basilius-scr-eccl.sermones-xli pg085_0037.1
παραπέμψων τὰ νάματα . " Εδειξεν οὖν ποτε δελητατὴν ἑρὴν ἑρμὸν ὕδάτων κατάρβυτον , καὶ διψῶσαν ἡμεραν διψῶντων Ἰσρα , καὶ πέτραν νοτίδος ἀμοιρον , μητέρα πηγῶν ἀπειργάσατο . Τοιούτου γὰρ τὸ Θεῖον νικᾷ τῇ δυνάμει , καὶ νικᾶται φιλανθρωπία . Διὰ τοῦτο καὶ τὴν πονηρίαν ὑποβάλλει ταῖς τιμωρίαις , ὅν χολάζει τὰ ; γνώμας , τὴν νόσον ἰώμενος . " Ὁν γὰρ ἐστι Δημιουργός , τούτων ἰατρὸς οὐχ αἰσχύνεται γενέσθαι . Πανταχοῦ μὲν οὖν τῇ Γραφῇ καταλλήλα σκεῖρας τῆς γνώμης τὰ φάρμακα , μάλιστα δὲ ἐν οἷς τὰ κατὰ τὸν Καὶν , καὶ τὸν " Αβελ ἐδιώριχεν , καὶ καθάπερ στήλαις τοῖς γράμμασι τὴν ἐκατέρου προαίρεσιν ἐδείξεν , ἀρετῆς προτροπὴν , καὶ κακίας φυγὴν καταλιμπάνων τοῖς ὑστερον . Οὐ μὲν οὖν τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν τὰς εἰκόνας θεώμενοι , τοῖς ἐπιγράμμασι τὴν ἐκάστου γνώμην θηρεύομεν ( 55 ) · Δὲν ὁ μὲν χρόνος · πολλάκις τὴν μνήμην ἐξώλισεν , ἡ δὲ τέχνη χρᾶσιχρωμάτων μειγμένη τὴν φύσιν παλαιωθεῖσαν , νεάζουσαν τοῖς ὀμμασιν ἐδειξεν . Οὕτως ἄρα που καὶ χαλκὸς βίᾳ πυρὸς μαλαχθεὶς , καὶ τοῖς νόμοις τῆς τέχνης παιδεύεις , τὰς μορφὰς ὑπεδέξατο ( 56 ) · καὶ τοῖς σχήμασι χρητύτει τὰ πολιτεύματα , πράξεις ἀρχαίας συμπαραπεμπὼν τῷ χρόνῳ , τέρεμους ὁμοῦ καὶ παιδεύσεως τοῖς ὁρῶσι καταλιμπάνων ὑπόμνημα , καὶ τῇ τέρψει τοὺς ὁρῶντας ἀλείφων πρὸς μίμησιν . Οὕτως ἄρα καὶ ὁ μέγας Μωϋσῆς , ὁ τῆς θείας φωνῆς συγγραφεὺς , τὰς τῆς ἀρετῆς ὕλας διὰ τῆς ἱστορίας καταβαλλόμενος , τὰς τῶν προγόνων εἰκόνας ἐνέγραψεν · οὐ χρωμάτων ἀμαυρουμένων καλέσας συνέργειαν , προσφθον δὲ χάριτι τὴν γλῶτταν ἀρδεύσας , παιδεύσιν ἀρετῆς ἀναγράφει τοῖς ὑστερον . " Αριθμησον τοίνυν , εἰ καὶ σοὶ δοκεῖ , τῆς παρούσης ἱστορίας τὰ κέρδη . Βλέπε πολυειδὴ καρπὸν ἐντεῦθεν ἀναφυόμενον · καὶ πρῶτον ἐκ φιλανθρωπίας σωματικὰς ἐπιφανείας ἀνθρώποις συγκαταβαίνοντα · δεύτερον θυσιῶν ἀνέχόμενον , οὐχ ἵνα πόθῳ χαρίσῃται · ἀνεδεξ γὰρ τὸ Θεῖον · ἀλλ' ἵνα τῶν προσαγόντων παιδαγωγήσῃ τὴν γνώμην , οἷς τιμὴν ὑποπτεύουσιν , τοιούτοις αὐτὸς τιμᾶσθαι σχηματίζομενος . Εἶτα διδάσκει , πόση τῶν δικαίων , καὶ μετὰ θάνατον , ἐπιμέλεια . Οὐδὲ γὰρ ἂν ὑπὲρ τοῦ φόνου τὸν Καὶν ἐκόλασεν , εἰ μὴ τοῦ " Αβελ καὶ φονευθέντος ἐφρόντιζε . Θνητὴς μὲν γὰρ ζωῆς δίκαιοι φονευόμενοι ἀποστεροῦνται · ἐλπίδος δὲ χρηστῆς οὐδὲ ἀποθανόντες ἐκβάλλονται · μᾶλλον δὲ τῆς πάλιν ἰσχύουσι , συνηγορὸν ἔχοντες κατὰ τοῦ ἁδικηκότος τὸν θάνατον . Καὶ τὸ μέγιστον πάντων , θανάτου λύσιν , καὶ ἀναστάσεως · ὑσφρησιν τοῖς ἀνθρώποις εὐαγγελίζονται . " Αβελ γὰρ ὁ δίκαιος ( 57 )
