athenaeus-soph.deipnosophistae 14.57
Χρύσιππος δὲ ὁ Τυανεὺς ἐν τῷ ἐπιγραφομένῳ Ἀρτοκοπικῷ εἴδη πλακούντων καὶ γένη τάδε ἀναγράφει · Τερεντῖνον , Κρασσιανόν , Τουτιανόν , Σαβελλικὸν κλοῦστρον , Ἰουλιανόν , Ἀπικιανόν , Κανωπικά , περλούκιδον , Καππαδοκικόν , ἡδύβια , μαρυπτόν , πλίκιον , γουττᾶτον , Μοντιανὸν · τοῦτον , φησί , μάξεις ἐξ οἴνου σκληρόν · εἰ δέ σοι τυρίον παρέσται , ἥμισυ μάξεις ἐξ οἴνου καὶ ἥμισυ ἐκ τυροῦ · ἡδονικώτερον γὰρ γίνεται . κλοῦστρον Κυριανόν , κλοῦστρον γουττᾶτον , κλοῦστρον Φαβωνιανόν . μουστάκια ἐξ οἰνομέλιτος , μουστάκια σησαμᾶτα , κλοῦστρον πούριον , γωσλωανιον , Παυλινιανόν . ἐκ τυροῦ δέ , φησί , γίνεται πλακουντηρὰ τάδε · ἔγχυτος , σκριβλίτης , σουβίτυλλος . γίνεται δὲ καὶ ἐξ ἄλικος σουβίτυλλος . σπῖρα · καὶ οὗτος ἐκ τυροῦ γίνεται · λούκουντλοι , ἀργυροτρύφημα , λίβος , κίρκλος λιξόλας , κλουστροπλακοῦς . γίνεται δέ , φησί , καὶ ὀρυζίτης πλακοῦς . ὁ δὲ φθοῖς οὕτω γίγνεται · τυρὸν ἐκπιέσας τρῖβε καὶ ἐμβαλὼν ἐς κόσκινον χάλκεον διήθει , εἶτ’ ἐπίβαλε μέλι καὶ σελίγνεως ἡμίναν καὶ συμμάλαξον εἰς ἕν . κάτιλλος δὲ ὀρνᾶτος ὁ λεγόμενος παρὰ Ῥωμαίοις οὕτως γίγνεται · θρίδακας πλύνας ξέσον καὶ ἐμβαλὼν οἶνον εἰς θυίαν τρῖβε τὰς θρίδακας , εἶτα τὸν χυλὸν ἐκπιέσας σελίγνιον συμφύρασον αὐτῷ καὶ συμπεσεῖν ἐάσας μετ’ ὀλίγον τρῖψον εὐτόνως , προσβαλὼν ὀλίγον στέατος χοιρείου καὶ πέπερι , καὶ πάλιν τρίψας ἕλκυσον λάγανον καὶ λειάνας ἐκτεμὼν κατάτεμνε καὶ ἕψε εἰς ἔλαιον θερμότατον εἰς ἠθμὸν βαλὼν τὰ κατακεκομμένα . ἄλλα πλακούντων γένη · ὀστρακίτης , ἀττανῖται , ἄμυλον , τυροκόσκινον . τυρὸν ἐκπίεσας καλῶς θὲς εἰς ἄγγος , εἶτ’ ἄνω κόσκινον χαλκοῦν ἐπιθεὶς δίαγε τὸν τυρόν . ὅταν δὲ μέλλῃς προσφέρειν , βάλε μέλιτος αὔταρκες ἐπάνω . ὑποτυρίδες δὲ οὕτως γίνονται · εἰς γάλα βαλὼν μέλι ἐκπίεσον καὶ βάλε εἰς σκεῦος καὶ ἔα παγῆναι . ἐὰν δέ σοι παρῇ κοσκίνια μικρά , ἐπίβαλε εἰς αὐτὰ τὸ σκεῦος , καὶ ἔα ἐκρεῖν τὸν ὀρόν . καὶ ὅταν σοὶ δόξῃ πεπηγέναι , ἄρας τὸ σκεῦος μετάβαλε εἰς ἀργύρωμα , καὶ ἔσται ἡ ὄψις ἄνωθεν , ἐὰν δὲ μὴ ᾖ κοσκίνια , φλαβιλλίοις καινοῖς χρῶ , ἐν οἷς τὸ πῦρ ῥιπίζεται · τὴν γὰρ αὐτὴν ποιεῖ χρείαν . κοπτοπλακοῦς . ἐν Κρήτῃ δέ , φησίν , πλακουντάριον ποιοῦσιν ὅπερ ὀνομάζουσι γάστριν . γίνεται δὲ οὕτως · κάρυα Θάσια καὶ Ποντικὰ καὶ ἀμύγδαλα , ἔτι δὲ μήκων , ἃ φρύξας θεράπευσον καλῶς καὶ εἰς θυίαν καθαρὰν τρῖψον ἐπιμελῶς · συμμίξας τε τὴν ὀπώραν μάλαξον μέλιτι ἡψημένῳ , προσβαλὼν πέπερι πλέον καὶ μάλαξον γίνεται δὲ μέλαν διὰ τὴν μήκωνα . διαπλατύνας ποίησον τετράγωνον . εἶτα σήσαμον λευκὸν τρίψας μάλαξον μέλιτι ἡψημένῳ καὶ ἕλκυσον λαγάνια δύο καὶ ἓν θὲς ὑποκάτω καὶ τὸ ἄλλο ἐπάνω , ἵνα τὸ μέλαν εἰς μέσον γένηται , εὖ ῥύθμισόν τε αὐτό . ταῦτα καὶ ὁ σοφὸς πεμματολόγος Χρύσιππος .
