basilius-scr-eccl.sermones-xli pg085_0059.1
τὰς χεῖρας ἐξέτεινα . Πατρικᾶ ; ἱκεσίας δεξάμενος ὁπλίζει πατέρα πρὸς τὴν τοῦ βρέφους ἀναίρεσιν . Πρὸς τὰς σὰς ὑποσχέσεις ἀπόβλεπον , δέσποτα . Κληρονόμον ἐπηγγείλω , καὶ παιδοκτόνον ἐργάζῃ , καὶ θυσίαν ἀπαιτεῖς ὃν ἐχαρίσω διάδοχον ; Ἄλλ᾽ ἐγὼ μέν σοι παστάδας περιένδω , σὺ τέκνον , καὶ θάλαμον ἠγνούν ᾿δ᾽ ἄρα πυρί καὶ σιδηρῷ τρέφων τὸν φίλατον . Ἄντ᾽ παστάδος βωμός , ἀντὶ πυρὸς νυμφικοῦ , φλὸξ ἐπιβώμιος . Εἰθε μήποτε πρὸς αἴτησιν ἦλθον γονῆς , εἰθε μοι γένονεν ἀπρακτος ἡ τῆς παιδογονίας εὐχή ; εἰθε μὴ τόκον εἶδον παράδοξον , ἵνα μὴ πρὸς πόλεμον ἦλθον οὐκ ἐλπιζόμενον ! Ἄλλὰ μοι τὸ πάντων ἀνιαρότατον , αὐτόν με γενέσθαι τοῦ φόνου κελεύει , καὶ σφαγέα τοῦ βρέφους ἰδεῖν ἐπιθυμεῖ τὴν γεννήσασα . Οἴχοιὐν πολεμίων ἐνδιδόθω χερσὶ δυσμενεῖς : τὴν σφαγὴν ἐνεργείτωσαν : πραττέτω τὸν φόνον δεξιὰ μὴ δεδεμένη τῷ πόθῳ . Πατὴρ δὲ ὤν οὐ φέρω τὴν ἀκοήν , οὐδ᾽ ὑποφέρω τὴν σφαγήν . Ἀπωθεῖται τὸ ξίφος ἡ φύσις · ὀχλίζει πρὸς τὸ ἔργον ἡ δεξιὰ · ὀφθαλμοὶ τὴν θέαν ἀρνοῦνται · οἷδ᾽ αὐτὸς οἷοις πίπτει τὴν φύσιν καθ᾽ ὁπλίσας . Οὐδὲν τούτων ὁ γενναῖος Ἄβραάμ , οὐκ εἶπεν , οὐκ ἐνῆσεν · ἀλλ᾽ ὡς ἀληθῶς προβάτου θυσίαν ἀπαιτουμένου , πρὸς τὴν σφαγὴν εὐτρεπίζει , ὁ τοῖς θείοις ἐμμελετήσας προστάγμασι , καὶ οὐκ ἐπιστρέφεται πρὸς τὴν φύσιν τὸν δρόμον κωλύουσαν . Συνεργὸν οὖν λαβὼν τὴν σιγὴν ὅλος ἐγένετο τῷ προτάγματι . Κρύπτει τὴν Σάρραν τὸν τολήμα , οὐδ᾽ ἐκφαίνει τῇ τεκοῦσῃ τὸ πρόσταγμα · τίνος ἕνεκεν ; Φιλόθεος μέν φησιν · ἐγὼ δὲ τὴν γνώμην θαυμάζων αἰδοῦμαι τὴν φύσιν · δρῶν τὸ φιλόθεον , δεδοικα τὸ φιλόστοργον . Φιλόθεος ἡ γυνή , ἀλλὰ μήτηρ ἐστί . Δεινὸν αἱ μητέρες ἀσθενείᾳ κρατοῦμεναι φύσεως . Ἀδοῖχα μὴ κρύψαι τὸν παῖδα , κλέψῃ τὰ παράγγελμα , μὴ κολύψῃ τὴν θυσίαν δακρύσασα · μὴ τὸν παῖδα θρηνήσασα , καθυβρίσῃ τὸν ἐπιτάξαντα · μὴ τὴν ὀδὺν ἀράσασα , βίβῃ τὴν θυσίαν , καὶ τὸν Θεὸν ἐκδιώσῃ · μὴ τὴν γνώμην διδάσασα , συλῇ τὴν χάριν τοῦ θαύματος . Ἐγὼ μετὰ τὴν σφαγὴν θρηνούσαν παραμιλήσομαι(28 ) · θεραπεύσω δακρύουσαν , τοιαῦτα πρὸς αὐτὴν ἀποσβεγγύμενος · παῦσαι θρηνούσα , μὴ κλαῖε τὸν παῖδα τῇ σφαγῇ τιμηθέντα · δῶρον ὁ τόκος ὁδίνας χαρισάμενος . Οὐκ ἀναίρει τὸν παῖδα πατὴρ μεῖζον ὠφελοῦν , οὐδὲ μάτην χωρεῖ μέσον τὸ ξίφος τῆς φύσεως . Ἐγγυᾶται τὴν εὐεργεσίαν ἡ τὴν θυσίαν τολμήσασα δεξιὰ . Ὀν ἔδωκεν ἡτήσας , διέπλασε , πάλιν ἐζήτησεν · ἔλαβεν αἰτήσας , ὃν ἔδωκεν αἰτηθεὶς · ἀποδῶσι πάλιν βουλόμενος , ὑπ᾽ οὐδενὸς κωλυόμενος . Ὁ γὰρ οὐκ ἂντα δεὺς , καὶ νεκρωθέντα χαρίεται . Ὁ νεκρωθεὶσάν σοι τὴν γαστέρα δεῖξας μητέρα , καὶ παῖδα σφαγέντα πρὸς ζωὴν μεταπέμψει ( 29 ) .
