athenaeus-soph.deipnosophistae 5.55
τοιοῦτοί εἰσιν οἱ ἀπὸ φιλοσοφίας στρατηγοί , περὶ ὧν Δημοχάρης ἔλεγεν ὥσπερ ἐκ θύμβρας οὐδεὶς ἂν δύναιτο κατασκευάσαι λόγχην , οὐδ’ ἐκ Σωκράτους στρατιώτην ἄμεμπτον . ὁ γὰρ Πλάτων φησὶν τρεῖς στρατείας στρατεύσασθαι Σωκράτη , τὴν μὲν εἰς Ποτίδαιαν , τὴν δὲ εἰς Ἀμφίπολιν , τὴν δὲ εἰς Βοιωτοὺς ὅτε καὶ συνέβη τὴν ἐπὶ Δηλίῳ μάχην γενέσθαι , μηδενὸς δὲ τοῦθ’ ἱστορηκότος αὐτὸς καὶ ἀριστείων φησὶν αὐτὸν τετυχηκέναι πάντων τῶν Ἀθηναίων φυγόντων , πολλῶν δὲ καὶ ἀπολομένων . πάντα δὲ ταῦτα ἐψευδολόγηται . ἡ μὲν γὰρ ἐπὶ Ἀμφίπολιν στρατεία γέγονεν ἐπὶ Ἀλκαίου ἄρχοντος Κλέωνος ἡγουμένου ἐξ ἐπιλέκτων ἀνδρῶν , ὥς φησι Θουκυδίδης , τούτων οὖν τῶν ἐπιλέκτων ἀνάγκη εἶναι καὶ Σωκράτην , ᾧ πλὴν τρίβωνος καὶ βακτηρίας οὐδὲν ἦν . τίς οὖν εἶπεν ἱστοριογράφος ἢ ποιητής ; ἢ ποῦ Θουκυδίδης τὸν Σωκράτη παρενέχρωσε τὸν Πλάτωνος στρατιώτην ; τί γὰρ ἀσπίδι ξύνθημα καὶ βακτηρίᾳ ; πότε δὲ καὶ εἰς Ποτίδαιαν ἐστρατεύσατο , ὡς ἐν τῷ Χαρμίδῃ εἴρηκεν ὁ Πλάτων φάσκων αὐτὸν καὶ τῶν ἀριστείων τότε Ἀλκιβιάδῃ παραχωρῆσαι ; τοῦτο οὔτε Θουκυδίδου ἀλλ’ οὐδ’ Ἰσοκράτους εἰρηκότος ἐν τῷ περὶ τοῦ ζεύγους , ποίας δὲ καὶ μάχης γενομένης ἔλαβε τὰ ἀριστεῖα Σωκράτης καὶ τί πράξας ἐπιφανὲς καὶ διάσημον ; καθόλου μάχης μηδεμιᾶς συμπεσούσης , ὡς ἱστόρηκε Θουκυδίδης , οὐκ ἀρκεσθεὶς δὲ ταύτῃ τῇ τερατολογίᾳ ὁ Πλάτων ἐπάγει καὶ τὴν ἐπὶ Δηλίῳ γενομένην , μᾶλλον δὲ πεπλασμένην ἀνδραγαθίαν . εἰ γὰρ καὶ τὸ Δήλιον ᾑρήκει Σωκράτης , ὡς ἱστορεῖ Ἡρόδικος ὁ Κρατήτειος ἐν τοῖς πρὸς τὸν Φιλοσωκράτην , ἅμα τοῖς πολλοῖς ἀσχημόνως ἂν ἔφυγε , Παγώνδου δύο τέλη περιπέμψαντος τῶν ἱππέων ἐκ τοῦ ἀφανοῦς περὶ τὸν λόφον . τότε γὰρ οἱ μὲν πρὸς τὸ Δήλιον τῶν Ἀθηναίων ἔφυγον , οἱ δ’ ἐπὶ θάλατταν , ἄλλοι δὲ ἐπὶ ᾽ Ὠρωπόν , οἱ δὲ πρὸς Πάρνηθα τὸ ὄρος · Βοιωτοὶ δ’ ἐφεπόμενοι ἔκτεινον καὶ μάλιστα οἱ ἱππεῖς οἵ τε αὐτῶν καὶ οἱ Λοκρῶν . τοιούτου οὖν κυδοιμοῦ καὶ φόβου καταλαβόντος