bardesane.fragmenta 5.1
Ἰδοῦ ( Ἰνδοὶ ) οἱ ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ Ἀντωνίνου τοῦ ἐξ Ἐμισῶν εἰς τὴν Συρίαν ἀφικομένου Βαρδισάνῃ τῷ ἐκ Μεσοποταμίας εἰς λόγους ἀφικόμενοι ἐξηγήσαντο , ὡς ὁ Βαρδισάνης ἀνέγραψεν εἶναί τινα λίμνην ἔτι καὶ νῦν παρ' Ἰνδοῖς , δοκιμαστηρίου λεγομένην · εἰς ἣν , ἄν τις τῶν Ἰωδῶν αἰτίαν ἔχων τινὸς ἁμαρτίας ἀρνῆται , τῶν Βραχμάνων τινὲς δοκιμάζουσιν αὐτὸν , τοῦτον δὲ τὸν τρόπον πυνθάνονται τοῦ ἀνθρώπου , εἰ θέλει διὰ τοῦ ὕδατος γενέσθαι τὴν ἐξέτασιν . Καὶ μὴ θέλοντα μὲν ὡς ὑπεύθυνον ἀποπέμπουσι , τὴν δίκην αἰτιάσοντα ( an τίσοντα vel ἐκτίσοντα ? ) · παραδεχόμενον δὲ τὴν βάσανον εἰσάγουσι μετὰ τῶν κατηγόρων . Καταβαίνουσι γὰρ καὶ οὗτοι εἰς τὸ ὕδωρ , δοκιμασθησόμενοι μὴ συκοφαντῶσι . Διέρχονται τοίνυν οἱ ἐπιβαίνοντες τοῦ ὕδατος εἰς ἕτερον μέροσ τῆς λίμνης . Τὸ βάθος δ' ἔστιν ἄχρι τῶν γονάτων . Παντὸς οὕτως ( leg . Οὖν οὕτως ) εἰς αὐτὴν ἐπιβάντος , ὅταν ὁ κατηγορούμενος ἐπιβῇ , άναμάρτητος μὲν ὢν , ἀδεῶς διέρχεται , ἄχρι τῶν γονάτων ἔχων τὸ ὕδωρ · ἁμαρτὼν δὲ , ὀλίγον προδὰς βαπτίζεται μέχρι κεφαλῆς . Οἱ δὲ Βραχμᾶνες ἀνασπῶντες αὐτὸν ἐκ τοῦ ὕδατος παραδιδόασι τοῖς ἐνάγουσι ( ἐναγαγοῦσι ? ) ζῶντα , καὶ ἀξιοῦσι παιδευθῆναι χωρὶς θανατικῆς καταδίκης · γίγνεσθαι δὲ τοῦτο σπανίως , τῷ μηδένα τολμᾷν ἀρνεῖσθαι τὸ ἁμάρτημα , διὰ τὸν ἐκ τοῦ ὕδατος ἔλεγχον . Ἑκουσίων τοίνυν ἁμαρτημάτων δοκιμαστήριον Ἰνδοὺς τοῦτο ἔχειν τὸ ὕδωρ · ἀκουσίων δὲ ὁμοῦ καὶ ἑκουσίων καὶ ὅλως ὀρθοῦ βίου ἕτερον εἶναι , περὶ οὗ ὁ Βαρδισάνης τάδε γράφει · θήσω γὰρ τἀκείνου κατὰ λέξιν . Ἔλεγον δὲ καὶ σπήλαιον εἶναι αὐτόματον μέγα ἐν ὄρει ὑψηλοτάτῳ σχεδὸν κατὰ μέσον τῆς γῆς · ἐν ᾧ σπηλαίῳ ἐστὶν ἀνδριὰς , ὃν εἰκάζουσι πηχῶν δέκα ἢ δώδεκα , ἑστὼς ὀρθὸς , ἔχων τὰς χεῖρας ἡπλωμένας ἐν τύπῳ σταυροῦ . Καὶ τὸ μὲν δεξιὸν τῆς ὄψεως αὐτοῦ ἐστιν ἀνδρικόν · τὸ δ' εὐώνυμον θηλυκόν . Ὁμοίως δὲ καὶ ὁ βραχίων ὁ δεξιὸς , καὶ ὁ δεξιὸς ποῦς , καὶ ὅλον