basilius-scr-eccl.sermones-xli pg085_0185.1
A τῆς φιλανθρωπίας ὁ νόμος , δεῖ ταῖς τῶν ἀνθρώπων γενεαῖς παραδεύσας . Εἰ γὰρ μὴ ταύτην ἐξ ἀρχῆς τὴν φιλανθρωπίαν ὁ Θεὸς προεβάλετο , οὐκ ἂν φύσις ἐκ παραχρῆς ἀρξαμένη προῆλθεν · ἀλλ᾽ ἐμεινεν ἂν μέχρι τοῦ πρώτου ( 56-57 ) . Συννασπιώμενος ἐπλάσας χερσὶ τὸν ᾿Αδὰμ , ἐκ τῆς μὲν αὐτῷ διαμορφώσας τὸ σῶμα , ψυχὴν δὲ ἀθάνατον ἐκ οὐδενὸς τεκνηθἁμένος , τοὺς τῆς βασιλείας χαρακτῆρας ἐνέδωκε , παραδείσῳ τρυφῆς καταγωγὸν ἐδωκε · τὰς τῶν ζῴων ἀγέλας τοῖς ποσὶν ὑπέστρεψεν · δημιουργὸν ὀνομάτων πεποίηκεν ὡς οἰκείων κτημάτων , καὶ τὰς τῶν ζῴων φύσεις παρήγαγεν οὐκ ὄσας . ᾿Αδὰμ δὲ τοὺς πλασθέντας προσήγγισεν ἀνέπλασεν . Καὶ Θεὸς μὲν παρήγε προστάγματι · οὗτος δὲ τὰ παραχθέντα διεκόσμησε ταῖς κλήσεσι , καὶ τῆς κτίσεως φιλοτιμίᾳ τῷ δημιουργῷ μεριζόμενος . Ἐγίνετο καὶ παστὸς ὁ παράδεισος , καὶ γυνὴ μὲν ἐκ πλευρῶν ἀνεφέρετο · Θεὸς δὲ νυμφαγωγὸς τῶν ἀντιπλασθέντων ἠρίσκετο , τῇ τῶν χειρῶν κατοχῇ πρὸς γάμον συναρμόζων , καὶ φύσεως πατῆρας τοὺς πλασθέντας ἐργάσατο , καὶ φυτοῦ βίξαν ἀνθρώποις , ἀφ᾽ ἧς τὸ γένος ἐδλάσθησε . Τί οὖν τῆς τοιαύτης εὐεργεσίας τὸ πέρας ; Ἕνδ᾽ ἀποχῇ φυτοῦ τὴν εὐεργετὴν τὴν τιμὴν οὐκ ἐτίμησεν · ἀλλ᾽ ἠκούσετο διαβόλου κατὰ Θεοῦ φθεγγομένου , καὶ ἀκροατὴς ῥημάτων ἐγένετο , δι᾽ ὧν ἐπίβoulos ὁ Δημιουργὸς ἐνομιζέτο , καὶ τὴν τόλμην ἤλεγχεν ἡ χεὶρ βρώσεως ἀφαιμένη , μόνῳ τεῖχισμένῃ Θεῷ . Ἡ μὲν οὖν τόλμην τὴν ἐσχάτην τιμωρίαν ἀπῄτει · ᾿Αδὰμ δὲ τῷ συνειδότι βαλλόμενος , ἐχύρω τῇ ψυχῇ τὴν κατάγνωσιν · καὶ ἀντιπρόσωπον θεὰν οὐ φέρων , δραπτεύσων ἐκρύπτετο . Τί οὖν ; ἀθρόον ἐπιφανὲς ὁ Δεσπότης , δι᾽ ἧν τῆς ἐλπίδος φιλανθρωπότερος , καὶ πατρικὴν , οὐ δικαστικὴν πρὸς αὐτὸν ἀπεφήγγετο ῥῆσιν . ᾿Αδὰμ , τὸ φιλότιμμα ἐπίκτητό , τὸ τῆς ἐμῆς δόξας ἐμψυχὸν ἀγαλμα . Οἶδα τὰ παρὰ τοῦ διαβόλου κατὰ σοῦ μηχανήματα · οἶδα τὸν φθόνον , ὃ πληγὴς τῆς παρήγριας ἐκπέπτωκας · ἐδειξεν ἄτιμον φυγάδα τὸν Θεὸ διαλεκτικὴν τιμώμενον · καὶ ἣν ἔστησα μέσην τῆς κτίσεως εἰκόνα , ταύτην φυτῷ μέσῳ φυγαδεύσας κατέκρυψε · τοὺς τῆς ἀπάτης κατετόξευσε βέλεσι , παραβάσεως φορτίον ἐθηκε · πολεμεῖν πρὸς εὐεργέτην ἐδίδαξεν , εὐσεβείας αἰχμάλωτον ἐποίησε , δούλον ἁμαρτίας εἰργάσατο . Ἀλλὰ φάνθη μόνου , καὶ τοῦ λυπουντος δέχου τὴν ἴασιν · κομιζοῦ τοῦ πταίσματος ἐν μετανοίᾳ τὸ φάρμακον . Ποῦ εἰ ;
