basilius-theology.asceticon-magnum-sive-quaestiones-regulae-fusius pg031_0465.1
οὐχὶ νῦν δι' ἀκριβείας ἐφοδεύειν τὸν λόγον ἐπιχειρήσομεν ( οὐτω γὰρ ἂν λάβοιμεν πάντα τὸν περὶ ἐντολῶν λόγον ἐπικυκλοῦντες τῷ μέρει ) , ἀλλ' ὅσον σύμμετρον ἡμῖν καὶ οἰκεῖον τῷ παρόντι σκοπῷ , ὑπομνήσομεν ὑμᾶς περὶ τῆς ὀφειλομένης τῷ Θεῷ παρ' ἡμῶν ἀγάπης , ἔχειν προτέρον εἰπόντες , ὅτι πασῶν τῶν δοθεισῶν ἡμῖν ἐντολῶν παρὰ Θεοῦ , τούτων καὶ τὰς δυνάμεις παρ' αὐτοῦ προεῖληφάμεν , ἵνα μήτε δυσχεραίνωμεν , ὡς τι καινότερον ἀπαιτουμένου , μήτε ἐπαιρώμεθα , ὡς πλέον τι τοῦ δεδομένου συνευφερόμενοι . Καὶ διὰ τούτων τῶν δυνάμεων , ὀρθῶς μὲν καὶ προσήκοντως ἐνεργούντων , τὸν κατ' ἀρετὴν εὐσεβῶς συμπληροῦμεν βίον · παραβαίνοντες δὲ αὐτῶν τὴν ἐνέργειαν , πρὸς τὴν κακίαν ὑποφερόμεθα . Καὶ ἔστιν οὗτος κακίας ὅρος , ἡ πονηρά , καὶ παρ' ἐντολὴν τοῦ Κυρίου ( 54 ) χρῆσις τῶν ἐπ' ἀγαθῷ παρὰ τοῦ Θεοῦ δεδομένων ἡμῖν · ὥσπερ οὖν , τῆς παρὰ Θεοῦ ἐπιστημοσύνης ἀρετῆς , ἡ ἐξ ἀγαθοῦ τοῦ συνειδότος κατ' ἐντολὴν τοῦ Κυρίου χρῆσις αὐτῶν . Τούτου δὲ οὕτως ἔχοντος , τὸ αὐτὸ καὶ ( 55 ) περὶ τῆς ἀγάπης ἐροῦμεν . Ἐντολὴν τοίνυν λαβόντες ἀγαπᾶν τὸν Θεόν , τὴν ἀγαπητικὴν δύναμιν εὐθὺς τῇ πρώτῃ κατασκευῇ συγκαταβληθεῖσαν κεκτημένα · καὶ ἡ ἀπόδειξις οὐχ ἐξωθεν , ἀλλ' αὐτὸς ἄν τις τοῦτο παρ' ἑαυτοῦ καὶ ἐν ἑαυτῷ καταμάθοι . Τῶν τε γὰρ καλῶν ἐσμεν ἐπιθυμητικοὶ φυσικῶς ( 56 ) , εἰ καὶ ὅτι μάλιστα ἄλλῳ ἄλλο φαίνεται καλόν · καὶ στοργὴν πρὸς τὸ οἰκεῖον καὶ συγγενὲς ἔχομεν ἀδιάδικως , καὶ τοῖς εὐεργέταις ἐκουσίως πᾶσαν εὐνοιαν ἐκπληροῦμεν ( 57 ) . Τί οὖν C καλλίων Θεοῦ θαυμασιώτερον ; Τίς ἐννοία τῆς τοῦ Θεοῦ μεγαλοπρεπείας χαριεστέρα ; Ποῖος πόθος ψυχῆς οὕτω δριμὺς καὶ ἀφόρητος , ὡς ὁ ἀπὸ Θεοῦ ἐγγιγνόμενος τῇ ἀπὸ πάσης κακίας κεκαθαρμένῃ ψυχῇ , καὶ ἀπὸ ἀληθινῆς διαθέσεως λεγούσῃ , ὅτι Τετραμμένη ἀγάπης ἐγώ εἰμι ; Ἄρρητον παντελῶς καὶ ἀνεκδιήγητον τοῦ θελοῦ κάλλους αἰ ἀστραπαί ; οὐ παρίστησι λόγος , οὐ δέχεται ἀκοή . Κἂν ἐωσφόρου αὐγὰς εἴπης , κἂν σελήνης λαμπρότητα , κἂν ἡλίου φῶς , πάντα δέπια πρὸς εἰκασίαν τῆς δόξης , καὶ πλέον ἀπολειπόμενα ( 58 ) πρὸς τὴν τοῦ ἀληθινοῦ φωτὸς σύγκρισιν , ἢ καθόσον βαθεῖα νὺξ , καὶ στυγνὴ σκοτομηδὴν μεσημβρίας καθαρωτάτης . Τοῦτο δὲ κάλλος σαρκίνοις μὲν ὀφθαλμοῖς ἀφορώμενον , ψυχῇ δὲ μόνῃ καὶ διανοίᾳ καταληπτόν ( 59 ) , εἴπου τινα περιλάμψει τῶν ἁγίων , καὶ ἀφόρητον τοῦ πόθου τὸ ξέντρον αὐτοῖς ἐγκατέλιπεν , οἱ ἀλύοντες πρὸς τὴν ἐνταῦθα ζωὴν ἔλεγον · Οἱ μοι , ὅτι ἡ κατοικία μου ἐμακρύθη . Πότε ἥξω καὶ ὀφθήσομαι τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ ; καὶ τῷ , Ἀναλῦσαι καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι πολλῷ μᾶλλον κρεῖσσον · καὶ τῷ , Ἐδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν ἰσχυρὸν τὸν ζῶντα · καὶ , Νῦν ἀπο -
