basilius-scr-eccl.sermones-xli pg085_0134.1
σπλιτεύει , οὐχ ἐπᾶγω τὴν ἁρνησιν τῆς ἁμαρτίας , ἐπαύξηνεν . Τί οὖν τῆς ὁμολογίας τὸ κέρδος ; Κύριος ἀφείλετο τὸ ἁνθρώμῳ σου ( 5 ) , ὁ τοῦ νόμου Δεσπότης . Ὁ μὲν γὰρ νόμος τὸ ξίφος ἐγύμνωσεν , οὐδὲ γὰρ τῆς μοιχείας τὸ ἐπιτίμιον , καὶ φόνων τὸν φόνον ἀμύνεται . Ἄλλ᾽ Κύριος ἀφείλετο τὸ ἁνθρώμῳ σου . Ἐνίκησε τὸ χρέος ἡ χάρις , ἔπαυσε τὴν τιμωρίαν φιλανθρωπία · δικαστὴς εἰς ἱατρὸν μεταβληθὼται · ἀντὶ σιδήρου τῷ τῆς μετανοίας ἀρείται φαρμάχῳ . Ὦ μεγάλης καὶ γοργῆς ἀγαθότητος ( 6 ) · συνέδραμε τῇ ὁμολογίᾳ τῆς ἁμαρτίας ἡ λύσις τῆς τιμωρίας · ἔδειξεν ὅση τῆς μετανοίας ἡ ἐνέργεια . Οὕτω μαθὼν ὁ Δαυὶδ , καὶ τὴν χάριν δεξάμενος , τῆς ἐξομολογήσεως οὐχ ἐπαύσατο , ἀλλ᾽ ἔμενε τῇ μετανοίᾳ προσπεφευγώς . Οὐχ ἐξῆλθεν οὐδὲ μετὰ τὴν θεραπείαν τὸ φάρμακον , ἀλλὰ διὰκρύων , ἐν οὐρανῷ ἐκτείνων , τοῦ βίου διὰ παντὸς ἀνέδρα · Λούσω καθ᾽ ἑκάστην νύκτα τὴν κλίνην μου . Δι᾽ ἧς ἔπταισε , διὰ ταύτης ἀπελογήσατο · ἁμαρτία γὰρ διὰκρυσι θεραπεύεται · ἁμαρτία θρήνοι , καθαίρεται · μύτος ψυχῆς , τοὺς τῶν ὀφθαλμῶν σιγήεται νάμασι , καὶ τὴν ὑπ᾽ οὐρανὸν ( 7 ) ἀελ συγκαλοῦμενος , καὶ τὸ τῆς οἰκουμενῆς θέατρον καθ᾽ ἡμέραν ἀθροίζων , δημοσίως τὸ πταίσμα , καὶ τοὺς ἀπάντων στόμασι τὰ τῆς ὁμολογίας περιτιθίσει ῥήματα , καὶ κοινωνοὺς ποιεῖται τῆς ἀπολογίας τοὺς ἐπαντας , ἵνα κοινωνοὺς τῆς μετανοίας ποιήσηται . Νόμος γὰρ ἐστὶ μετανοίας τοῦ προφήτου τὰ δάκρυα . Ἔδειξε πῶς τὰ τῆς ψυχῆς θεραπεύεται τραύματα · ἔδειξεν ποῖον ἁμαρτίας τὸ ἀντιφάρμακον · ἔδειξε κατὰ τοῦ διαβόλου δάκρυα · δι᾽ ὀφθαλμῶν ἀντεστάθες , καὶ διέκρυσε τὸν διάβολον ἐτραυματίσας · ἀνεμαχέσατο τὴν ἥταν τοὺς δάκρυσι , θρήνοις τὴν νίκην πορίζειται , καὶ στεναγμοῖς τὴν χάριν ἐφέλκεται · πένθει τὸ πένθος λᾷσε . Ἴδε ἀριστεὰ πληγέντα , καὶ μὴδὲ μετὰ τὴν πληγὴν τῆς ἀριστείας παυσάμενον ; Ἴδε ἀθρόως πεσόντα καὶ γοργῶς ἀναστάντα ; Ἴδε πῶς πεσών , πολλοὺς ἐαυτῷ συνανέστησε ; ὅπως ἔδωκε τοὺς πεπτωκόσι τὴν χεῖρα ; ὅπως ἐδίδαξε , πῶς ὁ πεσὼν ἀνίστασθαι δύναται ; Ἐγνώμεν τῆς μετανοίας τὴν δύναμιν , ἐγνώμεν τοῦ φαρμάχου τὴν χρείαν . Μὴ παυώμεθα τῇ δωρεᾷ κεχρημένοι , πταίοντες , καὶ θεραπευόμενοι . Μὴ ῥαθυμίᾳ τὴν χάριν ὑβρίσωμεν , μηδὲ τὰ τῶν παισμάτων ἄνιστα καλύπτωμεν ἔλκη ( 8 ) . Μὴ μείνωμεν θεραπευθῆναι παρὶ . Βοήσωμεν καὶ ἡμεῖς · Ἡμάρτηκα τῷ Κυρίῳ , ἵνα καὶ τὴν αὐτὴν