basilius-scr-eccl.sermones-xli pg085_0180.1
ποιχλίας τῆς ψυχῆς τὰς ἑκουσίους νόσους θεώμενος , δι' A ποικιλίας καὶ αὐτὸς τῆς φιλανθρωπίας , τὰ φάρμακα , δι' ἑκάστου τὴν ἑκάστου σωτηρίαν ἐργάζεται . Ἄν ἴδῃ τῶν τῶν τελωνικῶς ( 45 ) μολυνθὲν καὶ χέρδεσι , διδῶσιν ἱαμὰ καθαίρον τὴν προθυμίαν · ἄν ἴδῃ μορφὴν ἰχνὸς καπηλεύουσαν , μεταπλάττει τὸ πάθος εἰς ἐνὕπνον ἔρωτα · ἄν ἴδῃ ληστὴν μετανοοῦντα , διὰ πίστεως ἰκετεύει · ἄν ἴδῃ διώκτην ὑπ' ἀγνοίας μανδύμενον , δι' ἐπιστασίας σαγηνεύει · ἄν ἴδῃ στρατιώτην πιστὸν , δι' ἱερωσύνης ἐφελκύεται . Ἄλλος μὲν οὖν παρθένιον κοσμήσας τὰ μέλη , τιμιώτερος ὤφθη τῷ πλάσαντι · ἄλλος πραότητος ἐρασθείς ὑπὸ τῶν ἱερῶν Γραμματῶν θαυμάζεται · ἄλλος ζηλῶν καθωσιόσεως θεῷ , τὸν Ποιητὴν ἐπαινέτην ἐκτήσατο . Ἄλλ' εἰ καὶ ποικίλοι τῆς σωτηρίας οἱ τρόποι , πᾶσι γοῦν ὁ τῆς ταπεινοφροσύνης κόσμος ἀρμόδιος · μετὰ ταύτης καὶ σωφροσὺν θαυμάζεται , καὶ πίστις · ἐπεὶ πραότης , καὶ δικαιοσὺν ἀνδρεία , καὶ ἐλεημοσύνης καρπὸς ἀληθέστερος · καὶ μετάνοια τότε πιστεύεται , ὅταν τῇ ταπεινοφροσύνῃ συνέζευκται . Διὰ τοῦτο τὸν ἄγιον ὁ χωριφαῖος , ὅτε τῶν ὑπὲρ φύσιν ἀξιώθησι , τότε μάλιστα πρὸς ταπεινοφροσύνην ὁρᾷ . Ἡλθε γοῦν εἰς ὁμιλίαν πρὸς τὸν ποιμένα , διέλεγτο , καὶ λόγος ἀμοιβαδὸν ὡς ἐξ ἰσομίας · ἀπ' ἀμφωτέρων ἐπίμπετο · καὶ ἤν ἰδεῖν πρᾶγμα παράδοξον · γλύτταν πηλίνην τολμῶσαν οὐράνια φθέγγεσθαι , καὶ θεὸν οὐκ ἀνούντα πρὸς τὸν ἐν ἡγ' ἀντιφθέγγεσθαι · τοιαῦτα γὰρ τῆς ταπεινοφροσὺν τὰ κέρδη , ἀνθρώπους εἰς ὕψος ἀνᾶγει , καὶ ποιεῖ θεὸν ἀνθρώποις προσδιαλέγεσθαι . Ὡς γοῦν τοὺς οἰκείους ῥήμασιν ὁ Ἄβρααμ προσέπλεξε τῷ , Ἐγώ εἰμι γῆ καὶ σποδός , τότε μάλιστα τῇ ἐπιγνώσει τῆς φύσεως ὑπερβαίνει τὴν ἀξίαν τὰ μέτρα τῆς φύσεως . Οὕτω καὶ Μωϋσῆς , ὁ τοῦ Ἄβρααμ τῶν τρόπων διάδοχος , τῇ πρὸς θεὸν διαλέξει τιμηθεὶς , ἑαυτὸν ἀπηνεῖλεν · Ἰσχυρόφωνός εἰμι καὶ βραδύγλωσσος . Ὅσα γὰρ καταστέλλει τὸ φρόνημα , τοσούτω τὴν χάριν ἐφελκύεται · καὶ γίνεται μέτρον αὐξησεως τῆς ταπεινοφροσύνης ἡ δύναμις . Ὡς καὶ ὁ τῶν ἀνθρώπων Δημιουργός , οἷον ὅ τι πρῶτον ἐν δυνάμει τὴν ταπεινοφροσύνην μετέρχεται , καὶ τὴν θεότητα κρύψας , μορφὴν περιβάλλεται δούλου . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Παῦλος τῷ κατὰ Χριστὸν ὑποδείγματι δυσωπεῖ τοὺς ἀκούοντας , Τοῦτο φρονεῖτω , λέγων , ἔν ὑμῖν , ὃ καὶ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ . Ταύτην καὶ ὁ Χριστὸς ἐν Εὐαγγελίοις , ποικίλως τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς ἐκπαιδεύει · ποτὲ μὲν βοῶν · Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι , οἱ τὸν ὀχὸν τῶν τρόπων ἐμίσθησαν , καρπὸν τοιαύτης πτωχείας , τὸν οὐρανὸν πλοῦτον ἐπαγγελλάμενος · ποτὲ δέ · Πᾶς γὰρ ὁ ὑψῶν ἑαυτόν , ταπεινωθήσεται ( 46 ) · καὶ ὁ ταπεινῶν ἑαυτόν , ὑψωθήσεται .