Lemmas: Χρύσιππος δέ ὁ Τυανεύς ἐν ὁ ἐπιγράφω Ἀρτοκοπικός εἶδος πλακοῦς καί γένος ὅδε ἀναγράφω · Τερεντῖνον , Κρασσιανός , Τουτιανόν , Σαβελλικός κλοῦστρον , Ἰουλιανός , Ἀπικιανόν , Κανωπικόν , περλούκιδον , Καππαδοκικός , ἡδύβιος , μαρυπτόν , πλίκιον , γουττᾶτον , Μοντιανόν · οὗτος , φημί , μάσσω ἐκ οἶνος σκληρός · εἰ δέ σύ τυρίον πάρειμι , ἥμισυς μάσσω ἐκ οἶνος καί ἥμισυς ἐκ τυρός · ἡδονικός γάρ γίγνομαι . κλοῦστρον Κυριανόν , κλοῦστρον γουττᾶτον , κλοῦστρον Φαβωνιανόν . μουστάκιον ἐκ οἰνόμελι , μουστάκιον σησαμᾶτα , κλοῦστρον πούριον , γωσλωανιον , Παυλινιανόν . ἐκ τυρός δέ , φημί , γίγνομαι πλακουντηρός ὅδε · ἔγχυτος , σκριβλίτης , σουβίτυλλος . γίγνομαι δέ καί ἐκ ἄλοξ σουβίτυλλος . σπῖρα · καί οὗτος ἐκ τυρός γίγνομαι · λούκουντλος , ἀργυροτρύφημα , λίβος , κίρκλος λιξόλας , κλουστροπλακοῦς . γίγνομαι δέ , φημί , καί ὀρυζίτης πλακοῦς . ὁ δέ φθόϊς οὕτως γίγνομαι · τυρός ἐκπιέζω τρίβω καί ἐμβάλλω εἰς κόσκινον χάλκεος διηθέω , εἶτα ἐπιβάλλω μέλι καί σέλιγνις ἡμίνα καί συμμαλάσσω εἰς εἷς . κάτιλλος δέ ὀρνᾶτος ὁ λέγω παρά Ῥωμαῖος οὕτως γίγνομαι · θρίδαξ πλύνω ξέω καί ἐμβάλλω οἶνος εἰς θυία τρίβω ὁ θρίδαξ , εἶτα ὁ χυλός ἐκπιέζω σελίγνιον συμφυράω αὐτός καί συμπίπτω ἐάω μετά ὀλίγος τρίβω εὔτονος , προσβάλλω ὀλίγος στέαρ χοίρειος καί πέπερι , καί πάλιν τρίβω ἕλκω λάγανον καί λειαίνω ἐκτέμνω κατατέμνω καί ἕψω εἰς ἔλαιον θερμός εἰς ἠθμός βάλλω ὁ κατακόπτω . ἄλλος πλακοῦς γένος · ὀστρακίτης , ἀττανίτης , ἄμυλος , τυροκόσκινον . τυρός ἐκπιέζω καλός τίθημι εἰς ἄγγος , εἶτα ἄνω κόσκινον χάλκεος ἐπιτίθημι διάγω ὁ τυρός . ὅταν δέ μέλλω προσφέρω , βάλλω μέλι αὐτάρκης ἐπάνω . ὑποτυρίς δέ οὕτως γίγνομαι · εἰς γάλα βάλλω μέλι ἐκπιέζω καί βάλλω εἰς σκεῦος καί ἐάω πάσσω . ἐάν δέ σύ παρέρχομαι κοσκίνιον μικρός , ἐπιβάλλω εἰς αὐτός ὁ σκεῦος , καί ἐάω ἐκρέω ὁ ὀρός . καί ὅταν σύ δοκέω πήγνυμι , ἀείρω ὁ σκεῦος μεταβάλλω εἰς ἀργύρωμα , καί εἰμί ὁ ὄψις ἄνωθεν , ἐάν δέ μή εἰμί κοσκίνιον , φλαβίλλιον καινός χράω , ἐν ὅς ὁ πῦρ ῥιπίζω · ὁ γάρ αὐτός ποιέω χρεία . κοπτοπλακοῦς . ἐν Κρήτη δέ , φημί , πλακουντάριον ποιέω ὅς ὀνομάζω γάστρις . γίγνομαι δέ οὕτως · κάρυον Θάσιος καί Ποντικός καί ἀμύγδαλον , ἔτι δέ μήκων , ὅς φρύγω θεραπεύω καλός καί εἰς θυία καθαρός τρίβω ἐπιμελής · συμμείγνυμι τε ὁ ὀπώρα μαλάσσω μέλι ἑψέω , προσβάλλω πέπερι πολύς καί μαλάσσω γίγνομαι δέ μέλας διά ὁ μήκων . διαπλατύνω ποιέω τετράγωνος . εἶτα σήσαμος λευκός τρίβω μαλάσσω μέλι ἑψέω καί ἕλκω λαγάνιον δύο καί εἷς τίθημι ὑποκάτω καί ὁ ἄλλος ἐπάνω , ἵνα ὁ μέλας εἰς μέσος γίγνομαι , εὖ ῥυθμίζω τε αὐτός . οὗτος καί ὁ σοφός πεμματολόγος Χρύσιππος .