basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0756.1
τοῦ ἑτέρου . Ἡμεῖς δὲ τὸν προφητικὸν λόγον οὐκ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , ἀλλ’ εἰς τὴν κοινὴν ταύτην πνοήν , τὸ τοῦ ἀέρος πνεῦμα , πεπείσμεθα φέρειν . Δῆλον δὲ ἐκείθεν . Οὐ γὰρ εἶπεν , Ὁ κτῖσας πνεῦμα , ἀλλ’ Ὁ κτιζῶν πνεῦμα . Ἡς γὰρ ἡ βροντὴ οὐκ ἐν ὑποστάσει τινὶ ἐστὶ σωματικῇ ἀπαξ κτισθεῖσα , ἀλλ’ ἀεὶ πρὸς τὸ τοῦ Θεοῦ βούλημα ἐπὶ φόβῳ τῶν ἀνθρώπων ἐνεργουμένη γίνεται · καὶ διαλύεσθαι πέφυκεν , οὕτω καὶ τὸ πνεῦμα ( 26 ) · νῦν μὲν γίνεται δίχη ποταμοῦ μένοντος τοῦ ἀέρος · πάλιν δὲ παύεται ἀπρεμόντος τοῦ πρότερον κινουμένου , κατὰ τὸ βούλημα τοῦ τὰ πάντα ἐπὶ σωτηρίᾳ καὶ συστάσει τῶν ὅλων οἰκονομοῦντος · ὥστε διὰ πάσης τῆς κτίσεως , ἐκ τε βροντῶν καὶ ἀνέμων καὶ τῆς λοιπῆς δημιουργίας τὸν δημιουργὸν ἀναγγέλλεσθαι . Διόπερ μετὰ τὸ εἰπεῖν Ὁ στερεὸν βροντὴν , καὶ κτιζῶν πνεῦμα , φησίν · Καὶ ἀπαγγέλλων τοῖς ἀνθρώποις τὸν Χριστὸν αὐτοῦ . Ἡς γὰρ οἱ οὐρανοὶ διηγούνται δόξαν Θεοῦ τοῖς δυναμένοις ἐξ αὐτῶν τὴν τοῦ δημιουργοῦ τέχνην ἀναλογίζεσθαι , οὕτω καὶ βροντῆς ἤχοι , καὶ πνευμάτων κινήσεις , τὸν δημιουργὸν αὐτῶν ἀνακηρύττουσι . Τάχα δ’ ἂν τοῦτο καὶ προφητεία εἴη , πρὸς τὴν ἐνανθρώπησιν τοῦ Κυρίου φέρουσα · ὅτε ἡ μὲν φωνή , ἡ γενομένη ( 27 ) ἐξ οὐρανοῦ , βροντὴν ἐδόκει τοῖς ἀκούουσι εἶναι , ἣντινα ἀφήκεν ὁ Θεὸς καὶ Πατήρ , ὥστε δι’ αὐτῆς ἀναγγεῖλαι τὸν Χριστὸν τοῖς ἀνθρώποις · τὰ δὲ πνεύματα τὰ κινούμενα , καὶ τὴν θάλασσαν συνταράσσοντα , εἶτα κοπάσαντα τῷ προστάγματι τοῦ Κυρίου , σαφῶς καὶ αὐτὰ ἀνήγγειλε τοῖς ἀνθρώποις τὸν Χριστὸν αὐτοῦ . Τὸ δὲ , Πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο , οὐδαμῶς ἡμῖν κτιστὸν εἶναι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον παρίστησιν , ὡς συναριθμουμένου τοῖς πᾶσι τοῦ Πνεύματος . Εἰ γὰρ ἐν Πνεῦμα ἅγιον καὶ μόνον , πῶς ὁ τῆς μοναδικῆς ἐστὶ φύσεως , τοῖς πᾶσι συμπαραλαμβάνεσθαι δύναται ; Καὶ μηδεὶς οἴεσθω ἀθέτησιν εἶναι τῆς ὑποστάσεως τὴν ἀρχὴν τοῦ κτίσμα εἶναι τὸ Πνεῦμα . Εὐσεβοῦς γὰρ ἐστὶ διανοίας τὰ ἀποσιωπηθέντα ἐν ταῖς ἁγίαις Γραφαῖς εὐλαβεῖσθαι · ἐπιτηδεύειν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , πεισεῖσθαι δὲ τὴν ἐμπειρίαν αὐτοῦ καὶ ἀκριβῆ κατάληψιν εἰς τὸν ὑστέρον ἡμῖν ἀποκείσθαι αἰῶνα , ὅταν , διαδόντες τὸ δι’ ἐσόπτρου καὶ αἰνίγματος ὄψιν τὴν ἀλήθειαν , τῆς πρὸς πρόσωπον θεωρίας ἀξίωθῶμεν ( 28 ) .
