athenaeus-soph.deipnosophistae 11.101
τὸ δὲ σκύφος ὠνομάσθη ἀπὸ τῆς σκαφίδος . καὶ τοῦτο δ’ ἐστὶν ὁμοίως ἀγγεῖον ξύλινον στρογγύλον γάλα καὶ ὀρὸν δεχόμενον , ὡς καὶ παρ’ Ὁμήρῳ λέγεται · ναῖον δ’ ὀρῷ ἄγγεα πάντα γαυλοί τε σκαφίδες τε τετυγμένα τοῖς ἐνάμελγεν . εἰ μὴ σκύφος οἷον σκύθος τις διὰ τὸ τοὺς Σκύθας περαιτέρω τοῦ δέοντος μεθύσκεσθαι . Ἱερώνυμος δ’ ὁ Ῥόδιος ἐν τῷ περὶ Μέθης καὶ τὸ μεθύσαι σκυθίσαι φησί · συγγενὲς γὰρ εἶναι τὸ φ τῷ θ . ὕστερον δὲ κατὰ μίμησιν εἰργάσαντο κεραμέους τε καὶ ἀργυροῦς σκύφους . ὧν πρῶτοι μὲν ἐγένοντο καὶ κλέος ἔλαβον οἱ Βοιώτιοι λεγόμενοι , χρησαμένου κατὰ τὰς στρατείας πρώτου ᾽ Ἡρακλέους τῷ γένει · διὸ καὶ Ἡρακλεωτικοὶ πρός τινων καλοῦνται . ἔχουσι μέντοι πρὸς τοὺς ἄλλους διαφορὰν ἔπεστι γὰρ ἐπὶ τῶν ὤτων αὐτοῖς ὁ λεγόμενος Ἡράκλειος δεσμός , μνημονεύει δὲ τῶν Βοιωτίων σκύφων Βακχυλίδης ἐν τούτοις ποιούμενος τὸν λόγον πρὸς τοὺς Διοσκόρους , καλῶν αὐτοὺς ἐπὶ ξένια · οὐ βοῶν πάρεστι σώματ’ οὔτε χρυσὸς οὔτε πορφύρεοι τάπητες , ἀλλὰ θυμὸς εὐμενὴς Μοῦσά τε γλυκεῖα καὶ Βοιωτίοισιν ἐν σκύφοισιν οἶνος ἡδύς . διήνεγκαν δὲ μετὰ τοὺς Βοιωτίους οἱ Ῥοδιακοὶ λεγόμενοι Δαμοκράτους δημιουργήσαντος . τρίτοι δ’ εἰσὶν οἱ Συρακόσιοι . καλεῖται δ’ ὁ σκύφος ὑπὸ Ἠπειρωτῶν , ὥς φησι Σέλευκος , γυρτός , ὑπὸ δὲ Μηθυμναίων , ὡς Παρμένων φησὶν ἐν τῷ περὶ διαλέκτου , σκύθος . ἐκαλεῖτο δὲ καὶ Δερκυλίδας ὁ Λακεδαιμόνιος Σκύφος , ὥς φησιν Ἔφορος ἐν τῇ ὀκτωκαιδεκάτῃ λέγων οὕτως · Λακεδαιμόνιοι ἀντὶ Θίμβρωνος Δερκυλίδαν ἔπεμψαν εἰς τὴν Ἀσίαν , ἀκούοντες ὅτι πάντα πράττειν εἰώθασιν οἱ περὶ τὴν Ἀσίαν βάρβαροι μετὰ ἀπάτης καὶ δόλου , διόπερ Δερκυλίδαν ἔπεμψαν ἥκιστα νομίζοντες ἐξαπατηθήσεσθαι · ἦν γὰρ οὐδὲν ἐν τῷ τρόπῳ Λακωνικὸν οὐδ’ ἁπλοῦν ἔχων , ἀλλὰ πολὺ τὸ πανοῦργον καὶ τὸ θηριῶδες . διὸ καὶ Σκύφον αὐτὸν οἱ Λακεδαιμόνιοι προσηγόρευον .
Lemmas: ὁ δέ σκύφος ὀνομάζω ἀπό ὁ σκαφίς . καί οὗτος δέ εἰμί ὅμοιος ἀγγεῖον ξύλινος στρογγύλος γάλα καί ὀρός δέχομαι , ὡς καί παρά Ὅμηρος λέγω · ναίω δέ ὀρός ἄγγος πᾶς γαυλός τε σκαφίς τε τεύχω ὁ ἐναμέλγω . εἰ μή σκύφος οἷος σκύθος τις διά ὁ ὁ Σκύθης πέρα ὁ δέω μεθύσκω . Ἱερώνυμος δέ ὁ Ῥόδιος ἐν ὁ περί Μέθη καί ὁ μεθύσκω σκυθίζω φημί · συγγενής γάρ εἰμί ὁ φ̅ ὁ θ̅ . ὕστερον δέ κατά μίμησις ἐργάζομαι κεράμεος τε καί ἀργύρεος σκύφος . ὅς πρῶτος μέν γίγνομαι καί κλέος λαμβάνω ὁ Βοιώτιος λέγω , χράω κατά ὁ στρατεία πρῶτος ἒ Ἡρακλῆς ὁ γένος · διό καί Ἡρακλεωτικός πρός τις καλέω . ἔχω μέντοι πρός ὁ ἄλλος διαφορά ἔπειμι γάρ ἐπί ὁ οὖς αὐτός ὁ λέγω Ἡράκλειος δεσμός , μνημονεύω δέ ὁ Βοιώτιος σκύφος Βακχυλίδης ἐν οὗτος ποιέω ὁ λόγος πρός ὁ Διοσκόρος , καλέω αὐτός ἐπί ξένιος · οὐ βοῦς πάρειμι σῶμα οὔτε χρυσός οὔτε πορφύρεος τάπης , ἀλλά θυμός εὐμενής Μοῦσα τε γλυκύς καί Βοιώτιος ἐν σκύφος οἶνος ἡδύς . διαφέρω δέ μετά ὁ Βοιώτιος ὁ Ῥοδιακός λέγω Δαμοκράτης δημιουργέω . τρίτος δέ εἰμί ὁ Συρακούσιος . καλέω δέ ὁ σκύφος ὑπό Ἠπειρώτης , ὡς φημί Σέλευκος , γυρτός , ὑπό δέ Μηθυμναῖος , ὡς Παρμένων φημί ἐν ὁ περί διάλεκτος , σκύθος . καλέω δέ καί Δερκυλίδας ὁ Λακεδαιμόνιος Σκύφος , ὡς φημί Ἔφορος ἐν ὁ ὀκτωκαιδέκατος λέγω οὕτως · Λακεδαιμόνιος ἀντί Θίμβρων Δερκυλίδας πέμπω εἰς ὁ Ἀσία , ἀκούω ὅτι πᾶς πράσσω εἴωθα ὁ περί ὁ Ἀσία βάρβαρος μετά ἀπάτη καί δόλος , διόπερ Δερκυλίδας πέμπω ἦκα νομίζω ἐξαπατάω · εἰμί γάρ οὐδείς ἐν ὁ τρόπος Λακωνικός οὐδέ ἁπλόος ἔχω , ἀλλά πολύς ὁ πάνουργος καί ὁ θηριώδης . διό καί Σκύφος αὐτός ὁ Λακεδαιμόνιος προσαγορεύω .