bardesane.fragmenta 5.5
Ἀμέλει γέ τοι καὶ ὁ μέγας Καισάρειος , ὁ καὶ ὁμαίμων Γρηγορίου τοῦ μεγίστου καὶ θεολόγου , διαφόρων ἐθνῶν καὶ ἠθῶν καὶ τρόπων καὶ νόμων ἐξέτασιν ποιούμενος σύντομον τοιάδε φησίν . Ἐν γὰρ ἑκάστῃ χώρᾳ καὶ ἔθνει , ἐν τοῖς μὲν ἔγγραφος νόμος ἐστὶν , ἐν τοῖς δὲ ἡ συνήθεια · νόμος γὰρ ἀνόμοις τὰ πάτρια δοκεῖ . Ὧν πρῶτοι Σῆρες , οἱ τὸ ἄκρον τῆς γῆς οἰκοῦντες , νόμον ἔχουσι τὸ πατρῷον ἔθος μὴ πορνεύειν ἢ μοιχεύειν ἢ κλέπτειν ἢ λοιδορεῖν ἢ φονεύειν ἢ κακουργεῖν τὸ σύνολον . Νόμος δὲ παρὰ Βακτριανοῖς ( ἤτοι Βραχμᾶνες καὶ Γνησιῶντες ) ἡ ἐκ προγόνων παιδεία τε καὶ εὐσέβεια , μὴ κρεοφαγεῖν ἢ οἰνοποτεῖν ἢ λαγνεύειν ἢ παντοίαν κακίαν διαπράττεσθαι διὰ πολὺν φόβον θεοῦ καὶ πίστιν · καίτοιγε τῶν παρακειμένων αὐτοῖς μιαιφονούντων καὶ αἰσχροπραγούντων , ἐμμανῶς τε καὶ ὑπερφυῶς · ἐν δὲ τοῖς ἐσωτέροις μέρεσι τούτων ἀνθρωποβοροῦντες μάλιστα καὶ κατεσθίοντες ἀλλήλους ὡς οἱ κύνες . Ἄλλος δὲ νόμος οὗτος Χαλδαίοις τε καὶ Βαβυλωνίοις , μητρογαμεῖν καὶ ἀδελφοτεκνοφορεῖν καὶ μιαιφονεῖν καὶ πᾶσαν θεομισῆ πρᾶξιν ὡς ἀρετὴν ἀποτελεῖν , κἂν πόρρω τῆς χώρας αὐτῶν γένωνται . Ἕτεροσ δ’ αὖ Περαγιλαίοις ( leg . παρὰ Γήλαις ) νόμος , γυναῖκα οἰκοδομεῖν καὶ γεωργεῖν καὶ τὰ ἀνδρῶν ἔργα πράττειν · ἀλλὰ καὶ πορνεύειν , ὡς ἂν βούλωνται , μὴ κωλυόμεναι παντελῶς ὑπὸ τῶν ἀνδρῶν αὐτῶν ἢ ζηλούμεναι · αἳ ὑπάρχουσαι καὶ πολεμικώταται καὶ θηρῶσαι τὰ μὴ λίαν ἰσχυρότατα τῶν θηρίων · ἄρχουσι δὲ καὶ τῶν ἰδίων ἀνδρῶν καὶ κυριεύουσιν . Ἐν δὲ Βρετταννίᾳ πλεῖστοι ἄνδρες μιᾷ συγκαθεύδουσι γυναικὶ , καὶ πολλαὶ γυναῖκες ἑνὶ ἑταιρίζονται ἀνδρί · καὶ τὸ παράνομον ὡς νόμον καλὸν καὶ πατρῷον πράττουσιν ἀζήλωτον καὶ ἀκώλυτον . Ἀμαζόνες δὲ ἄνδρας οὐκ ἔχουσιν , ἀλλ’ ὡς τὰ ἄλογα ζῶα ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ περὶ τὴν ἐαρινὴν ἰσημερίαν ὑπερόριοι γίνονται καὶ μιγνύμεναι τοῖς γειτνιῶσιν ἀνδράσιν ὡς πανήγυρίν τινα καὶ μεγάλην ἑορτὴν τὸν καιρὸν ἐκεῖνον ἡγοῦνται · ἐξ ὧν κατὰ γαστρὸς συλλαβοῦσαι παλινδρομοῦσιν οἴκαδε πᾶσαι · τῷ δὲ καιρῷ τῆς ἀποκυήσεως τὸ μὲν ἄρρεν φονεύουσι , τὸ δὲ θῆλυ ζωογονοῦσι καὶ ἐπιμελῶς ἐκτρέφουσιν .