Lemmas: A ὁ φιλανθρωπία ὁ νόμος , δεῖ ὁ ὁ ἄνθρωπος γενεά παραδέω . εἰμί γάρ μή οὗτος ἐκ ἀρχή ὁ φιλανθρωπία ὁ θεός προβάλλω , οὐ εἄν φύσις ἐκ παραχρῆς ἄρχω προέρχομαι · ἀλλά μένω εἄν μέχρι ὁ πρῶτος ( 56-57 ) . Συννασπιώμενος πλάσσω χείρ ὁ Αδάμ , ἐκ ὁ μέν αὐτός διαμορφόω ὁ σῶμα , ψυχή δέ ἀθάνατος ἐκ οὐδείς τεκνηθἁμένος , ὁ ὁ βασίλεια χαρακτήρ ἐνδίδωμι , παράδεισος τρυφή καταγωγός δίδωμι · ὁ ὁ ζῷον ἀγέλη ὁ πούς ὑποστρέφω · δημιουργός ὄνομα ποιέω ὡς οἰκέω κτῆμα , καί ὁ ὁ ζῷον φύσις παράγω οὐ ὅσος . Αδάμ δέ ὁ πλάσσω προσεγγίζω ἀναπλάσσω . καί θεός μέν παράγω πρόσταγμα · οὗτος δέ ὁ παράγω διακοσμέω ὁ κλῆσις , καί ὁ κτίσις φιλοτιμία ὁ δημιουργός μερίζω . γίγνομαι καί παστός ὁ παράδεισος , καί γυνή μέν ἐκ πλευρά ἀναφέρω · θεός δέ νυμφαγωγός ὁ ἀντιπλάσσω ἐρίζω , ὁ ὁ χείρ κατοχή πρός γάμος συναρμόζω , καί φύσις Πατήρας ὁ πλάσσω ἐργάζομαι , καί φυτός βίξαν ἄνθρωπος , ἀπό ὅς ὁ γένος ἐδλάσθησε . τις οὖν ὁ τοιοῦτος εὐεργεσία ὁ πέρας ; ἔνδω ἀποχή φυτός ὁ εὐεργέτης ὁ τιμή οὐ τιμάω · ἀλλά ἀκούω διάβολος κατά Θεός φθέγγομαι , καί ἀκροατής ῥῆμα γίγνομαι , διά ὅς ἐπιβαίνω ὁ Δημιουργός νομίζω , καί ὁ τολμάω ἐλέγχω ὁ χείρ βρῶσις ἀφίημι , μόνος τειχισμένος Θεός . ὁ μέν οὖν τολμάω ὁ ἔσχατος τιμωρία ἀπαιτέω · Αδάμ δέ ὁ σύνοιδα βάλλω , ὀχυρός ὁ Ψυχή ὁ κατάγνωσις · καί ἀντιπρόσωπος θεά οὖον φέρω , δράπτω κρύπτω . τις οὖν ; ἀθρόος ἐπιφανής ὁ Δεσπότης , διά ἧμαι ὁ ἐλπίς φιλάνθρωπος , καί πατρικός , οὖον δικαστικός πρός αὐτός ἀπεφήγγετο ῥῆσις . Αδάμ , ὁ φιλότιμμα επίκτητος , ὁ ὁ ἐμός δόξα ἐμψύχω ἄγαλμα . οἶδα ὁ παρά ὁ διάβολος κατά σύ μηχάνημα · οἶδα ὁ φθόνος , ὅς πλήσσω ὁ παρήγριας ἐκπίπτω · δείκνυμι ἄτιμος φυγάς ὁ Θεός διαλεκτικός τιμάω · καί ὅς ἵστημι μέσος ὁ κτίσις εἰκών , οὗτος φυτός μέσος φυγαδεύω κατακρύπτω · ὁ ὁ ἀπάτη κατατοξεύω βέλος , παράβασις φορτίον ἰθημι · πολεμέω πρός εὐεργέτης διδάσκω , εὐσέβεια αἰχμάλωτος ποιέω , δοῦλος ἁμαρτία ἐργάζομαι . ἀλλά φαίνω μόνος , καί ὁ λυπέω δέχομαι ὁ ἴασις · κομίζω ὁ πταῖσμα ἐν μετάνοια ὁ φάρμακον . πός εἰμί ;