basilius-theology.de-jejunio-homilia-2 pg031_0134.1
παρόντων μὲν οὐχ αἰσθανόμενοι , παρελθόντων δὲ περιγόμενοι . Ἐπειδὴ γὰρ παρακειμένων τῶν ἐκ Θεοῦ ἀγαθῶν οὐχ εὐχαριστοῦμεν , ἀναγκαία ἡμῖν ἡ ἀφαίρεσις διὰ τὴν αἴσθησιν γίνεται . Ὅπερ γὰρ οἱ ὀφθαλμοὶ τὸ ἄγαν προσκείμενον ( 71 ) οὐχ ὁρῶσιν , ἀλλὰ δέονται συμμετρου τινὸς ἀποστάσεως · οὕτω καὶ αἱ ἀχάριστοι ψυχαὶ δοίκασι ν ἐν τῇ ἀλλοτριώσει ( 72 ) τῶν ἀγαθῶν τῆς παρελθούσης χάριτος ἐπαισθάνεσθαι . Ὡστε γὰρ ἀπέλαυον τῶν χρηστοτέρων , οὐδεμίαν χάριν τῷ δεδωκότι γινώσκοντες , μετὰ τὴν στέρησιν τὸ παρελθὸν μακαρίζουσι . Ἄλλ’ οὐδεὶς ἡμῶν ἀποκλείεται τοῦ εὐχαριστεῖν ὑπ’ οὐδεμιᾶς περιστάσεως βίου , ἐὰν εὐγνώμων ( 73 ) ἕκαστον ἐπιλογίζεσθαι θέλῃ . Πολλὰς γὰρ ἀναθερήσεις καὶ οὐχ ἀτερπεῖς τὸ ἕκαστον ἡμῶν βίος κέκτηται , ἐάνπερ ἄρα καταδεξόμεθα πρὸς τὸ ὑποδεηχὸς ἀποβλέπειν , καὶ οὕτως ἐκ τῆς πρὸς τὸ χειρὸν συγκρίσεως τὸ ὑπάρχον ἡμῖν ἀγαθὸν , πόσῳ τινὸς ἀξίων ἐστιν , ἐκμετρήσει . Οἰκέτης εἰ ; Ἔχει τὸν σεαυτὸ ταπεινότερον · εὐχαρίστη , ὅτι ἐνδὺ ὑπερέχεις , ὅτι μὴ ἐν τῷ μύλῳ καταδεδύκασαι , ὅτι μὴ πληγὰς λαμβάνεις . Οὐχ ἐπιλείψονται οὐδὲ τοῦτον οὐ τοῦ εὐχαριστεῖν ἀφορμαί . Οὐ γὰρ ἔχει πέδας , οὐ δέδεται ἐν ξύλῳ . Ὁ δεσμὸς ἔχει τὸ ζῆν ἀρχοῦσαν ἀφορμὴν εἰς εὐχαριστίαν · ἥλιον ὁρᾷ , ἀναπνεῖ τὸν ἀέρα , ἐπὶ τούτοις εὐχαριστεῖ . Ἄδικως κολάζῃ ; Τῇ τῶν μελλόντων ἐλπίδι χαῖρε . Δικαίως κατεδικάσθῃ ; Καὶ οὕτως εὐχαρίστη , ἐνταῦθα τὴν δίκην τῶν τετειλημένων ἀποτινὺς , ἀλλὰ μὴ ἐπ’ ἀκεραίοις τοῖς ἀμαρτήμασι τῇ αἰωνίᾳ κολάσει ταμιεύσει . Κατὰ δὴ τὸν αὐτὸν λόγον ἐπὶ παντὸς βίου καὶ πάντων ἐπιτηδευμάτων ἕξεστι τῷ εὐγνώμῳι μεγάλας τῶν παρόντων ἀποδιδόναι τῷ εὐεργέτῃ τὰς χάριτας ( 74 ) . Νῦν δὲ τὸ τῶν δυσαιρεστουμένων πεπόνθασιν οἱ πολλοί · τὸ μὲν παρόν ἀτιμάζοντες , τῶν δὲ ἀπόντων ἐπιθυμοῦντες . Οὐ γὰρ τοὺς ὑποδεεστέρους αὐτῶν ἀπαριθμοῦμενοι , τὴν ὑπὲρ ὧν ἔχουσι χάριν ἀποπληροῦσι τῷ εὐεργέτῃ · ἀλλὰ τῇ πρὸς τὸ ὑπερέχον συγκρίσει , δσον ἀπολείπονται λογιζόμενοι , ὡς οἰκείων στεροῦμενοι τῶν ἑτέρους προσόντων , οὕτως ἀνύονται καὶ καταμέμφονται . Ὁ δοῦλος , ὅτι μὴ ἐλεύθερός ἐστι , δυσχαιρεῖ · ὁ ἐν ἐλευθερίᾳ τραφεὶς , ὅτι μὴ εὐπατρίδης , μηδὲ τῶν περιθλεπτῶν ἐπ’ εὐγενείᾳ , μηδ’ ὅτι ἐπτά πάππους ἔχει ἀριθμεῖν εἰς τὸ ἄνω , ἱπποτρόφους λαμπρούς , ἢ μονομάχους τῶν πλούτων ἐξαναιλώσαντας ( 75 ) . Ὁ κατὰ γένος περιφανής · σχετλιάζει , ὅτι μὴ ἐπὶ πλούτῳ κομᾷ · ὁ πλούσιος λυπεῖται καὶ ὀδύρεται , ὅτι μὴ πόλεων καὶ ἐθνῶν ἐστιν ἄρχων ( 76 ) · ὁ στρατηγός , ὅτι μὴ βασιλεύει · ὁ βασιλεύς , ὅτι μὴ πάσης ὁμοῦ τῆς ὑφ’ ἡλῖον χρατεῖ , ἀλλ’ ἐστιν ἔθνη τοῖς αὐτοῦ σκέπτροις μὴ ὑποκύπτοντα . Ἐκ πάντων δὲ τούτων συνάγεται τὸ ἐπὶ μηδενὶ τὸν εὐεργέτην εὐχαριστεῖν .
