ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
basilius-theology.contra-sabellianos-et-arium-et-anomoeos pg031_0308.1
τοῦ Θεοῦ ἐν τῇ τοῦ ὀργάνου ἀσθενείᾳ μάλιστα διαχωνῇ . Τάχα γὰρ διὰ τοῦτο ὑπερεπερίσευσεν ἡμῶν τὸ ἀσθενὲς , ἵνα ἐπὶ πλεῖον δοξασθῇ ὁ τὸ ἀσθενὲς ἐνισχύων . Ὁ δὲ περιαγαγὼν ἡμῶν τὴν πανήγυριν ταύτην , καὶ πέρας δοὺς ταῖς περιουσίαις εὐχαῖς , καὶ κεφαλὴν δοὺς τῷ ἐπόντι χρόνῳ ( ἡ γὰρ αὐτὴ ἡμέρα ὁρίζει ἡμῖν τὸν παρελθόντα κύκλον , καὶ κεφαλὴ γίνεται πάλιν τῷ ἐπερχομένῳ ) , ὁ τοίνυν ἐπισυνάξας καὶ χαρισάμενος τοῦ μέλλοντος τὴν ἐνέργειαν , διαφυλάξειεν ἡμᾶς ἐν αὐτῷ ἀβλαβεῖς , ἀνεπηρεάστους , ὑπὸ τοῦ λύκου ἀδιαρπάκτους · ἄσειστον τὴν Ἐκκλησίαν ταύτην , φρουρουμένην τοῖς μεγάλοις πύργοις · τῶν μαρτύρων διατηρήσειε . Πᾶσαν ἐπιβουλὴν καὶ προσβολὴν αἱρετικῶν μηνιαμάτων ἀποστρέψειεν · ἐν ἡσυχίᾳ δὲ παράσχοι ἡμῖν ( 3 ) διδάσκεσθαι τὰ θεῖα λόγια , καὶ διδάσκειν τὴν ἐπιχρησμουμένην χάριν τοῦ Πνεύματος · ὅτι αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος σὺν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὁ θεός ἐν ὁ ὁ ὄργανον ἀσθένεια μάλιστα διαχώνω . Τάχα γάρ διά οὗτος ὑπερπερισσεύω ἐγώ ὁ ἀσθενής , ἵνα ἐπί πλέως δοξάζω ὁ ὁ ἀσθενής ἐνισχύω . ὁ δέ περιάγω ἐγώ ὁ πανήγυρις οὗτος , καί πέρας δίδωμι ὁ περιουσία εὐχή , καί κεφαλή δίδωμι ὁ ἔπειμι χρόνος ( ὁ γάρ αὐτός ἡμέρα ὁρίζω ἐγώ ὁ παρέρχομαι κύκλος , καί κεφαλή γίγνομαι πάλιν ὁ ἐπέρχομαι ) , ὁ τοίνυν ἐπισυνάγω καί χαρίζομαι ὁ μέλλω ὁ ἐνέργεια , διαφυλάσσω ἐγώ ἐν αὐτός ἀβλαβής , ἀνεπηρέαστος , ὑπό ὁ λύκος ἀδιάρπακτος · ἄσειστος ὁ ἐκκλησία οὗτος , φρουρέω ὁ μέγας πύργος · ὁ μάρτυς διατηρέω . πᾶσα ἐπιβουλή καί προσβολή αἱρετικός μηνίαμα ἀποστρέφω · ἐν ἡσυχία δέ παρέχω ἐγώ ( 3 ) διδάσκω ὁ θεῖος λόγιος , καί διδάσκω ὁ ἐπιχράομαι χάρις ὁ πνεῦμα · ὅτι αὐτός ὁ δόξα καί ὁ κράτος σύν ὁ ἅγιος πνεῦμα νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
basilius-theology.contra-sabellianos-et-arium-et-anomoeos pg031_0308.2
Κατὰ Σαβελλιανῶν , καὶ Ἀρείου , καὶ τῶν Ἀνομούν
Lemmas: Κατά Σαβελλιανός , καί Ἄρειος , καί ὁ ἀνομέω
basilius-theology.contra-sabellianos-et-arium-et-anomoeos pg031_0308.3
1 Μάγεται Ἰουδαίσμὸς Ἑλληνισμῷ , καὶ ἀμφότεροι Χριστιανισμῷ , ὥσπερ Αἰγύπτιοι καὶ Ἀσσύριοι καὶ ἀλλήλοις ἦσαν πολέμιοι καὶ τῷ Ἰσραήλ · ὡς καὶ ἐπὶ τῆς κακίας εὑρίσκομεν δειλίαν καὶ θράσος καὶ ἀλλήλοις ἀνικείμενα , καὶ τῇ ἀνδρίᾳ . Τοιαύτη τίς ἐστι καὶ πρὸς τὴν ὀρθότητα τῆς ὁμολογίας ἑκατέρωθεν παρακειμένη μάχη · ἐντεῦθεν μὲν Σαβελλίου , ἐτέρωθεν δὲ τῶν τὸ ἀνόμοιον κηρυσσόντων . Ἡμεῖς δὲ , ὥσπερ ἀπεφύγομεν Ἕλληνας , καὶ τὴν πονηρὰν εἰδωλολατρείαν ( 5 ) ἐξετράπημεν , καὶ τὸ πολύθεον αὐτῶν ἄθεον εἶναι κατέγνωμεν · οὕτως ἀπεφύγομεν καὶ τὴν τῶν Ἰουδαίων βλασφημίαν τῶν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ ἀρνουμένων , φοβηθέντες ἐκείνην τὴν ἀπειλήν · Ὃς ἂν ἀρνήσηταί ( 6 ) με ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων , ἀπαρήσομαι αὐτὸν κἀγὼ ἔμπροσθεν τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς . Φεύγωμεν δὴ οὖν , ὡς τὸ εἰκὸς , καὶ τοὺς τὰ συγγενῆ τούτοις κατὰ τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας ἐπεξευρίσκοντας . Ἐπειδὴ γὰρ εἶδεν ὁ σοφὸς τοῦ κακοποιῆσαι διάβολος τὴν πρὸς Ἕλληνας καὶ Ἰουδαίους τῶν Χριστιανῶν ἀλλοτριώσιν , καὶ ὅτι εὐθὺς ἐκ τῶν ὀνομάτων ἔχομεν πρὸς αὐτοὺς πολεμίως ( 7 ) , τὸ ἡμέτερον ἐπιθεὶς ἑκατέροις ὄνομα , οὕτως ἐπεισάγειν ἐπιχειρεῖ πάλιν τὴν Ἰουδαϊκὴν ἄρνησιν , καὶ τὴν Ἑλληνικὴν πολυθεΐαν . Οἱ μὲν γὰρ ἔργον Θεοῦ εἶναι λέγοντες τὸν Μονογενῆ , καὶ ποίημα , εἶτα προσκυνοῦντες καὶ θεολογοῦν -
Lemmas: 1 Μαγέτος Ἰουδαϊσμός Ἑλληνισμός , καί ἀμφότερος χριστιανισμός , ὥσπερ Αἰγύπτιος καί Ἀσσύριος καί ἀλλήλων ἥδω πολέμιος καί ὁ Ἰσραήλ · ὡς καί ἐπί ὁ κακία εὑρίσκω δειλία καί θράσος καί ἀλλήλων ανικειμαι , καί ὁ ἀνδρεία . τοιοῦτος τίς εἰμί καί πρός ὁ ὀρθότης ὁ ὁμολογία ἑκατέρωθεν παράκειμαι μάχη · ἐντεῦθεν μέν Σαβέλλιος , ἑτέρωθεν δέ ὁ ὁ ἀνόμοιος κηρύσσω . Ἡμεῖς δέ , ὥσπερ ἀποφεύγω Ἑλληνᾶς , καί ὁ πονηρός εἰδωλολατρία ( 5 ) ἐκτρέπω , καί ὁ πολύθεος αὐτός ἄθεος ἔρχομαι καταγιγνώσκω · οὕτως ἀποφεύγω καί ὁ ὁ Ἰουδαῖος βλασφημία ὁ ὁ υἱός ὁ θεός ἀρνέομαι , φοβέω ἐκεῖνος ὁ ἀπειλή · ὅς ἄν ἀρνέομαι ( 6 ) ἐγώ ἔμπροσθεν ὁ ἄνθρωπος , ἀπαρέσκω αὐτός ἐγώ ἔμπροσθεν ὁ Πατρός ἐγώ ὁ ἐν οὐρανός . φεύγω δή οὖν , ὡς ὁ ἔοικα , καί ὁ ὁ συγγενής οὗτος κατά ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια ἐπεξευρίσκω . Ἐπειδή γάρ ὁράω ὁ σοφός ὁ κακοποιέω διάβολος ὁ πρός Ἑλληνᾶς καί Ἰουδαῖος ὁ Χριστιανός ἀλλοτρίωσις , καί ὅτι εὐθύς ἐκ ὁ ὄνομα ἔχω πρός αὐτός πολέμιος ( 7 ) , ὁ ἡμέτερος ἐπιτίθημι ἑκάτερος ὄνομα , οὕτως ἐπεισάγω ἐπιχειρέω πάλιν ὁ Ἰουδαικός ἄρνησις , καί ὁ Ἑλληνικός πολυθεία . ὁ μέν γάρ ἔργον θεός ἔρχομαι λέγω ὁ Μονογενή , καί ποίημα , εἶτα προσκυνέω καί θεολογέω -
basilius-theology.contra-sabellianos-et-arium-et-anomoeos pg031_0308.4
3 Sic veteres quinque libri . Editi καὶ τῆς πονηρᾶς εἰδωλολατρείας .
Lemmas: 3 Sic veteres quinque libri . Editi καί ὁ πονηρός εἰδωλολατρία .
basilius-theology.contra-sabellianos-et-arium-et-anomoeos pg031_0309.1
τες 8 , ἐκ τοῦ λατρεύειν τῇ κτίσει , καὶ μὴ τῷ κτίσαντι , τὰ τῶν Ἑλλήνων ἄντικρυς ἐπεισάγουσιν · οἱ δὲ τὸν ἐκ Θεοῦ Θεὸν 9 ἀρνούμενοι , καὶ ὀνόματι μὲν ὁμολογοῦντες Υἱὸν , ἔργῳ δὲ καὶ ἀληθείᾳ τὴν ὕπαρξιν ἀθετοῦντες , τὸν Ἰουδαϊσμὸν πάλιν ἀνανεοῦνται . Καὶ γὰρ ὅταν ὁμολογῶσι Λόγον , τῷ ἐνδιαθέτῳ αὐτὸν παρεικάζουσι · καὶ σοφίαν λέγοντες , ὁμοίαν εἶναι λέγουσι τῇ ἕξει τῇ ἐν ψυχῇ τῶν παταιδευμένων συνισταμένῃ · καὶ διὰ τοῦτο πρόσωπον ἐν Πατρὸς καὶ Υἱοῦ , ἐπειδὴ καὶ ἄνθρωπος εἷς λέγεται , οὐ διαιρούμενος ἀπὸ τοῦ ἐνυπάρχοντος αὐτῷ λόγου καὶ τῆς σοφίας . Καίτοι ὁ 10 εἰσαγγελιστὴς εὐθὺς ἐκ προοιμίων βοᾷ · Καὶ Θεός ἦν ὁ Λόγος , ἰδίαν ὕπαρξιν διδοὺς τῷ Υἱῷ . Εἰ γὰρ ἐν καρδίᾳ ἦν ὁ Λόγος , πῶς ἂν ἐνοήθη Θεός ; πῶς δ’ ἂν ἦν πρὸς τὸν Θεόν ; Ἐπειδὴ οὔτε ὁ ἐν ἀνθρώπῳ λόγος ἄνθρωπος , οὔτε πρὸς αὐτὸν εἶναι λέγεται , ἀλλ’ ἐν αὐτῷ . Οὔτε γὰρ ζῶν ἐστιν , οὔτε ὑφεστώς · ὁ δὲ τοῦ Θεοῦ Λόγος ζωή ἐστι καὶ ἀλήθεια . Καὶ ὁ μὲν λόγος ὁ ἡμέτερος ὁμοῦ τε ἐλέχθη καὶ οὐκ ἔστι · περὶ δὲ τοῦ Θεοῦ Λόγου τί φησιν ὁ ψαλμός ; Εἰς τὸν αἰῶνα , Κύριε , ὁ Λόγος σου διαμένει ἐν τῷ οὐρανῷ .
