basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0669.2
ΒΑΣ . Τίνος οὖν ἕνεκεν ( 5 ) πᾶσαν αὐτοῦ ταύτην παρεθέμην τὴν λέξιν ; Ἵνα καταφανὴς ἡ ἀδολοχία τοῦ ἀνδρὸς , ἡ χρῆται παρὰ πάντα τὸν λόγον , γένηται . Εἰπὼν γὰρ αὐτὸς ἐναργὲς ὑπάρχειν ταῖς κοιναῖς πάντων ἐννοίαις τὸ εἶναι τὸν Θεὸν ἀγέννητον ( 6 ) , ἀποδείξεις τούτου κομίζειν ἡμῖν ἐπιχειρεῖ , παραπλήσιον ποιῶν , ὥσπερ ἂν εἴ τις ἐν σταθερᾷ μεσημβρίᾳ τοὺς ἔχρωμένους τὰς ὄψεις λόγῳ διδάσκειν βουλήναι φανόται εἶναι τῶν κατ’ οὐρανὸν ἀστέρων τὸν ἥλιον . Εἰ δὲ ὁ τὰ τῇ αἰσθήσει γνῶριμα λόγῳ δεῖνὺς καταγέλαστος , ὁ τὰ ταῖς κοιναῖς προληφθείσιν ὁμολογίαις διδάσκειν πῶς οὐχὶ τῆς ἰσῆς παρανοίας ὑπεύθυνος ; Πολλῷ γὰρ ὁπίσω ταῦτα τῶν διὰ τῆς ὄψεως φαινομένων τοῖς σωφρονεῖν πιστότερα . Εἰ μὲν οὖν ἦν τις ὁ κατὰ τῆς ἀληθείας ταύτης ἀνασυχθὼν , καὶ τὸν ἀγέννητον ἢ παρ’ ἑαυτοῦ ἢ παρ’ ἑτέρου γεγεννηθῆναι ( 7 ) διατεινόμενος , εἶχεν ἂν τινὰ τυχὼν συγγνώμην ἡ ματαιότης τῶν λεγομένων · εἰ δὲ οὐδὲς μέχρι σήμερον οὔτε τῶν ἔξω τοῦ λόγου τοῦ καθ’ ἡμᾶς , οὔτε τῶν ἐξ αὐτῆς τῆς Ἐκκλησίας ἐπαναστάσων τῇ ἀληθείᾳ , εἰς τοσοῦτον ἤλθεν ἀποπληξίας , ὥστε διαμφισβητεῖν ( 8 ) περὶ τῆς ἀγεννησίας τοῦ ἀγεννητοῦ · τί κέρδος ἐκ τῶν λόγων τούτων , οὐ συννοῶ . Ἡ τῶν Ἀριστοτέλους δυντὸς ἡμῖν καὶ Χρυσίππου συλλογισμῶν ἔδει πρὸς τὸ μαθεῖν , ὅτι ὁ ἀγέννητος οὐ γεγέννηται ( 9 ) , οὔτε αὐτὸς ὑφ’ ἑαυτοῦ , οὔτε ὑφ’ ἑτέρου ; καὶ οὔτε πρεσβύτερος , οὔτε νεώτερος αὐτὸς ἐστιν ἑαυτοῦ ; Τί οὖν αὐτῷ ταῦτα βούλεται ; Δοκεῖ μοι ὁμοῦ μὲν τοῖς ἀκολούθοις ἐγκαλλωπιζεσθαι , ὡς ὁ πυκνὸς τις κὶ περιττὸς τὴν διάνοιαν , καὶ ὅδὺς μὲν ὀπθὲν τὸ ἄτοπον , ὀξύτερος δὲ διαλύσαι τὸ φωραθὲν , καὶ διὰ τοῦτο ἐναδρύνεσθαι τῇ τῶν λόγων στροφῇ , καὶ περὶ τὴν ἀπόδειξιν λεπτοῦργεῖν τοῦ μὴτε ὑφ’ ἑαυτοῦ μὴτε ὑφ’ ἑτέρου τὸν ἀγέννητον γεγεννηθῆναι . Ἐπειτα μέντοι οὐδὲ ἐνταῦθα τῆς ἑαυτοῦ τέχνης ἐπιλανθάνεται · ἀλλ’ ἐν τῇ τῶν ὁμολογουμένων διατριβῇ , ὥσπερ στοιχεῖα τινὰ πρὸς τοὺς ἕξης λόγους ἑαυτῷ παρεμβάλει . Οὐ γὰρ ἀργῶς αὐτῷ ἐκεῖνο ἔχει , ὅτι δεῖ , κατὰ ἀλήθειαν , τὸ ποιῶν τοῦ γινομένου προϋπάρχειν . Ἄλλ’ ἵνα ἐν τοῖς περὶ Υἱοῦ λόγοις προδιωμολογημένον ἔχῃ , τὸ ὑστερον προσεγεννηθῆναι τῷ Πατρὶ τὸν Υἱόν , εἴπερ τὸ ποιῶν ἐστι τοῦ γινομένου πρεσβύτερον · τοῦτο δὲ ὡς ἐπόμενον λάβῃ , τὸ ἐκ μὴ ὄντων τὸν Υἱὸν γεγεννησθαι ( 10 ) . Ἄλλ’ ὁ μὲν τῆς εἰς τὸν Υἱὸν ἀσθείας ἐλέγχος ἐν τοῖς οἰκείοις τόποις ἀναμεινέτω . Ἐγὼ δὲ καὶ τὴν τοῦ ἀγεννητοῦ προσηγολίαν , κἂν τὰ μάλιστα
Lemmas: βαίνω . τίς οὖν ἕνεκα ( 5 ) πᾶς αὐτός οὗτος παρατίθημι ὁ λέξις ; ἵνα καταφανής ὁ αδολοχιος ὁ ἀνήρ , ὁ χράω παρά πᾶς ὁ λόγος , γίγνομαι . εἶπον γάρ αὐτός ἐναργής ὑπάρχω ὁ κοινός πᾶς ἔννοια ὁ εἰμί ὁ θεός ἀγέννητος ( 6 ) , ἀποδείκνυμι οὗτος κομίζω ἐγώ ἐπιχειρέω , παραπλήσιος ποιέω , ὥσπερ εἄν εἰμί τις ἐν σταθερός μεσημβρία ὁ χράω ὁ ὄψις λόγος διδάσκω βούλομαι φαίνω εἰμί ὁ κατά οὐρανός ἀστήρ ὁ ἥλιος . εἰμί δέ ὁ ὁ ὁ αἴσθησις γνώριμος λόγος Δεινῦς καταγέλαστος , ὁ ὁ ὁ κοινός προλαμβάνω ὁμολογία διδάσκω πῶς οὐ ὁ ἴσος παράνοια ὑπεύθυνος ; πολλός γάρ ὀπίσω οὗτος ὁ διά ὁ ὄψις φαίνω ὁ σωφρονέω πιστός . εἰμί μέν οὖν εἰμί τις ὁ κατά ὁ ἀλήθεια οὗτος ἀνασυχθὼν , καί ὁ ἀγέννητος ἢ παρά ἑαυτοῦ ἢ παρά ἕτερος γεννάω ( 7 ) διατείνω , ἔχω εἄν τις τυγχάνω συγγνώμη ὁ ματαιότης ὁ λέγω · εἰμί δέ οὐδή μέχρι σήμερον οὔτε ὁ ἔξω ὁ λόγος ὁ κατά ἐγώ , οὔτε ὁ ἐκ αὐτός ὁ ἐκκλησία ἐπανίστημι ὁ ἀλήθεια , εἰς τοσοῦτος ἔρχομαι ἀποπληξία , ὥστε διαμφισβητέω ( 8 ) περί ὁ ἀγεννησία ὁ Αγέννητου · τίς κέρδος ἐκ ὁ λόγος οὗτος , οὖον συννοέω . ὁ ὁ Ἀριστοτέλης Δύντος ἐγώ καί Χρύσιππος συλλογισμός ἐσθίω πρός ὁ μανθάνω , ὅτι ὁ ἀγέννητος οὖον γεννάω ( 9 ) , οὔτε αὐτός ὑπό ἑαυτοῦ , οὔτε ὑπό ἕτερος ; καί οὔτε πρέσβυς , οὔτε νέος αὐτός εἰμί ἑαυτοῦ ; τις οὖν αὐτός οὗτος βούλομαι ; δοκέω ἐγώ ὁμοῦ μέν ὁ ἀκόλουθος ἐγκαλλωπίζω , ὡς ὁ πυκνός τις κίς περισσός ὁ διάνοια , καί ὁράω μέν ὀπάζω ὁ ἄτοπος , ὀξύς δέ διαλύω ὁ φωράω , καί διά οὗτος εναδρυνω ὁ ὁ λόγος στροφή , καί περί ὁ ἀπόδειξις λεπτουργέω ὁ μήτε ὑπό ἑαυτοῦ μήτε ὑπό ἕτερος ὁ ἀγέννητος γεννάω . ἔπειτα μέντοι οὐδέ ἐνταῦθα ὁ ἑαυτοῦ τέχνη ἐπιλανθάνομαι · ἀλλά ἐν ὁ ὁ ὁμολογέω διατριβή , ὥσπερ στοιχεῖον τις πρός ὁ έξειμι λόγος ἑαυτοῦ παρεμβάλλω . οὖον γάρ ἀργός αὐτός ἐκεῖνος ἔχω , ὅτι δεῖ , κατά ἀλήθεια , ὁ ποιέω ὁ γίγνομαι προυπάρχω . ἄλλος ἵνα ἐν ὁ περί υἱός λόγος προδιομολογέομαι ἔχω , ὁ ὕστερος προσγίγνομαι ὁ πατήρ ὁ υἱός , εἴπερ ὁ ποιέω εἰμί ὁ γίγνομαι πρέσβυς · οὗτος δέ ὡς ἔπω λαμβάνω , ὁ ἐκ μή εἰμί ὁ υἱός γεννάω ( 10 ) . ἄλλος ὁ μέν ὁ εἰς ὁ υἱός ἀστεῖος ἔλεγχος ἐν ὁ οἰκέω τόπος ἀναμένω . ἐγώ δέ καί ὁ ὁ Αγέννητου προσηγολίαν , κἀν ὁ μάλιστα