athenaeus-soph.deipnosophistae 11.30
γραμματικόν ἔκπωμα τὸ γράμματα ἔχον ἐγκεχαραγμένα . Ἄλεξις · τὴν ὄψιν εἴπω τοῦ ποτηρίου γέ σοι πρώτιστον . ἦν γὰρ στρογγύλον , μικρὸν πάνυ , παλαιόν , ὦτα συντεθλασμένον σφόδρα , ἔχον κύκλῳ τε γράμματ᾽ . β . ἆρά γ’ ἕνδεκα χρυσᾶ Διὸς σωτῆρος ; α . οὐκ ἄλλου μὲν οὖν . τοιοῦτον εἴδομεν ποτήριον γραμματικὸν ἀνακείμενον ἐν Καπύῃ τῆς Καμπανίας τῇ Ἀρτέμιδι , ἀργυροῦν , ἐκ τῶν Ὁμηρικῶν ἐπῶν κατεσκευασμένον , καὶ ἐντετυπωμένα ἔχον τὰ ἔπη χρυσοῖς γράμμασιν , ὡς τὸ Νέστορος ὄν . Ἀχαιὸς δ’ ὁ τραγικὸς ἐν Ὀμφάλῃ καὶ αὐτὸς περὶ γραμματικοῦ ποτηρίου ποιεῖ τοὺς Σατύρους τάδε λέγοντας · ὁ δὲ σκύφος με τοῦ θεοῦ καλεῖ πάλαι τὸ γράμμα φαίνων , δέλτ᾽ , ἰῶτα καὶ τρίτον οὖ , νῦ τὸ τ’ ὖ πάρεστι , κοὐκ ἀπουσίαν ἐκ τοὐπέκεινα σὰν τὸ τ’ οὖ κηρύσσετον . ἐν τούτοις λείπει τὸ ὖ στοιχεῖον , ἐπεὶ πάντες οἱ ἀρχαῖοι τῷ οὖ ἀπεχρῶντο οὐ μόνον ἐφ’ ἧς νῦν τάττεται δυνάμεως , ἀλλὰ καὶ ὅτε τὴν δίφθογγον διασημαίνει διὰ τοῦ οὖ μόνου γράφουσι . παραπλησίως δὲ καὶ τὸ εἶ γράφουσιν καὶ ὅταν καθ’ αὑτὸ μόνον ἐκφωνῆται καὶ ὅταν συζευγνυμένου τοῦ ἰῶτα . κἀν τοῖς προκειμένοις οὖν οἱ σάτυροι τοῦ Διονύσου τὴν τελευταίαν συλλαβὴν διὰ τοῦ οὖ μόνου ὡς βραχέος ἐγκεχαραγμένου ἐδήλωσαν ὅτι συνυπακούεσθαι δεῖ καὶ τὸ ὖ , ἵν’ ᾖ Διονύσου , τὸ δὲ σὰν ἀντὶ τοῦ σίγμα Δωρικῶς εἰρήκασιν . οἱ γὰρ μουσικοί , καθάπερ πολλάκις Ἀριστόξενός φησι , τὸ σίγμα λέγειν παρῃτοῦντο διὰ τὸ σκληρόστομον εἶναι καὶ ἀνεπιτήδειον αὐλῷ · τὸ δὲ ρ διὰ τὸ εὔκολον πολλάκις παραλαμβάνουσι . καὶ τοὺς ἵππους τοὺς τὸ ξ ἐγκεχαραγμένον ἔχοντας σαμφόρας καλοῦσιν.Ἀριστοφάνης Νεφέλαις · οὔτ’ αὐτὸς οὔθ’ ὁ ζύγιος οὔθ’ ὁ σαμφόρας . καὶ Πίνδαρος δέ φησι · πρὶν μὲν ἧρπε σχοινοτένειὰ τ’ ἀοιδὰ καὶ τὸ σὰν κίβδηλον ἀπὸ στομάτων . μνημονεύει δὲ τοῦ γραμματικοῦ ἐκπώματος ὡς οὕτως καλουμένου Εὔβουλος ἐν Νεοττίδι οὕτως ι μισῶ κάκιστον γραμματικὸν ἔκπωμ’ ἀεί . ἀτὰρ ὡς ὅμοιον οὑμὸς υἱὸς ᾤχετο ἔχων φιάλιον τῷδε . β . πολλὰ γίνεται ὅμοια .
