ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0103.2
41 . Ἐκζητήσατέ κρίσιν . ἦτοι τὴν τοῦ Χριστοῦ , καθ' ἣν κρίνουν ἡμᾶς , ἀποδιδῶσιν ἡμῖν τὰ κατ' ἀξίαν , ἣν ἐὰν μὴ ἐκζητῶμεν , μηδὲ πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχωμεν , ἐπιμένειν τῇ ποιήσει τῶν καλῶν οὐ δυνάμεθα . Παιδαγωγὸς γὰρ ἐστὶ πρὸς εὐσέβειαν ἡ ἔννοια τῶν κεκηρυγμένων ἡμῖν φοβερῶν ἐν τῇ κρίσει . Ἡ δτι πάντα ἐξετασμένα καὶ κεκριμένα ( 81 ) ἔσται , μηδενὸς ἀκρίτως , μηδὲ ὡς ἐτυχε γιγνομένου . Μετὰ βουλῆς γὰρ , φησὶ πάντα ποιεῖ ( 82 ) · καὶ , Λογισμοὶ δικαίων κρίματα . Χρὴ οὖν ὡσπερ δικαστὴν τὸν λόγον τὴν
Lemmas: 41 . ἐκζητέω κρίσις . ἦ ὁ ὁ Χριστός , κατά ὅς Κρίνουν ἐγώ , ἀποδίδωμι ἐγώ ὁ κατά ἄξιος , ὅς ἐάν μή ἐκζητέω , μηδέ πρό ὀφθαλμός ἔχω , ἐπιμένω ὁ ποιέω ὁ καλός οὖον δύναμαι . Παιδαγωγός γάρ εἰμί πρός εὐσέβεια ὁ ἔννοια ὁ κηρύσσω ἐγώ φοβερός ἐν ὁ κρίσις . ὁ δ πᾶς εξετασμένος καί κρίνω ( 81 ) εἰμί , μηδείς ἄκριτος , μηδέ ὡς τυγχάνω γίγνομαι . μετά βουλή γάρ , φημί πᾶς ποιέω ( 82 ) · καί , Λογισμός Δίκαιος κρίμα . χρή οὖν ὡς δικαστής ὁ λόγος ὁ
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0103.3
( 78 ) Unus mss . , ποιήσῃ ὡς ἂν ἔχων .
Lemmas: ( 78 ) Unus mss . , ποιέω ὡς εἄν ἔχω .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0104.1
ἀναστάς χώραν παρ’ ἡμῖν λαχόνα , ἔκαστα κρίνειν καὶ ἐκτάζειν , τὰ τε λεκτά , καὶ τὰ πρακτά , καὶ μὴν καὶ ταῖς ( 83 ) συγκαταθέσει τῶν πραγμάτων , καὶ ταῖς ὁρμαῖς τῆς ψυχῆς μετὰ ἀκριβοῦς ἐπικρισέως ἐπιτρέπαι ( 34 ) . Τοῦτο γὰρ ἐστὶν ὃ φησιν ὁ Παῦλος · Ἐὰν γὰρ ἑαυτοὺς ἐκρίνομεν , οὐκ ἂν ἐκρινόμεθα . Ῥύσασθε ἀδικοῦμενον . Ἐπειδὴ διττὸν τὸ ἀδικεῖσθαι · ἢ γὰρ εἰς τὰ σωματικὰ ἀδικοῦνται τινες , οἷον εἰς χρήματα καὶ τὰ λοιπὰ τῶν ἐκτὸς , ἢ εἰς αὐτὴν τὴν ψυχὴν · ἀδιόριστος δὲ προστετάχθαι τὸν ἀδικοῦμενον ῥύσασθαι · ἰστέον δτι πλεῖονός ἐστιν σπουδῆς χρῆσθαι τοῖς εἰς τὰ καιριώτατα πλεττομένοις , τοὺς καταδυναστευθέντας παρὰ τοῦ διαβόλου , καὶ αἰχμαλωτούς ( 85 ) παρ’ αὐτοῦ κατεχομένους ἀναζηλωτῖζειν πᾶση σπουδῇ · καὶ ἄγειν αὐτὸν τὰ νόμιμα εἰς τὴν ἀποκοπὴν τοῦ Χριστοῦ . Πειρατῶν δὲ καὶ ἀπὸ τῶν σωματικῶν ἀδικημάτων ἐξαιρεῖσθαι τοὺς καταδοτι - B ρους , ὅταν ἀρπαζῇ ( 86 ) καὶ βιαίως περιποιῶντες , ὡσπερ ὑπὸ χειμάρρου τῆς βίας αὐτῶν παρασύρονται , οὓς ἂρα μὴ ἐξαρχούσης , τοῖς τῆς παρακλήσεως λόγοις τὴν ὁμοιότητα αὐτοῖς τῶν ἐπιπόνων παρασκευάζωμεν , μηδενὸς μὲν φοβούμενοι τῶν ἐφ’ ἡμῖν ( 87 ) ἀποτυγχάνοντες δὲ τῶν κατὰ πρόθεσιν , διὰ γοῦν τῆς φιλαδελφίας τὸ συμπάθες ἐπιδεικνύμενοι .
Lemmas: ἀνίστημι χώρα παρά ἐγώ λαχόνα , ἔκαστος κρίνω καί ἐκτάζειν , ὁ τε λεκτός , καί ὁ πρακτός , καί μήv καί ὁ ( 83 ) συγκατάθεσις ὁ πρᾶγμα , καί ὁ ὁρμή ὁ Ψυχή μετά ἀκριβής ἐπίκρισις ἐπιτρέπω ( 34 ) . οὗτος γάρ εἰμί ὅς φημί ὁ Παῦλος · ἐάν γάρ ἑαυτοῦ κρίνω , οὐ εἄν κρίνω . ῥύομαι ἀδικέω . ἐπεί δισσός ὁ ἀδικέω · ἢ γάρ εἰς ὁ σωματικός ἀδικέω τις , οἷος εἰς χρῆμα καί ὁ λοιπάς ὁ ἐκτός , ἢ εἰς αὐτός ὁ ψυχή · ἀδιόριστος δέ προστάσσω ὁ ἀδικέω ῥύομαι · ἰστέον δ πολύς εἰμί σπουδή χράω ὁ εἰς ὁ καίριος πλέκω , ὁ καταδυναστεύω παρά ὁ διάβολος , καί αἰχμάλωτος ( 85 ) παρά αὐτός κατέχω αναζηλωτιζεω πᾶς σπουδή · καί ἄγω αὐτός ὁ νόμιμος εἰς ὁ ἀποκοπή ὁ Χριστός . πειρατής δέ καί ἀπό ὁ σωματικός ἀδίκημα ἐξαιρέω ὁ καταδίδωμι - B ῥόος , ὅταν ἁρπάζω ( 86 ) καί βίαιος περιποιέω , ὡς ὑπό χειμάρρους ὁ Βίας αὐτός παρασύρω , ὅς ἄρα μή ἐξάρχω , ὁ ὁ παράκλησις λόγος ὁ ὁμοιότης αὐτός ὁ ἐπίπονος παρασκευάζω , μηδείς μέν φοβέω ὁ ἐπί ἐγώ ( 87 ) ἀποτυγχάνω δέ ὁ κατά πρόθεσις , διά γοῦν ὁ φιλαδελφία ὁ συμπαθής ἐπιδείκνυμι .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0104.2
42 . Κρίνατε ὀρφανῶ . Διὰ τὸ δύσκαρπόντην τῆς ἡλικίας , οὐτε εἰς κρίσιν ἀγαγεῖν τοὺς ὀρφανοὺς τοὺς ἀδίκους ἔφθιν . Κρίνατε οὖν τοὺς ὀρφανοὺς τοὺς ἐστερημένους τῶν συνηγόρων , παρ’ ἑαυτῶν αὐτοὺς τὸ ἐκ τῆς ἡλικίας ἔνδον ἀναπληρώσατε · ὡσπερ ἔχειν τὸ καὶ γημα τοῦ Ἰωβ · Ἐγὼ ἤμην πατὴρ ἀδυκήτων . Μήποτε δὲ πνευματιώτερον ἐστὶ τῆς λέξεως τὸν νοῦν διηγήσασθαι . Ἐπειδὴ τῶν εἰς Χριστὸν πεπιστευκότων καὶ τὴν κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον πολιτείαν C ἀσκαζομένων πατὴρ λέγεται ὁ Θεός , ἐὰν τις διὰ βῆς παραβάσεως τοῦ νόμου ἀλλοτριωθείς τοῦ Θεοῦ , οἷον ἀπορφανισθῇ ( 88 ) τῆς προνοίας αὐτοῦ , κρῖσαι δικαίως καὶ ἐπιστημονικῇ εἰς τὴν πρὸς Θεὸν οἰκειωσιν αὐτὸν ἀποκαταστήσαι σπουδάσων , μήτε ἀκρίτως συγχωρῶν , μήτε ρυμπτακῶς τῇ ἀπομιλίᾳ κατ’ αὐτοῦ κεχρημένος · ἀλλὰ καὶ κρίνατε αὐτῷ τοὺς ὠφελίμους τρόπους τῆς μετανοίας ὑποτιθέμενοι ( 89 ) . Καὶ ἐπειδὴ πᾶς ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν ἐν τοῦ διαβόλου γεγέννηται , εἰ
Lemmas: 42 . κρίνω ὀρφανός . Ζεύς ὁ δύσκαρπος ὁ ἡλικία , οὐ εἰς κρίσις ἄγω ὁ ὀρφανός ὁ ἄδικος φθίω . κρίνω οὖν ὁ ὀρφανός ὁ στερέω ὁ συνήγορος , παρά ἑαυτοῦ αὐτός ὁ ἐκ ὁ ἡλικία ἔνδον ἀναπληρόω · ὡς ἔχω ὁ καί γημα ὁ Ἰώβ · ἐγώ εἰμί πατήρ αδυκητος . μήποτε δέ πνευμάτιος εἰμί ὁ λέξις ὁ νόος διηγέομαι . ἐπεί ὁ εἰς Χριστός πιστεύω καί ὁ κατά ὁ Εὐαγγέλιος πολιτεία C ἀσκαζομένων πατήρ λέγω ὁ Θεός , ἐάν τις διά βαίνω παράβασις ὁ νόμος ἀλλοτριόω ὁ Θεός , οἷος ἀπορφανίζω ( 88 ) ὁ πρόνοια αὐτός , κρίνω δικαίως καί ἐπιστημονικός εἰς ὁ πρός θεός οἰκέω αὐτός ἀποκαθίστημι σπουδάζω , μήτε ἄκριτος συγχωρέω , μήτε ρυμπτακῶς ὁ απομιλιον κατά αὐτός χράομαι · ἀλλά καί κρίνω αὐτός ὁ ὠφέλιμος τρόπος ὁ μετάνοια ὑποτίθημι ( 89 ) . καί ἐπεί πᾶς ὁ ποιέω ὁ ἁμαρτία ἐν ὁ διάβολος γεννάω , εἰμί
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0106.1
44 Μετὰ οὖν τὸ λούσασθαι , καὶ ἀποκαθαρθῆναι τοῦ ἐκ τῶν ἁμαρτιῶν ρύπου , καὶ ἀφελεῖν τὰς πονηρὰς ἀπὸ τῆς ψυχῆς ἐπιταγὰς τῶν ὀφθαλμῶν τοῦ Θεοῦ , καὶ παύσασθαι ἀπὸ τῶν πονηριῶν , καὶ τὴν ἐπιστήμην τῶν καλῶν ἔργων ἐνλαβεῖν , καὶ ἐκζητῆσαι κρίσιν , καὶ βούσασθαι ἀδικουμένους , καὶ κρίνειν ὀρφανόν , καὶ δικαιῶσαι τὴν ἠχρῶν · τότε ἤδη τὸ ἀδελιγχοῦναι καλεῖται , ἐπαγγελίαν λαμβάνων , ἡ ὡς χιόνι , ἡ ὡς ἔριφον λευκανθησοσθαι . Οὕτως αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὸ λουτρὸν οὐκ ἱκανεῖ πρὸς τὴν χιόνος ἢ ( 2 ) ἐρίου λευκότητα τὸν λουσαμένον ἀγαγεῖν , ἀλλὰ καὶ πρᾶξιν χρεία καὶ ἐπιμελείας οὐ τῆς τυχοῦσης . Ὥστε τὸ μὲν λουτρὸν καθαρότητος ἐστι τῆς ἀπὸ ρύπου ποιητικόν · ἡ δὲ κρίσις τοῦ ὀρφανοῦ , καὶ ἡ δικαίωσις τῆς χήρας , καὶ τὴν ἰσα χιόνι ἢ ἐρίφῳ λευκότητα προφέρει . Δύναται γὰρ καὶ φοινικοῦν τι ὑπάρχον καθαρόν μὲν εἶναι , μὴ μὴν λευκασμοῦ ἠξιῶσθαι . Ἐπειδὴ δὲ τὸ μὲν φοινικοῦν ὑδάτι περιούχεται , τὸ
Lemmas: 44 μετά οὖν ὁ λούω , καί ἀποκαθαίρω ὁ ἐκ ὁ ἁμαρτία ῥύπος , καί ἀφαιρέω ὁ πονηρός ἀπό ὁ Ψυχή ἐπιταγή ὁ ὀφθαλμός ὁ Θεός , καί παύω ἀπό ὁ πονηρία , καί ὁ ἐπιστήμη ὁ καλός ἔργον ἐλλαμβάνω , καί ἐκζητέω κρίσις , καί βουω ἀδικέω , καί κρίνω ὀρφανός , καί δικαιόω ὁ χράω · τότε ἤδη ὁ αδελιγχουνη καλέω , ἐπαγγελία λαμβάνω , ὁ ὡς χιών , ὁ ὡς ἔριφος λευκαίνω . οὕτως αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ λουτρόν οὐ ἱκάνω πρός ὁ χιών ἢ ( 2 ) ἔριον λευκότης ὁ λούω ἄγω , ἀλλά καί πρᾶξις χρεία καί ἐπιμέλεια οὖον ὁ τυγχάνω . ὥστε ὁ μέν λουτρόν καθαρότης εἰμί ὁ ἀπό ῥύπος ποιητικός · ὁ δέ κρίσις ὁ ὀρφανός , καί ὁ δικαίωσις ὁ χήρα , καί ὁ ἴσος χιών ἢ ἔριφος λευκότης προφέρω . δύναμαι γάρ καί Φοινικοῦς τίς ὑπάρχω καθαρός μέν εἰμί , μή μήv λευκασμός ἀξιόω . ἐπεί δέ ὁ μέν Φοινικοῦς ὕδωρ περιουχω , ὁ
