basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0685.1
8 Καὶ γὰρ αὐ μὴδε τοῦτο παρελθῶμεν , οἷον αὐτῷ τῆς εὐλαβείας τὸ σχῆμα ἐπὶ καταστροφὴν τῶν ἀκούντων ἐπινενόηται ἐν τῷ λέγειν , ΕΥΝ . Μὴ κατ' ἐπινοιαν ἀνθρωπίνην σεμνύνειν τὸν Θεὸν τοῦ τοῦ ἀγεννήτου προσηγορία , ἐκτινύναι δὲ αὐτῷ τὸ πάντων ἀναγκαϊότατον ὀφλημα , ἐν τῇ τοῦ εἶναι ὁ ἐστιν ὁμολογία . ΒΑΣ . Τίς ἂν λόγος ἀξίως τῆς σχολιότητος ταύτης τῶν τεχνασμάτων ἐφίκοιτο ; Ἐκφοβεῖν τοὺς ἀπλουστέρους ἐπιχειρεῖ , ὡς μὴ ἀποδιδόντας τὰ ὀφειλόμενα τῷ Θεῷ , εἰ μὴ οὐσίαν εἶναι ὁμολογήσειαν τὸ ἀγέννητον , καὶ ὀφλήματος ἔκτισιν τὴν ἰδίαν ἀσέβειαν ὀνομάζει , ἵνα μὴ δόξῃ παρ' ἑαυτοῦ τι λέγειν , ἀλλὰ τὸ ἀναγκαῖως τῷ Θεῷ ὀφειλόμενον ἐκπληροῦν . Καὶ τοὺς λοιποὺς ἐνδείκνυται , ὅτι ἐν μὲν τῇ οὐσίᾳ τιθέμενοι ( 46 ) τὸ ἀγέννητον , ἀνεύθυνον ἀφεθήσονται · εἰ δὲ ἐξεφὲς κατὰ τὸν εὐσεβῆ τρόπον ( 47 ) ὑπολαμβάνοιεν , ὡς ἐλλειλοιπότες τὸ πάντων χρεῖον πρεσβύτατον καὶ ἀναγκαϊότατον ἔκτισιν , ἀπαραίτητον τὴν ὀργὴν ἐκδεξόμενοι . Ἡδῶς οὖν ἂν αὐτόν ( 48 ) ἐξετάσαιμι , τὴν εὐγνωμοσύνην ταύτην ὁμοίως ἐπὶ πάντων τῶν περὶ Θεοῦ λεγομένων φυλάσσει , ἢ κατὰ τοῦτο μόνον τὸ ῥῆμα ; Εἰ μὲν γὰρ οὐδὲν ὅλως κατ' ἐπίνοιαν θεωρεῖ , ἵνα μὴ δόξῃ ἀνθρωπίνοις τὸν Θεὸν σεμνύνειν προσηγορίαις , πάντα ὁμοίως οὐσίαν ὁμολογήσει τὰ ἐπιλεγόμενα τῷ Θεῷ . Πῶς οὖν οὐ καταγέλαστον , τὸ δημιουργικὸν οὐσίαν εἶναι λέγειν ; ἢ τὸ προνοητικὸν πάλιν οὐσίαν ; ἢ τὸ προγνωστικὸν πάλιν ὡσαύτως ( 49 ) ; καὶ ἀπαςαλῶς , πᾶσαν ἐνέργειαν , οὐσίαν τιθεσθαι ; Καὶ εἰ πάντα ταῦτα πρὸς ἐν σημαίνοντες τείνει , ἀνάγκη πᾶσα ταυτὸν ἀλλήλοις δύνασθαι τὰ ὀνόματα · ὡς ἐπὶ τῶν πολωνυμῶν ὅταν Σίμωνα καὶ Πέτρον καὶ Κηφᾶν τὸν αὐτὸν λέγωμεν . Οὐκοῦν ὁ ἀκούσας τὸ ἀναλλοίωτον τοῦ Θεοῦ , πρὸς τὸ ἀγέννητον ὑπαχθήσεται · καὶ ὁ ἀκούσας τὸ ἀμερὲς , πρὸς τὸ δημιουργικὸν ( 50 ) ἀποφέρεται . Καὶ ταύτης τί ἂν γένοιτο τῆς συγχύσεως ἀτοπώτερον , ἀφελόμενον