basilius-scr-eccl.sermones-xli pg085_0165.4
α' . Μωϋσῆς μὲν ὁ τῶν Ἑβραίων παιδευστής , τὴς θεογνωσίας μάθημα τοῖς Ἰουδαίων μέλλων παραδιδόναι παισὶ , προεσκληρύνει τὰς τῶν παιδευομένων ψυχὰς ταῖς Αἰγύπτου κολάσει , καὶ μετασχηματίζει τὴν πίστιν τοῖς ὁσίοις προστάττειν , ἵνα παρασκευάσῃ τὰς γνώμας ἑτοίμους ἔχειν πρὸς τὰ διδάγματα · καὶ φύσεως ὅλης βιάζεται νόμους , ἵνα μοχθηροὺς ἐπισπάσται τρόπους . Μέλλων γὰρ ἔχειν ( 93 ) ἐπὶ τῆς ἑρμῆν διδάξαι · Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν , ἀπιστοῦντας τοῖς λόγοις εἰδὼς , πρῶτον δυσωπεῖ τῇ θέᾳ τὴν λογισμὸν . Δεῖκνυσι γὰρ αὐτοῖς τὸν θεὸν μεταποιοῦντα τὴν κτίσιν , ἵνα καὶ πεισθῶσι πιστωθῆναι . Διὰ τοῦτο ἐν ἡμέρᾳ μὲν γίνεται νὺξ , καὶ φωτὶ μίγνυται σκότος , καὶ πῦρ χαλάζῃ συμπλέκεται , καὶ ποταρὰς μεταβάλλεται , καὶ θάλασσα σχίζεται , καὶ πελάγη πεζεύεται , καὶ φύσις κυμάτων ἀνθρώπων ἴχνὺν διδάσκεται , καὶ μεταμανθάνει τοὺς νόμους ἡ κτίσις , ἵνα δημιουργὸς θεὸς τοῖς ἀνθρώποις πιστευθῇ . Τοιαῦτα μὲν οὖν τὰ Μωϋσέως . Ὁ δὲ γε Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς τὸ τῆς εὐσεβείας μάθημα τῷ τῶν ἀποστόλων ἀνακηρύττων χορῷ , οὐ δι' ὧν ἑτέρους κολάζει , διὰ τούτων τούτους παιδεύει , ἀλλὰ τὰς φιλανθρώπους τῶν θαυμάτων πηγὰς ἐκπετάσας , καὶ κοινὸν ἰατρεῖον ἀνοίξας , τῇ τῶν θαυμάτων θεραπείᾳ χειραγωγεῖ τὰς ψυχὰς πρὸς ἐπίγνωσιν . Οἱ γὰρ τὸν ἐν σώματι νόσον λελυθότας λαμβάνοντας , τὴν τοῦ θεραπεύοντος γνῶσιν ταῖς ψυχαῖς προσελάμβανον · καὶ πᾶς τῷ πάθει κρατούμενος , ἣν μὲν εἶχεν ἀπέβαλεν νόσον , ἣν δὲ οὐκ εἶχε προσελάμβανε γνῶσιν . Ἐκεῖθεν παράλυτος τὰ μέλη σφριγώμενος , γνώσεως ὁδὸν εἶχε τὴν ἴασιν . Ἄλλος ἐν σκότῳ τεχθεὶς νυκτὸς ( 94 ) , προθεσμίαν οὐκ ἔχων ἐν ὀμμασιν , ὁμοῦ τοῦ σώματος ὀφθαλμοὺς καὶ τὴν ψυχὴν ὀψατοῦτο · πηλῷ μὲν τοὺς ἔξωθεν ὀφθαλμοὺς ἀναπλαττόμενος , φωνῇ δὲ τοὺς ἔνδονθεν πλαστουργομένους · ἐπειγέτο γὰρ ὑπὲρ τὴν φάρμακον δεύτερον τῆς διδασκαλίας · ὁ λόγος ( 95 ) · Σὺ πιστεύεις εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ θεοῦ ; Καὶ ὡμολόγησε τὸ φέγγος τῆς γνώμης · Ναί , Κύριε , καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ . Ἐκεῖθεν ἡλαύνετο δαίμων βοῶν ·
