basilius-scr-eccl.sermones-xli pg085_0159.1
πρὸς , ἔλεγεν ἀγῶν πρὸς αὐτόν · Εἰ γὰρ εἰ τοῦ Θεοῦ , βάλε σεαυτὸν κάτω . Καὶ τοῦ εἰ πρὸς Θεὸν ἐγνώκει φθεγδόμενος , πῶς φοβεῖν πειρᾶται τῇ προστάσει τῆς καταπτώσεως ; Θεοῦ γὰρ φύσις οὐ βάθος , οὐχ ὑψος ἐπίσταται . Οὕτω καὶ ὁ ἕτερος εὐαγγελιστὴς τὸν δαιμόνων φωνὴς διηγούμενος · Τί ἡμῖν καὶ σοί . Ἰησοῦ Ναζαρηνέ ; Οὐχ ὡς τῶν ἀνθρώπων ποιητήν , ἀλλ’ ὡς τῆς Ναζαρέτ πολιτὴν κεκλήκασιν . Ἀνάλογα πράττε , φησίν , ἡ φαινομένη μορφὴ · ἀνθρώπων βλέποντες ὡς παρὰ Θεοῦ κομιζόμεθα · ὡς ἐξ οὐρανοῦ καταδὺς , οὐχ ἐκ Ναζαρέτ προελθὼν ἐπιφέρεις τὰς μάστιγας · γινώριζε τοῖς ἔργοις τὴν φύσιν . Τί ἡμῖν καὶ σοί , Υἱὲ τοῦ Θεοῦ ; Ἦλθες ὧδε πρὸ καιροῦ βασανίσαι ἡμᾶς ; Τί φῆς , ὦ διάβολε ; Τῷ πηξάντι τὰ μέτρα τῶν χρόνων , καὶ θέντι τοὺς ὅρους τῆς κρίσεως , ἀντιδρᾷς ; Ἦλθες ἄρα ; Ἀλλ’ οὐχ οἶδα φύσιν ἀθάνατον ἐν δοῦλῳ μορφῇ πιστοῦμένην τὴν ἄφιξιν · οὐχ οἶδα Θεὸν τὸν τῶν ὅλων Δεσπότην , τὴν ἐν Δαυὶδ στολὴν περιειλημένον . Τῇ τοίνυν ὄψι πρὸς καταφρόνησιν ἐρεθιζόμενος , τοῖς δὲ τῆς δεσπόσης ἀφανοῦς ἀποφάσεως μαστιγούμενος , μίγνυσι τὰς τῆς ὑπαύτητος ὁμοῦ καὶ ἱκεσίας φωνάς . Τί ἡμῖν καὶ σοί , Ἰησοῦ ; Δέομαί σου , μὴ με βασανίσῃς . Δείλως ὁμοῦ καὶ θρασύτητος φωνὰς ἐκπέμπει . Ἐξῆρμένος μὲν ὡς οἰκέτης αὐθάδης , ἱκετεύων δὲ ὡς κατάδικος μαστιγούμενος . Ἦλθες ὧδε πρὸ καιροῦ ; Πῶς οὖν οἴδασι τὸν τῆς κρίσεως οὐ παρόντα καιρόν ; Πῶς ἐπίσταται πρὸ καιροῦ βασανιζόμενοι ; Ἰσασιν ἐξ ὧν πράσσοντες καλᾶσαι ὑποκείμενοι . Καὶ οὐ τασοῦταν παρ’ αὐτοῖς ἔσχυσε τῆς πονηρίας ὁ τρόπος , ὡς τῆς ὑπὲρ ὧν πράττουσι κολάσεως ἐπάγειν τὴν ἀγνοίαν . Ἔωρων δὲ νῦν οὐχ ἐπάγοντα κολασιν , ἀλλ’ ἀναχωρῆσαι ἀνθρώπων τούς πράττοντα . Ἀφ’ ὧν οὖν οὐ χολάζονται , τὸν τῆς κολάσεως οὐ παρεῖναι καιρόν