athenaeus-soph.deipnosophistae 14.24
διόπερ καὶ οἱ ἀνδρειότατοι Λακεδαιμόνιοι μετ’ αὐλῶν στρατεύονται , Κρῆτες δὲ μετὰ λύρας , μετὰ δὲ συρίγγων καὶ αὐλῶν Λυδοί , ὡς Ἡρόδοτος ἱστορεῖ , πολλοὶ δὲ καὶ τῶν βαρβάρων τὰς ἐπικηρυκείας ποιοῦνται μετ’ αὐλῶν καὶ κιθάρας , καταπραύνοντες τῶν ἐναντίων τὰς ψυχάς . Θεόπομπος δ’ ἐν τεσσαρακοστῇ ἕκτῃ τῶν Ἱστορίῶν Γέται , φησί , κιθάρας ἔχοντες καὶ κιθαρίζοντες τὰς ἐπικηρυκείας ποιοῦνται . ὅθεν ἔοικεν καὶ Ὅμηρος διατηρῶν τὴν ἀρχαίαν τῶν Ἑλλήνων κατάστασιν λέγειν , φόρμιγγός θ᾽ , ἣν δαιτὶ θεοὶ ποίησαν ἑταίρην , ὡς καὶ τοῖς εὐωχουμένοις χρησίμης οὔσης τῆς τέχνης , ἦν δ’ ὡς ἔοικε τοῦτο νενομισμένον , πρῶτον μὲν ὅπως ἕκαστος τῶν εἰς μέθην καὶ πλήρωσιν ὡρμημένων ἰατρὸν λαμβάνῃ τῆς ὕβρεως καὶ τῆς ἀκοσμίας τὴν μουσικήν , εἶθ’ ὅτι τὴν αὐθάδειαν πραύνει · περιαιρουμένη γὰρ τὴν στυγνότητα ποιεῖ πρᾳότητα καὶ χαρὰν ἐλευθέριον , ὅθεν καὶ Ὅμηρος εἰσήγαγε τοὺς θεοὺς χρωμένους ἐν τοῖς πρώτοις τῆς Ἰλιάδος τῇ μουσικῇ , μετὰ γὰρ τὴν περὶ τὸν Ἀχιλλέα φιλοτιμίαν διετέλουν ἀκροώμενοι φόρμιγγος περικαλλέος , ἣν ἔχ’ Ἀπόλλων , Μουσάων θ᾽ , αἳ ἄειδον ἀμειβόμεναι ὀπὶ καλῇ . παύσασθαι γὰρ ἔδει τὰ νείκη καὶ τὴν στάσιν , καθάπερ ἐλέγομεν . ἐοίκασιν οὖν οἱ πολλοὶ τὴν ἐπιστήμην ἀποδιδόναι ταῖς συνουσίαις ἐπανορθώσεως χάριν καὶ ὠφελείας · ἀλλὰ μὴν οἱ ἀρχαῖοι καὶ περιέλαβον ἔθεσι καὶ νόμοις τοὺς τῶν θεῶν ὕμνους ᾄδειν ἅπαντας ἐν ταῖς ἑστιάσεσιν , ὅπως καὶ διὰ τούτων τηρῆται τὸ καλὸν καὶ σωφρονικὸν ἡμῶν . ἐν ἁρμονίων γὰρ ὄντων τῶν ᾀσμάτων προσγενόμενος ὁ τῶν θεῶν λόγος ἀποσεμνύνει τὸν ἑκάστων τρόπον . Φιλόχορος δέ φησιν ὡς οἱ παλαιοὶ σπένδοντες οὐκ αἰεὶ διθυραμβοῦσιν , ἀλλ’ ὅταν σπένδωσι , τὸν μὲν Διόνυσον ἐν οἴνῳ καὶ μέθῃ , τὸν δ’ Ἀπόλλωνα μεθ’ ἡσυχίας καὶ τάξεως μέλποντες . Ἀρχίλοχος γοῦν φησιν ὡς Διωνύσοι᾽ ἄνακτος καλὸν ἐξάρξαι μέλος οἶδα διθύραμβον , οἴνῳ συγκεραυνωθεὶς φρένας . καὶ Ἐπίχαρμος δ’ ἐν Φιλοκτήτῃ ἔφη · οὐκ ἔστι διθύραμβος ὅκχ’ ὕδωρ πίῃς . ὅτι μὲν οὖν οὐχ ἡδονῆς χάριν ἐπιπολαίου καὶ δημοτικῆς ἡ μουσικὴ προῆλθεν κατ’ ἀρχὰς εἰς τὰς ἑστιάσεις , ὥσπερ ἔνιοι νομίζουσιν , φανερὸν ἐκ τῶν εἰρημένων . Λακεδαιμόνιοι δ’ εἰ μὲν ἐμάνθανον τὴν μουσικήν , οὐδὲν λέγουσιν , ὅτι δὲ κρίνειν δύνανται καλῶς τὴν τέχνην ὁμολογεῖται παρ’ αὐτῶν , καί φασιν τρὶς ἤδη σεσωκέναι διαφθειρομένην αὐτήν .