Lemmas: ὅς . Μωϋσῆς μέν ὁ ὁ Ἑβραῖος παιδευιστημι , σής θεογνωσία μάθημα ὁ Ἰουδαῖος μέλλω παραδίδωμι παῖς , προεσκληρύνει ὁ ὁ παιδεύω ψυχή ὁ Αἴγυπτος κολάζω , καί μετασχηματίζω ὁ πίστις ὁ ὅσιος προστάσσω , ἵνα παρασκευάζω ὁ γνώμη ἑτοῖμος ἔχω πρός ὁ δίδαγμα · καί φύσις ὅλος βιάζομαι νόμος , ἵνα μοχθηρός ἐπισπάω τρόπος . Μέλλων γάρ ἔχω ( 93 ) ἐπί ὁ Ἑρμῆς διδάσκω · ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , ἀπιστέω ὁ λόγος εἰδοί , πρῶτος δυσωπέω ὁ θέα ὁ λογισμός . δείκνυμι γάρ αὐτός ὁ θεός μεταποιέω ὁ κτίσις , ἵνα καί πείθω πιστόω . Ζεύς οὗτος ἐν ἡμέρα μέν γίγνομαι νύξ , καί φάος μίγνυμι σκότος , καί πῦρ χάλαζα συμπλέκω , καί ποταρός μεταβάλλω , καί θάλασσα σχίζω , καί πέλαγος πεζεύω , καί φύσις κῦμα ἄνθρωπος ἴχνὺν διδάσκω , καί μεταμανθάνω ὁ νόμος ὁ κτίσις , ἵνα δημιουργός θεός ὁ ἄνθρωπος πιστεύω . τοιοῦτος μέν οὖν ὁ Μωϋσῆς . ὁ δέ γε Κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ὁ ὁ εὐσέβεια μάθημα ὁ ὁ ἀπόστολος ἀνακηρύσσω χορός , οὖον διά ὅς ἕτερος κολάζω , διά οὗτος οὗτος παιδεύω , ἀλλά ὁ φιλάνθρωπος ὁ θαῦμα πηγή ἐκπετάζω , καί κοινός ἰατρεῖον ἀνοίγω , ὁ ὁ θαῦμα θεραπεία χειραγωγέω ὁ ψυχή πρός ἐπίγνωσις . ὁ γάρ ὁ ἐν σῶμα νόσος λύω λαμβάνω , ὁ ὁ θεραπεύω γνῶσις ὁ Ψυχή προσλαμβάνω · καί πᾶς ὁ πάθος κρατέω , ὅς μέν ἔχω ἀποβάλλω νόσος , ὅς δέ οὐ ἔχω προσλαμβάνω γνῶσις . ἐκεῖθεν παράλυτος ὁ μέλος σφριγάω , γνῶσις ὁδός ἔχω ὁ ἴασις . ἄλλος ἐν σκότος τίκτω νύξ ( 94 ) , προθεσμία οὐ ἔχω ἐν ὄμμα , ὁμοῦ ὁ σῶμα ὀφθαλμός καί ὁ ψυχή ὀψατοῦτο · πηλός μέν ὁ ἔξωθεν ὀφθαλμός ἀναπλάσσω , φωνή δέ ὁ ἔνδω πλαστουργέω · ἐπείγω γάρ ὑπέρ ὁ φάρμακον δύο ὁ διδασκαλία · ὁ λόγος ( 95 ) · σύ πιστεύω εἰς ὁ υἱός ὁ θεός ; καί ὁμολογέω ὁ φέγγος ὁ γνώμη · Ναίς , κύριος , καί προσκυνέω αὐτός . ἐκεῖθεν ἐλαύνω δαίμων βοῦς ·