athenaeus-soph.deipnosophistae 11.53
κισσύβιον τὸ μόνωτον ποτήριον Φιλήμων . Νεοπτόλεμος δ’ ὁ Παριανὸς ἐν τρίτῳ Γλωσσῶν τὸ κίσσινον ποτήριον σημαίνειν παρ’ Εὐριπίδῃ ἐν Ἀνδρομέδᾳ · πᾶς δὲ ποιμένων ἔρρει λεώς , ὁ μὲν γάλακτος κίσσινον φέρων σκύφος πόνων ἀναψυκτῆρ᾽ , ὁ δ’ ἀμπέλων γάνος . τὸ γὰρ κισσύβιον , φησί , λέγεται ἐπὶ συνόδου ἀγροικικῆς , ἔνθα προσήκει μάλιστα τὸ ξύλινον ποτήριον . Κλείταρχος δέ φησιν Αἰολεῖς τὸν σκύφον κισσύβιον καλεῖν Μαρσύας δὲ κύπελλον καὶ τὸ ξύλινον ποτήριον . Εὔμολπος δὲ γένος τι ποτηρίου , ἴσως , φησίν , κατ’ ἀρχὰς ἐκ κισσίνου κατασκευασθὲν ξύλου . Νίκανδρος δὲ ὁ Κολοφώνιος ἐν τῷ πρώτῳ τῶν Αἰτωλικῶν γράφει · ἐν τῇ ἱεροποιίῃ τοῦ Διδυμαίου Διὸς κισσοῦ σπονσδοποιέονται πετάλοισιν , ὅθεν τὰ ἀρχαῖα ἐκπώματα κισσύβια φωνέεται . Ὅμηρος · κισσύβιον μετὰ χερσὶν ἔχων μέλανος οἴνοιο . Ἀσκληπιάδης δ’ ὁ Μυρλεανὸς ἐν τῷ περὶ τῆς Νεστορίδος σκύφει , φησί , καὶ κισσυβίῳ τῶν μὲν ἐν ἄστει καὶ μετρίων οὐδεὶς ἐχρῆτο , συβῶται δὲ καὶ νομεῖς καὶ οἱ ἐν ἀγρῷ Πολύφημος μὲν τῷ κισσυβίῳ , θατέρῳ δὲ Εὔμαιος . Καλλίμαχος δ’ ἔοικε διαμαρτάνειν ἐν τῇ συγχρήσει τῶν ὀνομάτων , λέγων ἐπὶ τοῦ οἰκείου ξένου τοῦ παρὰ τῷ Ἀθηναίῳ Πόλλιδι συνεστιασθέντος αὐτῷ · καὶ γὰρ ὁ Θρηικίην μὲν ἀνήνατο χανδὸν ἄμυστιν ζωροποτεῖν , ὀλίγῳ δ’ ἥδετο κισσυβίῳ . τῷ μὲν ἐγὼ τόδ’ ἔλεξα περιστείχοντος ἀλείσου τὸ τρίτον ὁ γὰρ λέγων ἄλεισον τὸ αὐτὸ καὶ κισσύβιον τὴν ἀκριβῆ θέσιν τῶν ὀνομάτων οὐ διαφυλάττει . εἰκάσειε δ’ ἄν τις τὸ κισσύβιον τὸ πρῶτον ὑπὸ ποιμένων ἐργασθῆναι ἐκ κισσίνου ξύλου , ἄλλοι δὲ ἐτυμολογοῦσιν αὐτὸ ἀπὸ τοῦ χεῖσθαι , ὅ ἐστὶ χωρεῖν · οὐδὸς δ’ ἀμφοτέρους ὅδε χείσεται . καὶ ἡ τοῦ ὄφεως κατάδυσις χειή , ἡ καταδεχομένη τὸ ζῷον . καὶ κήθιον τὸ χήτιον τὸ χωροῦν τοὺς ἀστραγάλους . Διονύσιος δ’ ὁ Σάμιος ἐν τοῖς περὶ τοῦ Κύκλου τὸ Ὁμηρικὸν κισσύβιον κυμβίον ἔφη γράφων οὕτως · καὶ αὐτὸν Ὀδυσσεὺς ὁρῶν ταῦτα ποιοῦντα πληρώσας τοῦ οἴνου κυμβίον δίδωσι πιεῖν .