Lemmas: παραπέμπω ὁ νᾶμα . " δείκνυμι οὖν ποτός δελητατὴν Ἐρῆν Ἕρμος ὕδωρ καταρβυος , καί διψάω ἡμέρα διψάω Ἰσρα , καί πέτρα νοτίς αμοιερος , μήτηρ πηγή ἀπεργάζομαι . τοιοῦτος γάρ ὁ θεῖον νικάω ὁ δύναμις , καί νικάω φιλανθρωπία . Ζεύς οὗτος καί ὁ πονηρία ὑποβάλλω ὁ τιμωρία , ὅς χολαζομαι ὁ ; γνώμη , ὁ νόσος ἰάομαι . " εἰμί γάρ εἰμί Δημιουργός , οὗτος ἰατρός οὐ αἰσχύνω γίγνομαι . πανταχοῦ μέν οὖν ὁ γραφή κατάλληλος σκεῖρος ὁ γνώμη ὁ φάρμακον , μάλιστα δέ ἐν ὅς ὁ κατά ὁ Καινίς , καί ὁ " Ἅβελ διορίζω , καί καθάπερ στήλη ὁ γράμμα ὁ ἐκάς προαίρεσις δείκνυμι , ἀρετή προτροπή , καί κακία φυγή καταλείπω ὁ ὕστερος . οὖον μέν οὖν ὁ παλαιός ἀνήρ ὁ εἰκών θεάομαι , ὁ ἐπίγραμμα ὁ ἕκαστος γνώμη θηρεύω ( 55 ) · δέν ὁ μέν χρόνος · πολλάκις ὁ μνήμη ἐξόλλυμι , ὁ δέ τέχνη χρασιχρωμα μίγνυμι ὁ φύσις παλαιόω , νεάζω ὁ ὄμμα δείκνυμι . οὕτως ἄρα ποῦ καί χαλκός βία πυρός μαλάσσω , καί ὁ νόμος ὁ τέχνη παιδεύω , ὁ μορφή ὑποδείκνυμι ( 56 ) · καί ὁ σχῆμα χρητυτεω ὁ πολίτευμα , πρᾶξις ἀρχαῖος συμπαραπέμπω ὁ χρόνος , τέρεμους ὁμοῦ καί παίδευσις ὁ ὁράω καταλείπω ὑπόμνημα , καί ὁ τέρψις ὁ ὁράω ἀλείφω πρός μίμησις . οὕτως ἄρα καί ὁ μέγας Μωϋσῆς , ὁ ὁ θεῖος φωνή συγγραφεύς , ὁ ὁ ἀρετή Ὕλας διά ὁ ἱστορία καταβάλλω , ὁ ὁ πρόγονος εἰκών ἐγγράφω · οὖον χρῶμα ἀμαυρόω καλέω συνέργεια , προσφθάνω δέ χάρις ὁ γλῶσσα ἀρδεύω , παίδευσις ἀρετή ἀναγράφω ὁ ὕστερος . " ἀριθμέω τοίνυν , εἰμί καί σύ δοκέω , ὁ πάρειμι ἱστορία ὁ κέρδος . βλέπω πολυειδής καρπός ἐντεῦθεν ἀναφύω · καί πρῶτος ἐκ φιλανθρωπία σωματικός ἐπιφάνεια ἄνθρωπος συγκαταβαίνω · δύο θυσία ἀνέχω , οὐ ἵνα πόθος χαρίζομαι · ἀναδείκνυμι γάρ ὁ θεῖον · ἀλλά ἵνα ὁ προσάγω παιδαγωγέω ὁ γνώμη , ὅς τιμή ὑποπτεύω , τοιοῦτος αὐτός τιμάω σχηματίζω . εἶτα διδάσκω , πόσος ὁ Δίκαιος , καί μετά θάνατος , ἐπιμέλεια . οὐδέ γάρ εἄν ὑπέρ ὁ φόνος ὁ Καινίς κολάζω , εἰμί μή ὁ " Ἅβελ καί φονεύω φροντίζω . θνητός μέν γάρ ζωή Δίκαιος φονεύω ἀποστερέω · ἐλπίς δέ χρηστός οὐδέ ἀποθνῄσκω ἐκβάλλω · μᾶλλον δέ ὁ πάλιν ἰσχύω , συνηγορέω ἔχω κατά ὁ ἀδικέω ὁ θάνατος . καί ὁ μέγας πᾶς , θάνατος λύσις , καί ἀνάστασις · ὑσφρησιν ὁ ἄνθρωπος εὐαγγελίζω . " Ἅβελ γάρ ὁ δίκαιος ( 57 )