Lemmas: ὁ χείρ ἐκτείνω . Πατρικός ; Ἱκεσία δέχομαι ὁπλίζω πατήρ πρός ὁ ὁ βρέφος ἀναίρεσις . πρός ὁ σός ὑπόσχεσις ἀποβλέπω , δεσπότης . Κληρονόμος ἐπαγγέλλω , καί παιδοκτόνος ἐργάζομαι , καί θυσία ἀπαιτέω ὅς χαρίζομαι διάδοχος ; ἄλλος ἐγώ μέν σύ παστάς περιενδεω , σύ τέκνον , καί θάλαμος ἀγνέω ὅδε ἄρα πῦρ καί σιδήρεος τρέφω ὁ φιλάω . ἀντί παστάς βωμός , ἀντί πυρός νυμφικός , φλόξ ἐπιβώμιος . εἴθε μήποτε πρός αἴτησις ἔρχομαι γονεύς , εἴθε ἐγώ γίγνομαι ἄπρακτος ὁ ὁ παιδογονία εὐχή ; εἴθε μή τόκος εἶδον παράδοξος , ἵνα μή πρός πόλεμος ἔρχομαι οὐ ἐλπίζω ! ἀλλά ἐγώ ὁ πᾶς ἀνιαρός , αὐτός ἐγώ γίγνομαι ὁ φόνος κελεύω , καί σφαγεύς ὁ βρέφος ὁράω ἐπιθυμέω ὁ γεννάω . Οἴχοιὐν πολέμιος ἐνδίδομαι χείρ δυσμενής : ὁ σφαγή ἐνεργέω : πράσσω ὁ φόνος δεξιός μή δήω ὁ πόθος . πατήρ δέ εἰμί οὖον φέρω ὁ ἀκοή , οὐδέ ὑποφέρω ὁ σφαγή . ἀπωθέω ὁ ξίφος ὁ φύσις · ὀχλίζω πρός ὁ ἔργον ὁ δεξιός · ὀφθαλμός ὁ θέα ἀρνέομαι · οἶδα αὐτός οἶος πίπτω ὁ φύσις κατά ὁπλίζω . οὐδείς οὗτος ὁ γενναῖος Ἀβραάμ , οὐ εἶπον , οὐ νέος · ἀλλά ὡς ἀληθής πρόβατον θυσία ἀπαιτέω , πρός ὁ σφαγή εὐτρεπίζω , ὁ ὁ θεῖον ἐμμελετάω πρόσταγμα , καί οὐ ἐπιστρέφω πρός ὁ φύσις ὁ δρόμος κωλύω . συνεργός οὖν λαμβάνω ὁ σιγή ὅλος γίγνομαι ὁ πρόταγμα . κρύπτω ὁ Σάρα ὁ τολημη , οὐδέ ἐκφαίνω ὁ τίκτω ὁ πρόσταγμα · τίς ἕνεκα ; Φιλόθεος μέν φημί · ἐγώ δέ ὁ γνώμη θαυμάζω αἰδέομαι ὁ φύσις · δράω ὁ φιλόθεος , δείδω ὁ φιλόστοργος . Φιλόθεος ὁ γυνή , ἀλλά μήτηρ εἰμί . δεινός ὁ μήτηρ ἀσθένεια κρατέω φύσις . αδοαδδιξ μή κρύπτω ὁ παῖς , κλέπτω ὁ παράγγελμα , μή κολύψῃ ὁ θυσία δάκρυ · μή ὁ παῖς θρηνέω , καθυβρίζω ὁ ἐπιτάσσω · μή ὁ ὄζω ἀράομαι , Βίβης ὁ θυσία , καί ὁ θεός ἐκδιώκω · μή ὁ γνώμη διδάσκω , σύλη ὁ χάρις ὁ θαῦμα . ἐγώ μετά ὁ σφαγή θρηνώ παραμιλήσομαι(28 ) · θεραπεύω δάκρυ , τοιοῦτος πρός αὐτός ἀποσβεγγύμενος · παύω θρηνώ , μή καλέω ὁ παῖς ὁ σφαγή τιμάω · δῶρον ὁ τόκος ὠδίνω χαρίζομαι . οὐ ἀναιρέω ὁ παῖς πατήρ μείζων ὠφελέω , οὐδέ μάτην χωρέω μέσος ὁ ξίφος ὁ φύσις . ἐγγυάω ὁ εὐεργεσία ὁ ὁ θυσία τολμάω δεξιός . ἀνά δίδωμι αἰτέω , διαπλάσσω , πάλιν ζητέω · λαμβάνω αἰτέω , ὅς δίδωμι αἰτέω · ἀποδίδωμι πάλιν βούλομαι , ὑπό οὐδείς κωλύω . ὁ γάρ οὐ ἄντα Ζεύς , καί νεκρόω χαίρω . ὁ νεκρόω σύ ὁ γαστήρ δείκνυμι μήτηρ , καί παῖς σφάζω πρός ζωή μεταπέμπω ( 29 ) .