basilius-theology.de-jejunio-homilia-2 pg031_0110.2
3 . Πρόσεχε οὖν σεαυτῷ · τούτεστι , Μήτε τοῖς σοῖς μήτε τοῖς περὶ σέ , ἀλλὰ σεαυτῷ μόνῳ πρόσεχε . Ἄλλο γάρ ἐσμεν ἡμεῖς αὐτοί , καὶ ἄλλο τὰ ἡμέτερα , καὶ ἄλλο τὰ περὶ ἡμᾶς . Ἡμεῖς μὲν οὖν ἐσμεν ἡ ψυχὴ καὶ ὁ νοῦς , καθὼ κατ᾽ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος γεγενήμεθα · ἡμέτερον δὲ τὸ σῶμα καὶ αἱ δι᾽ αὐτοῦ ( 15 ) αἰσθήσεις · περὶ ἡμᾶς δέ , χρήματα , τέχναι καὶ ἡ λοιπὴ τοῦ βίου κατασκευή . Τί οὖν φησιν ὁ λόγος ; Μὴ τῇ σαρκὶ πρόσεχε , μηδὲ τὸ ταύτης ἀγαθὸν ἐν παντὶ τρόπῳ δίωκε · ὑγείαν καὶ κάλλος καὶ ἡδονῶν ( 16 ) ἀπολαύσεις , καὶ μακροβιώτιν · μηδὲ χρήματα καὶ δόξαν , καὶ δυναστείαν θαύμαζε · μηδὲ ὅσα σοι ( 17 ) τῆς προσκαιροῦ ζωῆς τὴν ὑπηρεσίαν πληροῖ , ταῦτα μεγάλα νομίσας , τῇ περὶ ταῦτα σπουδῇ τῆς προηγούμενης σεαυτοῦ ζωῆς καταμελεῖ · ἀλλὰ πρόσεχε σεαυτῷ · τούτεστι , τῇ ψυχῇ σου . Ταύτην κατακόσμησε , καὶ ταύτῃς ἐπίμελε , ὥστε πάντα μὲν ἐκ τῆς πονηρίας ἐπιγιγνόμενον αὐτῇ ρύπου ἀποικονομεῖσθαι διὰ τῆς προσοχῆς , πᾶν δὲ τὸ ἀπὸ κακίας αἴσχος ἀποκαθαιρεσθαι , παντὶ δὲ τῷ ἐξ ἀρετῆς κάλλει κατακοσμεῖν αὐτὴν καὶ φαιδρύνειν . Ἐξετάσον σεαυτὸν τίς εἶ , γνῶθι σεαυτὸ τὴν φύσιν · ὅτι θνητὸν μὲν σου τὸ σῶμα , ἀθάνατος δὲ ἡ ψυχὴ · καὶ ὅτι διπλὴ τῆς ἐστὶν ἡμῶν ἡ ζωὴ · ἡ μὲν οἰκεῖα τῇ σαρκί , ταχὺ παρερχομένη · ἡ δὲ συγγενὴς τῇ ψυχῇ , μὴ δεχομένη περιγραφήν . Πρόσεχε οὖν σεαυτῷ , μήτε τοῖς θνητοῖς ὡς αἰδίοις ἐναπομελῆν , μήτε τῶν αἰδίων ὡς παρερχομένων καταφρονήσης . Ὑπερόρα σαρκός , παρέρχεται γάρ · ἐπίμελὸ ψυχῆς , πράγματος ἀθανάτου . Ἐπίστηθι μετὰ πάσης ἀκριβείας σεαυτῷ , ἵνα εἰδὼς διανέμειν ἐκάτερω τὸ πρόσφορον , σαρκὶ μὲν διατροφὰς καὶ σκεπάσματα , ψυχῇ δὲ δόγματα εὐσεβείας , ἀγωγὴν ἀστείαν , ἀρετῆς ἄσκησιν , παθῶν ἐπανόρθωσιν · μήτε ὑπερπαινεῖν τὸ σῶμα , μήτε περὶ τὸν ὄχλον τῶν σαρκῶν σπουδάζεσθαι . Ἐπεὶδὴ γὰρ Ἐπιθυμεῖ ἡ σάρξ κατὰ τοῦ πνεύματος , τὸ δὲ πνεῦμα κατὰ τῆς σαρκός , ταῦτα δὲ ἀλλήλοις ἀντίκειται ( 18 ) , ὅρα μὴ ποτε , προσθέμενος τῇ σαρκί , πολλὴν παράσχῃ τὴν δύναμιν τῷ χειρόνι . Ὅσπερ γὰρ ἐν ταῖς ποταῖς τῶν ζυγῶν , ἐὰν μίαν καταβαρύνῃς πλάστιγγα , κουφοτέραν πάντως τὴν ἀντικειμένην ποιήσεις · οὕτω καὶ ἐπὶ σώματος καὶ ψυχῆς , ὁ τοῦ ἑτέρου πλεονασμὸς ἀναγκαίως ποιεῖ τὴν ( 19 ) ἐλάττωσιν τοῦ ἑτέρου . Σώματος μὲν γὰρ εὐπαθοῦντος καὶ πολυσαρκία βαρυνομένου , ἀνάγκη ἀδρανὴ καὶ ἄτονον εἶναι πρὸς τὰς οἰκείας ἐνεργείας τὸν νοῦν · ψυχῆς δὲ εὐεκτοῦσης καὶ διὰ τῆς τῶν ἀγαθῶν μελέτης πρὸς τὸ οἰκεῖον μέγεθος