Lemmas: ποιχλια ὁ Ψυχή ὁ ἑκούσιος νόσος θεάομαι , διά A ποικιλίας καί αὐτός ὁ φιλανθρωπία , ὁ φάρμακον , διά ἕκαστος ὁ ἕκαστος σωτηρία ἐργάζομαι . ἄν ὁράω ὁ ὁ τελωνικῶς ( 45 ) μολύνω καί κέρδος , δίδωμι ἴαμα καθαίρω ὁ προθυμία · ἄν ὁράω μορφή ἴχνος καπηλεύω , μεταπλάσσω ὁ πάθος εἰς ἐνυπνόω Ἔρως · ἄν ὁράω λῃστής μετανοέω , διά πίστις ἱκετεύω · ἄν ὁράω διώκτης ὑπό ἄγνοια μανδυμενω , διά ἐπιστασία σαγηνεύω · ἄν ὁράω στρατιώτης πιστόν , διά ἱερωσύνη ἐφελκύω . ἄλλος μέν οὖν παρθένιον κοσμέω ὁ μέλος , τίμιος ὁράω ὁ πλάσσω · ἄλλος πραότης ἔραμαι ὑπό ὁ ἱερός Γράμμα θαυμάζω · ἄλλος ζηλόω καθωσιόσεως θεός , ὁ Ποιητής ἐπαινέτης κτάομαι . ἄλλος εἰμί καί ποικίλος ὁ σωτηρία ὁ τρόπος , πᾶς γοῦν ὁ ὁ ταπεινοφροσύνη κόσμος Ἁρμόδιος · μετά οὗτος καί σωφροσυς θαυμάζω , καί πίστις · ἐπεί πραότης , καί δικαιόω ἀνδρεία , καί ἐλεημοσύνη καρπός1 ἀληθής · καί μετάνοια τότε πιστεύω , ὅταν ὁ ταπεινοφροσύνη συζεύγνυμι . Ζεύς οὗτος ὁ ἀγάω ὁ χωριφαῖος , ὅτε ὁ ὑπέρ φύσις ἀξιόω , τότε μάλιστα πρός ταπεινοφροσύνη ὁράω . ἔρχομαι γοῦν εἰς ὁμιλία πρός ὁ ποιμήν , διαλέγω , καί λόγος ἀμοιβηδόν ὡς ἐκ ισοεις · ἀπό ἄμφος επιμπετον · καί ἐάν ὁράω πρᾶγμα παράδοξος · γλύτταν πήλινος τολμάω οὐράνιος φθέγγομαι , καί θεός οὐ ἀνέω πρός ὁ ἐν ἡγω ἀντιφθέγγομαι · τοιοῦτος γάρ ὁ ταπεινοφροσυς ὁ κέρδος , ἄνθρωπος εἰς ὕψος ἀνάγω , καί ποιέω θεός ἄνθρωπος προσδιαλέγομαι . ὡς γοῦν ὁ οἰκεῖος ῥῆμα ὁ Ἀβραάμ προσπλέκω ὁ , ἐγώ εἰμί γῆ καί σποδός , τότε μάλιστα ὁ ἐπιγιγνώσκω ὁ φύσις ὑπερβαίνω ὁ ἄξιος ὁ μέτρον ὁ φύσις . οὕτως καί Μωϋσῆς , ὁ ὁ Ἀβραάμ ὁ τρόπος διάδοχος , ὁ πρός θεός διαλέγω τιμάω , ἑαυτοῦ ἀπηνεῖλεν · Ἰσχυρόφωνος εἰμί καί βραδύγλωσσος . ὅσα γάρ καταστέλλω ὁ φρόνημα , τοσοῦτος ὁ χάρις ἐφελκύω · καί γίγνομαι μέτρον αὔξησις ὁ ταπεινοφροσύνη ὁ δύναμις . ὡς καί ὁ ὁ ἄνθρωπος Δημιουργός , οἷος ὅς τίς πρῶτος ἐν δύναμις ὁ ταπεινοφροσύνη μετέρχομαι , καί ὁ θεότης κρύπτω , μορφή περιβάλλω δοῦλος . Ζεύς οὗτος καί ὁ Παῦλος ὁ κατά Χριστός ὑπόδειγμα δυσωπέω ὁ ἀκούω , οὗτος φρονέω , λέγω , ἐν σύ , ὅς καί ἐν Χριστός Ἰησοῦς . οὗτος καί ὁ Χριστός ἐν Εὐαγγέλιος , ποικίλως ὁ ἑαυτοῦ μαθητής ἐκπαιδεύω · ποτέ μέν βοῦς · Μακάριος ὁ πτωχός ὁ πνεῦμα , ὁ ὁ ὀχός ὁ τρόπος μισέω , καρπός τοιοῦτος πτωχεία , ὁ οὐρανός πλοῦτος ἐπαγγέλλω · ποτέ δέ · Πᾶς γάρ ὁ ὕψος ἑαυτοῦ , ταπεινόω ( 46 ) · καί ὁ ταπεινός ἑαυτοῦ , ὑψόω .