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0107.1
di κόκκινον βαθύτερόν ἐστι καὶ καταχρώως ἐρυθρόν , τὸ μὲν πρὸς χιόνα , τὸ δὲ πρὸς ἔριον λευκὸν τὴν ἀναλογίαν ἔχειν ἐκρίθη . Ἐρυθρὰ μὲν οὖν χρῶς παρεῖχεν , ὅνται αἱ ἁμαρτίαι ἡμῶν , διὰ τὸ φονικαὶ ( 3 ) εἶναι τῶν ψυχῶν . Καὶ ὡςπερ ἐν τοῖς βάμμασι τὸ μὲν πολλάκις καὶ φιλοπόνως κατασβέν , μονιμωτέραν πως καὶ ἀνέκπλουν ( 4 ) τὴν βαφὴν καταδέχεται , τὸ δὲ ἐπιπολαίως καὶ ἐκ τοῦ παρατυχόντος ἐπιχρωσθὲν , εὐκίνητον ἔχει καὶ εὐἀπόπλουν τὴν βαφήν · οὕτω καὶ ψυχὴ ποιωθείσα ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας , καὶ ἐν ἑαυτοῦ κακοῦ γενομένη , δυσκίνητον καὶ οἷον ἐγκακαμμένον τὸν ἐκ τῶν ἁμαρτημάτων ἀνεμάματο στίλον . Ἐπ’ ὀλίττον δὲ , καὶ οἷον ἐπιπολαιότερον προσδιατρίψασα τῇ κακῇ , ὑδαρέστερον ἐχρώθη ( 5 ) καὶ κατεσπολιώθη τῇ ἁμαρτημάτων , κατὰ τὴν τῶν ἁμαρτημάτων ἀναλογίαν ἐπὶ πλεῖον ἢ ἐπ’ ὀλίττον τῆς χρώσεως ἐμπλούσθη . Διὰ τί δὲ τῶν λευκῶν χιὼν καὶ ἔριον ἐς τὴν εἰκόνα παρελήφθη ; Ὅτι φυσικῶς λευκὸν ὑπάρχον τὸ ἔριον , ἐαντοῦ ἐξ ἐπιμελείας λευκώτερον γίνεται . Καὶ ἀνθρώπου τοίνυν ὁ βίος τὰς φυσικὰς ἀφορμὰς ἐξ ἀσκήσεως τελείων , ἐπὶ πολὺ προελθεῖν τῆς ἀρετῆς δύναται . Καὶ ἡ χιών τοίνυν , ὕδωρ οὖσα τῷ ὑποκειμένῳ , τῇ τοῦ ἀέρος προσφορᾷ λευκή γίνεται , ὅταν ἐκ τῆς τοῦ πνεύματος βίας τὸ ἐν ταῖς νεφέλαις ὕδρόν ἀνακοπτόμενον ὑπὸ μὲν τῆς σφοδρᾶς κινήσεως εἰς ἀφρὸν ἐξοιδαίνει , ὑπὸ δὲ τῆς ἐν τῷ ἀέρι ψύξεως συμπηγνύμενον , σύστασιν λαβὸν τινα καὶ βάρος , τῇ φυσικῇ ῥοπῇ φέρεται πρὸς τὸ κάτω . Οὕτω καὶ ψυχή , τὰς φυσικὰς ἀφορμὰς ( 6 ) οἷκείας τε ἀσκήσει , καὶ τῇ βοηθείᾳ τοῦ Πνεύματος συναυξήσασα , ἀξία γίνεται ἐν τῇ δικαίᾳ τοῦ Θεοῦ κρίσει τῆς χάριτι C τοῦ Θεοῦ δεδομένης ( 7 ) λαμπρότητος τοῖς ἁγίοις .
Lemmas: di κόκκινος βαθύς εἰμί καί καταχράω ἐρυθρός , ὁ μέν πρός χιών , ὁ δέ πρός ἔριον λευκός ὁ ἀναλογία ἔχω κρίνω . Ἐρυθρὰ μέν οὖν χρώς παρέχω , μαί ὁ ἁμαρτία ἐγώ , διά ὁ φονικός ( 3 ) εἰμί ὁ Ψυχή . καί ὡς ἐν ὁ βάμμα ὁ μέν πολλάκις καί φιλόπονος κατασβέννυμι , μόνιμος πως καί ἀνέκπλουν ( 4 ) ὁ βαφή καταδέχομαι , ὁ δέ ἐπιπόλαιος καί ἐκ ὁ παρατυγχάνω ἐπιχράομαι , εὐκίνητος ἔχω καί ευαποπλεω ὁ βαφή · οὗτος καί ψυχή ποιέω ὑπό ὁ ἁμαρτία , καί ἐν ἑαυτοῦ κακός γίγνομαι , δυσκίνητος καί οἷος ἐγκάπτω ὁ ἐκ ὁ ἁμάρτημα ἀναμάσσω στίλος . ἐπί ὄλλυμι δέ , καί οἷος ἐπιπόλαιος προσδιατρίβω ὁ κακός , ὑδαρής χράω ( 5 ) καί κατεσπολιωθεω ὁ ἁμάρτημα , κατά ὁ ὁ ἁμάρτημα ἀναλογία ἐπί πλείων ἢ ἐπί ὄλλυμι ὁ χρῶσις ἐμπλέω . Ζεύς τίς δέ ὁ λευκός χιών καί ἔριον εἰς ὁ εἰκών παραλαμβάνω ; ὅτι2 φυσικός λευκός ὑπάρχω ὁ ἔριον , ἐάω ἐκ ἐπιμέλεια λευκός γίγνομαι . καί ἄνθρωπος τοίνυν ὁ βίος ὁ φυσικός ἀφορμή ἐκ ἄσκησις τέλειος , ἐπί πολύς προέρχομαι ὁ ἀρετή δύναμαι . καί ὁ χιών τοίνυν , ὕδωρ εἰμί ὁ ὑπόκειμαι , ὁ ὁ ἀήρ προσφορά λευκός γίγνομαι , ὅταν ἐκ ὁ ὁ πνεῦμα Βίας ὁ ἐν ὁ νεφέλη ὕδρος ἀνακόπτω ὑπό μέν ὁ σφοδρός κίνησις εἰς ἀφρός ἐξοιδαίνω , ὑπό δέ ὁ ἐν ὁ ἀήρ ψῦξις συμπήγνυμι , σύστασις λαμβάνω τις καί βάρος , ὁ φυσικός ῥοπή φέρω πρός ὁ κάτω . οὕτως καί ψυχή , ὁ φυσικός ἀφορμή ( 6 ) οἰκεῖος τε ἀσκέω , καί ὁ βοήθεια ὁ πνεῦμα συναυξάνω , ἄξιος γίγνομαι ἐν ὁ Δίκαιος ὁ Θεός κρίσις ὁ χάρις C ὁ Θεός δίδωμι ( 7 ) λαμπρότης ὁ ἅγιος .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0107.2
45 . Καὶ ἐὰν θέλητε , καὶ εἰσακούσῃ μου , τὰ ἀγαθὰ τῆς γῆς φάγεσθε · ἐὰν δὲ μὴ θέλητε , μηδὲ εἰσακούσῃ μου , μάχαιρα ὑμᾶς κατεσθίσει . Τὸ αὐτεξούσιον ἐντεῦθεν παριστῶν μάλιστα τῶν τῶν ἀνθρώπων φύσεως . Πᾶσι γὰρ τοῖς προκειμένοις ἡγοῦμέθα τὴν ἑπαγωγὴν ταύτην ἀρμόζειν . Ἐὰν γὰρ ἀποστήτε , φησί , τῆς κατὰ τὸ ἀποκτεῖνον γράμμα λατρείας , ἐὰν λούσῃσθε ( 8 ) , καὶ καθαροὶ γενόμενοι , πρὸς τὸ ἐφεξὴς ἀποδῶτε τὴν ἐκτεθεισάν ὑμῖν πολυτεῖαν , ἥξετε εἰς κρίσιν , ἐν τοσῇδε ἢ τοσῇδε περισσείᾳ γενήσεσθε , καὶ τῆς ἐν ἐπαγγελίᾳ τρυφῆς ἀπολαύσετε ( 9 ) , τῆς κολαστικῆς καὶ φθαρτικῆς μαχαίρας κατάθρομμα οὐκ ἔσεσθε . Τοῖς μὲν ταπεινῶς ἀκούουσι γίνονται ἐπαγγελίαι τῆς ὑπακοῆς μισθὸς διδοται · τοῖς δὲ πνευματικῶς τοῦ συλλήματος τῆς Γραφῆς ἐπακούουσι ( 10 ) γῆς ἀλαθῆ τῆς πνευματικῆς λέγεται , ἣν
Lemmas: 45 . καί ἐάν ἐθέλω , καί εἰσακούω ἐγώ , ὁ ἀγαθός ὁ γῆ ἐσθίω · ἐάν δέ μή ἐθέλω , μηδέ εἰσακούω ἐγώ , μάχαιρα σύ κατεσθίω . ὁ αὐτεξούσιος ἐντεῦθεν παρίστημι μάλιστα ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις . Πᾶς γάρ ὁ πρόκειμαι ἡγέομαι ὁ ἐπαγωγή οὗτος ἁρμόζω . ἐάν γάρ ἀφίστημι , φημί , ὁ κατά ὁ ἀποκτείνω γράμμα λατρεία , ἐάν λούω ( 8 ) , καί καθαρός γίγνομαι , πρός ὁ ἐφεξής ἀποδίδωμι ὁ ἐκτίθημι σύ πολιτεία , ἥκω εἰς κρίσις , ἐν τοσόσδε ἢ τοσόσδε περισσεία γίγνομαι , καί ὁ ἐν ἐπαγγελία τρυφή ἀπολαύω ( 9 ) , ὁ κολαστικός καί φθαρτικός μάχαιρα κατάθρομμα οὐ εἰμί . ὁ μέν ταπεινός ἀκούω γίγνομαι ἐπαγγελία ὁ ὑπακοή μισθός δίδωμι · ὁ δέ πνευματικός ὁ σύλημα ὁ γραφή ἐπακούω ( 10 ) γῆ ἀληθής ὁ πνευματικός λέγω , ὅς
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0108.1
A oi μακαριζόμενοι πρᾶεῖς κληρονομήσειν λέγονται . Ὁμοίως καὶ μάχαιρα ἑμψυχος νοεῖται , περὶ ἧς εἴρηται , ὅτι ἐμαύσθη ἀπὸ αἵματος τραυματιῶν · καὶ ἐν τῷ οὐρανῷ φάγεται κρέα . Τὸ γὰρ στόμα Κυρίου ἐλάλησε ταῦτα . Τάχα τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , τὸ ἐνεργήσαν ταῦτα γραφῆναι , στόμα νῦν εἴρηται , παρὰ τὸ καὶ ἐκ στόματος τοῦ Θεοῦ λέγεσθαι προεληλυθέναι . Ὥστε σε μὴ καταφρονητικῶς ἀκούσαι τῶν ἀπειλῶν , τὸ ἀψευδὲς στόμα ἐπεμαρτύρατο ἡμῖν ὁ λόγος τοῦ Κυρίου , τὸ ταῦτα λαλῆσαι . Τὰς δὲ οὖν ταπεινὰς καὶ σάρκινος τὴν διάνοιαν , ὥστε τὰ εἰς ἀντίδοσιν τῆς εὐπειθείας ( 11 ) παρὰ τοῦ ἀγαθοῦ Θεοῦ τεταμειωμένα τοῖς ἀνθρώποις , βρώματα εἶναι νομίζειν , χαρποῦς τῆς γῆς εἰς φθορὰν δεδομένους τῇ ἀποκρήσει ; Ἄλλὰ δηλοῦνσι , κατὰ τὴν παραβολὴν τοῦ Εὐαγγελίου , τὸ ἐν τῇ καλῇ γῇ σπέρμα καρδία ἐστὶ καλὴ καὶ ἀγαθὴ , ἀκούουσα τοῦ λόγου , καὶ κατέχουσα καὶ καρποφοροῦσα ἐν ὑπομονῇ . Ἄγιον οὖν ἐπαγγέλλεται Θεοῦ , ἢ τῶν ἁδίστων καρπῶν τῆς καρδίας ἀπόλαυσις . Καρποὶ δὲ καρδίας , ἐν τῇ θεωρίᾳ τοῦ θελίου κάλλους τερπνόν . Οὗτοι δὲ οἱ γαρποὶ ἐκ τῆς εἰς τὸ Πνεῦμα σπορὰς γεωργουύται , θεριζόμενοι εἰς ζωὴν αἰώνιον , ὧν ὁ συνάγων ἐν ἀγαλλιάσει τὰ δράγματα , καταστρέφει τοῦ Κυρίου , λαμβάνων παρ' αὐτοῦ τὰ αἰτήματα . Πρῶτον μὲντοι θελήσαι δεῖ , καὶ τότε εἰσακούσθαι , ἵνα τὸ ἐφ' ἡμῖν ἀκατανάγκαστον ἦ . Καὶ πάλιν · Ἐὰν μὴ θέλητε , μηδὲ εἰσακούσητέ μου . Ἐκ τοῦ μὴ θελήσαι , τὸ μὴ εἰσακούσθαι . Οὕτω πᾶσα μακαριότης , καὶ ἡ ἐν χολάσει ἐν τοῖς ἐπιπονοῖς διαγωγὴ ἐκ τοῦ ἐφ' ἡμῖν ἤρτηται .
