basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0792.1
γνῶσιν καὶ φρόνησιν λεγόντων ἑαυτὸν τε καὶ τοῦ Πνεύματος , καὶ μίαν ἔχουσαν , σὺ εἰς ( 90 ) κτίσιν τὸ Πνεῦμα κατ᾿ἀγείν βιάζῃ ὥσπερ εἰ καὶ τῷ Μωϋσεὶ τὸν Θεὸν ἰσάζειν ἔφασχες , ἀκούων , ὅτι Ἐπίστευσεν ὁ λαὸς τῷ Κυρίῳ , καὶ Μωϋσεὶ τῷ θεράποντι αὐτοῦ . Ἄλλ᾿ἀδλὴ ἡ διαφορά ( 91 ) Δεσπότου καὶ δούλου · ὅπερ καὶ δεινῶς ὁ γράφων εἴρηκε · Μωϋσεὶ τῷ θεράποντι αὐτοῦ . Θεὸς μὲν γὰρ ὡς Δεσπότης καὶ ὡς ἀποστολεῖς Μωϋσᾶ πιστεύεται · Μωϋσῆς δέ , ὡς θεράπων ἀποσταλεῖς . Οὕτω δὴ καὶ τῷ Πνεύματι μὲν ἐδοξε δεσποτικῶς τὰ τῇ Ἐκκλησίᾳ δοθέντα νόμιμα , τοῖς δ᾿ἀποστόλοις ὑπηρετικῶς τὰ δι᾿αὐτῶν ἐκφωνηθέντα προστάγματα . Ἄλλ᾿οὐ δὲ Πνεῦμα δοῦλον . Ὁ γὰρ Κύριος , φησὶ , τὸ Πνεῦμά ἐστι · καὶ οὐ τὸ Πνεῦμα Κυρίου , ἐλευθερία . Καὶ δουλαγωγεῖται μὲν ἐπιτάγμασι τοῖς τοῦ Πνεύματος ὁ Ἰσραὴλ σὺν φόβῳ νουθετουμένων , ὑποθετεῖται δὲ Χριστιανῶν Ἐκκλησία δι᾿ἀγάπης ἀγιαζομένη . Διὸ φησιν ὁ Παῦλος · Οὐ γὰρ ἐλάβετε πνεῦμα δουλείας πάλιν εἰς φόβον , ἀλλ᾿ἐλάβετε πνεῦμα υἱοθεσίας , ἐν ᾧ κράζομεν , Ἄββὰ ὁ Πατήρ . Οὐ δὴ ὁ τὸν δοῦλον εἰληφὼς υἱὸς ἐκ δούλου καθίσταται , οὐδὲ διὰ τὴν δουλοῦν μετουσίαν Πατέρα τὸν Θεὸν παρρησιάζεται ( 92 ) · οὐδὲ τὸ δοῦλον τὰ τοῦ Θεοῦ πάντα ἐνεργεῖ , καθὸς βούλεται . Οὐδ᾿ἂν τὴν τοῦ Πνεύματος ( 93 ) παρουσίαν , δοῦλον καὶ κτίσματος ὄντος , ἐπὶ πάντα διήκειν ἔφασχεν ὁ ὁμολοδὲς , πρόσωπον αὐτὸ καὶ χεῖρα Θεοῦ προσαγορεύων καὶ λέγων · Ποῦ πορευθῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός σου , καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου σου ποῦ φύγω ; Ἐὰν ἀναβῶ εἰς τὸν οὐρανόν , σὺ ἐκεῖ εἶ · ἐὰν καταβῶ εἰς τὸν ᾅδην , πάρει . Ἐὰν ἀναλάβω τὰς πτέρυγάς μου κατ᾿ὀρθρον , καὶ κατασκηνώσω εἰς τὰ ἔσχατα τῆς θαλάσσης · καὶ γὰρ ἐκεῖ ἡ χεὶρ σου ὁδηγήσει με , καὶ καθέξει με ἡ δεξιὰ σου . Πνεῦμα γὰρ ἐστι τὸ πεπληρωκὸς τὰ σύμπαντα , κατὰ τὸ γεγραμμένον · Πνεῦμα γὰρ Κυρίου πεπλήρωκε τὴν οἰκουμένην , φησὶν ὁ Σολομών . Διὸ καὶ ἐπιπερ καθ᾿ἐπτὰ ἐνεργείας γινώσκεται τὸ Πνεῦμα , ὅς ὁ ᾿Ησαίας ἔφρασεν , ἐπτὰ ὀφθαλμοὺς τὸ Πνεῦμα Κυρίου εἶπε καὶ ὁ Ζαχαρίας , οὕτω λέγων · Οὗτοι οἱ ὀφθαλμοὶ Κυρίου ἐπιβλέποντες τῇ γῇ · καὶ τὸ λεγόμενον · Τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ἐγὼ πλήρω , λέγει Κύριος , τὴν διὰ τοῦ θελοῦ Πνεύματος σημαίνει πληρώσιν · ὥσπερ καὶ διὰ τοῦ Ζαχαρίου φησιν ὁ Θεός · Ἐγώ εἰμι ( 95 ) ἐν ὑμῖν , καὶ τὸ Πνεῦμά μου ἐξέστηκεν ἐν μέσῳ ὑμῶν . Προστίθεται δὲ καὶ ἕτερα πλείονα τοιαῦτα , περὶ τοῦ τὸ Πνεῦμα εἶναι τὸ πληροῦν τὴν κτίσιν . Τίς οὖν οὐχ αἰσθάνεται τῆς δεξιᾶς τοῦ Πνεύματος δόξης , ἀκούων τὸ , Ποῦ πορευθῶ ἀπὸ τοῦ
