basilius-theology.adversus-eunomium-libri-5 pg029_0674.1
λυώνυμός τις ὤν · οὐ γὰρ πάντα τὰ ὀνόματα εἰς ταυτὸν ἀλλήλοις φέρει . Ἄλλο γὰρ τὸ σημαίνονον φωτὸς , καὶ ἄλλο ἀμπέλου , καὶ ἄλλο ὁδοῦ , καὶ ἄλλο ποιμένος . Ἄλλ’ ἐν ὧν κατὰ τὸ ὑποκείμενον , καὶ μία οὐσία καὶ ἀπλὴ καὶ ἀσύνθετος , ἄλλοτε ἄλλως ἑαυτὸν ὀνομάζει , ταῖς ἐπινοίαις διαφερούσας ἀλλήλων τὰς προσηγορίας μεθαρμόζομενος . Κατὰ γὰρ τὴν τῶν ἐνεργειῶν διαφορὰν , καὶ τὴν πρὸς τὰ εὐεργετούμενα σχέσιν , διάφορα ἑαυτῷ καὶ τὰ ὀνόματα τίθεσθαι . Φῶς μὲν γὰρ ἑαυτὸν τὸν κόσμον λέγει , τὸ τε ἀπρόσιτον τῆς ἐν τῇ Θεότητι δόξης τῷ ὀνόματι τούτῳ διασημαίνων , καὶ ὡς τῇ λαμπρότητι τῆς γνώσεως τοὺς κεκαθαρμένους τὸ ὄμμα τῆς ψυχῆς καταπαγῶν · ἀμπέλον δέ , ὡς τοὺς ἐν αὐτῷ κατὰ τὴν πίστιν ἐρριζωμένους ἐπ’ ἔργων ἀγαθῶν καρποφορίας ἐκτρέφον · ἄρτον δέ , ὡς οἰκείοτάτην τροφὴν λογικοῦ τυγχάνον , τῷ διακράτειν τὴν σύστασιν τῆς ψυχῆς , καὶ τὸ ἰδίωμα αὐτῆς διασώζειν , ἀναπληρῶν ( 38 ) ἀεὶ παρ’ ἑαυτοῦ τὸ ἐνδεόν , καὶ πρὸς τὴν ἐξ ἀλογίας ἐγγυωμένην ἀρρώστιαν οὐχ ἔων ὑποφέρεσθαι ( 39 ) . Καὶ οὕτως ἂν τις τῶν ὀνομάτων ἑκάστον ἐφροδεύων ποικίλας εὑροὶ τὰς ἐπινοίας ἐνὸς ἑκάστου τοῦ κατὰ τὴν οὐσίαν τοῖς πᾶσιν ὑποκειμένου . Τίς οὖν οὕτως τὴν γλῶσσαν πρὸς διασαφμίαν ἡκόνται , ὥστε τολμῆσαι εἰπεῖν ὅτι φωναῖς τὰς ἐπινοίας ταύτας συνδιαλύσεσθαι ; Τί οὖν ἄκτον οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων λαμβάνεσθαι τινα κατ’ ἐπινοίαν , καὶ αὐτὸ τοῦτο πρῶτον ( 40 ) , περὶ οὗ ὁ σύμμενος ἡμῖν κεκίνηται λόγος ; Εὑρήσομεν γὰρ οὐδαμὼς ἑτέρως λεγόμενον τὸ ἀγένητον . Ἄφθαρτον γὰρ ( 41 ) καὶ ἀγέννητον εἶναι τὸν Θεὸν τῶν ὅλων λέγομεν , κατὰ διαφόρους ἐπιβολὰς τοῖς ὀνόμασι τούτοις προσαγορευόμενοι . Ὅταν μὲν γὰρ εἰς τοὺς κατὸπιν αἰῶνας ἀποβλέψωμεν , ὑπερεκπίπτουσαν πάσης ἀρχῆς εὐρίσχοντες τὴν ζωὴν τοῦ Θεοῦ , ἀγέννητον αὐτὸν λέγομεν · ὅταν δὲ τοὺς ἐπερχομένους αἰῶσι τὸν νοῦν ἐπεκτείνωμεν , τὸν ἀόριστον ( 42 ) καὶ ἄπειρον , καὶ οὐδενὶ τέλει καταληπτὸν προσαγορεύομεν ἄφθαρτον . Ὡς οὖν τὸ ἀτελεύτητον τῆς ζωῆς ( 43 ) ἄφθαρτον , οὕτω τὸ ἄναρχον αὐτῆς ἀγέννητον ὀνομάσθη , τῇ ἐπινοίᾳ θεωρούντων ἡμῶν ἑκάτερα . Τίς οὖν ἀντερεῖ λόγος καὶ ἐπινοεῖσθαι τῶν ὀνομάτων τούτων ἑκάτερον , καὶ ὁμολογίαν εἶναι τοῦ κατ’ ἀλήθειαν τῷ Θεῷ προσόντος ; Ὁ δὲ ὡς μαχόμενα ταῦτα καὶ ἀσύμβατα παντελῶς ( 44 ) ἀπ’ ἀλλήλων διαστῆσι · τὸ , τί κατ’ ἐπινοίαν τί λέγεσθαι , καὶ τὸ ἀποπληροῦν τῷ Θεῷ ( 45 ) τὴν τοῦ εἶναι ὅ ἐστιν ὁμολογίαν .
