basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0767.2
2 . Εἰ Θεὸς ὁμοίως κτίζει καὶ γεννᾷ , ὁμοίως καὶ κτίστης ἡμῶν καὶ Πατὴρ ἐστιν ὁ Χριστός : Θεὸς γὰρ , καὶ οὐ χρεία ( 3 ) τῆς διὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος υἱοθεσίας : ὥσπερ οὐδὲ τοῦ δι' ἄλλου τινὸς γεγενήσθαι ἡμᾶς αὐτοῦ κτίσματα : καίτοι γε πολλὰ τῶν κτισμάτων οὐδὲ τὴς υἱοθεσίας πνεῦμα φύσιν ἔχει δέχεσθαι , ὡς τὰ ἄλογα καὶ τὰ ἄψυχα . Ἡμεῖς , κτίσματα ὄντες , διὰ τῆς τοῦ ἁγίου Πνεύματος υἱοθεσίας υἱοὶ γινόμεθα , λεχέτωσαν , εἰ καὶ ὁ Υἱὸς κτίσμα ἐστὶ , διὰ τίνος εἰς υἱοθεσίαν τοῦ Πατρὸς ἐγένετο ; Εἴ πάντα ὅσα ἔχει ὁ Πατήρ , καὶ τοῦ Υἱοῦ ἐστιν , οὐδὲν δὲ ( 4 ) ἔχει ὁ Πατὴρ χωρὶς τῶν διὰ τοῦ Υἱοῦ γενομένων , εἰ μή , κατ' αὐτοὺς , αὐτὸν μόνον : καὶ αὐτὸς ἑαυτὸν ἔχειν ὀφείλει : ὅπερ ἀδύνατον . Εἰ ἡ εἰκὼν πάντως ὁμοία , καθοτιοῦν ( 5 ) ὁ υἱὸς ἐστιν εἰκών : ἡ δὲ κτίσις κατ' οὐδὲν ὁμοία τῷ κτίσαντι , ἀλλὰ κατὰ πάντα ἀνόμοιος : εἰκὼν ὢν τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱὸς , οὐκ ἂν εἴη κτίσις αὐτοῦ . Εἰ τὸ ἀσώματον , γεννῶν , ἀνάγκη ὡς σῶμα γεννᾷ : καὶ βλέπον , ὡς σῶμα βλέπει ( 6 ) : καὶ ἀκούων , ὡς σῶμα ἀκούσει : καὶ πᾶσαν ἐνέργειαν ὡς σῶμα ἐνεργήσει : εἰ δὲ ταῦτα ἑτέρως , καὶ γεννῶν ἑτέρως δηλονότι γεννήσει . " Ὁ αὐτὸς τις οὐκ ἔχει , ἑτέρους χαρίσθαι οὐ δύναται : εἰ οὖν κτίσμα καὶ δοῦλος ὁ Υἱὸς , ἐλευθέρους ἄλλους ποιεῖν οὐ δύναται . Τὸ φύσει μέσον τινῶν ἑκατέρων τῶν ἄκρων ἐφάπτεται : εἰ οὖν φύσει μεσίτης Χριστὸς Θεοῦ καὶ ἡμῶν , καὶ οὐ κατ' οἰκονομίαν , φύσει ( 7 ) συνήπταται Θεὸς καὶ κτίσις . Εἰ ὁμοίός ἐστιν ὁ Υἱὸς τῷ Πατρὶ , οὐ κατ' οὐσίαν δέ , λείπεται ἢ κατὰ μορφήν , ἢ κατ' ἐνέργειαν : ἀλλὰ μορφὴ ( 8 ) μὲν ἀδύνατον ( οὐδὲν γὰρ ἀσώματον ἐν μορφῇ ) : εἰ δὲ κατ' ἐνέργειαν , οὐκ ἂν καὶ αὐτὸς ἄλλοῖόν τι , ἀλλὰ τοιούτον οἷον αὐτὸς ἐστιν ἐνήργησεν ἂν , εἴπερ ποίημα τοῦ Πατρὸς , καὶ οὐ γέννημα . " Αλλως δὲ καὶ προεῖρηται , καὶ κατὰ ἐνέργειαν ὁμοιον , ἐξ ἀνάγκης καὶ κατ' οὐσίαν ὁμοιον εἶναι .
