basilius-scr-eccl.sermones-xli pg085_0025.1
ἀ ἀστέριν , οὐκ ἀναμένον τῆς ὀδίνας γενέσθαι πρὸς ἀκτῖνας χειραγωγούς · ( 16 ) , οὐκ ἀναμένον τὸν χρόνον ἵνα τὸν τῆς γαστρὸς ἀπολύσῃ δεσμόν , οὐδὲ μετὰ τὸν τοῦ σπαργάνων πάλιν διώτισθαι τοποθεμενον , οὐδὲ βαδίσαιμιν ὀδυστικῶ · ἐπ’ ἐδάφους , καὶ ὑβρίζοντα , οὐδὲ πρὸς τὰς τῆς ἀτελοῦς ἡλικίας βαθμίδας μὲν μὴχθῶ παραπεμπόμενον · ἀλλ’ ἴδεν ἀνὴρ ὤν πρὸς χερσὶν ἀθάνατοις κυοφορούμενον , μήτραν ἔχοντα τὴν χεῖρα τοῦ πλάσαντος , καὶ θεοῦ δακτύλιος ἀπτεσμένον ἀπαρτιζόμενον ἄγαλμα · ὁμοῦ δὲ πλεισθόμενον , καὶ βασιλέα χειροτονουμένον . Ἀρχέτωσαν γὰρ φησίν , τῶν ἰχθύων τῆς θαλάττης , τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ , καὶ τῶν ὀψίων τῆς γῆς . Ἐχειρῖζεν τῷ κτίσει τὴν κτίσιν , τὸν ὁμόλογον τῆς φύσεως , δεσπότην δείξας τῇ χάριτι . Ὑποτάττει τὴν θάλατταν , Β καταδουλοῦται τὴν ἡπειρον , τὴν ἀέρα τοὺς ἀέρας προσέγραψεν ( 17 ) , καὶ γίνεται κτίσιν ὁ θρόνος , ὃν οὐκ ἐγένετο κτίστης · ἔσχασεν μὲν τὴν πλάσιν , πρῶτος δὲ τὴν ἀξίαν φαινόμενος . Ἀλλὰ γὰρ οὕτως ἡ τῆς θείας ἀγαθότητος ὕβρις ( 18 ) φερόμενος , ταῖς ἐξῆς δωρεαῖς ἀποκρύπτει τὰ φιλτάτα · ὡς γὰρ ὀδίνων τὰ τῆς φιλοτιμίας χαρίσματα , καὶ κατέχει παρ’ ἑαυτῇ κεκλεισμένον τὸν θησαυρὸν τοῦ διδάσκου , οὐκ ἀρκεῖ τοῖς φιλτάτοις , οὐχ ὅτι ἔδωκε τὰς ζωῆς περιέγραψεν , οὐδὲ ἐχώρεσε τοῦ διδόντος τὸν πόθον γῆ πᾶσα , καὶ θάλασσα δεδομένη · ἀλλ’ αὐτοῦργησας παράδεισον ἀβροτάτῳ ἐνδιαίτημα τῷ προθυμῶν χαρίζεται . Καὶ τί δεῖ καταλέγειν τοῦ παραδείσου τὸ κάλλος ; Ὡς φυτουργὸς ὁ Δημιουργός , ἐξείργει τὴν γηποῖαν γεωργίαν τῷ δώρῳ , ἐξείργει τὴν κήριν τῇ πλασθέντι χαρίσμασιν . Ἐξὼ τοῦ παραδείσου πλάσας , εἰσήγαγεν ἔνδον , ἵνα γένεται κτίστης , οὐ μὴ γένοιτο μέρος , ἵνα μὴ τῇ συγγενείᾳ τῆς φύσεως , ἀλλὰ τῇ φιλοτιμίᾳ τῆς χάριτος · τὸ δῶρον καταλογίζηται . Προσανάβηθι μοι λοιπὸν τὴν σὴν ἀξίαν , Ἀδὰμ , καὶ τοῖς τῶν ζῴων ὀνόμασι τὴν δεσποτεῖαν μεθίστασον μίμησαι τοῦ Δημιουργοῦ τὴν ἀξίαν · αὐτὸς παράγει τὰς φύσεις ( 19 ) · σὺ χαρίζου τὰς
Lemmas: ὅς Ἀστέριν , οὐ ἀναμένω ὁ ὠδίνω γίγνομαι πρός ἀκτίς χειραγωγός · ( 16 ) , οὐ ἀναμένω ὁ χρόνος ἵνα ὁ ὁ γαστήρ ἀπολύω δεσμός , οὐδέ μετά ὁ ὁ σπάργανον πάλιν διωτιεπομαι τοποτιθημι , οὐδέ βαδίζω ὀδυστικῶ · ἐπί ἔδαφος , καί ὑβρίζω , οὐδέ πρός ὁ ὁ ἀτελής ἡλικία βαθμίς μέν μάσσω παραπέμπω · ἀλλά ὁράω ἀνήρ εἰμί πρός χείρ ἀθάνατος κυοφορέω , μήτρα ἔχω ὁ χείρ ὁ πλάσσω , καί θεός δακτύλιος ἀποτίνω ἀπαρτίζω ἄγαλμα · ὁμοῦ δέ πλείω , καί βασιλεύς χειροτονέω . ἄρχω γάρ φημί , ὁ ἰχθύς ὁ θάλασσα , ὁ πετεινός ὁ οὐρανός , καί ὁ ὀψία ὁ γῆ . Ἐχειρῖζεν ὁ κτίζω ὁ κτίσις , ὁ ὁμόλογος ὁ φύσις , δεσπότης δείκνυμι ὁ χάρις . Ὑποτάσσω ὁ θάλασσα , Β καταδουλόω ὁ ἤπειρος , ὁ ἀήρ ὁ ἀήρ προσγράφω ( 17 ) , καί γίγνομαι κτίσις ὁ θρόνος , ὅς οὐ γίγνομαι Κτίστης · σχάζω μέν ὁ πλάσις , πρῶτος δέ ὁ ἄξιος φαίνω . ἀλλά γάρ οὕτως ὁ ὁ θεῖος ἀγαθότης ὕβρις ( 18 ) φέρω , ὁ ἑξῆς δωρεά ἀποκρύπτω ὁ φίλος · ὡς γάρ οδιναω ὁ ὁ φιλοτιμία χάρισμα , καί κατέχω παρά ἑαυτοῦ καλέω ὁ θησαυρός ὁ διδάσκω , οὐ ἀρκέω ὁ φίλος , οὐ ὅτι δίδωμι ὁ ζωή περιγράφω , οὐδέ χωράω ὁ δίδωμι ὁ πόθος γῆ πᾶς , καί θάλασσα δίδωμι · ἀλλά αὐτουργέω παράδεισος ἀβρός ἐνδιαίτημα ὁ πρόθυμος χαρίζομαι . καί τίς δεῖ καταλέγω ὁ παράδεισος ὁ κάλλος ; ὡς φυτουργός ὁ Δημιουργός , ἐξέργω ὁ γηποεις γεωργία ὁ δῶρον , ἐξέργω ὁ κῆρ ὁ πλάσσω χάρισμα . ἐξίημι ὁ παράδεισος πλάσσω , εἰσάγω ἔνδον , ἵνα γενέτης Κτίστης , οὖον μή γίγνομαι μέρος , ἵνα μή ὁ συγγένεια ὁ φύσις , ἀλλά ὁ φιλοτιμία ὁ χάρις · ὁ δῶρον καταλογίζω . προσαναβαίνω ἐγώ λοιπός ὁ σός ἄξιος , Ἀδάμ , καί ὁ ὁ ζῷον ὄνομα ὁ δεσποτεία μεθίστημι μιμέομαι ὁ Δημιουργός ὁ ἄξιος · αὐτός παράγω ὁ φύσις ( 19 ) · σύ χαρίζομαι ὁ