ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0697.4
18 . Ὥστε διὰ μιᾶς ταύτης βλασφημίας πάσας ἀθετεῖσθαι τὰς φωνὰς τὰς παρὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος εἰς τὴν τοῦ Μονογενοῦς δοξολογίαν παραδοθείσας · τοῦ μὲν Εὐαγγελίου διδάσκοντος ὅτι , Τοῦτον ὁ Πατὴρ ἐσφράγισεν ὁ Θεός · τοῦ δὲ Ἀποστόλου · Ὁς ἐστὶν εἰκών τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου . Εἰκών οὐχ ἀψυχος , οὐδὲ χειρόδηκτος ( 21 ) , οὐδὲ τέχνης ἔργον καὶ ἐπινοίας · ἀλλὰ εἰκών ζῶσα , μᾶλλον δὲ αὐτοῦσῳ ζωῇ , οὐκ ἐν σχήματι ὁμοιότητι , ἀλλ’ ἐν αὐτῇ τῇ οὐσίᾳ τῇ ἀπαράλλακτον ( 22 ) ἀεὶ διασώζουσα . Ἐγὼ γὰρ καὶ τὸ , ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχειν , ἴσον δύνασθαι τῷ , ἐν οὐσίᾳ Θεοῦ ὑπάρχειν , φημί . Ὡς γὰρ τὸ , μορφὴν δούλου ληφέναι , ἐν τῇ οὐσίᾳ τῆς ἀνθρωπότητος τὸν Κύριον ἡμῶν γεγεννηθῆναι σημαίνει · οὕτω
Lemmas: 18 . ὥστε διά εἷς οὗτος βλασφημία πᾶς ἀθετέω ὁ φωνή ὁ παρά ὁ ἅγιος πνεῦμα εἰς ὁ ὁ Μονογενώ δοξολογία παραδίδωμι · ὁ μέν Εὐαγγέλιος διδάσκω ὅτι , οὗτος ὁ πατήρ σφραγίζω ὁ Θεός · ὁ δέ ἀπόστολος · ὅς εἰμί εἰκών ὁ Θεός ὁ ἀόρατος . Εἰκών οὐ άψυχος , οὐδέ χειρόδηκτος ( 21 ) , οὐδέ τέχνη ἔργον καί ἐπίνοια · ἀλλά εἰκών ζῶ , μᾶλλον δέ αυτουω ζωή , οὐ ἐν σχῆμα ὁμοιότης , ἀλλά ἐν αὐτός ὁ οὐσία ὁ ἀπαράλλακτος ( 22 ) ἀεί διασῴζω . ἐγώ γάρ καί ὁ , ἐν μορφή Θεός ὑπάρχω , ἴσος δύναμαι ὁ , ἐν οὐσία Θεός ὑπάρχω , φημί . ὡς γάρ ὁ , μορφή δοῦλος λαμβάνω , ἐν ὁ οὐσία ὁ ἀνθρωπότης ὁ κύριος ἐγώ γεννάω σημαίνω · οὗτος
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0698.1
δὲ καὶ τὸ , ἐν ( 23 ) μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχειν , τῆς θείας A οὐσίας παρίστασι πάντων τὴν ἰδιότητα . Ὁ ἄωρακὼς ἐμέ , φησίν , ἄωρακε τὸν Πατέρα . Οὕτως δὲ ἀλλοτριῶν τοῦ Πατρὸς τὸν Μονογενῆ , καὶ παντελῶς ἀποσίζων τῆς πρὸς αὐτὸν κοινωνίας , τὴν δι’ αὐτοῦ γενομένην τῆς γνώσεως ἀνοδόν , τὸ ὅσον ἐπ’ αὐτῷ ( 24 ) , διακόπει . Πάντα δὲ ἔχει ὁ Πατήρ , ἐγὼ δστιν , ὁ Κύριός φησιν . Εὐνόμιος , ἐξ οὐδεμιᾶν λέγει κοινωνίαν εἶναι τῷ Πατρὶ πρὸς τὸν ἐξ αὐτοῦ . Καὶ , Ὡςπερ ὁ Πατὴρ ζωὴν ἔχει ἐν ἑαυτῷ , οὕτως ἔδωκε καὶ τῷ Υἱῷ ζωὴν ἔχειν ἐν ἑαυτῷ . Τοῦτο παρ’ αὐτῷ δεδιδάχμεθα τοῦ Κυρίου · παρὰ δὲ Εὐνομίου τί ; Μηδεμίαν εἶναι σύγκρισιν τῷ γεννηθέντι πρὸς τὸν γεννήσαντα . Καὶ ἀπαράπλως , διὰ μιᾶς ταύτης φωνῆς ἀναίρει μὲν τὸν τῆς εἰκόνος λόγον , ἀθετεῖ δὲ τὸ ἀπαύγασμα εἶναι καὶ χαρακτῆρα τῆς ὑποστάσεως . Οὔτε γὰρ εἰκόνα δυνατὸν τοῦ ἀσυγκρίτου νοεῖσθαι , οὔτε ἀπαύγασμα εἶναι τοῦ ἀκοινωνήτου κατὰ τὴν φύσιν . Τῷ δὲ αὐτῷ εἴδει πάλιν τοῦ τεχνάσματος ἐπιμένει , τῷ ἀγεννήτῳ λέγων μὴ εἶναι πρὸς τὸ γεννητὸν σύγκρισιν · οὐχὶ τῷ Πατρὶ πρὸς τὸν ἐξ αὐτοῦ , ἵνα ἡνπερ ἐν ταῖς φωναῖς ταύταις ὑπάρχουσαν ἀντίθεσιν ἐπίδειξη , ταύτην ἐπ’ αὐτῆς τῆς οὐσίας τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ μετενέγκη .
Lemmas: δέ καί ὁ , ἐν ( 23 ) μορφή Θεός ὑπάρχω , ὁ θεῖος A οὐσία παρίστημι πᾶς ὁ ἰδιότης . ὁ ἄωρακὼς ἐγώ , φημί , ἄωρ ὁ πατήρ . οὕτως δέ ἀλλότριος ὁ πατήρ ὁ Μονογενεύς , καί παντελῶς αποσιζω ὁ πρός αὐτός κοινωνία , ὁ διά αὐτός γίγνομαι ὁ γνῶσις ἄνοδος , ὁ ὅσος ἐπί αὐτός ( 24 ) , διακόπτω . Πάν δέ ἔχω ὁ Πατήρ , ἐγώ δστιν , ὁ κύριος φημί . Εὐνόμιος , ἐκ οὐδείς λέγω κοινωνία εἰμί ὁ πατήρ πρός ὁ ἐκ αὐτός . καί , ὡς ὁ πατήρ ζωή ἔχω ἐν ἑαυτοῦ , οὕτως δίδωμι καί ὁ υἱός ζωή ἔχω ἐν ἑαυτοῦ . οὗτος παρά αὐτός διδάσκω ὁ κύριος · παρά δέ Εὐνόμιος τίς ; μηδείς εἰμί σύγκρισις ὁ γεννάω πρός ὁ γεννάω . καί ἀπαράπλως , διά εἷς οὗτος φωνή ἀναιρέω μέν ὁ ὁ εἰκών λόγος , ἀθετέω δέ ὁ ἀπαύγασμα εἰμί καί χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις . οὔτε γάρ εἰκών δυνατός ὁ ἀσύγκριτος νοέω , οὔτε ἀπαύγασμα εἰμί ὁ ἀκοινώνητος κατά ὁ φύσις . ὁ δέ αὐτός εἶδος πάλιν ὁ τέχνασμα ἐπιμένω , ὁ ἀγέννητος λέγω μή εἰμί πρός ὁ γεννητός σύγκρισις · οὐ ὁ πατήρ πρός ὁ ἐκ αὐτός , ἵνα ὅσπερ ἐν ὁ φωνή οὗτος ὑπάρχω ἀντίθεσις επίδειξη , οὗτος ἐπί αὐτός ὁ οὐσία ὁ πατήρ καί ὁ υἱός μεταφέρω .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0698.2
19 . Ὡπως δὲ μή , πασαὶς αὐτοῦ κατακολουθοῦντες ταῖς βλασφημίαις , καὶ ἕκαστον εὐθύνειν τῶν εἰρημένων ἐπιχειροῦντες , εἰς πολὺ μῆκος τὸν λόγον ἐκτείνωμεν ( 25 ) · ὅσα μὲν καὶ πρόχειρον ἔχει τὴν ἀσάφειαν , καὶ αὐτὸθὲν φανερὰ τοῖς ἐντυχάνουσιν ἐστι , παρήσόμεν · ἂ δὲ λόγου τινὸς πρὸς τὸν ἔλεγχον δεῖται , ταῦτα παραθήσομεθα . Ποικιλῶς γὰρ τὸ πρὸς τὸν Υἱὸν ἀκοινωνήτην τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας κατασκευάσας , καὶ πανταχόθεν , ὡς οἶσται , τὸ ἄτοπον ἐπίδειξας , ἐπάγει ;
Lemmas: 19 . Ὡπως δέ μή , πᾶς αὐτός κατακολουθέω ὁ βλασφημία , καί ἕκαστος εὐθύνω ὁ εἴρω ἐπιχειρέω , εἰς πολύς μῆκος ὁ λόγος ἐκτείνω ( 25 ) · ὅσος μέν καί πρόχειρον ἔχω ὁ ἀσάφεια , καί αὐτόθεν φανερός ὁ ἐντυχάνω εἰμί , παρίημι · ὅς δέ λόγος τις πρός ὁ ἔλεγχος δήω , οὗτος παρατίθημι . ποικίλως γάρ ὁ πρός ὁ υἱός ἀκοινώνητος ὁ ὁ πατήρ οὐσία κατασκευάζω , καί πανταχόθεν , ὡς οἶδα , ὁ ἄτοπος ἐπιδείκνυμι , ἐπάγω ;
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0698.3
ΕΥΝ . Οὐ γὰρ δὴ τοῦτο ἐν ἐποιούμεν , ὡς κοινὴ μὲν ἀμφὼν ἡ οὐσία · τάξει δὲ καὶ τοῖς ἐν χρόνῳ προσειδοῖς ὁ μὲν ἐστὶ πρῶτος , ὁ δὲ δεύτερος ( 26 ) . Ἐπεὶδὴ γε δὴ προσεῖναι ἐν τοῖς ὑπερέχουσι τῇ ὑπὸροχῆς αἰτίων · οὐ συνέβευκται δὲ τῇ οὐσίᾳ τοῦ Θεοῦ οὐ χρόνος , οὐκ αἰών , οὐ τάξις . Ἡ τε γὰρ τάξις δευτέρα τοῦ τάττοντος · οὐδὲν δὲ τῶν τοῦ Θεοῦ ὑφ’ ἑτέρου τέταχται . Ὁ τε χρόνος ἀστέρων ποῖά τις ἐστὶ κίνησις ( 27 ) · ἀστῆρες δὲ οὐ τῆς ἀγεννήτου μόνον οὐσίας καὶ νοητῶν ἀπάντων , ἀλλὰ καὶ τῶν πρώτων σωμάτων γεγόνασιν ὑστεροὶ ( 28 ) . Περί δὲ αἰώνων τί δεῖ καὶ λέγειν , τῆς Γραφῆς σαφῶς διαγορευούσης , πρὸ τῶν αἰώνων ὑπάρχειν τὸν Θεόν ;
Lemmas: ἐΰς . οὖον γάρ δή οὗτος ἐν ποιέω , ὡς κοινός μέν Ἀμφῶν ὁ οὐσία · τάξις δέ καί ὁ ἐν χρόνος προσειδής ὁ μέν εἰμί πρῶτος , ὁ δέ δύο ( 26 ) . ἐπειδή γε δή πρόσειμι ἐν ὁ ὑπερέχω ὁ ὑπάρχω αἴτιος · οὖον συμβαίνω δέ ὁ οὐσία ὁ Θεός οὖον χρόνος , οὐ αἰών , οὖον τάξις . ὁ τε γάρ τάξις δύο ὁ τάσσω · οὐδείς δέ ὁ ὁ Θεός ὑπό ἕτερος τάσσω . ὁ τε χρόνος ἀστήρ ποῖος τις εἰμί κίνησις ( 27 ) · ἀστήρ δέ οὖον ὁ ἀγέννητος μόνος οὐσία καί νοητός ἀπαντάω , ἀλλά καί ὁ πρῶτος σῶμα γίγνομαι ὑστερέω ( 28 ) . Περί δέ αἰών τίς δεῖ καί λέγω , ὁ γραφή σαφῶς διαγορεύω , πρό ὁ αἰών ὑπάρχω ὁ Θεός ;
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0699.1
ΒΑΣ . Ὑποθέμενος ( 29 ) ἑαυτῷ κατὰ τὸν λόγον ὅπερ ἐβούλετο , καὶ τὰ ἀκόλουθα λαβὼν ταῖς ὑποθέσεσιν , εἰς ἀτόπους ἐννοίας ἑαυτὸν ἐξωθὼν , ἀναγκαίαν ἐντεῦθεν οἴεται τὴν παραδοχὴν τῶν ἰδίων δογμάτων ( 30 ) ἐπιδεικνύναι . Φησὶ γὰρ ὅτι , Οὐχ ἂν τοῦτο εἴποιμεν , ὡς κοινὴ μὲν ἀμφοῖν ἡ οὐσία · τάξει δὲ καὶ τοῖς ἐκ χρόνου προεσθείοις ὁ μὲν ἐστὶ πρῶτος , ὁ δὲ δεύτερος . Εἰ μὲν οὖν τὸ κοινὸν τῆς οὐσίας οὕτω νοήσας εἴπεν , ὡς ἐξ ὑλῆς προὑπάρχουσης διανομήν τινα καὶ κατάδιαιρεσιν ( 31 ) εἰς τὰ ἀπ' αὐτῆς νοεῖν , οὐτ' ἂν αὐτοὶ καταδεξάμεθα τὴν διάνοιαν ταύτην · μὴ γένοιτο ! καὶ τοὺς λέγοντας , εἰ τινες καὶ εἰσιν , οὐδὲν ἔλαττον ἀσθελεῖν τῶν τὸ ἀνόμοιον λεγόντων ἀποφαινομένθα · εἰ δὲ οὕτω τις ἐκλαμβάνοι τὸ τῆς οὐσίας κοινόν , ὡς τὸν τοῦ εἶναι λόγον ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἐπ' ἀμφοῖν θεωρεῖσθαι , ὥστε καὶ εἰ καθ' ὑπόθεσιν φῶς ὁ Πατὴρ τῷ ὑποκειμένῳ(32 ) νοοῖτο , φῶς καὶ τὴν τοῦ Μονογενοῦς οὐσίαν ὁμολογεῖσθαι , καὶ ὅπερ ἂν τις ἀποξῷ ἐπὶ τοῦ Πατρὸς τὸν τοῦ εἶναι λόγον , τὸν αὐτὸν τοῦτον καὶ τῷ Υἱῷ ἐφαρμόζεσθαι · εἰ οὕτω τὸ κοινὸν τῆς οὐσίας λαμβάνοιτο , δεχόμεθα · καὶ ἡμέτερον εἶναι τὸ δόγμα φήσομεν . Κατὰ τοῦτο γὰρ καὶ θεότης μία · δηλονότι κατὰ τὴν τῆς οὐσίας λόγον τῆς ἐνότητος νοουμένης , ὥστε ἀριθμῷ μὲν τὴν διαφοράν ( 33 ) ὑπάρχειν , καὶ ταῖς ἰδίῳσι ταῖς χαρακτηριζούσαις ἐκάτερον · ἐν δὲ τῷ λόγῳ τῆς θεότητος τὴν ἐνότητα θεωρεῖσθαι .