συλλογίζονται . Ἀχθοῦνται δὲ πρὸ κρίσεως τῆς κατ’ ἀνθρώπων τιμωρίας ἀπέχεσθαι κελευόμενοι . Ἐλέγετρὸ αὐτοῖς , φησίν , ἐξέλθετε ἀπ’ αὐτοῦ . Οὕτω πρὸς δικαστήριον εἵλθεν · οὐπω τοῦ βήματος τὸν φόβον ἐδείκνυεν · οὐπω τὴν φλόγα τῆς κρίσεως ἀνέπτην · ἀπειλαὶ δὲ μόναις τὰς ὁρμὰς ἀνεχαίριζε · τοσαύτη μὲν οὖν ἡ τοῦ πάθους περιστασις ; Δεῖξαι δὲ τοῖς παροῦσιν ὅμως ὁ Δεσπότης βουλόμενος , καὶ ἐν μέσοις δεινοῖς τὴν περὶ τὸν ἀνθρώπων ἀπόρρητον πρόνοιαν , ἐρωτᾷ · Τί σοὶ ὄνομά ἐστιν ; Ὁ δὲ φησίν · Λεγιών , ὅτι πολλοὶ ἐσμεν ( 78 ) . Οὐχ αὐτὸς τῆς ἐρωτήσεως πρὸς γνῶσιν δεόμενος , ἀλλ’ ἡμᾶς ἐκπαιδεύων , πόσῳ ἀνθρώπινον σῶμα φονεῦσι δαιμονίοις ἐκδοθὲν οὐχ ἀπὠλόλει · ἀλλὰ πλήθος δαιμόνων κατ’ ἕνος στρατευόμενον ἀνελθεῖν οὐχ ἐξίσχυσε . Οὐ κατὰ πετρῶν καττχόντισαν , οὐ μελῆδὸν διενείμαντο , οὐ συνδιεπάρξαν τῷ φορουμένῳ σιδηρῷ τὸν ἄνθρωπον . Ἀλλ’ ἔμεινεν πρὸς τὰς τῶν δαιμόνων τρικυμίας ἀντέχων ἀπορρήτῳ χειρὶ , καὶ ἐν κολάσει φυλαττόμενος . Καὶ τὸ δὴ μεῖζον ὁ εὐαγγελιστὴς ἐπάγει φιλοτιμούμενος · Πολλοις
Lemmas: πρός , λέγω ἄγος πρός αὐτός · εἰμί γάρ εἰμί ὁ Θεός , βάλλω σαυτοῦ κάτω . καί ὁ εἰμί πρός θεός γιγνώσκω φθεγδόμενος , πῶς φοβέω πειράω ὁ πρόστασις ὁ κατάπτωσις ; Θεός γάρ φύσις οὖον βάθος , οὐ ὕψος ἐπίσταμαι . οὕτως καί ὁ ἕτερος εὐαγγελιστής ὁ δαίμων φωνή διηγέομαι · τις ἐγώ καί σύ . Ἰησοῦς Ναζαρηνός ; οὐχ ὡς ὁ ἄνθρωπος ποιητής , ἀλλά ὡς ὁ Ναζαρέτ πολίτης καλέω . ἀνάλογος πράσσω , φημί , ὁ φαίνω μορφή · ἄνθρωπος βλέπω ὡς παρά Θεός κομίζω · ὡς ἐκ οὐρανός καταδύω , οὐ ἐκ Ναζαρέτ προέρχομαι ἐπιφέρω ὁ μάστιξ · γινώριζε ὁ ἔργον ὁ φύσις . τις ἐγώ καί σύ , υἱός ὁ Θεός ; ἔρχομαι ὧδε πρό καιρός βασανίζω ἐγώ ; τις φημί , εἰμί διάβολος ; ὁ πήγνυμι ὁ μέτρον ὁ χρόνος , καί θέω ὁ ὅρος ὁ κρίσις , αντιδρώ ; ἔρχομαι ἄρα ; ἀλλά οὐ οἶδα φύσις ἀθάνατος ἐν δοῦλος μορφή πιστόω ὁ ἄφιξις · οὐ οἶδα θεός ὁ ὁ ὅλος δεσπότης , ὁ ἐν Δαυίδ στολή περιείλω . ὁ τοίνυν ὄψις πρός καταφρόνησις ἐρεθίζω , ὁ δέ ὁ δέσπω ἀφανής ἀπόφασις μαστιγόω , μίγνυμι ὁ ὁ υπαυτητη ὁμοῦ καί Ἱκεσία φωνή . τις ἐγώ καί σύ , Ἰησοῦς ; δέομαι σύ , μή ἐγώ βασανίζω . Δειλός ὁμοῦ καί θρασύτης φωνή ἐκπέμπω . ἐξαίρω μέν ὡς οἰκέτης αὐθάδης , ἱκετεύω δέ ὡς κατάδικος μαστιγόω . ἔρχομαι ὧδε πρό καιρός ; Πῶς οὖν οἶδα ὁ ὁ κρίσις οὖον πάρειμι καιρός ; Πῶς ἐπίσταμαι πρό καιρός βασανίζω ; οἶδα ἐκ ὅς πράσσω καλέω ὑπόκειμαι . καί οὖον τάσσω παρά αὐτός ἔχω ὁ πονηρία ὁ τρόπος , ὡς ὁ ὑπέρ ὅς πράσσω κόλασις ἐπάγω ὁ ἄγνοια . ὁράω δέ νῦν οὐ ἐπάγω κόλασις , ἀλλά ἀναχωρέω ἄνθρωπος ὁ πράσσω . ἀπό ὅς οὖν οὖον χολαζομαι , ὁ ὁ κόλασις οὖον πάρειμι καιρός συλλογίζομαι . ἀχθέω δέ πρό κρίσις ὁ κατά ἄνθρωπος τιμωρία ἀπέχω κελεύω . Ἐλέγετρὸ αὐτός , φημί , ἐξέρχομαι ἀπό αὐτός . οὕτως πρός δικαστήριον εἴλω · οὔπω ὁ βῆμα ὁ φόβος δείκνυμι · οὔπω ὁ φλόξ ὁ κρίσις ἀναπέτομαι · ἀπειλή δέ μόνος ὁ ὁρμή ἀνεχαίριζε · τοσοῦτος μέν οὖν ὁ ὁ πάθος περίστασις ; δείκνυμι δέ ὁ πάρειμι ὅμως ὁ Δεσπότης βούλομαι , καί ἐν μέσος δεινός ὁ περί ὁ ἄνθρωπος ἀπόρρητος πρόνοια , ἐρωτάω · τις σύ ὄνομα εἰμί ; ὁ δέ φημί · λεγεών , ὅτι πολύς εἰμί ( 78 ) . οὐχ αὐτός ὁ ἐρώτησις πρός γνῶσις δήω , ἀλλά ἐγώ ἐκπαιδεύω , πόσος ἀνθρώπινος σῶμα φονεύς δαιμόνιος ἐκδίδωμι οὐ ἀπόλλυμι · ἀλλά πλήθος δαίμων κατά ἕνος στρατεύω ἀνέρχομαι οὐ ἐξισχύω . οὖον κατά πέτρα καττχοντισαω , οὖον μεληδόν διανέμω , οὖον συνδιεπαρχω ὁ φορέω σιδήρεος ὁ ἄνθρωπος . ἀλλά μένω πρός ὁ ὁ δαίμων τρικυμία ἀντέχω ἀπόρρητος χείρ , καί ἐν κολάζω φυλάσσω . καί ὁ δή μείζων ὁ εὐαγγελιστής ἐπάγω φιλοτιμέομαι · Πολύς