basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0766.1
μάτων , πᾶν δὲ γέννημα κτίσμα , οὐ κτίσμα ὁ Υἱός · οὐδὲ γὰρ γέννημα ὡς εἴκενα . Εἰ ἐλάττωτο ὁ Θεὸς δημιουργεῖν οὐχ ἧδύνατο τοῦ ἑνὸς Υἱοῦ ( 93 ) , διὰ τὸ μὴ περιφεύκειν · οὐδὲ ὁ Υἱὸς ἄρα ( 94 ) διάφορα δημιουργήσει , ἀλλὰ ἕν τι . Εἰ τὰ ἐλάττω ὑπὸ ἐλάττονος δημιουργεῖται , καὶ τὰ μεῖζονα δὲ ὑπὸ μεῖζονος · διὰ πολλῶν ἄρα ἡ κτίσις , ἐπεὶ οὐ πᾶσα ἴση . Εἰ δημιουργικὸς ὁ Θεὸς φύσει , οὐχ ἕνος ἕστιν , ἀλλὰ πολλῶν . Ἡ γὰρ ἀσθενεία ἄλλο οὐ δημιουργεῖ , ἢ φθόνον καὶ βασκανίαν . Εἰ διὰ Υἱοῦ Πατὴρ δύναμι ἀπελούργησε , Πατὴρ καὶ οὐχ Υἱὸς ὁ δημιουργός , ὥσπερ οὐδὲ τὸ ἄργαλειον ὁ τεχνίτης . Οὐχ ἄρα οὖν ταπεινότερον ( 95 ) ἡ κατὰ τὸν Πατέρα τὸ δημιουργεῖν τὰ ὑπὸ τοῦ Υἱοῦ γεγόμενα . Εἰ τὴν δημιουργίαν τῆς οὐσίας κτίσεως ἐπηρχύθη δι' ἑαυτοῦ ποιῆσαι ὁ Θεός , καὶ τὴν δοξολογίαν αὐτῆς οὐ προσίεται . " Α γὰρ ποιῆσαι ἐπιγινόμενα , γεγονέναι ἴδια νομιζοῦσθαι οὐ θέλει . Τὸ ταύτῳ κτίζειν καὶ γεννᾶν τὸν Θεόν , ἐπειδὴ ἀπλοῦς ταύτων καὶ τὸ σώζειν αὐτὸν καὶ ἀπολῦειν , καὶ ζῳοποιεῖν καὶ ἀποκτείνειν . Εἰ δὲ τοῦτο ( 96 ) , ταύτων ἄρα σωτηρία καὶ ἀπωλεία , καὶ ζωὴ καὶ θάνατος . Εἰ Θεοῦ Χριστὸς δύναμις καὶ σοφία , ταῦτα δὲ ἄκτιστα καὶ συναθάλια Θεῷ ( οὐ γὰρ ἦν ποτε ἄσοφος καὶ ἀδύναμος · ἄκτιστος καὶ συναθάλιος Χριστὸς Θεῷ · εἰ δὲ , καθὸ ἐνέργεια , δύναμις , καὶ σοφία Θεοῦ λέγεται , καὶ ἡμεῖς δύναμις καὶ σοφία Κυρίου λεγόμεθα ἄν ( 97 ) , ὡς αὐτὸς Θεοῦ . Ἄλλ' ἄποπον . Εἰ μὴ ἄδιος Θεὸς ὁ Υἱός , ἐξ ἀνάγκης πρόσφατος · εἰ μὴ ἀληθινὸς , ψευδής · εἰ μὴ φύσει , θέσει . Ἄσεβὼν δὲ προσφάτους καὶ ψευδεῖς καὶ μὴ φύσει λατρεύειν . Οὐχ ἕστιν γὰρ σοι , φησί , Θεὸς πρόσφατος · καὶ ὁ Παῦλος · Ἄλλὰ τότε μήρ' , οὐχ εἰδότες Θεόν , ἐδουλεύσατε τοῖς φύσει ( 98 ) μὴ οὖσι θεοῖς . Ἡ ἄσεβείας ( 99 ) οἱ οὕτω Χριστὸν λατρεύοντες · ἡ φύσει καὶ ἀληθινὸς Θεός , καὶ εὐσεβεῖς . Εἰ ὁ ( 1 ) Υἱὸς ἐνέργημα , καὶ οὐ γέννημα , οὔτε ὁ ἐνεργήσας , οὔτε μὴν τὸ ἐνεργηθὲν αὐτὸς ἐστιν ( ἕτερον γὰρ ἦν ἡ ἐνέργεια παρὰ ταῦτα ) , ἀλλὰ καὶ ἀνυπόστατος · οὐδενία γὰρ ἐνέργεια ἕνυπόστατος . Εἰ δὲ τὸ ἐνεργηθὲν , τρίτος ἐκ Πατρός , καὶ οὐχ ἄμεσιντος . Ὁ ἐνεργήσας γὰρ πρῶτος , εἶτα ἡ ἐνέργεια , καὶ οὕτω τὸ ἐνεργηθὲν . Εἰ μονογενὴς ὁ Υἱός , διὰ τὸ μόνος ἐκ μόνου γεγεννηθαι ( 2 ) · μονόκτιστος κυριώτερον ἄν λέγοιτο , κτίσμα μὲν ἀληθῶς κατ' Εὐνόμιον ἄν , γέννημα δὲ ψευδῶνως · καλουμένος . Εἰ ὁ Υἱὸς δημιουργημα τοῦ Πατρὸς μόνος , τὰ δὲ πάντα τοῦ Υἱοῦ , εἰπῶν , Τὰ ἐμὰ πάντα σά ἐστι , δυνατὸν εἰπεῖν · ἐπαγαγὼν δέ , Καὶ τὰ σὰ ἐμά , κατ' Εὐνόμιον
