basilius-scr-eccl.sermones-xli pg085_0176.1
φρολογεῖν διδάχῃ τὴν κτίσιν , οὐδὲ περιττῶς τὸν κόσμον ἅπας ταῖς τούτου χρείαις ὑπουργεῖν προσ-ετέχθη . Κἂν γὰρ ἤλιον εἴπης , διὰ τοῦτο τρέχειν κεκέλευσται , γῆ δὲ καρποφορεῖν ἀνθρώποις προστέ-τακται , θάλαττα δὲ τῶν τούτου δρόμων ἐσθρέ-στα · ἀθρ τὰς οἰκείας αὐρὰς κινούμενος ἄνω προσ-φέρει , ἵνα τῇ κτίσει ἀπολαύσῃ ὁ ἄνθρωπος · ἵδη τὸν κτίσαντα , εὐγνωμοσύνην τὴν χαρισάμενον ἀμελδύ-μενος . Εἰ δὲ ταῖς τῆς κτίσεως δωρεαῖς ἐντρυφῶν τὸν ἄνθρωπον , διαστρέφω μὲν γνώμην παραβλέπει τὸν κτίσαντα , ἐθραλνεῖ δὲ τὸν διάβολον καταθύμια πράττων ἐκεῖνω , καὶ φεύγει τὸν εὐεργέτουντα , προστρέχει δὲ τῷ πολεμοῦντι . Ποῖον τοῦτο πέρας ; Αὐτὸς ὁ ὑπεύθυνος ἀποκρινεῖσθω . Τοιαύτη γὰρ ἡ τοῦ πράγματος ὁμολογία , ὡς καὶ τὸν ἀντίδικον ὑπόδικον πρὸς συγκατάθεσιν ἐλθεῖν . Ἔχει γὰρ ἕνδον ἕκαστος τὸ συνειδὲς κατήγορον , κἂν μὴ βούληται . Τί μοι τοῦ λόγου τὸ βούλημα ; Πάντως ἐπίσταται , κἂν μὴ ἐκ-καλέσῃ , τὸν πρόθεσιν , τὸν σκοπὸν ἐξεπιστάσθω . Ἦν γε πάλιν ὁ καιρὸς συμφόρων μητέρα πανήγυ-ριν , ἑορτὴν ἑορταζόντων ἀθλῳν , θανάτου τερπνὸν δηλητήριον , εὐφροσύνην πρόξενον ἀπωλείας , ἡδονὴν τείνουσιν ὁδόν , μηχανὴν δασδεῖα εὐσεβοῦσι ψυχαῖς , Ἑλληνισμὸν Χριστιανισμοῦ προσωπίδω κρυπτόμε-νον , ἵνα τὴν τοῦ Χριστοῦ σφραγῖδα φοροῦντες ( 31 ) , τῷ διαβόλῳ χορεύσωσι . Τί γὰρ ἕτερόν ἐστιν ( 32 ) ἀγὼν Ὀλυμπιακός , ἢ δαιμόνιος ἑορτὴ τὸν σταυρὸν καθυβρι-ζοῦσα . Ὦ τῶν ἀφρητῶν κακῶν ! οὐ σταυρὸς ἐλυτρώ-σατο , πάλιν ἀρπάζει διάβολος · οὐς αἷματι Χριστὸς ἡλευθέρωσεν , αἰχμαλώτους δείκνυσι πάλιν ὁ τύραννος . Τοῦ μὲν σταυροῦ τὴν δύναμιν φρήττει · τοῦ Σταυρω-θέντος δὲ τοὺς μαθητάς , οἰκείους ἐραστὰς ἀπεργάζε-ται . Μοιχός τις ( 33 ) ἐστι , καὶ παρ’ αὐτοῖς τοῖς θρη-σκευοῦσιν οὕτως ὀνομαζόμενος , σωφροσύνης πραττό-μενος σχήματα , τοὺς τοῦ Χριστοῦ στρατιώτας δελιά-ζει πρὸς θεὰν ἀρχομένας · μᾶλλον δὲ πρὸς πόλεμον ὀπλίζει τοὺς Κτίσαντος ἀγένας πράττειν , καὶ πρὸς ἀκολασίαν ἐφέλκεται · διώκειν ὑποκρίνεται πόρναις , καὶ καθαρότητος διθεν ἀμείννυται σχῆμα , οὐ σωφρο-σύνην ποθῶν , βραδυτέραν δὲ ὁδὸν τοῦ θήλεως ( 34 ) , κατὰ τὴν ἀβλένος ἐπιμαίνεται φύσεως , καὶ ἄπερ κρύπτειν ἡ φύσις · προσέταξε , ταῦτα τοῖς ἀπάντων