Lemmas: αἱρέω 8 , ἐκ ὁ λατρεύω ὁ κτίσις , καί μή ὁ κτίζω , ὁ ὁ Έλληνας ἄντικρυς ἐπεισάγω · ὁ δέ ὁ ἐκ θεός θεός 9 ἀρνέομαι , καί ὄνομα μέν ὁμολογέω υἱός , ἔργον δέ καί ἀλήθεια ὁ ὕπαρξις ἀθετέω , ὁ Ἰουδαϊσμός πάλιν ἀνανεόομαι . καί γάρ ὅταν ὁμολογέω Λόγος , ὁ ἐνδιάθετος αὐτός παρεικάζω · καί σοφία λέγω , ὅμοιος ἔρχομαι λέγω ὁ ἕξις ὁ ἐν ψυχή ὁ παταιδευμένων συνίστημι · καί διά οὗτος πρόσωπον ἐν Πατρός καί υἱός , ἐπεί καί ἄνθρωπος εἷς λέγω , οὐ διαιρέω ἀπό ὁ ἐνυπάρχω αὐτός λόγος καί ὁ σοφία . καίτοι ὁ 10 εισαγγελιιστημι εὐθύς ἐκ προοίμιον βοάω · καί θεός εἰμί ὁ Λόγος , ἴδιος ὕπαρξις δίδωμι ὁ υἱός . εἰμί γάρ ἐν καρδία εἰμί ὁ Λόγος , πῶς ἄν νοέω θεός ; πῶς δέ ἄν εἰμί πρός ὁ θεός ; Ἐπειδή οὔτε ὁ ἐν ἄνθρωπος λόγος ἄνθρωπος , οὔτε πρός αὐτός ἔρχομαι λέγω , ἀλλά ἐν αὐτός . οὔτε γάρ ζάω εἰμί , οὔτε ὑφίστημι · ὁ δέ ὁ θεός Λόγος ζωή εἰμί καί ἀλήθεια . καί ὁ μέν λόγος ὁ ἡμέτερος ὁμοῦ τε λέγω καί οὐ εἰμί · περί δέ ὁ θεός Λόγος τίς φημί ὁ ψαλμός ; εἰς ὁ αἰών , κύριος , ὁ Λόγος σύ διαμένω ἐν ὁ οὐρανός .
basilius-theology.contra-sabellianos-et-arium-et-anomoeos pg031_0309.2
Καὶ ἐντεῦθεν μὲν οὗτος ὁ πόλεμος · ἐτέρωθεν δὲ τίς καὶ ποῖός ἐστιν ὁ κατὰ τῆς ἀληθείας ἀγών ; Τὴν μὲν ὕπαρξιν συγχωροῦσι , καὶ ἴδιον εἶναι πρόσωπον , καὶ ἴδιον Πατρὸς συντίθενται · ἀνομοιότητα δὲ τῆς φύσεως παρεισάγουσι . Καὶ τὸ τοῦ Υἱοῦ ὄνομα μέχρι φωνῆς συγχωροῦσι , τῇ δὲ ἀληθείᾳ πρὸς τὴν κτίσιν αὐτὸ κατάγουσιν · οὐ δυσωπούμενοι τὴν φωνὴν τοῦ Κυρίου , ἑαυτὸν προδεικνύντος τῷ πρὸς τὴν τοῦ Πατρὸς θεωρίαν ἐπειγομένῳ . Ὁ ἑωρακὼς γὰρ ἐμὲ , φησὶν , ἑώρακε τὸν Πατέρα . Αὕτη δὲ ἡ φωνὴ ὀρθῶς λογιζομένοις ἀμφοτέρων ἐμφράττει τὰς βλασφημίας . Οὔτε γὰρ ἑαυτὸν εἶναι τὸν Πατέρα φάσκει , ὅς γε διαιρεῖ τὰ πρόσωπα φανερῶς ἐν τῷ λέγειν · Ὁ ἑωρακὼς ἐμέ . Δείκνυσι γὰρ ἐκ τούτου τὸ ἴδιον αὐτοῦ πρόσωπον 11 Ἑώρακε τὸν Πατέρα , ἀναφέρων ἐπὶ τὸ πατρικὸν πρόσωπον , καὶ διαιρῶν ἀφ’ ἑαυτοῦ προβήλως , καὶ ἐν τῷ λέγειν · Εἰ ἐγνώκειέ με , καὶ εἰ · Πατέρα μου ἂν ᾔδειτε . Οὐ γὰρ σύγχυσιν τῶν προσώπων ἐμφαίνει ταῦτα , ἀλλὰ τὸ ἀπαράλλακτον τῆς θεότητος παρίστησιν . Ἀκουέτωσαν δὲ τὸν αὐτὸν λόγον 12 καὶ οἱ ἐναντίοι · ὅτι ὁ τῆς τοῦ Υἱοῦ καττ̣ξιωμένος κοινωνίας οὐκ ἀπεστέρηται τοῦ Πατρός . Οὐ γὰρ ἄλλοθεν ὁ γεννήτωρ ἐγέννα , ἀλλὰ τοιοῦτον οἷος αὐτός ἐστιν . Ἄκουε , ὁ Ἀνόμοιος · Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἕν ἐσμεν . Ἄκουε καὶ σὺ , ὁ Σαβέλλιος · Ἐγὼ
Lemmas: καί ἐντεῦθεν μέν οὗτος ὁ πόλεμος · ἑτέρωθεν δέ τίς καί ποῖος εἰμί ὁ κατά ὁ ἀλήθεια ἀγών ; Τά μέν ὕπαρξις συγχωρέω , καί ἴδιος ἔρχομαι πρόσωπον , καί ἴδιος Πατρός συντίθημι · ἀνομοιότης δέ ὁ φύσις παρεισάγω . καί ὁ ὁ υἱός ὄνομα μέχρι φωνή συγχωρέω , ὁ δέ ἀλήθεια πρός ὁ κτίσις αὐτός κατάγω · οὐ δυσωπέω ὁ φωνή ὁ κύριος , ἑαυτοῦ προδείκνυμι ὁ πρός ὁ ὁ Πατρός θεωρία ἐπείγω . ὁ ὁράω γάρ ἐγώ , φημί , ὁράω ὁ Πατέρας . ἄτη δέ ὁ φωνή ὀρθός λογίζομαι ἀμφότερος ἐμφράσσω ὁ βλασφημία . οὔτε γάρ ἑαυτοῦ ἔρχομαι ὁ Πατέρας φάσκω , ὅς γε