τοὺς Ἀθηναίους , μόνος Σωκράτης βρενθυόμενος καὶ τὠφθαλμὼ παραβάλλων εἱστήκει ἀναστέλλων τὸ Βοιωτῶν καὶ Λοκρῶν ἱππικόν ; καὶ ταύτης τῆς ἀνδρείας αὐτοῦ οὐ Θουκυδίδης μέμνηται , οὐκ ἄλλος οὐδεὶς ποιητής . πῶς δὲ καὶ τῶν ἀριστείων Ἀλκιβιάδῃ παραχωρεῖ τῷ μηδ’ ὅλως κεκοινωνηκότι ταύτης τῆς στρατείας ; ἐν δὲ τῷ Κρίτωνι ὁ τῇ Μνημοσύνῃ φίλος Πλάτων οὐδὲ ποιήσασθαι πώποτε ἀποδημίαν τὸν Σωκράτη ἔξω τῆς εἰς Ἰσθμὸν πορείας εἴρηκε . καὶ Ἀντισθένης δ’ ὁ Σωκρατικὸς περὶ τῶν ἀριστείων τὰ αὐτὰ τῷ Πλάτωνι ἱστορεῖ . οὔκ ἐστιν δ’ ἔτυμος ὁ λόγος οὗτος . χαρίζεται γὰρ καὶ ὁ κύων οὗτος πολλὰ τῷ Σωκράτει · ὅθεν οὐδετέρῳ αὐτῶν δεῖ πιστεύειν σκοπὸν ἔχοντας Θουκυδίδην . ὁ γὰρ Ἀντισθένης καὶ προσεπάγει τῇ ψευδογραφίᾳ λέγων οὕτως ἡμεῖς δὲ ἀκούομεν κἀν τῇ πρὸς Βοιωτοὺς μάχῃ τὰ ἀριστεῖά σε λαβεῖν . εὐφήμει , ὦ ξένε · Ἀλκιβιάδου τό γέρας , οὐκ ἐμόν . σοῦ γε δόντος , ὡς ἡμεῖς ἀκούομεν . ὁ δὲ Πλάτωνος Σωκράτης εἰς Ποτίδαιαν λέγει παρεῖναι καὶ τῶν ἀριστείων Ἀλκιβιάδῃ παρακεχωρηκέναι . προτερεῖ δὲ κατὰ πάντας τοὺς ἱστορικοὺς τῆς ἐπὶ Δήλιον στρατείας ἡ περὶ Ποτίδαιαν , ἧς Φορμίων ἐστρατήγει .
Lemmas: τοιοῦτος εἰμί ὁ ἀπό φιλοσοφία στρατηγός , περί ὅς Δημοχάρης λέγω ὥσπερ ἐκ θύμβρα οὐδείς ἄν δύναμαι κατασκευάζω λόγχη , οὐδέ ἐκ Σωκράτης στρατιώτης ἄμεμπτος . ὁ γάρ Πλάτων φημί τρεῖς στρατεία στρατεύω Σωκράτης , ὁ μέν εἰς Ποτιδαία , ὁ δέ εἰς Ἀμφίπολις , ὁ δέ εἰς Βοιωτός ὅτε καί συμβαίνω ὁ ἐπί Δήλιον μάχη γίγνομαι , μηδείς δέ οὗτος ἱστορέω αὐτός καί ἀριστεῖα φημί αὐτός τυγχάνω πᾶς ὁ Ἀθηναῖος φεύγω , πολύς δέ καί ἀπόλλυμι . πᾶς δέ οὗτος ψευδολογέω . ὁ μέν γάρ ἐπί Ἀμφίπολις στρατεία γίγνομαι ἐπί Ἀλκαῖος ἄρχων Κλέων ἡγέομαι ἐκ ἐπίλεκτος ἀνήρ , ὡς φημί Θουκυδίδης , οὗτος οὖν ὁ ἐπίλεκτος ἀνάγκη εἰμί καί Σωκράτης , ὅς πλήν τρίβων καί βακτηρία οὐδείς εἰμί . τίς οὖν λέγω ἱστοριογράφος ἤ ποιητής ; ἤ ποῦ Θουκυδίδης ὁ Σωκράτης παρεγχρώζομαι ὁ Πλάτων στρατιώτης ; τίς γάρ ἀσπίς