τὸ μέρος , ἀρσενικόν · καὶ τὸ εὐώνυμον θηλυκόν · ὡς ἰδόντα τινὰ ἐκπλαγῆναι τὴν σύγκρισιν , πῶς ἀδιαιρέτως ἐστὶν ἰδεῖν τὴν ἀνομοιότητα τῶν δύο πλευρῶν ἐν ἑνὶ σώματι . Ἐν τούτῳ τῷ ἀνδριάντι λέγουσι γεγλύφθαι περὶ τὸν μαζὸν τὸν δεξιὸν ἥλιον · καὶ περὶ τὸν ἀριστερὸν , σελήνην . Καὶ κατὰ τῶν δύο βραχιόνων τέχνῃ γεγλύφθαι ἀγγέλων ἀριθμὸν , καὶ ὄρη , καὶ θάλασσαν , καὶ ποταμὸν , καὶ ὠκεανὸν , καὶ φυτὰ , καὶ ζῶα , καὶ ἁπλῶς ὅσα ἐστί . Τοῦτον τὸν ἀνδριάντα φασὶ δεδωκέναι τὸν θεὸν τῷ υἱῷ , ὁπηνίκα τὸν κόσμον ἔκτιζεν , ἵνα αυτὸν ἔχῃ παράδειγμα . Ἐξήτασα δὲ , φησὶ , ποίας ἐστὶν ὕλης , καὶ διεβεβαιοῦτο ὁ Σανδάλης , ἐμαρτύρουν δὲ αὐτῷ καὶ οἱ ἄλλοι , μηδένα εἰδέναι ποίας ὕλης ἐστὶν ὁ ἀνδριὰς ἐκεῖνος . Οὔτε γὰρ χρύσεός ἐστιν , οὔτε ἀργύρεος , οὔτε χάλκεος , οὔτε λίθινος , οὔτε ἄλλης ὕλης · ἀλλὰ μᾶλλον παραπλήσιός;ἐστι ξύλῳ στεῤῥοτάτῳ καὶ ἀσηπτοτάτῳ · μὴ εἶναι δὲ ξύλον . Προσετίθεσαν δὲ λέγοντες , ὅτι τῶν βασιλέων τις ἐθέλησεν ἀγελέσθαι τρίχα ἐκ τῶν περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ , καὶ αἷμα ῥεῦσαι · καὶ φοβηθῆναι τὸν βασιλέα ἐκεῖνον , ὡς μόλις εὐξαμένων τῶν Βραχμάνων ἀνακτήσασθαι ἑαυτόν . Ἐπὶ δὲ τῇ κεφαλῇ τούτου λέγουσι θεοῦ ἄγαλμα εἶναι , ὡς ἐπὶ θρόνου τινὸς καθήμενον . Λέγουσι δὲ καὶ ἐν τοῖς καύμασιν ἱδροῦν ὅλον τὸν ἀνδριάντα τοῦτον , καὶ ῥιπἐζεσθαι ὑπὸ τῶν Βραχμάνων , καὶ παύεσθαι τοὺς ἱδρῶτας · καὶ εἰ μὴ ῥιπίζοιεν , πολὺν φέρειν ἱδρῶτα , ὡς βρέχεσθαι τὴν περὶ αὐτὸν γῆν . Ἐνδότερον δὲ αὐτοῦ ἐν τῷ σπηλαίῳ μετά λαμπάδων εἰσέρχονται οἱ βουλόμενοι , καὶ εὑρίσκουσι θύραν τινά · ἐξ ἧς προέρ · χετατ ὕδωρ , καὶ λιμνάζει περὶ τὰ τελευταῖα τοῦ σπῃλαίου . Καὶ ὡς δοκιμάζοντες ἑαυτοὺς εἰσέρχονται διὰ τῆς θύρας ἐκείνης . Καὶ ὅσοι εἰσὶ καθαροὶ ἀπὸ τῆς φαυυλότητος τοῦ βίου εἰσέρχονται ἀνεμποδίστως εὐρυνομένης τῆς θύρας · καὶ εὑρίσκουσι πηγὴν μεγίστην ὕδατος πάνυ διαυγεστάτου καὶ ποτιμωτάτου , ἐξ ἧς τὸ ὕδωρ ἐκεῖνο προέρχεται . Οἱ δὲ ἐν