τὴν ἰδίαν σημασίαν ἑκάστου τῶν ὀνομάτων , ἀντινοθεῖν τῃ τε κοινῇ χρήσει καὶ τῇ διδασκαλίᾳ τοῦ Πνεύματος ; Καίτοι ὅταν μὲν ἀκούσωμεν περὶ τοῦ Θεοῦ , ὅτι πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησε , τὴν δημιουργικὴν τέχνην αὐτοῦ διδασκόμεθα · ὅταν δὲ , ὅτι ἀνοίγει τὴν χεῖρα αὐτοῦ , καὶ ἐμπιπλῆ πᾶν ζῷον εὐδοκίας ( 51 ) , τὴν διὰ πάντων κεχωρυχημένην πρῴνοιαν · ὅταν δὲ , ὅτι Ἔθετο σκῆτος ἀποκρυφὴν αὐτοῦ , τὸ ἄραστον τῆς αὐτοῦ φύσεως παιδεύομεθα . Πάλιν δὲ τὸ ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ λεγόμενον ( 52 ) , πάλιν οὐσίαν · τὸ προγνωστικὸν ὡσαύτως . Aliquanti post editi τὸν αὐτὸν λέγωμεν . Codices multi λέγωμεν . ( 50 ) Editi cum Colh . πρὸς τὸ δημιουργόν . Alii quatuor mss . δημιουργικόν . ( 51 ) Vulg . Et implet omne animal benedictione . Suspiciari fortasse poterit quispiam , interpretem pro εὐδοκίας legisse εὐλογίας . ( 52 ) Editio Paris . πάλιν δὲ διὰ τὸ ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ λεγόμενον . Sed præpositio διὰ nec in editione Ven . nec in nostris codicibus invenitur . Quare : facile crediderim additam eam fuisse a ty - pographis ut sensus integer redderetur . Editio
Lemmas: 8 καί γάρ αὖος Μῆδος οὗτος παρέρχομαι , οἷος αὐτός ὁ εὐλάβεια ὁ σχῆμα ἐπί καταστροφή ὁ ἀκέω ἐπινοέω ἐν ὁ λέγω , ἐΰς . μή κατά ἐπίνοια ἀνθρώπινος σεμνύνω ὁ θεός ὁ ὁ ἀγέννητος προσηγορία , ἐκτίννυμι δέ αὐτός ὁ πᾶς ἀναγκαῖος ὄφλημα , ἐν ὁ ὁ εἰμί ὁ εἰμί ὁμολογία . βαίνω . Τῖς εἄν λόγος ἀξίως ὁ σχολιοτητη οὗτος ὁ τέχνασμα ἐφικνέομαι ; ἐκφοβέω ὁ απλός ἐπιχειρέω , ὡς μή ἀποδίδωμι ὁ ὀφείλω ὁ Θεός , εἰμί μή οὐσία εἰμί ὁμολογέω ὁ ἀγέννητος , καί ὄφλημα ἔκτεισις ὁ ἴδιος ἀσέβεια ὀνομάζω , ἵνα μή δόξα παρά ἑαυτοῦ τίς λέγω , ἀλλά ὁ ἀναγκαῖος ὁ Θεός ὀφείλω ἐκπληρόω . καί ὁ λοιπός ἐνδείκνυμι , ὅτι ἐν μέν ὁ οὐσία τίθημι ( 46 ) ὁ ἀγέννητος , ἀνεύθυνος ἀφίημι · εἰμί δέ ἐξεφίημι κατά ὁ εὐσεβής τρόπος ( 47 ) ὑπολαμβάνω , ὡς ἐλλείπω ὁ πᾶς χρεῖος πρέσβυς καί ἀναγκαῖος ἔκτεισις , ἀπαραίτητος ὁ ὀργή ἐκδέχομαι . Ἡδώ οὖν εἄν αὐτός ( 48 ) ἐξετάζω , ὁ εὐγνωμοσύνη οὗτος ὁμοίως ἐπί πᾶς ὁ περί Θεός λέγω φυλάσσω , ἢ κατά οὗτος μόνος ὁ ῥῆμα ; εἰμί μέν γάρ οὐδείς ὅλως κατά ἐπίνοια θεωρέω , ἵνα μή δόξα ἀνθρώπινος ὁ θεός σεμνύνω προσηγορία , πᾶς ὁμοίως οὐσία ὁμολογέω ὁ ἐπιλέγω ὁ Θεός . Πῶς οὖν οὖον καταγέλαστος , ὁ δημιουργικός οὐσία εἰμί λέγω ; ἢ ὁ προνοητικός πάλιν οὐσία ; ἢ ὁ προγνωστικός πάλιν ὡσαύτως ( 49 ) ; καί ἀπαςαλῶς , πᾶς ἐνέργεια , οὐσία τίθημι ; καί εἰμί πᾶς οὗτος πρός ἐν σημαίνω τείνω , ἀνάγκη πᾶς τατός ἀλλήλων δύναμαι ὁ ὄνομα · ὡς ἐπί ὁ πολωνυμῶν ὅταν Σίμων καί Πέτρος καί Κηφᾶς ὁ αὐτός λέγω . οὐκοῦν ὁ ἀκούω ὁ ἀναλλοίωτος ὁ Θεός , πρός ὁ ἀγέννητος ὑπάγω · καί ὁ ἀκούω ὁ ἀμερής , πρός ὁ δημιουργικός ( 50 ) ἀποφέρω . καί οὗτος τίς εἄν γίγνομαι ὁ σύγχυσις ἄτοπος , ἀφαιρέω ὁ ἴδιος σημασία ἕκαστος ὁ ὄνομα , αντινοθεω πῃ τε κοινός χρῆσις καί ὁ διδασκαλία ὁ πνεῦμα ; καίτοι ὅταν μέν ἀκούω περί ὁ Θεός , ὅτι πᾶς ἐν σοφία ποιέω , ὁ δημιουργικός τέχνη αὐτός διδάσκω · ὅταν δέ , ὅτι ἀνοίγω ὁ χείρ αὐτός , καί ἐμπίμπλημι πᾶς ζῷον εὐδοκία ( 51 ) , ὁ διά πᾶς χωρεύω πρῷος · ὅταν δέ , ὅτι τίθημι σκῆτος ἀποκρυφή αὐτός , ὁ ἀράσσω ὁ αὐτός φύσις παιδεύω . πάλιν δέ ὁ ἐκ πρόσωπον ὁ Θεός λέγω ( 52 ) , πάλιν οὐσία · ὁ προγνωστικός ὡσαύτως . Aliquanti post editi ὁ αὐτός λέγω . Codices multi λέγω . ( 50 ) Editi cum Colh . πρός ὁ δημιουργός . Alii quatuor mss . δημιουργικός . ( 51 ) Vulg . Et implet omne animal benedictione . Suspiciari fortasse poterit quispiam , interpretem pro εὐδοκία legisse εὐλογία . ( 52 ) Editio Paris . πάλιν δέ διά ὁ ἐκ πρόσωπον ὁ Θεός λέγω . Sed præpositio διά nec in editione Ven . nec in nostris codicibus invenitur . Quare : facile crediderim additam eam fuisse a ty - pographis ut sensus integer redderetur . Editio