basilius-theology.de-spiritu-sancto pg032_0059.5
22 . Ἦδη δὲ καὶ περὶ τοῦ Πνεύματος τὰς κοινὰς ἡμῶν ἔννοιας ὁποῖαι τινὲς εἰσιν ἐξετάσωμεν , τὰς τε ἐκ τῶν Γραφῶν περὶ αὐτοῦ συναθείσας ἡμῖν , καὶ ἃς ἐκ τῆς ἀγράφου παραδόσεως τῶν Πατέρων διεδέξαμεθα . Πρῶτον μὲν οὖν , τίς , ἀκούσας τῶν προσῃγοριῶν τοῦ Πνεύματος , οὐ διανίσταται τῇ ψυχῇ , καὶ πρὸς τὴν ἀνωτάτω φύσιν τὴν ἔνοιαν ὑπεραῖρει ; Πνεῦμα γὰρ Θεοῦ εἴρηται , καὶ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας , ὁ παρὰ τοῦ Πατρὸς ἐκπορεύεται · Πνεῦμα εὐθὲς , Πνεῦμα ἡγεμονικόν ( 22 ) . Πνεῦμα ἅγιον ἡ κυρία αὐτοῦ καὶ ἰδιάζουσα κλῆσις · ὅπερ δὴ μάλιστα παντὸς ( 23 ) τοῦ ἀσωμάτου , τὴν καθαροῦς ἀλῶν τε καὶ ἀμεροῦς ὀνομᾶ ἐστι . Διὸ καὶ ὁ Κύριος , τὴν ἐν τόπῳ προσκυνεῖσθαι τὸν Θεὸν ἡγουμένην ( 24 ) διδάσκων , ὅτι ἀπερίληπτον τοῦ ἀσωμάτου , Πνεῦμα , φησίν , ὁ Θεός . Οὐ τοίνυν δυνατόν , Πνεῦμα ἀκούσαντα , περιγεγραμμένην φύσιν ἐντυπῶσαι τῇ διανοίᾳ , ἢ τροπαῖς καὶ ἀλλοιώσεσιν ὑποκειμένην , ἢ ὅλως ὁμοίαν τῇ κτίσει · ἀλλὰ πρὸς τὸ ἀνωτάτω ταῖς ἐννοίαις χωροῦντα , νοερὰν οὐσίαν ἐπάνυχας ἔννοει , ἀπειρον κατὰ δύναμιν , μεγέθει ἀπερίοριστον , χρόνῳ ἢ αἰῶσιν ἀμέτρητον , ἀφθονον ὧν ἔχει καλῶν . Πρὸς ὃ πάντα ἐπέστραπται τὰ ἁγιασμῷ προεχόμενα · ὁ πάντων ἐρέται τὰ κατ' ἀρετὴν ζῶντα , οἷον ἐπαρόδεμα τῇ ἐπινοίᾳ καὶ βοηθούμενα πρὸς τὸ οἰκεῖον ἑαυτοῖς καὶ κατὰ φύσιν τέλος . Τελευταίων τῶν ἄλλων , αὐτὸ δὲ οὐδαμοῦ ἐλλείπον · οὐκ ἐπισκευαστικῶς ( 25 ) ζῶν , ἀλλὰ ζωῆς χορηγόν · οὐ προσθήκαις αὐξανόμενον , ἀλλὰ πλήρες εὐθὺς ( 26 ) , ἐν ἑαυτῷ ἱδρυμένον , καὶ πανταχοῦ ὄν . Ἁγιασμῷ γένεσις , φῶς νοητόν , πᾶσὶ δυναμεῖ λογικῇ πρὸς τὴν τῆς ἀληθείας εὕρεσιν οἷον τινὰ καταφάνειαν δι' ἑαυτοῦ παρεχόμενον . Ἀπρόσιτον τῇ φύσει · χωρητὸν δὲ' ἀγαθότητι · πάντα μὲν πληροῦν τῇ δυναμεῖ , μόνους δὲ τοὺς μεδεκτὸν τοῦς ἀξίους , οὐχ ἐν μέτρῳ μετεχόμενον , ἀλλὰ κατ' ἀναλογίαν τῆς πίστεως διαιροῦν τὴν ἐνέργειαν . Ἀπλοῦν τῇ οὐσίᾳ , ποικilon ταῖς δυνάμεσιν · ὅλον ἑκάστῳ παρὸν , καὶ ὅλον ἀπανταχοῦ ὄν . Ἀπαθὼς μεριζόμενον , καὶ ὁλοσχερῶς μετεχόμενον ( 27 ) · κατὰ τὴν εἰκόνα τῆς ἡλιακῆς ἀκτι