Lemmas: A oi μακαρίζω πρᾶος κληρονομέω λέγω . ὅμοιος καί μάχαιρα έμψυχος νοέω , περί ὅς εἴρω , ὅτι ἐμαύσθη ἀπό αἷμα τραυματίας · καί ἐν ὁ οὐρανός ἐσθίω κρέας . ὁ γάρ στόμα κύριος λαλέω οὗτος . Τάχα ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ὁ ενεργώ οὗτος γράφω , στόμα νῦν εἴρω , παρά ὁ καί ἐκ στόμα ὁ Θεός λέγω προέρχομαι . ὥστε σύ μή καταφρονητικός ἀκούω ὁ ἀπειλέω , ὁ ἀψευδής στόμα ἐπιμαρτύρομαι ἐγώ ὁ λόγος ὁ κύριος , ὁ οὗτος λαλέω . ὁ δέ οὖν ταπεινός καί σάρκινος ὁ διάνοια , ὥστε ὁ εἰς ἀντίδοσις ὁ εὐπείθεια ( 11 ) παρά ὁ ἀγαθός Θεός ταμειόω ὁ ἄνθρωπος , βρῶμα εἰμί νομίζω , καρπός ὁ γῆ εἰς φθορά δίδωμι ὁ ἀποχράω ; ἀλλά δηλόω , κατά ὁ παραβολή ὁ Εὐαγγέλιος , ὁ ἐν ὁ καλός γῆ σπέρμα καρδία εἰμί κάλως καί ἀγαθός , ἀκούω ὁ λόγος , καί κατέχω καί καρποφορέω ἐν ὑπομονή . ἀγάω οὖν ἐπαγγέλλω Θεός , ἢ ὁ ἁδίστων καρπός ὁ Καρδία ἀπόλαυσις . καρπός δέ Καρδία , ἐν ὁ θεωρία ὁ θελίου κάλλος τερπνός . οὗτος δέ ὁ γαρποὶ ἐκ ὁ εἰς ὁ πνεῦμα σπορά γεωργέω , θερίζω εἰς ζωή αἰώνιος , ὅς ὁ συνάγω ἐν ἀγαλλιάω ὁ δράγμα , καταστρέφω ὁ κύριος , λαμβάνω παρά αὐτός ὁ αἴτημα . Πρῶτος μέντοι ἐθέλω δεῖ , καί τότε εἰσακούω , ἵνα ὁ ἐπί ἐγώ ἀκατανάγκαστος εἰμί . καί πάλιν · ἐάν μή ἐθέλω , μηδέ εἰσακούω ἐγώ . ἐκ ὁ μή ἐθέλω , ὁ μή εἰσακούω . οὕτως πᾶς μακαριότης , καί ὁ ἐν χολανθανω ἐν ὁ ἐπίπονος διαγωγή ἐκ ὁ ἐπί ἐγώ ἀρτέομαι .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0108.2
46 . Πῶς ἐγένετο πόρνη πόλις πιστὴ Σιών , πλήρης κρίσεως ; ἐν ᾗ δικαιοσύνη ἐκοιμήθη ἐν αὐτῇ , νῦν δὲ φονευταί . Θαυμαστικὴ ἡ ἐπαπόρρησις , πολὺ τὸ ἐκπλητικὸν ἐμφαίνουσα ἐπὶ τῇ παραδόξῃ , περὶ τοῦ τινὰ τρόπον ἡ πιστὴ πόλις καὶ πλήρης κρίσεως , ἐν ᾗ δικαιοσύνη ἐπανεψύσατο ( 12 ) , αὕτη ἐγένετο πόρνη καὶ φονευτῶν οἰκητήριον . Πῶς γὰρ οὐ θαύματος ἀξίων λυπaproῦ , πάλιν δὴν ἀπὸ τῆς ἐν πίστει καθαρότητος εἰς τὴν ἐκ πορνείας ἀκαθαρσίαν μεταπεσεῖν ; ὅπου γε καὶ μίαν ψυχὴν ἀπὸ τοῦ παγίως πιστεύειν εἰς τὴν ἐξ ἀπιστίας πορνείαν περιτραπῆναι ( 13 ) , τῶν παραδόξων . Πότε δὲ ταῦτα κατηγορεῖται , ἥ ὅτε πονηρὰ γενεὰ καὶ μοιχαλὶς γενομένη , τὴν διακώφασαν ἐξ οὐρανοῦ καὶ ἀναπτυσσμένην ἐκ αὐτῆς δικαιοσύνην ἐφόνευσαν , τὸν Χριστὸν καὶ Κύριον ἡμῶν ; Ὁ καὶ ἐπιτείνει τὸ θαῦμα , καὶ μείζονα ποιεῖ τὸ παράδοξον , εἰ ὅτε ἡ δικαιοσύνη παρῆν , ὑπερεπλεονάσεν ἡ ἀδικία . Καὶ ταῦτα ἔποιε , τοὺς θυσίας παρὶ κρίσεως λόγους οὐκ ἀγνοοῦσα . Τοῦτο γὰρ ἐστι τὸ ( 14-15 ) , Πλήρης κρίσεως . Σημειωτέον δέ , ὅτι μήτηρ
Lemmas: 46 . Πῶς γίγνομαι πόρνη πόλις πιστός Σιών , πλήρης κρίσις ; ἐν ὅς δικαιοσύνη κοιμάω ἐν αὐτός , νῦν δέ φονευτής . θαυμαστικός ὁ ἐπαπόρησις , πολύς ὁ ἐκπλητικὸν ἐμφαίνω ἐπί ὁ παράδοξος , περί ὁ τις τρόπος ὁ πιστός πόλις καί πλήρης κρίσις , ἐν ὅς δικαιοσύνη ἐπανεψύσατο ( 12 ) , οὗτος γίγνομαι πόρνη καί φονευτής οἰκητήριον . Πῶς γάρ οὖον θαῦμα ἄξιος λυπέω , πάλιν δήν ἀπό ὁ ἐν πίστις καθαρότης εἰς ὁ ἐκ πορνεία ἀκαθαρσία μεταπίπτω ; ὅπου γε καί εἷς ψυχή ἀπό ὁ πάγιος πιστεύω εἰς ὁ ἐκ ἀπιστία πορνεία περιτρέπω ( 13 ) , ὁ παράδοξος . πότος δέ οὗτος κατηγορέω , ὅς ὅτε πονηρός γενεά καί μοιχαλίς γίγνομαι , ὁ διακώφασαν ἐκ οὐρανός καί ἀναπτύσσω ἐκ αὐτός δικαιοσύνη φονεύω , ὁ Χριστός καί κύριος ἐγώ ; ὁ καί ἐπιτείνω ὁ θαῦμα , καί μείζων ποιέω ὁ παράδοξος , εἰμί ὅτε ὁ δικαιοσύνη πάρειμι , ὑπερπλεονάζω ὁ ἀδικία . καί οὗτος ποῖος , ὁ θυσία Παρί κρίσις λόγος οὐ ἀγνοέω . οὗτος γάρ εἰμί ὁ ( 14-15 ) , Πλήρης κρίσις . σημειωτέος δέ , ὅτι μήτηρ
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0109.1
τῶν γινομένων .
Lemmas: ὁ γίγνομαι .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0109.2
τῶν μυστηρίων ,
Lemmas: ὁ μυστήριον ,
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0109.3
τοῦ μυστηρίου .
Lemmas: ὁ μυστήριον .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0110.1
νοίας λαφρᾶιως καὶ δυσφωρᾶτως ( 23 ) παρακοπτόντων · οἱ τὰ ἀλλότρια νομίσματα , τὴν τοῦ ἐχθροῦ μορφὴν περικειμένα , τοῖς βασιλικοῖς θησαυροῖς ἐπεισάγοντες , τὸν τε μέγαν πλοῦτον διφθείραν , καὶ ῥαμβολὰν τῆς ἐκλογῆς τοῖς πολλοῖς ( 24 ) ἐνεποιήσαν . Ὀλίγοι γὰρ οἱ δόκιμοι τραπεζῖται . Ὀλίγοι οἱ πάντα δοκιμάζειν δυνάμενοι , καὶ τὰ μὲν καλὰ κατέχειν , ἀπὸ δὲ παντὸς εἴδους πονηροῦ ἀπέχεσθαι .