Lemmas: 2 . εἰμί θεός ὁμοίως κτίζω καί γεννάω , ὁμοίως καί Κτίστης ἐγώ καί πατήρ εἰμί ὁ Χριστός : θεός γάρ , καί οὖον χρεία ( 3 ) ὁ διά ὁ ἅγιος πνεῦμα υἱοθεσία : ὥσπερ οὐδέ ὁ διά ἄλλος τις γίγνομαι ἐγώ αὐτός κτίσμα : καίτοι γε πολύς ὁ κτίσμα οὐδέ σής υἱοθεσία πνεῦμα φύσις ἔχω δέχομαι , ὡς ὁ ἄλογος καί ὁ ἄψυχος . ἐγώ , κτίσμα εἰμί , διά ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα υἱοθεσία υἱός γίγνομαι , λέγω , εἰμί καί ὁ υἱός κτίσμα εἰμί , διά τίς εἰς υἱοθεσία ὁ πατήρ γίγνομαι ; εἰμί πᾶς ὅσος ἔχω ὁ Πατήρ , καί ὁ υἱός εἰμί , οὐδείς δέ ( 4 ) ἔχω ὁ πατήρ Χωρὶς ὁ διά ὁ υἱός γίγνομαι , εἰμί μή , κατά αὐτός , αὐτός μόνος : καί αὐτός ἑαυτοῦ ἔχω ὀφείλω : ὅσπερ ἀδύνατος . εἰμί ὁ εἰκών πάντως ὅμοιος , καθοτιέω ( 5 ) ὁ υἱός εἰμί εἰκών : ὁ δέ κτίσις κατά οὐδείς ὅμοιος ὁ κτίζω , ἀλλά κατά πᾶς ἀνόμοιος : εἰκών εἰμί ὁ πατήρ ὁ υἱός , οὐ εἄν εἰμί κτίσις αὐτός . εἰμί ὁ ἀσώματος , γεννάω , ἀνάγκη ὡς σῶμα γεννάω : καί βλέπω , ὡς σῶμα βλέπω ( 6 ) : καί ἀκούω , ὡς σῶμα ἀκούω : καί πᾶς ἐνέργεια ὡς σῶμα ἐνεργέω : εἰμί δέ οὗτος ἑτέρως , καί γεννάω ἑτέρως δηλονότι γεννάω . " ὁ αὐτός τις οὐ ἔχω , ἕτερος χαρίζω οὖον δύναμαι : εἰμί οὖν κτίσμα καί δοῦλος ὁ υἱός , ἐλεύθερος ἄλλος ποιέω οὖον δύναμαι . ὁ φύσις μέσος τις ἑκάτερος ὁ ἄκρος ἐφάπτω : εἰμί οὖν φύσις μεσίτης Χριστός Θεός καί ἐγώ , καί οὖον κατά οἰκονομία , φύσις ( 7 ) συνάπτω θεός καί κτίσις . εἰμί ὅμοιος εἰμί ὁ υἱός ὁ πατήρ , οὖον κατά οὐσία δέ , λείπω ἢ κατά μορφή , ἢ κατά ἐνέργεια : ἀλλά μορφή ( 8 ) μέν ἀδύνατος ( οὐδείς γάρ ἀσώματος ἐν μορφή ) : εἰμί δέ κατά ἐνέργεια , οὐ εἄν καί αὐτός ἀλλοῖος τίς , ἀλλά τοιοῦτος οἷος αὐτός εἰμί ἐνεργέω εἄν , εἴπερ ποίημα ὁ πατήρ , καί οὖον γέννημα . " ἄλλως δέ καί προερέω , καί κατά ἐνέργεια ὅμοιος , ἐκ ἀνάγκη καί κατά οὐσία ὅμοιος εἰμί .