basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0692.2
B 13 . Ὁ μὲν γε περὶ τῆς κτίσεως ἡμῖν διαλεχθεὶς , τοσοῦτον ἡμᾶς ἐδίδαξεν , ὅτι Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν · ἡ δὲ γῆ ἦν ἀόρατος καὶ ἀκατασκεύαστος · ἐξαρχειν ἠγούμενος τὸν ποιήσαντα αὐτὴν καὶ διακοσμήσαντα διαγγεῖλαι · τὶς δὲ ἡ οὐσία ταύτης περιεργάζεσθαι , ὡς μάταιον καὶ ἄνωσελὲς τοῖς ἀκούουσι παρητήσατο . Εἰ τοίνυν μήτε τῇ ἐκ τῆς αἰσθήσεως μαρτυρίᾳ , μήτε εἰ τοῦ λόγου διδασκαλία , ἡ γνώσις αὐτῆς βεβαιοῦται , πῶθεν ἐπὶ σφσοῦσι τὴν κατάληψιν αὐτῆς ἔαρχῆναι ; Τὸ μὲν γὰρ ὅσον αὐτὴς αἰσθητόν , ἡ χρώμα ἐστιν , ἡ ὄγκος , ἡ βάρος , ἡ κουφότης , ἡ πυκνότης , ἡ χαυνότης , ἡ ἀντιτυπία , ἡ ἀπαλότης , ἡ ψυχρότης , ἡ θερμότης , ἡ αἰ κατὰ τοὺς χυμοὺς ποιότητες , ἡ αἰ κατὰ σχῆμα διαφοραὶ ( 82 ) · ὧν οὐδὲν ἂν οὐσίαν εἴποιεν οὗτοι , οὐδὲ εἰ πάντα ῥαδίως λέγοιεν . Λόγῳ δὲ πάλιν οὐδενὶ γέγονε θεωρητὴ τῶν σοφῶν καὶ μακαρίων ἀνδρῶν · ποῖος οὖν ἐπὶ τρόπος τῆς γνώσεως ὑπολείπεται ( 83 ) ; Ἀποκρινάθωσαν ἡμῖν οἱ περιφρονούντες μὲν πάντα τὰ ἐν ποσί , διαβαινόντες δὲ τὸν οὐρανόν , καὶ πάσας τὰς ὑπερκοσμοὺς δυνάμεις , αὐτὴ δὲ τῇ πρώτῃ οὐσίᾳ διὰ τοῦ νοῦ συνάπτόμενοι . Ἄλλ' εἴοικεν ὁ τύφος πάντων εἶναι τῶν ἐν ἀνθρώποις παθῶν ( 84 ) χαλεπώτατον , καὶ δνως τῷ τοῦ διαβόλου κήματι περιδάλλειν , οἷς οὐδὲ προστέγναι ( 85 ) . Ὅθεν καὶ οὗτοι οὐδὲ τῆς γῆς , ἣν καταπατοῦσι , τὴν φύσιν , ἥτις ἐστίν , ἐπιστάμενοι , αὐτὴν ἐμβατεύειν τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων ἀλαζευόνται ( 86 ) . Καὶ τοῖς μὲν ἁγίοις αὐτοῦ ὁ Θεός , τῷ Ἀβραὰμ καὶ τῷ Ἰσαὰκ καὶ τῷ Ἰακώβ , ὧν , διὰ τὸ εἰς πᾶσαν ἀρετὴν τελεῖν , καὶ τὸ Θεὸς ὀνομάζεσθαι , ὡς τι ἐξαιρετον καὶ πρέπον τῇ ἑαυτοῦ μεγαλειότητι , προετίμησε , λέγων ἑαυτὸν Θεὸν Ἄβραὰμ , καὶ Θεὸν Ἰσαὰκ , καὶ Θεὸν Ἰακώβ · Τοῦτο γὰρ μόν ἐστιν ( 87 ) ὄνομα αἰώνιον , φησι , καὶ μημέννυτον γενεῶν γενεαῖς . Τοῦτοις τοίνυν οὐδὲ τὸ ὄνομα ἑαυτοῦ ἐδήλωσεν ὁ Θεός , ἵπουν γε τὴν οὐσίαν ἥτις ἐστὶν ἀπεκάλυψεν . Ἐγὼ γάρ , φησι , Κύριος · καὶ ὤφθην πρὸς Ἀβραὰμ ( 88 ) , καὶ Ἰσαὰκ , καὶ Ἰακώβ , Θεὸς ὤν αὐτῶν · καὶ τὸ ὄνομά μου οὐκ ἐδήλωσα αὐτοῖς · ὡς μεῖζον δηλοῦντι · ἢ ὥστε ἀνθρωπίνῃ ἀκοῇ χωρηθῆναι . Εὐνομίῳ ( 89 ) δὲ , ὡς ἔοι -