Lemmas: 3 . προσέχω οὖν σεαυτοῦ · τουτέστι , μήτε ὁ σός μήτε ὁ περί σός , ἀλλά σεαυτοῦ μόνος προσέχω . ἄλλος γάρ εἰμί ἐγώ αὐτός , καί ἄλλος ὁ ἡμέτερος , καί ἄλλος ὁ περί ἐγώ . ἐγώ μέν οὖν εἰμί ὁ ψυχή καί ὁ νόος , καθίημι κατά εἰκών ὁ κτίζω γίγνομαι · ἡμέτερος δέ ὁ σῶμα καί ὁ διά αὐτός ( 15 ) αἴσθησις · περί ἐγώ δέ , χρῆμα , τέχνη καί ὁ λοιπός ὁ βίος κατασκευή . τις οὖν φημί ὁ λόγος ; μή ὁ σάρξ προσέχω , μηδέ ὁ οὗτος ἀγαθός ἐν πᾶς τρόπος διώκω · ὑγεία καί κάλλος καί ἡδονή ( 16 ) ἀπολαύω , καί μακροβιώτιν · μηδέ χρῆμα καί δόξα , καί δυναστεία θαυμάζω · μηδέ ὅσος σύ ( 17 ) ὁ πρόσκαιρος ζωή ὁ ὑπηρεσία πληρόω , οὗτος μέγας νομίζω , ὁ περί οὗτος σπουδή ὁ προηγούμενος σεαυτοῦ ζωή καταμελέω · ἀλλά προσέχω σεαυτοῦ · τουτέστι , ὁ Ψυχή σύ . οὗτος κατακοσμέω , καί οὗτος ἐπιμελέομαι , ὥστε πᾶς μέν ἐκ ὁ πονηρία ἐπιγίγνομαι αὐτός ῥύπος ἀποικονομέω διά ὁ προσοχή , πᾶς δέ ὁ ἀπό κακία αἶσχος ἀποκαθαίρω , πᾶς δέ ὁ ἐκ ἀρετή κάλλος κατακοσμέω αὐτός καί φαιδρύνω . ἐξετάζω σαυτοῦ τίς εἰμί , γιγνώσκω σοαυτός ὁ φύσις · ὅτι θνητός μέν σύ ὁ σῶμα , ἀθάνατος δέ ὁ ψυχή · καί ὅτι διπλόος ὁ εἰμί ἐγώ ὁ ζωή · ὁ μέν οἰκεῖος ὁ σάρξ , ταχύς παρέρχομαι · ὁ δέ συγγενής ὁ Ψυχή , μή δέχομαι περιγραφή . προσέχω οὖν σεαυτοῦ , μήτε ὁ θνητός ὡς αἴδιος εναπομελη , μήτε ὁ Αἰδίων ὡς παρέρχομαι καταφρονέω . ὑπεροράω σάρξ , παρέρχομαι γάρ · ἐπίμελος Ψυχή , πρᾶγμα ἀθάνατος . ἐφίστημι μετά πᾶς ἀκρίβεια σεαυτοῦ , ἵνα εἰδοί διανέμω ἑκάτερος ὁ πρόσφορος , σάρξ μέν διατροφή καί σκέπασμα , Ψυχή δέ δόγμα εὐσέβεια , ἀγωγή ἀστεῖος , ἀρετή ἄσκησις , πάθος ἐπανόρθωσις · μήτε υπερπαινεος ὁ σῶμα , μήτε περί ὁ ὄχλος ὁ σάρξ σπουδάζω . ἐπειδή γάρ ἐπιθυμέω ὁ σάρξ κατά ὁ πνεῦμα , ὁ δέ πνεῦμα κατά ὁ σάρξ , οὗτος δέ ἀλλήλων ἀντίκειμαι ( 18 ) , ὁράω μή ποτός , προστίθημι ὁ σάρξ , πολύς παρέχω ὁ δύναμις ὁ χείρων . ὅσπερ γάρ ἐν ὁ ποτός ὁ ζυγόν , ἐάν εἷς καταβαρύνω πλάστιγξ , κοῦφος πάντως ὁ ἀντίκειμαι ποιέω · οὗτος καί ἐπί σῶμα καί Ψυχή , ὁ ὁ ἕτερος πλεονασμός ἀναγκαῖος ποιέω ὁ ( 19 ) ἐλάττωσις ὁ ἕτερος . σῶμα μέν γάρ εὐπαθέω καί πολυσαρκία βαρύνω , ἀνάγκη αδρανής καί ἄτονος εἰμί πρός ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια ὁ νόος · Ψυχή δέ εὐεκτέω καί διά ὁ ὁ ἀγαθός μελέτη πρός ὁ οἰκέω μέγεθος