basilius-theology.constitutiones-asceticae-sp pg031_0714.2
4 . Ὥστε σωφρονισθεὶς ὁ τοιοῦτος τοῖς ὑποδείγμασι , στερεῶται τὴν ἁρμονίαν τοῦ Πνεύματος , ἣν ἑαυτῷ ( 88 ) περὶ τὰς πρώτας σπαργανώσεις τῆς οὐρανίου κυήσεως συνηρμόσατο . Οὐδὲ γάρ , εἰ συμβαίη ἐπὶ τῆς χειρὸς ἕνα τῶν δακτύλων παιρεῖν τι τῶν ἀνιарῶν , ἤδη καὶ ὁ ἕτερος ἐκπηγίσειν φιλοινῆσαι · ἀλλὰ φεύξειαν μὲν πρῶτον τὸ ἀλγεινὸν τῆς τομῆς , ἔπειτα δὲ καὶ στερεῶς παραμενεῖ , ὥστε καὶ τὴν τοῦ κινδυνεύοντος ἀντεισφέρειν χρείαν τῷ σώματι , καὶ μὴ πάντα τὴν χεῖρα τῶν φυσικῶν κλάδων ἀφαιρεθῆσαν ἀποσῦλθῆναι τοῦ οἰκείου κόσμου καὶ προσφυοῦς . Μετένεγκε τοίνυν ἐπὶ τὴν ἀσκητὴν τὸ ὑπόδειγμα , καὶ σκόπησον ὅσον ἄλγος καὶ ἀσχαμίαν ταῖς αἰσθητικαῖς ψυχαῖς τῇ ἀποκοπῇ κατεργάζεται , καὶ ὅπως ἑαυτὸν νεκρὸν καὶ ζωῆς ἀμέτοχον ἀποφαίνει . Ὅτι δὲ ὁ ἀρχηγούμενος οὐκ ἂν ἐλοιτο τὸν αὐτὸν μαθητευόμενον πρὸς πονηρίαν ἐνάγειν , ὥστε τὴν πονηρὰν ἀγωγὴν τοῦ διδασκάλου πρόφασιν τῷ μαθητῇ χωρισμοῦ γενέσθαι καὶ ἀποστάσεως , οὕτως , εἰ δοκεῖ , σκεψώμεθα . Τί μὲν πατήρ ; τί δὲ διδάσκαλος ; Παιδοτρίβης ἑκάτερος . Ὁ μὲν γὰρ τῷ παιδί , ὁ δὲ τῷ μαθητῇ εὐχεσθαι τε καὶ χρεῖσθαι καὶ βουλεύεσθαι διεσπουδάζει . Φύσις μὲν γὰρ παρὰ σιν εὐχεσθαι τοὺς παῖδας ὡς βελτίστους καὶ φρονιμωτάτους γενέσθαι , κοσμιωτάτους τε καὶ μετριωτάτως , ἵνα οἱ μὲν παῖδες εὐδοκιμοῦσι , οἱ δὲ πατέρες εὐχλεέστεροι γένοιτο τῇ ἐπ’ αὐτοὺς ἀναφορᾷ τῶν καλῶν τοῦ παιδός · σπουδὴ δὲ καὶ παιδοτρίβαις ἀξιωωτάτους τε καὶ τεχνικωτάτους τοὺς ὑπ’ αὐτῶν ἀσχοῦμένους γενέσθαι , ἵνα , ῥώμῃ καὶ ἐμπειρίᾳ περιδείον τὸ ἀγώνισμα ποιήσαντες , λαμπροὶ νικηταὶ τῶν ἀντιπάλων ἀποδειχθῶσι , καὶ ἡ τούτων ἔννομος ἀθλησις ( 89 ) τῶν καθηγουμένων σαφὴς ἐπαίνος γένηται . Φύσις δὲ παντὶ τῷ διδάξαντι προηρημένῃ τὸ θέλειν εἰς ἀκριβεστάτην κατάληψιν ἀφικέσθαι τῶν διδαγμάτων τοὺς μαθητάς . Τῆς τοίνυν τῶν πατέρων ( 90 ) φύσεως τοῦτον ἐπεχούσης τὸν λόγον , πῶς οὐκ ἂν καλὸ τῆς ὁσιότητος παιδεύτης τὸν παρ’ αὐτοῦ παιδευόμενον εὐξαῖτο ἀκακωτάτον τε καὶ σωφρονέστατον τὴν πνευματικὴν σοφίαν ἀποδειχθῆναι ; καὶπερ σαφῶς ἐπιστάμενος , ὅτι , τοιούτου γενομένου τοῦ μαθητοῦ , καὶ παρὰ ἀνθρώποις εὐχλεὴς ἔσται , καὶ παρὰ τοῦ Χριστοῦ λαμπροὺς ὑποδέξεται ( 91 ) τοὺς στεφάνους , ὡς τοὺς οἰκέτας αὐτοῦ , μᾶλλον δὲ εἰπεῖν , ἀδελφούς , ἐπειδὴ καὶ τοῦτο Χριστὸς εἶπετο , εἰδὼς τὴς πρὸς αὐτὸν οἰκειώσεως διὰ τῆς αὐτοῦ ἐπιμελείας ἀπεργασάμενος .