Lemmas: βαίνω . ὑποτίθημι ( 29 ) ἑαυτοῦ κατά ὁ λόγος ὅσπερ βούλομαι , καί ὁ ἀκόλουθος λαμβάνω ὁ ὑπόθεσις , εἰς ἄτοπος ἔννοια ἑαυτοῦ ἐξωθέω , ἀναγκαῖος ἐντεῦθεν οἴομαι ὁ παραδοχή ὁ ἴδιος δόγμα ( 30 ) ἐπιδείκνυμι . φημί γάρ ὅτι , οὐχ εἄν οὗτος εἶπον , ὡς κοινός μέν ἄμφω ὁ οὐσία · τάξις δέ καί ὁ ἐκ χρόνος πρόειμι ὁ μέν εἰμί πρῶτος , ὁ δέ δύο . εἰμί μέν οὖν ὁ κοινός ὁ οὐσία οὗτος νοέω εἶπον , ὡς ἐκ ὕλη προϋπάρχων διανομή τις καί καταδιαίρεσις ( 31 ) εἰς ὁ ἀπό αὐτός νοέω , οὐ εἄν αὐτός καταδέχομαι ὁ διάνοια οὗτος · μή γίγνομαι ! καί ὁ λέγω , εἰμί τις καί εἰμί , οὐδείς μικρός ἀσθελεῖν ὁ ὁ ἀνόμοιος λέγω ἀποφαίνω · εἰμί δέ οὗτος τις ἐκλαμβάνω ὁ ὁ οὐσία κοινός , ὡς ὁ ὁ εἰμί λόγος εἷς καί ὁ αὐτός ἐπί ἄμφω θεωρέω , ὥστε καί εἰμί κατά ὑπόθεσις φάος ὁ πατήρ ὁ ὑπόκειμαι ) νοέω , φάος καί ὁ ὁ Μονογενώ οὐσία ὁμολογέω , καί ὅσπερ εἄν τις ἀποξέω ἐπί ὁ πατήρ ὁ ὁ εἰμί λόγος , ὁ αὐτός οὗτος καί ὁ υἱός ἐφαρμόζω · εἰμί οὗτος ὁ κοινός ὁ οὐσία λαμβάνω , δέχομαι · καί ἡμέτερος εἰμί ὁ δόγμα φημί . κατά οὗτος γάρ καί θεότης εἷς · δηλονότι κατά ὁ ὁ οὐσία λόγος ὁ ενοτητη νοέω , ὥστε ἀριθμός μέν ὁ διαφορά ( 33 ) ὑπάρχω , καί ὁ ἴδιος ὁ χαρακτηρίζω ἐκάς · ἐν δέ ὁ λόγος ὁ θεότης ὁ ενότητα θεωρέω .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0699.2
20 . Δωρισμένου τοίνυν πῶς χρὴ τὸ κοινὸν τῆς οὐσίας ἐκδέχεσθαι , τὰ ἐφεξῆς ἐξετάζομεν , τίνα συνάρειαν ἔχει πρὸς τὰ προάγοντα . Τάξει δέ , φησὶ , καὶ τοῖς ἐκ χρόνου προεσθείοις ὁ μὲν ἐστὶ πρῶτος , ὁ δὲ δεύτερος . Τίς ἡ ἀνάγκη ἐφ' ὧν ἡ οὐσία κοινή , τάξει τε ὑποβεβλήσθαι ταῦτα , καὶ χρόνῳ εἶναι δεύτερα ( 34 ) ; Οὐ γὰρ δυνατὸν τῇ ἑαυτοῦ εἰκόνι ( 35 ) ἀχρόνως ἀπαυγασθεῖση τὸν Θεὸν τῶν ὅλων μὴ ἐξ αἰῶνος συνειναι , καὶ μὴ χρόνον μόνον , ἀλλ' αἰῶνας δὲ ( 36 ) πάντων ἐπέκεινα τὴν συνάρειαν ἔχειν . Διὰ τοῦτο γὰρ ἀπαύγασμα εἴρηται , ἵνα τὸ συνῆμμένον νοήσωμεν , καὶ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως , ἵνα τὸ ὁμοούσιον ἐκμανθάνωμεν . Ἄλλὰ καὶ τάξις ἡ μὲν φυσικὴ τις · ἐστιν , ἡ δὲ κατ' ἐπιτθδευσιν . Φυσικὴ μὲν , ὡς ἡ τῶν κτι -
Lemmas: 20 . δωρισμένος τοίνυν πῶς χρή ὁ κοινός ὁ οὐσία ἐκδέχομαι , ὁ ἐφεξῆς ἐξετάζω , τίς συναίρω ἔχω πρός ὁ προάγω . Τάξις δέ , φημί , καί ὁ ἐκ χρόνος πρόειμι ὁ μέν εἰμί πρῶτος , ὁ δέ δύο . Τῖς ὁ ἀνάγκη ἐπί ὅς ὁ οὐσία κοινός , τάξις τε ὑποβάλλω οὗτος , καί χρόνος εἰμί δύο ( 34 ) ; οὖον γάρ δυνατός ὁ ἑαυτοῦ εἰκών ( 35 ) ἄχρονος ἀπαυγάζω ὁ θεός ὁ ὅλος μή ἐκ αἰών συνίημι , καί μή χρόνος μόνος , ἀλλά αἰών δέ ( 36 ) πᾶς ἐπέκεινα ὁ συναίρω ἔχω . Ζεύς οὗτος γάρ ἀπαύγασμα εἴρω , ἵνα ὁ συνάπτω νοέω , καί χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις , ἵνα ὁ ὁμοούσιος ἐκμανθάνω . ἀλλά καί τάξις ὁ μέν φυσικός τις · εἰμί , ὁ δέ κατά ἐπιτθδευσιν . φυσικός μέν , ὡς ὁ ὁ κτι -
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0699.3
( 35 ) Codex unus τῇ ἀπ' αὐτοῦ εἰκόνι .
Lemmas: ( 35 ) Codex unus ὁ ἀπό αὐτός εἰκών .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0700.1
σμάτων κατὰ τοὺς δημιουργικούς λόγους διαταχθείσα ( 37 ) , καὶ ὡς ἡ τῶν ἀριθμῶν ( 38 ) θέσις , καὶ ὡς ἡ τῶν αἰτίων πρὸς τὰ αἰτιατὰ σχέσις , ἐκεῖνον προδωμολογημένου τοῦ καὶ τῆς φύσεως αὐτῆς ποιητὴν εἶναι καὶ δημιουργὸν τὸν Θεόν · ἐπιπεπτευμένη δὲ καὶ τεχνική , ὡς ἡ ἐν τοῖς κατασκευάσμασι , καὶ μαθήμασι , καὶ ἀξιώμασι , καὶ ἀριθμῷ , καὶ τοῖς τοιούτοις . Τούτων τοίνυν τὸ πρῶτον ἀποκρυφάμενος οὖτος , τοῦ δευτέρου εἴδους τῆς τάξεως ἐπεμνήσθη , καὶ φησι , μὴ χρήναι λέγειν ἐπὶ Θεοῦ τάξιν , ἐπειδὴ ἡ τάξις δευτέρα ἐστὶ τοῦ τάττοντος . Ἐκεῖνο δὲ ἡ οὐ συνείδεν , ἢ ἔχων ἀπεκρύψατο , ὅτι ἐστι τι τάξεως εἶδος , οὐχ ἐκ τῆς παρ' ἡμῶν θέσεως συνιστάμενον , ἀλλ' αὐτῇ τῇ κατὰ φύσιν ἀκολουθίᾳ συμβαδόν , ὡς τῷ πυρὶ πρὸς τὸ φῶς ἐστὶ τὸ ἐξ αὐτοῦ . Ἐν τούτοις γὰρ πρότερον τὸ αἴτιον λέγομεν , δεύτερον δὲ τὸ ἐξ αὐτοῦ ( 39 ) · οὐ διαστήματι χωριζόντες ἀπ' ἀλλήλων ταῦτα , ἀλλὰ τῷ λογισμῷ τοῦ αἰτιατοῦ προειπούντες τὴν αἰτίαν . Πῶς οὖν εὐλόγως ἀρνεῖσθαι τὴν τάξιν , ἐφ' ὧν ἐστι πρότερον καὶ δεύτερον , οὐ κατὰ τὴν ἡμετέραν θέσιν , ἀλλ' ἐκ τῆς κατὰ φύσιν αὐτὸς ἐνυπαρχούσης ἀκολουθίας ; Τίνος οὖν ἐνεκεν ἀθετεῖ τὴν τάξιν ἐπὶ Θεοῦ λαμβάνεσθαι ; Ἦγεῖται , εἰ ( 40 ) ἐπιδείξεως μηδαμῶς ἄλλως τὸ πρότερον ἐπὶ Θεοῦ νοεῖσθαι , λειπόμενον ἔξειν , κατ' αὐτὴν τὴν οὐσίαν τὴν ὑπεροχὴν ἐπιδείκνυσθαι ( 41 ) . Ἡμεῖς δέ , κατὰ μὲν τὴν τῶν αἰτίων πρὸς ἅ ἐξ αὐτῶν σχέσιν , προτετάχθαι τοῦ Υἱοῦ τὸν Πατέρα φαμέν · κατὰ δὲ τὴν τῆς φύσεως διαφοράν , οὔτε , οὐδὲ κατὰ τὴν τοῦ χρόνου ὑπεροχὴν · ἡ οὕτω γε καὶ αὐτὸ ( 42 ) , τὸ Πατέρα εἶναι τὴν Θεόν , ἀθετήσομεν , τῆς κατὰ τὴν οὐσίαν ἀλλοτριότητος τὴν φυσικὴν συνάφειαν ἀθετοῦσης .