Lemmas: γνῶσις καί φρόνησις λέγω ἑαυτοῦ τε καί ὁ πνεῦμα , καί εἷς ἔχω , σύ εἰς ( 90 ) κτίσις ὁ πνεῦμα κατάγνυμι βιάζω ὥσπερ εἰμί καί ὁ Μωϋσῆς ὁ θεός ἰσάζω πάσχω , ἀκούω , ὅτι πιστεύω ὁ λαός ὁ κύριος , καί Μωϋσῆς ὁ θεράπων αὐτός . Ἄλλα ὁ διαφορά ( 91 ) δεσπότης καί δοῦλος · ὅσπερ καί δεινῶς ὁ γράφω εἴρω · Μωϋσῆς ὁ θεράπων αὐτός . θεός μέν γάρ ὡς Δεσπότης καί ὡς ἀποστολεύς Μωυσά πιστεύω · Μωϋσῆς δέ , ὡς θεράπων ἀποσταλάω . οὕτως δή καί ὁ πνεῦμα μέν δοκέω δεσποτικός ὁ ὁ ἐκκλησία δίδωμι νόμιμος , ὁ δ᾿αποστολος ὑπηρετικῶς ὁ διαίτης ἐκφωνέω πρόσταγμα . Ἄλλος δέ πνεῦμα δοῦλος . ὁ γάρ Κύριος , φημί , ὁ πνεῦμα εἰμί · καί οὖον ὁ πνεῦμα κύριος , ἐλευθερία . καί δουλαγωγέω μέν ἐπίταγμα ὁ ὁ πνεῦμα ὁ Ἰσραήλ σύν φόβος νουθετέω , ὑποτίθημι δέ Χριστιανός ἐκκλησία δι᾿ἀγάπης ἁγίζω . Διὸ φημί ὁ Παῦλος · οὖον γάρ λαμβάνω πνεῦμα δουλεία πάλιν εἰς φόβος , ἀλλ᾿ἐλάβετε πνεῦμα υἱοθεσία , ἐν ὅς κράζω , ἀββα ὁ Πατήρ . οὖον δή ὁ ὁ δοῦλος λαμβάνω υἱός ἐκ δοῦλος καθίστημι , οὐδέ διά ὁ δουλόω μετουσία πατήρ ὁ θεός παρρησιάζομαι ( 92 ) · οὐδέ ὁ δοῦλος ὁ ὁ Θεός πᾶς ἐνεργέω , καθίημι βούλομαι . Οὐδών ὁ ὁ πνεῦμα ( 93 ) παρουσία , δοῦλος καί κτίσμα εἰμί , ἐπί πᾶς διήκω πάσχω ὁ ὁμολοδὲς , πρόσωπον αὐτός καί χείρ Θεός προσαγορεύω καί λέγω · πός πορεύω ἀπό ὁ πνεῦμα σύ , καί ἀπό ὁ πρόσωπον σύ ποῦ φεύγω ; ἐάν ἀναβαίνω εἰς ὁ οὐρανός , σύ ἐκεῖ εἰμί · ἐάν καταβαίνω εἰς ὁ ᾍδης , πάρειμι . ἐάν ἀναλαμβάνω ὁ πτέρυξ ἐγώ κατ᾿ὀρθρον , καί κατασκηνόω εἰς ὁ ἔσχατος ὁ θάλασσα · καί γάρ ἐκεῖ ὁ χείρ σύ ὁδηγέω ἐγώ , καί κατέχω ἐγώ ὁ δεξιός σύ . πνεῦμα γάρ εἰμί ὁ πληρόω ὁ σύμπας , κατά ὁ γράφω · πνεῦμα γάρ κύριος πληρόω ὁ οἰκέω , φημί ὁ Σολομών . Διὸ καί ἐπι ἐκθάπτω ἐνέργεια γιγνώσκω ὁ πνεῦμα , ὅς ὁ Ἡσαία φράζω , ἑπτά ὀφθαλμός ὁ πνεῦμα κύριος εἶπον καί ὁ Ζαχαρίας , οὗτος λέγω · οὗτος ὁ ὀφθαλμός κύριος ἐπιβλέπω ὁ γῆ · καί ὁ λέγω · ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ ἐγώ πληρόω , λέγω Κύριος , ὁ διά ὁ θέλω πνεῦμα σημαίνω πληρόω · ὥσπερ καί διά ὁ Ζαχαρίας φημί ὁ Θεός · ἐγώ εἰμί ( 95 ) ἐν σύ , καί ὁ πνεῦμα ἐγώ ἐξίστημι ἐν μέσος σύ . προστίθημι δέ καί ἕτερος πλείων τοιοῦτος , περί ὁ ὁ πνεῦμα εἰμί ὁ πληρόω ὁ κτίσις . Τῖς οὖν οὐ αἰσθάνομαι ὁ δεξιός ὁ πνεῦμα δόξα , ἀκούω ὁ , πός πορεύω ἀπό ὁ