basilius-theology.de-jejunio-homilia-2 pg031_0126.1
A τίων , περιτραπεῖσας αὐτὰς τῆς εὐημερίας , ἐλεεινὸν θέαμα καὶ διήγημα γέγονεν . Ἔθνη δὲ ὅλα καὶ νῆσοι ἐπὶ μέγα δυναμῶς προελθούσαι , καὶ πολλὰ μὲν κατὰ γῆν , πολλὰ δὲ κατὰ θάλασσαν ἐγείραντα τρόπαια , πολὺν δὲ πλοῦτον τῶν λαφύρων ἀθροίσασαι , ἢ χρόνῳ καταναλώθησαν ( 23 ) , ἢ αἰχμάλωτοι γενόμεναι , δουλείαν τῆς ἐλευθερίας ἤλλαξαντο . Καὶ ὅμως , ὅπερ ἂν εἴπης τῶν μεγίστων καὶ ἀφορίτων κακῶν , ἤδη προλαβὼν ὁ βίος ἔχει τὰ ὑποδείγματα . Ὅσπερ οὖν τὰ βάρη ταῖς ἐπὶ τοῦ ζυγοῦ ῥοπὰς διακρίνομεν , καὶ τοῦ χρυσοῦ τὴν διαφοράν τῇ λίθῳ ( 24 ) προστριβόντες δοκιμάζομεν · οὕτω πρὸς τὰ ἐκτεθέντα ἡμῖν παρὰ τοῦ Κυρίου μέτρα τὴν μνήμην ἐπαναφέροντες , οὐδαμοῦ ὧν τῶν ὅρων τῆς σωφροσύνης ἐκπέσομεν . Ἐπειδὰν οὖν σοὶ ποτε προσπέσῃ τῶν ἀδουλῶν τι , μάλιστα μὲν τῷ προεστρεπτισμένῳ ( 25 ) τῆς διανοίας τὴν ταράχην μὴ παθεῖν , ἔπειτα δὲ τῇ ἐλπίδι τῶν μελλόντων χουρότερα ποιεῖν τὰ παρόντα . Ὅσπερ γὰρ οἱ ἀσθενεῖς τὰ ὀμματα , τῶν ἁγαν λαμπρῶν τὰς ὄψεις ἀπάγοντες , ἐν ἄνθεσι καὶ πλάσι προσαναπαύουσι · οὕτω χρὴ καὶ τὴν ψυχὴν μὴ συνεχῶς καταβλέπειν τὸ λυπηρόν , μηδὲ τοῖς παρούσιν ἀνίαιοις προσκεῖσθαι , ἀλλὰ πρὸς τὴν θεωρίαν τῶν δυνάμεως ἀγαθῶν περιάγειν αὐτὴς τὰ ὀμματα . Οὕτω κατορθωθήσεται σοὶ τὸ πάντοτε χαίρειν · ἐὰν δὲ μὲν βίος σοι ἀεὶ ( 26 ) πρὸς Θεὸν ἀποβλέπῃ , ἢ δὲ ἐλπίς τῆς ἀντιδόσεως κουφίζῃ τοῦ βίου τὰ λυπηρά . Ἡτιμάσθης ; Ἄλλα πρὸς τὴν δόξαν , τὴν διὰ τῆς ὑπομονῆς ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἀποκειμένην , ἀπόβλεψον . Ἔζημιώθης ; Ἄλλ’ ἐντένισον τῷ πλούτῳ τῷ ἐπουρανίῳ καὶ τῷ θησαυρῷ , ὃν ἀπέθου ( 27 ) σεαυτῷ διὰ τῶν ἀγαθῶν ἔργων . Ἐξέπεσες τῆς πατρίδος ; Ἄλλ’ ἔχεις πατρίδα τὴν ἐπουράνιον Ἱερουσαλήμ . Τέκνον ἀπέβαλες ; Ἄλλ’ ἀγγέλους ἔχεις , μεθ’ ὧν χορεύσεις περὶ τὸν θρόνον τοῦ Θεοῦ , καὶ εὐφρανθήση τῇ αἰωνίῳ εὐφροσύνῃ . Οὕτως ἀντιτιθεὶς τοῖς παροῦσιν ἀνίαιοις τὰ προσδοκώμενα ἀγαθά , φυλάξεις σεαυτῷ τὸ ἄλυπον ( 28 ) τῆς ψυχῆς καὶ ἀτάραχον , ἐφ’ ὃ προκαλεῖται ἡμᾶς ἡ νομοθεσία τοῦ Ἀποστόλου . Μὴτε τὰ φαιδρὰ τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων περιχαρείας ἀμέτρον ἐπιποιεῖτω σοὶ τῇ ψυχῇ , μήτε τὰ λυπηρὰ κατηρεσίας καὶ συστολὰς τὸ γαῦρον αὐτῆς καὶ ὑψηλὸν ταπεινῶτω . Μὴ γὰρ οὕτω προπεπαιδευμένος περὶ τῶν κατὰ τὸν βίον , οὐδὲ ποτε ἀκίμωνα ζωὴν καὶ ἀτάραχον ζήση ( 29 ) . Τοῦτο δὲ σοὶ ῥάδιως D κατορθωθήσεται , ἐὰν ἔχῃς τὴν ἐντολὴν σύνοικον , τὴν πάντοτε χαίρειν σοὶ παραίνουσαν · ἀποπεπλημμένος μὲν τὰ ὀλῃρὰ τῆς σαρκός , συνάγων δὲ πᾶς τὰς ψυχῆς εὐφροσύνας · καὶ τῶν μὲν παρόντων τὴν αἴσθησιν ὑπεραίρων , πρὸς δὲ τὴν ἐλπίδα τῶν αἰωνίων ἀποτείνων τὴν ψυχοῖαν , ὧν καὶ μόνη ἡ φαντασία ἐξαρκεῖ τὴν ψυχὴν εὐφροσύνης πληρῶσαι , καὶ τὸ
