basilius-theology.de-jejunio-homilia-2 pg031_0109.2
2 . Πρόσεχε , φησί , σεαυτῷ . Τῶν ζῴων ἕκαστον παρὰ τοῦ τὰ πάντα συστησαμένου Θεοῦ οἴκοθεν ἔχει τὰς ἀφορμὰς πρὸς τὴν φυλακὴν τῆς οἰκείας σωτηρίας . Καὶ εἴποις ἂν , εἰ κατακείμενα ἐπιμελῶς , τῶν ἀλόγων τὰ πλεῖστα διδάσκοντα ἔχοντα τὴν πρὸς τὸ βλάπτον διαβολὴν · καὶ φυσικῇ τινὶ πάλιν ὀλκῇ πρὸς τὴν τῶν ἀφελούντων ἀπολαυσιν ἐπιγρόμενα . Διὸ καὶ ἡμῖν ὁ παιδεύων ἡμᾶς Θεὸς τὸ μέγα τοῦτο παράγγελμα δέδωκεν , ἵνα , ὅπερ ἔχειν ἐκ φύσεως , τοῦτο ἡμῖν ἐκ τῆς τοῦ λόγου βοηθείας προσγένηται · καὶ ὅπερ κατορθοῦσι τοῖς ἀλόγοις ἀνεπιστάτως , τοῦτο παρ’ ἡμῶν ἐπιτελεῖται διὰ τῆς προσοχῆς καὶ τῆς συνεχούς τῶν λογισμῶν ( 11 ) ἐπιστάσεως · καὶ φυλάκας ὡμὲν ἀκριβεῖς τῶν παρὰ Θεοῦ δεδομένων ἡμῖν ἀφορμῶν · φεύγοντες μὲν τὴν ἀμαρτίαν , ὥσπερ τὰ ἄλογα φεύγει τῶν βρωμάτων τὰ δηλητήρια · διώκοντες δὲ τὴν δικαιοσύνην , ὥσπερ κάκτεινα μεταδιώκει ( 12 ) τῆς πόας τὸ τρόφιμον . Πρόσεχε οὖν σεαυτῷ , ἵνα δυνατὸς ἦς διακρίνειν τὸ βλάπτον ἀπὸ τοῦ σώζοντος . Ἐπειδὴ δὲ διπλοῦν τὸ προσέχειν · τὸ μὲν , σωματικῶς ὀφθαλμοῖς ἐνατενίζειν τοῖς ὁρατοῖς · τὸ δὲ , τῇ νοερᾷ τῆς ψυχῆς δυνάμει ἐπιβάλλειν τῇ θεωρίᾳ τῶν ἀσωμάτων · ἐὰν μὲν ἐπὶ τῆς τῶν ὀφθαλμῶν ἐνεργείας κείθαι εἴπωμεν τὸ παράγγελμα , εὐθὺς αὐτοῦ τὸ ἀδύνατον ἀπελέξομεν . Πῶς γὰρ ἂν τις ὅλον ἑαυτὸν τῷ ὀφθαλμῷ καταλάβοι ; Οὐδὲ γὰρ αὐτὸς ἐφ’ ἑαυτὸν ὁ ὀφθαλμὸς χέχρηται τῷ ὀφθαλμῷ ( 13 ) · οὐ χορὸν ἐπικυνεῖται , οὐ τὰ νῶτα οἶδεν , οὐ πρόσωπα , οὐ τὴν ἐν τῷ βάθει τῶν σπλάγχνων διάθεσιν . Ἄσεδές οὖν τὸ λέγειν ἀδύνατα εἶναι τὰ τοῦ Πνεύματος παραγγέλματα ( 14 ) . Λείπεται τοίνυν ἐπὶ τῆς κατὰ νοῦν ἐνεργείας τοῦ προστάγματος ἐξάκουειν . Πρόσεχε οὖν σεαυτῷ · τοῦτέστι , Πανταχόθεν σεαυτὸν περισκόπει . Ἀκοίμητον ἔχε πρὸς τὴν σεαυτοῦ φυλακὴν τὸ τῆς ψυχῆς δῆμα . Ἐν μέσῳ παγίδων διαβαίνεις . Κεκρυμμένοι βρόχοι παρὰ τὸ ἔχθροῦ πολλάχθεν καταπεπταίαι . Πάντα οὖν περισκόπει , Ἵνα σῴζῃ ὡςπερ δορκὰς ἐκ βρόχων , καὶ ὡςπερ ὄρνις ἐκ παγίδος . Ἡ μὲν γὰρ δορκὰς ἀνἄλωτός ἐστι τοῖς βρόχοις δι’ ὀξύτητα τῆς ὄψεως · ὅθεν καὶ ἐπώνυμός ἐστι τῆς οἰκείας δεξιότητος · τὸ δὲ ὄρνις κοῦφῳ τῷ πτερῷ ὑψηλότερον τῆς ἐπιβολῆς
Lemmas: 2 . προσέχω , φημί , σεαυτοῦ . ὁ ζῷον ἕκαστος παρά ὁ ὁ πᾶς συνίστημι Θεός οἴκοθεν ἔχω ὁ ἀφορμή πρός ὁ φυλακή ὁ οἰκεῖος σωτηρία . καί εἶπον εἄν , εἰμί κατάκειμαι ἐπιμελής , ὁ ἄλογος ὁ πλεῖστος διδάσκω ἔχω ὁ πρός ὁ βλάπτω διαβολή · καί φυσικός τις πάλιν ὁλκός πρός ὁ ὁ ἀφαιρέω ἀπόλαυσις ἐπιγράφω . Διὸ καί ἐγώ ὁ παιδεύω ἐγώ θεός ὁ μέγας οὗτος παράγγελμα δίδωμι , ἵνα , ὅσπερ ἔχω ἐκ φύσις , οὗτος ἐγώ ἐκ ὁ ὁ λόγος βοήθεια προσγίγνομαι · καί ὅσπερ κατορθόω ὁ ἄλογος ἀνεπίστατος , οὗτος παρά ἐγώ ἐπιτελέω διά ὁ προσοχή καί ὁ συνεχής ὁ λογισμός ( 11 ) ἐπίστασις · καί φύλαξ εἰμί ἀκριβής ὁ παρά Θεός δίδωμι ἐγώ ἀφορμή · φεύγω μέν ὁ ἁμαρτία , ὥσπερ ὁ ἄλογος φεύγω ὁ βρῶμα ὁ δηλητήριος · διώκω δέ ὁ δικαιοσύνη , ὥσπερ κάκτεινα μεταδιώκω ( 12 ) ὁ πόα ὁ τρόφιμος . προσέχω οὖν σεαυτοῦ , ἵνα δυνατός εἰμί διακρίνω ὁ βλάπτω ἀπό ὁ σῴζω . ἐπεί δέ διπλόος ὁ προσέχω · ὁ μέν , σωματικός ὀφθαλμός ἐνατενίζω ὁ ὁρατός · ὁ δέ , ὁ νοερός ὁ Ψυχή δύναμις ἐπιβάλλω ὁ θεωρία ὁ ἀσώματος · ἐάν μέν ἐπί ὁ ὁ ὀφθαλμός ἐνέργεια κειθαις εἶπον ὁ παράγγελμα , εὐθύς αὐτός ὁ ἀδύνατος ἀπολέγω . Πῶς γάρ εἄν τις ὅλος ἑαυτοῦ ὁ ὀφθαλμός καταλαμβάνω ; οὐδέ γάρ αὐτός ἐπί ἑαυτοῦ ὁ ὀφθαλμός χράω ὁ ὀφθαλμός ( 13 ) · οὖον χορός ἐπικυνέω , οὖον ὁ νῶτον οἶδα , οὖον πρόσωπον , οὖον ὁ ἐν ὁ βάθος ὁ σπλάγχνον διάθεσις . Ἄσεδές οὖν ὁ λέγω ἀδύνατος εἰμί ὁ ὁ πνεῦμα παράγγελμα ( 14 ) . λείπω τοίνυν ἐπί ὁ κατά νόος ἐνέργεια ὁ πρόσταγμα ἐξακούω . προσέχω οὖν σεαυτοῦ · τουτέστι , πανταχόθεν σαυτοῦ περισκοπέω . ἀκοίμητος ἔχω πρός ὁ σεαυτοῦ φυλακή ὁ ὁ Ψυχή δῆμα . ἐν μέσος παγίς διαβαίνω . κρύπτω βρόχος παρά ὁ ἐχθρός πολλάχθεν καταπίπτω . Πάν οὖν περισκοπέω , ἵνα σῴζω ὡς δορκάς ἐκ βρόχος , καί ὡς ὄρνις ἐκ παγίς . ὁ μέν γάρ δορκάς ἀνάλωτος εἰμί ὁ βρόχος διά ὀξύτης ὁ ὄψις · ὅθεν καί ἐπώνυμος εἰμί ὁ οἰκεῖος δεξιότης · ὁ δέ ὄρνις κοῦφος ὁ πτερόν ὑψηλός ὁ ἐπιβολεύς