basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0138.1
ἔστι , φησίν , ὁ μεταωρισμός . " Ἀκουε γὰρ τοῦ ( 12 ) A Κυρίου λέγοντος : Καὶ μὴ μεταωρίζεσθε . Καὶ ὁ μακάριος Δαβὶδ ἐν τοῖς κατορθώμασι ἀρίθμει τὸ μὴ μεταωρισθῆναι , μὴδὲ ὑψωθῆναι . Κύριε γάρ , φησίν , οὐχ ὑψώθη ἡ καρδία μου , οὐδὲ ἐμεταωρίσθησαν οἱ ὀφθαλμοί μου . Ἐστι μέντοι καὶ ἐπαινετῶς ὑψωθῆναι , ὅταν μὴ μικροπρεπῆς ᾖν , μηδὲ ταπεινὰ μεριμνῶν , ἀλλὰ διεγερμένος τὸ φρόνημα , καὶ τῷ ἀναστήματι τῆς ἀρετῆς ὑπὸ μεγαλοψυχίας καὶ μεγαλονοίας κεκοσμημένος . Τὸ τοιούτον ὕψος τῆς γνώμης ἀποδεκτόν , τὸ ἀταπεινωτὸν ἐν θλίψει , τὸ ὑπερφρονοῦν τῶν ἐπὶ γῆς . Τοιούτος ὁ τὸ πολίτευμα ἔχων ἐν οὐρανοῖς , ὁ τὴν καρδίαν ἐπτοημένην ἔχων εἰς τοὺς ἑκαὶ θησαυρούς . Καὶ ἔοικε τοῦτο τὸ ὕψος τῆς διανοίας , πρὸς τὴν ἐκ τοῦ τύφου ἕπαρσιν , τὴν αὐτὴν ἔχειν διαφοράν ( 13 ) , ἣν ἀληθινὴ εὐξεία πρὸς τὴν ἐξ ὕδρου γινομένην τῆς σαρκὸς ἐπανάστασιν . Ὦγκω - B ται μὲν γὰρ τὸ σῶμα , ἀλλ' ὑπουλὸν ἐστὶ καὶ νοσεῖ . Intumescit quidem ac turgct corpus , sed subter turgrem est et morbosum . 90 . Καὶ ἐπὶ πᾶσαν κέδρον τοῦ Λιβάνου τῶν ὀφρυλῶν καὶ μεταώρων . Ποῖα κακία , φησὶ τῆς κέδρου , ὅτι καὶ τὸ ταύτης ὕψηλον , ὅπερ ἐκ φύσεως αὐτῇ πρόσθεν , εἰς ἑξίστασιν ἄγεται ; Διὰ τί δὲ ὅλως αὐτὴ ταῖς ἐν τῷ Λιβάνῳ κέδροις ἀπειλεῖ τὴν ἡμέραν ὁ λόγος ; Ὅτι μὲν οὖν περὶ ἐμψύχων ὁ λόγος τῶν περισσιωμένων , καὶ μετὰ ἀναίσθησις ἔχόντων τὴν ἕπαρσιν , οὐδεὶς ἀντιρεῖ . Ἄλλὰ διὰ τί κέδροι ; καὶ διὰ τί , τοῦ Λιβάνου ; Αἱ κέδροι φυτὸν εἰσιν , ἀρχήγων καρπῶν οὐσichaί , εἰς ( 14 ) ὕψος μικρόστον αὐξανόμεναι , καὶ ἀεὶ ἐπιδιδούσαι κατὰ τὴν προσάγκην τοῦ χρόνου , οὔτε γηρόσαις βραδίας , οὔτε εὐκόλως κατασπώμεναι · ὁ δὲ Λιβανὸς ὄρος εἰδωλολατρίας τὸ παλαιὸν ἦν . Ἴνα οὖν τὰς ἑκαὶ ἐμφιλοχωρούσας ( 15 ) ὀλεθρίους δυνάμεις ἐνδείξηται ἡμῖν , κέδρους ἀνόμεναι τοῦ Λιβάνου τὰ ὑψώματα τῆς πονηρίας , τὰ ἐπαρρόμενα κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ , περὶ ὧν καὶ ὁ ψαλμὸς φησίν , ὅτι Συντρίψει Κύριος τὰς κέδρους τοῦ Λιβάνου . Δόνεται δὲ τὰ ἐν ἄνθρωποις ἀλᾶζονιχὰ ἤδη ἄνευ C αἰτίας τινὸς ἀκολούθου πρὸς τὴν φυσιώσιν ἐπαρρόμενα διὰ τῶν κέδρων αἰνίσσεσθαι . Ἔστι γὰρ καὶ ἐν φυσιώσει ἡ πιθανὴ τις αἰτία τὴν ἕπαρσιν ἐμποιοῦσα , ἡ πάντη ἄλογος . Οἷον ( 16 ) , φρονεῖ τις ἐφ' ἑαυτῷ δι' ἑγκράτειαν · φρονεῖ διὰ σωφροσύνην , φρονεῖ διὰ τὸ ἐν ταῖς προσευχαῖς ἐπίμονον · κακῶς μὲν ποιεῖ παρ' ὃ δεῖ φρονεῖν , πλὴν ἀλλ' ἔχει ἀκλουθῆσαι τὸ ὕψωμα . Ὁ τοιούτος ὑψηλὸς μὲν ἐστὶ φυτὸν , ἀλλ' ἑκαρπον · ὁ δὲ ἄνευ ἐργασίας τινὸς ἀγαθῆς , ἢ διὰ πλοῦτον , ἢ δι' εὐγένειαν , ἢ διὰ σώματος ἰσχὺν μεταωριζόμενος , κέδρος ἐστιν , ἀκάρπω ζωὴ καὶ ἄν - <pg>266</pg>
