athenaeus-soph.deipnosophistae 13.20
ἐπαινῶ δὲ καὶ αὐτὸς τὸ κάλλος , καὶ γὰρ ἐν ταῖς Εὐανδρίαις τοὺς καλλίστους ἐγκρίνουσι καὶ τούτους πρωτοφορεῖν · ἐπιτρέπουσιν , ἐν Ἤλιδι δὲ καὶ κρίσις γίνεται κάλλους , καὶ τῷ πρώτῳ τὰ τῆς θεοῦ φέρειν τεύχη δίδοται , τῷ δὲ δευτέρῳ τὸν βοῦν ἄγειν , ὁ δὲ τρίτος τὰς θυηλὰς ἐπιτίθησιν . ʽ Ἡρακλείδης δ’ ὁ Λέμβος ἱστορεῖ ὅτι κατὰ τὴν Σπάρτην θαυμάζεται παντὸς μᾶλλον ὁ κάλλιστος καὶ γυνὴ ἡ καλλίστη , καλλίστας γεννώσης τῆς Σπάρτης τὰς γυναῖκας . διὸ καὶ φασὶν περὶ Ἀρχιδάμου τοῦ βασιλέως , γυναικὸς αὐτῷ καλῆς φαινομένης , ἑτέρας δὲ αἰσχρᾶς καὶ πλουσίας , ὡς ἀπέκλινεν ἐπὶ τὴν πλουσίαν , ζημιῶσαι τοὺς ἐφόρους αὐτόν , ἐπιλέγοντας ὅτι βασιλίσκους ἀντὶ βασιλέων τᾷ Σπάρτᾳ γεννᾶν προαιρεῖται . Εὐριπίδης τε ἔφη · πρῶτον μὲν εἶδος ἄξιον τυραννίδος · καὶ οἱ παρ’ Ὁμήρῳ δὲ δημογέροντες θαυμάζοντες τῆς Ἑλένης τὸ κάλλος φασίν οὐ νέμεσις Τρῶας καὶ ἐυκνήμιδας Ἀχαιοὺς τοιῇδ’ ἀμφὶ γυναικὶ πολὺν χρόνον ἄλγεα πάσχειν αἰνῶς ἀθανάτῃσι θεῇς εἰς ὦπα ἔοικεν . ἐκπέπληκται γοῦν καὶ αὐτὸς ὁ Πρίαμος ἐπὶ τῷ κάλλει τῆς γυναικός , καίτοι ἐν δεινοῖς ὑπάρχων . θαυμάζει γοῦν ἐπὶ κάλλει τὸν Ἀγαμέμνονα τοιαῦτα ἐκφωνῶν · καλὸν δ’ οὕτω ἐγὼν οὔ πω ἴδον ὀφθαλμοῖσιν οὐδ’ οὕτω γεραρόν · βασιλῆι δὲ ἀνδρὶ ἔοικεν . καθίστων δὲ καὶ πολλοὶ τοὺς καλλίστους βασιλέας , ὡς μέχρι νῦν οἱ Ἀθάνατοι καλούμενοι Αἰθίοπες , ὥς φησι Βίων ἐν Αἰθιοπικοῖς . ὡς ἔοικε γάρ , τὸ κάλλος βασιλείας οἰκεῖόν ἐστιν . θεαὶ περὶ κάλλους ἤρισαν πρὸς ἀλλήλας , καὶ διὰ κάλλος οἱ θεοὶ ἀνηρείψαντο Διὶ οἰνοχόον τὸν Γανυμήδη κάλλεος εἵνεκα οἷο , ἵν’ ἀθανάτοισι μετείῃ . αἱ θεαὶ δὲ τίνας ἀναρπάζουσιν ; οὐ τοὺς καλλίστους ; οἷς καὶ σύνεισιν Ἠὼς μὲν Κεφάλῳ καὶ Κλείτῳ καὶ Τιθωνῷ , Δημήτηρ Ἰασίωνι , Ἀφροδίτη Ἀγχίσῃ καὶ Ἀδώνιδι . διὰ κάλλος δὲ καὶ ὁ μέγιστος τῶν θεῶν διὰ κεράμων χρυσὸς ἔρχεται , ταῦρος γίνεται , ἀετὸς πτεροῦται πολλάκις , ὥσπερ καὶ ἐπ’ Αἰγίνῃ . Σωκράτης δ’ ὁ φιλόσοφος ὁ πάντων καταφρονῶν . τοῦ Ἀλκιβιάδου κάλλους οὐχ ἥττων ἐστίν ; ὡς καὶ ὁ σεμνότατος Ἀριστοτέλης τοῦ Φασηλίτου μαθητοῦ , ἡμεῖς δ’ οὐχὶ καὶ τῶν ἀψύχων τὰ κάλλιστα προκρίνομεν ; ἐπαινεῖται καὶ τῶν Σπαρτιατῶν τὸ ἔθος τὸ γυμνοῦν τὰς παρθένους τοῖς ξένοις . ἐν Χίῳ δὲ τῇ νήσῳ καὶ βαδίζειν ἥδιστόν ἐστιν ἐπὶ τὰ γυμνάσια καὶ τοὺς δρόμους καὶ ὁρᾶν προσπαλαίοντας τοὺς νέους ταῖς κόραις .
