basilius-scr-eccl.sermones-xli pg085_0023.1
A εἰκόνα ἡμετέραν καὶ κατ' ὁμοίωσιν . Μία μὲν εἰκών ἡ πλαστούμενη , οὐχ ἑνὸς δὲ προσώπου μνήμη , ἀλλὰ τριῶν ὑποστάσεων κοινὸν γὰρ τῆς θεότητος δημιουργημα τὸ πλαττόμενον . Τριάδα μὲν ἐμφαίνει τὸν πλάττοντα , μίαν δὲ εἰκόνα τῆς Τριάδος ὑπάρχουσαν . Εἰ δὲ μία τῆς Τριάδος ἡ εἰκών , μία τῶν τριῶν ὑποστάσεων ἡ φύσις . Τὸ γὰρ ταυτὸν τῆς οὐσίας τῆς εἰκόνος ἐνότης κηρύττει . Πῶς γὰρ ἐν εἰκόνι μιᾷ διαφορὰ τῆς ἀρχετύπου φύσεως εὑρεθήσεται ; Μία θεότης , μίαν ἑαυτῆς εἰκόνα κατὰ τὴν φύσιν ἀνέστησε . Διὰ τοῦτο τὸν εἰκόνος ἀξίαν τιμηθέντα , καὶ αὐτὴ τῇ κατασκευῇ τῆς πλάσεως κατεκόσμησε . Τὰ μὲν γὰρ ἄλλα τῶν ζῴων τῷ ὅλῳ σώματι τὴν γῆν ἐπισύρεται , οὐ βαδίζειν , ἀλλ' ἑρπεῖν κατρωθέντα νόμῳ τῆς φύσεως , ἢ πρὸς τὴν γῆν κατακλίντα , τῷ μηδεὶα κλῆρον ἔχειν ἐν οὐρανῷ διὰ τοῦ σχήματος μαρτυρούμενα . Ἄνθρωπος δὲ μόνος ἐμφαίνει διὰ τῆς πλάσεως τὴν εὐγένειαν . Ὄρθιος πρὸς οὐρανὸν ἀνατείνεται · ποσὶ μὲν ψαύων τῆς γῆς , ὡς ἐν αὐτῇ τινὸς στρεφόμενος · τῷ δὲ προσώπῳ πρὸς οὐρανούς ἀψίδια , αἱρόμενος . Ἦδη δὲ καὶ χεῖρας ἐκτείνων , τὴν ἐν οὐρανῷ πατρίδα φαντάζεται , τὴν τοῦ Παύλου πρὸ τοῦ Παύλου φωνὴν ἀνακράζων · Ἡμῶν τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει . Ὡς ἐν θρόνῳ καθεισμένος , δείκνυσιν ἔργοις διὰ τῆς ἀξίας τὴν εἰκόνα τοῦ Κτίσαντος , τοῖς πράγμασιν ὡς χρώμασι τὸν πεποιηκότα μιμούμενος . Κτίζειν γὰρ καὶ οὗτος ἐπιχειρεῖ , καὶ δημιουργεῖν ἐπιθυμεῖ , καὶ οἴκον συμπήγνυται , καὶ σκάφος τεκταινεται , καὶ κλίνας ἀρμόζεται , καὶ τράπεζαν πηγνύται , καὶ παίζων ἐν τῇ κτήσει τὰς χεῖρας μιμεῖται τοῦ Πλάστου . Πάλιν ἄνθρωπος πατὴρ γίνεται , καὶ υἱὸς ἀποτίττεται τοῖς θείοις μόνοις τετιμημένος ἀξιώμασι καὶ ὀνόμασι , καὶ τὸν ἀχρόνον Πατέρα χρόνῳ καὶ κλήσει μιμεῖται ( 11 ) , καὶ υἱὸς μετ' ὠδῖνας ἐπωνομάζεται , τὸν ἀπαθῶς Υἱὸν εἰκονίζων ἐν πάθεσι . Πάλιν βασιλεύς ἀληθής , καὶ νομοθέτης Θεός , Ὁ μὲν μὲν μυριάδες λειτουργοῦσιν ἀγγέλων , μύρια δὲ μυριάδες πειθαρχοῦσι προστάττοντι . Δείκνυσι δὲ καὶ οὗτος ἐν ὑπηκόοις κράτος , καὶ συνέχει νόμοις στρατόπεδον , καὶ δικάζει τοῖς ἀνθρώπων πλημμελήμασιν ἄνθρωπος , καὶ λόγον ἐκφέρει , καὶ ἀποφάσει σεμνύνεται ( 12 ) ἐν τῇ τῶν πραγμάτων σκῇ · τὸν ἀληθῆ
