athenagoras.legatio-sive-supplicatio-pro-christianis 16
Καλὸς μὲν γὰρ ὁ κόσμος καὶ τῷ μεγέθει περιέχων καὶ τῇ διαθέσει τῶν τε ἐν τῷ λοξῷ κύκλῳ καὶ τῶν περὶ τὴν ἄρκτον καὶ τῷ σχήματι σφαιρικῷ ὄντι · ἀλλ᾿ οὐ τοῦτον , ἀλλὰ τὸν τεχνίτην αὐτοῦ προσκυνητέον . Οὐδὲ γὰρ οἱ πρὸς ὑμᾶς ἀφικνούμενοι ὑπήκοοι , παραλιπόντες ὑμᾶς τοὺς ἄρχοντας καὶ δεσπότας θεραπεύειν , παρ᾿ ὧν ὧν ἂν δέοιντο καὶ τύχοιεν , ἐπὶ τὸ σεμνὸν τῆς καταγωγῆς ὑμῶν καταφεύγουσιν , ἀλλὰ τὴν μὲν βασιλικὴν ἑστίαν τηνάλλως ἐντυχόντες αὐτῇ θαυμάζουσι καλῶς ἠσκημένην , ὑμᾶς δὲ πάντα ἐν πᾶσιν ἄγουσι τῇ δόξῃ . Καὶ ὑμεῖς μὲν οἱ βασιλεῖς ἑαυτοῖς ἀσκεῖτε τὰς καταγωγὰς βασιλικάς , ὁ δὲ κόσμος οὐχ ὡς δεομένου τοῦ θεοῦ γέγονεν · πάντα γὰρ ὁ θεός ἐστιν αὐτὸς αὐτῷ , φῶς ἀπρόσιτον , κόσμος τέλειος , πνεῦμα , δύναμις , λόγος . Εἰ τοίνυν ἐμμελὲς ὁ κόσμος ὄργανον κινούμενον ἐν ῥυθμῷ , τὸν ἁρμοσάμενον καὶ πλήσσοντα τοὺς φθόγγους καὶ τὸ σύμφωνον ἐπᾴδοντα μέλος , οὐ τὸ ὄργανον προσκυνῶ · οὐδὲ γὰρ ἐπὶ τῶν ἀγωνιστῶν , παραλιπόντες οἱ ἀθλοθέται τοὺς κιθαριστάς , τὰς κιθάρας στεφανοῦσιν αὐτῶν . Εἴτε , ὡς ὁ Πλάτων φησί , τέχνη τοῦ θεοῦ , θαυμάζων αὐτοῦ τὸ κάλλος τῷ τεχνίτῃ πρόσειμι · εἴτε οὐσία καὶ σῶμα , ὡς οἱ ἀπὸ τοῦ περιπάτου , οὐ παραλιπόντες προσκυνεῖν τὸν αἴτιον τῆς κινήσεως τοῦ σώματος θεὸν ἐπὶ τὰ πτωχὰ καὶ ἀσθενῆ στοιχεῖα καταπίπτομεν , τῷ ἀπαθεῖ ἀέρι κατ᾿ αὐτοὺς τὴν παθητὴν ὕλην προσκυνοῦντες · εἴτε δυνάμεις τοῦ θεοῦ τὰ μέρη τοῦ κόσμου νοεῖ τις , οὐ τὰς δυνάμεις προσιόντες θεραπεύομεν , ἀλλὰ τὸν ποιητὴν αὐτῶν καὶ δεσπότην . Οὐκ αἰτῶ τὴν ὕλην ἃ μὴ ἔχει , οὐδὲ παραλιπὼν τὸν θεὸν τὰ στοιχεῖα θεραπεύω , οἷς μηδὲν πλέον ἢ ὅσον ἐκελεύσθησαν ἔξεστιν · εἰ γὰρ καὶ καλὰ ἰδεῖν τῇ τοῦ δημιουργοῦ τέχνῃ , ἀλλ᾿ αὐτὰ τῇ τῆς ὕλης φύσει . Μαρτυρεῖ δὲ τῷ λόγῳ τούτῳ καὶ Πλάτων · Ὃν γὰρ οὐρανόν , φησί , καὶ κόσμον ἐπωνόμακεν , πολλῶν μὲν μετέσχηκε μακαρίων παρὰ τοῦ πατρός , ἀτὰρ οὖν δὴ κεκοινώνηκε σώματος · ὅθεν αὐτῷ μεταβολῆς ἀμοίρῳ τυγχάνειν ἀδύνατον . Εἰ τοίνυν θαυμάζων τὸν οὐρανὸν καὶ τὰ στοιχεῖα τῆς τέχνης οὐ προσκυνῶ αὐτὰ ὡς θεούς , εἰδὼς τὸν ἐπ᾿ αὐτοῖς τῆς λύσεως λόγον , ὧν οἶδα ἀνθρώπους δημιουργοὺς πῶς ταῦτα προσείπω θεούς ; Σκέψασθε δέ μοι διὰ βραχέων .