Lemmas: διόπερ καί ὁ ἀνδρεῖος Λακεδαιμόνιος μετά αὐλός στρατεύω , Κρής δέ μετά λύρα , μετά δέ σῦριγξ καί αὐλός Λυδός , ὡς Ἡρόδοτος ἱστορέω , πολύς δέ καί ὁ βάρβαρος ὁ ἐπικηρυκεία ποιέω μετά αὐλός καί κιθάρα , καταπραύνω ὁ ἐναντίος ὁ ψυχή . Θεόπομπος δέ ἐν τεσσαρακοστός ἕκτος ὁ ίστορίη Γέται , φημί , κιθάρα ἔχω καί κιθαρίζω ὁ ἐπικηρυκεία ποιέω . ὅθεν ἔοικα καί Ὅμηρος διατηρέω ὁ ἀρχαῖος ὁ Ἕλλην κατάστασις λέγω , φόρμιγξ τε , ὅς δαίς θεός ποιέω ἑταίρα , ὡς καί ὁ εὐωχέω χρήσιμος εἰμί ὁ τέχνη , εἰμί δέ ὡς ἔοικα οὗτος νομίζω , πρῶτος μέν ὅπως ἕκαστος ὁ εἰς μέθη καί πλήρωσις ὁρμάω ἰατρός λαμβάνω ὁ ὕβρις καί ὁ ἀκοσμία ὁ μουσική , εἶτα ὅτι ὁ αὐθάδεια πραύνω · περιαιρέω γάρ ὁ στυγνότης ποιέω πραότης καί χαρά ἐλευθέριος , ὅθεν καί Ὅμηρος εἰσάγω ὁ θεός χράω ἐν ὁ πρῶτος ὁ Ἰλιάς ὁ μουσική , μετά γάρ ὁ περί ὁ Ἀχιλλεύς φιλοτιμία διατελέω ἀκροάομαι φόρμιγξ περικαλλής , ὅς ἔχω Ἀπόλλων , Μοῦσα τε , ὅς ἀείδω ἀμείβω ὄψ καλός . παύω γάρ δέω ὁ νεῖκος καί ὁ στάσις , καθά λέγω . ἔοικα οὖν ὁ πολύς ὁ ἐπιστήμη ἀποδίδωμι ὁ συνουσία ἐπανόρθωσις χάριν καί ὠφέλεια · ἀλλά μήν ὁ ἀρχαῖος καί περιλαμβάνω ἔθος καί νόμος ὁ ὁ θεός ὕμνος ἀείδω ἅπας ἐν ὁ ἑστίασις , ὅπως καί διά οὗτος τηρέω ὁ καλός καί σωφρονικός ἐγώ . ἐν ἁρμόνιος γάρ εἰμί ὁ ᾆσμα προσγίγνομαι ὁ ὁ θεός λόγος ἀποσεμνύνω ὁ ἕκαστος τρόπος . Φιλόχορος δέ φημί ὡς ὁ παλαιός σπένδω οὐ ἀεί διθυραμβέω , ἀλλά ὅταν σπένδω , ὁ μέν Διόνυσος ἐν οἶνος καί μέθη , ὁ δέ Ἀπόλλων μετά ἡσυχία καί τάξις μέλπω . Ἀρχίλοχος γοῦν φημί ὡς Διόνυσος ἄναξ καλός ἐξάρχω μέλος οἶδα διθύραμβος , οἶνος συγκεραυνόω φρήν . καί Ἐπίχαρμος δέ ἐν Φιλοκτήτης φημί · οὐ εἰμί διθύραμβος ὅκκα ὕδωρ πίνω . ὅτι μέν οὖν οὐ ἡδονή χάριν ἐπιπόλαιος καί δημοτικός ὁ μουσική προέρχομαι κατά ἀρχή εἰς ὁ ἑστίασις , ὥσπερ ἔνιοι νομίζω , φανερός ἐκ ὁ λέγω . Λακεδαιμόνιος δέ εἰ μέν μανθάνω ὁ μουσική , οὐδείς λέγω , ὅτι δέ κρίνω δύναμαι καλός ὁ τέχνη ὁμολογέω παρά αὐτός , καί φημί τρίς ἤδη σῴζω διαφθείρω αὐτός .