athenagoras.legatio-sive-supplicatio-pro-christianis 6
Καὶ Φιλόλαος δέ , ὥσπερ ἐν φρουρᾷ πάντα ὑπὸ τοῦ θεοῦ περιειλῆφθαι λέγων , καὶ τὸ ἕνα εἶναι καὶ τὸ ἀνωτέρω τῆς ὕλης δεικνύει . Λύσις δὲ καὶ Ὄψιμος ὁ μὲν ἀριθμὸν ἄῤῥητον ὁρίζεται τὸν θεόν , ὁ δὲ τοῦ μεγίστου τῶν ἀριθμῶν τὴν παρὰ τὸν ἐγγυτάτω ὑπεροχήν . Εἰ δὲ μέγιστος μὲν ἀριθμὸς ὁ δέκα κατὰ τοὺς Πυθαγορικούς , ὁ τετρακτύς τε ὢν καὶ πάντας τοὺς ἀριθμητικοὺς καὶ τοὺς ἁρμονίους περιέχων λόγους , τούτῳ δὲ ἐγγὺς παράκειται ὁ ἐννέα , μονάς ἐστιν ὁ θεός , τοῦτ᾿ ἔστιν εἷς . Ἑνὶ γὰρ ὑπερέχει ὁ μέγιστος τὸν ἐγγυτάτω ἐλάχιστον αὐτῷ . Πλάτων δὲ καὶ Ἀριστοτέλης , καὶ οὐχ ὡς ἐπιδεικνύων τὰ δόγματα τῶν φιλοσόφων ἐπ᾿ ἀκριβές , οὕτως ἃ εἰρήκασι περὶ θεοῦ διέξειμι · οἶδα γὰρ ὅτι ὅσον συνέσει καὶ ἰσχύϊ τῆς βασιλείας πάντων ὑπερέχετε τοσοῦτον καὶ τῷ πᾶσαν παιδείαν ἀκριβοῦν πάντων κρατεῖτε , οὕτω καθ᾿ ἕκαστον παιδείας μέρος κατορθοῦντες ὡς οὐδὲ οἱ ἓν αὐτῆς μόριον ἀποτεμνόμενοι . Ἀλλ᾿ ἐπειδὴ ἀδύνατον δεικνύειν ἄνευ παραθέσεως ὀνομάτων ὅτι μὴ μόνοι εἰς μονάδα τὸν θεὸν κατακλείομεν , ἐπὶ τὰς δόξας ἐτραπόμην . Φησὶν οὖν ὁ Πλάτων · Τὸν μὲν οὖν ποιητὴν καὶ πατέρα τοῦδε τοῦ παντὸς εὑρεῖν τε ἔργον καὶ εὑρόντα εἰς πάντας ἀδύνατον λέγειν · ἕνα τὸν ἀγένητον καὶ ἀίδιον νοῶν θεόν . Εἰ δ᾿ οἶδεν καὶ ἄλλους , οἷον ἥλιον καὶ σελήνην καὶ ἀστέρας , ἀλλ᾿ ὡς γενητοὺς οἶδεν αὐτούς · Θεοὶ θεῶν , ὧν ἐγὼ δημιουργὸς πατήρ τε ἔργων , ἄλυτα ἐμοῦ μὴ θέλοντος · τὸ μὲν οὖν δεθὲν πᾶν λυτόν . Εἰ τοίνυν οὐκ ἔστιν ἄθεος Πλάτων , ἕνα τὸν δημιουργὸν τῶν ὅλων νοῶν ἀγένητον θεόν , οὐδὲ ἡμεῖς ἄθεοι , ὑφ᾿ οὗ λόγῳ δεδημιούργηται καὶ τῷ παρ᾿ αὐτοῦ πνεύματι συνέχεται τὰ πάντα τοῦτον εἰδότες καὶ κρατοῦντες θεόν . Ὁ δὲ Ἀριστοτέλης καὶ οἱ ἀπ᾿ αὐτοῦ , ἕνα ἄγοντες οἱονεὶ ζῶον σύνθετον , ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος συνεστηκότα λέγουσι τὸν θεόν , σῶμα μὲν αὐτοῦ τὸ αἰθέριον νομίζοντες , τούς τε πλανωμένους ἀστέρας καὶ τὴν σφαῖραν τῶν ἀπλανῶν , κινούμενα κυκλοφορητικῶς , ψυχὴν δὲ τὸν ἐπὶ τῇ κινήσει τοῦ σώματος λόγον , αὐτὸν μὲν οὐ κινούμενον , αἴτιον δὲ τῆς τούτου κινήσεως γινόμενον . Οἱ δὲ ἀπὸ τῆς στοᾶς , κἂν ταῖς προσηγορίαις κατὰ τὰς παραλλάξεις τῆς ὕλης , δι᾿ ἧς φασι τὸ πνεῦμα χωρεῖν τοῦ θεοῦ , πληθύνωσι τὸ θεῖον τοῖς ὀνόμασι , τῷ γοῦν ἔργῳ ἕνα νομίζουσι τὸν θεόν · εἰ γὰρ ὁ μὲν θεὸς πῦρ τεχνικὸν ὁδῷ βαδίζον ἐπὶ γενέσεις κόσμου , ἐμπεριειληφὸς ἅπαντας τοὺς σπερματικοὺς λόγους , καθ᾿ οὕς ἕκαστα καθ᾿ εἱμαρμένην γίνεται , τὸ δὲ πνεῦμα αὐτοῦ διήκει δι᾿ ὅλου τοῦ κόσμου , ὁ θεὸς εἷς κατ᾿ αὐτούς , Ζεὺς μὲν κατὰ τὸ ζέον τῆς ὕλης ὀνομαζόμενος , Ἥρα δὲ κατὰ τὸν ἀέρα , καὶ τὰ λοιπὰ καθ᾿ ἕκαστον τῆς ὕλης μέρος δι᾿ ἧς κεχώρηκε καλούμενος .