Lemmas: σμάω κατά ὁ δημιουργικός λόγος διατάσσω ( 37 ) , καί ὡς ὁ ὁ ἀριθμός ( 38 ) θέσις , καί ὡς ὁ ὁ αἴτιος πρός ὁ αἰτιατός σχέσις , ἐκεῖνος προδωμολογημένου ὁ καί ὁ φύσις αὐτός ποιητής εἰμί καί δημιουργός ὁ Θεός · επιπεπτευμενω δέ καί τεχνικός , ὡς ὁ ἐν ὁ κατασκεύασμα , καί μάθημα , καί ἀξίωμα , καί ἀριθμός , καί ὁ τοιοῦτος . οὗτος τοίνυν ὁ πρῶτος ἀποκρύπτω οὗτος , ὁ δύο εἶδος ὁ τάξις ἐπιμιμνήσκομαι , καί φημί , μή χρή λέγω ἐπί Θεός τάξις , ἐπεί ὁ τάξις δύο εἰμί ὁ τάσσω . ἐκεῖνος δέ ὁ οὖον συνοράω , ἢ ἔχω ἀποκρύπτω , ὅτι εἰμί τίς τάξις εἶδος , οὐ ἐκ ὁ παρά ἐγώ θέσις συνίστημι , ἀλλά αὐτός ὁ κατά φύσις ἀκολουθία συμβαδόν , ὡς ὁ πῦρ πρός ὁ φάος εἰμί ὁ ἐκ αὐτός . ἐν οὗτος γάρ πρότερος ὁ αἴτιος λέγω , δύο δέ ὁ ἐκ αὐτός ( 39 ) · οὖον διάστημα Χωρίζοντες ἀπό ἀλλήλων οὗτος , ἀλλά ὁ λογισμός ὁ αἰτιατός προεῖπον ὁ αἴτιος . Πῶς οὖν εὔλογος ἀρνέομαι ὁ τάξις , ἐπί ὅς εἰμί πρότερος καί δύο , οὖον κατά ὁ ἡμέτερος θέσις , ἀλλά ἐκ ὁ κατά φύσις αὐτός ἐνυπάρχω ἀκολουθία ; τίς οὖν ἕνεκα ἀθετέω ὁ τάξις ἐπί Θεός λαμβάνω ; ἡγέομαι , εἰμί ( 40 ) ἐπίδειξις μηδαμῶς ἄλλως ὁ πρότερος ἐπί Θεός νοέω , λείπω ἔχω , κατά αὐτός ὁ οὐσία ὁ ὑπεροχή ἐπιδείκνυμι ( 41 ) . ἐγώ δέ , κατά μέν ὁ ὁ αἴτιος πρός ὅς ἐκ αὐτός σχέσις , προτάσσω ὁ υἱός ὁ πατήρ φημί · κατά δέ ὁ ὁ φύσις διαφορά , οὔτε , οὐδέ κατά ὁ ὁ χρόνος ὑπεροχή · ὁ οὗτος γε καί αὐτός ( 42 ) , ὁ πατήρ εἰμί ὁ Θεός , ἀθετέω , ὁ κατά ὁ οὐσία ἀλλοτριότης ὁ φυσικός συνάφεια ἀθετέω .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0700.2
21 . Ἐπεὶ μέντοι ἀφορίσασθαι ἡμῖν τοῦ χρόνου τὴν φύσιν ὁ σοφὸς τὰ πάντα προῆλθεν , καὶ ἐνταῦθα ( 43 ) αὐτοῦ τὸ βέβαιον καὶ περιεισπερμένον τῆς διανοίας ἰδωμεν . Χρόνον τοίνυν εἶναι φησι ποίαν τινὰ κίνησιν ἀστέρων · ἡλίου δηλονότι καὶ σελήνης καὶ τῶν λοιπῶν , ὧσις καθ' ἑαυτά ( 44 ) κινεῖσθαι δύναμίς ἐστι . Τὸ τοίνυν ἀπὸ γενέσεως οὐρανοῦ καὶ γῆς μέχρι τῆς
Lemmas: 21 . ἐπεί μέντοι ἀφορίζω ἐγώ ὁ χρόνος ὁ φύσις ὁ σοφός ὁ πᾶς προέρχομαι , καί ἐνταῦθα ( 43 ) αὐτός ὁ βέβαιος καί περισπείρω ὁ διάνοια ὁράω . Χρόνος τοίνυν εἰμί φημί ποῖος τις κίνησις ἀστήρ · ἥλιος δηλονότι καί σελήνη καί ὁ λοιπός , ὠσμός κατά ἑαυτοῦ ( 44 ) κινέω δύναμις εἰμί . ὁ τοίνυν ἀπό γένεσις οὐρανός καί γῆ μέχρι ὁ
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0702.1
τι τῇ οὐσίᾳ τοῦ Θεοῦ δυνατὸν , οἷον εἶδος , ἢ δὲχον , ἢ πλικιότητα , διὰ τὸ πάντα συνθήκην ἐλεύθερον εἶναι τὸν Θεόν . Εἰ δὲ τούτων καὶ τῶν τοιούτων τι ( 55 ) μὴτε ἐστὶ μὴτε ποτὲ γένοιτ' ἂν εὐαγὲς ἐπινοῆσαι συμπε-πλεγμένον τῇ οὐσίᾳ τοῦ Θεοῦ ( 56 ) , ποῖος ἐτι συγχω-ρήσει λόγος πρὸς τὴν ἀγέννητον ὁμοιοῦν τὴν γεννη-τήν ; τῆς κατ' οὐσίαν ( 57 ) ὁμοιότητος , ἢ συγκρισεως , ἢ κοινωνίας , μηδεμιαν ὑπεροχὴν ἢ διαφορὰν κατα-λιποῦσης , ἰσότητα δὲ σαφῶς ἐργαζομένης , μετὰ δὲ τῆς ἰσότητος ἀγέννητον ἀποφαίνουσας τὸν ὁμοιούμε-νον , ἢ συγκρινόμενον . Οὐδὲς δὲ οὕτως ( 58 ) ἀνόητος καὶ πρὸς ἀσεβείαν τολμηρός , ὥστε ἴσον εἰπεῖν τῷ Πατρὶ τὸν Υἱόν , αὐτοῦ τοῦ Κυρίου διαρρήδην εἰπόν-τος · 'Ὁ Πατὴρ ὁ πέμψας μὲ μεῖζων μου ἐστὶ' καὶ πάλιν μετ' ὀλίγα . 'Ἀλλ' ὅτι μὲν οὗς ὁ τῶν πάν-των Θεὸς ἀγέννητος καὶ ἀσύγκριτος , πλείονων ὄντων τῶν παραλειπόμενων , ἀποχρὴν ἡγοῦμαι καὶ τὰ ῥηθέντα πρὸς ἀπόδειξιν .
Lemmas: τίς ὁ οὐσία ὁ Θεός δυνατός , οἷος εἶδος , ἢ δέχομαι , ἢ πλικιοτηταω , διά ὁ πᾶς συνθήκη ἐλεύθερος εἰμί ὁ Θεός . εἰμί δέ οὗτος καί ὁ τοιοῦτος τίς ( 55 ) μήτε εἰμί μήτε ποτέ γίγνομαι εἄν εὐαγής ἐπινοέω συμπλέκω ὁ οὐσία ὁ Θεός ( 56 ) , ποῖος ἔτι συγχωρέω λόγος πρός ὁ ἀγέννητος ὁμοιόω ὁ γεννητής ; ὁ κατά οὐσία ( 57 ) ὁμοιότης , ἢ σύγκρισις , ἢ κοινωνία , μηδείς ὑπεροχή ἢ διαφορά καταπλίσσω , ἰσότης δέ σαφῶς ἐργάζομαι , μετά δέ ὁ ἰσότης ἀγέννητος ἀποφαίνω ὁ ὁμοιόω , ἢ συγκρίνω . Οὐδή δέ οὕτως ( 58 ) ἀνόητος καί πρός ἀσέβεια τολμηρός , ὥστε ἴσος εἶπον ὁ πατήρ ὁ υἱός , αὐτός ὁ κύριος διαρρήδην εἶπον · Ὁ πατήρ ὁ πέμπω ἐγώ μείζων ἐγώ ἐστία καί πάλιν μετά ὀλίγος . Ἀλ ὅτι μέν ὗς ὁ ὁ πάντος θεός ἀγέννητος καί Ἀσύγκριτος , π́λυος εἰμί ὁ παραλείπω , ἀποχράω ἡγέομαι καί ὁ εἴρω πρός ἀπόδειξις .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0702.2
ΒΑΣ . Ὅταν τις ἀπτεσθαι μέλλῃ πονηροῦ λόγου , προλαμβάνει ( 59 ) τινὰ συγχωρούμενα παρὰ πάν-των , ἵνα διὰ τῆς ἐν τούτοις εὐγνωμοσύνης μὴδὲ περὶ τῶν λοιπῶν ἀπιστῆται . Οὐδὲν ( 60 ) , φησίν , οἷόν τε ὑπάρχειν τοῦ Θεοῦ τῇ οὐσίᾳ , οὔτε εἶδος , οὔτε δὲχον , οὔτε πλικιότητα , διὰ τὸ πάντα συνθήκης ἐλεύθερον εἶναι τὸν Θεόν . Μέχρι τούτων ἐστιν εὐνόμων · ἐν δὲ τοῖς ἐξῆς εἰς ἑαυτὸν ἐπανήλθεν . Ὡς γὰρ ἀναγκαίως τοῖς προεκτεθεῖσιν ἐπομείην τὴν βλασφημίαν ἐπισυν-άπτει , λέγων · Εἰ δὲ τούτων καὶ τῶν τοιούτων τι μὴτε ἐστὶ , μηδὲποτ' ἂν γένοιτο εὐαγὲς ἐπινοῆσαι συμπεπλεγμένον τῇ οὐσίᾳ , τὶς συγχωρήσει λόγος ( 61 ) πρὸς τὴν ἀγέννητον ὁμοιοῦν τὴν γεννητήν ; Ποίαν ἀκολουθίαν ἔχει ταῦτα πρὸς ἀλλήλα , εἰ ἀσύνθετός ἐστιν ὁ Θεός , ἀνεπίδεκτον εἶναι τὸν Υἱὸν τῆς πρὸς αὐτὸν ὁμοιότητος ; Εἴπε γὰρ · οὐχὶ δὲ καὶ τὸν Υἱὸν πα-ραπλησίως ἐρεῖς μὴτε εἶδος , μὴτε δὲχον ( 62 ) , μὴτε πλικιότητα ἔχειν ἐν ἑαυτῷ , καὶ πάντα συνθήκης ἐλεύθερον εἶναι ;
Lemmas: βαίνω . ὅταν τις ἅπτω μέλλω πονηρός λόγος , προλαμβάνω ( 59 ) τις συγχωρέω παρά πάντος , ἵνα διά ὁ ἐν οὗτος εὐγνωμοσύνη μηδέ περί ὁ λοιπός ἀπιστέω . οὐδείς ( 60 ) , φημί , οἷος τε ὑπάρχω ὁ Θεός ὁ οὐσία , οὔτε εἶδος , οὔτε δέχομαι , οὔτε πλικιοτηταω , διά ὁ πᾶς συνθήκη ἐλεύθερος εἰμί ὁ Θεός . μέχρι οὗτος εἰμί εὔνομος · ἐν δέ ὁ ἑξῆς εἰς ἑαυτοῦ επανέρχομαι . ὡς γάρ ἀναγκαῖος ὁ προεκτίθημι ἐπόμνυμι ὁ βλασφημία ἐπισυνάπτω , λέγω · εἰμί δέ οὗτος καί ὁ τοιοῦτος τίς μήτε εἰμί , μηδέποτε εἄν γίγνομαι εὐαγής ἐπινοέω συμπλέκω ὁ οὐσία , τις συγχωρέω λόγος ( 61 ) πρός ὁ ἀγέννητος ὁμοιόω ὁ γεννητής ; Ποίας ἀκολουθία ἔχω οὗτος πρός ἀλλήλων , εἰμί ἀσύνθετος εἰμί ὁ Θεός , ἀνεπίδεκτος εἰμί ὁ υἱός ὁ πρός αὐτός ὁμοιότης ; εἶπον γάρ · οὐ δέ καί ὁ υἱός παραπλήσιος εἴρω μήτε εἶδος , μήτε δέχομαι ( 62 ) , μήτε πλικιοτηταω ἔχω ἐν ἑαυτοῦ , καί πᾶς συνθήκη ἐλεύθερος εἰμί ;
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0702.3
23 . Ἐγὼ μὲν γὰρ οὐδὲ μανεντα σε ἡγοῦμαι ποτε τολμῆσαι ἄλλο τι εἰπεῖν τὸν Υἱὸν ἢ ἀσώματον καὶ ἀνεῖλον καὶ ἀσχημάτιστον , καὶ πάντα ὅσαπερ ἂν ἐπὶ τοῦ Πατρὸς εἴποις . Πῶς οὖν οὐχ ὑσεῖξ τὸν μὴ ἔχοντα εἶδος τῷ εἶδος μὴ ἔχοντι παραβάλλειν ( 63 ) ; καὶ τὸν μὴ ἔχοντα πλικιότητα τῷ μὴ ἔχοντι ταύ-την ; καὶ τὸν ἀσύνθετον ὅλως τῷ ἀσύνθετῳ ; Ὁ
Lemmas: 23 . ἐγώ μέν γάρ οὐδέ μανεντα σύ ἡγέομαι ποτός τολμάω ἄλλος τίς εἶπον ὁ υἱός ἢ ἀσώματος καί ἀναιρέω καί ἀσχημάτιστος , καί πᾶς ὅσος εἄν ἐπί ὁ πατήρ εἶπον . Πῶς οὖν οὐ ὕω ὁ μή ἔχω εἶδος ὁ εἶδος μή ἔχω παραβάλλω ( 63 ) ; καί ὁ μή ἔχω πλικιοτηταω ὁ μή ἔχω οὗτος ; καί ὁ ἀσύνθετος ὅλως ὁ ἀσυνθετέω ; ὁ
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0703.1
A δὲ τὸ ὁμοιον ἐν τῷ εἴδει τίθεσθαι , καὶ τὸ ἴσον ἐν τῷ ὀγκῷ · τὴν δὲ πηλικότητα ( 64 ) , ὅ τι καὶ οὐσία παρὰ τὸν ὀγκον εἶναι , αὐτὸς ἂν οἰκειώτερον ἐξηγήσατο .