Lemmas: λύων τις εἰμί · οὖον γάρ πᾶς ὁ ὄνομα εἰς τατός ἀλλήλων φέρω . ἄλλος γάρ ὁ σημαίνω φάος , καί ἄλλος ἄμπελος , καί ἄλλος ὁδός , καί ἄλλος ποιμήν . ἄλλος ἐν ὅς κατά ὁ ὑπόκειμαι , καί εἷς οὐσία καί ἁπλόος καί ἀσύνθετος , ἄλλοτε ἄλλως ἑαυτοῦ ὀνομάζω , ὁ ἐπίνοια διαφέρω ἀλλήλων ὁ προσηγορία μεθαρμόζω . κατά γάρ ὁ ὁ ἐνέργεια διαφορά , καί ὁ πρός ὁ εὐεργετέω σχέσις , διάφορος ἑαυτοῦ καί ὁ ὄνομα τίθημι . Φάος μέν γάρ ἑαυτοῦ ὁ κόσμος λέγω , ὁ τε ἀπρόσιτος ὁ ἐν ὁ θεότης δόξα ὁ ὄνομα οὗτος διασημαίνω , καί ὡς ὁ λαμπρότης ὁ γνῶσις ὁ καθαρ́νω ὁ ὄμμα ὁ Ψυχή καταπήγνυμι · ἄμπελος δέ , ὡς ὁ ἐν αὐτός κατά ὁ πίστις ῥιζόω ἐπί ἔργον ἀγαθός καρποφορία ἐκτρέφω · ἄρτος δέ , ὡς οἰκεῖος τροφή λογικός τυγχάνω , ὁ διακρατέω ὁ σύστασις ὁ Ψυχή , καί ὁ ἰδίωμα αὐτός διασῴζω , ἀναπληρόω ( 38 ) ἀεί παρά ἑαυτοῦ ὁ ἐνδέω , καί πρός ὁ ἐκ ἀλογία ἐγγυάω ἀρρωστία οὐ ἐάω ὑποφέρω ( 39 ) . καί οὕτως εἄν τις ὁ ὄνομα ἕκαστος εφροδηω ποικίλος εὑρίσκω ὁ ἐπίνοια εἷς ἕκαστος ὁ κατά ὁ οὐσία ὁ πᾶς ὑπόκειμαι . Τῖς οὖν οὕτως ὁ γλῶσσα πρός διασαφμίαν ἥκω , ὥστε τολμάω εἶπον ὅτι φωνή ὁ ἐπίνοια οὗτος συνδιαλύω ; τις οὖν ἄκτος οὗτος καί ἐπί ὁ Θεός ὁ ὅλος λαμβάνω τις κατά ἐπίνοια , καί αὐτός οὗτος πρῶτος ( 40 ) , περί ὅς ὁ συμμένω ἐγώ κινέω λόγος ; εὑρίσκω γάρ οὐδαμῶς ἑτέρως λέγω ὁ ἀγένητος . ἄφθαρτος γάρ ( 41 ) καί ἀγέννητος εἰμί ὁ θεός ὁ ὅλος λέγω , κατά διάφορος ἐπιβολή ὁ ὄνομα οὗτος προσαγορεύω . ὅταν μέν γάρ εἰς ὁ κατόπιν αἰών ἀποβλέπω , ὑπερεκπίπτω πᾶς ἀρχή ευριεχω ὁ ζωή ὁ Θεός , ἀγέννητος αὐτός λέγω · ὅταν δέ ὁ ἐπέρχομαι αἰών ὁ νόος ἐπεκτείνω , ὁ ἀόριστος ( 42 ) καί ἤπειρος , καί οὐδείς τέλος καταληπτός προσαγορεύω ἄφθαρτος . ὡς οὖν ὁ ἀτελεύτητος ὁ ζωή ( 43 ) ἄφθαρτος , οὗτος ὁ ἄναρχος αὐτός ἀγέννητος ὀνομάζω , ὁ ἐπίνοια θεωρέω ἐγώ ἑκάτερος . Τῖς οὖν ἀντιλέγω λόγος καί ἐπινοέω ὁ ὄνομα οὗτος ἑκάτερος , καί ὁμολογία εἰμί ὁ κατά ἀλήθεια ὁ Θεός πρόσειμι ; ὁ δέ ὡς μάχομαι οὗτος καί ἀσύμβατος παντελῶς ( 44 ) ἀπό ἀλλήλων διΐστημι · ὁ , τίς κατά ἐπίνοια τίς λέγω , καί ὁ ἀποπληρόω ὁ Θεός ( 45 ) ὁ ὁ εἰμί ὅς εἰμί ὁμολογία .