basilius-scr-eccl.sermones-xli pg085_0126.1
προσῆτον φιλοσοφίαν . Ἑσπέρας καταλαβούσης , ἰπειδὴ μὴπω πέρας εἶχεν ὁ κίνδυνος , τοῦ μὲν ἤλιου τὰς οἰκείας δυσμὰς κατεληλύθότος , τοῦ δὲ φθόνου τὴν δύσιν οὐκ ἔχοντος , εἰσέρχεται Δαυὶδ εἰς τὴ παρακειμενον σπήλαιον . Εἰσελθε δὲ καὶ ὁ Σαοὺλ ἀγνοία χρητοῦμενος , καὶ ὑπὸ τῆς ὥρας ὀθούμενος · εἰσελθὼν δὲ ὑπὲρ δεσμεύσεως μετὰ τῶν δορυφόρων . Οὐ δὲ συν τῷ Δαυὶδ φυγάδες ἔτοιμον ὁρῶσι τὸν πολεμοῦντα νομίζαντες , τὸν Δαυὶδ παραβούσιν · Ἰδοὺ ἡ ἡμέρα αὕτη , ἥν · εἶπεν ὁ Κύριος πρὸς σέ · Ἰδοὺ διδωμι ( 80 ) τὸν ἐχθρόν σου εἰς τὰς χεῖράς σου . Τίς οὐκ ἂν εὐρὼν τὸν οὕτως ἐχθρὸν ὑπνοῦ γενομενον θάραμα , μιᾷ πληγῇ τὸν οἰκεῖον οὐκ ἂν ἔλυσε κίνδυνον ; Ἄλλ' οὐ τοιούτος ὁ Δαυὶδ . Ἄλλὰ τί φησι ; Μηδαμῶς ἐμοὶ παρὰ Κυρίῳ , εἰ ποιήσω τὸ ῥῆμα τοῦτο τῷ Κυρίῳ μου τῷ Χριστῷ Κυρίῳ , ἐπενεγκεῖν χεῖρά μου ἐπ' αὐτόν , ὅτι Χριστὸς Κυρίου ἐστίν . Οἱ φίλοι παρώξυναν , τὰ πάθη καθώσπλazen , τὸ τοῦ μέλλοντος φόβος ἠχόνα τὴν χεῖρα , ἀλλὰ τοῦ Δαυὶδ οὐκ ἐνίκησεν ἡ γνώμη . Ὦ γενναίας ψυχῆς , καὶ χάριτι μόνῃ δουλεύειν ἐπισταμένης ! Καὶ ἔπεισε τοὺς ἄνδρας ἐν τοῖς λόγοις τούτοις . Τίς οὐδε φύλακα τοῦ πολεμοῦντος τὸν πολεμοῦμενον ( 90 ) ; τίς ὡς εὐεργετοῦντα , τὸν ἀδικούντα φιλαθρωπεύεται ; Παρέδωκεν αὐτόν , φησίν , ὁ Θεὸς εἰς τὰς χεῖράς σου . Οὐδὲ Θεοῦ μνήμη πρὸς φόνον τὸν προφήτην ἀνέστησεν . Ἀνθρώπῳ φόνος Θεοῦ δῶρον οὐ γίνεται , οὐδὲ τοῦτο εἰ θεῖον ἀρέσκεται βλῆμμα . Κἂν αὐτὸς παρέδωκε τὸν ἐχθρόν , ἀλλ' οὐδὲ μου τὸν Δεσπότην φιλαθρωπία τετράμενον . Ἀγαλᾶσθαι τὴν εὐεργεσίαν ἀμείβομαι . Ἄντ' ὁψματος ἀνθρωπίνου θυσίαν αὐτῷ τὴν πρατητα προσενέχωμεν . Παρέδωκε τὸν ἐχθρόν , ἀλλ' οὐχ ὑβρίζει τὸ δῶρον τῷ φόνῳ , οὐ μολύνω τὴν χάριν τοῖς ἀμασι . Ζητεῖτω πάλιν , καὶ διώκῃτω τοῦ ἀφονεῖν τὸ ὑπομένειν λυστελέστερον . Κἂν πάλιν διώκῃ , τὸ φεύγειν μεμελητκάμεν . Κἂν οὖτος διώκῃ , Θεὸς οὐκ οὐδε διώκεσθαι . Καὶ ἔπεισε , φησι , τοὺς ἄνδρας ἐν τοῖς λόγοις τούτοις . Πόσας ἐκώλυσε δεξιὰς πρὸς φόνον ὁρμώσας μία φιλάθρωπος γνώμη . Ὁ μὲν Κάϊν πρὸς Θεὸν ἀνέδρα · Μὴ γύλαξ τοῦ ἀδελφοῦ μοῦ εἰμὲ ἐγώ ; Ὁ δὲ Δαυὶδ φύλαξ τοῦ Σαοὺλ καὶ ἀδικοῦμενος ἐγένετο , καὶ καλεῦδοντος καὶ πολεμοῦντος ἐφείδετο , καὶ φθονούντος ἐχθίζετο , καὶ μισοῦντα διέσωσε , τὰ τῆς χάριτος μετρίων πολιτεύματα , τοῖς τοῦ νόμου χαίροῖς τὰ τῆς χάριτος μεταχρόμενος . Ἐρρέθη ὑμῖν · Ἀγαπήσετε τὸν πλησίον σου , καὶ μισήσετε τὸν ἐχθρόν σου . Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν . Ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν . Καὶ ἐν ἀμιλλὰ φιλαθρωπίας καὶ πονηρίας , δικαιοσύνης
Lemmas: πρόσειμι φιλοσοφία . Ἑσπέρα καταλαμβάνω , ἰπειδὴ μήπω πέρας ἔχω ὁ κίνδυνος , ὁ μέν Ήλιος ὁ οἰκεῖος δυσμή κατέρχομαι , ὁ δέ φθόνος ὁ δύσις οὐ ἔχω , εἰσέρχομαι Δαυίδ εἰς ὅς παρακείμενος σπήλαιον . εἰσέρχομαι δέ καί ὁ Σαῦλος ἄγνοια χρητουμην , καί ὑπό ὁ ὥρα ὀθέω · εἰσέρχομαι δέ ὑπέρ δέσμευση μετά ὁ δορυφόρος . οὖον δέ σῦς ὁ Δαυίδ φυγάς ἑτοῖμος ὁράω ὁ πολεμέω νομίζω , ὁ Δαυίδ παραβαίνω · ἰδέ ὁ ἡμέρα οὗτος , ὅς · εἶπον ὁ Κύριος πρός σός · ἰδέ δίδωμι ( 80 ) ὁ ἐχθρός σύ εἰς ὁ χείρ σύ . Τῖς οὐ εἄν εὑρίσκω ὁ οὕτως ἐχθρός ὑπνόω γίγνομαι θάραμα , εἷς πλήσσω ὁ οἰκέω οὐ εἄν λύω κίνδυνος ; ἄλλος οὖον τοιούτος ὁ Δαυίδ . ἀλλά τίς φημί ; μηδαμῶς ἐγώ παρά κύριος , εἰμί ποιέω ὁ ῥῆμα οὗτος ὁ κύριος ἐγώ ὁ Χριστός κύριος , ἐπιφέρω χείρ ἐγώ ἐπί αὐτός , ὅτι Χριστός κύριος εἰμί . ὁ φίλος παροξύνω , ὁ πάθος καθώσπλazen , ὁ ὁ μέλλω φόβος ἠχόνα ὁ χείρ , ἀλλά ὁ Δαυίδ οὐ νικάω ὁ γνώμη . ὦ γενναῖος Ψυχή , καί χάρις μόνος δουλεύω ἐφίστημι ! καί πείθω ὁ ἀνήρ ἐν ὁ λόγος οὗτος . Τῖς οὐ φύλαξ ὁ πολεμέω ὁ πολεμόω ( 90 ) ; τίς ὡς εὐεργετέω , ὁ ἀδικέω φιλαθρωπευετης ; παραδίδωμι αὐτός , φημί , ὁ θεός εἰς ὁ χείρ σύ . οὐδέ Θεός μνήμη πρός φόνος ὁ προφήτης ἀνίστημι . Ἄνθρωπος φόνος Θεός δῶρον οὖον γίγνομαι , οὐδέ οὗτος εἰμί θέω ἀρέσκω βλῆμμα . κἀν αὐτός παραδίδωμι ὁ ἐχθρός , ἀλλά οὐδέ ἐγώ ὁ δεσπότης φιλαθρωπία τετραίνω . Ἀγαλᾶσθαι ὁ εὐεργεσία ἀμείβω . ἀντί ὁρμάω ἀνθρώπινος θυσία αὐτός ὁ πρατητα προσφέρω . παραδίδωμι ὁ ἐχθρός , ἀλλά οὐ ὑβρίζω ὁ δῶρον ὁ φόνος , οὖον μολύνω ὁ χάρις ὁ Ἄμασις . ζητέω πάλιν , καί διώκω ὁ ἀφίημι ὁ ὑπομένω λυστελέστερον . κἀν πάλιν διώκω , ὁ φεύγω μέλω . κἀν οὗτος διώκω , θεός οὐ οὐ διώκω . καί πείθω , φημί , ὁ ἀνήρ ἐν ὁ λόγος οὗτος . πόσος κωλύω δεξιά πρός φόνος ὁρμή εἷς φιλάθρωπος γνώμη . ὁ μέν Κάϊν πρός θεός ἀνατρέχω · μή Γύλαξ ὁ ἀδελφός ἐγώ εἰμί ἐγώ ; ὁ δέ Δαυίδ φύλαξ ὁ Σαῦλος καί ἀδικέω γίγνομαι , καί καλευδιδωμι καί πολεμέω φείδομαι , καί φθονέω εχθιζετος , καί μισέω διασῴζω , ὁ ὁ χάρις μέτριος πολίτευμα , ὁ ὁ νόμος χαίρω ὁ ὁ χάρις μεταχράομαι . εἶπον σύ · ἀγαπάω ὁ πλησίος σύ , καί μισέω ὁ ἐχθρός σύ . ἐγώ δέ λέγω σύ . ἀγαπάω ὁ ἐχθρός σύ . καί ἐν ἅμιλλα φιλαθρωπίας καί πονηρία , δικαιοσύνη