καταγνώσει ὄντες πολὺ θλίβουσιν εἰσελθεῖν διὰ τῆς θύρας ἐκείνης , καὶ οὐ δύνανται , στενουμένης αὐτῆς · οἵτινες βιαζόμενοι ἐξομολογοῦνται ἐπὶ τῶν ἑτέρων εἴ τι ἥμαρτον · καὶ δέησιν ποιοῦνται , ἵνα οἱ λοιποὶ εὔξωνται περὶ αὐτῶν · καὶ νηστεύουσι χρόνου τινὰ ἱκανόν . Ἐχεῖ φασιν εἰρηκέναι τοὺς περὶ τὸν Σανδάλην συνάγεσθαι τοὺς Βραχμᾶνας , ἡμέρᾳ μέντοι τεταγμένῃ · ἀλλ' εἶναι μέν τινας ἐκεῖ ἔχοντας τὴν διατριβήν . Τοὺς δὲ ἀλλαχόθεν συνιέναι θέρους ὥρᾳ , καὶ περὶ τὸ φθινόπωρον πλεοναζούσης τῆς ὀπώρας , ἐπί τε τὴν θέαν τοῦ ἀνδριάντος , καὶ ἐπὶ τὸ ἀλλήλοις συμμίξαι · καὶ εἰς τὸ πεῖραν ἑαυτῶν λαθεῖν , εἰ δύνανται εἰσελθεῖν διὰ τῆς εἰρημένης θύρας . Γίνεσθαι δὲ ἐδεῖ ζητήσεις λέγουσι περὶ τῆς ἐν τῷ σώματι ἐκείνῳ γλυφῆς · οὐδὲ γὰρ ἔστι ῥᾳδίως πάσῃ τῇ ἀνατυπώσει ἐπιστῆναι , διά τε τὸ πολλὰ εἶναι , καὶ διὰ τὸ μὴ πάντα τὰ ζῶα καὶ φυτὰ ἐν πάσῃ χώρᾳ ὑπάρχειν . Ἃ μὲν οὖν Ἰνδοὶ ἱστοροῦσι περὶ τοῦ παρ' αὐτοῖς δοκιμαστηρίου ὕδατός ἐστι ταῦτα . Οἶμαι δὲ τούτου καὶ Ἀπολλώνιον τὸν Τυανέα μεμνῆσθαι τοῦ ὕδατος , τοῦ ἐν τῷ σπηλαίῳ λέγω · γράφων γὰρ τοῖς Βραχμᾶσιν , ὅρκον τινὰ ὀμνύει · Οὐ μὰ τὸ Ταντάλιον ὕδωρ , οὗ με ἐμυήσατε . Οἶμαι γὰρ Ταντάλιον λέγειν τοῦτο , διὰ τὸ ἀεὶ τῇ προσδοκίᾳ κολάζειν τοὺς ὑπὸ τοῦτο ἐλθεῖν ἐσπουδακότας , κἀκ τούτου ποτὸν ἀρύσασθαι .
Lemmas: ὁράω ( Ἰνδός ) ὁ ἐπί ὁ βασίλεια ὁ Ἀντωνῖνος ὁ ἐκ μισέω εἰς ὁ Συρία ἀφικνέομαι Βαρδισάνῃ ὁ ἐκ Μεσοποταμία εἰς λόγος ἀφικνέομαι ἐξηγέομαι , ὡς ὁ βαρδισανη ἀναγράφω εἰμί τις λίμνη ἔτι καί νῦν παρά Ἰνδός , δοκιμαστήριον λέγω · εἰς ὅς , ἄν τις ὁ ἰώδης αἰτία ἔχω τις ἁμαρτία ἀρνέομαι , ὁ Βραχμάν τις δοκιμάζω αὐτός , οὗτος δέ ὁ τρόπος πυνθάνομαι ὁ ἄνθρωπος , εἰμί ἐθέλω διά ὁ ὕδωρ γίγνομαι ὁ ἐξέτασις . καί μή ἐθέλω μέν ὡς ὑπεύθυνος ἀποπέμπω , ὁ δίκη αἰτιάομαι ( an τίνω vel ἐκτίνω ? ) · παραδέχομαι δέ ὁ βάσανος εἰσάγω μετά ὁ κατήγορος . καταβαίνω γάρ καί οὗτος εἰς ὁ ὕδωρ , δοκιμάζω μή συκοφαντέω . διέρχομαι τοίνυν