Lemmas: A δέ ὁ ὅμοιος ἐν ὁ εἶδος τίθημι , καί ὁ ἴσος ἐν ὁ ὄγκος · ὁ δέ πηλικότης ( 64 ) , ὅς τίς καί οὐσία παρά ὁ ὄγκος εἰμί , αὐτός εἄν οἰκεῖος ἐξηγέομαι .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0703.2
EYN . Διὰ τοῦτο οὔτε ἴσος , φησίν , οὔτε ὁμοιος , ἐπειδὴ καὶ ἀπόσος ἐστι καὶ ἀνεῖδος .
Lemmas: EYN . Ζεύς οὗτος οὔτε ἴσος , φημί , οὔτε ὅμοιος , ἐπεί καί ἄποσος εἰμί καί ἀνεῖδος .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0703.3
ΒΑΣ . Ἐγὼ δὲ κατ' αὐτὸ τοῦτο τὴν ὁμοιότητα τίθεμαι . Ἐπειδὴ ὡσπερ ὁ Πατὴρ συνθήκης ἐστὶ πάσης ἐλεύθερος , οὕτω καὶ ὁ Υἱὸς ἀπλῶς παντελῶς , καὶ ἀσύνθετος , καὶ τὸ ὁμοιον , μὴ κατὰ τὴν τοῦ εἴδους ταυτότητα θεωρεῖσθαι , ἀλλὰ κατ' αὐτὴν τὴν οὐσίαν . Ὅσοις μὲν γὰρ μορφὴ καὶ σχῆμα περιέκειται , τούτοις , κατὰ τὴν ταυτότητα τοῦ εἴδους , ἡ ὁμοιότης · τὴν δὲ ἀνεῖλον καὶ ἀσχηματίστον φύσιν ἐν αὐτῇ τῇ οὐσίᾳ λείπεται ἔχειν τὴν ὁμοιότητα · καὶ τὸ ἴσον μὴ ἐν τῇ τῶν ὀγκῶν παραμετρήσει , ἀλλ' ἐν τῇ ταυτότητι τῆς δυνάμεως . Χριστὸς , φησί , Θεοῦ δύναμις , καὶ Θεοῦ σοφία · ὅλης τῆς πατρικῆς δυνάμεως ἐναποκειμένης αὐτῷ ὁλοσύνῃ . Ὅθεν ὅσαπερ ἂν βλέπῃ τὸν Πατέρα ποιοῦντα , ταῦτα καὶ ὁ Υἱὸς ὁμοίως ποιεῖ .
Lemmas: βαίνω . ἐγώ δέ κατά αὐτός οὗτος ὁ ὁμοιότης τίθημι . ἐπεί ὡς ὁ πατήρ συνθήκη εἰμί πᾶς ἐλεύθερος , οὗτος καί ὁ υἱός ἀπλόος παντελῶς , καί ἀσύνθετος , καί ὁ ὅμοιος , μή κατά ὁ ὁ εἶδος ταυτότης θεωρέω , ἀλλά κατά αὐτός ὁ οὐσία . ὅσος μέν γάρ μορφή καί σχῆμα περιέχω , οὗτος , κατά ὁ ταυτότης ὁ εἶδος , ὁ ὁμοιότης · ὁ δέ ἀναιρέω καί ἀσχηματίζω φύσις ἐν αὐτός ὁ οὐσία λείπω ἔχω ὁ ὁμοιότης · καί ὁ ἴσος μή ἐν ὁ ὁ ὀγκόω παραμέτρησις , ἀλλά ἐν ὁ ταυτότης ὁ δύναμις . Χριστός , φημί , Θεός δύναμις , καί Θεός σοφία · ὅλος ὁ πατρικός δύναμις ἐναπόκειμαι αὐτός ὁλοσύνῃ . ὅθεν ὅσος εἄν βλέπω ὁ πατήρ ποιέω , οὗτος καί ὁ υἱός ὁμοίως ποιέω .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0703.4
EYN . Ἀλλ' ἡ κατ' οὐσίαν , φησίν , ὁμοιότης , ἢ σύγκρισις , ἢ κοινωνία , μηδεμίαν ὑπεροχὴν ἢ διαφορὰν καταλείπουσα , ἰσότητα σαφῶς ἀπεργάζεται ( 65 ) .
Lemmas: EYN . ἀλλά ὁ κατά οὐσία , φημί , ὁμοιότης , ἢ σύγκρισις , ἢ κοινωνία , μηδείς ὑπεροχή ἢ διαφορά καταλείπω , ἰσότης σαφῶς ἀπεργάζομαι ( 65 ) .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0703.5
ΒΑΣ . Πῶς οὖν οὐδεμίαν διαφορὰν καταλείπει , οὐδὲ τὴν τοῖς αἰτίοις πρὸς τὰ ἐξ αὐτῶν ἐνυπάρχουσαν ; Εἶτα ἐπάγει :
Lemmas: βαίνω . Πῶς οὖν οὐδείς διαφορά καταλείπω , οὐδέ ὁ ὁ αἴτιος πρός ὁ ἐκ αὐτός ἐνυπάρχω ; εἶτα ἐπάγω :
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0703.6
EYN . Τίς δὲ οὕτως ἀνόητος , ἢ πρὸς ἀσεβείαν τολμηρός , ὥστε ἴσον εἰπεῖν τὸν Υἱὸν τῷ Πατρί ;
Lemmas: EYN . Τῖς δέ οὕτως ἀνόητος , ἢ πρός ἀσέβεια τολμηρός , ὥστε ἴσος εἶπον ὁ υἱός ὁ πατήρ ;
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0703.7
ΒΑΣ . Εἴπωμεν αὐτῷ τὰ τοῦ προφήτου πρὸς ταῦτα · ὅτι , Ὦγὺς πόρνης ἐτένεσέ σοι · ἀπηνισχύνησας πρὸς πάντας . Καὶ γὰρ ἐκεῖναι τὰ ἑαυτῶν ἀνεῖδὴ τοῖς σεμνοῖς βεβιωκόσι προστρίβονται · καὶ οὗτος τοὺς τὴν δόξαν τοῦ Μονογενοῦς μεγαλύνειν ἐπιθυμοῦντας ἀνόητους ἀποκαλεῖ καὶ πρὸς ἀσεβείαν τολμηρούς , ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς χαλεπαίνων , ἐφ' οἷς καὶ Ἰουδαῖοι παρωξύνοντο τῇνικαῦτα λέγοντες ὅτι , Ἴσον ἑαυτὸν ποιεῖ τῷ Θεῷ .
Lemmas: βαίνω . εἶπον αὐτός ὁ ὁ προφήτης πρός οὗτος · ὅτι , Ὦγὺς πόρνη τείνω σύ · απηνισχυνεος πρός πᾶς . καί γάρ ἐκεῖνος ὁ ἑαυτοῦ ἀνέρχομαι ὁ σεμνός βιόω προστρίβω · καί οὗτος ὁ ὁ δόξα ὁ Μονογενώ μεγαλύνω ἐπιθυμέω ανόητος ἀποκαλέω καί πρός ἀσέβεια τολμηρός , ἐπί ὁ αὐτός χαλεπαίνω , ἐπί ὅς καί Ἰουδαῖος παροξύνω τηνικαῦτα λέγω ὅτι , Ἴσος ἑαυτοῦ ποιέω ὁ Θεός .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0703.8
24 . Καίτοι γε ( καὶ μηδενὶ παράδοξον τὸ λεγόμενον δοξῇ ) μᾶλλον πως ἐδόκουν ἐκεῖνοι τὸ ἀκόλουθον ἐπιβλέπειν . Ἥγανάκτων γὰρ , ὅτι Πατέρα ἑαυτῷ ἔλεγεν τὸν Θεόν · τὸ ἐφεξῆς ἀφ' ἑαυτῶν συλλογιζόμενοι , ὅτι διὰ τοῦτο ἴσον ἑαυτὸν ποιεῖ ( 66 ) τῷ Θεῷ · ὡς ἀναγκαίως ἐπομένου τῷ Πατέρα ἔχειν τὸν Θεὸν τοῦ ἴσον ( 67 ) ὑπάρχειν αὐτῷ . Ὁ δὲ , τὸ πρῶτον συγχωρῶν ἀθδεν , πρὸς τὸ δεύτερον ἀνανεύει , καὶ τὴν τοῦ Κυρίου φωνὴν ἡμῖν προβάλλεται · εἰπόντος · Ὁ Πατὴρ ,
Lemmas: 24 . καίτοι γε ( καί μηδείς παράδοξος ὁ λέγω δόξα ) μᾶλλον πως δοκέω ἐκεῖνος ὁ ἀκόλουθος ἐπιβλέπω . ἀγανακτέω γάρ , ὅτι πατήρ ἑαυτοῦ λέγω ὁ Θεός · ὁ ἐφεξῆς ἀπό ἑαυτοῦ συλλογίζομαι , ὅτι διά οὗτος ἴσος ἑαυτοῦ ποιέω ( 66 ) ὁ Θεός · ὡς ἀναγκαῖος επόμενος ὁ πατήρ ἔχω ὁ θεός ὁ ἴσος ( 67 ) ὑπάρχω αὐτός . ὁ δέ , ὁ πρῶτος συγχωρέω ἀθδεν , πρός ὁ δύο ἀνανεύω , καί ὁ ὁ κύριος φωνή ἐγώ προβάλλω · εἶπον · ὁ πατήρ ,
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0704.1
δ ( 68 ) πέμψας με , μείζων μου ἐστίν · τοῦ δὲ Ἀπο-στόλου λέγοντος οὐκ ἀκούει ( 69 ) ὅτι , Οὐχ ἀρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ . ( 70 ) Καίτοι εἰ κατὰ τὸν οὖν λόγον ἡ ἀγεννησία οὐσία ἦν , ἐδούλευ δὲ τῇ κατ’ οὐσίαν ὑπεροχὴν ἐπιδείξαι , εἴπεν ἂν · Ὁ ἀγέν-νητος μείζων μου ἐστίν . Ἡμέτερος δὲ ἐστιν ὁ λόγος , ὅτι ἡ τοῦ Πατρὸς προσηγορία ἐνέργειά ἐστι καὶ οὐχ οὐσία σημαίνει . Μείζονα οὖν λέγοντες τοῦ Υἱοῦ τὸν Πατέρα , μείζονα τοῦ ἔργου φατε τὴν ἐνέρ-γειαν . Πᾶσα δὲ δήπου ( 71 ) ἐνέργεια συμβαίνει τῷ μέτρῳ τοῖς ἐξ αὐτῆς γινομένοις · καὶ μεγάλη μὲν τῶν μεγάλων ἔργων ἐστίν , μικρὰ δὲ τῶν μικροτέ-ρων . Τὸ οὖν μείζονα τοῦ Υἱοῦ τὸν Πατέρα κατὰ τούτων τὸν λόγον ὁμολογεῖν οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν , ἢ ἀσύμμετρον τῷ ἔργῳ τίθεσθαι τὴν ἐνέργειαν , καὶ μάτην φάσκειν πρὸς τὸ ( 72 ) τῆς ἐνεργείας μέγεθος τὸν Θεὸν κεκίνηθαι , οὐ δυνάμενη τῇ ἐνεργείᾳ παρ-ισάσθαι τὸ τέλος · ὅστε τὸ ἕτερον τῶν δυοῖν ( 73 ) ἀναγ-καίως διαπεσεῖται · ἢ μὴ δηλοῦν ἐνέργειαν τὸν Πα-τέρα , ἀλλὰ οὐσίαν , καὶ οὕτως αὐτοῖς ὁ ἀσαφισμέ-νος τῆς ὁμοιότητος · ( 74 ) λόγος διαγεγράφεται , ὁμοιον τῷ Πατρὶ τὸν Υἱὸν τιθεμένων , τοῦτέστι , τῇ ἐνερ-γείᾳ · οἷον γὰρ ἠθέλησεν ὁ Πατήρ , φησί , τοιούτον ἐποίησε , καθὼ καὶ εἰκόνα βουλήσεως ( 75 ) ὀνομά-ζουσι · ἢ τοῦτο φυλάσσοντα , μὴ εἶναι λέγειν μεί-ζονα τὸν Πατέρα . Ἐπεὶδὴπερ πᾶσα ἐνέργεια , μηδενὸς ἀνθισταμένου τῶν ἐξώθεν , σύμμετρος ἐστὶ τοῖς οἰκείοις ἀποτελέσμασι . Ταῦτα μὲν οὖν πρὸς εἰρήσθω .