Lemmas: Νοιᾶς λαφρᾶιως καί δυσφωράτως ( 23 ) παρακόπτω · ὁ ὁ ἀλλότριος νόμισμα , ὁ ὁ ἐχθρός μορφή περικείμενο , ὁ βασιλικός θησαυρός ἐπεισάγω , ὁ τε μέγας πλοῦτος διφθειρω , καί ραμβολαω ὁ ἐκλογή ὁ πολύς ( 24 ) ἐμποιέω . ὀλίγος γάρ ὁ δόκιμος τραπεζίτης . ὀλίγος ὁ πᾶς δοκιμάζω δύναμαι , καί ὁ μέν καλός καταχέω , ἀπό δέ πᾶς εἶδος πονηρός ἀπέχω .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0110.2
48 . Οἱ κάπηλοι σου μέμγουσι τὸν οἶνον ὕδατι . Ἀποδοῦτε μὲν καὶ φιλοῦ τοῦ ὀήματος ( 25 ) , οἱ τὸν οἶνον πωλοῦντες · καὶ μὴ δολοῦτε τὴν κτίσιν . Οὐ γὰρ παιδιὰ τὸ πρᾶγμα · ἀλλὰ κακὸν τῆς μεγίστης κατηγορίας ἁξιωμένον . Ἡλὴν ἀλλ’ ἐπὶ τὸν πνευματικὸν νοῦν ὁ λόγος ἐπαίγεται . Οἶνός ἐστιν εὐφραίνων καρδίαν ἀνθρώπου , τοιοῦτός · τὸν νοῦν καὶ τὸ ἡγεμονικὸν τῆς ψυχῆς , τὰ διδάγματα τῶν Γραφῶν , διὰ τῶν ἁγίων ἀποστόλων καὶ προφητῶν εἰς εὐφροσύνην αἰώνιον οἰνοχοοῦντος ἡμῖν τοῦ Πνεύματος . Ἄπερ οἱ πολλοὶ καπηλεύοντες , τὸν λόγον ἐξυδαροῦσιν ( 26 ) , ἐπιμιγύντες τὸν ἑαυτῶν νοῦν ἐπιβλαβὲς τοῖς ἀκούουσι . Καταχαριζόμενοι γὰρ αὐτοῖς ταῖς ἡδοναῖς , καὶ διὰ τῆς χρηστολογίας κολακεύοντες , αὐτῶν τὰ πάθη τρέφουσιν εἰς ἀπωλείαν · τὸ ἀσθενὲς καὶ ὀκνὸν καὶ ἄφευλῖμως ἐπιτόρπον τῶν Γραφῶν ἐπεκλύοντες , φιλανθρωπίας τινὰς ἀπαιδεύτους , καὶ συγγωρήσεις ἀμερημᾶτων ἀκρίτους , καὶ τοιαῦτά τινα μαχαρισμένα τοῖς πολλοῖς ἐπὶ καταστροφὴν τῶν ἀκουόντων δεξιότες , ἐπὶ πλεῖον τῶν φιληδονῶν τὰς ψυχὰς ἐκθηλύνουσι .
Lemmas: 48 . ὁ κάπηλος σύ μίγνυμι ὁ οἶνος ὕδωρ . Ἀποδοῦτε μέν καί φιλέω ὁ ὀήματος ( 25 ) , ὁ ὁ οἶνος πωλέω · καί μή δολόω ὁ κτίσις . οὖον γάρ παιδιά ὁ πρᾶγμα · ἀλλά κακός ὁ μέγας κατηγορία ἀξιάω . ἕλη ἀλλά ἐπί ὁ πνευματικός νόος ὁ λόγος ἐπάγω . Οἶνος εἰμί εὐφραίνω Καρδία ἄνθρωπος , τοιοῦτος · ὁ νόος καί ὁ ἡγεμονικός ὁ Ψυχή , ὁ δίδαγμα ὁ Γραφής , διά ὁ ἅγιος ἀπόστολος καί προφήτης εἰς Εὐφρόσυνος αἰώνιος οἰνοχοέω ἐγώ ὁ πνεῦμα . Ἄπερ ὁ πολύς καπηλεύω , ὁ λόγος ἐξυδαρέω ( 26 ) , ἐπιμείγνυμι ὁ ἑαυτοῦ νόος ἐπιβλαβής ὁ ἀκούω . καταχαρίζομαι γάρ αὐτός ὁ ἡδονή , καί διά ὁ χρηστολογία κολακεύω , αὐτός ὁ πάθος τρέφω εἰς ἀπώλεια · ὁ ἀσθενής καί ὄκνος καί αφευλιμαω ἐπιτόρπον ὁ Γραφής ἐπικλύω , φιλανθρωπία τις ἀπαίδευτος , καί συγγωρήσεις ἀμερημᾶτων ἄκριτος , καί τοιοῦτος τις μακαρισμένος ὁ πολύς ἐπί καταστροφή ὁ ἀκούω δεξιότης , ἐπί πλείων ὁ φιλήδονος ὁ ψυχή ἐκθηλύνω .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0110.3
49 . Οἱ ἄρχοντές σου ἀπαιθοῦσιν . Ἡμεῖς οἱ κάπηλοι , ἡμεῖς ( 27 ) γαὶ οἱ ἄρχοντες , οἱ διὰ τὸ ἀπαιθεῖν καὶ μὴ πιστεύειν πρώτῳ ποιούσιν τὰς πόλεις τὰς πιστὰς μεταπίπτειν εἰς τὰς πορνείας . Πρὸς γὰρ τὸ τῶν κρατούντων ἦθος πλάττεσθαι πέφυκας , ὡς τὰ πολλά , τὸ ἀρχόμενον · ὥστε ὁποῖοι πρῶτοι ἄγοντες ὄσι , τοιοῦτον · ἀνάγκη καὶ τὸ ἀρχόμενον εἶναι . Ἐπαῖδα ( 28 ) οὖν ποτε τῆς πιστῆς πόλεως οἱ ἄρχοντες ἦσαν ἀπαιθοῦντες , συνεζωμοιωθεῖσα αὐτοῖς καὶ ἡ πόλις , ἀποθεμένη τὸ εἶναι πιστή , μετέπεσεν εἰς πορνείαν . Μὴ γενώμεθα καὶ ( 29 ) ἡμεῖς ἀπαιθεῖς , καὶ ἀπιστία ἡμῶν σὲ κυριεύσει . Οἱ ἄρχοντες ὑμῶν ἀπαιθοῦσι . Δηλονότι Θεῷ ἀπαιθοῦσιν , ἐκκλίνοντες ἀπ’ αὐτοῦ , καὶ τοῖς διασταγμένοις ἀπ’ αὐτοῦ μὴ ἐμμένοντες . Ἐν δὲ τοῖς προστάγμασι ἢν ( 30 ) τὰς χεῖρας ἀποσείσασθαι ἀπὸ δώρων , μὴ συντρέχειν τοῖς κλέπτουσι · οἱ δὲ ὑπὸ φιλαργυρίας , αἰσχροῦ κέρδους χάριν , κοινωνοὶ κλεπτῶν ἐγίνοντο .
Lemmas: 49 . ὁ ἄρχων σύ ἀπειθέω . ἐγώ ὁ κάπηλος , ἐγώ ( 27 ) γαί ὁ ἄρχω , ὁ διά ὁ ἀπειθέω καί μή πιστεύω πρῶτος ποιέω ὁ πόλις ὁ πιστός μεταπίπτω εἰς ὁ πορνεία . πρός γάρ ὁ ὁ κρατέω ἦθος πλάσσω φύω , ὡς ὁ πολύς , ὁ ἄρχω · ὥστε ὁποῖος πρῶτος ἄγω ἄκμων , τοιοῦτος · ἀνάγκη καί ὁ ἄρχω εἰμί . παῖς ( 28 ) οὖν ποτός ὁ πιστός πόλις ὁ ἄρχω εἰμί ἀπειθέω , συνεζωμοιωθεῖσα αὐτός καί ὁ πόλις , ἀποτίθημι ὁ εἰμί πιστός , μεταπίπτω εἰς πορνεία . μή γίγνομαι καί ( 29 ) ἐγώ ἀφίημι , καί ἀπιστία ἐγώ σύ κυριεύω . ὁ ἄρχω σύ ἀπειθέω . δηλονότι Θεός ἀπειθέω , ἐκκλίνω ἀπό αὐτός , καί ὁ διΐστημι ἀπό αὐτός μή ἐμμένω . ἐν δέ ὁ πρόσταγμα εἄν ( 30 ) ὁ χείρ ἀποσείω ἀπό δῶρον , μή συντρέχω ὁ κλέπτω · ὁ δέ ὑπό φιλαργυρία , αἰσχρός κέρδος χάρις , κοινωνός κλέπτης γίγνομαι .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0110.4
Editi vero , ἐξυδαροῦσιν .
Lemmas: Editi vero , ἐξυδαρέω .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0111.1
50 . Οὐ πάντως κλέπτας νοητέον τοὺς βαλαντιοτόμους τούτους , ἢ ἐν τοῖς λουτροῖς λωποδυτοῦντας · ἀλλὰ κἂν τινες στρατοπέδων ἡγεμόναι ( 31 ) πιστευθέντες , ἢ πόλεων καὶ ἔθνων ἄρχας παραλαμβάνοντες , τὰ μὲν λάθρα ὑφαίρωνται , τὰ δὲ δημοσίᾳ βιάζονται ( 32 ) . Λαμβάνων δὲ παρὰ τῶν τοιούτων ὁ νομιζόμενος ἄρχων τῆς Ἐκκλησίας , ἤτοι εἰς ἰδίαν αὐτοῦ ἀπόλαυσιν ἐπὶ προφάσει τῆς ἐπιβαλλούσης αὐτῷ τιμῆς διὰ τῆς προστασίας , ἢ ἐπὶ λόγῳ τῶν πτωχευόντων ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ οἰκονομίας , κοινωνός ἐστι κλοπῆς · ἀντὶ τοῦ ἐλέγχειν , καὶ νουθετεῖν , καὶ ἀφίστην τῆς ἀδικίας τοὺς κλέπτοντας , ῥαδίως ὑπῆρχεν τὴν χεῖρα - φὴ λήμῃματι , καὶ μακαρίζων αὐτὸν διὸν μειζόνως αὐτὸς μισεῖν , ὅσω μειζόνα κλέπτει , ὅ δὲ ἐπαίνοις αὐτὸν δορυφορῶν καὶ παραπέμπων , καὶ περὶ τὰς θύρας στρεφόμενος , καὶ τῶν χειρῶν ἀπτόμενος , αἷς πάντα ὁμοίως ἰδίᾳ καὶ δημοσίᾳ διεκλέπτε . Τῷ ὄντι ταῦτα ποιούντες , κοινωνοὶ κλεπτῶν ὀνομαζόμεθα . Δέον καταπατεῖν ἡμᾶς τὴν ἀνωμαλίαν τοῦ κόσμου παντὸς καὶ τῶν ἐν αὐτῷ φαντασιῶν · ὅταν ὁσῶμεν ἐν τοῖς δικαστηρίοις τοὺς μικροὺς κλέπτας ὑπὸ τῶν μεγάλων κολαζομένους , καὶ τοὺς μὲν οἰκέτας μισοῦμεν διὰ ταῦτα , τούτους δὲ , θαυμάζομεν . Τοὺς μὲν γάρ , ὅτι κλέπται εἰσίν , ἐκτρεπόμεθα · τοὺς δὲ , ὅτι πλουτοῦσιν ἐκ τῆς κλοπῆς , ἐκπλησσοῦμεθα . Τί ἄλλο κατηγοροῦνται οἱ ἄρχοντες ;
Lemmas: 50 . οὖον πάντως κλέπτης νοητέον ὁ βαλαντιοτόμος οὗτος , ἢ ἐν ὁ λουτρόν λωποδυτέω · ἀλλά κἀν τις στρατόπεδον ἡγέομαι ( 31 ) πιστεύω , ἢ πόλις καί ἔθνος Ἄρχας παραλαμβάνω , ὁ μέν λάθρῃ ὑφαιρέω , ὁ δέ δημόσιος βιάζομαι ( 32 ) . λαμβάνω δέ παρά ὁ τοιοῦτος ὁ νομίζω ἄρχω ὁ ἐκκλησία , ἤτοι εἰς ἴδιος αὐτός ἀπόλαυσις ἐπί πρόφασις ὁ ἐπιβάλλω αὐτός τιμή διά ὁ προστασία , ἢ ἐπί λόγος ὁ πτωχεύω ἐν ὁ ἐκκλησία οἰκονομία , κοινωνός εἰμί κλοπή · ἀντί ὁ ἐλέγχω , καί νουθετέω , καί ἀφίστημι ὁ ἀδικία ὁ κλέπτω , ῥᾳδίως ὑπάρχω ὁ χείρ - φημί λῆμμα , καί μακαρίζω αὐτός δείδω μέγας αὐτός μισέω , ὅσος μείζων κλέπτω , ὅς δέ ἔπαινος αὐτός δορυφορέω καί παραπέμπω , καί περί ὁ θύρα στρέφω , καί ὁ χείρ ἅπτω , ὅς πᾶς ὁμοίως ἴδιος καί δημόσιος διακλέπτω . ὁ εἰμί οὗτος ποιέω , κοινωνός κλέπτης ὀνομάζω . Δέος καταπατέω ἐγώ ὁ ἀνωμαλία ὁ κόσμος πᾶς καί ὁ ἐν αὐτός φαντασία · ὅταν ὅσος ἐν ὁ δικαστήριον ὁ μικρός κλέπτης ὑπό ὁ μέγας κολάζω , καί ὁ μέν οἰκέτης μισέω διά οὗτος , οὗτος δέ , θαυμάζω . ὁ μέν γάρ , ὅτι κλέπτης εἰμί , ἐκτρέπω · ὁ δέ , ὅτι πλουτέω ἐκ ὁ κλοπή , ἐκπλήσσω . τις ἄλλος κατηγορέω ὁ ἄρχω ;
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0111.2
51 . Ἀγαπῶντες δῶρα . Πάνυ ἀκριβῶς εἴρηται τὸ , Οἱ ἀγαπῶντες δῶρα , οὐχί , Λαμβάνοντες δῶρα . Οὕτω γὰρ ἂν καὶ τὰ κατῆκόντως ἐν ταῖς τοῦ βίου κοινωνίας διδόμενα διεδεδίητο · ἀλλ᾽ , Ἀγαπῶντες δῶρα , τοῦτέστι προστακτικῶς τῇ ἐπιθυμίᾳ , τῇ τοῦ λαμβάνειν , Κατηγορία δὲ τῶν ἀρχόντων , περὶ τὰ φθαρτὰ καὶ τὰ γήινα τὴν ἱερὰν ἀγάπην ἐκκεχυμένην ( 33 ) ἔχειν . Κύριον γὰρ τὸν Θεὸν ἀγαπᾶν δεῖ πᾶσῃ τῇ ἐνυπαρχούσῃ ἡμῖν πρὸς τὸ ἀγαπᾶν δυνάμει , καὶ ἀγαπᾶν καὶ τὸν πλησίον , καὶ ἀγαπᾶν καὶ τοὺς ἐχθρούς . ὅσα · ὅμεν τέλειοι , μιμούμενοι τὴν χρηστότητα τοῦ ἐν οὐρανοῖς Πατρός , τοῦ τὸν ἥλιον ἑαυτοῦ ( 34 ) ἀνατέλλοντος ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθούς . Εἰς ἄλλα δὲ τὴν τοῦ ἀγαπᾶν δύναμιν παραναλίσκειν οὐδὲ συγκεχωρηται . Εἰ δὲ πονηρὸν ἐστι καὶ οἱοῦν ἀγαπᾶν παρὰ τὰ εἰρημένα · ὁ ἀγαπῶν ἀργύριον οὕτως , ὡς ἀγαπᾶν ὥφειλε Κύριον τὸν Θεόν,ἐξ ὅλης τῆς καρδίας αὐτοῦ καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς αὐτοῦ , καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας αὐτοῦ,ὁ τοιοῦτος ἀντὶ τοῦ δουλεύειν τῷ Κυρίῳ,δουλεύει τῇ μαμμωνῇ , τὸ τῷ Θεῷ ὀφειλόμενον τῆς ἀγάπης μέτρον ἐπὶ τὸ ἀργύριον μεταθεὶς . Διὰ τοῦτο γίνεται ἡ πλεονεξία εἰδωλολατρεία , ἐπειδὰν τὰ Κυρίῳ τῷ Θεῷ προσφερόμενα δῶρα ἐπὶ τὰ γήινα μετενέγκῃ ( 35 ) .