σύνθημα καί βακτηρία ; πότε δέ καί εἰς Ποτιδαία στρατεύω , ὡς ἐν ὁ Χαρμίδης λέγω ὁ Πλάτων φάσκω αὐτός καί ὁ ἀριστεῖα τότε Ἀλκιβιάδης παραχωρέω ; οὗτος οὔτε Θουκυδίδης ἀλλά οὐδέ Ἰσοκράτης λέγω ἐν ὁ περί ὁ ζεῦγος , ποῖος δέ καί μάχη γίγνομαι λαμβάνω ὁ ἀριστεῖα Σωκράτης καί τίς πράσσω ἐπιφανής καί διάσημος ; καθόλου μάχη μηδείς συμπίπτω , ὡς ἱστορέω Θουκυδίδης , οὐ ἀρκέω δέ οὗτος ὁ τερατολογία ὁ Πλάτων ἐπάγω καί ὁ ἐπί Δήλιος γίγνομαι , μάλα δέ πλάσσω ἀνδραγαθία . εἰ γάρ καί ὁ Δήλιον αἱρέω Σωκράτης , ὡς ἱστορέω Ἡρόδικος ὁ Κρατήτειος ἐν ὁ πρός ὁ Φιλοσωκράτης , ἅμα ὁ πολύς ἀσχήμων ἄν φεύγω , Παγώνδας δύο τέλος περιπέμπω ὁ ἱππεύς ἐκ ὁ ἀφανής περί ὁ λόφος . τότε γάρ ὁ μέν πρός ὁ Δήλιον ὁ Ἀθηναῖος φεύγω , ὁ δέ ἐπί θάλασσα , ἄλλος δέ ἐπί ἒ Ὠρωπός , ὁ δέ πρός Πάρνης ὁ ὄρος · Βοιωτός δέ ἐφέπω κτείνω καί μάλα ὁ ἱππεύς ὁ τε αὐτός καί ὁ Λοκροί . τοιοῦτος οὖν κυδοιμός καί φόβος καταλαμβάνω ὁ Ἀθηναῖος , μόνος Σωκράτης βρενθύομαι καί ὀφθαλμός παραβάλλω ἵστημι ἀναστέλλω ὁ Βοιωτός καί Λοκροί ἱππικός ; καί οὗτος ὁ ἀνδρεία αὐτός οὐ Θουκυδίδης μιμνῄσκω , οὐ ἄλλος οὐδείς ποιητής . πῶς δέ καί ὁ ἀριστεῖα Ἀλκιβιάδης παραχωρέω ὁ μηδέ ὅλος κοινωνέω οὗτος ὁ στρατεία ; ἐν δέ ὁ Κρίτων ὁ ὁ Μνημοσύνη φίλος Πλάτων οὐδέ ποιέω πώποτε ἀποδημία ὁ Σωκράτης ἔξω ὁ εἰς Ἰσθμός πορεία λέγω . καί Ἀντισθένης δέ ὁ Σωκρατικός περί ὁ ἀριστεῖα ὁ αὐτός ὁ Πλάτων ἱστορέω . οὐ εἰμί δέ ἔτυμος ὁ λόγος οὗτος . χαρίζω γάρ καί ὁ κύων οὗτος πολύς ὁ Σωκράτης · ὅθεν οὐδέτερος αὐτός δέω πιστεύω σκοπός ἔχω Θουκυδίδης . ὁ γάρ Ἀντισθένης καί προσεπαγάω ὁ ψευδογραφία λέγω οὕτως ἐγώ δέ ἀκούω ἐν ὁ πρός Βοιωτός μάχη ὁ ἀριστεῖα σύ λαμβάνω . εὐφημέω , ὦ ξένος · Ἀλκιβιάδης ὁ γέρας , οὐ ἐμός . σύ γε δίδωμι , ὡς ἐγώ ἀκούω . ὁ δέ Πλάτων Σωκράτης εἰς Ποτιδαία λέγω πάρειμι καί ὁ ἀριστεῖα Ἀλκιβιάδης παραχωρέω . προτερέω δέ κατά πᾶς ὁ ἱστορικός ὁ ἐπί Δήλιον στρατεία ὁ περί Ποτιδαία , ὅς Φορμίων στρατηγέω .