athenaeus-soph.deipnosophistae 2.3
Εὔβουλος δὲ ποιεῖ τὸν Διόνυσον λέγοντα · τρεῖς γὰρ μόνους κρατῆρας ἐγκεραννύω τοῖς εὖ φρονοῦσι τὸν μὲν ὑγιείας ἕνα , ὃν πρῶτον ἐκπίνουσι τὸν δὲ δεύτερον ἔρωτος ἡδονῆς τε · τὸν τρίτον δ’ ὕπνου , ὃν ἐκπιόντες οἱ σοφοὶ κεκλημένοι οἴκαδε βαδίζουσ᾽ . ὁ δὲ τέταρτος οὐκ ἔτι ἡμέτερός ἐστ᾽ , ἀλλ’ ὕβρεος · ὁ δὲ πέμπτος βοῆς · ἕκτος δὲ κώμων ἕβδομος δ’ ὑπωπίων · ὁ δ’ ὄγδοος κλητῆρος · ὁ δ’ ἔνατος χολῆς · δέκατος δὲ μανίας , ὥστε καὶ βάλλειν ποιεῖ , πολὺς γὰρ εἰς ἓν μικρὸν ἀγγεῖον χυθεὶς ὑποσκελίζει ῥᾷστα τοὺς πεπωκότας . Ἐπίχαρμος δέ φησιν ἐκ μὲν θυσίας θοίνα , ἐκ δὲ θοίνας πόσις ἐγένετο . β . χάριεν , ὣς γ᾽ ἐμοὶ δοκεῖ . α . ἐκ δὲ πόσιος μῶκος , ἐκ μώκου δ’ ἐγένεθ’ ὑανία ἐκ δ’ ὑανίας δίκα , ἐκ δίκας , ἐκ δὲ καταδίκα , ἐκ δὲ καταδίκας πέδαι τε καὶ σφαλὸς καὶ ζαμία . Πανύασις δ’ ὁ ἐποποιὸς τὴν μὲν πρώτην πόσιν ἀπονέμει Χάρισιν , ῝ Ὥραις , καὶ Διονύσῳ , τὴν δὲ δευτέραν Ἀφροδίτῃ καὶ πάλιν Διονύσῳ , Ὕβρει δὲ καὶ Ἄτῃ τὴν τρίτην . Πανύασίς φησι · πρῶται μὲν Χάριτές τ’ ἔλαχον καὶ ἐύφρονες Ὧραι μοῖραν καὶ Διόνυσος ἐρίβρομος , οἵπερ ἔτευξαν . τοῖς δ’ ἔπι Κυπρογένεια θεὰ λάχε καὶ Διόνυσος . ἔνθα τε κάλλιστος πότος ἀνδράσι γίνεται οἴνου · εἴ τις τὸν γε πίοι καὶ ἀπότροπος · οἴκαδ’ ἀπέλθοι δαιτὸς ἀπὸ γλυκερῆς , οὐκ ἄν ποτε πήματι κύρσαι · ἀλλ’ ὅτε τις μοίρης τριτάτης πρὸς μέτρον ἐλαύνοι πίνων ἀβλεμέως , τότε δ’ Ὕβριος αἶσα καὶ Ἄτης γίνεται ἀργαλέα , κακὰ δ’ ἀνθρώποισιν ὀπάζει . ἀλλὰ πέπον , μέτρον γὰρ ἔχεις γλυκεροῖο ποτοῖο , στεῖχε παρὰ μνηστὴν ἄλοχον , κοίμιζε δ’ ἑταίρους · δείδια γάρ , τριτάτης μοίρης μελιηδέος οἴνου πινομένης , μὴ σ’ Ὕβρις ἐνὶ φρεσὶ θυμὸν ἀέρσῃ , ἐσθλοῖς δὲ ξενίοισι κακὴν ἐπιθῇσι τελευτήν . ἀλλὰ πιθοῦ καὶ παῦε πολὺν πότον . καὶ ἑξῆς περὶ ἀμέτρου οἴνου ἐκ γάρ οἱ Ἄτης τε καὶ Ὕβριος αἶσ’ ἅμ’ ὀπηδεῖ . κατὰ γὰρ τὸν Εὐριπίδην πληγὰς ὁ κῶμος λοίδορὸν θ’ ὕβριν φέρει . ὅθεν τινὲς τὴν Διονύσου γένεσιν καὶ τὴν τῆς Ὕβρεως κατὰ ταὐτὰ γενέσθαι φασίν .