Lemmas: φρολογεω διδαχή ὁ κτίσις , οὐδέ περισσός ὁ κόσμος ἅπας ὁ οὗτος χρεία ὑπουργέω προσφέρω . κἀν γάρ ἥλιος εἶπον , διά οὗτος τρέχω κελεύω , γῆ δέ καρποφορέω ἄνθρωπος προστάσσω , θάλασσα δέ ὁ οὗτος δρόμος ἐσθρέ-στα · ἀθρ ὁ οἰκεῖος αὔρα κινέω ἄνω προσφέρω , ἵνα ὁ κτίζω ἀπολαύω ὁ ἄνθρωπος · ἴδη ὁ κτίζω , εὐγνωμοσύνη ὁ χαρίζομαι ἀμελδύ-μενος . εἰμί δέ ὁ ὁ κτίσις δωρεά ἐντρυφάω ὁ ἄνθρωπος , διαστρέφω μέν γνώμη παραβλέπω ὁ κτίζω , ἐθραλνεῖ δέ ὁ διάβολος καταθύμιος πράσσω ἐκεῖνος , καί φεύγω ὁ εὐεργέτης , προστρέχω δέ ὁ πολεμέω . Ποῖον οὗτος πέρας ; αὐτός ὁ ὑπεύθυνος ἀποκρίνω . τοιοῦτος γάρ ὁ ὁ πρᾶγμα ὁμολογία , ὡς καί ὁ ἀντίδικος ὑπόδικος πρός συγκατάθεσις ἔρχομαι . ἔχις γάρ ἔνδον ἕκαστος ὁ συνοράω κατήγορος , κἀν μή βούλομαι . τις ἐγώ ὁ λόγος ὁ βούλημα ; πάντως ἐπίσταμαι , κἀν μή ἐκκαλέω , ὁ πρόθεσις , ὁ σκοπός ἐκπίπτω . ἦς γε πάλιν ὁ καιρός σύμφορος μήτηρ πανήγυρις , ἑορτή ἑορτάζω ἆθλος , θάνατος τερπνός δηλητήριος , Εὐφρόσυνος Πρόξενος ἀπώλεια , ἡδονά τείνω ὁδός , μηχανή δασδεῖα εὐσεβέω Ψυχή , Ἑλληνισμός χριστιανισμός προσωπίς κρύπτω , ἵνα ὁ ὁ Χριστός σφραγίς φορός ( 31 ) , ὁ διάβολος χορεύω . τις γάρ ἕτερος εἰμί ( 32 ) ἀγών Ὀλυμπιακός , ἢ δαιμόνιος ἑορτή ὁ σταυρός καθυβρίζω . ὦ ὁ ἀφρέω κακός ! οὖον σταυρός λυτρόω , πάλιν ἁρπάζω διάβολος · οὖς αἷμα Χριστός ἐλευθερόω , αἰχμάλωτος δείκνυμι πάλιν ὁ τύραννος . ὁ μέν σταυρός ὁ δύναμις φράσσω · ὁ Σταυρώνω δέ ὁ μαθητής , οἰκεῖος ἐραστής ἀπεργάζομαι . μοιχός τις ( 33 ) εἰμί , καί παρά αὐτός ὁ θρησκεύω οὕτως ὀνομάζω , σωφροσύνη πράσσω σχῆμα , ὁ ὁ Χριστός στρατιώτης δελιά-ζει πρός θεά ἄρχω · μᾶλλον δέ πρός πόλεμος ὁπλίζω ὁ κτίζω ἄγω πράσσω , καί πρός ἀκολασία ἐφέλκω · διώκω ὑποκρίνομαι πόρνη , καί καθαρότης διθεν αμειννυος σχῆμα , οὖον σωφροσύνη ποθή , βραδύς δέ ὁδός ὁ θῆλυς ( 34 ) , κατά ὁ ἀβλένος ἐπιμαίνομαι φύσις , καί Ἄπερ κρύπτω ὁ φύσις · προστάσσω , οὗτος ὁ ἀπαντάω