basilius-scr-eccl.sermones-xli pg085_0060.1
Τὸ δὲ μέγιστον εἰς παρακωβίαν , ὦ γύναι , εἰς αὐτὴν ἦλθε θυσίας , ὁ τοῦ βρέφους ἔχων τὴν ἐξουσίαν . Μόσχον πρῶην προσήνεγκας , Ἰσαὰκ προσενέγκασα , τί τῶν ἀγαθῶν οὐχ ἐλπίζεις ; Τοιούτοις νεανικοῖς λογισμοῖς ὁ πρεσβύτης ἐπαιτοῦσας τὴν ψυχὴν κακίζουσαν , καὶ παραθήκας τὴν φρόνη , καὶ σπομώσας τὴν χεῖρα , τὸ τῶν σπλάγχνων θύμα λαβὼν , δρομαῖος ἐπὶ τὸ ὄρος ἀνέπεχε , γηραῖον πόδα διδάξας τῷ δρόμῳ νεάζοντα . Ἐνίκα γὰρ φύσιν , καὶ πᾶθος ὁ πόθος · καὶ γῆρας , εὐσεβείας ὁ τόνος · καὶ πάντα ἠλέγχετο τῷ τῆς φιλοθείας παραχωροῦντα πυρί . Ἀνεπῆδα πρὸς τὸ ὄρος , συνεργὸν τῆς θυσίας αὐτῷ τὸ θαῦμα λαβὼν . Αὐτὸς τε γὰρ τὸ πῦρ καὶ τὸ ξίφος μετεχειρίζετο · τοῖς τῆς θυσίας δὲ ξύλοις , τὸ καλὸν ἱερεῖον τὸν Ἰσαὰκ ἐπεφόρτιζε · καὶ γέγονε συνεργὸν τῆς θυσίας τὸ θύμα . Συμπράττων δὲ τῷ τῷ πατρὶ τὴν θυσίαν ὁ Ἰσαὰκ , καὶ τῷ γεννήσαντι τὴν μέριμναν μεριζόμενος , πεύδων προσφέρει τὸν πατέρα τιτρώσχουσαν · Ἵδοῦ , φησί , τὸ πῦρ καὶ τὰ ξύλα , ποῦ τὸ πρόβατον τοῖς εἰς ολοκαύτωσιν ; Πάλιν ὑπομιμνήσκων τὸν πατέρα , ὡς τῇ λήθῃ κρατουμένον . Ὦρα μὴ σοι τῆς προθυμίας τὸ τάχος , ὦ πατέρ , ἐκλέγει τοῦ λειπομένου τὴν αἰσθήσιν . Ὦ ῥήματος πατρὸς μὲν ἐπέρου μέσην τὴν χαρίαν τοξεύοντος , τοῦ δὲ Ἀβραὰμ εὐ προσβαίνοντος ! Ἀδιακρύτῳ γοῦν πρὸς τὸν Ἰσαὰκ ἀποκρινεῖται , καὶ φωνὴν ἰέται , οὗ πατρὸς ἀπεφθέγχετο · Ὦ Θεός , φησίν , δῆταί δαυὲ πρόβατον εἰς ολοκαύτωσιν , τέκνον . Ἀγνοοῦν προφητεύει τὸ μέλλον , καὶ τὸν παῖδα σοφίζομενος , ἀληθεύει φθεγγόμενος . Πρόβατον καλεῖ τὸν υἱὸν ( 30 ) , ὃν ὡς πρόβατον προσάγειν ἐπειγεται . Πῶς ἐρρήθη φωνή ; Ποῖος ἀπεκρίνατο σπλάγχνοις ; Πῶς οὐχ ἐνάρχησε πρὸς τὸν λόγον ἡ γλῶσσα ; Πῶς οὐχ ὁμώξας καὶ τὸν παῖδα περιπεπταμένον , ἔρριψε πενθῶν τῆς θυσίας τὰ σύμβολα ; Ἦδη μενοῦν ἐπὶ τῆς τοῦ ὄρους χορυφῆς καὶ θυσιαστηρίου ἐσκευάζετο , τὰ ξύλα προσηγάγετο , ὁ Ἰσαὰκ ἐδεσμιεύετο , τὸ ξίφος ἡρπάζετο . Ὦ θεάματος φοβεροῦ ! Φιλοστοργία πρὸς φιλοθείαν δικάζεται · καὶ δικαστὴς Ἀβραὰμ ξιφήφορος ἐφέστηκε , καὶ τὴν ψῆφον ὑπογράφει τῷ ξίφει , καὶ τὴν νίκην τῇ φιλοθείᾳ χαρίζεται , ἐπιστραγίζων τοῖς αἵμασι , μάρτυρα τῆς νίκης τὴν θυσίαν ποιούμενος . Πῶς οὐχ ἐνάρχησεν ἡ χείρ ; Πῶς τὴν μάχαιραν λαβὼν εἰς στενάζας οὐχ ἐρρήθη ; Ὦ φιλοθείας ἰσχύς · ὡ πυρὸς εὐσεβείας , φύσεως φιλόγα νικῆσαντος ! Ἄλλ' ὁ μὲν ἀνδρικῶς ἀνατείνειν τὴν δεξιὰν πρὸς τὸν τοῦ βρέφους σφαγὴν · ἀκυψεν δὲ φωνὴ δεσμεύει τὴν χεῖρα . Ἐφθασεν ἡ φωνὴ τὴν σφαγὴν , γέγονε δεξτέρα τοῦ ξίφους ἡ κλῆσις · λόγος ἐπέπετο , καὶ χεὶρ ἐδεσμεύετο · ἄνω
