athenagoras.legatio-sive-supplicatio-pro-christianis 24
Τί δαὶ δεῖ πρὸς ὑμᾶς πάντα λόγον κεκινηκότας ἢ ποιητῶν μνημονεύειν ἢ καὶ ἑτέρας δόξας ἐξετάζειν , τοσοῦτον εἰπεῖν ἔχοντι · Εἰ μὴ καὶ ποιηταὶ καὶ φιλόσοφοι ἕνα μὲν εἶναι ἐπεγίνωσκον θεόν , περὶ δὲ τούτων οἱ μὲν ὡς περὶ δαιμόνων , οἱ δὲ ὡς περὶ ὕλης , οἱ δὲ ὡς περὶ ἀνθρώπων γενομένων ἐφρόνουν , ἡμεῖς γε ἂν εἰκότως ἐξενηλατούμεθα , διαιρετικῷ λόγῳ καὶ περὶ θεοῦ καὶ ὕλης καὶ περὶ τῆς τούτων αὐτῶν οὐσίας κεχρημένοι ; Ὡς γὰρ θεόν φαμεν καὶ υἱὸν τὸν λόγον αὐτοῦ καὶ πνεῦμα ἅγιον , ἑνούμενα μὲν κατὰ δύναμιν τὸν πατέρα τὸν υἱὸν τὸ πνεῦμα , ὅτι νοῦς λόγος σοφία ὁ υἱὸς τοῦ πατρός , καὶ ἀπόῤῥοια ὡς φῶς ἀπὸ πυρὸς τὸ πνεῦμα , οὕτως καὶ ἑτέρας εἶναι δυνάμεις κατειλήμμεθα περὶ τὴν ὕλην ἀρχούσας καὶ δι᾿ αὐτῆς , μίαν μὲν τὴν ἀντίθεον , οὐχ ὅτι ἀντιδοξοῦν τί ἐστι τῷ θεῷ , ὡς τῇ φιλίᾳ τὸ νεῖκος κατὰ τὸν Ἐμπεδοκλέα καὶ τῇ ἡμέρᾳ νὺξ κατὰ τὰ φαινόμενα ( ἐπεὶ κἂν εἰ ἀνθειστήκει τι τῷ θεῷ ἐπαύσατο τοῦ εἶναι , λυθείσης αὐτοῦ τῇ τοῦ θεοῦ δυνάμει καὶ ἰσχύϊ τῆς συστάσεως ) , ἀλλ᾿ ὅτι τῷ τοῦ θεοῦ ἀγαθῷ , ὃ κατὰ συμβεβηκός ἐστιν αὐτῷ καὶ συνυπάρχον , ὡς χρόα σώματι , οὗ ἄνευ οὐκ ἔστιν ( οὐχ ὡς μέρους ὄντος , ἀλλ᾿ ὡς κατ᾿ ἀνάγκην συνόντος παρακολουθήματος , ἡνωμένου καὶ συγκεχρωσμένου , ὡς τῷ πυρὶ ξανθῷ εἶναι καὶ τῷ αἰθέρι κυανῷ ) , ἐναντίον ἐστὶ τὸ περὶ τὴν ὕλην ἔχον πνεῦμα , γενόμενον μὲν ὑπὸ τοῦ θεοῦ , καθὸ οἱ λοιποὶ ὑπ᾿ αὐτοῦ γεγόνασιν ἄγγελοι , καὶ τὴν ἐπὶ τῇ ὕλῃ καὶ τοῖς τῆς ὕλης εἴδεσι πιστευσάμενον διοίκησιν . Τοῦτο γὰρ ἡ τῶν ἀγγέλων σύστασις , τῷ θεῷ ἐπὶ προνοίᾳ γεγονέναι τοῖς ὑπ᾿ αὐτοῦ διακεκοσμημένοις , ἵνα τὴν μὲν παντελικὴν καὶ γενικὴν ὁ θεὸς ἔχῃ τῶν ὅλων πρόνοιαν , τὴν δὲ ἐπὶ μέρους οἱ ἐπ᾿ αὐτοῖς ταχθέντες ἄγγελοι . Ὡς δὴ καὶ ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων , αὐθαίρετον καὶ τὴν ἀρετὴν καὶ τὴν κακίαν ἐχόντων ( ἐπεὶ οὐκ ἂν οὔτ᾿ ἐτιμᾶτε τοὺς ἀγαθοὺς οὔτ᾿ ἐκολάζετε τοὺς πονηρούς , εἰ μὴ ἐπ᾿ αὐτοῖς ἦν καὶ ἡ κακία καὶ ἡ ἀρετή · καὶ οἱ μὲν σπουδαῖοι περὶ ἃ πιστεύονται ὑφ᾿ ὑμῶν , οἱ δὲ ἄπιστοι εὑρίσκονται ) , καὶ τὸ κατὰ τοὺς ἀγγέλους ἐν ὁμοίῳ καθέστηκεν . Οἱ μὲν γὰρ ἄλλοι , αὐθαίρετοι δὴ οἷοι γεγόνασιν ὑπὸ τοῦ θεοῦ , ἔμειναν ἐφ᾿ οἷς αὐτοὺς ἐποίησεν καὶ διέταξεν ὁ θεός , οἱ δὲ ἐνύβρισαν καὶ τῇ τῆς οὐσίας ὑποστάσει καὶ τῇ ἀρχῇ , οὗτός τε ὁ τῆς ὕλης καὶ τῶν ἐν αὐτῇ εἰδῶν ἄρχων καὶ ἕτεροι τῶν περὶ τὸ πρῶτον τοῦτο στερέωμα , ( ἴστε δὲ μηδὲν ἡμᾶς ἀμάρτυρον λέγειν , ἃ δὲ τοῖς προφήταις ἐκπεφώνηται μηνύειν ) ἐκεῖνοι μὲν εἰς ἐπιθυμίαν πεσόντες παρθένων καὶ ἥττους σαρκὸς εὑρεθέντες , οὗτος δὲ ἀμελήσας καὶ πονηρὸς περὶ τὴν τῶν πεπιστευμένων γενόμενος διοίκησιν.Ἐκ μὲν οὖν τῶν περὶ τὰς παρθένους ἐχόντων οἱ καλούμενοι ἐγεννήθησαν γίγαντες . Εἰ δέ τις ἐκ μέρους εἴρηται περὶ τῶν γιγάντων καὶ ποιηταῖς λόγος , μὴ θαυμάσητε , τῆς κοσμικῆς σοφίας καὶ θεολογικῆς ὅσον ἀλήθεια πιθανοῦ διαφέρει διαλλαττουσῶν , καὶ τῆς μὲν οὔσης ἐπουρανίου , τῆς δὲ ἐπιγείου · καὶ κατὰ τὸν ἄρχοντα τῆς ὕλης Ἴσμεν ψεύδεα πολλὰ λέγειν ἐτύμοισιν ὁμοῖα .
Lemmas: τίς δαί δέω πρός σύ πᾶς λόγος κινέω ἤ ποιητής μνημονεύω ἤ καί ἕτερος δόξα ἐξετάζω , τοσοῦτος λέγω ἔχω · εἰ μή καί ποιητής καί φιλόσοφος εἷς μέν εἰμί ἐπιγιγνώσκω θεός , περί δέ οὗτος ὁ μέν ὡς περί δαίμων , ὁ δέ ὡς περί ὕλη , ὁ δέ ὡς περί ἄνθρωπος γίγνομαι φρονέω , ἐγώ γε ἄν ἔοικα ξενηλατέω , διαιρετικός λόγος καί περί θεός καί ὕλη καί περί ὁ οὗτος αὐτός οὐσία χράω ; ὡς γάρ θεός φημί καί υἱός ὁ λόγος αὐτός καί πνεῦμα ἅγιος , ἑνόω μέν κατά δύναμις ὁ πατήρ ὁ υἱός ὁ πνεῦμα , ὅτι νόος λόγος σοφία ὁ υἱός ὁ πατήρ , καί ἀπόρροια ὡς φάος ἀπό πῦρ ὁ πνεῦμα , οὕτως καί ἕτερος εἰμί δύναμις καταλαμβάνω περί ὁ ὕλη ἄρχω καί διά αὐτός , εἷς μέν ὁ ἀντίθεος , οὐ ὅτι ἀντιδοξέω τις