Lemmas: οὐ νῦν διά ἀκρίβεια ἐφοδεύω ὁ λόγος ἐπιχειρέω ( οὗτος γάρ εἄν λαμβάνω πᾶς ὁ περί ἐντολή λόγος ἐπικυκλόω ὁ μέρος ) , ἀλλά ὅσος σύμμετρος ἐγώ καί οἰκέω ὁ πάρειμι σκοπός , ὑπομιμνῄσκω σύ περί ὁ ὀφείλω ὁ Θεός παρά ἐγώ ἀγάπη , ἔχω πρότερος εἶπον , ὅτι πᾶς ὁ δίδωμι ἐγώ ἐντολή παρά Θεός , οὗτος καί ὁ δύναμις παρά αὐτός προλαμβάνω , ἵνα μήτε δυσχεραίνω , ὡς τίς καινός ἀπαιτέω , μήτε ἐπαίρω , ὡς πλέω τίς ὁ δίδωμι συνευφερω . καί διά οὗτος ὁ δύναμις , ὀρθῶς μέν καί προσήκω ἐνεργέω , ὁ κατά ἀρετή εὐσεβής συμπληρόω βίος · παραβαίνω δέ αὐτός ὁ ἐνέργεια , πρός ὁ κακία ὑποφέρω . καί εἰμί οὗτος κακία ὅρος , ὁ πονηρός , καί παρά ἐντολή ὁ κύριος ( 54 ) χρῆσις ὁ ἐπί ἀγαθός παρά ὁ Θεός δίδωμι ἐγώ · ὥσπερ οὖν , ὁ παρά Θεός ἐπιστημοσύνη ἀρετή , ὁ ἐκ ἀγαθός ὁ σύνοιδα κατά ἐντολή ὁ κύριος χρῆσις αὐτός . οὗτος δέ οὕτως ἔχω , ὁ αὐτός καί ( 55 ) περί ὁ ἀγάπη εἴρω . ἐντολή τοίνυν λαμβάνω ἀγαπάω ὁ Θεός , ὁ ἀγαπητικός δύναμις εὐθύς ὁ πρῶτος κατασκευή συγκαταβάλλω κτάομαι · καί ὁ ἀπόδειξις οὐ ἐξωθεν , ἀλλά αὐτός ἄν τις οὗτος παρά ἑαυτοῦ καί ἐν ἑαυτοῦ καταμανθάνω . ὁ τε γάρ καλός εἰμί ἐπιθυμητικός φυσικός ( 56 ) , εἰμί καί ὅτι μάλιστα ἄλλος ἄλλος φαίνω καλός · καί στοργή πρός ὁ οἰκέω καί συγγενής ἔχω αδιαδικος , καί ὁ εὐεργέτης ἑκούσιος πᾶς εὔνοια ἐκπληρόω ( 57 ) . τις οὖν C καλός Θεός θαυμάσιος ; Τῖς ἔννοια ὁ ὁ Θεός μεγαλοπρέπεια χαρίεις ; ποῖος πόθος Ψυχή οὗτος δριμύς καί ἀφόρητος , ὡς ὁ ἀπό Θεός ἐγγίγνομαι ὁ ἀπό πᾶς κακία κκ́γαθαρμαι Ψυχή , καί ἀπό ἀληθινός διάθεσις λέγω , ὅτι τρέπω ἀγάπη ἐγώ εἰμί ; ἄρρητος παντελῶς καί ἀνεκδιήγητος ὁ θέλω κάλλος ὁ ἀστραπή ; οὖον παρίστημι λόγος , οὖον δέχομαι ἀκοή . κἀν Ἑωσφόρος αὐγή εἶπον , κἀν σελήνη λαμπρότης , κἀν ἥλιος φάος , πᾶς δέπια πρός εἰκασία ὁ δόξα , καί πλέω ἀπολείπω ( 58 ) πρός ὁ ὁ ἀληθινός φάος σύγκρισις , ἢ καθόσον βαθύς νύξ , καί στυγνός σκοτομηδὴν μεσημβρία καθαρός . οὗτος δέ κάλλος σάρκινος μέν ὀφθαλμός ἀφοράω , Ψυχή δέ μόνος καί διάνοια καταληπτός ( 59 ) , εἶπον τις περίλαμψις ὁ ἅγιος , καί ἀφόρητος ὁ πόθος ὁ ξέντρον αὐτός ἐγκαταλείπω , ὁ ἀλύω πρός ὁ ἐνταῦθα ζωή λέγω · ὁ ἐγώ , ὅτι ὁ κατοίκιος ἐγώ μακρύνω . πότος ἥκω καί ὁράω ὁ πρόσωπον ὁ Θεός ; καί ὁ , ἀναλύω καί σύν Χριστός εἰμί πολύς μᾶλλον κρατύς · καί ὁ , διψάω ὁ ψυχή ἐγώ πρός ὁ θεός ὁ ἰσχυρός ὁ ζῶ · καί , νῦν ἀπος -