Lemmas: καλός μέν γάρ ὁ κόσμος καί ὁ μέγεθος περιέχω καί ὁ διάθεσις ὁ τε ἐν ὁ λοξός κύκλος καί ὁ περί ὁ ἄρκτος καί ὁ σχῆμα σφαιρικός εἰμί · ἀλλά οὐ οὗτος , ἀλλά ὁ τεχνίτης αὐτός προσκυνητέος . οὐδέ γάρ ὁ πρός σύ ἀφικνέομαι ὑπήκοος , παραλείπω σύ ὁ ἄρχων καί δεσπότης θεραπεύω , παρά ὅς ὅς ἄν δέω καί τυγχάνω , ἐπί ὁ σεμνός ὁ καταγωγή σύ καταφεύγω , ἀλλά ὁ μέν βασιλικός ἑστία τηνάλλως ἐντυγχάνω αὐτός θαυμάζω καλός ἀσκέω , σύ δέ πᾶς ἐν πᾶς ἄγω ὁ δόξα . καί σύ μέν ὁ βασιλεύς ἑαυτοῦ ἀσκέω ὁ καταγωγή βασιλικός , ὁ δέ κόσμος οὐ ὡς δέω ὁ θεός γίγνομαι · πᾶς γάρ ὁ θεός εἰμί αὐτός αὐτός , φάος ἀπρόσιτος , κόσμος τέλειος , πνεῦμα , δύναμις , λόγος . εἰ τοίνυν ἐμμελής ὁ κόσμος ὄργανον κινέω ἐν ῥυθμός , ὁ ἁρμόζω καί πλήσσω ὁ φθόγγος καί ὁ σύμφωνος ἐπαείδω μέλος , οὐ ὁ ὄργανον προσκυνέω · οὐδέ γάρ ἐπί ὁ ἀγωνιστής , παραλείπω ὁ ἀθλοθέτης ὁ κιθαριστής , ὁ κιθάρα στεφανόω αὐτός . εἴτε , ὡς ὁ Πλάτων φημί , τέχνη ὁ θεός , θαυμάζω αὐτός ὁ κάλλος ὁ τεχνίτης πρόσερχομαι · εἴτε οὐσία καί σῶμα , ὡς ὁ ἀπό ὁ περίπατος , οὐ παραλείπω προσκυνέω ὁ αἴτιος ὁ κίνησις ὁ σῶμα θεός ἐπί ὁ πτωχός καί ἀσθενής στοιχεῖον καταπίπτω , ὁ ἀπαθής ἀήρ κατά αὐτός ὁ παθητός ὕλη προσκυνέω · εἴτε δύναμις ὁ θεός ὁ μέρος ὁ κόσμος νοέω τις , οὐ ὁ δύναμις προσέρχομαι θεραπεύω , ἀλλά ὁ ποιητής αὐτός καί δεσπότης . οὐ αἰτέω ὁ ὕλη ὅς μή ἔχω , οὐδέ παραλείπω ὁ θεός ὁ στοιχεῖον θεραπεύω , ὅς μηδείς πολύς ἤ ὅσος κελεύω ἔξεστι · εἰ γάρ καί καλός ὁράω ὁ ὁ δημιουργός τέχνη , ἀλλά αὐτός ὁ ὁ ὕλη φύσις . μαρτυρέω δέ ὁ λόγος οὗτος καί Πλάτων · ὅς γάρ οὐρανός , φημί , καί κόσμος ἐπονομάζω , πολύς μέν μετέχω μακάριος παρά ὁ πατήρ , ἀτάρ οὖν δή κοινωνέω σῶμα · ὅθεν αὐτός μεταβολή ἄμοιρος τυγχάνω ἀδύνατος . εἰ τοίνυν θαυμάζω ὁ οὐρανός καί ὁ στοιχεῖον ὁ τέχνη οὐ προσκυνέω αὐτός ὡς θεός , οἶδα ὁ ἐπί αὐτός ὁ λύσις λόγος , ὅς οἶδα ἄνθρωπος δημιουργός πῶς οὗτος προσλέγω θεός ; σκοπέω δέ ἐγώ διά βραχύς .