Lemmas: Μάτων , πᾶς δέ γέννημα κτίσμα , οὖον κτίσμα ὁ υἱός · οὐδέ γάρ γέννημα ὡς ἔοικα . εἰμί ἐλασσόω ὁ θεός δημιουργέω οὐ δύναμαι ὁ εἷς υἱός ( 93 ) , διά ὁ μή περιφύω · οὐδέ ὁ υἱός ἄρα ( 94 ) διάφορος δημιουργέω , ἀλλά εἷς τίς . εἰμί ὁ μικρός ὑπό μικρός δημιουργέω , καί ὁ μείζων δέ ὑπό μείζων · διά πολύς ἄρα ὁ κτίσις , ἐπεί οὖον πᾶς ἴσος . εἰμί δημιουργικός ὁ θεός φύσις , οὐ ἕνος ἕστiν , ἀλλά πολύς . ὁ γάρ ἀσθένεια ἄλλος οὖον δημιουργέω , ἢ φθόνος καί βασκανία . εἰμί διά υἱός πατήρ δύναμις ἀπελούργησε , πατήρ καί οὐ υἱός ὁ δημιουργός , ὥσπερ οὐδέ ὁ ἀργαλεῖον ὁ τεχνίτης . οὐχ ἄρα οὖν ταπεινός ( 95 ) ὁ κατά ὁ πατήρ ὁ δημιουργέω ὁ ὑπό ὁ υἱός γίγνομαι . εἰμί ὁ δημιουργία ὁ οὐσία κτίσις ἐπάρχω διά ἑαυτοῦ ποιέω ὁ Θεός , καί ὁ δοξολογία αὐτός οὖον προσίημι . " Α γάρ ποιέω ἐπιγίγνομαι , γίγνομαι ἴδιος νομίζω οὖον ἐθέλω . ὁ ταύτος κτίζω καί γεννάω ὁ Θεός , ἐπεί Ἀπλοῦς οὗτος καί ὁ σῴζω αὐτός καί ἀπολύω , καί ζῳοποιέω καί ἀποκτείνω . εἰμί δέ οὗτος ( 96 ) , οὗτος ἄρα σωτηρία καί ἀπώλεια , καί ζωή καί θάνατος . εἰμί Θεός Χριστός δύναμις καί σοφία , οὗτος δέ ἄκτιστος καί συναθάλια Θεός ( οὖον γάρ εἰμί ποτός ἄσοφος καί ἀδύναμος · ἄκτιστος καί συναθάλιος Χριστός Θεός · εἰμί δέ , καθό ἐνέργεια , δύναμις , καί σοφία Θεός λέγω , καί ἐγώ δύναμις καί σοφία κύριος λέγω ἄν ( 97 ) , ὡς αὐτός Θεός . ἄλλος αποπως . εἰμί μή α̅δ̅ι̅ο̅ς̅ θεός ὁ υἱός , ἐκ ἀνάγκη πρόσφατος · εἰμί μή ἀληθινός , ψευδής · εἰμί μή φύσις , θέσις . ἀσεβής δέ πρόσφατος καί ψευδής καί μή φύσις λατρεύω . οὐχ ἕστiν γάρ σύ , φημί , θεός πρόσφατος · καί ὁ Παῦλος · ἀλλά τότε μηρός , οὐ οἶδα Θεός , δουλεύω ὁ φύσις ( 98 ) μή εἰμί θεός . ὁ ἀσέβεια ( 99 ) ὁ οὗτος Χριστός λατρεύω · ὁ φύσις καί ἀληθινός Θεός , καί εὐσεβής . εἰμί ὁ ( 1 ) υἱός ἐνέργημα , καί οὖον γέννημα , οὔτε ὁ ἐνεργέω , οὔτε μήv ὁ ἐνεργέω αὐτός εἰμί ( ἕτερος γάρ εἰμί ὁ ἐνέργεια παρά οὗτος ) , ἀλλά καί ἀνυπόστατος · οὐδενία γάρ ἐνέργεια ἐνυπόστατος . εἰμί δέ ὁ ἐνεργέω , τρίτος ἐκ πατήρ , καί οὐ ἄμεσιντος . ὁ ἐνεργέω γάρ πρῶτος , εἶτα ὁ ἐνέργεια , καί οὗτος ὁ ἐνεργέω . εἰμί μονογενής ὁ υἱός , διά ὁ μόνος ἐκ μόνος γεννάω ( 2 ) · μονόκτιστος κύριος ἄν λέγω , κτίσμα μέν ἀληθής κατά Εὐνόμιον ἄν , γέννημα δέ ψευδῶνως · καλέω . εἰμί ὁ υἱός δημιούργημα ὁ πατήρ μόνος , ὁ δέ πᾶς ὁ υἱός , εἶπον , ὁ ἐμός πᾶς σός εἰμί , δυνατός εἶπον · ἐπάγω δέ , καί ὁ σός ἐμός , κατά Εὐνόμιον