basilius-theology.de-spiritu-sancto pg032_0079.1
παρουσίαν ὀρμὴν , ἄλλως τε καὶ ἐν ἄλλοις κατὰ δύναμιν ὑφ' ἡμῶν τῆς ἀσεβείας διελεγχθείσης · εἰ δὲ τῷ Πνεύματι μόνῳ τρέπειν ὑποκείσθαι μανθάνετωσαν , ὅτι κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον συνεκφωνεῖται τῷ Κυρίῳ ( 36 ) τὸ Πνεῦμα , καθ' ὃν καὶ ὁ Υἱὸς τῷ Πατρί . Τὸ γὰρ ὄνομα Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος ὁμοίως ἐκδίδεται . Ὥς τοίνυν ἔχει ὁ Υἱὸς πρὸς τὸν Πατέρα , οὕτω πρὸς τὸν Υἱὸν τὸ Πνεῦμα κατὰ τὴν ἐν τῷ βαπτίσματι παραδεδομένην τοῦ λόγου σύνταξιν . Εἰ δὲ τὸ Πνεῦμα τῷ Υἱῷ συντέτακται , ὁ δὲ Υἱὸς τῷ Πατρί , δηλοῦντι ( 37 ) καὶ τὸ Πνεῦμα τῷ Πατρί . Τίνα οὖν ἔχει χώραν τὸ μὲν συναριθμεῖσθαι , τὸ δὲ ὑπαριθμεῖσθαι λέγειν , ἐν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ συστοιχίᾳ κατατεταγμένων τῶν ὀνομάτων ; Ὦμως δέ , τί τῶν πάντων ἐξέστη ποτὲ τῆς ἑαυτοῦ φύσεως ἀριθμούμενον ; Ἄλλ' οὐχὶ τὰ μὲν ἀριθμεῖν διαμένει οἷα πέφυκεν ἐξ ἀρχῆς , ὁ δὲ ἀριθμὸς σημεῖον γνωριστικὸν τοῦ πλήθους τῶν ὑποκειμένων παρ' ἡμῶν ἐφαρμόζεται ; Τῶν γὰρ σωμάτων τὰ μὲν ἀριθμούμεν , τὰ δὲ μετροῦμεν , τὰ δὲ σταθμίζομεθα · καὶ ὧν μὲν συνεχὴς ἡ φύσις , μέτρῳ καταλαμβάνομεν , ὧν δὲ διωρισμένη , τῷ ἀριθμῷ ὑποβάλλομεν , πλὴν ὅσα διὰ λεπτότητα καὶ αὐτὰ πάλιν μετρητὰ γίνεται · τὰ δὲ βαρὰ ταῖς ἐπὶ τοῦ ζυγοῦ ῥοπὰς διακρίνομεν . Οὐ τοίνυν , ἐπειδὴ ἑαυτοῖς σημεῖα πρὸς τὴν τοῦ ποσοῦ γνῶσιν ἐπενόησαμεν , ἤδη καὶ τὴν φύσιν τῶν σημειωθέντων ἡλλάξαμεν . Ὡσπερ οὖν οὐχ ὑποσταθμίζομεθα ἀλλήλοις τὰ σταθμητά , κἂν τὸ μὲν χρυσὸς , τὸ δὲ κασίτερος ᾖ , οὐδὲ ὑπομετροῦμεν τὰ μετρητά · οὕτως οὐδὲ τὰ ἀριθμητὰ πάντως ὑπαριθμεῖσομεν . Εἰ δὲ οὐδὲν τῶν ἄλλων τὴν ὑπαρίθμησιν δέχεται , πῶς τὸ Πνεύματι φασὶ προσῆκεν ὑπαριθμεῖσθαι ; Ἄλλὰ τὰ Ἕλληνικά νοσοῦντες οἷονταί τα κατὰ βαθμὸν ἀξιωμάτων ( 38 ) ἢ κατὰ οὐσίας ὑφεσιν ὑποβαίνοντα , ταῦτα προσῆκεν ὑπαριθμεῖσθαι .
Lemmas: παρουσία ὁρμή , ἄλλως τε καί ἐν ἄλλος κατά δύναμις ὑπό ἐγώ ὁ ἀσέβεια διελέγχω · εἰμί δέ ὁ πνεῦμα μόνος τρέπω ὑπόκειμαι μανθάνετωσαν , ὅτι κατά ὁ αὐτός τρόπος συνεκφωνώ ὁ κύριος ( 36 ) ὁ πνεῦμα , κατά ὅς καί ὁ υἱός ὁ πατήρ . ὁ γάρ ὄνομα πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα ὁμοίως εκδίδω . ὥ τοίνυν ἔχω ὁ υἱός πρός ὁ πατήρ , οὗτος πρός ὁ υἱός ὁ πνεῦμα κατά ὁ ἐν ὁ βάπτισμα παραδίδωμι ὁ λόγος σύνταξις . εἰμί δέ ὁ πνεῦμα ὁ υἱός συντάσσω , ὁ δέ υἱός ὁ πατήρ , δηλόω ( 37 ) καί ὁ πνεῦμα ὁ πατήρ . τίς οὖν ἔχω χώρα ὁ μέν συναριθμέω , ὁ δέ ὑπαριθμέω λέγω , ἐν εἷς καί ὁ αὐτός συστοιχία κατατάσσω ὁ ὄνομα ; ὠμός δέ , τίς ὁ πᾶς ἐξίστημι ποτέ ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἀριθμέω ; ἄλλος οὐ ὁ μέν ἀριθμέω διαμένω οἷος φύω ἐκ ἀρχή , ὁ δέ ἀριθμός σημεῖον γνωριστικός ὁ πλῆθος ὁ ὑπόκειμαι παρά ἐγώ ἐφαρμόζω ; ὁ γάρ σῶμα ὁ μέν ἀριθμέω , ὁ δέ μετρέω , ὁ δέ σταθμίζω · καί ὅς μέν συνεχής ὁ φύσις , μέτρον καταλαμβάνω , ὅς δέ διορίζω , ὁ ἀριθμός ὑποβάλλω , πλήν ὅσος διά λεπτότης καί αὐτός πάλιν μετρητός γίγνομαι · ὁ δέ βαράω ὁ ἐπί ὁ ζυγόν ῥοπή διακρίνω . οὖον τοίνυν , ἐπεί ἑαυτοῦ σημεῖον πρός ὁ ὁ ποσός γνῶσις ἐπινοέω , ἤδη καί ὁ φύσις ὁ σημειόω ἀλλάσσω . ὡς οὖν οὐ ὑφίστημι ἀλλήλων ὁ σταθμητός , κἀν ὁ μέν χρυσός , ὁ δέ κάσις εἰμί , οὐδέ ὑπομετρέω ὁ μετρητός · οὕτως οὐδέ ὁ ἀριθμητός πάντως ὑπαριθμέω . εἰμί δέ οὐδείς ὁ ἄλλος ὁ ὑπαρίθμησις δέχομαι , πῶς ὁ πνεῦμα φημί προσήκω ὑπαριθμέω ; ἀλλά ὁ ἑλληνίζω νοσέω οἴομαι ὁ κατά βαθμός ἀξίωμα ( 38 ) ἢ κατά οὐσία ὕφεσις ὑποβαίνω , οὗτος προσήκω ὑπαριθμέω .