Lemmas: δ ( 68 ) πέμπω ἐγώ , μείζων ἐγώ εἰμί · ὁ δέ Ἀπόστολος λέγω οὐ ἀκούω ( 69 ) ὅτι , οὐχ ἁρπαγμός ἡγέομαι ὁ εἰμί ἴσος Θεός . ( 70 ) καίτοι εἰμί κατά ὁ οὖν λόγος ὁ ἀγεννησία οὐσία εἰμί , δουλεύω δέ ὁ κατά οὐσία ὑπεροχή ἐπιδείκνυμι , εἶπον εἄν · ὁ ἀγέννητος μείζων ἐγώ εἰμί . Ἡμέτερος δέ εἰμί ὁ λόγος , ὅτι ὁ ὁ πατήρ προσηγορία ἐνέργεια εἰμί καί οὐ οὐσία σημαίνω . μείζων οὖν λέγω ὁ υἱός ὁ πατήρ , μείζων ὁ ἔργον φημί ὁ ἐνέργεια . πᾶσα δέ δήπου ( 71 ) ἐνέργεια συμβαίνω ὁ μέτρον ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι · καί μέγας μέν ὁ μέγας ἔργον εἰμί , μικρός δέ ὁ μικρός . ὁ οὖν μείζων ὁ υἱός ὁ πατήρ κατά οὗτος ὁ λόγος ὁμολογέω οὐδείς ἕτερος εἰμί , ἢ ἀσύμμετρος ὁ ἔργον τίθημι ὁ ἐνέργεια , καί μάτην φάσκω πρός ὁ ( 72 ) ὁ ἐνέργεια μέγεθος ὁ θεός κινέω , οὖον δυνάμενος ὁ ἐνέργεια παρορίζω ὁ τέλος · ὅστε ὁ ἕτερος ὁ δύο ( 73 ) ἀναγκαῖος διαπίπτω · ἢ μή δηλόω ἐνέργεια ὁ Πατέρας , ἀλλά οὐσία , καί οὕτως αὐτός ὁ ἀσαφισμέ-νος ὁ ὁμοιότης · ( 74 ) λόγος διαγράφω , ὅμοιος ὁ πατήρ ὁ υἱός τίθημι , τουτέστι , ὁ ἐνέργεια · οἷος γάρ ἐθέλω ὁ Πατήρ , φημί , τοιοῦτος ποιέω , καθίημι καί εἰκών βούλησις ( 75 ) ὀνομάζω · ἢ οὗτος φυλάσσω , μή εἰμί λέγω μείζων ὁ πατήρ . ἐπειδή πᾶς ἐνέργεια , μηδείς ἀνθίστημι ὁ ἔξωθεν , σύμμετρος εἰμί ὁ οἰκέω ἀποτέλεσμα . οὗτος μέν οὖν πρός εἴρω .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0704.2
25 . Ἐκεῖνο δὲ τινὶ τῶν πάντων ἀδηλον , ὅτι τὸ μείζων ἢ κατὰ τὸν τῆς αἰτίας λόγον ( 77 ) , ἢ κατὰ τὸν τῆς δυνάμεως πλεονασμὸν , ἢ κατὰ τὴν τοῦ ξέωματος ὑπεροχὴν , ἢ κατὰ τὴν τῶν δυχῶν περιου-σίαν λέγεται ; Κατὰ μὲν οὖν τὸν δυχὸν μὴ εἰλη -
Lemmas: 25 . ἐκεῖνος δέ τις ὁ πᾶς ἄδηλος , ὅτι ὁ μείζων ἢ κατά ὁ ὁ αἴτιος λόγος ( 77 ) , ἢ κατά ὁ ὁ δύναμις πλεονασμός , ἢ κατά ὁ ὁ ξέωματος ὑπεροχή , ἢ κατά ὁ ὁ δυχῶν περιουσία λέγω ; κατά μέν οὖν ὁ δυχὸν μή εἵλη -
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0704.3
( 77 ) Codices duo ἢ κατ’ αὐτὸν τὸν τῆς αἰτίας λό-γον . Iidem editi et unus ms . ἢ κατ’ αὐτὸν τὸν τῆς δυνάμεως . Alii sex mss . ἢ κατὰ τὸν τῆς δυν ...
Lemmas: ( 77 ) Codices duo ἢ κατά αὐτός ὁ ὁ αἴτιος λόγος . Iidem editi et unus ms . ἢ κατά αὐτός ὁ ὁ δύναμις . Alii sex mss . ἢ κατά ὁ ὁ δύο ...
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0705.1
λοιπος οὖν ἐστιν ὁ παρ' ἡμῶν λεχθεὶς τοῦ μείζονος τρόπος , ὁ τῆς ἀρχῆς , λέγω , καὶ τῆς αἰτίας . Ἡ μὲν οὖν κατὰ τὸ μείζον ἐπιχειρήσις αὐτοῦ τῆς βλασφημίας τοιαύτη .
Lemmas: λοιπός οὖν εἰμί ὁ παρά ἐγώ λέγω ὁ μείζων τρόπος , ὁ ὁ ἀρχή , λέγω , καί ὁ αἴτιος . ὁ μέν οὖν κατά ὁ μείζων ἐπιχείρησις αὐτός ὁ βλασφημία τοιοῦτος .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0705.2
( 79 ) Editi τῆς φωνῆς τῆς Κυρίου , libri veteres τῆς φωνῆς τοῦ Κυρίου .
Lemmas: ( 79 ) Editi ὁ φωνή ὁ κύριος , libri veteres ὁ φωνή ὁ κύριος .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0705.4
26 . Ἐκεῖνο δὲ θαυμάσαι ἀξίον , ὅτι οὕτως ἐν βραχεῖ πρὸς τοὺς ἐναντιωτάτους λόγους περιτρεπόμενος , καθάπερ ἀορασίᾳ τινὶ τοὺς τῆς ψυχῆς ὀφθαλμοὺς πεπληγμένος , συνιδεῖν τὴν ἐν τοῖς ( 83 ) λεχθεῖσι μάχην οὐκ ἐδυνήθη · ἵνα φανῇ τοσοῦτον ξένος ὢν τῆς τοῦ Θεοῦ εἰρήνης , ἣν ὁ Κύριος ἡμῶν τοῖς γνησίως καὶ ἀδύλλως εἰς αὐτὸν πεπιστευκόσιν ἀφή-ηξεν , εἰπών · Εἰρήνην ἀφίημι ὑμῖν , εἰρήνην τὴν ἐμὴν διδῶμι ὑμῖν · ὥστε οὐχὶ τοῖς ἄλλοις μόνον ,
Lemmas: 26 . ἐκεῖνος δέ θαυμάζω ἄξιος , ὅτι οὕτως ἐν βραχύς πρός ὁ ἐναντίος λόγος περιτρέπω , καθάπερ ἀορασία τις ὁ ὁ Ψυχή ὀφθαλμός πλήσσω , συνοράω ὁ ἐν ὁ ( 83 ) λέγω μάχη οὐ δύναμαι · ἵνα φαίνω τοσοῦτος ξένος εἰμί ὁ ὁ Θεός εἰρήνη , ὅς ὁ Κύριος ἐγώ ὁ γνήσιος καί ἀδύλλως εἰς αὐτός πιστεύω ἀφαιρέω , εἶπον · Εἰρήνη ἀφίημι σύ , εἰρήνη ὁ ἐμός δίδωμι σύ · ὥστε οὐ ὁ ἄλλος μόνος ,
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0706.1
ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἑαυτῷ διαμάχεται . Μεῖζονα γὰρ εἰπὼν τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα τοῦ Μονογενοῦς Υἱοῦ , καὶ τοῦτὸ ἴσον λέγουσι μανίαν ἐπικαλέσας ( 84 ) , ὡς αὐτὸς ἀνανιρήτους ἔχων τούτου τὰς ἀποδείξεις , μικρὸν ὑποδὲς σκέψασθε ὃα γράφει .
Lemmas: ἀλλά καί αὐτός ἑαυτοῦ διαμάχομαι . μείζων γάρ εἶπον ὁ θεός καί πατήρ ὁ Μονογενώ υἱός , καί οὗτος ἴσος λέγω μανία ἐπικαλέω ( 84 ) , ὡς αὐτός ανανιρητος ἔχω οὗτος ὁ ἀποδείκνυμι , μικρός ὑποδὲς σκέπτομαι ὄα γράφω .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0706.2
ΕΥΝ . Ἄλλ’ ὅτι μὲν εἰς τῶν ὅλων Θεὸς ἀγέννητος καὶ ἀσύγκριτος , πλειόνων ὄντων τῶν παραλελειμμένων , ἀποχρῖν , ἡγοῦμαι , καὶ τὰ ῥηθέντα πρὸς ἀπόδειξιν .
Lemmas: ἐΰς . ἄλλος ὅτι μέν εἰς ὁ ὅλος θεός ἀγέννητος καί Ἀσύγκριτος , πλείων εἰμί ὁ παραλείπω , ἀποχρῖν , ἡγέομαι , καί ὁ εἴρω πρός ἀπόδειξις .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0706.3
ΒΑΣ . Ἐρωτᾶσθω τοίνυν , εἰ ἀσύγκριτος ὁ Θεός , πῶθεν αὐτοῦ ἡ ὑπεροχὴ κατελήφθη ; Τὸ γὰρ μεῖζον ἐκ τῆς πρὸς τὰ ὑπερχόμενα παραθέσεως θεωρεῖται . Πῶς οὖν ὁ αὐτὸς καὶ μεῖζόν ἐστι καὶ ἀπαραθέτος ; Ἄλλ’ ἵνα μὲν παρηλλαγμένην τοῦ Θεοῦ τὴν οὐσίαν πρὸς τὴν τοῦ Μονογενοῦς ἐπιδείξῃ , συγκριτικὸς λέγόμενον τὸ μεῖζον εἰς τὴν οὐσίαν διαφοράν ἐξεδέξατο · ἵνα δὲ πάλιν εἰς τὸ ὁμόσιμον τῇ κτίσει τὸν Μονογενῆ καταγάγῃ , ἀσύγκριτον εἶναι τὸν Πατέρα νομοθετεῖ · καὶνὴν τινὰ καὶ ἀσύγκριτον δυνάμεως τὴν ὁδὸν τῆς βλασφημίας ἐπινοῶν · ἐν προσποιήσει δὴ τοῦ ὑψοῦν καὶ ἐξαίρειν τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα , τοῦ Μονογενοῦς Υἱοῦ καὶ Θεοῦ τὴν δόξαν καταμακρύνον · τοῦ Κυρίου διαμαρτυρουμένου καὶ λέγοντος · Ὁ μὴ τιμῶν τὸν Υἱόν , οὐ τιμᾷ τὸν Πατέρα · καὶ · Ὁ ἀθετῶν ἐμὲ οὐκ ἐμὲ ἀθετεῖ · ἀλλὰ τὸν πέμψαντά με . Ἄλλ’ ὁ ἐχθρὸς τῆς ἀληθείας , ὁ ἐνεργῶν τὰ τοιαῦτα λέγειν καὶ γράφειν αὐτοῖς , εἰδὲν ἐκεῖνο ( 85 ) , ὅτι , εἰ πρὸς τὴν σύνεσιν αὐτῶν τῆς τοῦ Μονογενοῦς δόξης ἀποτυφλώσειε , καὶ τὴν αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς γνώσιν συναφαιρεῖσεται · ὥστε , εἰ καὶ δοκοῦσιν ὑπερβολὰς τινὰς νέμειν τῷ Θεῷ καὶ Πατρί , μηδὲν αὐτοῖς ὠφελοῦν εἶναι τῆς πρὸς αὐτὸν ἀγνώσεως ὁδοῦ τὴν γνώσιν ἀφηρημένους . Ἐπεὶδὴ καὶ Ἰουδαῖοι δοξάζειν τὸν Θεὸν ὁμνται , καὶ Ἑλλήνων τις ἀκούσεσθαι βουλομένων εἰ μέγα περὶ Θεοῦ λέγειν · ἀλλ’ ὅμως οὐχ ἂν τις εἴποι μεγαλύνειν αὐτοὺς τὸν Θεὸν ἄνευ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως , δι’ ἣν ἡ προσάγωγη τῆς γνώσεως ἐστιν .