Lemmas: B 13 . ὁ μέν γε περί ὁ κτίσις ἐγώ διαλέγω , τοσοῦτος ἐγώ διδάσκω , ὅτι ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ · ὁ δέ γῆ εἰμί ἀόρατος καί ἀκατασκεύαστος · ἐξάρχω ἡγέομαι ὁ ποιέω αὐτός καί διακοσμέω διαγγέλλω · τις δέ ὁ οὐσία οὗτος περιεργάζομαι , ὡς μάταιος καί ἄνωσελὲς ὁ ἀκούω παραιτέομαι . εἰμί τοίνυν μήτε ὁ ἐκ ὁ αἴσθησις μαρτυρία , μήτε εἰμί ὁ λόγος διδασκαλία , ὁ γνῶσις αὐτός βεβαιόω , πίνω ἐπί σφσους ὁ κατάληψις αὐτός ἄρχω ; ὁ μέν γάρ ὅσος αὐτός αἰσθητός , ὁ χρώμα εἰμί , ὁ ὄγκος , ὁ βάρος , ὁ κουφότης , ὁ πυκνότης , ὁ χαυνότης , ὁ ἀντιτυπία , ὁ απαλοος , ὁ ψυχρότης , ὁ θερμότης , ὁ ὁ κατά ὁ χυμός ποιότης , ὁ ὁ κατά σχῆμα διαφορά ( 82 ) · ὅς οὐδείς εἄν οὐσία εἶπον οὗτος , οὐδέ εἰμί πᾶς ῥᾳδίως λέγω . Λόγος δέ πάλιν οὐδείς γίγνομαι θεωρητός ὁ σοφός καί μακάριος ἀνήρ · ποῖος οὖν ἐπί τρόπος ὁ γνῶσις ὑπολείπω ( 83 ) ; Ἀποκρίνω ἐγώ ὁ περιφρονέω μέν πᾶς ὁ ἐν πούς , διαβαίνω δέ ὁ οὐρανός , καί πᾶς ὁ ὑπερκοσμοὺς δύναμις , αὐτός δέ ὁ πρῶτος οὐσία διά ὁ νόος συνάπτω . ἄλλος ἔοικα ὁ τύφος πᾶς εἰμί ὁ ἐν ἄνθρωπος πάθος ( 84 ) χαλεπός , καί δνως ὁ ὁ διάβολος χῆμα περιτέλλω , ὅς οὐδέ προστάσσω ( 85 ) . ὅθεν καί οὗτος οὐδέ ὁ γῆ , ὅς καταπατέω , ὁ φύσις , ὅστις εἰμί , ἐφίστημι , αὐτός ἐμβατεύω ὁ οὐσία ὁ Θεός ὁ ὅλος αλαζευμαι ( 86 ) . καί ὁ μέν ἅγιος αὐτός ὁ Θεός , ὁ Ἀβραάμ καί ὁ Ἰσαάκ καί ὁ Ἰακώβ , ὅς , διά ὁ εἰς πᾶς ἀρετή τελέω , καί ὁ θεός ὀνομάζω , ὡς τίς ἐξαίρω καί πρέπω ὁ ἑαυτοῦ μεγαλειότης , προτιμάω , λέγω ἑαυτοῦ θεός Ἀβραάμ , καί θεός Ἰσαάκ , καί θεός Ἰακώβ · οὗτος γάρ νυμφότιμον εἰμί ( 87 ) ὄνομα αἰώνιος , φημί , καί μηνύω γενεά γενεά . οὗτος τοίνυν οὐδέ ὁ ὄνομα ἑαυτοῦ δηλόω ὁ Θεός , ἰπόω γε ὁ οὐσία ὅστις εἰμί ἀποκαλύπτω . ἐγώ γάρ , φημί , Κύριος · καί ὁράω πρός Ἀβραάμ ( 88 ) , καί Ἰσαάκ , καί Ἰακώβ , θεός εἰμί αὐτός · καί ὁ ὄνομα ἐγώ οὐ δηλόω αὐτός · ὡς μείζων δηλόω · ἢ ὥστε ἀνθρώπινος ἀκοή χωρέω . Εὐνόμιος ( 89 ) δέ , ὡς εἰμί -