διαιρέω ὁ πρόσωπον φανερός ἐν ὁ λέγω · ὁ ὁράω ἐγώ . δείκνυμι γάρ ἐκ οὗτος ὁ ἴδιος αὐτός πρόσωπον 11 ὁράω ὁ Πατέρας , ἀναφέρω ἐπί ὁ πατρικός πρόσωπον , καί διαιρέω ἀπό ἑαυτοῦ προβάλλω , καί ἐν ὁ λέγω · εἰμί γιγνώσκω ἐγώ , καί εἰμί · Πατέρας ἐγώ ἄν οἶδα . οὐ γάρ σύγχυσις ὁ πρόσωπον ἐμφαίνω οὗτος , ἀλλά ὁ ἀπαράλλακτος ὁ θεότης παρίστημι . ἀκούω δέ ὁ αὐτός λόγος 12 καί ὁ ἐναντίος · ὅτι ὁ ὁ ὁ υἱός καταξιώνω κοινωνία οὐ ἀποστερέω ὁ Πατρός . οὐ γάρ ἄλλοθεν ὁ γεννήτωρ γεννάω , ἀλλά τοιοῦτος οἷος αὐτός εἰμί . Ἄκουος , ὁ ἀνόμοιος · ἐγώ καί ὁ Πατήρ εἷς εἰμί . Ἄκουος καί σύ , ὁ Σαβέλλιος · ἐγώ
basilius-theology.contra-sabellianos-et-arium-et-anomoeos pg031_0309.3
11 Unus codex Reg . ἐκ τούτου τὸ ἑαυτοῦ πρόσωπον .
Lemmas: 11 Unus codex Reg . ἐκ οὗτος ὁ ἑαυτοῦ πρόσωπον .
basilius-theology.contra-sabellianos-et-arium-et-anomoeos pg031_0310.1
13 Reg . secundus διδασκαλίου , rectius . Editi διδασκαλείου .
Lemmas: 13 Reg . secundus διδασκάλιον , rectius . Editi διδασκαλεῖον .
basilius-theology.contra-sabellianos-et-arium-et-anomoeos pg031_0310.3
3 Ἀλλ' ὁ μὲν πόλεμος ἑκατέρωθεν ἡμῖν τοιοῦτος · ἡ δὲ ἀλήθεια τίς ; Μήτε σὺ φοβοῦ τὴν τῶν προσώπων ὁμολογίαν , ἀλλὰ λέγε Πατέρα , λέγε καὶ Υἱὸν , μὴ ἑνὶ πράγματι δύο ὀνόματα ἐπιφθεγγόμενος , ἀλλ' ἐξ ἑκατέρας τῆς προσηγορίας ἰδίαν ἔννοιαν διδασκόμενος . Δεινὴ γὰρ ἀγνωμοσύνη μὴ καταδέχεσθαι τὰ διδάγματα τοῦ Κυρίου , εὐχρινῶς διιστῶντος ( 18 )
Lemmas: 3 ἀλλά ὁ μέν πόλεμος ἑκατέρωθεν ἐγώ τοιοῦτος · ὁ δέ ἀλήθεια τίς ; Μητός σύ φοβέω ὁ ὁ πρόσωπον ὁμολογία , ἀλλά λέγω Πατέρας , λέγω καί υἱός , μή εἷς πρᾶγμα δύο ὄνομα ἐπιφθέγγομαι , ἀλλά ἐκ ἑκάτερος ὁ προσηγορία ἴδιος ἔννοια διδάσκω . δεινός γάρ ἀγνωμοσύνη μή καταδέχομαι ὁ δίδαγμα ὁ κύριος , ευχριναω διίστημι ( 18 )
basilius-theology.contra-sabellianos-et-arium-et-anomoeos pg031_0311.1
ἡμῖν τὸν προσώπων τὴν ἑτερότητα . Ἐὰν γὰρ ἀλέλθω , φησὶ , παρακαλέσω τὸν Πατέρα , καὶ ἄλλον πέμψει Παράκλητον ὑμῖν . Οὐκοῦν Υἱὸς μὲν ὁ παρακαλῶν , Πατὴρ δὲ ὁ παρακαλούμενος , Παράκλητος δὲ ὁ ἀποστελλόμενος . Ἆρ’ οὖν οὐ φανερῶς ἀναισχυντεῖς ἀκούων , Ἐγὼ περὶ τοῦ Υἱοῦ , Ἐκεῖνος δὲ περὶ τοῦ Πατρὸς , Ἄλλος περὶ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου , καὶ πάντα φύρων , καὶ πάντα συγχέων , καὶ ἑνὶ πράγματι τὰς πάσας προσηγορίας περιτιθείς ; Μὴ μέντοι μηδὲ σὺ ἅρπαγμα πρὸς τὴν ἀσέβειαν λάβῃς τὴν τῶν προσώπων διαίρεσιν . Εἰ γὰρ καὶ δύο τῷ ἀριθμῷ , ἀλλὰ τῇ φύσει οὐ διέλευκται · οὐδὲ ὁ τὰ δύο λέγων ἀλλοτρίωσιν ἐπεισάγει . Εἷς Θεὸς , ὅτι καὶ Πατήρ · εἷς Θεὸς δὲ καὶ ὁ Υἱὸς , καὶ οὐ δύο θεοὶ , ἐπειδὴ ταυτότητα ἔχει ὁ Υἱὸς πρὸς τὸν Πατέρα . Οὐ γὰρ ἄλλην ἐν Πατρὶ καθαρῶς θεότητα , καὶ ἄλλην ἐν Υἱῷ · οὐδ’ ἑτέραν φύσιν ἐκείνην , καὶ ἑτέραν ταύτην . Ἵνα μὲν οὖν τρανωθῇ σοι τῶν προσώπων ἡ ἰδιότης , ἀρίθμει ἰδίᾳ Πατέρα , καὶ ἰδίᾳ Υἱόν · ἵνα δὲ μὴ εἰς πολυθεΐαν ἀποσχισθῇς , μίαν ὁμολόγει ἐπ’ ἀμφοῖν τὴν οὐσίαν . Οὕτω καὶ Σαβέλλιος πίπτει , καὶ ὁ Ἀνόμοιος συντριβήσεται .