Lemmas: εἰμί , φημί , ὁ μεταωρισμός . " ἀκουω γάρ ὁ ( 12 ) A κύριος λέγω : καί μή μεταωρίζεσθε . καί ὁ μακάριος Δαυίδ ἐν ὁ κατόρθωμα ἀριθμέω ὁ μή μεταωρισθῆναι , μηδέ ὑψόω . κύριος γάρ , φημί , οὐ ὑψόω ὁ καρδία ἐγώ , οὐδέ ἐμεταωρίσθησαν ὁ ὀφθαλμός ἐγώ . εἰμί μέντοι καί ἐπαινετός ὑψόω , ὅταν μή μικροπρεπής εἶμι , μηδέ ταπεινός μεριμνάω , ἀλλά διεγείρω ὁ φρόνημα , καί ὁ ἀνάστημα ὁ ἀρετή ὑπό μεγαλοψυχία καί μεγαλόνοια κοσμέω . ὁ τοιοῦτος ὕψος ὁ γνώμη ἀποδεκτός , ὁ ἀταπείνωτος ἐν θλῖψις , ὁ ὑπερφρονέω ὁ ἐπί γῆ . τοιούτος ὁ ὁ πολίτευμα ἔχω ἐν οὐρανός , ὁ ὁ Καρδία πτοέω ἔχω εἰς ὁ εκάιγ θησαυρός . καί ἔοικα οὗτος ὁ ὕψος ὁ διάνοια , πρός ὁ ἐκ ὁ τύφω ἔπαρσις , ὁ αὐτός ἔχω διαφορά ( 13 ) , ὅς ἀληθινός εὐξεία πρός ὁ ἐκ ὕδρος γίγνομαι ὁ σάρξ ἐπανάστασις . ὄγκος - B ὁ μέν γάρ ὁ σῶμα , ἀλλά ὑπολύω εἰμί καί νοσέω . Intumescit quidem ac turgct corpus , sed subter turgrem est et morbosum . 90 . καί ἐπί πᾶς κέδρος ὁ Λίβανος ὁ οφρυλαω καί μεταώρων . Ποίας κακία , φημί ὁ κέδρος , ὅτι καί ὁ οὗτος ὑψηλός , ὅσπερ ἐκ φύσις αὐτός πρόσθεν , εἰς ἐξίστημι ἄγω ; Ζεύς τίς δέ ὅλως αὐτός ὁ ἐν ὁ Λίβανος κέδρος ἀπειλέω ὁ ἡμέρα ὁ λόγος ; ὅτι2 μέν οὖν περί ἔμψυχος ὁ λόγος ὁ περισσιωμένων , καί μετά ἀναίσθησις ἔχοω ὁ ἔπαρσις , οὐδείς ἀντιλέγω . ἀλλά διά τίς κέδρος ; καί διά τίς , ὁ Λίβανος ; ὁ κέδρος φυτόν εἰμί , αρχηγός καρπός οὐσί , εἰς ( 14 ) ὕψος μικρόστον αὐξάνω , καί ἀεί ἐπιδίδωμι κατά ὁ προσάγκην ὁ χρόνος , οὔτε γηρόω βραδιά , οὔτε εὐκόλως κατασπάω · ὁ δέ Λιβανός ὄρος εἰδωλολατρία ὁ παλαιός εἰμί . ἵνα οὖν ὁ εκάιγ ἐμφιλοχωρέω ( 15 ) ὀλέθριος δύναμις ἐνδείκνυμι ἐγώ , κέδρος ἄνομαι ὁ Λίβανος ὁ ὕψωμα ὁ πονηρία , ὁ ἐπαίρω κατά ὁ γνῶσις ὁ Θεός , περί ὅς καί ὁ ψαλμός φημί , ὅτι συντρίβω Κύριος ὁ κέδρος ὁ Λίβανος . δονω δέ ὁ ἐν ἄνθρωπος αλαζονικός ἤδη ἄνευ C αἴτιος τις ἀκόλουθος πρός ὁ φυσίωσις ἐπαίρω διά ὁ κέδρος αἰνίσσομαι . εἰμί γάρ καί ἐν φυσίωσις ὁ πιθανός τις αἰτία ὁ ἔπαρσις ἐμποιέω , ὁ πάντῃ ἄλογος . Οἷος ( 16 ) , φρονέω τις ἐπί ἑαυτοῦ διά ἐγκράτεια · φρονέω διά σωφροσύνη , φρονέω διά ὁ ἐν ὁ προσευχή ἐπίμονος · κακῶς μέν ποιέω παρά ὅς δεῖ φρονέω , πλήν ἀλλά ἔχω ακολουθώ ὁ ὕψωμα . ὁ τοιούτος ὑψηλός μέν εἰμί φυτόν , ἀλλά καρπός · ὁ δέ ἄνευ ἐργασία τις ἀγαθός , ἢ διά πλοῦτος , ἢ διά εὐγένεια , ἢ διά σῶμα ἰσχύς μεταωριζόμενος , κέδρος εἰμί , ἄκαρπος ζωή καί ἄν - <pg>266</pg>