Lemmas: 51 . Ἀγάπη Δῶρα . πάνυ ἀκριβῶς εἴρω ὁ , ὁ ἀγάπη Δῶρα , οὐ , λαμβάνω Δῶρα . οὕτως γάρ εἄν καί ὁ κατήκω ἐν ὁ ὁ βίος κοινωνία δίδωμι διαδέω · ἀλλά , Ἀγάπη Δῶρα , τουτέστι προστακτικός ὁ ἐπιθυμία , ὁ ὁ λαμβάνω , κατηγορία δέ ὁ ἄρχω , περί ὁ φθαρτός καί ὁ γήϊνος ὁ ἱερά ἀγάπη ἐκχέω ( 33 ) ἔχω . κύριος γάρ ὁ θεός ἀγαπάω δεῖ πᾶς ὁ ἐνυπάρχω ἐγώ πρός ὁ ἀγαπάω δύναμις , καί ἀγαπάω καί ὁ πλησίος , καί ἀγαπάω καί ὁ ἐχθρός . ὅσος · ἀρτύω τέλειος , μιμέομαι ὁ χρηστότης ὁ ἐν οὐρανός πατήρ , ὁ ὁ ἥλιος ἑαυτοῦ ( 34 ) ἀνατέλλω ἐπί πονηρός καί ἀγαθός . εἰς ἄλλος δέ ὁ ὁ ἀγαπάω δύναμις παραναλίσκω οὐδέ συγχωρέω . εἰμί δέ πονηρός εἰμί καί οἰόω ἀγαπάω παρά ὁ εἴρω · ὁ ἀγάπη ἀργύριον οὕτως , ὡς ἀγαπάω ὀφείλω κύριος ὁ Θεόν,ἐξ ὅλος ὁ Καρδία αὐτός καί ἐκ ὅλος ὁ Ψυχή αὐτός , καί ἐκ ὅλος ὁ διάνοια αὐτός τοιοῦτος ἀντί ὁ δουλεύω ὁ κυριω,δουλευις ὁ μαμμωνῇ , ὁ ὁ Θεός ὀφείλω ὁ ἀγάπη μέτρον ἐπί ὁ ἀργύριον μετατίθημι . Ζεύς οὗτος γίγνομαι ὁ πλεονεξία εἰδωλολατρία , ἐπειδάν ὁ κύριος ὁ Θεός προσφέρω Δῶρα ἐπί ὁ γήϊνος μεταφέρω ( 35 ) .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0112.1
Προστατεῦμεθα σὲν μὴ ἀγαπᾶν τὰ δῶρα , ὥστε τούτων ἕνεκα πολλὰ τῶν ἀπηγορευμένων συγχωρεῖν τοῖς προσίοις . Καθόλου δὲ οὐδὲ τὰ τοιαῦτα δῶρα ἀγαπᾶν ἡμῖν ὁ λόγος διδάσκει , οὐδὲ ἑτέρως διακρίνεται περὶ αὐτ᾿ · ἀλλ᾿ ὡς ἀναγκαίαν αὐτῶν τὴν λειτουργίαν ὑποδεχομένω ( 36 ) . Ἐμὶχαγον γὰρ τὸ , Ἐξ ὧλης καρδίας , μεριμνῶν τινὰ εἰς ἕτερον ἐπιβέβασθαι . Ὡσπερ γὰρ ἐν ἀγγείῳ πεπληρωμένῳ τινὸς ὕγροῦ , ὅσον ἂν ἐκρυθὴ πρὸς τὰ ( 37 ) ἕξω , τοσοῦτον ἀνάγκη τῆς πληρώσεως ἀποδεῖν · οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς ψυχῆς , ὅσον ἂν αὐτῇ τῆς ἀγάπης ἐφ᾿ ἡ μὴ προσήκῃ , τοσοῦτον ἐνδεῖσιν ἀνέχῃ πρὸς τὸν Θεόν . Ὁ δὲ ἀπαξ ὁρμήσας ἀγαπᾶν ἀργύριον , πᾶσαν ἔχει μετακινεῖ ( 38 ) τὴν ἀγάπην . Ὁ γὰρ ἀγαπῶν ἀργύριον , οὐ πληρηθήσεται ἀργυρίου .
Lemmas: Προστατεύω Σεν μή ἀγαπάω ὁ Δῶρα , ὥστε οὗτος ἕνεκα πολύς ὁ ἀπαγορεύω συγχωρέω ὁ πρόσειμι . Κάθολος δέ οὐδέ ὁ τοιοῦτος Δῶρα ἀγαπάω ἐγώ ὁ λόγος διδάσκω , οὐδέ ἑτέρως διακρίνω περί αὐτω · ἀλλά ὡς ἀναγκαῖος αὐτός ὁ λειτουργία ὑποδέχομαι ( 36 ) . Ἐμὶχαγον γάρ ὁ , ἐς ὅλος Καρδία , μεριμνάω τις εἰς ἕτερος ἐπιβαίνω . ὡς γάρ ἐν ἀγγεῖον πληρόω τις ὑγρός , ὅσος εἄν κρίνω πρός ὁ ( 37 ) ἔχω , τοσοῦτος ἀνάγκη ὁ πλήρωσις ἀποδέω · οὗτος καί ἐπί ὁ Ψυχή , ὅσος εἄν αὐτός ὁ ἀγάπη ἐπί ὁ μή προσήκω , τοσοῦτος ἐνδέω ἀνέχω πρός ὁ Θεός . ὁ δέ ἅπαξ ὁρμάω ἀγαπάω ἀργύριον , πᾶς ἔχω μετακινώ ( 38 ) ὁ ἀγάπη . ὁ γάρ ἀγάπη ἀργύριον , οὖον πληρόω ἀργύριον .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0112.2
52 . Διώκοντες ἀνταπόδομα . Μέγιστον κατηγορημα ἄρχοντος , πρόχειρον εἶναι πρὸς ἄμυναν , καὶ παντὶ τρόπῳ ἐπινοεῖν κατὰ τὸν λελυπηκότα τὴν τῶν ὁμοίων ἀντίδοσιν . Πῶς γὰρ διδάξει ἕτερον μηδενὶ κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἀποδιδόναι , ὁ πάντα ποιῶν εἰς τὸ ἀμύνεσθαι καὶ ἀντιλῦψθαι τὸν βλάψαντα · μὴ μιμοῦσθον τὴν πραότητα τοῦ Δαβὶδ λέγοντος · Εἰ ἀνταπίδωκα τοῖς ἀνταποδιδούσι μοι κακά · μήτε δὲ τοῦ Ἱερεμίου μεμνημένος , ὅτι Ἄγαθὸν ἀνδρί , ὅταν ἄρρ ζυγὸν ἐκ νεότητος αὐτοῦ · καθίσταται καταμόνος , καὶ σιωπήσεται , ὅτι ἦν ἐν᾿ ἐαυτῷ ( 39 ) . Διώσει τῷ παλινὸν αὐτὸν σιαγὼνα , χορτασθήσεται ὀνειδισμῶν . Τί δὲ δεῖ λέγειν περὶ τῶν τοῦ Κυρίου διδαγμάτων , ὅπως αὐτῶν καταφρονούσιν οἱ διώκοντες ἀνταπόδομα · τοῦ Κυρίου λέγοντος · Ἐὰν τις σε ραπίσῃ εἰς τὴν δεξιὰν σιαγὼνα , στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην . Παντὶ μὲν οὖν κατηγορήμα τὸ διώκειν ἀνταπόδομα · πολλὰς δὲ ὅταν ἀπὸ τῆς ἄρχοντικῆς ἐξουσίας τοῦτο ποιῇ τις · δέον ἔργων ( 40 ) διδάσκαλον τῶν ἀπὸ τῆς ὑπομονῆς καλῶν γίνεσθαι τῷ λαῷ . Οἷον γὰρ θεάμα ! πῶς σεμνὸν καὶ θαυμασίον καὶ μικροῦ τὴν φύσιν τὴν ἀνθρωπίνην ἐκαστον ( 41 ) . πολλὰ λoidorhόμενα καὶ που καὶ πληγὴν δεξαμένον ἐπὶ κόρρης , καὶ ἀλλὰ μυρία πασχόντα , καὶ λόγῳ ( 42 ) καὶ ἔργῳ πρὸς τὴν ἄρχατὴν ἀτιμίαν φερόντων ( 43 ) · μὴ σπερῆσαι θυμῷ , μὴδὲ διαναστάῃναι πρὸς ἄμυναν , ἀλλὰ πρᾶως καὶ ἀοργήτως ἀναστάντα , προσευξάσθαι
Lemmas: 52 . διώκω ἀνταπόδομα . Μέγιστος κατηγόρημα ἄρχω , πρόχειρον εἰμί πρός ἄμυνα , καί πᾶς τρόπος ἐπινοέω κατά ὁ λυπέω ὁ ὁ ὅμοιος ἀντίδοσις . Πῶς γάρ διδάσκω ἕτερος μηδείς κακός ἀντί κακός ἀποδίδωμι , ὁ πᾶς ποιέω εἰς ὁ ἀμύνω καί ἀντιλαμβάνω ὁ βλάπτω · μή μιμέομαι ὁ πραότης ὁ Δαυίδ λέγω · εἰμί ἀνταποδίδωμι ὁ ἀνταποδίδω ἐγώ κακός · μήτε δέ ὁ Ἱερεμίας μιμνήσκω , ὅτι Ἀγαθός ἀνήρ , ὅταν ἄρρος ζυγόν ἐκ νεότης αὐτός · καθίστημι κατάμονος , καί σιωπάω , ὅτι εἰμί ἐν αὐτός ( 39 ) . δίωσις ὁ πάλινος αὐτός σιαγών , χορτάζω ὀνειδισμός . τις δέ δεῖ λέγω περί ὁ ὁ κύριος δίδαγμα , ὅπως αὐτός καταφρονέω ὁ διώκω ἀνταπόδομα · ὁ κύριος λέγω · ἐάν τις σύ ῥαπίζω εἰς ὁ δεξιά σιαγών , στρέφω αὐτός καί ὁ ἄλλος . Πᾶς μέν οὖν κατηγόρημα ὁ διώκω ἀνταπόδομα · πολύς δέ ὅταν ἀπό ὁ Αρχοντίκης ἐξουσία οὗτος ποιέω τις · δήω ἔργον ( 40 ) διδάσκαλος ὁ ἀπό ὁ ὑπομονή καλός γίγνομαι ὁ λαός . οἷος γάρ θέαμα ! πῶς σεμνός καί θαυμάσιος καί μικρός ὁ φύσις ὁ ἀνθρώπινος ἕκαστος ( 41 ) . πολύς ἁλίσκομαι καί ποῦ καί πληγή δέχομαι ἐπί Κόρρης , καί ἀλλά μυρίος πάσχω , καί λόγος ( 42 ) καί ἔργον πρός ὁ ἄρχατὴν ἀτιμία φέρω ( 43 ) · μή σπείρω θυμός , μηδέ διανίστημι πρός ἄμυνα , ἀλλά πρᾶος καί ἀόργητος ἀνίστημι , προσεύχομαι
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0113.1
53 . Ὄρφανοὺς οὐ κρίνοντες , καὶ κρίσει χήρας οὐ προσέχοντες . Τὰ λοιπὰ εἴρηται καὶ ἐν τοῖς κατόπιν , τὰ περὶ ὀρφανῶν ( 45 ) καὶ γήρας . Ἐνταῦθα δὲ ἐπίστησον τῷ , Οὐ προσέχοντες , πόσην ἐμφαίνει ἀλαζονείαν τοῦ ἄρχοντος , ὅπως αὐτὸν καὶ τοῦ κριτοῦ τῆς ἀδικίας ἀγριώτερον δείκνυσιν · εἰ γὰρ μὲν μετὰ πολλὰς ἐντεύξεις , εἰ καὶ ἄλλως ἀσυμπάθης ἦν , ἀλλὰ διὰ τὸ φιλόπονον τῆς χήρας προσέχει τῇ κρίσει , τὸ ἐπιπλεῖον ὑπὸ αὐτῆς κοπιῶσαι περισταμένος . Περί δὲ τούτων εἴρηται , ὡς ( 46 ) καθόλου κρίσει χήρας προσέχειν μὴ καταδεχομένων .