Lemmas: ἐγώ ὁ πρόσωπον ὁ ἑτερότης . ἐάν γάρ ἀλέω , φημί , παρακαλέω ὁ Πατέρας , καί ἄλλος πέμπω Παράκλητος σύ . οὐκοῦν υἱός μέν ὁ παρακαλέω , Πατήρ δέ ὁ παρακαλέω , Παράκλητος δέ ὁ ἀποστέλλω . ἆρα οὖν οὐ φανερός ἀναισχυντέω ἀκούω , ἐγώ περί ὁ υἱός , ἐκεῖνος δέ περί ὁ Πατρός , ἄλλος περί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , καί πᾶς φύρω , καί πᾶς συγχέω , καί εἷς πρᾶγμα ὁ πᾶς προσηγορία περιτίθημι ; μή μέντοι μηδέ σύ ἅρπαγμα πρός ὁ ἀσέβεια λαμβάνω ὁ ὁ πρόσωπον διαίρεσις . εἰμί γάρ καί δύο ὁ ἀριθμός , ἀλλά ὁ φύσις οὐ διαλύω · οὐδέ ὁ ὁ δύο λέγω ἀλλοτρίωσις ἐπεισάγω . εἷς θεός , ὅτι καί Πατήρ · εἷς θεός δέ καί ὁ υἱός , καί οὐ δύο θεός , ἐπεί ταυτότης ἔχω ὁ υἱός πρός ὁ Πατέρας . οὐ γάρ ἄλλος ἐν πατήρ καθαρός θεότης , καί ἄλλος ἐν υἱός · οὐδέ ἕτερος φύσις ἐκεῖνος , καί ἕτερος οὗτος . ἵνα μέν οὖν τρανόω σύ ὁ πρόσωπον ὁ ἰδιότης , ἀριθμέω ἴδιος Πατέρας , καί ἴδιος υἱός · ἵνα δέ μή εἰς πολυθεία ἀποσχίζω , εἷς ὁμολογέω ἐπί ἄμφω ὁ οὐσία . οὕτως καί Σαβέλλιος πίπτω , καί ὁ ἀνόμοιος συντρίβω .
basilius-theology.contra-sabellianos-et-arium-et-anomoeos pg031_0311.2
4 Ὅταν δὲ εἴπω μίαν οὐσίαν , μὴ δύο ἐξ ἑνὸς μερισθέντα νόει , ἀλλ’ ἐκ τῆς ἀρχῆς τοῦ Πατρὸς τὸν Υἱὸν ὑποστάντα , οὐ Πατέρα καὶ Υἱὸν ἐκ μιᾶς οὐσίας ὑπερκειμένης . Οὐ γὰρ ἀδελφὰ λέγομεν , ἀλλὰ Πτέρα καὶ Υἱὸν ὁμολογοῦμεν . Τὸ δὲ τῆς οὐσίας ταυτὸν , ἐπειδὴ ἐκ τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱὸς , οὐ προστάγματι ποιηθεὶς , ἀλλ’ ἐκ τῆς φύσεως γεννηθείς · οὐκ ἀπομερισθεὶς τοῦ Πατρὸς , ἀλλὰ μένοντος τελείου τέλειος ἀπολάμψας . Καὶ μή μοι περιδραμόντες , ὅσοι ἢ μὴ τελείως τοῖς λεγομένοις ἠκολουθήσατε , ἢ πρὸς ἐπήρειαν ἡμᾶς περιεστήκατε , οὐ λαβεῖν τι παρ’ ἡμῶν ὠφέλιμον ἐπιχεστοῦντες , ἀλλὰ λαβέσθαι τινὸς τῶν λεγομένων ἐπιπηδοῦντες , εἴπητε · Δύο θεοὺς κηρύσσει , πολυθεΐαν καταγγέλλει . Οὐ δύο θεοί · οὐδὲ γὰρ δύο πατέρες . Ὁ μὲν ἀρχὰς εἰσάγων δύο δύο κηρύττει θεούς . Τοιοῦτος δέ ἐστι Μαρκίων , καὶ εἴ τις ἐκείνῳ τὴν ἀσέβειαν παραπλήσιος . Καὶ πάλιν ὁ ἑτερούσιον λέγων τὸν γεγεννημένον πρὸς τὸν γεννήσαντα , δύο καὶ οὗτος λέγει θεοὺς , διὰ τὴν τῆς οὐσίας ἀνομοιότητα τὸ πολύθεον παρεισάγων . Εἰ γὰρ μία μὲν θεότης ἀγέννητος , μία δὲ γεννητὴ , οὐ εἶ ὁ τὴν πολυθεΐαν κηρύσσων , ἐναντίον μὲν λέγων εἶναι τὸ ἀγέννητον τῷ γεννητῷ , ἐναντίας δὲ δηλονότι καὶ τὰς οὐσίας τιθέμενος · εἴπερ οὐσία μὲν τοῦ Πατρὸς ἡ ἀγεννησία · οὐσία δὲ τοῦ Υἱοῦ ἡ γέννησις . Ὥστε οὐ δύο μόνον ( 20 ) θεοὺς , ἀλλὰ καὶ μαχομένους ἀλλήλοις λέγεις · καὶ τὸ δεινότατον , οὐ προαιρέσει διδοὺς τὴν μάχην , ἀλλὰ φυσικῇ διαστάσει , μηδέποτε ἐλθεῖν εἰς εἰρηνικὴν σύμβασιν δυναμένῃ . Ἀλλ’ ὁ τῆς ἀληθείας λόγος ἑκατέρωθεν τὰ ἐναντιώματα διαπέφευγεν . Ὅπου γὰρ μία μὲν ἡ ἀρχὴ , ἓν δὲ τὸ ἐξ αὐτῆς , καὶ ἓν μὲν τὸ ἀρχέτυ -