Lemmas: βαίνω . ἐρωτάω τοίνυν , εἰμί Ἀσύγκριτος ὁ Θεός , πίνω αὐτός ὁ ὑπεροχή καταλαμβάνω ; ὁ γάρ μείζων ἐκ ὁ πρός ὁ ὑπέρχομαι παράθεσις θεωρέω . Πῶς οὖν ὁ αὐτός καί μέγας εἰμί καί απαράθετος ; ἄλλος ἵνα μέν παραλλάσσω ὁ Θεός ὁ οὐσία πρός ὁ ὁ Μονογενώ ἐπιδείκνυμι , συγκριτικός λέγω ὁ μείζων εἰς ὁ οὐσία διαφορά ἐκδέχομαι · ἵνα δέ πάλιν εἰς ὁ ομοσιμος ὁ κτίζω ὁ Μονογενεύς κατάγω , ἀσύγκριτος εἰμί ὁ πατήρ νομοθετέω · καινός τις καί ἀσύγκριτος δύναμις ὁ ὁδός ὁ βλασφημία ἐπινοέω · ἐν προσποιέω δή ὁ ὑψόω καί ἐξαίρω ὁ θεός καί πατήρ , ὁ Μονογενώ υἱός καί Θεός ὁ δόξα καταμακρύνω · ὁ κύριος διαμαρτυρέω καί λέγω · ὁ μή τιμή ὁ υἱός , οὖον τιμάω ὁ πατήρ · καί · ὁ ἀθετέω ἐγώ οὐ ἐγώ ἀθετέω · ἀλλά ὁ πέμπω ἐγώ . ἄλλος ὁ ἐχθρός ὁ ἀλήθεια , ὁ ἐνεργός ὁ τοιοῦτος λέγω καί γράφω αὐτός , ὁράω ἐκεῖνος ( 85 ) , ὅτι , εἰμί πρός ὁ σύνεσις αὐτός ὁ ὁ Μονογενώ δόξα ἀποτυφλόω , καί ὁ αὐτός ὁ Θεός καί πατήρ γνῶσις συναφαιρέω · ὥστε , εἰμί καί δοκέω ὑπερβολή τις νέμω ὁ Θεός καί πατήρ , μηδείς αὐτός ὠφελέω εἰμί ὁ πρός αὐτός ἀγνώσεως ὁδός ὁ γνῶσις αφηρημένος . ἐπειδή καί Ἰουδαῖος δοξάζω ὁ θεός ὁμνται , καί Ἕλλην τις ἀκούω βούλομαι εἰμί μέγας περί Θεός λέγω · ἀλλά ὅμως οὐ εἄν τις εἶπον μεγαλύνω αὐτός ὁ θεός ἄνευ ὁ εἰς Χριστός πίστις , διά ὅς ὁ προσαγωγή ὁ γνῶσις εἰμί .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0706.4
27 . Ἀσύγκριτον οὖν τὸν Θεὸν λέγει , ἵνα δείξῃ Υἱὸν ἴσον ὄντα τῇ κτίσει , ἐν τῷ ὁμοίως τῆς δόξης τοῦ Πατρὸς ἀπολείπεσθαι · διότι τὰ ( 86 ) ἴσω μέτρῳ ὑπερχόμενα ἴσα ἀλλήλοις ἀναγκαίως ἐστίν . Τοσοῦτον δὲ ὑπερέχεται κατὰ τοῦτο ( 87 ) λόγον ὑπὸ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ὁ Μονογενὴς Υἱός , ὅσον καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον . Τοιούτων γὰρ ἐστὶ τὸ ἀσύγκριτον , ὅ πᾶσιν ὁμοίως ἐστὶν ἀπροσπέλαστον καὶ ἀνέρριτον . Εἰ δὲ ἴσον ( 88 ) τοῖς ἄλλοις τοῦ Πατρὸς ἀπολείπεται , ἴσος ἐκεῖνος ἐστὶ μεθ’ ὧν ἀπολείπεται . Τί οὖν τῆς βλασφημίας ταύτης χειρὸν εἰποιεν ἂν Ἰουδαῖοι ; τὶ δὲ τῶν ἔθνῶν λεγόντων ἐστὶν ἀκούσει ; Καὶ τῶν ἐρυθριώντων οἱ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον πρεσβεύειν σχηματίζοντες , Ἰουδαῖοι ; καὶ Ἕλληνες ; σὺλα καὶ προσ -
Lemmas: 27 . Ἀσύγκριτος οὖν ὁ θεός λέγω , ἵνα δείκνυμι υἱός ἴσος εἰμί ὁ κτίζω , ἐν ὁ ὁμοίως ὁ δόξα ὁ πατήρ ἀπολείπω · διότι ὁ ( 86 ) ἴσος μέτρον ὑπέρχομαι ἴσος ἀλλήλων ἀναγκαῖος εἰμί . τοσοῦτος δέ ὑπερέχω κατά οὗτος ( 87 ) λόγος ὑπό ὁ Θεός καί πατήρ ὁ Μονογενής υἱός , ὅσος καί ὁ ἄλλος ἕκαστος . τοιοῦτος γάρ εἰμί ὁ ἀσύγκριτος , ὅς πᾶς ὁμοίως εἰμί ἀπροσπέλαστος καί ανερριος . εἰμί δέ ἴσος ( 88 ) ὁ ἄλλος ὁ πατήρ ἀπολείπω , ἴσος ἐκεῖνος εἰμί μετά ὅς ἀπολείπω . τις οὖν ὁ βλασφημία οὗτος χείρων εἶπον εἄν Ἰουδαῖος ; τίς δέ ὁ ἔθνος λέγω εἰμί ἀκούω ; καί ὁ ἐρυθριάω ὁ ὁ ὁ Θεός Λόγος πρεσβεύω σχηματίζω , Ἰουδαῖος ; καί Ἕλλην ; σύλη καί προς -
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0707.1
( 91 ) Editii μνημονεύσωμεν . Codices tres μνημονεύσωμεν , recte .
Lemmas: ( 91 ) Editii μνημονεύω . Codices tres μνημονεύω , recte .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0707.2
A ἄγορα ( 89 ) διδάγματα προτεινόμενον . Εἰ γὰρ μὴ συγχρίνεται τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ ( 90 ) , ὥσπερ οὐτ’ ἄγγελοι , οὔτε οὐρανός , οὔτε ἥλιος , οὔτε γῆ , οὔτε τῶν ἐν αὐτῇ ζῴων τε καὶ φυτῶν ἕκαστον · πῶς μὲν τὴν διαφορὰν ἔχει πρὸς τὰ οἰκεῖα κτίσματα ; πάλιν δὲ αὐτῷ πρὸς τὸν γεννήσαντα ἡ οἰκειότης ; Ἐγὼ , φησί , καὶ ὁ Πατὴρ ἓν ἐσμεν . Πάλιν γὰρ τοῦ αὐτοῦ μνημονεύσωμεν ( 91 ) . Τοῦτο , εἰπὲ μοι , οὐχὶ συγχρίνοντος ἑαυτὸν ἐστὶ τὸ ῥῆμα ; Τί λέγω συγχρίνοντος ; ἐνοῦντος μὲν οὖν , ὡς εἰπεῖν , καὶ τὸ τῆς φύσεως ἀπαράλλακτον ( 92 ) παριστῶντος ἐντεῦθεν . Ὁ δὲ ἀσύγκριτον εἶναι τὸν Θεὸν ἀποφαίνεται . Καὶ ἡ μὲν ἀγαθότης τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοὺς ἀνθρώπους ( 93 ) , καθὸδὲν ἐξυμ χωρητικοῦλοι , διὰ τῆς μελέτης καὶ τῆς ἀσκήσεως τῶν ἀγαθῶν ἔργων τῇ πρὸς τὸν Θεὸν τῶν ὅλων ὁμοιώσει προσάγει ἐν οἷς φησι · Γίνεσθε τέλειοι καθὼς καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τέλειός ἐστιν · οὗτος δὲ τὸν Μονογενῆ τὴν ἐκ φύσεως αὐτῷ ὑπάρχουσαν πρὸς τὸν γεννήσαντα οἰκειότητα ( 94 ) , τὸ εἰς αὐτὸν ἴκνον , ἀποστερεῖ . Καίτοι καὶ οὕτως ( 95 ) αὐτῷ εἰς τὸ ἐναντίον ὁ λόγος περιτραπησεται . Εἰ γὰρ ἀσύγκριτος ὁ Πατήρ , πῶθεν λαβὼν τῆς ἀνομοιότητος τοῦ Υἱοῦ τὰς ἀποδείξεις παρέξεσται ; Εἰ μὲν γὰρ , ἀντιπαραθεῖσάων τὰς οὐσίας ἀλλήλαις , εὑρηκέναι φήσει τὸ ἀνόμοιον , πῶς ἀσύγκριτος ὁ τοιοῦτος ; εἰ δὲ οὐλὴ συγχρίνεται τὴν ἀρχήν ( 96 ) , πῶς ἐπιγινώσκει τὸ ἀγαθὸν ἐναντιοῦσθαι μόνον , ἀλλὰ καὶ αὐτὸ ἑαυ -
Lemmas: A ἀγορά ( 89 ) δίδαγμα προτείνω . εἰμί γάρ μή συγχρίω ὁ Θεός καί πατήρ ( 90 ) , ὥσπερ οὐ ἄγγελος , οὔτε οὐρανός , οὔτε ἥλιος , οὔτε γῆ , οὔτε ὁ ἐν αὐτός ζῷον τε καί φυτός ἕκαστος · πῶς μέν ὁ διαφορά ἔχω πρός ὁ οἰκεῖος κτίσμα ; πάλιν δέ αὐτός πρός ὁ γεννάω ὁ οἰκειότης ; ἐγώ , φημί , καί ὁ πατήρ εἷς εἰμί . πάλιν γάρ ὁ αὐτός μνημονεύω ( 91 ) . οὗτος , εἶπον ἐγώ , οὐ συγχρίω ἑαυτοῦ εἰμί ὁ ῥῆμα ; τις λέγω συγχρίω ; νέω μέν οὖν , ὡς εἶπον , καί ὁ ὁ φύσις ἀπαράλλακτος ( 92 ) παριστάω ἐντεῦθεν . ὁ δέ ἀσύγκριτος εἰμί ὁ θεός ἀποφαίνω . καί ὁ μέν ἀγαθότης ὁ Θεός καί Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ὁ ἄνθρωπος ( 93 ) , κάθοδος ἐξυμ χωρητικουλος , διά ὁ μελέτη καί ὁ ἄσκησις ὁ ἀγαθός ἔργον ὁ πρός ὁ θεός ὁ ὅλος ὁμοιόω προσάγω ἐν ὅς φημί · γίγνομαι τέλειος καθώς καί ὁ πατήρ σύ ὁ οὐράνιος τέλειος εἰμί · οὗτος δέ ὁ Μονογενεύς ὁ ἐκ φύσις αὐτός ὑπάρχω πρός ὁ γεννάω οἰκειότης ( 94 ) , ὁ εἰς αὐτός ἴκνον , ἀποστερέω . καίτοι καί οὕτως ( 95 ) αὐτός εἰς ὁ ἐναντίος ὁ λόγος περιτρέπω . εἰμί γάρ Ἀσύγκριτος ὁ Πατήρ , πίνω λαμβάνω ὁ ἀνομοιότης ὁ υἱός ὁ ἀποδείκνυμι παρέξειμι ; εἰμί μέν γάρ , ἀντιπαρατίθημι ὁ οὐσία ἀλλήλων , εὑρίσκω φημί ὁ ἀνόμοιος , πῶς Ἀσύγκριτος ὁ τοιοῦτος ; εἰμί δέ οὐλή συγχρίω ὁ ἀρχή ( 96 ) , πῶς ἐπιγιγνώσκω ὁ ἀγαθός ἐναντιόομαι μόνος , ἀλλά καί αὐτός ἑ -
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0708.1
ΠΡΟΣ ΕΥΝΟΜΙΟΝ ( 98 ) ΛΟΓΟΣ Β' .
Lemmas: προς Εὐνόμιον ( 98 ) Λόγος βέ .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0708.2
ΠΕΡΙ ΥΙΟΥ .
Lemmas: περί υἱός .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0708.3
1 . Ἐν τοίνυν τοῖς περὶ Θεοῦ τῶν ὅλων λόγοις ὑποκατασκευδάσας ὅσον ἐδύνατο τὰς εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ βλασφημίας , αὐτῷ λοιπὸν ἐπαφήκῃ τῷ Μονογενεῖ Θεῷ τὴν γλῶσσαν . Τί γὰρ φησῖ ;
Lemmas: 1 . ἐν τοίνυν ὁ περί Θεός ὁ ὅλος λόγος ὑποκατασκευάζω ὅσος δύναμαι ὁ εἰς ὁ υἱός ὁ Θεός βλασφημία , αὐτός λοιπός φαίνω ὁ Μονογενής Θεός ὁ γλῶσσα . τις γάρ φημί ;
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0708.4
ΕΥΝ . Καὶ εἰς Υἱὸς . Μονογενὴς γάρ , περὶ οὗ ἐνῆν μὲν τὰς τῶν ἁγίων φωνὰς παραθέμενον , δι' ὧν Υἱὸν καὶ γέννημα καὶ ποίημα καταγγέλλουσι , ταῖς τῶν ὀνομάτων διαφοραῖς καὶ τὴν τῆς οὐσίας παραλλαγὴν ἐμφανίσαντας , ἀπῆλλάχθαι φροντίδων καὶ πραγμάτων · διὰ δὲ τοὺς σωματικὴν τὴν γέννησιν ὑπολαμβάνοντας , καὶ ταῖς ὁμωνυμίαις προσπιπτόντας , ἀναγκαῖον ἴσως καὶ περὶ τούτων διὰ βραχέων εἰπεῖν .
