athenodorus-philosophy.fragmenta 3.4
Οἱ μὲν γὰρ αὐτὸν ( τὸν Αἰγύπτιον Σάραπιν ) ἱτοροῦσι χαριστήριον ὑπὸ Σινωπέων Πτολεμαίῳ τῷ Φιλαδέλφῳ τῷ Αἰγυπτίων πεμφθῆναι βασιλεῖ , ὃς λιμῷ τρυχομένους αὐτοὺς ἀπ’ Αἰγύπτου μεταπεμψάμενος σῖτον ἀνεκτήσατο · εἶναι δὲ τὸ ξόανον τοῦτο ἄγαλμα Πλούτωνος , ὃ δεξάμενος ὁ Πτολεμαῖος τὸν ἀνδριάντα καθίδρυσεν ἐπὶ τῆς ἄκρας , ἣν νῦν Ῥακῶτιν καλοῦσιν , ἔνθα καὶ τὸ ἱερὸν τετίμηται τοῦ Σαράπιδος , γειτνιᾷ δὲ τοῖς τόποις τὸ χωρίον ( ? ) . Βλίστιχιν δὲ τὴν παλλακίδα τελευτήσασαν ἐν Κανώβῳ μεταγαγὼν ὁ Πτολεμαῖος ἔθαψεν ὑπὸ τὸν προδεδηλωμένον σηκόν . Ἄλλοι δέ φασιν Ποντικὸν εἶναι βρέτας τὸν Σάραπιν , μετῆχθαι δὲ εἰς Ἀλεξάνδρειαν μετὰ τιμῆς πανηγυρικῆς . Ἰσίδωρος μόνος παρὰ Σελευκέων τῶν πρὸς Ἀντιόχειων τὸ ἄγαλμα μεταχθῆναι λέγει , ἐν σιτοδείᾳ καὶ αὐτῶν γενομένων καὶ ὑπὸ Πτολεμαίου διατραφέντων . Ἀλλ’ ὅ γε Ἀθηνόδωρος ὁ τοῦ Σάνδωνος ἀρχαίζειν τὸν Σάραπιν βουληθεὶς οὐκ οἶδ’ ὅπως περιέπεσεν , ἐλέγξας αὐτὸν ἄγαλμα εἶναι γενητόν . Σέσωστρίν φησι τὸν Αἰγύπτιον βασιλέα τὰ πλεῖστα τῶν παρ’ Ἕλλησι παραστησάμενον ἐθνῶν , ἐπανελθόντα εἰς Αἴγυπτον ἐπαγαγέσθαι τεχνίτας ἱκανούς · τὸν οὖν Ὄσιριν τὸν προπάτορα τὸν αὐτοῦ δαιδαλθῆναι ἐκέλευσεν αὐτὸς πολυτελῶς · κατασκευάζει δὲ αὐτὸν Βρύαξις ὁ δημιουργὸς , οὐχ ὁ Ἀθηναῖος , ἄλλος δέ τις ὁμώνυμος ἐκείνῳ τῷ Βρυάξιδι · ὃς ὕλῃ κατακέχρῃται εἰς δημιουργίαν μικτῇ καὶ ποικίλῃ . Ῥίνημα γὰρ χρυσοῦ ἦν αὐτῷ καὶ ἀργύρου , χαλκοῦ τε καὶ σιδήρου καὶ μολύβδου , πρὸς δὲ καὶ κασσιτέρου , λίθων δὲ Αἰγυπτίων ἐνέδει οὐδὲ εἷς , σαπφείρου καὶ αἱματίτου θραύσματα σμαράγδου τε , ἀλλὰ καὶ τοπαζίου . Λεάνας οὖν τὰ πάντα καὶ ἀναμίξας ἔχρωσε κυάνῳ , οὗ δὴ χάριν μελάντερον τὸ χρῶμα τοῦ ἀγάλματος , καὶ τῷ ἐκ τῆς Ὀσίριδος καὶ τοῦ Ἄπιος κηδείας ὑπολελειμμένῳ φαρμάκῳ φυράσας τὰ πάντα διέπλασεν τὸν Σάραπιν · οὗ καὶ τοὔνομα αἰνίττεται τὴν κοινωνίαν τῆς κηδείας καὶ τὴν ἐκ τῆς ταφῆς δημιουργίαν , σύνθετον ἀπό τε Ὀσίριδος καὶ Ἄπιος γενόμενον Ὀσίραπις .
