basilius-scr-eccl.sermones-xli pg085_0182.1
τῷ Δεσπότῃ τὸν μαθητὴν ὑποκρινεται , ἵνα τέχνην θαυμάτων μαθῶν , ἔχῃ χρημάτων ἐμπορίαν τὰ θαύματα . Ἀκολουθήσω γάρ , φησίν , ὅπου ἂν ἀπέρχῃ . Πρὸς δὲ ὁ Κύριος , πρὸς τὴν γνώμην , οὐ πρὸς τὴν φωνήν , ἀποκρίνεται , γυμνάσας τῷ λόγῳ τὸν τρόπον · Αἱ ἀλώπεκες γάρ , φησί , φωλεοὺς ἔχουσι , καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώσεις · ὁ δὲ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐχ ἔχει ποῦ τὴν κεφαλὴν κλῖνῃ . Τί θαυμάτων ὑποκρινεῖ πόθον , χρημάτων χρητοῦμενος ἐρωτῇ ; Τί πλοῦτον ζητῶν , πρὸς τὸν τῆς πενίας νομοθέτην ἐλθὺς ἦλθες ; Οὐ γίνεται πρόσδοκος χρημάτων τὰ θαύματα . Πτηνὸν πεντέστερον ἐμὲ τὸν θαυματουργγοῦντα θεώρησον . Οὐ γίνεται χρυσὸς θαυμάτων καρπός , οὐδὲ τοῦτο ἡμῖν παραδόξων γέωργιον . Οὕτω καὶ νῦν , οὐ πρὸς τὴν τῶν μαθητῶν ἐρώτησιν ἀποκρίνεται · συμβουλεύει δὲ τοῖς ἐρωτοῦσι τὰ δέοντα . Τίς ἄρα μείζων ἐστίν ; Τί με , φησί , πρόφρων ἀπαιτεῖτε τῶν μελλόντων ἀποφάσαι · τὸ πρὸ καιροῦ δικαστήριον διαβέβηκε βιάζεσθε ; Τί ἐν τῇς κρίσεως διὰ τῆς ἐρωτήσεως ὑφαρπάζετε θρόνον ; Παραίνεσθας ὁ καιρός , οὐχὶ κρίσεως · ἀγῶνὸν καιρός , οὐ σῶν ἀγωνισμάτων ἀντίδοσις . Τί με νῦν ἀγωνοθέτην πρὸ τῶν ἀγῶνων γενέσθαι βιάζεσθε ; Ἴδω πρῶτον τὸν χάματον , καὶ τότε δωροῦμαι τὸν στέφανον . Ἴδω τὰ ἔργα , καὶ τὴν ἀξίαν ψηφίσωμαι . Ἐὰν μὴ στραφῆτε , καὶ γένησθε ὡς τὸ παιδίον . Τί περὶ πρωτείων ἐρίζετε , τὴν ὁδὸν τῆς βασιλείας πολυπραγμονεῖν καταλείφαντες ; Τί μήπω τὴν κλῆσιν εὑρόντες , τὸ πρωτεύειν φαντάζεσθε ; Αὕτη μόνη τῆς βασιλείας ὁδός , αὕτη τῶν οὐρανῶν κλίμαξ · Ἐὰν μὴ στραφῆτε , καὶ γέ-νησθε ὡς τὸ παιδίον · οὐχ ἵνα τὴν φύσιν ἀνακάμπτειν βιάζησθε , οὐδ’ ἵνα τὴν ἡλικίαν ὑποστρέψαι παρὰ φύσιν ὑποποδιζειν διδάξητε · ἀλλὰ τὸν τρόπον , μὴ τὸν χρόνον ἀλλάξατε . γ’ . Νικόδημος μὲν οὖν ὁ τὴν νύκτα πρὸς μαθησείαν ἐλθὼν , συνεργὸν ἐπισπώμενος , ὁ νυκτὸς μαθητὴς τῇ σκάφῃ θεραπεύσας τὸν φόβον , ἀκούσας ποτὲ τοῦ Σωτῆρος · Ἐὰν μὴ τις γεννηθῇ ἄνωθεν , οὐ δύνασται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν , τὴν φύσιν προβάλλεται τῶν χρόνων ἀντίλογον , καὶ καταφεύγει πρὸς τὸν χρόνον , τὴν χάριν οὐ λογιζόμενος . Καὶ πῶς δύναται , φησίν , ἄνθρωπος γέρων ὤν , εἰσελθεῖν εἰς τὴν κοιλίαν τῆς μητρὸς αὐτοῦ ; Ἀπόλεσον , ὦ Νικόδημε , τοὺς λόγους τῆς χάριτος · οἶδε καὶ πρεσβύτας ἀναπλάττειν , καὶ γέροντα τόκον χαρίσεσθαι . Ἄλλ’ ἡ τῆς φύσεως γέννησις τῷ τεχθέντι τὴν οὐν ὑποστρώννυσιν · αἱ τῆς χάριτος ὠδῖνες οὐρανὴν τῷ τεχθέν ἀπογράφουσι . Μὴ δῆτα καὶ ὑμεῖς , ὦ μαθηταί , τὰς Νικοδήμου φωνὰς μελετήσατε , μηδὲ τὰς ἀπίστους ἐκείνου ὑποδείξατε ῥήσεις · Πῶς γενήσεται δυνατὸν παιδίον ; πῶς ὑποστρέψαι αὐθίς περασώμεθα φύσιν ; Βούλεσθε γενέσθαι παιδιά ; · μικρήσαθω τῶν παιδίων τὸ ἦθος , δικαῖον ἀναλάβετε τρόπον . Ἐκεῖνος λόγος ἀξίας οὐδεῖς · ἐκεῖνα φιλοπρωτία οὐ γεννήσκει πᾶθος · οὐχ οἷδε πατέρας ἐπανθοῦσαν εὐγένειαν · οὐχ ἐπὶ πλοῦτου ὑπερηφανία κομπάζει , οὐδὲ περὶ γονικῶν ἀξιωμάτων ( 52 ) πλῆθος . Καὶ ὅμ -
Lemmas: ὁ δεσπότης ὁ μαθητής ὑποκρίνομαι , ἵνα τέχνη θαῦμα μάθος , ἔχω χρῆμα ἐμπορία ὁ θαῦμα . ἀκολουθέω γάρ , φημί , ὅπου εἄν ἀπέρχομαι . πρός δέ ὁ Κύριος , πρός ὁ γνώμη , οὖον πρός ὁ φωνή , ἀποκρίνω , γυμνάζω ὁ λόγος ὁ τρόπος · ὁ ἀλώπηξ γάρ , φημί , φωλεός ἔχω , καί ὁ πετεινόν ὁ οὐρανός κατασκήνωσις · ὁ δέ υἱός ὁ ἄνθρωπος οὐ ἔχω ποῦ ὁ κεφαλή κλίνη . τις θαῦμα ὑποκρίνομαι πόθος , χρῆμα χρητουμην ἐρωτάω ; τις πλοῦτος ζητέω , πρός ὁ ὁ πενία νομοθέτης ἔρχομαι ἔρχομαι ; οὖον γίγνομαι προσδοκάω χρῆμα ὁ θαῦμα . πτηνός πεντέστερον ἐγώ ὁ θαυματουργέω θεωρέω . οὖον γίγνομαι χρυσός θαῦμα καρπός , οὐδέ οὗτος ἐγώ παράδοξος Γεώργιος . οὕτως καί νῦν , οὖον πρός ὁ ὁ μαθητής ἐρώτησις ἀποκρίνω · συμβουλεύω δέ ὁ ἐρωτάω ὁ δήω . Τῖς ἄρα μείζων εἰμί ; τις ἐγώ , φημί , πρόφρων ἀπαιτέω ὁ μέλλω ἀποφαίνω · ὁ πρό καιρός δικαστήριον διαβαίνω βιάζομαι ; τις ἐν ὅς κρίσις διά ὁ ἐρώτησις υφαρπάζω θρόνος ; Παραίνεσθας ὁ καιρός , οὐ κρίσις · ἀγών καιρός , οὖον σός ἀγώνισμα Ἀντίδοσις . τις ἐγώ νῦν ἀγωνοθέτης πρό ὁ ἀγών γίγνομαι βιάζομαι ; ὁράω πρῶτος ὁ χάμα , καί τότε δωρέω ὁ στέφανος . ὁράω ὁ ἔργον , καί ὁ ἄξιος ψηφίζω . ἐάν μή στρέφω , καί γίγνομαι ὡς ὁ παιδίον . τις περί πρωτεῖος ἐρίζω , ὁ ὁδός ὁ βασίλεια πολυπραγμονέω καταλείφω ; τις μήπω ὁ κλῆσις εὑρίσκω , ὁ πρωτεύω φαντάζω ; Ἄτη μόνος ὁ βασίλεια ὁδός , οὗτος ὁ οὐρανός κλῖμαξ · ἐάν μή στρέφω , καί γίγνομαι ὡς ὁ παιδίον · οὐ ἵνα ὁ φύσις ἀνακάμπτω βιάζομαι , οὐδέ ἵνα ὁ ἡλικία ὑποστρέφω παρά φύσις ὑποποδίζω διδάσκω · ἀλλά ὁ τρόπος , μή ὁ χρόνος ἀλλάσσω . γε . Νικόδημος μέν οὖν ὁ ὁ νύξ πρός μανθάνω ἔρχομαι , συνεργός ἐπισπάω , ὁ νύξ μαθητής ὁ σκάφη θεραπεύω ὁ φόβος , ἀκούω ποτέ ὁ Σωτήρ · ἐάν μή τις γεννάω ἄνωθεν , οὖον δυνάστης εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός , ὁ φύσις προβάλλω ὁ χρόνος ἀντίλογος , καί καταφεύγω πρός ὁ χρόνος , ὁ χάρις οὖον λογίζομαι . καί πῶς δύναμαι , φημί , ἄνθρωπος γέρων εἰμί , εἰσέρχομαι εἰς ὁ κοιλία ὁ μήτηρ αὐτός ; ἀπόλλυμι , εἰμί Νικόδημος , ὁ λόγος ὁ χάρις · οἶδα καί πρεσβύτης ἀναπλάσσω , καί γέρων τόκος χαρίζω . ἄλλος ὁ ὁ φύσις γέννησις ὁ τίκτω ὁ ὀν ὑποστόρεννυμι · ὁ ὁ χάρις ὠδίς οὐράνη ὁ τίκτω ἀπογράφω . μή δῆτα καί σύ , εἰμί μαθητής , ὁ Νικόδημος φωνή μελετάω , μηδέ ὁ ἄπιστος ἐκεῖνος ὑποδείκνυμι ῥῆσις · Πῶς γίγνομαι δυνατός παιδίον ; πῶς ὑποστρέφω αὖθις πέρνημι φύσις ; βούλομαι γίγνομαι παιδιά ; · μικραίνω ὁ παιδίον ὁ ἦθος , Δίκαιος ἀναλαμβάνω τρόπος . ἐκεῖνος λόγος ἄξιος οὐδεῖς · ἐκεῖνος φιλοπρωτία οὖον γεννάω πάθος · οὐ οἶδα πατήρ ἐπαναθέω εὐγένεια · οὐ ἐπί πλοῦτος ὑπερηφανία κομπάζω , οὐδέ περί γονικός ἀξίωμα ( 52 ) πλῆθος . καί ωμ -