Lemmas: ἐΰς . καί εἰς υἱός . Μονογενής γάρ , περί ὅς ἐν-εἰμί μέν ὁ ὁ ἅγιος φωνή παρατίθημι , διά ὅς υἱός καί γέννημα καί ποίημα καταγγέλλω , ὁ ὁ ὄνομα διαφορά καί ὁ ὁ οὐσία παραλλαγή ἐμφανίζω , ἀπαλλάσσω φροντίς καί πρᾶγμα · διά δέ ὁ σωματικός ὁ γέννησις ὑπολαμβάνω , καί ὁ ὁμωνυμία προσπίπτω , ἀναγκαῖος ἴσως καί περί οὗτος διά βραχύς εἶπον .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0708.5
ΒΑΣ . Ταῦτα μὲν ( 99 ) ὁ Εὐνόμιος . Ἐγὼ δέ , εἰ μὲν οὕτω χρὴ διανοεῖσθαι περὶ τοῦ λόγου παντὸς , ὡς πλάσματος οἷα ἐν τοῖς διδασκαλείοις τῆς ματαιότητος εἰς μελέτην τοῦ ἐν τῇ ψεύσματι πιθανοῦ τοῖς μειρακίοις προβάλλεται ( ἐπειδὴ καὶ παραπλησίως ἐκεῖνος πάντα σκιαμαχία προσέοικε · πρὸς κατηγοροὺς τε μάχη μὴ ὑφεστῶτας · καὶ ἀπολογία πρὸς κατηγορίαν οὐ προβληθεῖσαν · καὶ λόγος ( 1 ) πρὸς δικαστὰς τοὺς οἰδαμοῦ φαινομένους ) · εἰ οὕτω χρὴ καὶ τούτων ἀκούειν , αὐτὸς τε ἀφῆμι τὴν ἔξετασιν , καὶ παντὶ παραίνω μηδὲν τῶν εἰρημένων περιεργάζεσθαι · εἰ δὲ μεῖζόν ἐστι τὸ ἐπάγγελμα , καὶ πολλοῖς γέγονεν ὑπόνοια ( 2 ) , εἶναι τινα παρ' αὐτῷ τῆς ἀληθείας φροντίδα , ἀνάγκη πᾶσα τῶν εἰρημένων ἕκαστον διευθύνειν εἰς δύναμιν . Τὶς ἄν οὖν τρόπος τῆς ἔξετάσεως δικαιότερος γένοιτο , ἢ τοῖς διδάγμασι ( 3 ) τοῖς παρὰ τοῦ Πνεύματος ἡμῖν δεδομένοις τὸν λόγον συγκρίνοντας , ὃ μὲν ἂν ἐκεῖνοι συμφωνοῦν εὕρωμεν καταδέχεσθαι , τῷ δὲ ἐναντίως ἔχοντι ἀπιστεῖν καὶ ὡς ἐχθρὸν ἀποφεύγειν ;
Lemmas: βαίνω . οὗτος μέν ( 99 ) ὁ Εὐνόμιος . ἐγώ δέ , εἰμί μέν οὗτος χρή διανοέομαι περί ὁ λόγος πᾶς , ὡς πλάσμα οἷος ἐν ὁ διδασκαλεῖον ὁ ματαιότης εἰς μέλω ὁ ἐν ὁ ψεῦσμα πιθανός ὁ μειράκιον προβάλλω ( ἐπεί καί παραπλήσιος ἐκεῖνος πᾶς σκιαμαχία προσέοικα · πρός κατήγορος τε μάχη μή ὑφίστημι · καί ἀπολογία πρός κατηγορία οὖον προβάλλω · καί λόγος ( 1 ) πρός δικαστής ὁ ὁράω φαίνω ) · εἰμί οὗτος χρή καί οὗτος ἀκούω , αὐτός τε ἀφίημι ὁ ἐξέτασις , καί πᾶς παραινῶ μηδείς ὁ εἴρω περιεργάζομαι · εἰμί δέ μέγας εἰμί ὁ ἐπάγγελμα , καί πολύς γίγνομαι ὑπόνοια ( 2 ) , εἰμί τις παρά αὐτός ὁ ἀλήθεια φροντίς , ἀνάγκη πᾶς ὁ εἴρω ἕκαστος διευθύνω εἰς δύναμις . τις ἄν οὖν τρόπος ὁ ἐξέτασις Δίκαιος γίγνομαι , ἢ ὁ δίδαγμα ( 3 ) ὁ παρά ὁ πνεῦμα ἐγώ δίδωμι ὁ λόγος συγκρίνω , ὅς μέν εἄν ἐκεῖνος συμφωνέω εὑρίσκω καταδέχομαι , ὁ δέ ἐναντίος ἔχω ἀπιστέω καί ὡς ἐχθρός ἀποφεύγω ;
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0708.6
2 . Πρῶτον τοίνυν ἐκεῖνο δεῖκνύτω , τίνες τῶν ἁγίων
Lemmas: 2 . Πρῶτος τοίνυν ἐκεῖνος δείκνυμι , τίς ὁ ἅγιος
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0709.2
3 . Ἄνευ δὲ τοῦ μὴ χρήναι διὰ τὸ ἐπικίνδυνον πᾶς τοιούτους ἐπιτιλμᾶν , καὶ τὰ τοῦ ( 11 ) Κυρίου ὀνόματα παρ’ ἑαυτοῦ μεταπλάττειν · ἔτι οὐδὲ ἡ τοῦ Ἀποστόλου διάνοια τὴν πρὸ αἰῶνος ὑπόστασιν τοῦ Μονογενοῦς
Lemmas: 3 . ἄνευ δέ ὁ μή χρή διά ὁ ἐπικίνδυνος πᾶς τοιοῦτος ἐπιτιλμᾶν , καί ὁ ὁ ( 11 ) κύριος ὄνομα παρά ἑαυτοῦ μεταπλάσσω · ἔτι οὐδέ ὁ ὁ ἀπόστολος διάνοια ὁ πρό αἰών ὑπόστασις ὁ Μονογενώ
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0710.1
ἡμῖν παρίστησι , περὶ ἧς ὁ λόγος ἐν τῷ παρόντι . Οὐδὲ γὰρ περὶ τῆς οὐσίας αὐτῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου , τοῦ ἐν ἀρχῇ ὄντος πρὸς τὸν Θεόν , ἀλλὰ περὶ τοῦ κενώσαντος ἑαυτὸν ἐν τῇ τοῦ δούλου μορφῇ , καὶ γενομένου συμμορφου · φ σώματι τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν , καὶ σταυρωθέντος ἐξ ἀσθενείας , σαφῶς διαλέγεται . Καὶ τοῦτο παντὶ γνώριμον τῷ καὶ μικρὸν ἐπιστήσαντι τῆς ἀποστολικῆς λέξεως τῷ βουλήματι , ὅτι οὐχὶ θεολογίας ἡμῖν παραδίδωσι τρόπον , ἀλλὰ τοὺς τῆς οἰκονομίας λόγους παρασῆλοι . Κύριον γὰρ , φησί , καὶ Χριστὸν αὐτόν ( 12 ) ὁ Θεὸς ἐποίησε , τοῦτον τὸν Ἰησοῦν ὃν ὑμεῖς ἐσταυρώσατε , τῇ δεικτικῇ φωνῇ μονονοχὴ πρὸς τὸ ἀνθρώπινον αὐτοῦ καὶ ὁρώμενον πᾶσι προδήλως ἐπηρεῖδόμενος . Ὁ δὲ τὴν , ἐποίησεν , φωνὴν εἰς τὴν ἀρχὴν γενέσιν ( 13 ) τοῦ Μονογενοῦς μεταφέρει . Καὶ οὐδὲ ἐκεῖνο αὐτὸν δυσωπεῖ , ὅτι τὸ , Κύριος , οὐχ οὐσία ἐστιν , ἀλλ’ ἐξουσίας ὄνομα . Ἄστε ὁ εἰπών , Κύριον αὐτὸν καὶ Χριστὸν ὁ Θεὸς ἐποίησε , τὴν κατὰ πάντων ἀρχὴν καὶ δεσποτείαν λέγει τὴν παρὰ τοῦ Πατρὸς ἐπιτραπεῖσαν αὐτῷ , οὐ τὴν ( 14 ) εἰς τὸ εἶναι παράδοσιν αὐτοῦ διηγείται . Ταῦτα μὲν οὖν μικρὸν ὑστερον ἐπιδειξομεν , ὅταν ἐλέγχωμεν αὐτὸν παρὰ τὸ βούλημα τοῦ Πνεύματος τὰς ἐκ τῆς Γραφῆς μαρτυρίας παρατιθέμενον · νυνὶ δὲ ἐπὶ τὰ συνεχῆ τοῦ λόγου προτιθέμεν . Τί οὖν αὐτῷ βούλεται τὸ ὄνομα τοῦτο ; καὶ τί δηποτε ποίημα προσαγορεύειν τὸν ποιητὴν τῶν ὅλων ἐπιχειρεῖ ; Σοφίσματι κιθβδηλῳ παραχρυσούμενος ἑαυτόν , οὕτως ταῖς τῶν ὀνομάτων διαφοραῖς καὶ τῆς οὐσίας παραλλαγὴν συνεκφραίνεισθαι ( 15 ) .
