basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0796.1
εὑροι τις ἂν . Ἄλλ' ὀρθοτέρως ἂν ἀκούσειεν ὁ ( 20 ) Δ . εὐσεβῶς τὰ θεία νοήματα τεκμαιρόμενος , λέγων πρὸς τὴν τῶν ἐναντίων ἀντίθεσιν , ὅτι , εἰ νομίσειε τις τὴν ταυτότητα εἰσάγειν ἀπὸ τῶν ὀνομάτων , τί ποιήσειεν , ὅτι ὄντα πολλά λέγεται ἢ καλεῖται ; Ἐνὸς δὲ ἐστι τοῦτο , λέγοντος Κυρίῳ καὶ ἀληθεῖ Θεῷ · Ἐγώ εἰμι ὁ ὤν . Λέγονται δὲ καὶ πατέρες πολλοί , καὶ θεοί , καὶ γεννήτορες , καὶ σοφοί , καὶ δυνατοί , καὶ δημιουργοί , ἀ τῷ Θεῷ μόνῳ φύσει πρόσκειται δεῖ . Καὶ ἀγέννητα ὡσαύτως λέγονται τὰ μηδέπω γεννηθέντα , μέλλοντα δὲ γεννᾶσθαι ἢ γίνεσθαι · ὡς καὶ ἡ τῶν νεκρῶν ἀνάστασις , οὕπω γεγονία , ἀγέννητος ( 21 ) , μέλλουσα δὲ εἶναι · ἡ ὡς ἀπὸ σιδήρου δακτύλιος ( 22 ) μέλλων γίνεσθαι , ἀγέννητος ἔν ἔν τῇ τοῦ σιδήρου φύσει · ἡ ὡς ὅταν ἀπὸ ὕδατος ἢ λίθου πῦρ , ἢ ἄλλης τινὸς ὕλης , ὡσαύτως τὸ τοιοῦτον γένηται πῦρ ( 23 ) . Πάλιν ἀγέννητον ἀνούσιον νοοῦμεν τὸ μηδαμῇ μηδαμῶς ὄν . Εἴπερ τις ὑποαύσιον , ὑπόστασιν ἀνείλε καὶ οὐσίαν ὑπαρξιν . Ἄνούσιον , καὶ ἀνυπόστατον , τὴν μὴ ὑπάρχουσαν μητὲ οὐσίαν ὅλως σημαίνει φύσιν . Τὸ δὲ ἀνούσιον καὶ ἀνυπόστατον λέγων τις , τὴν ἐνυπάρχουσαν οὐσίαν ἐδήλωσε . Τὸ δὲ λέγειν ἀγέννητον τὸν Θεόν , ἢ ἀγέννητον μετὰ τοῦ ἄρθρου , προτάξας Θεόν , ἢ ἐπενέγκας πάλιν τὸ αὐτὸ ὄνομα , οὐχ οὐσίαν ἀνείλε , οὐδὲ τὸ εἶναι τοῦ Θεοῦ , ταύτην δὲ καὶ ( 24 ) μὴ γεγεννημένην εἶναι λέγει · ἀλλὰ μὴν οὐδὲ κτισθεῖσαν δηλοῖ τοῦ Θεοῦ τὴν οὐσίαν . Ἄλλ' οὐχ ἐπειδὴ τὸ εἶναι τοῦ Θεοῦ οὐχ ἀνείλεν , ἤδη τὸ τί εἶναι τοῦ Θεοῦ τὴν οὐσίαν ἐδήλωσεν . Οὐ λέγω ποιότητα ἢ ποσότητα , ὡς ἐκεῖνοι ἐπαγγέλλονται · ἀποδείξαι ματαιολογοῦντες · ἀλλὰ τοῦτο . πῶς ( 25 ) εἶναι δείκνυσιν τοῦ Θεοῦ τὴν οὐσίαν . ἡ τῆς ἀληθινότητος φωνὴς ὀνομασία . Τὸ δὲ πῶς εἶναι τι , καὶ αὐτὸ ἐκεῖνο ὃ ἐστιν , ὁποῖον εἶναι ἢ τί εἶναι , πολὺ μᾶλλον ἀδηλον τυγχάνει ( 26 ) ὡς ἀνεξεγνίαστον πάσῃ πίστῃ φύσει ὑπάρχειν . Εἰ γὰρ τὰ κλήματα αὐτοῦ δέδυσος πολλή , ὡς φησιν ὁ Προφήτης , καὶ αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ ἀνεξεγνίαστοι , οὐχὡν πάντως καὶ ἀνεξερεύνητοι , κατὰ τὸν Ἀπόστολον · πῶς μᾶλλον αὐτὸς , οἷς αἱ χρήσεις καὶ αἱ ὁδοὶ τοιαῦται ; Καὶ οὐ θαῦμα εἰ αὐτὸς ὁ Θεὸς τοιοῦτος , ὅπου γε τὰ ( 27 ) αὐτοῦ τοιαῦτα . Εἰ γὰρ ἂ ἤτολμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτὸν ὀφθαλμὸς οὐχ εἶδεν , οὐδὲ ὦς ἤκουσεν , οὐδὲ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου ἀνέβη , κατὰ τὸ γεγραμμένον · πῶς μᾶλλον αὐτοῦ τοῦ τὰ τοιαῦτα παρασκευάσαντος Θεοῦ τὴν φύσιν ἀρρητοτέραν ἂν τις ἐπποι τῶν εὐσεβῶς D . ( 28 ) καὶ ἀπεριέργως εἰς αὐτὸν πιστευνόντων ;