Lemmas: ἐπαινέω δέ καί αὐτός ὁ κάλλος , καί γάρ ἐν ὁ εὐανδρία ὁ καλός ἐγκρίνω καί οὗτος πρωτοφορέω · ἐπιτρέπω , ἐν Ἦλις δέ καί κρίσις γίγνομαι κάλλος , καί ὁ πρότερος ὁ ὁ θεός φέρω τεῦχος δίδωμι , ὁ δέ δεύτερος ὁ βοῦς ἄγω , ὁ δέ τρίτος ὁ θυηλή ἐπιτίθημι . ʽ Ἡρακλείδης δέ ὁ λέμβος ἱστορέω ὅτι κατά ὁ Σπάρτη θαυμάζω πᾶς μάλα ὁ καλός καί γυνή ὁ καλός , καλός γεννάω ὁ Σπάρτη ὁ γυνή . διό καί φημί περί Ἀρχίδαμος ὁ βασιλεύς , γυνή αὐτός καλός φαίνω , ἕτερος δέ αἰσχρός καί πλούσιος , ὡς ἀποκλίνω ἐπί ὁ πλούσιος , ζημιάζω ὁ ἔφορος αὐτός , ἐπιλέγω ὅτι βασιλίσκος ἀντί βασιλεύς ὁ Σπάρτη γεννάω προαιρέω . Εὐριπίδης τε φημί · πρότερος μέν εἶδος ἄξιος τυραννίς · καί ὁ παρά Ὅμηρος δέ δημογέρων θαυμάζω ὁ Ἑλένη ὁ κάλλος φημί οὐ νέμεσις Τρώς καί ἐϋκνήμις Ἀχαιός τοιόσδε ἀμφί γυνή πολύς χρόνος ἄλγος πάσχω αἰνός ἀθάνατος θεά εἰς ὤψ ἔοικα . ἐκπλήσσω γοῦν καί αὐτός ὁ Πρίαμος ἐπί ὁ κάλλος ὁ γυνή , καίτοι ἐν δεινός ὑπάρχω . θαυμάζω γοῦν ἐπί κάλλος ὁ Ἀγαμέμνων τοιοῦτος ἐκφωνέω · καλός δέ οὕτως ἐγώ οὐ πω ὁράω ὀφθαλμός οὐδέ οὕτως γεραρός · βασιλεύς δέ ἀνήρ ἔοικα . καθίστημι δέ καί πολύς ὁ καλός βασιλεύς , ὡς μέχρι νῦν ὁ ἀθάνατος καλέω Αἰθίοψ , ὡς φημί Βίων ἐν Αἰθιοπικός . ὡς ἔοικα γάρ , ὁ κάλλος βασιλεία οἰκεῖος εἰμί . θεά περί κάλλος ἐρίζω πρός ἀλλήλων , καί διά κάλλος ὁ θεός ἀνερείπομαι Ζεύς οἰνοχόος ὁ Γανυμήδης κάλλος ἕνεκα ὅς , ἵνα ἀθάνατος μεθίημι . ὁ θεά δέ τίς ἀναρπάζω ; οὐ ὁ καλός ; ὅς καί σύνειμι ἠώς μέν Κέφαλος καί Κλεῖτος καί Τιθωνός , Δημήτηρ Ἰασίων , Ἀφροδίτη Ἀγχίσης καί Ἄδωνις . διά κάλλος δέ καί ὁ μέγας ὁ θεός διά κέραμος χρυσός ἔρχομαι , ταῦρος γίγνομαι , ἀετός πτερόω πολλάκις , ὥσπερ καί ἐπί Αἰγίνη . Σωκράτης δέ ὁ φιλόσοφος ὁ πᾶς καταφρονέω . ὁ Ἀλκιβιάδης κάλλος οὐ ἥσσων εἰμί ; ὡς καί ὁ σεμνός Ἀριστοτέλης ὁ Φασηλίτης μαθητής , ἐγώ δέ οὐ καί ὁ ἄψυχος ὁ καλός προκρίνω ; ἐπαινέω καί ὁ Σπαρτιάτης ὁ ἔθος ὁ γυμνόω ὁ παρθένος ὁ ξένος . ἐν Χίος δέ ὁ νῆσος καί βαδίζω ἡδύς εἰμί ἐπί ὁ γυμνάσιον καί ὁ δρόμος καί ὁράω προσπαλαίω ὁ νέος ὁ κόρη .