athenaeus-soph.deipnosophistae 4.19
περὶ δὲ τοῦ τῶν φιδιτίων δείπνου Δικαίαρχος τάδε ἱστορεῖ ἐν τῷ ἐπιγραφομένῳ Τριπολιτικῷ · ᾽ τὸ δεῖπνον πρῶτον μὲν ἑκάστῳ χωρὶς παρατιθέμενον καὶ πρὸς ἕτερον κοινωνίαν οὐδεμίαν ἔχον εἶτα μᾶζαν μὲν ὅσην ἂν ἕκαστος ᾖ βουλόμενος , καὶ πιεῖν πάλιν ὅταν ᾖ θυμὸς ἑκάστῳ κώθων παρακείμενός ἐστιν . ὄψον δὲ ταὐτὸν ἀεί ποτε πᾶσίν ἐστιν , ὕειον κρέας ἑφθόν , ἐνίοτε δ’ οὐδ’ ὁτιμενοῦν πλὴν ὄψον τι μικρὸν ἔχον σταθμὸν ὡς τέταρτον μάλιστα , καὶ παρὰ τοῦτο ἕτερον οὐδὲν πλὴν ὅ γε ἀπὸ τούτων ζωμὸς ἱκανὸς ὢν παρὰ πᾶν τὸ δεῖπνον ἅπαντας αὐτοὺς παραπέμπειν , κἂν ἄρα ἐλάα τις ἢ τυρὸς ἢ σῦκον , ἀλλὰ κἄν τι λάβωσιν ἐπιδόσιμον , ἰχθὺν ἢ λαγὼν ἢ φάτταν ἤ τι τοιοῦτον , εἶτ’ ὀξέως ἤδη δεδειπνηκόσιν ὕστερα περιφέρεται ταῦτα τὰ ἐπάικλα καλούμενα , συμφέρει δ’ ἕκαστος εἰς τὸ φιδίτιον ἀλφίτων μὲν ὡς τρία μάλιστα ἡμιμέδιμνα ᾽ Ἀττικά , οἴνου δὲ χοεῖς ἕνδεκά τινας ἢ δώδεκα , παρὰ δὲ ταῦτα τυροῦ σταθμόν τινα καὶ σύκων , ἔτι δὲ εἰς ὀψωνίαν περὶ δέκα τινὰς Αἰγιναίους ὀβολούς Σφαῖρος δ’ ἐν τρίτῳ Λακωνικῆς πολιτείας γράφει · ‘φέρουσι δὲ καὶ ἐπάικλα αὐτοῖς οἱ φιδίται · καὶ τῶν μὲν ἀγρευομένων ὑφ’ αὑτῶν ἐνίοτε οἱ πολλοί , οὐ μὴν ἀλλ’ οἵ γε πλούσιοι καὶ ἄρτον καὶ ὧν ἂν ὥρα ἐκ τῶν ἀγρῶν ὅσον εἰς αὐτὴν τὴν συνουσίαν , νομίζοντες καὶ τὸ πλείονα τῶν ἱκανῶν παρασκευάζειν περιττὸν εἶναι , μὴ μέλλοντά γε προσφέρεσθαι.’ Μόλπις δέ φησι · ʽ μετὰ δὲ τὸ δεῖπνον εἴωθεν ἀεί τι παρά τινος κομίζεσθαι , ἐνίοτε δὲ καὶ παρὰ πλειόνων , παρ’ αὐτοῖς κατ’ οἶκον ἠρτυμένη ματτύη , ὃ καλοῦσιν ἐπάικλον . τῶν δὲ κομιζομένων οὐδεὶς οὐθὲν ἀγοράσας εἴωθεν φέρειν οὔτε γὰρ ἡδονῆς οὐδ’ ἀκρασίας γαστρὸς οὕνεκεν κομίζουσιν , ἀλλὰ τῆς αὑτῶν ἀρετῆς ἀπόδειξιν τῆς κατὰ τὴν θήραν ποιούμενοι , πολλοὶ δὲ καὶ ποίμνια αὐτῶν τρέφοντες ἀφθόνως μεταδιδόασι τῶν ἐκγόνων . ἐστὶ δ’ ἡ ματτύα φάτται , χῆνες , τρυγόνες , κίχλαι , κόσσυφοι , λαγῴ , ἄρνες , ἔριφοι . οἱ δὲ μάγειροι σημαίνουσι τοὺς ἀεί τι κομίζοντας εἰς μέσον , ἵνα πάντες εἰδῶσι τὴν τῆς θήρας φιλοπονίαν καὶ τὴν εἰς αὐτοὺς ἐκτένειαν Δημήτριος δ’ ὁ Σκήψιος ἐν τῷ α τοῦ Τρωικοῦ διακόσμου τὴν τῶν Καρνείων φησὶν ἑορτὴν παρὰ Λακεδαιμονίοις μίμημα εἶναι στρατιωτικῆς ἀγωγῆς . τόπους μὲν γὰρ εἶναι θ τῷ ἀριθμῷ , σκιάδες δὲ οὗτοι καλοῦνται σκηναῖς ἔχοντες παραπλήσιόν τι · καὶ ἐννέα καθ’ ἕκαστον ἄνδρες δειπνοῦσι , πάντα τε ἀπὸ προστάγματος κηρύσσεται , ἔχει τε ἑκάστη σκιὰς φρατρίας τρεῖς καὶ γίνεται ἡ τῶν Καρνείων ἑορτὴ ἐπὶ ἡμέρας ʽ .