Lemmas: ὁ ἕτερος . ἐγώ δέ ὁ προφητικός λόγος οὐ εἰς ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ἀλλά εἰς ὁ κοινός οὗτος πνοή , ὁ ὁ ἀήρ πνεῦμα , πείθω φέρω . Δῆλος δέ ἐκεῖθεν . οὖον γάρ εἶπον , ὁ κτίζω πνεῦμα , ἀλλά ὁ κτίζω πνεῦμα . εἰμί γάρ ὁ βροντή οὐ ἐν ὑπόστασις τις εἰμί σωματικός ἅπαξ κτίζω , ἀλλά ἀεί πρός ὁ ὁ Θεός βούλημα ἐπί φόβος ὁ ἄνθρωπος ἐνεργέω γίγνομαι · καί διαλύω φύω , οὗτος καί ὁ πνεῦμα ( 26 ) · νῦν μέν γίγνομαι διχή ποταμός Μένων ὁ ἀήρ · πάλιν δέ παύω ἀπέρχομαι ὁ πρότερος κινέω , κατά ὁ βούλημα ὁ ὁ πᾶς ἐπί σωτηρία καί σύστασις ὁ ὅλος οἰκονομέω · ὥστε διά πᾶς ὁ κτίσις , ἐκ τε βροντή καί ἄνεμος καί ὁ λοιπός δημιουργία ὁ δημιουργός ἀναγγέλλω . διόπερ μετά ὁ εἶπον ὁ στερεός βροντή , καί κτίζω πνεῦμα , φημί · καί ἀπαγγέλλω ὁ ἄνθρωπος ὁ Χριστός αὐτός . εἰμί γάρ ὁ οὐρανός διηγέομαι δόξα Θεός ὁ δύναμαι ἐκ αὐτός ὁ ὁ δημιουργός τέχνη ἀναλογίζομαι , οὗτος καί βροντή ἄγω , καί πνεῦμα κινέω , ὁ δημιουργός αὐτός ἀνακηρύσσω . Τάχα δέ εἄν οὗτος καί προφητεία εἰμί , πρός ὁ ἐνανθρώπησις ὁ κύριος φέρω · ὅτε ὁ μέν φωνή , ὁ γίγνομαι ( 27 ) ἐκ οὐρανός , βροντή δοκέω ὁ ἀκούω εἰμί , ὅστις ἀφίημι ὁ θεός καί Πατήρ , ὥστε διά αὐτός ἀναγγέλλω ὁ Χριστός ὁ ἄνθρωπος · ὁ δέ πνεῦμα ὁ κινέω , καί ὁ θάλασσα συνταράσσω , εἶτα κοπάζω ὁ πρόσταγμα ὁ κύριος , σαφῶς καί αὐτός ἀναγγέλλω ὁ ἄνθρωπος ὁ Χριστός αὐτός . ὁ δέ , Πάν διά αὐτός γίγνομαι , οὐδαμῶς ἐγώ κτιστός εἰμί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος παρίστημι , ὡς συναριθμέω ὁ πᾶς ὁ πνεῦμα . εἰμί γάρ ἐν πνεῦμα ἅγιος καί μόνος , πῶς ὁ ὁ μοναδικός εἰμί φύσις , ὁ πᾶς συμπαραλαμβάνω δύναμαι ; καί μηδείς οἴομαι ἀθέτησις εἰμί ὁ ὑπόστασις ὁ ἀρχή ὁ κτίσμα εἰμί ὁ πνεῦμα . Εὐσεβώ γάρ εἰμί διάνοια ὁ ἀποσιωπάω ἐν ὁ ἅγιος γραφή εὐλαβέομαι · ἐπιτηδεύω ὁ ἅγιος πνεῦμα , πείθω δέ ὁ ἐμπειρία αὐτός καί ἀκριβής κατάληψις εἰς ὁ ὕστερος ἐγώ αποκειμαι αἰών , ὅταν , διαδίδωμι ὁ διά εἴσοπτρον καί αἴνιγμα ὄψις ὁ ἀλήθεια , ὁ πρός πρόσωπον θεωρία ἀξιόω ( 28 ) .