Lemmas: 4 ὅταν δέ λέγω εἷς οὐσία , μή δύο ἐκ εἷς μερίζω νοέω , ἀλλά ἐκ ὁ ἀρχή ὁ Πατρός ὁ υἱός ὑφίστημι , οὐ Πατέρας καί υἱός ἐκ εἷς οὐσία ὑπέρκειμαι . οὐ γάρ ἀδελφός λέγω , ἀλλά πτερόν καί υἱός ὁμολογέω . Τέ δέ ὁ οὐσία τατός , ἐπεί ἐκ ὁ Πατρός ὁ υἱός , οὐ πρόσταγμα ποιέω , ἀλλά ἐκ ὁ φύσις γεννάω · οὐ ἀπομερίζω ὁ Πατρός , ἀλλά μένω τέλειος τέλειος ἀπολαμβάνω . καί μή ἐγώ περιτρέχω , ὅσος ἢ μή τέλειος ὁ λέγω ἀκολουθέω , ἢ πρός ἐπήρεια ἐγώ περιίστημι , οὐ λαμβάνω τίς παρά ἐγώ ὠφέλιμος ἐπιχέω , ἀλλά λαμβάνω τις ὁ λέγω ἐπιπηδάω , λέγω · δύο θεός κηρύσσω , πολυθεία καταγγέλλω . οὖον δύο θεός · οὐδέ γάρ δύο πατήρ . ὁ μέν ἀρχή εἰσάγω δύο δύο κηρύσσω θεός . τοιοῦτος δέ εἰμί Μαρκίων , καί εἰμί τις ἐκεῖνος ὁ ἀσέβεια παραπλήσιος . καί πάλιν ὁ ἑτερούσιος λέγω ὁ γεννάω πρός ὁ γεννάω , δύο καί οὗτος λέγω θεός , διά ὁ ὁ οὐσία ἀνομοιότης ὁ πολύθεος παρεισάγω . εἰμί γάρ εἷς μέν θεότης ἀγέννητος , εἷς δέ γεννητός , οὐ εἰμί ὁ ὁ πολυθεία κηρύσσω , ἐναντίος μέν λέγω ἔρχομαι ὁ ἀγέννητος ὁ γεννητός , ἐναντίος δέ δηλονότι καί ὁ οὐσία τίθημι · εἴπερ οὐσία μέν ὁ Πατρός ὁ ἀγεννησία · οὐσία δέ ὁ υἱός ὁ γέννησις . Ὥστος οὐ δύο μόνος ( 20 ) θεός , ἀλλά καί μάχομαι ἀλλήλων λέγω · καί ὁ δεινός , οὐ προαίρεσις δίδωμι ὁ μάχη , ἀλλά φυσικός διάστασις , μηδέποτε ἔρχομαι εἰς εἰρηνικός σύμβασις δυνάμενος . ἀλλά ὁ ὁ ἀλήθεια λόγος ἑκατέρωθεν ὁ ἐναντίωμα διαφεύγω . ὅπου γάρ εἷς μέν ὁ ἀρχή , εἷς δέ ὁ ἐκ αὐτηες͂ς , καί εἷς μέν ὁ ἄρχετος -
basilius-theology.contra-sabellianos-et-arium-et-anomoeos pg031_0313.2
Ὅταν οὖν ποτε συνάψωμεν τὴν Τριάδα , μὴ ὡς ἑνὸς πράγματος ἀδιαιρέτου μέρη φαντάζου τὰ τρία ( ἑυσεσβὴς γὰρ ὁ λογισμός ) , ἀλλὰ τριῶν ἀσωμάτων τελείων ἀχώριστον δέχου τὴν συνουσίαν 27 . Ὅπου γὰρ ἁγίου Πνεύματος παρουσία , ἐκεῖ καὶ Χριστοῦ ἐπιδημία · ὅπου δὲ Χριστὸς , ἐκεῖ καὶ ὁ Πατὴρ πάρεστι δηλονότι . Οὐκ οἴδατε , ὅτι τὰ σώματα ὑμῶν ταὸς τοῦ ἐν ὑμῖν ἁγίου Πνεύματός ἐστι ; Καὶ , Εἴ τις τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ ῥοθείρει , ῥοθερεῖ 28 τοῦτον ὁ Θεός . Ἀγιαζόμενοι οὖν διὰ τοῦ Πνεύματος , δεχόμεθα τὸν Χριστὸν κατοικοῦντα ἡμῶν εἰς τὸν ἔσω ἄνθρωπον , καὶ μετὰ τοῦ Χριστοῦ τὸν Πατέρα , D κοινὴν ποιούμενον τὴν μόνην παρὰ τοῖς ἀξίοις . Ταύτην δὲ τὴν συνάρειαν δηλοῖ καὶ ἡ παράδοσις τοῦ βαπτίσματος , καὶ ἡ ὁμολογία τῆς πίστεως . Εἰ γὰρ ἀλλότριον ἦν τῇ φύσει , πῶς συνηριθμεῖτο τὸ Πνεῦμα ; Καὶ εἰ χρόνοις ὕστερον προσγενόμενον Πατρὶ καὶ Υἱῷ , πῶς τῇ ἀδίψῳ συνετάσσετο φύσει ; Οἱ δὲ χωρίζοντες Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ τῇ κτίσει συναριθμοῦντες τὸ Πνεῦμα ἀτελὲς μὲν ποιοῦσι τὸ βάπτισμα , ἐλλιπῆ δὲ τὴν ὁμολογίαν τῆς πίστεως . Οὔτε γὰρ ἡ Joan . iv , 24 . Rom . viii , 9 , 10 . 1 Cor . vi , 19 . 1 Cor . iii , 17 .
