basilius-theology.de-jejunio-homilia-2 pg031_0113.1
δγαν ἀνοίας ἀπολαύειν δοκοῦσι τῶν ἐλπιζομένων ὡς ἤδη παρόντων καὶ ἐν ποσὶ κειμένων αὐτοῖς . Ἰδίον ἀρρώστημα τοῦτο ἀρχῆς καὶ ῥαθύμου ψυχῆς , ἐνὕπνῳ βλέπειν ἐγρηγόρτος τοῦ σώματος . Ταύτην τοίνυν τὴν χαυνότητα τῆς διανοίας , καὶ τὴν φλεγμονὴν τῶν λογισμῶν καταπιέζων ὁ λόγος , καὶ ὡς γαλινὴν τινὶ ἀνακροῶν τῆς διανοίας τὸ δάστος , παραγγέλλει τὸ μέγα τοῦτο καὶ σοφὸν παράγγελμα · Σεαυτῷ , φησί , πρόσεχε · μὴ ὑποτιθέμενος τὰ ἀνύπαρκτα , ἀλλὰ τὰ παρόντα πρὸς τὸ συμφέρον διατιθέμενος . Οἶμαι δέ , κάκεινο τὸ πάθος ἐξαιροῦντα τῆς συνηθείας , ταύτῃ χρῆσθαι τῇ παραίνεσει τὸν νομοθέτην . Ἐπεὶδὴ φάδιον ἐκάστῳ ἡμῶν πολυπραγμονεῖν τὰ ἀλλότρια , ἢ τὰ οἰκεῖα ἐαυτοῦ διασκοπεῖν · ἵνα μὴ τοῦτο πάχωμεν , Παῦσαι , φησί , τὰ τοῦ δείνου κακὰ περιεργαζόμενος · μὴ δίδου σχολὴν τοῖς λογισμοῖς τὸ ἐλλότριον ἐξετάζειν ἀρρώστημα · ἀλλὰ σαυτῷ πρόσεχε · τοῦτέστιν , ἐπὶ τὴν οἰκείαν ἐρεύναν στρέφε σου τὸ ὄμμα τῆς ψυχῆς . Πολλοὶ γάρ , κατὰ τὸν λόγον τοῦ Κυρίου , τὸ μὲν κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ κατανοοῦσι , τὴν δὲ ἐν τῷ οἰκείῳ ὀφθαλμῷ δοκὸν οὐκ ἐμβλέπουσι . Μὴ παύθῃ τούτων διερευνώμενος σεαυτόν , εἰ σοι κατ’ ἐντολὴν ὁ βίος πρόσεισι · ἀλλὰ μὴ τὰ ἔξω περισκοπῇ , εἴ ποὺ τινὸς μίμων ἐξευρεῖν δυνθῆις ( 33 ) , κατὰ τὸν Φαρισαῖον τὸν βαρύν ἐκεῖνον καὶ ἀλαζόνα , ὃς εἰσῆλθεν ἐκτὸς δικαίων , καὶ τὸν τελῶνὴν κατεντελίζων · ἀλλὰ σεαυτὸν ἀνακρινὼν μὴ διαλίπῃς ( 34 ) , μὴ τι κατὰ τὰς ἐνθυμήσεις ἡμαρτες , μὴ τι ἡ γλῶσσα παρώλισθε τῆς διανοίας προεχραμούσα , μὴ ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν πέπρακται τι τῶν ἀδουλήτων . Κἂν εὕρῃς ἐν τῷ βίῳ σεαυτοῦ πολλὰ τὰ ἀμαρτήματα ( εὕρησις δὲ πάντως ἄνθρωπος ὤν ) , λέγε τὰ τοῦ τελῶνος · Ὦ Θεός , ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ . Πρόσεχε οὖν σεαυτῷ . Τοῦ-τό σοι τὸ ῥῆμα καὶ λαμπρῶς εὐημεροῦντί ποτε , καὶ παντὸς τοῦ βίου κατὰ ροὺν φερομένῳ , χρησίμως παραστήσεται , ὥσπερ τῆς ἀγαθῆς συμβούλος ὑπόμνησιν φέρων τῶν ἀνθρωπίνων . Καὶ μέντοι καὶ ὑπὸ περιστάσεων ( 35 ) πιεζομένῳ ἐν καιρῷ ἂν γένοιτο τῇ καρδίᾳ κατεπαδόμενῳ , ὡς μὴτε τύφῳ πρὸς ἀλαζονείαν ὑπέρχορον ἐπαρθῆναι , μὴτε ἀποκνῶσαι πρὸς ἄγενὴ δυσθυμίαν καταπατεῖν . Πλοῦτῳ κομῆς , καὶ ἐπὶ προγόνοις μέγα φρονεῖς ; καὶ ἐπαγγάλλει πατρίδι καὶ κάλλει σώματος , καὶ ταῖς παρὰ πάντων τιμαῖς ; Πρόσεχε σεαυτῷ , ὅτι θανῆις εἶ , Ὦτι τὴ εἶ , καὶ εἰς τὴν ἀπελείψιν . Περιβλέψαι τοὺς πρὸ σοῦ ἐν ταῖς ὁμοίαις περιφανείαις ἐξετασθέντας . Ποῦ οἱ τὰς πολιτικὰς δυναστείας περιβεβλημένοι ; ποῦ οἱ δυσμαχώτατοι ἡγῶρες ; ποῦ οἱ τὰς πανηγύρεις διατιθέντες ; οἱ λαμπροὶ ἱπποτρόφοι , οἱ στρατηγοί , οἱ σατράπαι , οἱ τύραννοι ; Οὐ πάντα κόνις ; οὐ πάντα μῦθος ; Οὐχ ἐν ἄλγος δεστέοις τὰ μνημόσυνα ( 36 ) τῆς ζωῆς αὐ -