Lemmas: ἀμέλει γε τοι καί ὁ μέγας Καισάρειος , ὁ καί ὅμαιμος Γρηγόριος ὁ μέγας καί θεολόγος , διάφορος ἔθνος καί ἦθος καί τρόπος καί νόμος ἐξέτασις ποιέω σύντομος τοιόσδε φημί . ἐν γάρ ἕκαστος χώρα καί ἔθνος , ἐν ὁ μέν ἔγγραφος νόμος εἰμί , ἐν ὁ δέ ὁ συνήθεια · νόμος γάρ ἄνομος ὁ πάτριος δοκέω . ὅς πρῶτος Σήρ , ὁ ὁ ἄκρος ὁ γῆ οἰκέω , νόμος ἔχω ὁ πατρῷος ἔθος μή πορνεύω ἢ μοιχεύω ἢ κλέπτω ἢ λοιδορέω ἢ φονεύω ἢ κακουργέω ὁ σύνολος . Νόμος δέ παρά Βακτριανός ( ἤτοι Βραχμάν καί Γνησιῶντες ) ἤ ἐκ πρόγονος παιδεία τε καί εὐσέβεια , μή κρεοφαγέω ἢ οἰνοποτέω ἢ λαγνεύω ἢ παντοῖος κακία διαπράσσω διά πολύς φόβος θεός καί πίστις · καίτοι ὁ παράκειμαι αὐτός μιαιφονέω καί αἰσχροπραγέω , ἐμμανῶς τε καί ὑπερφυής · ἐν δέ ὁ ἐσωτέρω μέρος οὗτος ἀνθρωποβορέω μάλιστα καί κατεσθίω ἀλλήλων ὡς ὁ κύων . ἄλλος δέ νόμος οὗτος Χαλδαῖος τε καί Βαβυλώνιος , μητρογαμέω καί ἀδελφοτεκνοφθορέω καί μιαιφονέω καί πᾶς θεομισής πρᾶξις ὡς ἀρετή ἀποτελέω , κἀν πρόσω ὁ χώρα αὐτός γίγνομαι . ἕτερος δέ αὖ περαγιλαιος ( leg . παρά Γῆλαι ) νόμος , γυνή οἰκοδομέω καί γεωργέω καί ὁ ἀνήρ έργο πράσσω · ἀλλά καί πορνεύω , ὡς ἄν βούλομαι , μή κωλύω παντελής ὑπό ὁ ἀνήρ αὐτός ἢ ζηλόω · ὁ ὑπάρχω καί πολεμικός καί θηράω ὁ μή λίαν ἰσχυρός ὁ θηρίον · ἄρχω δέ καί ὁ ἴδιος ἀνήρ καί κυριεύω . ἐν δέ Βρεττανία πλεῖστος ἀνήρ εἷς συγκαθεύδω γυνή , καί πολύς γυνή εἷς ἑταιρίζω ἀνήρ · καί ὁ παράνομος ὡς νόμος καλός καί πατρῷος πράσσω ἀζήλωτος καί ἀκώλυτος . Ἀμαζών δέ ἀνήρ οὐ ἔχω , ἀλλά ὡς ὁ ἄλογος ζῷον ἅπαξ ὁ ἐνιαυτός περί ὁ ἐαρινός ἰσημερία ὑπερόριος γίγνομαι καί μείγνυμι ὁ γειτνιάω ἀνήρ ὡς πανήγυρις τις καί μέγας ἑορτή ὁ καιρός ἐκεῖνος ἡγέομαι · ἐκ ὅς κατά γαστήρ συλλαμβάνω παλινδρομέω οἴκαδε πᾶς · ὁ δέ καιρός ὁ ἀποκύησις ὁ μέν ἄρσην φονεύω , ὁ δέ θῆλυς ζῳογονέω καί ἐπιμελής ἐκτρέφω .