basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0783.4
Εἰ δὲ ταῦτα συνείσαν καὶ καλῶς ὑπήχουν οἱ καθ' ἑαυτῶν κακῶς σοφιζόμενοι , οὐχ ἂν τὸ Πνεῦμα θεότητος ἠλιωρίουν , ἵνα μὴ θεότητος ἑαυτοὺς ( 18 ) ἀποκόψωσι , καὶ κόσμον Θεοῦ διαστήσωσι , καὶ Θεὸν τῆς ἰδίας κτίσεως ἀποστήσωσι . Ἄθλια μὲν ( 19 ) γὰρ πάντα τὰ πεποιημένα πρὸς τοῦ Θεοῦ , καὶ τῆς τοῦ Δημιουργοῦ δόξης ἀπολειπόμενα κατὰ τὴν κτιστὴν φύσιν , εἰ μὴ μετέχει θεότητος . Ἄναξιος δὲ ὁ λόγος περὶ Θεοῦ , τὸ γυμνὴν ( 20 ) καὶ ὡσπερ ἔρημον ἑαυτῆς περιορᾶν τὴν κτίσιν . Ἄλλ' οὔτε ἡ κτίσις οὕτως ἀθλία , οὔτε Θεὸς οὕτως ἀδύνατος , ὥστε τὴν ἁγίαν μετάδοσιν μὴ διαπέμψειν ἐπὶ τὰ ποιήματα . Κατ' εἰκόνα γοῦν ἑαυτοῦ εὐθὺς ποίησαι τὸν ἄνθρωπον βεβούληται . Πάντως δὲ ἡ ( 21 ) εἰκὼν ἡ δημιουργημένη , μεταφερομένη ἀπὸ τοῦ πρωτοτύπου , τὴν ὁμοίωσιν εἰς τὴν ὕλην εἴληφε , καὶ μετέσχηκε ( 22 ) τοῦ χαρακτῆρος διὰ τῆς τοῦ τεχνίτου διανοίας καὶ χειρὸς ἐναπομαχθέντος ( 23 ) . Οὕτως ὁ ζωγράφος , οὕτως ὁ λιθογλύφος , οὕτως ὁ τὸν χρύσεον καὶ τὸν χαλκοῦν ἄνδριᾶντα δημιουργῶν , Ἐλαβεν ὕλην , ἀπέτευν εἰς τὸ πρωτότυπον , ἀνέλαβε τοῦ τεθεωρημένου ( 24 ) τὸν τύπον , ἐναπεσφραγίσαστο τοῦτον τῇ ὕλῃ . Εἰ δὲ ἀνθρώπους οὐχ οἷόν τε πρὸς ὁμοίωσιν ἐκτυπωθῆναι τὰς ὕλας , εἰ μὴ τῆς ἰδέας αὐτῶν μεταλαβόντες · πῶς Θεοῦ πρὸς ὁμοίωσιν ἀναβαίη ( 25 ) τὸ κτίσμα , μὴ μεταλαμβάνον θείου χαρακτῆρος ; Θεὸς δὲ χαρακτὴρ οὐχ οἷος ἔ ἀνθρώπινος , ἀλλὰ ζῶν · καὶ ὅντως ἐν εἰκὼν εἰκονοποιός , ἧς πάντα ( 26 ) τὰ μεταχόντα εἰκόνες καθἴστανται Θεοῦ . Εἰκὼν μὲν Θεοῦ Χριστός , Ὦς ἐστι , φησιν , εἰκὼν τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου · εἰκὼν δὲ Υἱοῦ τὸ Πνεῦμα , καὶ οἱ τούτου μεταλαμβάνοντες υἱοὶ σύμμορφοι , κατὰ τὸ γεγραμμένον , ὅτι ὅὺς προέγνω ( 27 ) καὶ προώρισεν συμμόρφους , φησί , τῆς εἰκόνος τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ , εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς .
Lemmas: εἰμί δέ οὗτος συνίημι καί καλῶς ὑπηχέω ὁ κατά ἑαυτοῦ κακῶς σοφίζω , οὐ εἄν ὁ πνεῦμα θεότης ἠλιωρίουν , ἵνα μή θεότης ἑαυτοῦ ( 18 ) ἀποκόπτω , καί κόσμος Θεός διΐστημι , καί θεός ὁ ἴδιος κτίσις ἀφίστημι . Ἄθλιος μέν ( 19 ) γάρ πᾶς ὁ ποιέω πρός ὁ Θεός , καί ὁ ὁ Δημιουργός δόξα ἀπολείπω κατά ὁ κτίστης φύσις , εἰμί μή μετέχω θεότης . Ἀνάξιος δέ ὁ λόγος περί Θεός , ὁ γυμνός ( 20 ) καί ὡς ἐρῆμος ἑαυτοῦ περιοράω ὁ κτίσις . ἄλλος οὔτε ὁ κτίσις οὕτως ἄθλιος , οὔτε θεός οὕτως ἀδύνατος , ὥστε ὁ ἅγιος μετάδοσις μή διαπέμπω ἐπί ὁ ποίημα . κατά εἰκών γοῦν ἑαυτοῦ εὐθύς ποιέω ὁ ἄνθρωπος βούλομαι . πάντως δέ ὁ ( 21 ) εἰκών ὁ δημιουργώ , μεταφέρω ἀπό ὁ πρωτότυπος , ὁ ὁμοίωσις εἰς ὁ ὕλη λαμβάνω , καί μετέχω ( 22 ) ὁ χαρακτήρ διά ὁ ὁ τεχνίτης διάνοια καί χείρ ἐναπομάσσω ( 23 ) . οὕτως ὁ ζωγράφος , οὕτως ὁ λιθογλύφος , οὕτως ὁ ὁ χρύσεος καί ὁ χάλκεος ἀνδριάς δημιουργός , ἐλαβω ὕλη , ἀποτίνω εἰς ὁ πρωτότυπος , ἀναλαμβάνω ὁ θεωρέω ( 24 ) ὁ τύπος , ἐναποσφραγίζω οὗτος ὁ ὕλη . εἰμί δέ ἄνθρωπος οὐ οἷος τε πρός ὁμοίωσις ἐκτυπόω ὁ Ὕλας , εἰμί μή ὁ ἰδέα αὐτός μεταλαμβάνω · πῶς Θεός πρός ὁμοίωσις ἀναβαίνω ( 25 ) ὁ κτίσμα , μή μεταλαμβάνω θεῖον χαρακτήρ ; θεός δέ χαρακτήρ οὐ οἷος ἔ ἀνθρώπινος , ἀλλά ζῶ · καί εἰμί ἐν εἰκών εἰκονοποιός , ὅς πᾶς ( 26 ) ὁ μετέχω εἰκών καθίστημι Θεός . Εἰκών μέν Θεός Χριστός , οὖς εἰμί , φημί , εἰκών ὁ Θεός ὁ ἀόρατος · εἰκών δέ υἱός ὁ πνεῦμα , καί ὁ οὗτος μεταλαμβάνω υἱός σύμμορφος , κατά ὁ γράφω , ὅτι οὖς προγιγνώσκω ( 27 ) καί προορίζω σύμμορφος , φημί , ὁ εἰκών ὁ υἱός αὐτός , εἰς ὁ εἰμί αὐτός πρωτότοκος ἐν πολύς ἀδελφός .