Lemmas: ὁ δέ μέγας εἰς παρακωβίαν , εἰμί γυνή , εἰς αὐτός ἔρχομαι θυσία , ὁ ὁ βρέφος ἔχω ὁ ἐξουσία . Μόσχος πρώην προσφέρω , Ἰσαάκ προσφέρω , τίς ὁ ἀγαθός οὐ ἐλπίζω ; τοιοῦτος νεανικός λογισμός ὁ πρεσβύτης ἐπαιτέω ὁ ψυχή κακίζω , καί παραθήκη ὁ Φρόνη , καί σπομώσας ὁ χείρ , ὁ ὁ σπλάγχνον θύμα λαμβάνω , δρομαῖος ἐπί ὁ ὄρος ἀνέπεχε , γηραῖος πούς διδάσκω ὁ δρόμος νεάζω . νικάω γάρ φύσις , καί πάθος ὁ πόθος · καί γῆρας , εὐσέβεια ὁ τόνος · καί πᾶς ἐλέγχω ὁ ὁ φιλοθεΐα παραχωρέω πῦρ . Ἀνεπῆδα πρός ὁ ὄρος , συνεργός ὁ θυσία αὐτός ὁ θαῦμα λαμβάνω . αὐτός τε γάρ ὁ πῦρ καί ὁ ξίφος μεταχειρίζω · ὁ ὁ θυσία δέ ξύλον , ὁ καλός ἱερεῖον ὁ Ἰσαάκ φορτίζω · καί γίγνομαι συνεργός ὁ θυσία ὁ θύμα . συμπράσσω δέ ὁ ὁ πατήρ ὁ θυσία ὁ Ἰσαάκ , καί ὁ γεννάω ὁ μέριμνα μερίζω , πευδηω προσφέρω ὁ πατήρ τιτρώσκω · ἰδού , φημί , ὁ πῦρ καί ὁ ξύλον , ποῦ ὁ πρόβατον ὁ εἰς ὁλοκαύτωσις ; πάλιν ὑπομιμνήσκω ὁ πατήρ , ὡς ὁ λήθη κρατέω . ὤρα μή σύ ὁ προθυμία ὁ τάχος , εἰμί πατήρ , ἐκλέγω ὁ λείπω ὁ αἴσθησις . ὦ ῥῆμα πατήρ μέν ἐπέρομαι μέσος ὁ χαρία τοξεύω , ὁ δέ Ἀβραάμ εὕω προσβαίνω ! Ἀδιακρύτῳ γοῦν πρός ὁ Ἰσαάκ ἀποκρίνω , καί φωνή ἵημι , ὅς πατήρ ἀποφθέγγομαι · ὦ Θεός , φημί , δήω δαύω πρόβατον εἰς ὁλοκαύτωσις , τέκνον . ἀγνοέω προφητεύω ὁ μέλλω , καί ὁ παῖς σοφίζω , ἀληθεύω φθέγγομαι . Πρόβατον καλέω ὁ υἱός ( 30 ) , ὅς ὡς πρόβατον προσάγω ἐπείγω . Πῶς εἴρω φωνή ; ποῖος ἀποκρίνω σπλάγχνον ; Πῶς οὐ ναρκάω πρός ὁ λόγος ὁ γλῶσσα ; Πῶς οὐ οἰμώζω καί ὁ παῖς περιπέτομαι , ῥίπτω πένθος ὁ θυσία ὁ σύμβολον ; ἤδη μένω ἐπί ὁ ὁ ὄρος χορυφω καί θυσιαστήριον σκευάζω , ὁ ξύλον προσάγω , ὁ Ἰσαάκ εδεσμιευαρτυω , ὁ ξίφος ἁρπάζω . ὦ θέαμα φοβερός ! Φιλοστοργία πρός φιλοθεΐα δικάζω · καί δικαστής Ἀβραάμ ξιφηφόρος ἐφίστημι , καί ὁ ψῆφος ὑπογράφω ὁ ξίφος , καί ὁ Νίκη ὁ φιλοθεΐα χαρίζομαι , επιστραγιζω ὁ αἷμα , μάρτυς ὁ Νίκη ὁ θυσία ποιέω . Πῶς οὐ ναρκάω ὁ χείρ ; Πῶς ὁ μάχαιρα λαμβάνω εἰς στενάζω οὐ εἴρω ; ὦ φιλοθεΐα ἰσχύς · εἰμί πυρός εὐσέβεια , φύσις φιλογαω νικάω ! ἄλλος ὁ μέν ἀνδρικός ἀνατείνω ὁ δεξιά πρός ὁ ὁ βρέφος σφαγή · ακυψε δέ φωνή δεσμεύω ὁ χείρ . φθάνω ὁ φωνή ὁ σφαγή , γίγνομαι δεξτέρα ὁ ξίφος ὁ κλῆσις · λόγος πίπτω , καί χείρ δεσμεύω · ἄνω