Lemmas: ὁ μέν γάρ αὐτός ( ὁ Αἰγύπτιος Σάραπις ) ιτορους χαριστήριος ὑπό Σινωπεύς Πτολεμαῖος ὁ Φιλάδελφος ὁ Αἰγύπτιος πέμπω βασιλεύς , ὅς λιμός τρύχω αὐτός ἀπό Αἴγυπτος μεταπέμπω σῖτος ἀνακτάομαι · ἔρχομαι δέ ὁ ξόανον οὗτος ἄγαλμα Πλούτων , ὁ δέχομαι ὁ Πτολεμαῖος ὁ ἀνδριάς καθιδρύω ἐπί ὁ ἄκρος , ὅς νῦν Ῥακῶτις καλέω , ἔνθα καί ὁ ἱερόν τιμάω ὁ Σάραπις , γειτνιάω δέ ὁ τόπος ὁ χωρίον ( ? ) . Βλίστιχιν δέ ὁ παλλακή τελευτάω ἐν Κάνωβος μετάγω ὁ Πτολεμαῖος θάπτω ὑπό ὁ προδηλόω σηκός . ἄλλος δέ φημί Ποντικός ἔρχομαι βρέτας ὁ Σάραπις , μέτειμι δέ εἰς Ἀλεξάνδρεια μετά τιμή πανηγυρικός . Ἰσίδωρος μόνος παρά Σελευκεύς ὁ πρός Ἀντιόχειος ὁ ἄγαλμα μετάγω λέγω , ἐν σιτοδεία καί αὐτός γίνομαι καί ὑπό Πτολεμαῖος διατρέφω . ἀλλά ὁ γε Ἀθηνόδωρος ὁ ὁ Σάνδων ἀρχαΐζω ὁ Σάραπις βούλομαι οὐ οἶδα ὅπως περιπίπτω , ἐλέγχω αὐτός ἄγαλμα ἔρχομαι γενητός . Σέσωστρις φημί ὁ Αἰγύπτιος βασιλεύς ὁ πλεῖστος ὁ παρά Ἕλλην παρίστημι ἔθνος , ἐπανέρχομαι εἰς Αἴγυπτος ἐπάγω τεχνίτης ἱκανός · ὁ οὖν Ὄσιρις ὁ προπάτωρ ὁ αὐτός δαιδάλλω κελεύω αὐτός πολυτελής · κατασκευάζω δέ αὐτός Βρύαξις ὁ δημιουργός , οὐ ὁ Ἀθηναῖος , ἄλλος δέ τις ὁμώνυμος ἐκεῖνος ὁ Βρύαξις · ὅς ὕλη καταχράω εἰς δημιουργία μικτός καί ποικίλος . ῥίνημα γάρ χρυσός εἰμί αὐτός καί ἄργυρος , χαλκός τε καί σίδηρος καί μόλυβδος , πρός δέ καί κασσίτερος , λίθος δέ Αἰγύπτιος ἐνδέω οὐδέ εἷς , σάπφειρος καί αἱματίτης θραῦσμα σμάραγδος τε , ἀλλά καί τοπάζιον . λεαίνω οὖν ὁ πᾶς καί ἀναμίσγω χρώζω κύανος , ὅς δή χάρις μέλας ὁ χρῶμα ὁ ἄγαλμα , καί ὁ ἐκ ὁ Ὄσιρις καί ὁ Ἄπιος κηδεία ὑπολείπω φάρμακον φυράω ὁ πᾶς διαπλάσσω ὁ Σάραπις · ὅς καί ὄνομα αἰνίσσομαι ὁ κοινωνία ὁ κηδεία καί ὁ ἐκ ὁ ταφή δημιουργία , σύνθετος ἀπό τε Ὄσιρις καί Ἄπιος γίγνομαι Ὀσίραπις .