Lemmas: ὅταν οὖν ποτέ συνάπτω ὁ Τριάς , μή ὡς εἷς πρᾶγμα ἀδιαίρετος μέρος φαντάζω ὁ τρεῖς ( ἑυσεσβὴς γάρ ὁ λογισμός ) , ἀλλά τρεῖς ἀσώματος τέλειος ἀχώριστος δέχομαι ὁ συνουσία 27 . ὅπου γάρ ἅγιος πνεῦμα παρουσία , ἐκεῖ καί Χριστός ἐπιδημία · ὅπου δέ Χριστός , ἐκεῖ καί ὁ Πατήρ πάρειμι δηλονότι . οὐ οἶδα , ὅτι ὁ σῶμα σύ Τάος ὁ ἐν σύ ἅγιος πνεῦμα εἰμί ; καί , εἰμί τις ὁ ναός ὁ θεός ροθειρεω , ροθερος 28 οὗτος ὁ θεός . ἁγιάζω οὖν διά ὁ πνεῦμα , δέχομαι ὁ Χριστός κατοικέω ἐγώ εἰς ὁ εἴδομαι ἄνθρωπος , καί μετά ὁ Χριστός ὁ Πατέρας , D κοινός ποιέω ὁ μόνος παρά ὁ ἄξιος . Ταύτη δέ ὁ συναίρω δηλόω καί ὁ παράδοσις ὁ βάπτισμα , καί ὁ ὁμολογία ὁ πίστη . εἰμί γάρ ἀλλότριος εἰμί ὁ φύσις , πῶς συναριθμέω ὁ πνεῦμα ; καί εἰμί χρόνος ὕστερον προσγίγνομαι πατήρ καί υἱός , πῶς ὁ ἄδιψος συντάσσω φύσις ; ὁ δέ χωρίζω Πατρός καί υἱός καί ὁ κτίσις συναριθμέω ὁ πνεῦμα ἀτελής μέν ποιέω ὁ βάπτισμα , ἐλλιπής δέ ὁ ὁμολογία ὁ πίστη . οὔτε γάρ ὁ Joan . iv , 24 . Rom . viii , 9 , 10 . 1 Cor . vi , 19 . 1 Cor . iii , 17 .
basilius-theology.contra-sabellianos-et-arium-et-anomoeos pg031_0315.1
νὼρ ἀρᾷ ὑποδίκους ὑμᾶς καταστῆσαι . Πάντα ἐξηρεύνησας ; πάντα τοῖς σεαυτοῦ 32 λογισμοῖς ὑπὸ διαίρεσιν ἤγαγες ; οὐδὲν ἀνεβέσαστον κατέλιπες ; πάντα τῷ νῷ περιέλαβες 33 ; πάντα τῇ σεαυτοῦ καταλήψει συνέκλεισας ; οἷδας τὰ ὑπὸ γῆν ; οἷδας τὰ ἐν τῷ βυθῷ ; Δαιμόνων ἀλαζονεῖαι ·
Lemmas: νάρ ἀρά ὑπόδικος σύ καθίστημι . Πάν ἐξερευνάω ; πᾶς ὁ σεαυτοῦ 32 λογισμός ὑπό διαίρεσις ἄγω ; οὐδείς ἀναβαίνω καταλείπω ; πᾶς ὁ νόος περιλαμβάνω 33 ; πᾶς ὁ σεαυτοῦ κατάληψις συγκλείω ; οἶδα ὁ ὑπό γῆ ; οἶδα ὁ ἐν ὁ βυθός ; Δαιμόνων ἀλαζονεία ·
basilius-theology.contra-sabellianos-et-arium-et-anomoeos pg031_0315.2
34 Οἶδα ἐγὼ γάμμου ε’ ἀριθμὸν καὶ μέτρα θα ‐
Lemmas: 34 οἶδα ἐγώ γάμμου εἰ ἀριθμός καί μέτρον ἀνταπόλλυμι ‐
basilius-theology.contra-sabellianos-et-arium-et-anomoeos pg031_0315.3
Εἰ δὲ πολλὰ ἀγνοεῖς , καὶ μυριοπλάσια τῶν ἀγνωσμένων ἐστὶ τὰ ἀγνοούμενα , τί οὐχὶ μετὰ πάντων καὶ περὶ τοῦ τρόπου τῆς ὑπάρξεως τοῦ ἁγίου Πνεύματος τὴν ἀκίνδυνον ἄγνοιαν ἀνεπαισχύντως ὁμολογεῖς ; Ἐγὼ δὲ σχολὴν μὲν οὐκ ἄγω ἐλέγχειν τῶν λογισμῶν σου τὴν ματαιότην , οὐδὲ δεικνύναι πόσα ἐντοῖς οὖσι τὴν κατάληψίν σου τῶν λογισμῶν διαπέφευγεν · ἐκεῖνο δ’ ἂν ἡδέως τοὺς ἐφ’ ὑμῶν 35 ἐρωτήσαιμι , καὶ διορίζομαι πεποιθότως , ὅτι μεταμελήσει σοί ποτε τῆς ἀθέου ταύτης σοφίας , κτίσμα λέγοντι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον . Οὐ φοβῇ τὴν ἀσυγχώρητον ἁμαρτίαν ; Ἢ τί ποτε οἴει δυσεβέστερον τούτου δύνασθαι βλαστημεῖν ; Ἐκ γὰρ μιᾶς ταύτης φωνῆς πάντα ἐνέστη τὰ δεινότατα · ἀλλοτρίωσις ἀπὸ Θεοῦ κατ’ αὐτὴν τὴν φύσιν , δουλείας ταπείνωσις , διακονίαι λειτουργικαὶ , ἁγιασμοῦ στέρησις , τοῦ κατὰ φύσιν οὐ προσόντος , καὶ περιστήσεται τῷ Πνεύματι , οὕτω μετέχειν ἁγιασμοῦ ἐκ τῆς κατὰ χάριν διανομῆς , ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἔχει ὅσα ἡγίαστα . Καὶ ὥσπερ ἄθοποι ἡμῖν ἡ φανέρωσις τοῦ Πνεύματος πρὸς τὸ συμφέρον , καὶ ὡς ἐπιμετρεῖται ἑκάστῳ κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως , οὕτως ἔσται καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ ἁγιασμοῦ μετέχον 36 , εἴπερ ὄντως κτιστὸν κατὰ τὴν Πνευματομάχων ὑπόληψιν .