Lemmas: 4 . ὥστε σωφρονίζω ὁ τοιοῦτος ὁ ὑπόδειγμα , στερεωτής ὁ ἁρμονία ὁ πνεῦμα , ὅς ἑαυτοῦ ( 88 ) περί ὁ πρῶτος σπαργάνωσις ὁ οὐράνιος κύησις συναρμόζω . οὐδέ γάρ , εἰμί συμβαίνω ἐπί ὁ χείρ εἷς ὁ δάκτυλος πάρειμι τίς ὁ ἀνιάω , ἤδη καί ὁ ἕτερος ἐκπήγνυμι φιλοινεος · ἀλλά φεύγω μέν πρῶτος ὁ ἀλγεινός ὁ τομή , ἔπειτα δέ καί στερεῶς παραμένω , ὥστε καί ὁ ὁ κινδυνεύω ἀντεισφέρω χρεία ὁ σῶμα , καί μή πᾶς ὁ χείρ ὁ φυσικός κλάδος ἀφαιρέω ἀποσῦλθῆναι ὁ οἰκεῖος κόσμος καί προσφυής . μεταφέρω τοίνυν ἐπί ὁ ἀσκητής ὁ ὑπόδειγμα , καί σκοπέω ὅσος ἄλγος καί ἀσχαμίαν ὁ αἰσθητικός Ψυχή ὁ ἀποκόπτω κατεργάζομαι , καί ὅπως ἑαυτοῦ νεκρός καί ζωή ἀμέτοχος ἀποφαίνω . ὅτι2 δέ ὁ ἀρχηγέω οὐ εἄν αἱρέω ὁ αὐτός μαθητεύω πρός πονηρία ἐνάγω , ὥστε ὁ πονηρός ἀγωγή ὁ διδάσκαλος πρόφασις ὁ μαθητής χωρισμός γίγνομαι καί ἀπόστασις , οὕτως , εἰμί δοκέω , σκέπτομαι . τις μέν πατήρ ; τίς δέ διδάσκαλος ; παιδοτρίβης ἑκάτερος . ὁ μέν γάρ ὁ παῖς , ὁ δέ ὁ μαθητής εὔχομαι τε καί χράω καί βουλεύω διασπουδάζω . Φύσις μέν γάρ παρά βρόχος εὔχομαι ὁ παῖς ὡς ἀγαθός καί φρόνιμος γίγνομαι , κόσμιος τε καί μέτριος , ἵνα ὁ μέν παῖς εὐδοκιμέω , ὁ δέ πατήρ εὐκλεής γίγνομαι ὁ ἐπί αὐτός ἀναφορά ὁ καλός ὁ παῖς · σπουδή δέ καί παιδοτρίβης ἄξιος τε καί τεχνικός ὁ ὑπό αὐτός ασχουμενος γίγνομαι , ἵνα , ῥώμη καί ἐμπειρία περιδέω ὁ ἀγώνισμα ποιέω , λαμπρός νικητής ὁ ἀντίπαλος ἀποδείκνυμι , καί ὁ οὗτος Ἔννομος ἄθλησις ( 89 ) ὁ καθηγέομαι σαφής ἔπαινος γίγνομαι . Φύσις δέ πᾶς ὁ διδάσκω προαιρέω ὁ ἐθέλω εἰς ἀκριβής κατάληψις ἀφικνέομαι ὁ δίδαγμα ὁ μαθητής . ὁ τοίνυν ὁ πατήρ ( 90 ) φύσις οὗτος ἐπέχω ὁ λόγος , πῶς οὐ εἄν καλός ὁ ὁσιότης Παιδεύτης ὁ παρά αὐτός παιδεύω εὔχομαι ἄκακος τε καί σώφρων ὁ πνευματικός σοφία ἀποδείκνυμι ; καίπερ σαφῶς ἐπίσταμαι , ὅτι , τοιοῦτος γίγνομαι ὁ μαθητής , καί παρά ἄνθρωπος ευχλεω εἰμί , καί παρά ὁ Χριστός λαμπρός ὑποδείκνυμι ( 91 ) ὁ στέφανος , ὡς ὁ οἰκέτης αὐτός , μᾶλλον δέ εἶπον , ἀδελφός , ἐπεί καί οὗτος Χριστός εἶπον , εἰδοί σής πρός αὐτός οἰκείωσις διά ὁ αὐτός ἐπιμέλεια ἀπεργάζομαι .