Lemmas: ἐγώ παρίστημι , περί ὅς ὁ λόγος ἐν ὁ πάρειμι . οὐδέ γάρ περί ὁ οὐσία αὐτός ὁ Θεός Λόγος , ὁ ἐν ἀρχή εἰμί πρός ὁ Θεός , ἀλλά περί ὁ κενόω ἑαυτοῦ ἐν ὁ ὁ δοῦλος μορφή , καί γίγνομαι σύμμορφος · φ σῶμα ὁ ταπείνωσις ἐγώ , καί σταυρόω ἐκ ἀσθένεια , σαφῶς διαλέγω . καί οὗτος πᾶς γνώριμος ὁ καί μικρός ἐφίστημι ὁ ἀποστολικός λέξις ὁ βούλημα , ὅτι οὐ θεολογία ἐγώ παραδίδωμι τρόπος , ἀλλά ὁ ὁ οἰκονομία λόγος παρασῆλοι . κύριος γάρ , φημί , καί Χριστός αὐτός ( 12 ) ὁ θεός ποιέω , οὗτος ὁ Ἰησοῦς ὅς σύ σταυρόω , ὁ δεικτικός φωνή μονονοχὴ πρός ὁ ἀνθρώπινος αὐτός καί ὁράω πᾶς πρόδηλος επηρειδιδωμι . ὁ δέ ὁ , ποιέω , φωνή εἰς ὁ ἀρχή γένεσις ( 13 ) ὁ Μονογενώ μεταφέρω . καί οὐδέ ἐκεῖνος αὐτός δυσωπέω , ὅτι ὁ , Κύριος , οὐ οὐσία εἰμί , ἀλλά ἐξουσία ὄνομα . Ἄστυ ὁ εἶπον , κύριος αὐτός καί Χριστός ὁ θεός ποιέω , ὁ κατά πᾶς ἀρχή καί δεσποτεία λέγω ὁ παρά ὁ πατήρ ἐπιτρέπω αὐτός , οὖον ὁ ( 14 ) εἰς ὁ εἰμί παράδοσις αὐτός διηγέομαι . οὗτος μέν οὖν μικρός ὕστερος ἐπιδείκνυμι , ὅταν ἐλέγχω αὐτός παρά ὁ βούλημα ὁ πνεῦμα ὁ ἐκ ὁ γραφή μαρτυρία παρατίθημι · νυνί δέ ἐπί ὁ συνεχής ὁ λόγος προτίθημι . τις οὖν αὐτός βούλομαι ὁ ὄνομα οὗτος ; καί τίς δηποτε ποίημα προσαγορεύω ὁ ποιητής ὁ ὅλος ἐπιχειρέω ; σόφισμα κιθβδηλῳ παραχρυσόω ἑαυτοῦ , οὕτως ὁ ὁ ὄνομα διαφορά καί ὁ οὐσία παραλλαγή συνεκφραινεομαι ( 15 ) .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0710.2
4 . Καίτοι τὶς ἂν τῷ λόγῳ τούτῳ σωφρονῶν πρόσθοιτο , ὅτι ὅν τὰ ὀνόματα ἐστι διάφορα , τούτων παραλλαχθᾶι καὶ τὰς οὐσίας ἀνάγκη ; Πέτρου γὰρ καὶ Παύλου , καὶ ἀπασπλῶς ἀνθρώπων πάντων προσηγορίαι μὲν διάφοροι , οὐσία δὲ πάντων μία . Διὸπερ ἐν τοῖς πλείστοις οἱ αὐτοὶ ἀλλήλοις ἐσμέν · τοῖς δὲ ἰδίωμασι μόνοις ( 16 ) τοῖς περὶ ἕκαστον θεωρουμένοις ἕτερος ἑτέρου διεννοήχαμεν . Ὡθεν καὶ αἱ προσηγορίαι οὐχὶ τῶν οὐσιῶν εἰσι σημαντικαί , ἀλλὰ τῶν ἰδιοτήτων , αἱ τὸν καθ’ ἕνα χαρακτηρίζουσιν . Ὅταν οὖν ἀκούωμεν ( 17 ) Πέτρον , οὐ τὴν οὐσίαν αὐτοῦ νοοῦμεν ἐκ τοῦ ὀνόματος · οὐσίαν δὲ λέγω νῦν τὸ ὑλικὸν ὑποκείμενον · ὅπερ οὐδαμῶς σημαίνει τὸ ὄνομα , ἀλλὰ τῶν ἰδιωμάτων οἱ περὶ αὐτὸν θεωρεῖται τὴν ἔννοιαν ἐντυποῦμεθα . Εὐθὺς γὰρ ἐκ τῆς φωνῆς ταύτης νοοῦμεν τὸν τοῦ Ἰωάν ( 18 ) , τὸν ἐκ τῆς Βηθσαϊδᾶ , τὸν ἀδελφὸν
Lemmas: 4 . καίτοι τις εἄν ὁ λόγος οὗτος σωφρονέω προστίθημι , ὅτι ὅς ὁ ὄνομα εἰμί διάφορος , οὗτος παραλλάσσω καί ὁ οὐσία ἀνάγκη ; Πέτρος γάρ καί Παῦλος , καί ἀπασπλῶς ἄνθρωπος πᾶς προσηγορία μέν διάφορος , οὐσία δέ πᾶς εἷς . διόπερ ἐν ὁ πλεῖστος ὁ αὐτός ἀλλήλων εἰμί · ὁ δέ ἰδίωμα μόνος ( 16 ) ὁ περί ἕκαστος θεωρέω ἕτερος ἕτερος διαφέρω . ὤθω καί ὁ προσηγορία οὐ ὁ οὐσία εἰμί σημαντικός , ἀλλά ὁ ἰδιότης , ὁ ὁ κατά εἷς χαρακτηρίζω . ὅταν οὖν ἀκούω ( 17 ) Πέτρος , οὖον ὁ οὐσία αὐτός νοέω ἐκ ὁ ὄνομα · οὐσία δέ λέγω νῦν ὁ ὑλικός ὑπόκειμαι · ὅσπερ οὐδαμῶς σημαίνω ὁ ὄνομα , ἀλλά ὁ ἰδίωμα ὁ περί αὐτός θεωρέω ὁ ἔννοια ἐντυπόω . εὐθύς γάρ ἐκ ὁ φωνή οὗτος νοέω ὁ ὁ ἰωή ( 18 ) , ὁ ἐκ ὁ Βηθσαϊδᾶ , ὁ ἀδελφός
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0711.1
Ἄνδρος , τὸν ἀπὸ ἀλιέων εἰς τὴν διακονίαν τῆς ἀποστολῆς προσκαληθέντα , τὸν διὰ πίστεως ὑπεροχὴν ἐφ’ ἑαυτὸν ( 19 ) τὴν οἰκοδομὴν τῆς Ἐκκλησίας δεξάμενον · ὧν οὐδὲν ἐστὶν οὐσία , ὡς ἡ ὑπόστασις ( 20 ) νοουμένη . Ὦστε τὸ ὄνομα τὸν χαρακτῆρα μὲν ἡμῖν ἀφορίζει τὸν Πέτρου · αὐτὴν δὲ οὐδαμῶ παρέστησεν τὴν οὐσίαν . Πάλιν ἀκούσαντες Παύλου , ἑτέρων ἰδιωμάτων συνδρομὴν ἐνοήσαμεν · τὸν Ταρσεᾶ , τὸν Ἑβραῖον , τὸν κατὰ νόμον Φαρισαῖον , τὸν μαθητὴν Γαμαλιήλ , τὸν κατὰ ζῆλον διώκτην τῶν Ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ , τὸν ἐκ τῆς φοβερᾶς ὄψεως εἰς τὴν ἐπίγνωσιν ἐναχθέντα ( 21 ) , τὸν ἀπόστολον τῶν ἐθνῶν . Ταῦτα γὰρ πάντα ἐκ μιᾶς φωνῆς τῆς Παύλου περιεργίζεται . Καίτοιγε , εἰπερ ἀληθὲς ἦν , ὅτι ὧν τὰ ὀνόματα διενόχουν , ἐναντίως ἔχουσι τὰ οὐσία , ἔχρει δῆπου καὶ Παῦλον καὶ Πέτρον καὶ ἀπασίας ἔχουσι ἀνθρώπους · ἀπαντας ἑτεροούσιος ἀλλήλοις εἶναι . Ἐπεὶ δὲ τοῦτο οὐδεὶς οὕτως ἄμαθὴς καὶ τῆς κοινῆς φύσεως ἀνεπίσκεπτος , ὥστε · ἂν εἰπεῖν προαχθῆναι · Ἐκ πηλοῦ γάρ , φησί , διηρίσθαι σὺ , ὡς κἀγώ · οὐδὲν ἔτερον τοῦ λόγου ἢ τὸ ὁμοούσιον πάντων ἀνθρώπων ἀποσημαινόντος · ψευδὴς ( 22 ) ὁ τῇ διαφορᾷ τῶν ὀνομάτων τῇ τῆς οὐσίας διαφορᾷ ἐπεσθαι συφίζομενος . Οὐ γὰρ τοῖς πράγμασιν ἡ τῶν πραγμάτων φύσις ἀκολουθεῖ , ἀλλ’ ὑστερα τῶν πραγμάτων εὑρίσκει τὰ ὀνόματα . Εἰ γὰρ τοῦτο ἦν ἀληθὲς , ἔδει καὶ ὧν προσγγορίαι ( 23 ) εἰσὶν αἱ αὐταί , μὴν καὶ τὴν αὐτὴν οὐσίαν εἶναι . Οὕκουν οἱ κατ’ ἀρετὴν τέλειοι τῆς τοῦ Θεοῦ προσγγορίας ἡξιώνται , ὁμοούσιοι ἂν εἰεν τῷ Θεῷ τῶν ὅλων οἱ ἄνθρωποι . Ἄλλ’ ὥσπερ τοῦτο λέγειν μανία σαφής , C οὕτω καὶεῖνος ὁ λόγος τῆς ἴσης ἔχεται παρανοίας .
Lemmas: Ἄνδρος , ὁ ἀπό ἀλιεύς εἰς ὁ διακονία ὁ ἀποστολή προσκαλέω , ὁ διά πίστις ὑπεροχή ἐπί ἑαυτοῦ ( 19 ) ὁ οἰκοδομή ὁ ἐκκλησία δέχομαι · ὅς οὐδείς εἰμί οὐσία , ὡς ὁ ὑπόστασις ( 20 ) νοέω . ὥστε ὁ ὄνομα ὁ χαρακτήρ μέν ἐγώ ἀφορίζω ὁ Πέτρος · αὐτός δέ οὐδαμός παρίστημι ὁ οὐσία . πάλιν ἀκούω Παῦλος , ἕτερος ἰδίωμα συνδρομή νοέω · ὁ Ταρσεύς , ὁ Ἑβραῖος , ὁ κατά νόμος Φαρισαῖος , ὁ μαθητής Γαμαλιήλ , ὁ κατά ζῆλος διώκτης ὁ ἐκκλησία ὁ Θεός , ὁ ἐκ ὁ φοβερός ὄψις εἰς ὁ ἐπίγνωσις ἐνάγω ( 21 ) , ὁ ἀπόστολος ὁ ἔθνος . οὗτος γάρ πᾶς ἐκ εἷς φωνή ὁ Παῦλος περιεργάζομαι . καίτοι , εἰ ἀληθής εἰμί , ὅτι ὅς ὁ ὄνομα διαφέρω , ἐναντίος ἔχω ὁ οὐσία , χρῷ δήπου καί Παῦλος καί Πέτρος καί ἀφασία ἔχω ἄνθρωπος · ἅπας ἑτεροούσιος ἀλλήλων εἰμί . ἐπεί δέ οὗτος οὐδείς οὕτως ἀμαθής καί ὁ κοινός φύσις ἀνεπίσκεπτος , ὥστε · εἄν εἶπον προάγω · ἐκ πηλός γάρ , φημί , διαιρέω σύ , ὡς ἐγώ · οὐδείς ἕτερος ὁ λόγος ἢ ὁ ὁμοούσιος πᾶς ἄνθρωπος ἀποσημαίνω · ψευδής ( 22 ) ὁ ὁ διαφορά ὁ ὄνομα ὁ ὁ οὐσία διαφορά ἕπω συφίζομενος . οὖον γάρ ὁ πρᾶγμα ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις ἀκολουθέω , ἀλλά ὕστερος ὁ πρᾶγμα εὑρίσκω ὁ ὄνομα . εἰμί γάρ οὗτος εἰμί ἀληθής , ἐσθίω καί ὅς προσγγορίαι ( 23 ) εἰμί ὁ αὐτός , μήv καί ὁ αὐτός οὐσία εἰμί . κέω ὁ κατά ἀρετή τέλειος ὁ ὁ Θεός προσγγορίας ἀξιόω , ὁμοούσιος εἄν ἄγω ὁ Θεός ὁ ὅλος ὁ ἄνθρωπος . ἄλλος ὥσπερ οὗτος λέγω μανία σαφής , C οὗτος καίω ὁ λόγος ὁ ἴσος ἔχω παράνοια .
basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0711.2
5 . Φανερὸν τοίνυν ἐκ τῶν εἰρημένων , ὅτι καὶ ἐπὶ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ οὐχὶ οὐσίαν παριστῆσι τὰ ὀνόματα , ἀλλὰ τῶν ἰδιωμάτων ἐστὶ δηλωτικά · ὥστε μηδεμιᾶν εἶναι χώραν τῷ λόγῳ , ἐκ τῆς τῶν ὀνομάτων παραλλαγῆς τὴν τῶν οὐσιῶν ἐναντιώσειν παρεισάγοντι . Οὕτω δ’ ἂν πρὸ πάντων ( 24 ) ἑαυτὸν καταβάλῃ . Εἰ γὰρ διαφέρει ποίημα τε καὶ γέννημα , διάφορος ἔσται τοῦ Μονογενοῦς αἱ οὐσία , τῇ διαφορᾷ τῶν ὀνομάτων ἐπιμείνασι . Εἰ δὲ τοῦτο παραφρονούντων εἴπεσιν , οὐδὲ ἔκεινο καθεστηκότων . Ὁ δὲ καὶ προσποιεῖται μὲν μυρίας ἔχειν τὰς ἀποδείξεις τοῦ παρὰ τῶν ἁγίων ποιῆμα τὸν Υἱὸν προσεσχηθῆναι · ὡς δὲ ἑτερὰ τινα προηγούμενα σπεύδων , ὑπερίθεται ἔδθεν ἐν τῷ παρόντι τὴν μνήμην . Ἔστι δὲ καὶ τοῦτο τεχνικὸν τὸ κακοῦργημα , ἐν οἷς ἀπορεῖ λόγῳ , τὴν σιωπὴν προτιμᾶν ( 25 ) . Εἰ γὰρ σκιὰν μαρτυρίας εἶχε τῆς τῶν
Lemmas: 5 . φανερός τοίνυν ἐκ ὁ εἴρω , ὅτι καί ἐπί πατήρ καί υἱός οὐ οὐσία παρίστημι ὁ ὄνομα , ἀλλά ὁ ἰδίωμα εἰμί δηλωτικός · ὥστε μηδείς εἰμί χώρα ὁ λόγος , ἐκ ὁ ὁ ὄνομα παραλλαγή ὁ ὁ οὐσία ἐναντιόομαι παρεισάγω . οὕτως δέ εἄν πρό πᾶς ( 24 ) ἑαυτοῦ καταβάλλω . εἰμί γάρ διαφέρω ποίημα τε καί γέννημα , διάφορος εἰμί ὁ Μονογενώ ὁ οὐσία , ὁ διαφορά ὁ ὄνομα ἐπιμένω . εἰμί δέ οὗτος παραφρονέω ἔπος , οὐδέ ἐκεῖνος καθίστημι . ὁ δέ καί προσποιέω μέν μυρίος ἔχω ὁ ἀποδείκνυμι ὁ παρά ὁ ἅγιος ποιήμα ὁ υἱός προσέχω · ὡς δέ ἕτερος τις προηγούμενος σπεύδω , ὑπεῖπον δίδωμι ἐν ὁ πάρειμι ὁ μνήμη . εἰμί δέ καί οὗτος τεχνικός ὁ κακούργημα , ἐν ὅς ἀπορέω λόγος , ὁ σιωπή προτιμάω ( 25 ) . εἰμί γάρ σκιά μαρτυρία ἔχω ὁ ὁ