Lemmas: περί δέ ὁ ὁ φιλίτιον δεῖπνον Δικαίαρχος ὅδε ἱστορέω ἐν ὁ ἐπιγράφω Τριπολιτικός · ἒ ὁ δεῖπνον πρῶτος μέν ἕκαστος χωρίς παρατίθημι καί πρός ἕτερος κοινωνία οὐδείς ἔχω εἶτα μᾶζα μέν ὅσος ἄν ἕκαστος εἰμί βούλομαι , καί πίνω πάλιν ὅταν εἰμί θυμός ἕκαστος κώθων παράκειμαι εἰμί . ὄψον δέ αὐτός ἀεί ποτέ πᾶς εἰμί , ὕειος κρέας ἑφθός , ἐνίοτε δέ οὐδέ ὁτιμενέω πλήν ὄψον τις μικρός ἔχω σταθμός ὡς τέταρτος μάλα , καί παρά οὗτος ἕτερος οὐδείς πλήν ὁ γε ἀπό οὗτος ζωμός ἱκανός εἰμί παρά πᾶς ὁ δεῖπνον ἅπας αὐτός παραπέμπω , ἐάν ἄρα ἐλαία τις ἤ τυρός ἤ σῦκον , ἀλλά ἐάν τις λαμβάνω ἐπιδόσιμος , ἰχθῦς ἤ λαγώς ἤ φάσσα ἤ τις τοιοῦτος , εἶτα ὀξύς ἤδη δειπνέω ὕστερος περιφέρω οὗτος ὁ ἐπάϊκλα καλέω , συμφέρω δέ ἕκαστος εἰς ὁ φιδίτιον ἄλφιτον μέν ὡς τρεῖς μάλα ἡμιμέδιμνον ἒ Ἀττικός , οἶνος δέ χοής ἕνδεκα τις ἤ δώδεκα , παρά δέ οὗτος τυρός σταθμός τις καί σῦκον , ἔτι δέ εἰς ὀψωνία περί δέκα τις Αἰγιναῖος ὀβολός Σφαῖρος δέ ἐν τρίτος Λακωνικός πολιτεία γράφω · φέρω δέ καί ἐπάϊκλα αὐτός ὁ φιδίτης · καί ὁ μέν ἀγρεύω ὑπό ἑαυτοῦ ἐνίοτε ὁ πολύς , οὐ μήν ἀλλά ὁ γε πλούσιος καί ἄρτος καί ὅς ἄν ὁράω ἐκ ὁ ἀγρός ὅσος εἰς αὐτός ὁ συνουσία , νομίζω καί ὁ πολύς ὁ ἱκανός παρασκευάζω περισσός εἰμί , μή μέλλω γε προσφέρω Μόλπις δέ φημί · ʽ μετά δέ ὁ δεῖπνον εἴωθα ἀεί τις παρά τις κομίζω , ἐνίοτε δέ καί παρά πολύς , παρά αὐτός κατά οἶκος ἀρτύω ματτύη , ὅς καλέω ἐπάικλος . ὁ δέ κομίζω οὐδείς οὐδείς ἀγοράζω εἴωθα φέρω οὔτε γάρ ἡδονή οὐδέ ἀκρασία γαστήρ οὕνεκα κομίζω , ἀλλά ὁ ἑαυτοῦ ἀρετή ἀπόδειξις ὁ κατά ὁ θήρα ποιέω , πολύς δέ καί ποίμνιον αὐτός τρέφω ἄφθονος μεταδίδωμι ὁ ἔκγονος . εἰμί δέ ὁ ματτύη φάσσα , χήν , τρυγών , κίχλη , κόσσυφος , λαγώς , ἀρήν , ἔριφος . ὁ δέ μάγειρος σημαίνω ὁ ἀεί τις κομίζω εἰς μέσος , ἵνα πᾶς οἶδα ὁ ὁ θήρα φιλοπονία καί ὁ εἰς αὐτός ἐκτένεια Δημήτριος δέ ὁ Σκήψιος ἐν ὁ α ὁ Τρωϊκός διάκοσμος ὁ ὁ Κάρνειος φημί ἑορτή παρά Λακεδαιμόνιος μίμημα εἰμί στρατιωτικός ἀγωγή . τόπος μέν γάρ εἰμί θ ὁ ἀριθμός , σκιάς δέ οὗτος καλέω σκηνή ἔχω παραπλήσιος τις · καί ἐννέα κατά ἕκαστος ἀνήρ δειπνέω , πᾶς τε ἀπό πρόσταγμα κηρύσσω , ἔχω τε ἕκαστος σκιά φράτρα τρεῖς καί γίγνομαι ὁ ὁ Κάρνειος ἑορτή ἐπί ἡμέρα ʽ .