athenaeus-soph.deipnosophistae 11.66
κώθων Λακωνικὸν ποτήριον , οὗ μνημονεύει Ξενοφῶν ἐν α Κύρου Παιδείας . Κριτίας δ’ ἐν Λακεδαιμονίων Πολιτείᾳ γράφει οὕτως · χωρὶς δὲ τούτων τὰ σμικρότατα ἐς τὴν δίαιταν · ὑποδήματα ἄριστα Λακωνικά · ἱμάτια φορεῖν ἥδιστα καὶ χρησιμώτατα · κώθων Λακωνικός , ἔκπωμα ἐπιτηδειότατον εἰς στρατείαν καὶ εὐφορώτατον ἐν γυλιῷ . οὗ δὲ ἕνεκα στρατιωτικόν , πολλάκις ἀνάγκη ὕδωρ πίνειν οὐ καθαρόν . πρῶτον μὲν οὖν τὸ μὴ λίαν κατάδηλον εἶναι τὸ πόμα · εἶτα ἄμβωνας ὁ κώθων ἔχων ὑπολείπει τὸ οὐ καθαρὸν ἐν αὑτῷ . καὶ Πολέμων δ’ ἐν τῇ τῶν πρὸς Ἀδαῖον καὶ Ἀντίγονον , ὅτι κεραμέοις ἀγγείοις ἐχρῶντο οἱ Λακεδαιμόνιοι γράφει οὕτως · ἀλλὰ μὴν ὅτι ἀρχαικὸν ἦν τὸ τοιόνδε τῆς ἀγωγῆς γένος ὃ καὶ νῦν ὁρᾶται παρά τισι τῶν ʽ Ἑλλήνων · ἐν Ἄργει μὲν ἐν ταῖς δημοσίαις θοίναις , ἐν Λακεδαίμονι δὲ κατὰ τὰς ἑορτάς , ἔν τε τοῖς ἐπινικίοις καὶ τοῖς γάμοις τῶν παρθένων , πίνουσιν ἐκ κεραμέων ποτηρίων ἐν δὲ τοῖς ἄλλοις συμποσίοις καὶ φιδιτίοις ἐν πιθάκναις μνημονεύει αὐτοῦ καὶ Ἀρχίλοχος ἐν Ἐλεγείοις ὡς ποτηρίου οὕτως · ἀλλ’ ἄγε σὺν κώθωνι θοῆς διὰ σέλματα νηὸς φοίτα καὶ κοίλων πώματ’ ἄφελκε κάδων , ἄγρει δ’ οἶνον ἐρυθρὸν ἀπὸ τρυγός · οὐδὲ γὰρ ἡμεῖς νήφειν ἐν φυλακῇ τῇδε δυνησόμεθα , ὡς τῆς κύλικος λεγομένης κώθωνος . Ἀριστοφάνης Ἱππεῦσιν εἰς τὰς ἱππαγωγοὺς εἰσεπήδων ἀνδρικῶς πριάμενοι κώθωνας , οἱ δὲ σκόροδα καὶ κρόμμυα . ʽ Ἡνίοχος Γοργόσι · πιεῖν πιεῖν τις ἐγχείτω λαβὼν πυριγενῆ κυκλοτερῆ βραχύωτον παχύστομον κώθωνα , παῖδα φάρυγος . Θεόπομπος Στρατιώτισιν ἐγὼ γὰρ ἂν κώθωνος ἐκ στρεψαύχενος πίοιμι τὸν τράχηλον ἀνακεκλασμένη ; Ἄλεξις Ἐρίθοις · εἶτα τετρακότυλον ἐπεσόβει κώθωνά μοι , παλαιὸν οἴκων κτῆμα . ἀπὸ δὲ τοῦ ποτηρίου τούτου καὶ ἀκρατοκώθωνας καλοῦσι τοὺς πλέονα ἄκρατον σπῶντας , ὡς Ὑπερείδης ἐν τῷ κατὰ Δημοσθένους . Καλλίξεινος δ’ ἐν τετάρτῳ περὶ Ἀλεξανδρείας ἀναγράφων τὴν τοῦ Φιλαδέλφου πομπὴν καὶ καταλέγων πολλὰ ἐκπώματα γράφει καὶ τάδε · κώθωνες διμέτρητοι β᾽ .