Lemmas: εὑρίσκω τις εἄν . ἄλλος ὀρθός εἄν ἀκούω ὁ ( 20 ) δ . εὐσεβής ὁ θεῖος νόημα τεκμαίρομαι , λέγω πρός ὁ ὁ ἐναντίος ἀντίθεσις , ὅτι , εἰμί νομίζω τις ὁ ταυτότης εἰσάγω ἀπό ὁ ὄνομα , τίς ποιέω , ὅτι εἰμί πολύς λέγω ἢ καλέω ; εἷς δέ εἰμί οὗτος , λέγω κύριος καί ἀληθής Θεός · ἐγώ εἰμί ὁ εἰμί . λέγω δέ καί πατήρ πολύς , καί θεός , καί γεννήτωρ , καί σοφός , καί δυνατός , καί δημιουργός , ὅς ὁ Θεός μόνος φύσις πρόσκειμαι δεῖ . καί ἀγέννητος ὡσαύτως λέγω ὁ μηδέπω γεννάω , μέλλω δέ γεννάω ἢ γίγνομαι · ὡς καί ὁ ὁ νεκρός ἀνάστασις , οὔπω γίγνομαι , ἀγέννητος ( 21 ) , μέλλω δέ εἰμί · ὁ ὡς ἀπό σίδηρος δακτύλιος ( 22 ) μέλλω γίγνομαι , ἀγέννητος ἐν ἐν ὁ ὁ σίδηρος φύσις · ὁ ὡς ὅταν ἀπό ὕδωρ ἢ λίθος πῦρ , ἢ ἄλλος τις ὕλη , ὡσαύτως ὁ τοιοῦτος γίγνομαι πῦρ ( 23 ) . πάλιν ἀγέννητος ἀνούσιος νοέω ὁ μηδαμός μηδαμῶς εἰμί . εἴπερ τις ὑποαύσιον , ὑπόστασις ἀναιρέω καί οὐσία ὕπαρξις . ἀνούσιος , καί ἀνυπόστατος , ὁ μή ὑπάρχω Μητός οὐσία ὅλως σημαίνω φύσις . ὁ δέ ἀνούσιος καί ἀνυπόστατος λέγω τις , ὁ ἐνυπάρχω οὐσία δηλόω . ὁ δέ λέγω ἀγέννητος ὁ Θεός , ἢ ἀγέννητος μετά ὁ ἄρθρον , προτάσσω Θεός , ἢ ἐπιφέρω πάλιν ὁ αὐτός ὄνομα , οὐ οὐσία ἀναιρέω , οὐδέ ὁ εἰμί ὁ Θεός , οὗτος δέ καί ( 24 ) μή γεννάω εἰμί λέγω · ἀλλά μήv οὐδέ κτίζω δηλόω ὁ Θεός ὁ οὐσία . ἄλλος οὐ ἐπεί ὁ εἰμί ὁ Θεός οὐ ἀναιρέω , ἤδη ὁ τίς εἰμί ὁ Θεός ὁ οὐσία δηλόω . οὖον λέγω ποιότης ἢ ποσότης , ὡς ἐκεῖνος ἐπαγγέλλω · ἀποδείκνυμι ματαιολογέω · ἀλλά οὗτος . πῶς ( 25 ) εἰμί δείκνυμι ὁ Θεός ὁ οὐσία . ὁ ὁ ἀληθινότητα φωνή ὀνομασία . ὁ δέ πῶς εἰμί τίς , καί αὐτός ἐκεῖνος ὅς εἰμί , ὁποῖος εἰμί ἢ τίς εἰμί , πολύς μᾶλλον ἄδηλος τυγχάνω ( 26 ) ὡς ανεξεγνιαστος πᾶς πίστη φύσις ὑπάρχω . εἰμί γάρ ὁ κλῆμα αὐτός δέδυσος πολύς , ὡς φημί ὁ Προφήτης , καί ὁ ὁδός αὐτός ανεξεγνιαστος , οὐχὡν πάντως καί ανεξερεύνητος , κατά ὁ ἀπόστολος · πῶς μᾶλλον αὐτός , ὅς ὁ χρῆσις καί ὁ ὁδός τοιοῦτος ; καί οὖον θαῦμα εἰμί αὐτός ὁ θεός τοιοῦτος , ὅπου γε ὁ ( 27 ) αὐτός τοιοῦτος . εἰμί γάρ ὅς ἤτολμασεν ὁ θεός ὁ ἀγαπάω αὐτός ὀφθαλμός οὐ ὁράω , οὐδέ οὖς ἀκούω , οὐδέ ἐπί Καρδία ἄνθρωπος ἀναβαίνω , κατά ὁ γράφω · πῶς μᾶλλον αὐτός ὁ ὁ τοιοῦτος παρασκευάζω Θεός ὁ φύσις ἄρρητος εἄν τις ἐπποι ὁ εὐσεβής D . ( 28 ) καί ἀπερίεργος εἰς αὐτός πιστεύω ;