Lemmas: Εὔβουλος δέ ποιέω ὁ Διόνυσος λέγω · τρεῖς γάρ μόνος κρατήρ ἐγκεράννυμι ὁ εὖ φρονέω ὁ μέν ὑγίεια εἷς , ὅς πρῶτος ἐκπίνω ὁ δέ δεύτερος ἔρως ἡδονή τε · ὁ τρίτος δέ ὕπνος , ὅς ἐκπίνω ὁ σοφός καλέω οἴκαδε βαδίζω . ὁ δέ τέταρτος οὐ ἔτι ἡμέτερος εἰμί , ἀλλά ὕβρις · ὁ δέ πέμπτος βοή · ἕκτος δέ κῶμος ἕβδομος δέ ὑπώπιον · ὁ δέ ὄγδοος κλητήρ · ὁ δέ ἔνατος χολή · δέκατος δέ μανία , ὥστε καί βάλλω ποιέω , πολύς γάρ εἰς εἷς μικρός ἀγγεῖον χέω ὑποσκελίζω ῥᾴδιος ὁ πίνω . Ἐπίχαρμος δέ φημί ἐκ μέν θυσία θοίνη , ἐκ δέ θοίνη πόσις γίγνομαι . Β . χαρίεις , ὡς γε ἐγώ δοκέω . α . ἐκ δέ πόσις μῶκος , ἐκ μῶκος δέ γίγνομαι ὑανία ἐκ δέ ὑηνία δίκη , ἐκ δίκη , ἐκ δέ καταδίκη , ἐκ δέ καταδίκη πέδη τε καί σφαλός καί ζημία . Πανύασις δέ ὁ ἐποποιός ὁ μέν πρῶτος πόσις ἀπονέμω Χάρις , ῞ Ὥρα , καί Διόνυσος , ὁ δέ δεύτερος Ἀφροδίτη καί πάλιν Διόνυσος , Ὕβρις δέ καί Ἄτη ὁ τρίτος . Πανύασις φημί · πρῶτος μέν Χάρις τε λαγχάνω καί εὔφρων Ὥρα μοῖρα καί Διόνυσος ἐρίβρομος , ὅς τεύχω . ὁ δέ ἐπί Κυπρογένεια θεά λαγχάνω καί Διόνυσος . ἔνθα τε καλός πότος ἀνήρ γίγνομαι οἶνος · εἰ τις ὁ γε πίνω καί ἀπότροπος · οἴκαδε ἀπέρχομαι δαίς ἀπό γλυκύς , οὐ ἄν ποτέ πῆμα κυρέω · ἀλλά ὅτε τις μοῖρα τρίτατος πρός μέτρον ἐλαύνω πίνω ἀβλεμής , τότε δέ Ὕβρις αἶσα καί Ἄτη γίγνομαι ἀργαλέος , κακός δέ ἄνθρωπος ὀπάζω . ἀλλά πέπων , μέτρον γάρ ἔχω γλυκύς ποτόν , στείχω παρά μνηστός ἄλοχος , κοιμίζω δέ ἑταῖρος · δείδω γάρ , τρίτατος μοῖρα μελιηδής οἶνος πίνω , μή σύ Ὕβρις ἐν φρήν θυμός ἄρσω , ἐσθλός δέ ξένιος κακός ἐπιτίθημι τελευτή . ἀλλά πείθω καί παύω πολύς πότος . καί ἑξῆς περί ἄμετρος οἶνος ἐκ γάρ ἕ Ἄτη τε καί Ὕβρις αἶσα ἅμα ὀπαδέω . κατά γάρ ὁ Εὐριπίδης πληγή ὁ κῶμος λοίδορος τε ὕβρις φέρω . ὅθεν τις ὁ Διόνυσος γένεσις καί ὁ ὁ Ὕβρις κατά αὐτός γίγνομαι φημί .