Lemmas: A εἰκών ἡμέτερος καί κατά ὁμοίωσις . Μία μέν εἰκών ὁ πλαστουμενω , οὐ εἷς δέ πρόσωπον μνήμη , ἀλλά τρεῖς ὑπόστασις κοινός γάρ ὁ θεότης δημιούργημα ὁ πλάσσω . Τριάς μέν ἐμφαίνω ὁ πλήσσω , εἷς δέ εἰκών ὁ Τριάς ὑπάρχω . εἰμί δέ εἷς ὁ Τριάς ὁ εἰκών , εἷς ὁ τρεῖς ὑπόστασις ὁ φύσις . ὁ γάρ τατός ὁ οὐσία ὁ εἰκών ἑνότης κηρύσσω . Πῶς γάρ ἐν εἰκών εἷς διαφορά ὁ ἀρχέτυπος φύσις εὑρίσκω ; Μία θεότης , εἷς ἑαυτοῦ εἰκών κατά ὁ φύσις ἀνίστημι . Ζεύς οὗτος ὁ εἰκών ἄξιος τιμάω , καί αὐτός ὁ κατασκευή ὁ πλάσις κατακοσμέω . ὁ μέν γάρ ἄλλος ὁ ζῷον ὁ ὅλος σῶμα ὁ γῆ ἐπισύρω , οὖον βαδίζω , ἀλλά ἕρπω κατορθόω νόμος ὁ φύσις , ἢ πρός ὁ γῆ κατακλίνω , ὁ Μήδεια κλῆρος ἔχω ἐν οὐρανός διά ὁ σχῆμα μαρτυρέω . Ἄνθρωπος δέ μόνος ἐμφαίνω διά ὁ πλάσις ὁ εὐγένεια . Ὄρθιος πρός οὐρανός ἀνατείνω · πούς μέν ψαύων ὁ γῆ , ὡς ἐν αὐτός τις στρέφω · ὁ δέ πρόσωπον πρός οὐρανός ἀψίδια , ἀείρω . ἤδη δέ καί χείρ ἐκτείνω , ὁ ἐν οὐρανός πατρίς φαντάζω , ὁ ὁ Παῦλος πρό ὁ Παῦλος φωνή ἀνακράζω · ἡμός ὁ πολίτευμα ἐν οὐρανός ὑπάρχω . ὡς ἐν θρόνος καθίζω , δείκνυμι ἔργον διά ὁ ἄξιος ὁ εἰκών ὁ κτίζω , ὁ πρᾶγμα ὡς χρῶμα ὁ ποιέω μιμέομαι . κτίζω γάρ καί οὗτος ἐπιχειρέω , καί δημιουργέω ἐπιθυμέω , καί οἴκος συμπήγνυμι , καί σκάφος τεκταίνομαι , καί κλίνη ἁρμόζω , καί τράπεζα πήγνυμι , καί παίζω ἐν ὁ κτάομαι ὁ χείρ μιμέομαι ὁ Πλάστης . πάλιν ἄνθρωπος πατήρ γίγνομαι , καί υἱός ἀποτίνω ὁ θεῖον μόνος τιμάω ἀξίωμα καί ὄνομα , καί ὁ ἄχρονος πατήρ χρόνος καί κλῆσις μιμέομαι ( 11 ) , καί υἱός μετά ὠδίς ἐπονομάζω , ὁ ἀπαθής υἱός εἰκονίζω ἐν πάθος . πάλιν βασιλεύς ἀληθής , καί νομοθέτης Θεός , ὁ μέν μέν μυριάς λειτουργέω ἄγγελος , μύριοι δέ μυριάς πειθαρχέω προστάσσω . δείκνυμι δέ καί οὗτος ἐν ὑπήκοος κράτος , καί συγχέω νόμος στρατόπεδον , καί δικάζω ὁ ἄνθρωπος πλημμέλημα ἄνθρωπος , καί λόγος ἐκφέρω , καί ἀπόφασις σεμνύνω ( 12 ) ἐν ὁ ὁ πρᾶγμα σκῶ · ὁ ἀληθής