Lemmas: κισσύβιον ὁ μόνωτος ποτήριον Φιλήμων . Νεοπτόλεμος δέ ὁ Παριανός ἐν τρίτος Γλῶσσα ὁ κίσσινος ποτήριον σημαίνω παρά Εὐριπίδης ἐν Ἀνδρομέδα · πᾶς δέ ποιμήν ἔρρω λαός , ὁ μέν γάλα κίσσινος φέρω σκύφος πόνος ἀναψυκτήρ , ὁ δέ ἄμπελος γάνος . ὁ γάρ κισσύβιον , φημί , λέγω ἐπί σύνοδος ἀγροικικός , ἔνθα προσήκω μάλα ὁ ξύλινος ποτήριον . Κλείταρχος δέ φημί Αἰολεύς ὁ σκύφος κισσύβιον καλέω Μαρσύας δέ κύπελλον καί ὁ ξύλινος ποτήριον . Εὔμολπος δέ γένος τις ποτήριον , ἴσως , φημί , κατά ἀρχή ἐκ κίσσινος κατασκευάζω ξύλον . Νίκανδρος δέ ὁ Κολοφώνιος ἐν ὁ πρῶτος ὁ Αἰτωλικός γράφω · ἐν ὁ ἱεροποιία ὁ Διδυμαῖος Ζεύς κισσός σπονσδοποιέω πέταλον , ὅθεν ὁ ἀρχαῖος ἔκπωμα κισσύβιον φωνέω . Ὅμηρος · κισσύβιον μετά χείρ ἔχω μέλας οἶνος . Ἀσκληπιάδης δέ ὁ Μυρλεανός ἐν ὁ περί ὁ Νεστορίς σκύφος , φημί , καί κισσύβιον ὁ μέν ἐν ἄστυ καί μέτριος οὐδείς χράω , συβώτης δέ καί νομεύς καί ὁ ἐν ἀγρός Πολύφημος μέν ὁ κισσύβιον , ἕτερος δέ Εὔμαιος . Καλλίμαχος δέ ἔοικα διαμαρτάνω ἐν ὁ σύγχρησις ὁ ὄνομα , λέγω ἐπί ὁ οἰκεῖος ξένος ὁ παρά ὁ Ἀθηναῖος Πόλλις συνεστιάζω αὐτός · καί γάρ ὁ Θρᾷξ μέν ἀναίνομαι χανδόν ἄμυστις ζωροποτέω , ὀλίγος δέ ἥδομαι κισσύβιον . ὁ μέν ἐγώ ὅδε λέγω περιστείχω ἄλεισον ὁ τρίτος ὁ γάρ λέγω ἄλεισον ὁ αὐτός καί κισσύβιον ὁ ἀκριβής θέσις ὁ ὄνομα οὐ διαφυλάσσω . εἰκάζω δέ ἄν τις ὁ κισσύβιον ὁ πρῶτος ὑπό ποιμήν ἐργάζομαι ἐκ κίσσινον ξύλον , ἄλλος δέ ἐτυμολογέω αὐτός ἀπό ὁ χέω , ὅς εἰμί χωρέω · οὐδός δέ ἀμφότερος ὅδε χανδάνω . καί ὁ ὁ ὄφις κατάδυσις χειά , ὁ καταδέχομαι ὁ ζῷον . καί κήθιον ὁ χήτιον ὁ χωρέω ὁ ἀστράγαλος . Διονύσιος δέ ὁ Σάμιος ἐν ὁ περί ὁ Κύκλος ὁ Ὁμηρικός κισσύβιον κυμβίον φημί γράφω οὕτως · καί αὐτός Ὀδυσσεύς ὁράω οὗτος ποιέω πληρόω ὁ οἶνος κυμβίον δίδωμι πίνω .