basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0684.1
τὶς ὤν · οὐ γὰρ πάντα τὰ ὀνόματα εἰς ταυτὸν ἀλλήλοις φέρει . Ἄλλο γὰρ τὸ σημαίνουμεν φῶτος , καὶ ἄλλο ἀμπέλου , καὶ ἄλλο ὁδοῦ , καὶ ἄλλο ποιμένος . Ἄλλ’ ἐν ὧν κατὰ τὸ ὑποκείμενον , καὶ μία οὐσία καὶ ἀπλῆ καὶ ἀσύνθετος , ἄλλοτε ἄλλως ἑαυτὸν ὀνομάζει , ταῖς ἐπινοίαις διαφερούσας ἀλλήλαις τὰς προσηγορίας μεθαρμοζόμενος . Κατὰ γὰρ τὴν τῶν ἐνεργειῶν διαφορὰν , καὶ τὴν πρὸς τὰ εὐεργετούμενα σχέσιν , διάφορα ἑαυτῷ καὶ τὰ ὀνόματα τίθεται . Φῶς μὲν γὰρ ἑαυτὸν τοῦ κόσμου λέγει , τὸ τε ἀπρόσιτον τῆς ἐν τῇ Θεότητι δόξης τῷ ὀνόματι τούτῳ διασημαίνων , καὶ ὡς τῇ λαμπρότητι τῆς γνώσεως τοὺς κεκαθαρισμένους τὸ ὄμμα τῆς ψυχῆς καταυγάζων · ἀμπέλον δέ , ὡς τοὺς ἐν αὐτῷ κατὰ τὴν πίστιν ἐρρίζωμένους ἐπ’ ἔργων ἀγαθῶν καρποφορίας ἐκτρέφων · ἄρτον δέ , ὡς οἰκαιοτάτη τροφὴ λογικοῦ τυγχάνων , τῷ διαχρατεῖν τὴν ὑστατὶν τῆς ψυχῆς , καὶ τὸ ἰδίωμα αὐτῆς διασῴζειν , ἀναπληρῶν ( 38 ) ἀεὶ παρ’ ἑαυτοῦ τὸ ἐνδὲν , καὶ πρὸς τὴν ἐξ ἀλογίας ἐγγινομένην ἀρρώστιαν οὐκ ἐὼν ὑποφέρεσθαι ( 39 ) . Καὶ οὕτως ἂν τις τῶν ὀνομάτων ἑκάστου ἐφοδυίων ποικιλίας εὑροὶ τὰς ἐπινοίας ἑνὸς ἑκάστου τοῦ κατὰ τὴν οὐσίαν τοῖς πᾶσιν ὑποκειμένου . Τίς οὖν οὕτω τὴν γλῶσσαν πρὸς βλασφημίαν ἡγάγει , ὥστε τολμῆσαι ἐπεῖν ταῖς φωναῖς τὰς ἐπινοίας ταύτας συνδιαλύσθαι ; Τί οὖν ἄπτον οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων λαμβάνεσθαι τινὰ κατ’ ἐπίνοιαν , καὶ αὐτὸ τοῦτο πρῶτον ( 40 ) , περὶ οὗ ὁ σύμπας ἡμῖν κεινῖται λόγος ; Εὐρήσομεν γὰρ οὐδαμῶς ἑτέρας λεγόμενον τὸ ἀγέννητον . Ἄφθαρτον γὰρ ( 41 ) καὶ ἀγέννητον εἶναι τὸν Θεὸν τῶν ὅλων λέγομεν , κατὰ διάφορους ἐπιβολὰς τοῖς ὀνόμασι τοῦτο προσαγορεύοντες . Ὅταν μὲν γὰρ εἰς τοὺς κατόπιν αἰῶνας ἀποβλέψωμεν , ὑπερεκπίπτουσαν πάσης ἀρχῆς εὐρίσχοντες τὴν ζωὴν τοῦ Θεοῦ , ἀγέννητον αὐτὸν λέγομεν · ὅταν δὲ τοὺς ἐπερχομένους αἰῶσι τὸν νοῦν ἐπεκτεινῶμεν , τὸν ἀόριστον ( 42 ) καὶ ἀπειρον , καὶ οὐδενὶ τέλει καταληπτὸν προσαγορεύομεν ἄφθαρτον . Ὡς οὖν τὸ ἀτελεύτητον τῆς ζωῆς ( 43 ) ἄφθαρτον , οὕτω τὸ ἀναρχον αὐτῆς ἀγέννητον ὀνομάσθη , τῇ ἐπινοίᾳ θεωρούντων ἡμῶν ἑκάτερα . Τίς οὖν ἀντερεῖ λόγος καὶ ἐπινοεῖσθαι τῶν ὀνομάτων τούτων ἑκάτερον , καὶ ὁμολογίαν εἶναι τοῦ κατ’ ἀλήθειαν τῷ Θεῷ προσόντος ; Ὁ δὲ μάχομενα ταῦτα καὶ ἀσύμβατα παντελῶς ( 44 ) ἀπ’ ἀλλήλων διαστηναι · τὸ , τί κατ’ ἐπίνοιαν τι λέγεσθαι , καὶ τὸ ἀποκληρῶν τῷ Θεῷ ( 45 ) τὴν τοῦ εἶναι ὅ ἐστιν ὁμολογίαν .
