basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0224.1
λαόν μου τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ ἐκ γῆς Αἰγύπτου . Ἠσπίας δὲ , ἀφρίσας τοῦ λόγου τὸν διακονοῦμενον τῇ ἀποστολῇ ἐπιζητοῦντες , ἑαυτὸν ὑποβάλλει . Τί οὖν φαμεν ; Οὐκ ἀπομαχομέναι εἰσι τῶν ἁγίων αἱ διαθέσεις περὶ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα ἐναντίως ἔχουσαι πρὸς ἀλλήλας . Ἄλλ’ ὅτι Μωϋσῆς μὲν ἤδει τὴν ὑπόθεσιν , ἧς ἔνεκεν ἀπέστειλετο , διὰ τοῦτο ὀκνεῖ πρὸς τε τὸ ἀνένδοτον τῆς καρδίας τοῦ Φαραὼ ἀποβλέπων , καὶ πρὸς τὸ δυσπειθὲς πάλιν καὶ δυσάγωγον τοῦ λαοῦ . Πείραν γὰρ εἶχε τῆς ἀγνωμοσύνης τῶν Ἰουδαίων , ὅτι καὶ εὐεργετηθέντες ἐφυλάσσοντο αὐτόν . Διὸ καὶ τὴν κακίαν αὐτῶν μὴ φέρων , πρὸς τὴν ἐν τῇ ἐρήμῳ ἡσυχίαν ἀνεχώρησεν , ἐπὶ προσφάς τοῦ ποιμαίνειν , τοὺς τῶν πόλεων καὶ τῶν πολλῶν ἀνθρώπων θορύβους ἀποιδράσκων . Διὰ τοῦτο φησίν · Τίς εἶμι , ὅτι πορεύσομαι πρὸς Φαραώ , καὶ ὅτι ἐξάξω τὸν λαόν ( 20 ) ἐκ γῆς Αἰγύπτου ; Οὔτε γὰρ Φαραὼ ἄνευ μεγάλων κακῶν ἐξαποστέλλει τὸν λαόν , καὶ ὁ λαὸς οὐκ εὐκόλως μεταχειρισθήναι , ἀντιτάξαι δὲ τοῖς πρὸς σωτηρίαν αὐτοῦ ἐπιμελομένοις . Δείκνυσι δὲ τὴν διάνοιαν Μωϋσέως καὶ τὰ ἐφεξῆς . Ὅτε γὰρ μετὰ τὴν μορφοποίησιν δοὺς τὴν χάριν τῷ θεράποντι αὐτοῦ ὑπὲρ τῆς συγχωρήσεως τοῦ ἀμαρτήματος τοῦ λαοῦ ὁ θεός , τελειωταῖ φησίν · Πορεύου , καὶ ὁδήγη τὸν λαόν τοῦτον , καὶ ἐξαποστέλλει ἀγγέλων μου ἐμπροσθὲν σου · τί οὖν Μωϋσῆς ; Δόμαι , Κύριε , εἰ μὴ αὐτὸς σὺ προπορεύῃ ( 21 ) ἡμῶν , μὴ ἀνάγκης ἡμᾶς ἀνέθηκεν . Τί οὖν ἡ διάνοια τοῦ ἀνδρός ; Ὅτι ἀμαρτωλὸς ὁ λαός , καὶ χρήζει τοῦ ἀρίστου ἀμαρτίας , ὅπερ ἀγγέλοις ἀδύνατον ( 22 ) . Τιμῶσι μὲν τῶν ἀμαρτάνομεν ἀγγέλοι , συγχωρητικοὶ δὲ τῶν πλημμελουμένων οὐκέτι . Διὰ τοῦτο ἐπιζητεῖ αὐτὸν ἐλθεῖν