Lemmas: 22 . ἤδη δέ καί περί ὁ πνεῦμα ὁ κοινός ἐγώ έγνοια ὁποῖος τις εἰμί ἐξετάζω , ὁ τε ἐκ ὁ Γραφής περί αὐτός συναθεισος ἐγώ , καί ὅς ἐκ ὁ ἄγραφος παράδοσις ὁ Πατέρων διαδέχομαι . Πρῶτος μέν οὖν , τίς , ἀκούω ὁ προσηγορία ὁ πνεῦμα , οὖον διανίσταμαι ὁ Ψυχή , καί πρός ὁ ἄνω2 φύσις ὁ νοια ὑπεραίρω ; πνεῦμα γάρ Θεός εἴρω , καί πνεῦμα ὁ ἀλήθεια , ὁ παρά ὁ πατήρ ἐκπορεύω · πνεῦμα εὐθύς , πνεῦμα ἡγεμονικός ( 22 ) . πνεῦμα ἅγιος ὁ κύριος αὐτός καί ἰδιάζω κλῆσις · ὅσπερ δή μάλιστα πᾶς ( 23 ) ὁ ἀσώματος , ὁ καθαρός ἀλέω τε καί ἀμερής ὄνομα εἰμί . Διὸ καί ὁ Κύριος , ὁ ἐν τόπος προσκυνέω ὁ θεός ἡγέομαι ( 24 ) διδάσκω , ὅτι ἀπερίληπτος ὁ ἀσώματος , πνεῦμα , φημί , ὁ Θεός . οὖον τοίνυν δυνατός , πνεῦμα ἀκούω , περιγράφω φύσις ἐντυπόω ὁ διάνοια , ἢ τροπή καί ἀλλοίωσις ὑπόκειμαι , ἢ ὅλως ὅμοιος ὁ κτίζω · ἀλλά πρός ὁ ἄνω2 ὁ ἔννοια χωρέω , νοερός οὐσία ἐπανύω ἐννοέω , ἤπειρος κατά δύναμις , μέγεθος ἀπολέγω , χρόνος ἢ αἰών ἀμέτρητος , ἄφθονος ὅς ἔχω καλός . πρός ὅς πᾶς ἐπιστρέφω ὁ ἁγιασμός προέχω · ὁ πᾶς ἐρέτης ὁ κατά ἀρετή ζῶ , οἷος ἐπαρόδεμα ὁ ἐπίνοια καί βοηθέω πρός ὁ οἰκέω ἑαυτοῦ καί κατά φύσις τέλος . τελευταῖος ὁ ἄλλος , αὐτός δέ οὐδαμοῦ ἐλλείπω · οὐ ἐπισκευαστικός ( 25 ) ζῶ , ἀλλά ζωή χορηγός · οὖον προσθήκη αὐξάνω , ἀλλά πλήρης εὐθύς ( 26 ) , ἐν ἑαυτοῦ ἱδρύω , καί πανταχοῦ εἰμί . ἁγιασμός γένεσις , φάος νοητός , πᾶς δύναμις λογικός πρός ὁ ὁ ἀλήθεια εὕρεσις οἷος τις καταφάνεια διά ἑαυτοῦ παρέχω . ἀπρόσιτος ὁ φύσις · χωρητός δεῖ ἀγαθότης · πᾶς μέν πληρόω ὁ δύναμις , μόνος δέ ὁ μεδεκτὸν ὁ ἄξιος , οὐ ἐν μέτρον μετέχω , ἀλλά κατά ἀναλογία ὁ πίστις διαιρέω ὁ ἐνέργεια . ἀπολόω ὁ οὐσία , Ὕποικος ὁ δύναμις · ὅλος ἕκαστος πάρειμι , καί ὅλος ἀπαντηχέω εἰμί . ἀπαθής μερίζω , καί ὁλοσχερῶς μετέχω ( 27 ) · κατά ὁ εἰκών ὁ ἡλιακός ἀγάλαξ