basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0719.2
σαι ἄξιον , οὐ συνιέντας , ὅτι , ἐκ μὴ ὄντων λέγοντες τὸν Υἱόν , οὐ τοῦ Πατρὸς μόνον νεώτερον ἀποφαίνοσιν , ἀλλὰ καὶ τοῦ , ᾧ τὸν Μονογενῆ ( 75 ) ἀπὸ τοῦ Πατρὸς διορίζουσιν . Ἀνάγκη γάρ , εἴπερ τι εἴη μεταξὺ ( 76 ) Πατρὸς καὶ Υἱοῦ , πρεσβύτερον εἶναι τούτῳ τῆς ὑπάρξεως τοῦ Υἱοῦ . Τί οὖν ἄν εἴη τοῦτο ; Τί ἄλλο γε ἢ αἰὼν πάντως ἢ χρόνος ; Ὁ γὰρ τοῦ περισσοτέραν τὴν τοῦ Πατρὸς ζωὴν τῆς τοῦ Μονογενοῦς ἐννοῶν ( 77 ) , τίνι γε ἄλλῃ παραμετρῶν , εὑρήκηναι ἂν εἴποι τὸ περισσόν , ἢ οὐχί ( 78 ) αἰώνων ἢ χρόνων τινῶν διαστήματι ; Εἰ δὲ τοῦτο ἀληθές , ψευδὴς ἡ λέγουσα Γραφὴ τοὺς αἰῶνας δι' αὐτοῦ γεγονέναι , καὶ ἡ διδάσκουσα , ὅτι πάντα δι' αὐτοῦ ἐγένετο · τοῖς πᾶσι , δηλονότι , ἐμπεριειλημμένων καὶ τῶν αἰώνων . Εἰ δὲ φήσουσι μὴ ἀπαρνεῖσθαι πρὸ τῶν αἰώνων τὸν Υἱὸν γεγονέναι , ἔστω , ἢ λανθανέτωσιν , ὅ τῷ λόγῳ συγχωροῦσι , κατὰ ἀλήθειαν ἀφαιρούμενοι . Ἐρωτήσωμεν γὰρ αὐτοὺς τοὺς ἐκ μὴ ὄντων ( 79 ) παράγοντας τοῦ Μονογενοῦς τὴν οὐσίαν · Ὅτε οὐκ ἦν , ὡς φατε , τί ἦν ἐκεῖνο τὸ διάστημα ; τίνα αὐτῷ προσηγορίαν ἐπινόησατε ; Ἡ μὲν γὰρ κοινὴ συνήθεια ἢ χρόνοις ἢ αἰώσι πᾶσαν διάστασιν ὑποβάλλει · ἐπειδὴ ὅπερ ἐν τοῖς αἰσθητοῖς ὁ χρόνος , τοῦτο ἐν τοῖς ὑπερκοσμίως ἢ τοῦ αἰῶνος φύσις ἐστίν . Οὕτοι δὲ , εἰ τι τρίτον ἐκ τῆς ἑαυτῶν σοφίας ἐπινούσω , λεγέτωσαν . Ἐως δ' ἂν σιωπῶσι , μὴ λανθανέτωσαν δευτέραν αἰώνων τὴν τοῦ Μονογενοῦς οὐσίαν τιθέμενοι . Εἰ γὰρ ἦν ( 80 ) τι διάστημα πρεσβύτερον τοῦ Υἱοῦ , συμπαραεκτεινόμενον τῇ ζωῇ τοῦ Πατρὸς , ἕν τι τούτων ἦν δηλονότι . Ἄλλ' οὐτ' ἐστιν , οὔτε μὴ γένηται Ἐνομοπρεσβύτερα τῆς τοῦ Μονογενοῦς ὑποστάσεως . Παντὸς γὰρ τοῦ δυναμένου εἰς ἀρχαιότητος λόγον ἐπινοεῖσθαι ἀνωτέρα ἡ ὑπαρξὶς τοῦ Θεοῦ Λόγου τοῦ ἐν ἀρχῇ ὄντος πρὸς τὸν Θεὸν εὑρεθήσεται . Κἄν , μυριάς , φαντασίας ἑαυτὸν ἐξαπατήσας ὁ νοῦς , καὶ τοῖς τῶν ἀνυπάρχτων ἀναπλάσμασις ἐπιβάλλων , τὰ μὴ ὄντα περικοῖ ( 81 ) , οὐδεμίαν τῶν πασῶν μηχανῶν ἐξευρήσει , δι' ἧς δυνήσεται τῆς ἀρχῆς τοῦ Μονογενοῦς ἐκτὸν ὑπερθεῖναι · καὶ κατωτέραν τοῦ ἰδίου κινήματος τὴν ζωὴν καταλίψαι τῆς αὐτοῦς · καὶ τῷ ἰδίῳ λόγῳ τοῦ Θεοῦ Λόγου τὴν ἀρχὴν ὑπερβῆναι · καὶ αἰῶνας ἐποπτεύσαι ( 82 ) ἔρήμους τοῦ Θεοῦ τῶν αἰώνων .
