ἡμῶν καὶ οἶδε καὶ διηγήσεται ὁ ἀδελφὸς Ἀντίοχος . Τοῖς δὲ ἐκ τῆς δύσεως αὐτὸς προενέτυχες , διηγησαμένου πάντα τοῦ ἀδελφοῦ Δωροθέου · ᾧ ποταπὰς χρὴ δοῦναι πάλιν ἐπιστολὰς ἀπιόντι ; ἴσως γὰρ κοινωνήσει τῆς ὁδοῦ τῷ καλῷ Σαγκτισσίμῳ , πολλὴν ἔχοντι σπουδήν , καὶ περιιόντι τὴν ἀνατολήν , καὶ παρʼ ἑκάστου τῶν ἐπισήμων ὑπογραφὰς καὶ ἐπιστολὰς κομιζομένῳ . τίνα οὖν δεῖ ἐπιστεῖλαι δι’ αὐτῶν , ἢ τοῖς ἐπιστέλλουσι πῶς συνθέσθαι , αὐτὸς μὲν ἀπορῶ · ἐὰν δὲ εὕρῃς ἐν τάχει τοὺς πρὸς ἡμᾶς ἀφικνουμένους , καταξίωσον ἡμῖν γνωρίσαι . ἐμοὶ μὲν γὰρ τὸ τοῦ Διομήδους ἐπέρχεται λέγειν · μὴ ὄφελες λίσσεσθαι · διότι , φησίν , ἀγήνωρ ἐστὶν ὁ ἀνήρ . τῷ ὄντι γὰρ θεραπευόμενα τὰ ὑπερήφανα ἤθη ἑαυτῶν ὑπεροπτικώτερα γίνεσθαι πέφυκε . καὶ γὰρ ἐὰν μὲν ἱλασθῇ ἡμῖν ὁ Κύριος , ποίας ἑτέρας προσθήκης δεόμεθα · ἐὰν δὲ ἐπιμείνῃ ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ , ποία βοήθεια ἡμῖν τῆς δυτικῆς ὀφρύος ; οἳ τὸ ἀληθὲς οὔτε ἴσασιν , οὔτε μαθεῖν ἀνέχονται , ψευδέσι δὲ ὑπονοίαις προειλημμένοι , ἐκεῖνα ποιοῦσι νῦν , ἃ πρότερον ἐπὶ Μαρκέλλῳ , πρὸς μὲν τοὺς τὴν ἀλήθειαν αὐτοῖς ἀπαγγέλλοντας φιλονεικήσαντες , τὴν δὲ αἵρεσιν δι’ ἑαυτῶν βεβαιώσαντας . ἐγὼ μὲν γὰρ αὐτὸς ἄνευ τοῦ κοινοῦ σχήματος ἐβουλόμην αὐτῶν ἐπιστεῖλαι τῷ κορυφαίῳ · περὶ μὲν τῶν ἐκκλησιαστικῶν οὐδέν , εἰ μὴ ὅσον παραινίξασθαι , ὅτι οὔτε ἴσασι τῶν παρʼ ἡμῖν τὴν ἀλήθειαν , οὔτε τὴν ὁδὸν δι’ ἧς ἂν μανθάνοιεν καταδέχονται · καθόλου δὲ περὶ τοῦ μὴ δεῖν τοῖς ὑπὸ τῶν πειρασμῶν ταπεινωθεῖσιν ἐπιτίθεσθαι , μηδὲ ἀξίωμα κρίνειν ὑπερηφάνιαν , ἁμάρτημα καὶ μόνον ἀρκοῦν ἔχθραν ποιῆσαι εἰς Θεόν .
Lemmas: δίδωμι ὁ Κύριος ἐγώ καί νῦν διά ὁ ποθεινός καί εὐλαβής ἀδελφός ἐγώ Ἀντίοχος ὁ συμπρεσβύτερος προσφθέγγομαι σύ ὁ ὁσιότης , καί σύ μέν παρακαλέω ὁ συνήθης ποιέω , προσεύχομαι ὑπέρ ἐγώ , ἑαυτοῦ δέ εὑρίσκω τις ὁ μακρός ἀπόλειψις παραμυθία ἐκ ὁ διά ὁ γράμμα ὁμιλία . προσεύχομαι δέ οὗτος πρῶτος καί μέγας παρακαλέω αἰτέω παρά ὁ κύριος , ἐρύω ἐγώ ἀπό ὁ ἄτοπος καί πονηρός ἄνθρωπος , ἕ τοσοῦτος κατακρατέω ὁ λαός , ὥστε οὐδείς ἕτερος νῦν ἢ ὁ ὁ Ἰουδαϊκός ἅλωσις ἐγώ ἐνεικονίζω πρᾶγμα . ὅσος γάρ ἐπί ὁ ἀσθενής ὑπορρέω ὁ ἐκκλησία , τοσοῦτος ἐπακμάζω ὁ ὁ ἄνθρωπος φιλαρχία . καί εἰς δύστηνος ἄνθρωπος οἰκότριψ περιίστημι νῦν ὁ ὁ ἐπισκοπή ὄνομα , οὐδείς αἱρέω ἀντεισάγω ἑαυτοῦ ὁ δοῦλος ὁ Θεός , ἢ ὁ ἀπογιγνώσκω , ὁποῖος εἰμί ὁ νῦν ἐπιπέμπω παρά Ανυσίου ὁ θρέμμα ευιππιας , καί Ἐκδίκιος ὁ Παρνασσηνοῦ · ὅς κακός ἑαυτοῦ ὁ μέλλω ζωή ἐφόδιον ἐναφίημι ὁ ἐκκλησία ὁ καθίστημι . οὗτος νῦν ἐξελαύνω μέν ὁ Νύσσα ὁ ἀδελφός ὁ ἐμός , καί ἀντεισάγω ἀνήρ , μᾶλλον δέ ἀνδράποδον ὀλίγος ὀβολός ἄξιος , ὁ δέ ὁ πίστις διαφθορά ἐφάμιλλος ὁ καθίστημι . δοαροω δέ ὁ κώμη φθορός ἄνθρωπος , ὀρφανός οἰκέτης , ἀποδιδράσκω μέν ὁ ἑαυτοῦ δεσπότης , διά δέ κολακεία ἄθεος γύναιον ὅς πρότερος μέν Γεώργιος χράομαι πρός ὁ ἴδιος θέλημα , νῦν δέ οὗτος ἔχω διάδοχος ἐκεῖνος , πέμπω , ὁ ἐλεεινός ὁ ἐπισκοπή καθυβρίζω ὄνομα . ὁ δέ Νικοπολίτης τίς εἄν πρός ἄξιος ὀδύρομαι , ὁ ἄθλιος Φρόντων πρότερος μέν δῆθεν ὁ ὑπέρ ὁ ἀλήθεια συνηγορία σχηματίζω , τελευταῖος δέ αἰσχρῶς προδίδωμι καί ὁ πίστις καί ἑαυτοῦ , καί μισθός ὁ προδοσία λαμβάνω ὄνομα ἀτιμία ; δέχομαι μέν γάρ παρά αὐτός ἐπισκοπή ἀξίωμα , ὡς οἴομαι , γίγνομαι δέ ὁ ὁ Θεός χάρις κοινός βδέλυγμα πᾶς ὁ Ἀρμένιος . πλήν ὅτι οὔτε αὐτός ἀτόλμητος τίς , οὔτε ἀπορέω ὁ ἄξιος αὐτός συνεργός . ὁ δέ λοιπάς ὁ Συρία ἀγαθός ἐγώ καί οἶδα καί διηγέομαι ὁ ἀδελφός Ἀντίοχος . ὁ δέ ἐκ ὁ δύσις αὐτός προεντυγχάνω , διηγέομαι πᾶς ὁ ἀδελφός Δωρόθεος · ὅς ποταπός χρή δίδωμι πάλιν ἐπιστολή ἄπειμι ; ἴσως γάρ κοινωνέω ὁ ὁδός ὁ καλός Σαγκτισσίμῳ , πολύς ἔχω σπουδή , καί περίειμι ὁ ἀνατολή , καί παρά ἕκαστος ὁ ἐπίσημος ὑπογραφή καί ἐπιστολή κομίζω . τίς οὖν δεῖ ἐπιστέλλω διά αὐτός , ἢ ὁ ἐπιστέλλω πῶς συντίθημι , αὐτός μέν ἀπορέω · ἐάν δέ εὑρίσκω ἐν τάχος ὁ πρός ἐγώ ἀφικνέομαι , καταξιόω ἐγώ γνωρίζω . ἐγώ μέν γάρ ὁ ὁ Διομήδης ἐπέρχομαι λέγω · μή ὀφείλω λίσσομαι · διότι , φημί , ἀγήνωρ εἰμί ὁ ἀνήρ . ὁ εἰμί γάρ θεραπεύω ὁ ὑπερήφανος ἦθος ἑαυτοῦ ὑπεροπτικός γίγνομαι φύω . καί γάρ ἐάν μέν ἱλάσκομαι ἐγώ ὁ Κύριος , Ποίας ἕτερος προσθήκη δήω · ἐάν δέ ἐπιμένω ὁ ὀργή ὁ Θεός , ποῖος βοήθεια ἐγώ ὁ δυτικός ὀφρύς ; ἕ ὁ ἀληθής οὔτε οἶδα , οὔτε μανθάνω ἀνέχω , ψευδής δέ ὑπόνοια προλαμβάνω , ἐκεῖνος ποιέω νῦν , ὁ πρότερος ἐπί Μάρκελλος , πρός μέν ὁ ὁ ἀλήθεια αὐτός ἀπαγγέλλω φιλονεικέω , ὁ δέ αἵρεσις διά ἑαυτοῦ βεβαιόω . ἐγώ μέν γάρ αὐτός ἄνευ ὁ κοινός σχῆμα βούλομαι αὐτός ἐπιστέλλω ὁ κορυφαῖος · περί μέν ὁ ἐκκλησιαστικός οὐδείς , εἰμί μή ὅσος παραινίσσομαι , ὅτι οὔτε οἶδα ὁ παρά ἐγώ ὁ ἀλήθεια , οὔτε ὁ ὁδός διά ὅς εἄν μανθάνω καταδέχομαι · καθόλου δέ περί ὁ μή δήω ὁ ὑπό ὁ πειρασμός ταπεινόω ἐπιτίθημι , μηδέ ἀξίωμα κρίνω ὑπερηφανία , ἁμάρτημα καί μόνος ἀρκέω ἔχθρα ποιέω εἰς Θεός .