Lemmas: γραμματικός ἔκπωμα ὁ γράμμα ἔχω ἐγχαράσσω . Ἄλεξις · ὁ ὄψις λέγω ὁ ποτήριον γε σύ πρῶτος . εἰμί γάρ στρογγύλος , μικρός πάνυ , παλαιός , οὖς συντεθλαίνω σφόδρα , ἔχω κύκλος τε γράμμα . Β . ἆρα γε ἕνδεκα χρύσεος Ζεύς σωτήρ ; α . οὐ ἄλλος μέν οὖν . τοιοῦτος ὁράω ποτήριον γραμματικός ἀνάκειμαι ἐν Καπύη ὁ Καμπανία ὁ Ἄρτεμις , ἀργύρεος , ἐκ ὁ Ὁμηρικός ἔπος κατασκευάζω , καί ἐντυπόω ἔχω ὁ ἔπος χρύσεος γράμμα , ὡς ὁ Νέστωρ εἰμί . Ἀχαιός δέ ὁ τραγικός ἐν Ὀμφάλη καί αὐτός περί γραμματικός ποτήριον ποιέω ὁ Σάτυρος ὅδε λέγω · ὁ δέ σκύφος ἐγώ ὁ θεός καλέω πάλαι ὁ γράμμα φαίνω , δέλτος , ἰῶτα καί τρίτος ὅς , νῦν ὁ τε ὒ πάρειμι , οὐ ἀπουσία ἐκ ἐπέκεινα σός ὁ τε ὅς κηρύσσω . ἐν οὗτος λείπω ὁ ὒ στοιχεῖον , ἐπεί πᾶς ὁ ἀρχαῖος ὁ ὅς ἀποχράω οὐ μόνος ἐπί ὅς νῦν τάσσω δύναμις , ἀλλά καί ὅτε ὁ δίφθογγος διασημαίνω διά ὁ ὅς μόνος γράφω . παραπλήσιος δέ καί ὁ εἰ γράφω καί ὅταν κατά ἑαυτοῦ μόνος ἐκφωνέω καί ὅταν συζεύγνυμι ὁ ἰῶτα . ἐν ὁ πρόκειμαι οὖν ὁ σάτυρος ὁ Διόνυσος ὁ τελευταῖος συλλαβή διά ὁ ὅς μόνος ὡς βραχύς ἐγχαράσσω δηλόω ὅτι συνυπακούω δέω καί ὁ ὒ , ἵνα εἰμί Διόνυσος , ὁ δέ σός ἀντί ὁ σίγμα Δωρικός λέγω . ὁ γάρ μουσικός , καθά πολλάκις Ἀριστόξενος φημί , ὁ σίγμα λέγω παραιτέομαι διά ὁ σκληρόστομος εἰμί καί ἀνεπιτήδειος αὐλός · ὁ δέ ρ̅ διά ὁ εὔκολος πολλάκις παραλαμβάνω . καί ὁ ἵππος ὁ ὁ ξ ἐγχαράσσω ἔχω σαμφόρας καλουσιν.αριστοφαινω Νεφέλη · οὔτε αὐτός οὔτε ὁ ζύγιος οὔτε ὁ σαμφόρας . καί Πίνδαρος δέ φημί · πρίν μέν ἕρπω σχοινοτένεια τε ἀοιδή καί ὁ σός κίβδηλος ἀπό στόμα . μνημονεύω δέ ὁ γραμματικός ἔκπωμα ὡς οὕτως καλέω Εὔβουλος ἐν Νεοσσίς οὕτως ι̅ μισέω κακός γραμματικός ἔκπωμα ἀεί . ἀτάρ ὡς ὅμοιος ἐμός υἱός οἴχομαι ἔχω φιάλιον ὅδε . Β . πολύς γίγνομαι ὅμοιος .