Lemmas: σός ἄξιος , οὖον συνίημι , ὅτι , ἐκ μή εἰμί λέγω ὁ υἱός , οὖον ὁ πατήρ μόνος νέος ἀποφαίνω , ἀλλά καί ὁ , ὅς ὁ Μονογενεύς ( 75 ) ἀπό ὁ πατήρ διορίζω . Ἀνάγκη γάρ , εἴπερ τίς εἰμί μεταξύ ( 76 ) πατήρ καί υἱός , πρέσβυς εἰμί οὗτος ὁ ὕπαρξις ὁ υἱός . τις οὖν ἄν εἰμί οὗτος ; τις ἄλλος γε ἢ αἰών πάντως ἢ χρόνος ; ὁ γάρ ὁ περισσός ὁ ὁ πατήρ ζωή ὁ ὁ Μονογενώ ἐννοέω ( 77 ) , τίς γε ἄλλος παραμετρέω , εὑρίσκω εἄν εἶπον ὁ περισσός , ἢ οὐ ( 78 ) αἰών ἢ χρόνος τις διάστημα ; εἰμί δέ οὗτος ἀληθής , ψευδής ὁ λέγω γραφή ὁ αἰών διά αὐτός γίγνομαι , καί ὁ διδάσκω , ὅτι πᾶς διά αὐτός γίγνομαι · ὁ πᾶς , δηλονότι , ἐμπεριλαμβάνω καί ὁ αἰών . εἰμί δέ φημί μή ἀπαρνέομαι πρό ὁ αἰών ὁ υἱός γίγνομαι , ἵστημι , ἢ λανθάνω , ὅς ὁ λόγος συγχωρέω , κατά ἀλήθεια ἀφαιρέω . ἐρωτάω γάρ αὐτός ὁ ἐκ μή εἰμί ( 79 ) παράγω ὁ Μονογενώ ὁ οὐσία · ὅτε οὐ εἰμί , ὡς φημί , τίς εἰμί ἐκεῖνος ὁ διάστημα ; τίς αὐτός προσηγορία ἐπινοέω ; ὁ μέν γάρ κοινός συνήθεια ἢ χρόνος ἢ αἰών πᾶς διάστασις ὑποβάλλω · ἐπεί ὅσπερ ἐν ὁ αἰσθητός ὁ χρόνος , οὗτος ἐν ὁ ὑπερκόσμιος ἢ ὁ αἰών φύσις εἰμί . οὕτος δέ , εἰμί τίς τρίτος ἐκ ὁ ἑαυτοῦ σοφία ἐπίνουσος , λέγω . ἠώς δέ εἄν σιωπάω , μή λανθάνω δύο αἰών ὁ ὁ Μονογενώ οὐσία τίθημι . εἰμί γάρ εἰμί ( 80 ) τίς διάστημα πρέσβυς ὁ υἱός , συμπαραεκτεινομενω ὁ ζωή ὁ πατήρ , εἷς τίς οὗτος εἰμί δηλονότι . ἄλλος οὐ εἰμί , οὔτε μή γίγνομαι ενομοπρεσβυς ὁ ὁ Μονογενώ ὑπόστασις . Παντὸς γάρ ὁ δύναμαι εἰς ἀρχαιότης λόγος ἐπινοέω ἀνώτερος ὁ ὕπαρξις ὁ Θεός Λόγος ὁ ἐν ἀρχή εἰμί πρός ὁ θεός εὑρίσκω . κἀν , μυριάς , φαντασία ἑαυτοῦ ἐξαπατάω ὁ νόος , καί ὁ ὁ ανύπαρκτος ἀνάπλασμα ἐπιβάλλον , ὁ μή εἰμί περικός ( 81 ) , οὐδείς ὁ πᾶς μηχανή ἐξευρίσκω , διά ὅς δύναμαι ὁ ἀρχή ὁ Μονογενώ ἕκτος ὑπερτίθημι · καί κατώτερος ὁ ἴδιος κίνημα ὁ ζωή καταλείπω ὁ αὔτεος · καί ὁ ἴδιος λόγος ὁ Θεός Λόγος ὁ ἀρχή ὑπερβαίνω · καί αἰών ἐποπτεύω ( 82 ) ἐρῆμος ὁ Θεός ὁ αἰών .