basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0763.1
ἀδύνατα . Εἰ τὸ ἀγέννητος ὄνομα τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ , ἡ τὴν οὐσίαν τὴν ἰδίαν εἰδὼς ὁ Θεὸς τὸ ὄνομα τῆς οὐσίας ἠγνόησεν , ἢ καὶ τὸ ὄνομα εἰδὼς τοὺς ἀκούοντας ἠπάτησεν . Κύριος γὰρ φησίν · * Παντοκράτωρ ὄνομά μου * ( 70 ) . Καὶ παρὰ Μωϋσέως ἐρωτηθεὶς τί ὄνομα αὐτῷ , φησίν · * 'Εγώ εἰμι ὁ ὤν * · καὶ πάλιν · * Ὁ Θεὸς Ἀβραὰμ , καὶ ὁ Θεὸς ( 71 ) Ἰσαὰκ , καὶ ὁ Θεὸς Ἰακὼβ * · τοῦτό μοι ὄνομα αἰώνιον · καὶ Δαβὶδ · * Κύριος ὄνομά σοι * ( 72 ) . Ἀγένητον δὲ ὄνομα οὔτε αὐτὸς ἑαυτῷ , οὔτε τις τῶν ἁγίων εἴρηκεν . Εἰ δὲ οὔτε ἠπάτησεν , οὔτε ἠγνόησεν ( ἀσεβὲς γὰρ εἶναι τοῦτον εἰπεῖν ) , τὸ ἀγέννητος οὐχ ὄνομα αὐτοῦ . Τὸ ἀγέννητον ἢ οὐσία ἐστίν , ἢ συμβεβηκὸς ( παρὰ ταῦτα ( 73 ) γὰρ οὐδὲν ἂν εἴη ) · ἀλλ' οὐσία μὲν οὐκ ἔστιν , οὔτε γὰρ τὸ ἀντιδιαστελλόμενον αὐτῷ · γεννητὸς γὰρ ὁ Υἱός , οὐ καθ' οὐσίαν , ἀλλὰ καθ' ἐγέννησιν · εἰ δὰ συμβεβηκός , ἢ συμπέφυκεν , ἢ ἐνδέχεται ὑπάρχειν καὶ μὴ ὑπάρχειν . Ἄλλ' εἰ μὲν συμπέφυκεν , ἀνάγκη τῷ Θεῷ καὶ οὐσίαν ( 74 ) καὶ συμβεβηκὸς εἶναι . Ἵς ἀνάγκης γὰρ τὰ τοιαῦτα συμβαίνει οἷς συμβέβηκεν . Εἰ δὲ ἐνδεχομένως ( 75 ) , ἔσται καὶ ἀγέννητος ποτε καὶ γεννητός . Εἰ ἀγέννητον λέγουσιν τὸν Θεόν , ὅτι μὴ ἐγεννήθη , οὐ τί ἐστιν ἢ οὐσία αὐτοῦ , λέγουσιν , ἀλλὰ τί οὐκ ἔστιν . Οὐδεμία δὲ οὐσία ἐξ ὧν οὐκ ἔστι γινώσκεται , ἀλλ' ἐξ ὧν ἐστι . Καὶ τὸ ἀθάνατος γὰρ , καὶ τὸ ἀφθαρτὸς καὶ τὸ ἀτρέπτως , οὐ τὴν οὐσίαν αὐτοῦ , ἀλλ' ὅτι μὴ ἀποθνῄσκει , μήτε φθείρεται , μήτε τρέπεται ὡς τὰ κτίσματα , δηλοῖ . Διδασκέτωσαν οὖν τί ὁ Θεὸς ἐστιν , οὐ τί οὐκ ἔστιν . Εἰ τὸ ἀγέννητος οὐχ ὄνομα οὐσίας , ἀλλ' αὐτοῦσια ( 76 ) , οὐσία δὲ καὶ ὁ Υἱός · ἀγέννητος καὶ ὁ Υἱός , καὶ πᾶσα δὲ οὐσία ἀγέννητος . Εἰ τὸ ἀγέννητον οὐσία τοῦ Θεοῦ , καὶ τὸ γέννημα οὐσία τοῦ Υἱοῦ · τὸ κτίσμα οὖν ἢ ποίημα οὐχ οὐσία αὐτοῦ . Μία γὰρ καὶ οὐ πολλαὶ οὐσίαι ὁ Υἱός . Ἄνθρωπὸν τις εἴπῃν , ἢ λίθον , ἢ ξύλον , οὐσίαν τινὰ δηλοῖ · γέννημα δὲ εἴπῃν , οὐχ οὐσίαν ἀπλῶς δηλοῖ · ἐπεὶ πᾶν γέννημα οὐσία μία . Εἰ δὲ οὐχ οὐσίαν τινὸς τὸ γέννημα σημαντικόν , οὐδὲ τὸ ἀγέννητον δηλοῖν · ὅτι . Εἰ ἀγέννητός ἐστιν ὁ Θεός , ὅτι μὴ ἐγεννήθη · οὕτω καὶ ἀφθαρτός , ὅτι μὴ φθείρεται . Ὄσπερ οὖν τὸ ἀφθαρτὸν τὸ ἀτελεύτητον αὐτοῦ δηλοῖ , οὕτω καὶ τὸ ἀγέννητον τὸ ἀναρχον . Εἰ δὲ ἀγέννητος μὲν , οὐκ ἀφθαρτὸς δέ , ἔσται μὲν ἀναρχος , οὐχ ἀτελεύτητος δὲ · ἔπερ ἄτοπον . Οὐχ οὐσία οὖν τὸ ἀγέννητον , ἀλλὰ δῆλωσις τοῦ μὴ γεγεννηθᾶναι . Εἰ φύσει ἀγέννητος ὁ Πατήρ , φύσει γεννητὸς καὶ ὁ Υἱός . Εἰ δὲ φύσει γέννημα , οὐκέτι κτίσμα . Ὄντος οὖν τοῦ φύσει γεννηματος ( 77 ) , ἀνάγκη καὶ τὸν γεννήσαντα εἶναι · γέννημα