Lemmas: πάρειμι μέν οὐ αἰσθάνομαι , παρέρχομαι δέ περιγίγνομαι . ἐπεί γάρ παράκειμαι ὁ ἐκ Θεός ἀγαθός οὐ εὐχαριστέω , ἀναγκαῖος ἐγώ ὁ ἀφαίρεσις διά ὁ αἴσθησις γίγνομαι . ὅπερ γάρ ὁ ὀφθαλμός ὁ ἄγαν πρόσκειμαι ( 71 ) οὐ ὁράω , ἀλλά δήω σύμμετρος τις ἀπόστασις · οὗτος καί ὁ ἀχάριστος ψυχή δοίκασι Ν ἐν ὁ ἀλλοτριόω ( 72 ) ὁ ἀγαθός ὁ παρέρχομαι χάρις ἐπαισθάνομαι . ὡστε γάρ ἀπολαύω ὁ χρηστός , οὐδείς χάρις ὁ δίδωμι γιγνώσκω , μετά ὁ στέρησις ὁ παρέρχομαι μακαρίζω . ἄλλος οὐδείς ἐγώ ἀποκλείω ὁ εὐχαριστέω ὑπό οὐδείς περίστασις βίος , ἐάν εὐγνώμων ( 73 ) ἕκαστος ἐπιλογίζομαι ἐθέλω . Πολύς γάρ ἀναθερήσεις καί οὐ ἀτερπής ὁ ἕκαστος ἐγώ βίος κτάομαι , ἐάν ἄρα καταδέχομαι πρός ὁ ὑποδείκνυμι ἀποβλέπω , καί οὕτως ἐκ ὁ πρός ὁ χείρων σύγκρισις ὁ ὑπάρχω ἐγώ ἀγαθός , πόσος τις ἄξιος εἰμί , ἐκμέτρησις . οἰκέτης εἰμί ; ἔχις ὁ σοαυτός ταπεινός · Εὐχαρίστη , ὅτι ἐνδύω ὑπερέχω , ὅτι μή ἐν ὁ μύλος καταδύω , ὅτι μή πληγάς λαμβάνω . οὐχ ἐπιλείπω οὐδέ οὗτος οὖον ὁ εὐχαριστέω ἀφορμή . οὖον γάρ ἔχω πέδη , οὖον δήω ἐν ξύλον . ὁ δεσμός ἔχω ὁ ζῶ ἄρχω ἀφορμή εἰς εὐχαριστία · ἥλιος ὁράω , ἀναπνέω ὁ ἀήρ , ἐπί οὗτος εὐχαριστέω . Ἄδικος κολάζω ; ὁ ὁ μέλλω ἐλπίς χαίρω . δίκαιος καταδικάζω ; καί οὕτως Εὐχαρίστη , ἐνταῦθα ὁ δίκη ὁ τιλάω ἀποτίνυμι , ἀλλά μή ἐπί ἀκέραιος ὁ ἁμάρτημα ὁ αἰώνιος κολάζω ταμιεύω . κατά δή ὁ αὐτός λόγος ἐπί πᾶς βίος καί πᾶς ἐπιτήδευμα ἔξεστι ὁ εὔγνωμος μέγας ὁ πάρειμι ἀποδίδωμι ὁ εὐεργέτης ὁ χάρις ( 74 ) . νῦν δέ ὁ ὁ δυσαιρεστουμην πάσχω ὁ πολύς · ὁ μέν πάρειμι ἀτιμάζω , ὁ δέ ἄπειμι ἐπιθυμέω . οὖον γάρ ὁ ὑποδεέστερος αὐτός ἀπαριθμέω , ὁ ὑπέρ ὅς ἔχω χάρις ἀποπληρόω ὁ εὐεργέτης · ἀλλά ὁ πρός ὁ ὑπερέχω σύγκρισις , δίδωμι ἀπολείπω λογίζομαι , ὡς οἰκέω στερέω ὁ ἕτερος πρόσειμι , οὕτως ἀνύω καί καταμέμφομαι . ὁ δοῦλος , ὅτι μή ἐλεύθερος εἰμί , δυσχαιρέω · ὁ ἐν ἐλευθερία τρέφω , ὅτι μή εὐπατρίδης , μηδέ ὁ περιθλεπτῶν ἐπί εὐγένεια , μηδέ ὅτι ἑπτά πάππος ἔχω ἀριθμέω εἰς ὁ ἄνω , ιπποτρόφος λαμπρός , ἢ μονομάχος ὁ πλοῦτος ἐξαναιλώσαντας ( 75 ) . ὁ κατά γένος περιφανής · σχετλιάζω , ὅτι μή ἐπί πλοῦτος κομάω · ὁ πλούσιος λυπέω καί ὀδύρομαι , ὅτι μή πόλις καί ἔθνος εἰμί ἄρχω ( 76 ) · ὁ στρατηγός , ὅτι μή βασιλεύω · ὁ βασιλεύς , ὅτι μή πᾶς ὁμοῦ ὁ ὑπό ἥλιος χράω , ἀλλά εἰμί ἔθνος ὁ αὐτός σκέπτρον μή ὑποκύπτω . ἐκ πᾶς δέ οὗτος συνάγω ὁ ἐπί μηδείς ὁ εὐεργέτης εὐχαριστέω .