Lemmas: τις εἰμί · οὖον γάρ πᾶς ὁ ὄνομα εἰς τατός ἀλλήλων φέρω . ἄλλος γάρ ὁ σημαίνω Φῶτος , καί ἄλλος ἄμπελος , καί ἄλλος ὁδός , καί ἄλλος ποιμήν . ἄλλος ἐν ὅς κατά ὁ ὑπόκειμαι , καί εἷς οὐσία καί ἀπλῆ καί ἀσύνθετος , ἄλλοτε ἄλλως ἑαυτοῦ ὀνομάζω , ὁ ἐπίνοια διαφέρω ἀλλήλων ὁ προσηγορία μεθαρμόζω . κατά γάρ ὁ ὁ ἐνέργεια διαφορά , καί ὁ πρός ὁ εὐεργετέω σχέσις , διάφορος ἑαυτοῦ καί ὁ ὄνομα τίθημι . Φάος μέν γάρ ἑαυτοῦ ὁ κόσμος λέγω , ὁ τε ἀπρόσιτος ὁ ἐν ὁ θεότης δόξα ὁ ὄνομα οὗτος διασημαίνω , καί ὡς ὁ λαμπρότης ὁ γνῶσις ὁ καθαρίζω ὁ ὄμμα ὁ Ψυχή καταυγάζω · ἄμπελος δέ , ὡς ὁ ἐν αὐτός κατά ὁ πίστις ῥιζόω ἐπί ἔργον ἀγαθός καρποφορία ἐκτρέφω · ἄρτος δέ , ὡς οικαιοτηταω τροφή λογικός τυγχάνω , ὁ διαχράω ὁ ὑστατὶν ὁ Ψυχή , καί ὁ ἰδίωμα αὐτός διασῴζω , ἀναπληρόω ( 38 ) ἀεί παρά ἑαυτοῦ ὁ ἐνδέω , καί πρός ὁ ἐκ ἀλογία ἐγγίγνομαι ἀρρωστία οὐ εἰμί ὑποφέρω ( 39 ) . καί οὕτως εἄν τις ὁ ὄνομα ἕκαστος ἐφοδυίων ποικιλίας εὑρίσκω ὁ ἐπίνοια εἷς ἕκαστος ὁ κατά ὁ οὐσία ὁ πᾶς ὑπόκειμαι . Τῖς οὖν οὗτος ὁ γλῶσσα πρός βλασφημία ἡγάγει , ὥστε τολμάω ἔπω ὁ φωνή ὁ ἐπίνοια οὗτος συνδιαλύω ; τις οὖν ἅπτω οὗτος καί ἐπί ὁ Θεός ὁ ὅλος λαμβάνω τις κατά ἐπίνοια , καί αὐτός οὗτος πρῶτος ( 40 ) , περί ὅς ὁ σύμπας ἐγώ κινέω λόγος ; εὑρίσκω γάρ οὐδαμῶς ἕτερος λέγω ὁ ἀγέννητος . ἄφθαρτος γάρ ( 41 ) καί ἀγέννητος εἰμί ὁ θεός ὁ ὅλος λέγω , κατά διάφορος ἐπιβολή ὁ ὄνομα οὗτος προσαγορεύω . ὅταν μέν γάρ εἰς ὁ κατόπιν αἰών ἀποβλέπω , ὑπερεκπίπτω πᾶς ἀρχή ευριεχω ὁ ζωή ὁ Θεός , ἀγέννητος αὐτός λέγω · ὅταν δέ ὁ ἐπέρχομαι αἰών ὁ νόος ἐπεκτείνω , ὁ ἀόριστος ( 42 ) καί ἤπειρος , καί οὐδείς τέλος καταληπτός προσαγορεύω ἄφθαρτος . ὡς οὖν ὁ ἀτελεύτητος ὁ ζωή ( 43 ) ἄφθαρτος , οὗτος ὁ ἄναρχος αὐτός ἀγέννητος ὀνομάζω , ὁ ἐπίνοια θεωρέω ἐγώ ἑκάτερος . Τῖς οὖν ἀντιλέγω λόγος καί ἐπινοέω ὁ ὄνομα οὗτος ἑκάτερος , καί ὁμολογία εἰμί ὁ κατά ἀλήθεια ὁ Θεός πρόσειμι ; ὁ δέ μαχόμενος οὗτος καί ἀσύμβατος παντελῶς ( 44 ) ἀπό ἀλλήλων διΐστημι · ὁ , τίς κατά ἐπίνοια τίς λέγω , καί ὁ ἀποκληρόω ὁ Θεός ( 45 ) ὁ ὁ εἰμί ὅς εἰμί ὁμολογία .