Lemmas: εἰμί δέ πολύς ἀγνοέω , καί μυριοπλάσιος ὁ ἀγνωσμένων εἰμί ὁ ἀγνοέω , τίς οὐ μετά πᾶς καί περί ὁ τρόπος ὁ ὕπαρξις ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁ ἀκίνδυνος ἄγνοια ἀνεπαίσχυντος ὁμολογέω ; ἐγώ δέ σχολή μέν οὐ ἄγω ἐλέγχω ὁ λογισμός σύ ὁ ματαιόω , οὐδέ δείκνυμι πόσος ἐντός εἰμί ὁ κατάληψις σύ ὁ λογισμός διαφεύγω · ἐκεῖνος δέ ἄν ἡδύς ὁ ἐπί σύ 35 ἐρωτάω , καί διορίζω πεποιθότως , ὅτι μεταμέλομαι σύ ποτέ ὁ ἄθεος οὗτος σοφία , κτίσμα λέγω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος . οὐ φοβέω ὁ ἀσυγχώρητος ἁμαρτία ; ἤ τίς ποτέ οἴομαι δυσσεβής οὗτος δύναμαι βλαστάνω ; ἐκ γάρ εἷς οὗτος φωνή πᾶς ἐνίστημι ὁ δεινός · ἀλλοτρίωσις ἀπό θεός κατά αὐτός ὁ φύσις , δουλεία ταπείνωσις , διακονία λειτουργικός , ἁγιασμός στέρησις , ὁ κατά φύσις οὐ πρόσειμι , καί περιίστημι ὁ πνεῦμα , οὕτως μετέχω ἁγιασμός ἐκ ὁ κατά χάρις διανομή , ὡς καί ὁ λοιπός ἔχω ὅσος ἁγιαστής . καί ὥσπερ ἄτοπος ἐγώ ὁ φανέρωσις ὁ πνεῦμα πρός ὁ συμφέρω , καί ὡς ἐπιμετρέω ἕκαστος κατά ὁ ἀναλογία ὁ πίστη , οὕτως εἰμί καί ὁ πνεῦμα ὁ ἁγιασμός μετέχω 36 , εἴπερ ὄντως κτιστός κατά ὁ Πνευματομάχος ὑπόληψις .
basilius-theology.contra-sabellianos-et-arium-et-anomoeos pg031_0315.4
7 Ἀλλὰ γὰρ μὴ συγχωρήσωμεν τὴν ἄνοιαν αὐτῶν ἀνέλεγκτον , τῶν οἰομένων πάντα τῇ ἑαυτῶν διανοίᾳ κατειληφέναι . Ἀποκρινάσθωσαν τοίνυν ἡμῖν . Τί ποτε 37 ἄρα ἡ τοῦ αἰσθητοῦ ἡλίου οὐσία ; Πότερον ἕν τι τῶν τεσσάρων ἐστὶν , ἢ σύνθετός ἐστιν ἐκ τῶν τεσσάρων ; Ἀλλὰ μὴν οὔτε γῆ ἐστιν , οὔτε ἀὴρ , οὔτε ὕδωρ ἐστὶν , οὔτε πῦρ . Ταῦτα γὰρ ἐπ’ εὐθείας κινεῖται · τὰ μὲν ἄνω φερόμενα , τὰ δὲ κάτω . Γῆ μὲν γὰρ καὶ ὕδωρ κατωφερῆ ἐστι διὰ τὸ βάρος · ἀὴρ δὲ καὶ πῦρ τὴν ἄνω φορὰν κινεῖται διὰ κουφότητα · τοῦ δὲ ἡλίου κυκλοφορική ἐστιν ἡ κίνησις . Οὐ τοίνυν ἐστὶν ἓν τῶν τεσσάρων . Ἀλλὰ μὴν οὐδὲ σύνθετός ἐστιν ἐκ τούτων · διότι τὰ σύνθετα καμάτῳ συνέχεται , ἐκ μὲν τῶν ἐναντίων τὴν σύστασιν ἔχοντα , ἀντισπώντων δὲ ἀλλήλοις τῶν ἐναντίων κατὰ τὴν κίνησιν . Ἀκάματος δὲ τοῦ ἡλίου ἡ κίνησις , διὰ τοῦτο
Lemmas: 7 ἀλλά γάρ μή συγχωρέω ὁ ἄνοια αὐτός ἀνέλεγκτος , ὁ οἴομαι πᾶς ὁ ἑαυτοῦ διάνοια καταλαμβάνω . ἀποκρίνω τοίνυν ἐγώ . Τι ποτέ 37 ἄρα ὁ ὁ αἰσθητός ἥλιος οὐσία ; πότερος εἷς τίς ὁ τέσσαρες εἰμί , ἢ σύνθετος εἰμί ἐκ ὁ τέσσαρες ; ἀλλά μήν οὔτε γῆ εἰμί , οὔτε ἀήρ , οὔτε ὕδωρ εἰμί , οὔτε πῦρ . Ταΰς γάρ ἐπί εὐθεῖα κινέω · ὁ μέν ἄνω φέρω , ὁ δέ κάτω . Γῆ μέν γάρ καί ὕδωρ κατωφερής εἰμί διά ὁ βάρος · ἀήρ δέ καί πῦρ ὁ ἄνω φορά κινέω διά κουφότης · ὁ δέ ἥλιος κυκλοφορικός εἰμί ὁ κίνησις . οὐ τοίνυν εἰμί εἷς ὁ τέσσαρες . ἀλλά μήν οὐδέ σύνθετος εἰμί ἐκ οὗτος · διότι ὁ σύνθετος κάματος συνέχω , ἐκ μέν ὁ ἐναντίος ὁ σύστασις ἔχω , ἀντισπάω δέ ἀλλήλων ὁ ἐναντίος κατά ὁ κίνησις . ἀκάματος δέ ὁ ἥλιος ὁ κίνησις , διά οὗτος