Lemmas: 53 . Ὀρφανός οὖον κρίνω , καί κρίσις χήρα οὖον προσέχω . ὁ λοιπάς εἴρω καί ἐν ὁ κατόπιν , ὁ περί ὀρφανός ( 45 ) καί γήρας . ἐνταῦθα δέ ἐφίστημι ὁ , οὖον προσέχω , πόσος ἐμφαίνω ἀλαζονεία ὁ ἄρχω , ὅπως αὐτός καί ὁ κριτής ὁ ἀδικία ἄγριος δείκνυμι · εἰμί γάρ μέν μετά πολύς ἔντευξις , εἰμί καί ἄλλως ασυμπαθής εἰμί , ἀλλά διά ὁ φιλόπονος ὁ χήρα προσέχω ὁ κρίσις , ὁ ἐπιπλέω ὑπό αὐτός κοπιάω περιίστημι . Περί δέ οὗτος εἴρω , ὡς ( 46 ) καθόλου κρίσις χήρα προσέχω μή καταδέχομαι .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0113.2
54 . Διὰ τοῦτο τάδε λέγει ὁ Δεσπότης Κύριος Σαβαώθ · Οὐαὶ οἱ ἰσχύοντες Ἰσραὴλ . Ἰδιώμα τῆς Γραφῆς , οὕτω σχηματίζειν τὴν λέξιν . Ἀντὶ τοῦ , Τοῖς ἰσχύουσι , Οὐαὶ οἱ ἰσχύοντες , εἶπε · τὴν ἐπὶ δυστυποτατοῖς πόνους ( 47 ) ἐκπεπομένην φωνὴν ταύτην ἀρμόζειν λέγων τοῖς μικρὸν ὑστερον ἐν βασάνῳ δυσφορωτάτῃ γεννησομένοις · τοῖς ἰσχύουσι τοῦ Ἰσραὴλ . Καὶ τοῦτο οὐ στοχαστικῶς εἴρηται παρὰ τοῦ προφήτου , ἀλλὰ κατὰ ἀπόφασιν τὴν ἀπὸ τοῦ ἀψευδοῦς στόματος προελθοῦσαν . Τοὺς ἰσχύοντας δὲ τοὺς αὐτοὺς νοητέον τοῖς ἄρχουσιν ( 48 ) · οἱ πρὸς τῷ ἀπειθεῖν τῷ Θεῷ , καὶ ἀγαπῶσι δῶρα , καὶ διώκουσιν ἀνταπόδομα , καὶ τὰ λοιπὰ ἀ κατηγοροῦνται . Οὐαὶ τοῖς ἰσχύουσι καὶ ἀπειθοῦσι . Τοῖς γὰρ ἀσθενεστέροις τὰχὰ συγγνώμη . Ὁ γὰρ ἐλάχιστος συγγνωστός ἐστιν ἐλέους . Δυνατοὶ δὲ δυνατῶς ἐπαθήσονται · καὶ , Ὅ πολὺ παρέθεντο , περισσώτερον ἀπαιτήσονται αὐτῶν . Διὰ τοῦτο καὶ τοῖς πλουσίοις οὐαί , ὅτι ἰσχύοντες εἰς τὸ παραμεθεῖσαι τοὺς πέντας , οὐ χεχρήνται τῇ δυνάμει τοῦ πλοῦτου εἰς ἃ εἴληφασιν . Καὶ εἰ τις ἑτέρου τὴν διάνοιαν ἐντεχνέστερος , μὴ ἀποχρήται τῇ ἰσχύῃ τῆς φύσεως πρὸς τὴν τῶν θείων ἐρευναν · καὶ τούτῳ οὐαί , ὅταν ἀπαιτῆται κατὰ
Lemmas: 54 . Ζεύς οὗτος ὅδε λέγω ὁ Δεσπότης Κύριος Σαβαώθ · οὐαί ὁ ἰσχύω Ἰσραήλ . ἰδίωμα ὁ γραφή , οὗτος σχηματίζω ὁ λέξις . ἀντί ὁ , ὁ ἰσχύω , οὐαί ὁ ἰσχύω , εἶπον · ὁ ἐπί δυστυποτατοῖς πόνος ( 47 ) ἐκπίνω φωνή οὗτος ἁρμόζω λέγω ὁ μικρός ὕστερος ἐν βάσανος δύσφορος γεννάω · ὁ ἰσχύω ὁ Ἰσραήλ . καί οὗτος οὖον στοχαστικός εἴρω παρά ὁ προφήτης , ἀλλά κατά ἀπόφασις ὁ ἀπό ὁ ἀψευδής στόμα προέρχομαι . ὁ ἰσχύω δέ ὁ αὐτός νοητέον ὁ ἄρχω ( 48 ) · ὁ πρός ὁ ἀπειθέω ὁ Θεός , καί ἀγαπάω Δῶρα , καί διώκω ἀνταπόδομα , καί ὁ λοιπάς ὅς κατηγορέω . οὐαί ὁ ἰσχύω καί ἀπειθέω . ὁ γάρ ἀσθενής τάχα συγγνώμη . ὁ γάρ μικρός συγγνωστός εἰμί ἔλεος . Δυνατός δέ δυνατῶς πείθω · καί , ὅς πολύς παρατίθημι , περισσός ἀπαιτέω αὐτός . Ζεύς οὗτος καί ὁ πλούσιος οὐαί , ὅτι ἰσχύω εἰς ὁ παραμένω ὁ Πέντας , οὖον χράω ὁ δύναμις ὁ πλοῦτος εἰς ὁ λαμβάνω . καί εἰμί τις ἕτερος ὁ διάνοια ἐντεχνής , μή ἀποχράω ὁ ἰσχύω ὁ φύσις πρός ὁ ὁ θεῖον ἔρευνα · καί οὗτος οὐαί , ὅταν ἀπαιτέω κατά
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0113.3
53 . Ὄρφανοὺς οὐ κρίνοντες , καὶ κρίσει χήρας οὐ προσέχοντες . Τὰ λοιπὰ εἴρηται καὶ ἐν τοῖς κατόπιν , τὰ περὶ ὀρφανῶν ( 45 ) καὶ γήρας . Ἐνταῦθα δὲ ἐπίστησον τῷ , Οὐ προσέχοντες , πόσην ἐμφαίνει ἀλαζονείαν τοῦ ἄρχοντος , ὅπως αὐτὸν καὶ τοῦ κριτοῦ τῆς ἀδικίας ἀγριώτερον δείκνυσιν · εἰ γὰρ μὲν μετὰ πολλὰς ἐντεύξεις , εἰ καὶ ἄλλως ἀσυμπάθης ἦν , ἀλλὰ διὰ τὸ φιλόπονον τῆς χήρας προσέχει τῇ κρίσει , τὸ ἐπιπλεῖον ὑπὸ αὐτῆς κοπιῶσαι περισταμένος . Περί δὲ τούτων εἴρηται , ὡς ( 46 ) καθόλου κρίσει χήρας προσέχειν μὴ καταδεχομένων .
Lemmas: 53 . Ὀρφανός οὖον κρίνω , καί κρίσις χήρα οὖον προσέχω . ὁ λοιπάς εἴρω καί ἐν ὁ κατόπιν , ὁ περί ὀρφανός ( 45 ) καί γήρας . ἐνταῦθα δέ ἐφίστημι ὁ , οὖον προσέχω , πόσος ἐμφαίνω ἀλαζονεία ὁ ἄρχω , ὅπως αὐτός καί ὁ κριτής ὁ ἀδικία ἄγριος δείκνυμι · εἰμί γάρ μέν μετά πολύς ἔντευξις , εἰμί καί ἄλλως ασυμπαθής εἰμί , ἀλλά διά ὁ φιλόπονος ὁ χήρα προσέχω ὁ κρίσις , ὁ ἐπιπλέω ὑπό αὐτός κοπιάω περιίστημι . Περί δέ οὗτος εἴρω , ὡς ( 46 ) καθόλου κρίσις χήρα προσέχω μή καταδέχομαι .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0113.4
54 . Διὰ τοῦτο τάδε λέγει ὁ Δεσπότης Κύριος Σαβαώθ · Οὐαὶ οἱ ἰσχύοντες Ἰσραὴλ . Ἰδιώμα τῆς Γραφῆς , οὕτω σχηματίζειν τὴν λέξιν . Ἀντὶ τοῦ , Τοῖς ἰσχύουσι , Οὐαὶ οἱ ἰσχύοντες , εἶπε · τὴν ἐπὶ δυστυποτατοῖς πόνους ( 47 ) ἐκπεπομένην φωνὴν ταύτην ἀρμόζειν λέγων τοῖς μικρὸν ὑστερον ἐν βασάνῳ δυσφορωτάτῃ γεννησομένοις · τοῖς ἰσχύουσι τοῦ Ἰσραὴλ . Καὶ τοῦτο οὐ στοχαστικῶς εἴρηται παρὰ τοῦ προφήτου , ἀλλὰ κατὰ ἀπόφασιν τὴν ἀπὸ τοῦ ἀψευδοῦς στόματος προελθοῦσαν . Τοὺς ἰσχύοντας δὲ τοὺς αὐτοὺς νοητέον τοῖς ἄρχουσιν ( 48 ) · οἱ πρὸς τῷ ἀπειθεῖν τῷ Θεῷ , καὶ ἀγαπῶσι δῶρα , καὶ διώκουσιν ἀνταπόδομα , καὶ τὰ λοιπὰ ἀ κατηγοροῦνται . Οὐαὶ τοῖς ἰσχύουσι καὶ ἀπειθοῦσι . Τοῖς γὰρ ἀσθενεστέροις τὰχὰ συγγνώμη . Ὁ γὰρ ἐλάχιστος συγγνωστός ἐστιν ἐλέους . Δυνατοὶ δὲ δυνατῶς ἐπαθήσονται · καὶ , Ὅ πολὺ παρέθεντο , περισσώτερον ἀπαιτήσονται αὐτῶν . Διὰ τοῦτο καὶ τοῖς πλουσίοις οὐαί , ὅτι ἰσχύοντες εἰς τὸ παραμεθεῖσαι τοὺς πέντας , οὐ χεχρήνται τῇ δυνάμει τοῦ πλοῦτου εἰς ἃ εἴληφασιν . Καὶ εἰ τις ἑτέρου τὴν διάνοιαν ἐντεχνέστερος , μὴ ἀποχρήται τῇ ἰσχύῃ τῆς φύσεως πρὸς τὴν τῶν θείων ἐρευναν · καὶ τούτῳ οὐαί , ὅταν ἀπαιτῆται κατὰ
Lemmas: 54 . Ζεύς οὗτος ὅδε λέγω ὁ Δεσπότης Κύριος Σαβαώθ · οὐαί ὁ ἰσχύω Ἰσραήλ . ἰδίωμα ὁ γραφή , οὗτος σχηματίζω ὁ λέξις . ἀντί ὁ , ὁ ἰσχύω , οὐαί ὁ ἰσχύω , εἶπον · ὁ ἐπί δυστυποτατοῖς πόνος ( 47 ) ἐκπίνω φωνή οὗτος ἁρμόζω λέγω ὁ μικρός ὕστερος ἐν βάσανος δύσφορος γεννάω · ὁ ἰσχύω ὁ Ἰσραήλ . καί οὗτος οὖον στοχαστικός εἴρω παρά ὁ προφήτης , ἀλλά κατά ἀπόφασις ὁ ἀπό ὁ ἀψευδής στόμα προέρχομαι . ὁ ἰσχύω δέ ὁ αὐτός νοητέον ὁ ἄρχω ( 48 ) · ὁ πρός ὁ ἀπειθέω ὁ Θεός , καί ἀγαπάω Δῶρα , καί διώκω ἀνταπόδομα , καί ὁ λοιπάς ὅς κατηγορέω . οὐαί ὁ ἰσχύω καί ἀπειθέω . ὁ γάρ ἀσθενής τάχα συγγνώμη . ὁ γάρ μικρός συγγνωστός εἰμί ἔλεος . Δυνατός δέ δυνατῶς πείθω · καί , ὅς πολύς παρατίθημι , περισσός ἀπαιτέω αὐτός . Ζεύς οὗτος καί ὁ πλούσιος οὐαί , ὅτι ἰσχύω εἰς ὁ παραμένω ὁ Πέντας , οὖον χράω ὁ δύναμις ὁ πλοῦτος εἰς ὁ λαμβάνω . καί εἰμί τις ἕτερος ὁ διάνοια ἐντεχνής , μή ἀποχράω ὁ ἰσχύω ὁ φύσις πρός ὁ ὁ θεῖον ἔρευνα · καί οὗτος οὐαί , ὅταν ἀπαιτέω κατά
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0113.5
53 . Ὄρφανοὺς οὐ κρίνοντες , καὶ κρίσει χήρας οὐ προσέχοντες . Τὰ λοιπὰ εἴρηται καὶ ἐν τοῖς κατόπιν , τὰ περὶ ὀρφανῶν ( 45 ) καὶ γήρας . Ἐνταῦθα δὲ ἐπίστησον τῷ , Οὐ προσέχοντες , πόσην ἐμφαίνει ἀλαζονείαν τοῦ ἄρχοντος , ὅπως αὐτὸν καὶ τοῦ κριτοῦ τῆς ἀδικίας ἀγριώτερον δείκνυσιν · εἰ γὰρ μὲν μετὰ πολλὰς ἐντεύξεις , εἰ καὶ ἄλλως ἀσυμπάθης ἦν , ἀλλὰ διὰ τὸ φιλόπονον τῆς χήρας προσέχει τῇ κρίσει , τὸ ἐπιπλεῖον ὑπὸ αὐτῆς κοπιῶσαι περισταμένος . Περί δὲ τούτων εἴρηται , ὡς ( 46 ) καθόλου κρίσει χήρας προσέχειν μὴ καταδεχομένων .