Lemmas: A τίω , περιτρέπω αὐτός ὁ εὐημερία , ἐλεεινός θέαμα καί διήγημα γίγνομαι . Ἔθνος δέ ὅλος καί νῆσος ἐπί μέγας δυναμῶς προέρχομαι , καί πολύς μέν κατά γῆ , πολύς δέ κατά θάλασσα ἐγείρω τρόπαιον , πολύς δέ πλοῦτος ὁ λάφυρα ἀθροίζω , ἢ χρόνος καταναλίσκω ( 23 ) , ἢ αἰχμάλωτος γίγνομαι , δουλεία ὁ ἐλευθερία ἀλλάσσω . καί ὅμως , ὅσπερ εἄν εἶπον ὁ μέγας καί αφοριος κακός , ἤδη προλαμβάνω ὁ βίος ἔχω ὁ ὑπόδειγμα . ὅσπερ οὖν ὁ βάρος ὁ ἐπί ὁ ζυγόν ῥοπή διακρίνω , καί ὁ χρυσός ὁ διαφορά ὁ λίθος ( 24 ) προστρίβω δοκιμάζω · οὗτος πρός ὁ ἐκτίθημι ἐγώ παρά ὁ κύριος μέτρον ὁ μνήμη ἐπαναφέρω , οὐδαμοῦ ὅς ὁ ὁράω ὁ σωφροσύνη ἐκπίπτω . ἐπειδάν οὖν σύ ποτός προσπίπτω ὁ ἄδουλος τίς , μάλιστα μέν ὁ προστρέπω ( 25 ) ὁ διάνοια ὁ ταραχή μή πάσχω , ἔπειτα δέ ὁ ἐλπίς ὁ μέλλω χούρος ποιέω ὁ πάρειμι . ὅσπερ γάρ ὁ ἀσθενής ὁ ὄμμα , ὁ ἄγαν λαμπρός ὁ ὄψις ἀπάγω , ἐν ἄνθος καί πλάσις προσαναπαύω · οὗτος χρή καί ὁ ψυχή μή συνεχῶς καταβλέπω ὁ λυπηρός , μηδέ ὁ πάρειμι ἄνιος πρόσκειμαι , ἀλλά πρός ὁ θεωρία ὁ δύναμις ἀγαθός περιάγω αὐτός ὁ ὄμμα . οὕτως κατορθόω σύ ὁ πάντοτε χαίρω · ἐάν δέ μέν βίος σύ ἀεί ( 26 ) πρός θεός ἀποβλέπω , ἢ δέ ἐλπίς ὁ ἀντίδοσις κουφίζω ὁ βίος ὁ λυπηρός . ἀτιμάζω ; ἄλλος πρός ὁ δόξα , ὁ διά ὁ ὑπομονή ἐν ὁ οὐρανός ἀπόκειμαι , ἀποβλέπω . ζημιόω ; ἄλλος ἐντείνω ὁ πλοῦτος ὁ ἐπουράνιος καί ὁ θησαυρός , ὅς ἀποτίθημι ( 27 ) σεαυτοῦ διά ὁ ἀγαθός ἔργον . ἐκπίπτω ὁ πατρίς ; ἄλλος ἔχω πατρίς ὁ ἐπουράνιος Ἱερουσαλήμ . Τέκνος ἀποβάλλω ; ἄλλος ἄγγελος ἔχω , μετά ὅς χορεύω περί ὁ θρόνος ὁ Θεός , καί εὐφραίνω ὁ αἰώνιος Εὐφρόσυνος . οὕτως ἀντιτίθημι ὁ πάρειμι ἄνιος ὁ προσδοκάω ἀγαθός , φυλάσσω σεαυτοῦ ὁ ἄλυπος ( 28 ) ὁ Ψυχή καί Ἀτάραχον , ἐπί ὅς προκαλέω ἐγώ ὁ νομοθεσία ὁ ἀπόστολος . μήτε ὁ φαιδρός ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα περιχάρεια ἄμετρος ἐπιποιέω σύ ὁ Ψυχή , μήτε ὁ λυπηρός κατηρεσίας καί συστολή ὁ γαῦρος αὐτός καί ὑψηλός ταπεινόω . μή γάρ οὗτος προπαιδεύω περί ὁ κατά ὁ βίος , οὐδέ ποτός ἀκίμωνα ζωή καί Ἀτάραχον ζῶ ( 29 ) . οὗτος δέ σύ ῥᾳδίως D κατορθόω , ἐάν ἔχω ὁ ἐντολή σύνοικος , ὁ πάντοτε χαίρω σύ παραινώ · ἀποπλήσσω μέν ὁ ὀλῃρὰ ὁ σάρξ , συνάγω δέ πᾶς ὁ Ψυχή Εὐφρόσυνος · καί ὁ μέν πάρειμι ὁ αἴσθησις ὑπεραίρω , πρός δέ ὁ ἐλπίς ὁ αἰώνιος ἀποτείνω ὁ ψυχός , ὅς καί μόνος ὁ φαντασία ἐξαρκέω ὁ ψυχή Εὐφρόσυνος πληρόω , καί ὁ