εἰμί ὁ θεός , ὡς ὁ φιλία ὁ νεῖκος κατά ὁ Ἐμπεδοκλῆς καί ὁ ἡμέρα νύξ κατά ὁ φαίνω ( ἐπεί ἄν εἰ ἀνθίστημι τις ὁ θεός παύω ὁ εἰμί , λύω αὐτός ὁ ὁ θεός δύναμις καί ἰσχύς ὁ σύστασις ) , ἀλλά ὅτι τῷ ὁ θεός ἀγαθός , ὅς κατά συμβαίνω εἰμί αὐτός καί συνυπάρχω , ὡς χρώς σῶμα , ὅς ἄνευ οὐ εἰμί ( οὐ ὡς μέρος εἰμί , ἀλλά ὡς κατά ἀνάγκη σύνειμι παρακολούθημα , ἑνόω καί συγχρώζω , ὡς ὁ πῦρ ξανθός εἰμί καί ὁ αἰθήρ κυάνεος ) , ἐναντίος εἰμί ὁ περί ὁ ὕλη ἔχω πνεῦμα , γίγνομαι μέν ὑπό ὁ θεός , καθό ὁ λοιπός ὑπό αὐτός γίγνομαι ἄγγελος , καί ὁ ἐπί ὁ ὕλη καί ὁ ὁ ὕλη εἶδος πιστεύω διοίκησις . οὗτος γάρ ὁ ὁ ἄγγελος σύστασις , ὁ θεός ἐπί πρόνοια γίγνομαι ὁ ὑπό αὐτός διακοσμέω , ἵνα ὁ μέν παντελικός καί γενικός ὁ θεός ἔχω ὁ ὅλος πρόνοια , ὁ δέ ἐπί μέρος ὁ ἐπί αὐτός τάσσω ἄγγελος . ὡς δή καί ἐπί ὁ ἄνθρωπος , αὐθαίρετος καί ὁ ἀρετή καί ὁ κακία ἔχω ( ἐπεί οὐ ἄν οὔτε τιμάω ὁ ἀγαθός οὔτε κολάζω ὁ πονηρός , εἰ μή ἐπί αὐτός εἰμί καί ὁ κακία καί ὁ ἀρετή · καί ὁ μέν σπουδαῖος περί ὅς πιστεύω ὑπό σύ , ὁ δέ ἄπιστος εὑρίσκω ) , καί ὁ κατά ὁ ἄγγελος ἐν ὅμοιος καθίστημι . ὁ μέν γάρ ἄλλος , αὐθαίρετος δή οἷος γίγνομαι ὑπό ὁ θεός , μένω ἐπί ὅς αὐτός ποιέω καί διατάσσω ὁ θεός , ὁ δέ ἐνυβρίζω καί ὁ ὁ οὐσία ὑπόστασις καί ὁ ἀρχή , οὗτος τε ὁ ὁ ὕλη καί ὁ ἐν αὐτός εἶδος ἄρχων καί ἕτερος ὁ περί ὁ πρῶτος οὗτος στερέωμα , ( οἶδα δέ μηδείς ἐγώ ἀμάρτυρος λέγω , ὅς δέ ὁ προφήτης ἐκφωνέω μηνύω ) ἐκεῖνος μέν εἰς ἐπιθυμία πίπτω παρθένος καί ἥσσων σάρξ εὑρίσκω , οὗτος δέ ἀμελέω καί πονηρός περί ὁ ὁ πιστεύω γίγνομαι διοίκησιν.Ἐκ μέν οὖν ὁ περί ὁ παρθένος ἔχω ὁ καλέω γεννάω γίγας . εἰ δέ τις ἐκ μέρος λέγω περί ὁ γίγας καί ποιητής λόγος , μή θαυμάζω , ὁ κοσμικός σοφία καί θεολογικός ὅσος ἀλήθεια πιθανός διαφέρω διαλλάσσω , καί ὁ μέν εἰμί ἐπουράνιος , ὁ δέ ἐπίγειος · καί κατά ὁ ἄρχω ὁ ὕλη οἶδα ψεῦδος πολύς λέγω ἔτυμος ὅμοιος .