Lemmas: κώθων Λακωνικός ποτήριον , ὅς μνημονεύω Ξενοφῶν ἐν α Κῦρος Παιδεία . Κριτίας δέ ἐν Λακεδαιμόνιος Πολιτεία γράφω οὕτως · χωρίς δέ οὗτος ὁ μικρός εἰς ὁ δίαιτα · ὑπόδημα ἀγαθός Λακωνικός · ἱμάτιον φορέω ἡδύς καί χρήσιμος · κώθων Λακωνικός , ἔκπωμα ἐπιτήδειος εἰς στρατεία καί εὔφορος ἐν γυλιός . ὅς δέ ἕνεκα στρατιωτικός , πολλάκις ἀνάγκη ὕδωρ πίνω οὐ καθαρός . πρῶτος μέν οὖν ὁ μή λίαν κατάδηλος εἰμί ὁ πόμα · εἶτα ἄμβων ὁ κώθων ἔχω ὑπολείπω ὁ οὐ καθαρός ἐν ἑαυτοῦ . καί Πολέμων δέ ἐν ὁ ὁ πρός Ἀδαῖος καί Ἀντίγονος , ὅτι κεράμεος ἀγγεῖον χράω ὁ Λακεδαιμόνιος γράφω οὕτως · ἀλλά μήν ὅτι ἀρχαικός εἰμί ὁ τοιόσδε ὁ ἀγωγή γένος ὅς καί νῦν ὁράω παρά τις ὁ ʽ Ἕλλην · ἐν Ἄργος μέν ἐν ὁ δημόσιος θοίνη , ἐν Λακεδαίμων δέ κατά ὁ ἑορτή , ἐν τε ὁ ἐπινίκιος καί ὁ γάμος ὁ παρθένος , πίνω ἐκ κεράμεος ποτήριον ἐν δέ ὁ ἄλλος συμπόσιον καί φιδίτια ἐν πιθάκνη μνημονεύω αὐτός καί Ἀρχίλοχος ἐν Ἐλεγεῖον ὡς ποτήριον οὕτως · ἀλλά ἄγε σύν κώθων θοός διά σέλμα ναῦς φοιτάω καί κοῖλος πῶμα ἀφέλκω κάδος , ἀγρέω δέ οἶνος ἐρυθρός ἀπό τρύξ · οὐδέ γάρ ἐγώ νήφω ἐν φυλακή ὅδε δύναμαι , ὡς ὁ κύλιξ λέγω κώθων . Ἀριστοφάνης Ἱππεύς εἰς ὁ ἱππαγωγός εἰσπηδάω ἀνδρικός πρίαμαι κώθων , ὁ δέ σκόροδον καί κρόμμυον . ʽ Ἡνίοχος Γοργώ · πίνω πίνω τις ἐγχέω λαμβάνω πυριγενής κυκλοτερής βραχύωτος παχύστομος κώθων , παῖς φάρυγξ . Θεόπομπος Στρατιῶτις ἐγώ γάρ ἄν κώθων ἐκ στρεψαύχην πίνω ὁ τράχηλος ἀνακλάω ; Ἄλεξις Ἔριθος · εἶτα τετρακότυλος ἐπισοβέω κώθων ἐγώ , παλαιός οἶκος κτῆμα . ἀπό δέ ὁ ποτήριον οὗτος καί ἀκρατοκώθων καλέω ὁ πολύς ἄκρατος σπάω , ὡς Ὑπερείδης ἐν ὁ κατά Δημοσθένης . Καλλίξεινος δέ ἐν τέταρτος περί Ἀλεξάνδρεια ἀναγράφω ὁ ὁ Φιλάδελφος πομπή καί καταλέγω πολύς ἔκπωμα γράφω καί ὅδε · κώθων διμέτρητος βοι .