ὁ ἐπιβαίνω ὁ ὕδωρ εἰς ἕτερος μέρος ὁ λίμνη . Τέ βάθος δέ εἰμί ἄχρι ὁ γόνυ . Παντὸς οὕτως ( leg . οὖν οὕτως ) εἰς αὐτός ἐπιβαίνω , ὅταν ὁ κατηγορέω ἐπιβαίνω , αναμάρτητος μέν εἰμί , ἀδεής διέρχομαι , ἄχρι ὁ γόνυ ἔχω ὁ ὕδωρ · ἁμαρτάνω δέ , ὀλίγος προδίδωμι βαπτίζω μέχρι κεφαλή . όϊ δέ Βραχμάν ἀνασπάω αὐτός ἐκ ὁ ὕδωρ παραδίδωμι ὁ ἐνάγω ( ἐνάγω ? ) ζάω , καί ἀξιόω παιδεύω Χωρὶς θανατικός καταδίκη · γίγνομαι δέ οὗτος σπανίως , ὁ μηδείς τολμάω ἀρνέομαι ὁ ἁμάρτημα , διά ὁ ἐκ ὁ ὕδωρ ἔλεγχος . ἑκούσιος τοίνυν ἁμάρτημα δοκιμαστήριον Ἰνδός οὗτος ἔχω ὁ ὕδωρ · ἀκούσιος δέ ὁμοῦ καί ἑκούσιος καί ὅλος ὀρθός βίος ἕτερος ἔρχομαι , περί ὅς ὁ βαρδισανη ὅδε γράφω · τίθημι γάρ ἐκεῖνος κατά λέξις . λέγω δέ καί σπήλαιον ἔρχομαι αὐτόματος μέγας ἐν ὄρος ὑψηλός σχεδόν κατά μέσος ὁ γῆ · ἐν ὅς σπήλαιον εἰμί ἀνδριάς , ὅς εἰκάζω πῆχυς δέκα ἢ δώδεκα , ἵστημι ὀρθός , ἔχω ὁ χείρ ἁπλόω ἐν τύπος σταυρός . καί ὁ μέν δεξιός ὁ ὄψις αὐτός εἰμί ἀνδρικός · ὁ δέ εὐώνυμος θηλυκός . Ὅμοιος δέ καί ὁ βραχίων ὁ δεξιός , καί ὁ δεξιός Ποῦς , καί ὅλος ὁ μέρος , ἀρσενικός · καί ὁ εὐώνυμος θηλυκός · ὡς ὁράω τις ἐκπλήγνυμι ὁ σύγκρισις , πῶς ἀδιαίρετος εἰμί ὁράω ὁ ἀνομοιότης ὁ δύο πλευρά ἐν εἷς σῶμα . ἐν οὗτος ὁ ἀνδριάς λέγω γλύφω περί ὁ μαστός ὁ δεξιός ἥλιος · καί περί ὁ ἄριστος , σελήνη . καί κατά ὁ δύο βραχίων τέχνη γλύφω ἄγγελος ἀριθμός , καί ὄρος , καί θάλασσα , καί ποταμός , καί ὠκεανός , καί φυτόν , καί ζῷον , καί ἁπλῶς ὅσος εἰμί . οὗτος ὁ ἀνδριάς φημί δίδωμι ὁ θεός ὁ υἱός , ὁπηνίκα ὁ κόσμος κτίζω , ἵνα αὐτός ἔχω παράδειγμα . ἐξετάζω δέ , φημί , ποῖος εἰμί ὕλη , καί διαβεβαιόομαι ὁ Σανδάλης , μαρτυρέω δέ αὐτός καί ἕ ἄλλος , μηδείς οἶδα ποῖος ὕλη εἰμί ὁ ἀνδριάς ἐκεῖνος . οὔτε γάρ χρύσεος εἰμί , οὔτε ἀργύρεος , οὔτε χάλκεος , οὔτε λίθινος , οὔτε ἄλλος ὕλη · ἀλλά μᾶλλον παραπλήσιος ξύλον στέρος καί ἄσηπτος · μή ἔρχομαι δέ ξύλον . προστίθημι δέ λέγω , ὅτι ὁ βασιλεύς τις ἐθέλω ἀγγέλλω