τουνεσίν , ὁ καὶ νῦν φησίν , Προχείρισαι ἄλλον ἄν ἀποσταλῇ · τοῦτοσίν , ἐλθέτω ὁ ἀληθινὸς νομοθέτῃς , ὁ δυνατὸς Σωτήρ , ὁ μόνος ἔχων ἐξουσίαν ἀφίεναι ἀμαρτίας . Ἐπειδὴ δὲ οὕπω ἦλθε τὸ πλήρωμα τῶν καιρῶν , καὶ ἔδει ἐν τοῖς τόποις προειθισθῆναι τὴν ἀνθρωποπάθειαν διὰ τοῦτο οὐκ εἰσῆλθεν τῷ προσή - - σω ἡ ἀθέσις . Ἠσπίας μέντοι , μετὰ τὸ ἀφεθῆναι τὰς ἁμαρτίας αὐτοῦ , ἐπειδὴ εἶπεν , ὅτι Ἐν μέσῳ λαοῦ ἐγὼ οἶκω ἀκάθαρτα χείλη ἔχοντος · εἴτα ἤκουσε · Τίς πορεύσεται πρὸς τὸν λαόν τοῦτον ; Νομίζας ἐπὶ τῷ τὰ παραπλήσια κάκους εὐεργετηθῆναι ζητεῖσθαι τὸν ἀποσταλμένον , ὑπὸ περιχαρείας ἑαυτὸν ἐπαβάλλει , ἵνα κάκους ἀφεσίων αὶ ἁμαρτίας . Ἰδοῦ , φησίν , ἐγώ , ἀποσταλόν με . Ὥστε εὐλογος κάκους ἡ παραίτησις , καὶ τοῦτο ὁ προθυμία . Ἀπαλὴς μέντοι ἡ ἀπόκρισις τοῦ ἁγίου , ὡς ὠφελιμῶν ἤδη ἐκ τῆς διὰ τῶν ἀνθρώπων καθάρσεως . Βιπώντες γὰρ τοῦ Κυρίου , Τίνα ἀποστείλω , καὶ τίς πορεύσεται ; πρὸς μὲν τοῦ , Ἀποστείλω , ἴδοῦ εἰμὶ ἐγώ · πρὸς δὲ τὸ , Τίς πορεύσεται , οὐκέτι εἶπεν , ὅτι Καὶ ( 23 ) πορεύσομαι . Οἶδε γὰρ ὅτι θεοῦ συνεργού
Lemmas: λαός ἐγώ ὁ υἱός Ἰσραήλ ἐκ γῆ Αἴγυπτος . Ἠσπίας δέ , ἀφρίζω ὁ λόγος ὁ διακονέω ὁ ἀποστολή ἐπιζητέω , ἑαυτοῦ ὑποβάλλω . τις οὖν φημί ; οὐ ἀπομάχομαι εἰμί ὁ ἅγιος ὁ διάθεσις περί ὁ αὐτός πρᾶγμα ἐναντίος ἔχω πρός ἀλλήλων . ἄλλος ὅτι Μωϋσῆς μέν ἦδος ὁ ὑπόθεσις , ὅς ἐνέλκω ἀποστέλλω , διά οὗτος ὀκνέω πρός τε ὁ ἀνένδοτος ὁ Καρδία ὁ Φαραώ ἀποβλέπω , καί πρός ὁ δυσπειθής πάλιν καί δυσάγωγος ὁ λαός . πείρω γάρ ἔχω ὁ ἀγνωμοσύνη ὁ Ἰουδαῖος , ὅτι καί εὐεργετέω φυλάσσω αὐτός . Διὸ καί ὁ κακία αὐτός μή φέρω , πρός ὁ ἐν ὁ ἐρῆμος ἡσυχία ἀναχωρέω , ἐπί προσφεις ὁ ποιμαίνω , ὁ ὁ πόλις καί ὁ πολύς ἄνθρωπος θόρυβος ἀποδιδράσκω . Ζεύς οὗτος φημί · Τῖς εἶμι , ὅτι πορεύω πρός Φαραώ , καί ὅτι ἐξάγω ὁ λαός ( 20 ) ἐκ γῆ Αἴγυπτος ; οὔτε γάρ Φαραώ ἄνευ μέγας κακός ἐξαποστέλλω ὁ λαός , καί ὁ λαός οὐ εὐκόλως μεταχειρίζω , ἀντιτάσσω δέ ὁ πρός σωτηρία αὐτός ἐπιμελέομαι . δείκνυμι δέ ὁ διάνοια Μωϋσῆς καί ὁ ἐφεξῆς . ὅτε γάρ μετά ὁ μορφοποιησις δίδωμι ὁ χάρις ὁ θεράπων αὐτός ὑπέρ ὁ συγχώρησις ὁ ἁμάρτημα ὁ λαός ὁ θεός , τελειωτής φημί · Πόρευος , καί ὁδηγέω ὁ λαός οὗτος , καί ἐξαποστέλλω ἄγγελος ἐγώ ἐμπροστίθημι σύ · τίς οὖν Μωϋσῆς ; δόμα , κύριος , εἰμί μή αὐτός σύ προπορεύω ( 21 ) ἐγώ , μή ἀνάγκη ἐγώ ἀνατίθημι . τις οὖν ὁ διάνοια ὁ ἀνήρ ; ὅτι2 ἁμαρτωλός ὁ λαός , καί χρῄζω ὁ ἀγαθός ἁμαρτία , ὅσπερ ἄγγελος ἀδύνατος ( 22 ) . τιμάω μέν ὁ ἁμαρτάνω ἀγγέλλω , συγχωρητικός δέ ὁ πλημμελέω οὐκέτι . Ζεύς οὗτος ἐπιζητέω αὐτός ἔρχομαι τουνεσίν , ὁ καί νῦν φημί , προχειρίζω ἄλλος ἄν ἀποστέλλω · τοῦτος , ἔρχομαι ὁ ἀληθινός νομοθέτης , ὁ δυνατός Σωτήρ , ὁ μόνος ἔχω ἐξουσία ἀφ́ερχομαι ἁμαρτία . ἐπεί δέ οὔπω ἔρχομαι ὁ πλήρωμα ὁ καιρός , καί ἐσθίω ἐν ὁ τόπος προεθίζω ὁ ἀνθρωποπάθεια διά οὗτος οὐ εἰσέρχομαι ὁ πρόσειμι - - σός ὁ ἀθής . Ἠσπίας μέντοι , μετά ὁ ἀφίημι ὁ ἁμαρτία αὐτός , ἐπεί εἶπον , ὅτι ἐν μέσος λαός ἐγώ οἶκος ἀκάθαρτος χεῖλος ἔχω · εἴτα̅ ἀκούω · Τῖς πορεύω πρός ὁ λαός οὗτος ; νομιζευς ἐπί ὁ ὁ παραπλήσιος κακόω εὐεργετέω ζητέω ὁ ἀποστέλλω , ὑπό περιχάρεια ἑαυτοῦ ἐπαβάλλει , ἵνα κακόω ἄφεσις ὅς ἁμαρτία . ὁράω , φημί , ἐγώ , ἀποστέλλω ἐγώ . ὥστε Εὔλογος κακόω ὁ παραίτησις , καί οὗτος ὁ προθυμία . ἁπαλός μέντοι ὁ ἀπόκρισις ὁ ἅγιος , ὡς ὠφέλιμος ἤδη ἐκ ὁ διά ὁ ἄνθρωπος κάθαρσις . Βιπώντες γάρ ὁ κύριος , τίς ἀποστέλλω , καί τίς πορεύω ; πρός μέν ὁ , ἀποστέλλω , ἰδού εἰμί ἐγώ · πρός δέ ὁ , Τῖς πορεύω , οὐκέτι εἶπον , ὅτι καί ( 23 ) πορεύω . οἶδα γάρ ὅτι θεός συνεργός