Lemmas: καί Φιλόλαος δέ , ὥσπερ ἐν φρουρά πᾶς ὑπό ὁ θεός περιλαμβάνω λέγω , καί ὁ εἷς εἰμί καί ὁ ἀνώτερος ὁ ὕλη δείκνυμι . λύσις δέ καί Ὄψιμος ὁ μέν ἀριθμός ἄρρητος ὁρίζω ὁ θεός , ὁ δέ ὁ μέγας ὁ ἀριθμός ὁ παρά ὁ ἐγγύς ὑπεροχή . εἰ δέ μέγας μέν ἀριθμός ὁ δέκα κατά ὁ Πυθαγορικός , ὁ τετρακτύς τε εἰμί καί πᾶς ὁ ἀριθμητικός καί ὁ ἁρμόνιος περιέχω λόγος , οὗτος δέ ἐγγύς παράκειμαι ὁ ἐννέα , μονή εἰμί ὁ θεός , οὗτος εἰμί εἷς . εἷς γάρ ὑπερέχω ὁ μέγας ὁ ἐγγύς ἐλαχύς αὐτός . Πλάτων δέ καί Ἀριστοτέλης , καί οὐ ὡς ἐπιδείκνυμι ὁ δόγμα ὁ φιλόσοφος ἐπί ἀκριβής , οὕτως ὅς λέγω περί θεός διεξέρχομαι · οἶδα γάρ ὅτι ὅσος σύνεσις καί ἰσχύς ὁ βασιλεία πᾶς ὑπερέχω τοσοῦτος καί ὁ πᾶς παιδεία ἀκριβόω πᾶς κρατέω , οὕτως κατά ἕκαστος παιδεία μέρος κατορθόω ὡς οὐδέ ὁ εἷς αὐτός μόριον ἀποτέμνω . ἀλλά ἐπειδή ἀδύνατος δείκνυμι ἄνευ παράθεσις ὄνομα ὅτι μή μόνος εἰς μονάς ὁ θεός κατακλείω , ἐπί ὁ δόξα τρέπω . φημί οὖν ὁ Πλάτων · ὁ μέν οὖν ποιητής καί πατήρ ὅδε ὁ πᾶς εὑρίσκω τε ἔργον καί εὑρίσκω εἰς πᾶς ἀδύνατος λέγω · εἷς ὁ ἀγένητος καί ἀίδιος νοέω θεός . εἰ δέ οἶδα καί ἄλλος , οἷος ἥλιος καί σελήνη καί ἀστήρ , ἀλλά ὡς γενητός οἶδα αὐτός · θεός θεός , ὅς ἐγώ δημιουργός πατήρ τε ἔργον , ἄλυτος ἐγώ μή ἐθέλω · ὁ μέν οὖν δέω πᾶς λυτός . εἰ τοίνυν οὐ εἰμί ἄθεος Πλάτων , εἷς ὁ δημιουργός ὁ ὅλος νοέω ἀγένητος θεός , οὐδέ ἐγώ ἄθεος , ὑπό ὅς λόγος δημιουργέω καί ὁ παρά αὐτός πνεῦμα συνέχω ὁ πᾶς οὗτος οἶδα καί κρατέω θεός . ὁ δέ Ἀριστοτέλης καί ὁ ἀπό αὐτός , εἷς ἄγω οἱονεί ζῷον σύνθετος , ἐκ ψυχή καί σῶμα συνίστημι λέγω ὁ θεός , σῶμα μέν αὐτός ὁ αἰθέριος νομίζω , ὁ τε πλανάω ἀστήρ καί ὁ σφαῖρα ὁ ἀπλανής , κινέω κυκλοφορητικός , ψυχή δέ ὁ ἐπί ὁ κίνησις ὁ σῶμα λόγος , αὐτός μέν οὐ κινέω , αἴτιος δέ ὁ οὗτος κίνησις γίγνομαι . ὁ δέ ἀπό ὁ στοά , ἐάν ὁ προσηγορία κατά ὁ παράλλαξις ὁ ὕλη , διά ὅς φημί ὁ πνεῦμα χωρέω ὁ θεός , πληθύνω ὁ θεῖος ὁ ὄνομα , ὁ γοῦν ἔργον εἷς νομίζω ὁ θεός · εἰ γάρ ὁ μέν θεός πῦρ τεχνικός ὁδός βαδίζω ἐπί γένεσις κόσμος , ἐμπεριλαμβάνω ἅπας ὁ σπερματικός λόγος , κατά ὅς ἕκαστος κατά μείρομαι γίγνομαι , ὁ δέ πνεῦμα αὐτός διήκω διά ὅλος ὁ κόσμος , ὁ θεός εἷς κατά αὐτός , Ζεύς μέν κατά ὁ ζέω ὁ ὕλη ὀνομάζω , Ἥρα δέ κατά ὁ ἀήρ , καί ὁ λοιπός κατά ἕκαστος ὁ ὕλη μέρος διά ὅς χωρέω καλέω .