τρίχα ἐκ ὁ περί ὁ τράχηλος αὐτός , καί αἷμα ῥέω · καί φοβέω ὁ βασιλεύς ἐκεῖνος , ὡς μόλις εὔχομαι ὁ Βραχμάν ἀνακτάομαι ἑαυτοῦ . ἐπί δέ ὁ κεφαλή οὗτος λέγω θεός ἄγαλμα ἔρχομαι , ὡς ἐπί θρόνος τις κάθημαι . λέγω δέ καί ἐν ὁ καῦμα ἱδρόω ὅλος ὁ ἀνδριάς οὗτος , καί ῥιπίζω ὑπό ὁ Βραχμάν , καί παύω ὁ ἱδρώς · καί εἰμί μή ῥιπίζω , πολύς φέρω ἱδρώς , ὡς βρέχω ὁ περί αὐτός γῆ . ἔνδος δέ αὐτός ἐν ὁ σπήλαιον μετά λαμπάς εἰσέρχομαι ὁ βούλομαι , καί εὑρίσκω θύρα τις · ἐκ ὅς προρέω · χετ ὕδωρ , καί λιμνάζω περί ὁ τελευταῖος ὁ σπήλαιον . καί ὡς δοκιμάζω ἑαυτοῦ εἰσέρχομαι διά ὁ θύρα ἐκεῖνος . καί ὅσος εἰμί καθαρός ἀπό ὁ φαυυλοτητη ὁ βίος εἰσέρχομαι ἀνεμπόδιστος εὐρύνω ὁ θύρα · καί εὑρίσκω πηγή μέγας ὕδωρ πάνυ διαυγής καί πότιμος , ἐκ ὅς ὁ ὕδωρ ἐκεῖνος προέρχομαι . ὁ δέ ἐν κατάγνωσις ο πολύς θλίβω εἰσέρχομαι διά ὁ θύρα ἐκεῖνος , καί οὐ δύναμαι , στενόω αὐτηες͂ς · ὅστις βιάζω ἐξομολογέομαι ἐπί ὁ ἕτερος εἰμί τίς αμαραταίνω · καί δέησις ποιέω , ἵνα ὁ λοιπός εὔχομαι περί αὐτός · καί νηστεύω χρόνος τις ἱκανός . ἔχω φημί λέγω ὁ περί ὁ Σανδάλης συνάγω ὁ Βραχμάν , ἡμέρα μέντοι τάσσω · ἀλλά ἔρχομαι μέν τις ἐκεῖ ἔχω ὁ διατριβή . Τούς δέ ἀλλαχόθεν συνίημι θέρος ὥρα , καί περί ὁ φθινόπωρον πλεονάζω ὁ ὀπώρα , ἐπί τε ὁ θέα ὁ ἀνδριάς , καί ἐπί ὁ ἀλλήλων συμμείγνυμι · καί εἰς ὁ πεῖρα ἑαυτοῦ λανθάνω , εἰμί δύναμαι εἰσέρχομαι διά ὁ λέγω θύρα . γίγνομαι δέ ἐσθίω ζήτησις λέγω περί ὁ ἐν ὁ σῶμα ἐκεῖνος γλυφή · οὐδέ γάρ εἰμί ῥᾴδιος πᾶς ὁ ἀνατύπωσις ἐφίστημι , διά τε ὁ πολύς ἔρχομαι , καί διά ὁ μή πᾶς ὁ ζῷον καί φυτόν ἐν πᾶς χώρα ὑπάρχω . ὅς μέν οὖν Ἰνδός ἱστορέω περί ὁ παρά αὐτός δοκιμαστήριον ὕδωρ εἰμί οὗτος . οἴμη δέ οὗτος καί Ἀπολλώνιον ὁ Τυανεύς μιμνήσκω ὁ ὕδωρ , ὁ ἐν ὁ σπήλαιον λέγω · γράφω γάρ ὁ Βραχμάν , ὅρκος τις ὄμνυμι · οὐ μά ὁ Ταντάλιος ὕδωρ , οὗ ἐγώ μυέω . οἴμη γάρ Ταντάλιος λέγω οὗτος , διά ὁ ἀεί ὁ προσδοκία κολάζω ὁ ὑπό οὗτος ἔρχομαι σπουδάζω , ἐκ οὗτος ποτός ἀρύω .