Lemmas: ἀδύνατος . εἰμί ὁ ἀγέννητος ὄνομα ὁ οὐσία ὁ Θεός , ὁ ὁ οὐσία ὁ ἴδιος εἰδοί ὁ θεός ὁ ὄνομα ὁ οὐσία ἀγνοέω , ἢ καί ὁ ὄνομα εἰδοί ὁ ἀκούω ἀπατάω . Κύριος γάρ φημί · * Παντοκράτωρ ὄνομα ἐγώ * ( 70 ) . καί παρά Μωϋσῆς ἐρωτάω τίς ὄνομα αὐτός , φημί · * Εγώ εἰμί ὁ εἰμί * · καί πάλιν · * ὁ θεός Ἀβραάμ , καί ὁ θεός ( 71 ) Ἰσαάκ , καί ὁ θεός Ἰακώβ * · οὗτος ἐγώ ὄνομα αἰώνιος · καί Δαυίδ · * Κύριος ὄνομα σύ * ( 72 ) . ἀγένητος δέ ὄνομα οὔτε αὐτός ἑαυτοῦ , οὔτε τις ὁ ἅγιος εἴρω . εἰμί δέ οὔτε ἀπατάω , οὔτε ἀγνοέω ( ἀσεβής γάρ εἰμί οὗτος εἶπον ) , ὁ ἀγέννητος οὐ ὄνομα αὐτός . ὁ ἀγέννητος ἢ οὐσία εἰμί , ἢ συμβαίνω ( παρά οὗτος ( 73 ) γάρ οὐδείς εἄν εἰμί ) · ἀλλά οὐσία μέν οὐ εἰμί , οὔτε γάρ ὁ ἀντιδιαστέλλω αὐτός · γεννητός γάρ ὁ υἱός , οὖον κατά οὐσία , ἀλλά κατά γέννησις · εἰμί δᾶ συμβεβηκός , ἢ συμφύω , ἢ ἐνδέχομαι ὑπάρχω καί μή ὑπάρχω . ἄλλος εἰμί μέν συμφύω , ἀνάγκη ὁ Θεός καί οὐσία ( 74 ) καί συμβαίνω εἰμί . Ἴς ἀνάγκη γάρ ὁ τοιοῦτος συμβαίνω ὅς συμβαίνω . εἰμί δέ ἐνδεχομένως ( 75 ) , εἰμί καί ἀγέννητος ποτός καί γεννητός . εἰμί ἀγέννητος λέγω ὁ Θεός , ὅτι μή γεννάω , οὖον τίς εἰμί ἢ οὐσία αὐτός , λέγω , ἀλλά τίς οὐ εἰμί . οὐδείς δέ οὐσία ἐκ ὅς οὐ εἰμί γιγνώσκω , ἀλλά ἐκ ὅς εἰμί . καί ὁ ἀθάνατος γάρ , καί ὁ ἄφθαρτος καί ὁ ἄτρεπτος , οὖον ὁ οὐσία αὐτός , ἀλλά ὅτι μή ἀποθνῄσκω , μήτε φθείρω , μήτε τρέπω ὡς ὁ κτίσμα , δηλόω . Διδασκέτωσαν οὖν τίς ὁ θεός εἰμί , οὖον τίς οὐ εἰμί . εἰμί ὁ ἀγέννητος οὐ ὄνομα οὐσία , ἀλλά αυτούσια ( 76 ) , οὐσία δέ καί ὁ υἱός · ἀγέννητος καί ὁ υἱός , καί πᾶς δέ οὐσία ἀγέννητος . εἰμί ὁ ἀγέννητος οὐσία ὁ Θεός , καί ὁ γέννημα οὐσία ὁ υἱός · ὁ κτίσμα οὖν ἢ ποίημα οὐ οὐσία αὐτός . Μία γάρ καί οὖον πολύς οὐσία ὁ υἱός . Ἄνθρωπος τις εἶπον , ἢ λίθος , ἢ ξύλον , οὐσία τις δηλόω · γέννημα δέ εἶπον , οὐ οὐσία ἀπλόος δηλόω · ἐπεί πᾶς γέννημα οὐσία εἷς . εἰμί δέ οὐ οὐσία τις ὁ γέννημα σημαντικός , οὐδέ ὁ ἀγέννητος δηλόω · ὅτι . εἰμί ἀγέννητος εἰμί ὁ Θεός , ὅτι μή γεννάω · οὗτος καί ἄφθαρτος , ὅτι μή φθείρω . ὅσπερ οὖν ὁ ἄφθαρτος ὁ ἀτελεύτητος αὐτός δηλόω , οὗτος καί ὁ ἀγέννητος ὁ ἄναρχος . εἰμί δέ ἀγέννητος μέν , οὐ ἄφθαρτος δέ , εἰμί μέν ἄναρχος , οὐ ἀτελεύτητος δέ · ἔπερος ἄτοπος . οὐχ οὐσία οὖν ὁ ἀγέννητος , ἀλλά δήλωσις ὁ μή γεννάω . εἰμί φύσις ἀγέννητος ὁ Πατήρ , φύσις γεννητός καί ὁ υἱός . εἰμί δέ φύσις γέννημα , οὐκέτι κτίσμα . εἰμί οὖν ὁ φύσις γέννημα ( 77 ) , ἀνάγκη καί ὁ γεννάω εἰμί · γέννημα