Lemmas: 53 . Ὀρφανός οὖον κρίνω , καί κρίσις χήρα οὖον προσέχω . ὁ λοιπάς εἴρω καί ἐν ὁ κατόπιν , ὁ περί ὀρφανός ( 45 ) καί γήρας . ἐνταῦθα δέ ἐφίστημι ὁ , οὖον προσέχω , πόσος ἐμφαίνω ἀλαζονεία ὁ ἄρχω , ὅπως αὐτός καί ὁ κριτής ὁ ἀδικία ἄγριος δείκνυμι · εἰμί γάρ μέν μετά πολύς ἔντευξις , εἰμί καί ἄλλως ασυμπαθής εἰμί , ἀλλά διά ὁ φιλόπονος ὁ χήρα προσέχω ὁ κρίσις , ὁ ἐπιπλέω ὑπό αὐτός κοπιάω περιίστημι . Περί δέ οὗτος εἴρω , ὡς ( 46 ) καθόλου κρίσις χήρα προσέχω μή καταδέχομαι .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0113.6
54 . Διὰ τοῦτο τάδε λέγει ὁ Δεσπότης Κύριος Σαβαώθ · Οὐαὶ οἱ ἰσχύοντες Ἰσραὴλ . Ἰδιώμα τῆς Γραφῆς , οὕτω σχηματίζειν τὴν λέξιν . Ἀντὶ τοῦ , Τοῖς ἰσχύουσι , Οὐαὶ οἱ ἰσχύοντες , εἶπε · τὴν ἐπὶ δυστυποτατοῖς πόνους ( 47 ) ἐκπεπομένην φωνὴν ταύτην ἀρμόζειν λέγων τοῖς μικρὸν ὑστερον ἐν βασάνῳ δυσφορωτάτῃ γεννησομένοις · τοῖς ἰσχύουσι τοῦ Ἰσραὴλ . Καὶ τοῦτο οὐ στοχαστικῶς εἴρηται παρὰ τοῦ προφήτου , ἀλλὰ κατὰ ἀπόφασιν τὴν ἀπὸ τοῦ ἀψευδοῦς στόματος προελθοῦσαν . Τοὺς ἰσχύοντας δὲ τοὺς αὐτοὺς νοητέον τοῖς ἄρχουσιν ( 48 ) · οἱ πρὸς τῷ ἀπειθεῖν τῷ Θεῷ , καὶ ἀγαπῶσι δῶρα , καὶ διώκουσιν ἀνταπόδομα , καὶ τὰ λοιπὰ ἀ κατηγοροῦνται . Οὐαὶ τοῖς ἰσχύουσι καὶ ἀπειθοῦσι . Τοῖς γὰρ ἀσθενεστέροις τὰχὰ συγγνώμη . Ὁ γὰρ ἐλάχιστος συγγνωστός ἐστιν ἐλέους . Δυνατοὶ δὲ δυνατῶς ἐπαθήσονται · καὶ , Ὅ πολὺ παρέθεντο , περισσώτερον ἀπαιτήσονται αὐτῶν . Διὰ τοῦτο καὶ τοῖς πλουσίοις οὐαί , ὅτι ἰσχύοντες εἰς τὸ παραμεθεῖσαι τοὺς πέντας , οὐ χεχρήνται τῇ δυνάμει τοῦ πλοῦτου εἰς ἃ εἴληφασιν . Καὶ εἰ τις ἑτέρου τὴν διάνοιαν ἐντεχνέστερος , μὴ ἀποχρήται τῇ ἰσχύῃ τῆς φύσεως πρὸς τὴν τῶν θείων ἐρευναν · καὶ τούτῳ οὐαί , ὅταν ἀπαιτῆται κατὰ
Lemmas: 54 . Ζεύς οὗτος ὅδε λέγω ὁ Δεσπότης Κύριος Σαβαώθ · οὐαί ὁ ἰσχύω Ἰσραήλ . ἰδίωμα ὁ γραφή , οὗτος σχηματίζω ὁ λέξις . ἀντί ὁ , ὁ ἰσχύω , οὐαί ὁ ἰσχύω , εἶπον · ὁ ἐπί δυστυποτατοῖς πόνος ( 47 ) ἐκπίνω φωνή οὗτος ἁρμόζω λέγω ὁ μικρός ὕστερος ἐν βάσανος δύσφορος γεννάω · ὁ ἰσχύω ὁ Ἰσραήλ . καί οὗτος οὖον στοχαστικός εἴρω παρά ὁ προφήτης , ἀλλά κατά ἀπόφασις ὁ ἀπό ὁ ἀψευδής στόμα προέρχομαι . ὁ ἰσχύω δέ ὁ αὐτός νοητέον ὁ ἄρχω ( 48 ) · ὁ πρός ὁ ἀπειθέω ὁ Θεός , καί ἀγαπάω Δῶρα , καί διώκω ἀνταπόδομα , καί ὁ λοιπάς ὅς κατηγορέω . οὐαί ὁ ἰσχύω καί ἀπειθέω . ὁ γάρ ἀσθενής τάχα συγγνώμη . ὁ γάρ μικρός συγγνωστός εἰμί ἔλεος . Δυνατός δέ δυνατῶς πείθω · καί , ὅς πολύς παρατίθημι , περισσός ἀπαιτέω αὐτός . Ζεύς οὗτος καί ὁ πλούσιος οὐαί , ὅτι ἰσχύω εἰς ὁ παραμένω ὁ Πέντας , οὖον χράω ὁ δύναμις ὁ πλοῦτος εἰς ὁ λαμβάνω . καί εἰμί τις ἕτερος ὁ διάνοια ἐντεχνής , μή ἀποχράω ὁ ἰσχύω ὁ φύσις πρός ὁ ὁ θεῖον ἔρευνα · καί οὗτος οὐαί , ὅταν ἀπαιτέω κατά
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0113.7
53 . Ὄρφανοὺς οὐ κρίνοντες , καὶ κρίσει χήρας οὐ προσέχοντες . Τὰ λοιπὰ εἴρηται καὶ ἐν τοῖς κατόπιν , τὰ περὶ ὀρφανῶν ( 45 ) καὶ γήρας . Ἐνταῦθα δὲ ἐπίστησον τῷ , Οὐ προσέχοντες , πόσην ἐμφαίνει ἀλαζονείαν τοῦ ἄρχοντος , ὅπως αὐτὸν καὶ τοῦ κριτοῦ τῆς ἀδικίας ἀγριώτερον δείκνυσιν · εἰ γὰρ μὲν μετὰ πολλὰς ἐντεύξεις , εἰ καὶ ἄλλως ἀσυμπάθης ἦν , ἀλλὰ διὰ τὸ φιλόπονον τῆς χήρας προσέχει τῇ κρίσει , τὸ ἐπιπλεῖον ὑπὸ αὐτῆς κοπιῶσαι περισταμένος . Περί δὲ τούτων εἴρηται , ὡς ( 46 ) καθόλου κρίσει χήρας προσέχειν μὴ καταδεχομένων .