περιγραφὴν παρὰ τοῦ φιλανθρώπου βασιλέως πορισώμεθα λέγουσαν · Κύριος ἀφείλετο τὸ ἁνθρώμῳ σου . Αὕτη ἡδὸξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: σπλιτεύει , οὐ ἐπάγω ὁ ἄρνησις ὁ ἁμαρτία , ἐπαυξάνω . τις οὖν ὁ ὁμολογία ὁ κέρδος ; Κύριος ἀφαιρέω ὁ ἁνθρώμῳ σύ ( 5 ) , ὁ ὁ νόμος Δεσπότης . ὁ μέν γάρ νόμος ὁ ξίφος γυμνόω , οὐδέ γάρ ὁ μοιχεία ὁ ἐπιτίμιον , καί φόνος ὁ φόνος ἀμύνω . ἄλλος Κύριος ἀφαιρέω ὁ ἁνθρώμῳ σύ . νικάω ὁ χρέος ὁ χάρις , παύω ὁ τιμωρία φιλανθρωπία · δικαστής εἰς ἰατρός μεταβάλλω · ἀντί σίδηρος ὁ ὁ μετάνοια ἀείρω φάρμακον . ὦ μέγας καί γοργός ἀγαθότης ( 6 ) · συντρέχω ὁ ὁμολογία ὁ ἁμαρτία ὁ λύσις ὁ τιμωρία · δείκνυμι ὅσος ὁ μετάνοια ὁ ἐνέργεια . οὕτως μανθάνω ὁ Δαυίδ , καί ὁ χάρις δέχομαι , ὁ ἐξομολόγησις οὐ παύω , ἀλλά μένω ὁ μετάνοια προσφεύγω . οὐχ ἐξέρχομαι οὐδέ μετά ὁ θεραπεία ὁ φάρμακον , ἀλλά διὰκρύων , ἐν οὐρανός ἐκτείνω , ὁ βίος διά πᾶς ἀνατρέχω · λούω κατά ἕκαστος νύξ ὁ κλίνη ἐγώ . διά ὅς πταίω , διά οὗτος ἀπολογέομαι · ἁμαρτία γάρ διάκρισις θεραπεύω · ἁμαρτία θρῆνος , καθαίρω · μύτα Ψυχή , ὁ ὁ ὀφθαλμός σιγάω νᾶμα , καί ὁ ὑπό οὐρανός ( 7 ) ΑΕΛ συγκαλέω , καί ὁ ὁ οἰκέω θέατρον κατά ἡμέρα ἀθροίζω , δημόσιος ὁ πταίσμα , καί ὁ ἀπαντάω στόμα ὁ ὁ ὁμολογία περιτίθημι ῥῆμα , καί κοινωνός ποιέω ὁ ἀπολογία ὁ πᾶς , ἵνα κοινωνός ὁ μετάνοια ποιέω . Νόμος γάρ εἰμί μετάνοια ὁ προφήτης ὁ δάκρυ . δείκνυμι πῶς ὁ ὁ Ψυχή θεραπεύω τραῦμα · δείκνυμι ποῖος ἁμαρτία ὁ ἀντιφάρμακον · δείκνυμι κατά ὁ διάβολος δάκρυ · διά ὀφθαλμός ἀνθίστημι , καί διακρύπτω ὁ διάβολος τραυματίζω · ἀναμάχομαι ὁ εἶμαι ὁ δάκρυ , θρῆνος ὁ Νίκη πορίζω , καί στεναγμός ὁ χάρις ἐφέλκω · πένθος ὁ πένθος λασῶ . εἶδον Ἀριστεύς πλήσσω , καί μηδέ μετά ὁ πληγή ὁ ἀριστεία παύω ; εἶδον ἀθρόος πίπτω καί γοργός ἀνίστημι ; εἶδον πῶς πίπτω , πολύς αὐτός συνανίστημι ; ὅπως δίδωμι ὁ πίπτω ὁ χείρ ; ὅπως διδάσκω , πῶς ὁ πίπτω ἀνίστημι δύναμαι ; γιγνώσκω ὁ μετάνοια ὁ δύναμις , γιγνώσκω ὁ φάρμακον ὁ χρεία . μή παύω ὁ δωρεά χράομαι , πταίω , καί θεραπεύω . μή ῥᾳθυμία ὁ χάρις ὑβρίζω , μηδέ ὁ ὁ παισμαω ἀνίστημι καλύπτω ἕλκω ( 8 ) . μή μένω θεραπεύω Παρί . βοάω καί ἐγώ · Ἡμαρτάνομκα ὁ κύριος , ἵνα καί ὁ αὐτός περιγραφή παρά ὁ φιλάνθρωπον βασιλεύς πορίζω λέγω · Κύριος ἀφαιρέω ὁ ἁνθρώμῳ σύ . ἄτη δοκέω καί ὁ κράτος εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .