athenaeus-soph.deipnosophistae 13.5
Φίλιππος δ’ ὁ Μακεδὼν οὐκ ἐπήγετο μὲν εἰς τοὺς πολέμους γυναῖκας , ὥσπερ Δαρεῖος ὁ ὑπ’ Ἀλεξάνδρου καταλυθείς , ὃς περὶ τῶν ὅλων πολεμῶν τριακοσίας ἑξήκοντα περιήγετο παλλακάς , ὡς ἱστορεῖ Δικαίαρχος ἐν τρίτῳ περὶ τοῦ τῆς Ἑλλάδος Βίου · ὁ δὲ Φίλιππος αἰεὶ κατὰ πόλεμον ἐγάμει . ἐν ἔτεσι γοῦν εἴκοσι καὶ δυσὶν οἷς ἐβασίλευεν , ὥς φησι Σάτυρος ἐν τῷ περὶ τοῦ Βίου αὐτοῦ , Αὐδάταν Ἰλλυρίδα γήμας ἔσχεν ἐξ αὐτῆς θυγατέρα Κύνναν ἔγημεν δὲ καὶ Φίλαν ἀδελφὴν Δέρδα καὶ Μαχάτα . οἰκειώσασθαι δὲ θέλων καὶ τὸ Θετταλῶν ἔθνος ἐπαιδοποιήσατο ἐκ δύο Θετταλίδων γυναικῶν , ὧν ἡ μὲν ἦν Φεραία Νικησίπολις , ἥτις αὐτῷ ἐγέννησε Θετταλονίκην , ἡ δὲ Λαρισαία Φίλιννα , ἐξ ἧς Ἀρριδαῖον ἐτέκνωσε . προσεκτήσατο δὲ καὶ τὴν Μολοττῶν βασιλείαν γήμας Ὀλυμπιάδα , ἐξ ἧς ἔσχεν Ἀλέξανδρον καὶ Κλεοπάτραν . καὶ τὴν Θρᾴκην δὲ ὅτε εἷλεν , ἧκε πρὸς αὐτὸν Κοθήλας ὁ τῶν Θρᾳκῶν βασιλεὺς ἄγων Μήδαν τὴν θυγατέρα καὶ δῶρα πολλά . γήμας δὲ καὶ ταύτην ἐπεισήγαγεν τῇ Ὀλυμπιάδι . ἐπὶ πάσαις δ’ ἔγημε Κλεοπάτραν ἐρασθεὶς τὴν Ἱπποστράτου μὲν ἀδελφήν , Ἀττάλου δὲ ἀδελφιδῆν καὶ ταύτην ἐπεισάγων τῇ Ὀλυμπιάδι ἅπαντα τὸν βίον τὸν ἑαυτοῦ συνέχεεν . εὐθέως γὰρ ἐν αὐτοῖς τοῖς γάμοις ὁ μὲν Ἄτταλος · νῦν μέντοι γνήσιοι , ἔφη , καὶ οὐ νόθοι βασιλεῖς γεννηθήσονται.᾽ καὶ ὁ Ἀλέξανδρος ἀκούσας ἔβαλεν ᾗ μετὰ χεῖρας εἶχεν κύλικι τὸν Ἄτταλον , ἔπειτα κἀκεῖνος αὐτὸν τῷ ποτηρίῳ . καὶ μετὰ ταῦτα Ὀλυμπιὰς μὲν εἰς Μολοττοὺς ἔφυγεν , Ἀλέξανδρος δ’ εἰς Ἰλλυριούς , καὶ ἡ Κλεοπάτρα δ’ ἐγέννησε τῷ Φιλίππῳ θυγατέρα τὴν κληθεῖσαν Εὐρώπην . φιλογύνης δ’ ἦν καὶ Εὐριπίδης ὁ ποιητής . Ἱερώνυμος γοῦν ἐν Ἱστορικοῖς Ὑπομνήμασίν φησιν οὕτως · εἰπόντος Σοφοκλεῖ τινος ὅτι μισογύνης ἐστὶν Εὐριπίδης , ἔν γε ταῖς τραγῳδίαις , ἔφη ὁ Σοφοκλῆς · ἐπεὶ ἔν γε τῇ κλίνῃ φιλογύνης .
Lemmas: Φίλιππος δέ ὁ Μακεδών οὐ ἐπάγω μέν εἰς ὁ πόλεμος γυνή , ὥσπερ Δαρεῖος ὁ ὑπό Ἀλέξανδρος καταλύω , ὅς περί ὁ ὅλος πόλεμος τριακόσιοι ἑξήκοντα περιάγω παλλακή , ὡς ἱστορέω Δικαίαρχος ἐν τρίτος περί ὁ ὁ Ἑλλάς βίος · ὁ δέ Φίλιππος ἀεί κατά πόλεμος γαμέω . ἐν ἔτος γοῦν εἴκοσι καί δύο ὅς βασιλεύω , ὡς φημί Σάτυρος ἐν ὁ περί ὁ βίος αὐτός , Αὐδάτα Ἰλλυρίς γαμέω ἔχω ἐκ αὐτός θυγάτηρ Κύννα γαμέω δέ καί Φίλα ἀδελφή Δέρδης καί Μαχάτας . οἰκειόω δέ ἐθέλω καί ὁ Θεσσαλός ἔθνος παιδοποιέω ἐκ δύο Θεσσαλός γυνή , ὅς ὁ μέν εἰμί Φεραῖος Νικησίπολις , ὅστις αὐτός γεννάω Θεσσαλονίκη , ὁ δέ Λαρισαῖος Φίλιννα , ἐκ ὅς Ἀρριδαῖος τεκνόω . προσκτάομαι δέ καί ὁ Μολοσσός βασιλεία γαμέω Ὀλυμπιάς , ἐκ ὅς ἔχω Ἀλέξανδρος καί Κλεοπάτρη . καί ὁ Θρᾴκη δέ ὅτε αἱρέω , ἥκω πρός αὐτός Κοθήλας ὁ ὁ Θρᾴκιος βασιλεύς ἄγω Μήδη ὁ θυγάτηρ καί δῶρον πολύς . γαμέω δέ καί οὗτος ἐπεισάγω ὁ Ὀλυμπιάς . ἐπί πᾶς δέ γαμέω Κλεοπάτρη ἐράω ὁ Ἱππόστρατος μέν ἀδελφή , Ἄτταλος δέ ἀδελφιδῆ καί οὗτος ἐπεισάγω ὁ Ὀλυμπιάς ἅπας ὁ βίος ὁ ἑαυτοῦ συγχέω . εὐθύς γάρ ἐν αὐτός ὁ γάμος ὁ μέν Ἄτταλος · νῦν μέντοι γνήσιος , φημί , καί οὐ νόθος βασιλεύς γεννηθήσονται.᾽ καί ὁ Ἀλέξανδρος ἀκούω βάλλω ὅς μετά χείρ ἔχω κύλιξ ὁ Ἄτταλος , ἔπειτα ἐκεῖνος αὐτός ὁ ποτήριον . καί μετά οὗτος Ὀλυμπιάς μέν εἰς Μολοσσός φεύγω , Ἀλέξανδρος δέ εἰς Ἰλλυριοί , καί ὁ Κλεοπάτρη δέ γεννάω ὁ Φίλιππος θυγάτηρ ὁ καλέω Εὐρώπη . φιλογύνης δέ εἰμί καί Εὐριπίδης ὁ ποιητής . Ἱερώνυμος γοῦν ἐν ἱστορικός ὑπόμνημα φημί οὕτως · λέγω Σοφοκλῆς τις ὅτι μισογύνης εἰμί Εὐριπίδης , ἐν γε ὁ τραγῳδία , φημί ὁ Σοφοκλῆς · ἐπεί ἐν γε ὁ κλίνη φιλογύνης .