Lemmas: δ ἄνοια ἀπολαύω δοκέω ὁ ἐλπίζω ὡς ἤδη πάρειμι καί ἐν πούς κεῖμαι αὐτός . Ἴδιος ἀρρώστημα οὗτος ἀρχή καί ῥᾴθυμος Ψυχή , ἐνυπνόω βλέπω ἐγείρω ὁ σῶμα . οὗτος τοίνυν ὁ χαυνότης ὁ διάνοια , καί ὁ φλεγμονή ὁ λογισμός καταπιέζω ὁ λόγος , καί ὡς γαλινός τις ἀνακροῶν ὁ διάνοια ὁ δαστός , παραγγέλλω ὁ μέγας οὗτος καί σοφός παράγγελμα · σεαυτοῦ , φημί , προσέχω · μή ὑποτίθημι ὁ ἀνύπαρκτος , ἀλλά ὁ πάρειμι πρός ὁ συμφέρω διατίθημι . οἴμη δέ , ἐκεῖνος ὁ πάθος ἐξαιρέω ὁ συνήθεια , οὗτος χράω ὁ παραίνεσις ὁ νομοθέτης . ἐπειδή φάδι ἕκαστος ἐγώ πολυπραγμονέω ὁ ἀλλότριος , ἢ ὁ οἰκεῖος ἑαυτοῦ διασκοπέω · ἵνα μή οὗτος πάχω , παύω , φημί , ὁ ὁ δεινός κακός περιεργάζω · μή δίδωμι σχολή ὁ λογισμός ὁ ἐλλότριον ἐξετάζω ἀρρώστημα · ἀλλά σεαυτοῦ προσέχω · τουτέστιν , ἐπί ὁ οἰκεῖος ἔρευνα στρέφω σύ ὁ ὄμμα ὁ Ψυχή . πολλός γάρ , κατά ὁ λόγος ὁ κύριος , ὁ μέν κάρφος ὁ ἐν ὁ ὀφθαλμός ὁ ἀδελφός κατανοέω , ὁ δέ ἐν ὁ οἰκεῖος ὀφθαλμός δοκός οὐ ἐμβλέπω . μή παύω οὗτος διερευνάω σεαυτοῦ , εἰμί σύ κατά ἐντολή ὁ βίος πρόσειμι · ἀλλά μή ὁ ἔξω περισκοπέω , εἰμί πού τις μῖμος ἐξευρίσκω δυνθῆις ( 33 ) , κατά ὁ Φαρισαῖος ὁ βαρύς ἐκεῖνος καί ἀλαζών , ὅς εἰσέρχομαι ἐκτός Δίκαιος , καί ὁ τελώνης κατεντελιζω · ἀλλά σαυτοῦ ἀνακρίνω μή διαλείπω ( 34 ) , μή τίς κατά ὁ ἐνθύμησις ἁμαρτάνω , μή τίς ὁ γλῶσσα παροράω ὁ διάνοια προεχραμουω , μή ἐν ὁ ἔργον ὁ χείρ πράσσω τίς ὁ αδουλητη . κἀν εὑρίσκω ἐν ὁ βίος σεαυτοῦ πολύς ὁ ἁμάρτημα ( Εὕρησις δέ πάντως ἄνθρωπος εἰμί ) , λέγω ὁ ὁ Τελωνός · ὦ Θεός , ἱλάσκομαι ἐγώ ὁ ἁμαρτωλός . προσέχω οὖν σεαυτοῦ . Τοῦτος σύ ὁ ῥῆμα καί λαμπρῶς εὐημερέω ποτός , καί πᾶς ὁ βίος κατά ῥόος φέρω , χρήσιμος παρίστημι , ὥσπερ ὁ ἀγαθός σύμβουλος ὑπόμνησις φέρω ὁ ἀνθρώπινος . καί μέντοι καί ὑπό περίστασις ( 35 ) πιέζω ἐν καιρός εἄν γίγνομαι ὁ Καρδία κατεπαδόμενῳ , ὡς μήτε τῦφος πρός ἀλαζονεία ὑπέρκορος ἐπαίρω , μήτε ἀποκνέω πρός ἀγενής δυσθυμία καταπατέω . Πλοῦτος κομέω , καί ἐπί πρόγονος μέγας φρονέω ; καί ἐπαγγέλλω πατρίς καί κάλλος σῶμα , καί ὁ παρά πᾶς τιμή ; προσέχω σεαυτοῦ , ὅτι Θανής εἰμί , οὖς ὅς εἰμί , καί εἰς ὁ ἀπολείπω . περιβλέπω ὁ πρό σύ ἐν ὁ ὅμοιος περιφάνεια ἐξετάζω . πός ὁ ὁ πολιτικός δυναστεία περιβάλλω ; ποῦ ὁ δύσμαχος ἡγῶρες ; ποῦ ὁ ὁ πανήγυρις διατίθημι ; ὁ λαμπρός ἱπποτρόφος , ὁ στρατηγός , ὁ σατράπης , ὁ τύραννος ; οὖον πᾶς κόνις ; οὖον πᾶς μῦθος ; οὐχ ἐν ἄλγος δεστέοις ὁ μνημόσυνον ( 36 ) ὁ ζωή αὖος -