Lemmas: 53 . Ὀρφανός οὖον κρίνω , καί κρίσις χήρα οὖον προσέχω . ὁ λοιπάς εἴρω καί ἐν ὁ κατόπιν , ὁ περί ὀρφανός ( 45 ) καί γήρας . ἐνταῦθα δέ ἐφίστημι ὁ , οὖον προσέχω , πόσος ἐμφαίνω ἀλαζονεία ὁ ἄρχω , ὅπως αὐτός καί ὁ κριτής ὁ ἀδικία ἄγριος δείκνυμι · εἰμί γάρ μέν μετά πολύς ἔντευξις , εἰμί καί ἄλλως ασυμπαθής εἰμί , ἀλλά διά ὁ φιλόπονος ὁ χήρα προσέχω ὁ κρίσις , ὁ ἐπιπλέω ὑπό αὐτός κοπιάω περιίστημι . Περί δέ οὗτος εἴρω , ὡς ( 46 ) καθόλου κρίσις χήρα προσέχω μή καταδέχομαι .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0113.8
54 . Διὰ τοῦτο τάδε λέγει ὁ Δεσπότης Κύριος Σαβαώθ · Οὐαὶ οἱ ἰσχύοντες Ἰσραὴλ . Ἰδιώμα τῆς Γραφῆς , οὕτω σχηματίζειν τὴν λέξιν . Ἀντὶ τοῦ , Τοῖς ἰσχύουσι , Οὐαὶ οἱ ἰσχύοντες , εἶπε · τὴν ἐπὶ δυστυποτατοῖς πόνους ( 47 ) ἐκπεπομένην φωνὴν ταύτην ἀρμόζειν λέγων τοῖς μικρὸν ὑστερον ἐν βασάνῳ δυσφορωτάτῃ γεννησομένοις · τοῖς ἰσχύουσι τοῦ Ἰσραὴλ . Καὶ τοῦτο οὐ στοχαστικῶς εἴρηται παρὰ τοῦ προφήτου , ἀλλὰ κατὰ ἀπόφασιν τὴν ἀπὸ τοῦ ἀψευδοῦς στόματος προελθοῦσαν . Τοὺς ἰσχύοντας δὲ τοὺς αὐτοὺς νοητέον τοῖς ἄρχουσιν ( 48 ) · οἱ πρὸς τῷ ἀπειθεῖν τῷ Θεῷ , καὶ ἀγαπῶσι δῶρα , καὶ διώκουσιν ἀνταπόδομα , καὶ τὰ λοιπὰ ἀ κατηγοροῦνται . Οὐαὶ τοῖς ἰσχύουσι καὶ ἀπειθοῦσι . Τοῖς γὰρ ἀσθενεστέροις τὰχὰ συγγνώμη . Ὁ γὰρ ἐλάχιστος συγγνωστός ἐστιν ἐλέους . Δυνατοὶ δὲ δυνατῶς ἐπαθήσονται · καὶ , Ὅ πολὺ παρέθεντο , περισσώτερον ἀπαιτήσονται αὐτῶν . Διὰ τοῦτο καὶ τοῖς πλουσίοις οὐαί , ὅτι ἰσχύοντες εἰς τὸ παραμεθεῖσαι τοὺς πέντας , οὐ χεχρήνται τῇ δυνάμει τοῦ πλοῦτου εἰς ἃ εἴληφασιν . Καὶ εἰ τις ἑτέρου τὴν διάνοιαν ἐντεχνέστερος , μὴ ἀποχρήται τῇ ἰσχύῃ τῆς φύσεως πρὸς τὴν τῶν θείων ἐρευναν · καὶ τούτῳ οὐαί , ὅταν ἀπαιτῆται κατὰ
Lemmas: 54 . Ζεύς οὗτος ὅδε λέγω ὁ Δεσπότης Κύριος Σαβαώθ · οὐαί ὁ ἰσχύω Ἰσραήλ . ἰδίωμα ὁ γραφή , οὗτος σχηματίζω ὁ λέξις . ἀντί ὁ , ὁ ἰσχύω , οὐαί ὁ ἰσχύω , εἶπον · ὁ ἐπί δυστυποτατοῖς πόνος ( 47 ) ἐκπίνω φωνή οὗτος ἁρμόζω λέγω ὁ μικρός ὕστερος ἐν βάσανος δύσφορος γεννάω · ὁ ἰσχύω ὁ Ἰσραήλ . καί οὗτος οὖον στοχαστικός εἴρω παρά ὁ προφήτης , ἀλλά κατά ἀπόφασις ὁ ἀπό ὁ ἀψευδής στόμα προέρχομαι . ὁ ἰσχύω δέ ὁ αὐτός νοητέον ὁ ἄρχω ( 48 ) · ὁ πρός ὁ ἀπειθέω ὁ Θεός , καί ἀγαπάω Δῶρα , καί διώκω ἀνταπόδομα , καί ὁ λοιπάς ὅς κατηγορέω . οὐαί ὁ ἰσχύω καί ἀπειθέω . ὁ γάρ ἀσθενής τάχα συγγνώμη . ὁ γάρ μικρός συγγνωστός εἰμί ἔλεος . Δυνατός δέ δυνατῶς πείθω · καί , ὅς πολύς παρατίθημι , περισσός ἀπαιτέω αὐτός . Ζεύς οὗτος καί ὁ πλούσιος οὐαί , ὅτι ἰσχύω εἰς ὁ παραμένω ὁ Πέντας , οὖον χράω ὁ δύναμις ὁ πλοῦτος εἰς ὁ λαμβάνω . καί εἰμί τις ἕτερος ὁ διάνοια ἐντεχνής , μή ἀποχράω ὁ ἰσχύω ὁ φύσις πρός ὁ ὁ θεῖον ἔρευνα · καί οὗτος οὐαί , ὅταν ἀπαιτέω κατά
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0113.9
53 . Ὄρφανοὺς οὐ κρίνοντες , καὶ κρίσει χήρας οὐ προσέχοντες . Τὰ λοιπὰ εἴρηται καὶ ἐν τοῖς κατόπιν , τὰ περὶ ὀρφανῶν ( 45 ) καὶ γήρας . Ἐνταῦθα δὲ ἐπίστησον τῷ , Οὐ προσέχοντες , πόσην ἐμφαίνει ἀλαζονείαν τοῦ ἄρχοντος , ὅπως αὐτὸν καὶ τοῦ κριτοῦ τῆς ἀδικίας ἀγριώτερον δείκνυσιν · εἰ γὰρ μὲν μετὰ πολλὰς ἐντεύξεις , εἰ καὶ ἄλλως ἀσυμπάθης ἦν , ἀλλὰ διὰ τὸ φιλόπονον τῆς χήρας προσέχει τῇ κρίσει , τὸ ἐπιπλεῖον ὑπὸ αὐτῆς κοπιῶσαι περισταμένος . Περί δὲ τούτων εἴρηται , ὡς ( 46 ) καθόλου κρίσει χήρας προσέχειν μὴ καταδεχομένων .
Lemmas: 53 . Ὀρφανός οὖον κρίνω , καί κρίσις χήρα οὖον προσέχω . ὁ λοιπάς εἴρω καί ἐν ὁ κατόπιν , ὁ περί ὀρφανός ( 45 ) καί γήρας . ἐνταῦθα δέ ἐφίστημι ὁ , οὖον προσέχω , πόσος ἐμφαίνω ἀλαζονεία ὁ ἄρχω , ὅπως αὐτός καί ὁ κριτής ὁ ἀδικία ἄγριος δείκνυμι · εἰμί γάρ μέν μετά πολύς ἔντευξις , εἰμί καί ἄλλως ασυμπαθής εἰμί , ἀλλά διά ὁ φιλόπονος ὁ χήρα προσέχω ὁ κρίσις , ὁ ἐπιπλέω ὑπό αὐτός κοπιάω περιίστημι . Περί δέ οὗτος εἴρω , ὡς ( 46 ) καθόλου κρίσις χήρα προσέχω μή καταδέχομαι .
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0113.10
54 . Διὰ τοῦτο τάδε λέγει ὁ Δεσπότης Κύριος Σαβαώθ · Οὐαὶ οἱ ἰσχύοντες Ἰσραὴλ . Ἰδιώμα τῆς Γραφῆς , οὕτω σχηματίζειν τὴν λέξιν . Ἀντὶ τοῦ , Τοῖς ἰσχύουσι , Οὐαὶ οἱ ἰσχύοντες , εἶπε · τὴν ἐπὶ δυστυποτατοῖς πόνους ( 47 ) ἐκπεπομένην φωνὴν ταύτην ἀρμόζειν λέγων τοῖς μικρὸν ὑστερον ἐν βασάνῳ δυσφορωτάτῃ γεννησομένοις · τοῖς ἰσχύουσι τοῦ Ἰσραὴλ . Καὶ τοῦτο οὐ στοχαστικῶς εἴρηται παρὰ τοῦ προφήτου , ἀλλὰ κατὰ ἀπόφασιν τὴν ἀπὸ τοῦ ἀψευδοῦς στόματος προελθοῦσαν . Τοὺς ἰσχύοντας δὲ τοὺς αὐτοὺς νοητέον τοῖς ἄρχουσιν ( 48 ) · οἱ πρὸς τῷ ἀπειθεῖν τῷ Θεῷ , καὶ ἀγαπῶσι δῶρα , καὶ διώκουσιν ἀνταπόδομα , καὶ τὰ λοιπὰ ἀ κατηγοροῦνται . Οὐαὶ τοῖς ἰσχύουσι καὶ ἀπειθοῦσι . Τοῖς γὰρ ἀσθενεστέροις τὰχὰ συγγνώμη . Ὁ γὰρ ἐλάχιστος συγγνωστός ἐστιν ἐλέους . Δυνατοὶ δὲ δυνατῶς ἐπαθήσονται · καὶ , Ὅ πολὺ παρέθεντο , περισσώτερον ἀπαιτήσονται αὐτῶν . Διὰ τοῦτο καὶ τοῖς πλουσίοις οὐαί , ὅτι ἰσχύοντες εἰς τὸ παραμεθεῖσαι τοὺς πέντας , οὐ χεχρήνται τῇ δυνάμει τοῦ πλοῦτου εἰς ἃ εἴληφασιν . Καὶ εἰ τις ἑτέρου τὴν διάνοιαν ἐντεχνέστερος , μὴ ἀποχρήται τῇ ἰσχύῃ τῆς φύσεως πρὸς τὴν τῶν θείων ἐρευναν · καὶ τούτῳ οὐαί , ὅταν ἀπαιτῆται κατὰ
Lemmas: 54 . Ζεύς οὗτος ὅδε λέγω ὁ Δεσπότης Κύριος Σαβαώθ · οὐαί ὁ ἰσχύω Ἰσραήλ . ἰδίωμα ὁ γραφή , οὗτος σχηματίζω ὁ λέξις . ἀντί ὁ , ὁ ἰσχύω , οὐαί ὁ ἰσχύω , εἶπον · ὁ ἐπί δυστυποτατοῖς πόνος ( 47 ) ἐκπίνω φωνή οὗτος ἁρμόζω λέγω ὁ μικρός ὕστερος ἐν βάσανος δύσφορος γεννάω · ὁ ἰσχύω ὁ Ἰσραήλ . καί οὗτος οὖον στοχαστικός εἴρω παρά ὁ προφήτης , ἀλλά κατά ἀπόφασις ὁ ἀπό ὁ ἀψευδής στόμα προέρχομαι . ὁ ἰσχύω δέ ὁ αὐτός νοητέον ὁ ἄρχω ( 48 ) · ὁ πρός ὁ ἀπειθέω ὁ Θεός , καί ἀγαπάω Δῶρα , καί διώκω ἀνταπόδομα , καί ὁ λοιπάς ὅς κατηγορέω . οὐαί ὁ ἰσχύω καί ἀπειθέω . ὁ γάρ ἀσθενής τάχα συγγνώμη . ὁ γάρ μικρός συγγνωστός εἰμί ἔλεος . Δυνατός δέ δυνατῶς πείθω · καί , ὅς πολύς παρατίθημι , περισσός ἀπαιτέω αὐτός . Ζεύς οὗτος καί ὁ πλούσιος οὐαί , ὅτι ἰσχύω εἰς ὁ παραμένω ὁ Πέντας , οὖον χράω ὁ δύναμις ὁ πλοῦτος εἰς ὁ λαμβάνω . καί εἰμί τις ἕτερος ὁ διάνοια ἐντεχνής , μή ἀποχράω ὁ ἰσχύω ὁ φύσις πρός ὁ ὁ θεῖον ἔρευνα · καί οὗτος οὐαί , ὅταν ἀπαιτέω κατά
basilius-theology.enarratio-in-prophetam-isaiam-dub pg030_0113.11
53 . Ὄρφανοὺς οὐ κρίνοντες , καὶ κρίσει χήρας οὐ προσέχοντες . Τὰ λοιπὰ εἴρηται καὶ ἐν τοῖς κατόπιν , τὰ περὶ ὀρφανῶν ( 45 ) καὶ γήρας . Ἐνταῦθα δὲ ἐπίστησον τῷ , Οὐ προσέχοντες , πόσην ἐμφαίνει ἀλαζονείαν τοῦ ἄρχοντος , ὅπως αὐτὸν καὶ τοῦ κριτοῦ τῆς ἀδικίας ἀγριώτερον δείκνυσιν · εἰ γὰρ μὲν μετὰ πολλὰς ἐντεύξεις , εἰ καὶ ἄλλως ἀσυμπάθης ἦν , ἀλλὰ διὰ τὸ φιλόπονον τῆς χήρας προσέχει τῇ κρίσει , τὸ ἐπιπλεῖον ὑπὸ αὐτῆς κοπιῶσαι περισταμένος . Περί δὲ τούτων εἴρηται , ὡς ( 46 ) καθόλου κρίσει χήρας προσέχειν μὴ καταδεχομένων .
Lemmas: 53 . Ὀρφανός οὖον κρίνω , καί κρίσις χήρα οὖον προσέχω . ὁ λοιπάς εἴρω καί ἐν ὁ κατόπιν , ὁ περί ὀρφανός ( 45 ) καί γήρας . ἐνταῦθα δέ ἐφίστημι ὁ , οὖον προσέχω , πόσος ἐμφαίνω ἀλαζονεία ὁ ἄρχω , ὅπως αὐτός καί ὁ κριτής ὁ ἀδικία ἄγριος δείκνυμι · εἰμί γάρ μέν μετά πολύς ἔντευξις , εἰμί καί ἄλλως ασυμπαθής εἰμί , ἀλλά διά ὁ φιλόπονος ὁ χήρα προσέχω ὁ κρίσις , ὁ ἐπιπλέω ὑπό αὐτός κοπιάω περιίστημι . Περί δέ οὗτος εἴρω , ὡς ( 46 ) καθόλου κρίσις χήρα προσέχω μή καταδέχομαι .