athenaeus-soph.deipnosophistae 9.15
ὄρνεις . ἐπεὶ δὲ καὶ ὄρνεις ἐπῆσαν ταῖς κολοκύνταις καὶ ἄλλοις κνιστοῖς λαχάνοις ( οὕτως δ’ εἴρηκεν Ἀριστοφάνης ἐν Δηλίᾳ τὰ σύγκοπτα λάχανα , κνιστὰ ἢ στέμφυλα ) , ὁ Μυρτίλος ἔφη · ἀλλὰ μὴν καὶ ὄρνιθας καὶ ὀρνίθια νῦν μόνως ἡ συνήθεια καλεῖ τὰς θηλείας , ὧν ὁρῶ περιφερόμενον πλῆθος ( καὶ Χρύσιππος δ’ ὁ φιλόσοφος ἐν τῷ πέμπτῳ περὶ τοῦ καλοῦ καὶ τῆς ἡδονῆς γράφει οὕτως · ‘καθάπερ τινὲς τὰς λευκὰς ὄρνιθας τῶν μελαινῶν ἡδίους εἶναι μᾶλλον’ ) , ἀλεκτρυόνας δὲ καὶ ἀλεκτοριδέας τοὺς ἄρρενας · τῶν ἀρχαίων δὲ τὸ ὄρνις καὶ ἀρσενικῶς καὶ θηλυκῶς λεγόντων ἐπ’ ἄλλων ὀρνέων , οὐ περὶ τούτου τοῦ εἰδικοῦ , περὶ οὗ φησιν ἡ συνήθεια ὄρνιθας ὠνήσασθαι . Ὅμηρος μὲν οὖν φησι · ὄρνιθες δέ τε πολλοὶ ὑπ’ αὐγὰς ἠελίοιο . καὶ ἀλλαχόθι θηλυκῶς ὄρνιθι λιγυρῇ . καί · ὡς δ’ ὄρνις ἀπτῆσι νεοσσοῖσι προφέρῃσι μάστακ’ ἐπεί κε λάβῃσι , κακῶς δὲ τὲ οἱ πέλει αὐτῇ . Μένανδρος δ’ ἐν Ἐπικλήρῳ πρώτῃ σαφῶς τὸ ἐπὶ τῆς συνηθείας φησὶν ἐμφανίζων οὕτως · ‘ἀλεκτρυών τις ἐκεκράγει μέγα . οὐ σοβήσετ’ ἔξω,’ φησί , ‘τὰς ὄρνιθας ἀφ’ ἡμῶν;’ καὶ πάλιν αὕτη ποτ’ ἐξεσόβησε τὰς ὄρνις μόλις . ὀρνίθια δ’ εἴρηκε Κρατῖνος ἐν Νεμέσει οὕτως · τἄλλα πάντ᾽ ὀρνίθια.᾽ ἐπὶ δὲ τοῦ ἀρσενικοῦ οὐ μόνον ὄρνιν ἀλλὰ καὶ ὄρνιθα , ὁ αὐτὸς Κρατῖνος ἐν τῷ αὐτῷ δράματι · ὄρνιθα φοινικόπτερον.᾽ καὶ πάλιν ὄρνιθα τοίνυν δεῖ σε γίγνεσθαι μέγαν . καὶ Σοφοκλῆς Ἀντηνορίδαις · ὄρνιθα καὶ κήρυκα καὶ διάκονον . Αἰσχύλος Καβείροις · ὄρνιθα δ’ οὐ ποιῶ σε τῆς ἐμῆς ὁδοῦ . Ξενοφῶν δ’ ἐν δευτέρῳ Παιδείας · ᾽ ἐπὶ μὲν τοὺς ὄρνιθας τῷ ἰσχυροτάτῳ χειμῶνι.᾽ Μένανδρος Διδύμαις , ᾽ ὄρνεις φέρων ἐλήλυθα.᾽ καὶ ἑξῆς ὄρνιθας ἀποστέλλει φησίν . ὅτι δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ πληθυντικοῦ ὄρνις λέγουσι πρόκειται τὸ Μενάνδρειον μαρτύριον ἀλλὰ καὶ Ἀλκμάν πού φησι · λῦσαν δ’ ἄπρακτα νεάνιδες ὥστ’ ὄρνις ἱέρακος ὑπερπταμένω . καὶ Εὔπολις ἐν Δήμοις · οὐ δεινὸν οὖν κριοὺς ἔμ’ ἐκγεννᾶν τέκνα ὄρνις θ’ ὁμοίους τοὺς νεοττοὺς τῷ πατρί ;
Lemmas: ὄρνις . ἐπεί δέ καί ὄρνις ἔπειμι ὁ κολοκύνθη καί ἄλλος κνιστός λάχανον ( οὕτως δέ λέγω Ἀριστοφάνης ἐν Δήλιος ὁ συγκοπτός λάχανον , κνιστός ἤ στέμφυλον ) , ὁ Μυρτίλος φημί · ἀλλά μήν καί ὄρνις καί ὀρνίθιον νῦν μόνος ὁ συνήθεια καλέω ὁ θῆλυς , ὅς ὁράω περιφέρω πλῆθος ( καί Χρύσιππος δέ ὁ φιλόσοφος ἐν ὁ πέμπτος περί ὁ καλός καί ὁ ἡδονή γράφω οὕτως · καθάπερ τις ὁ λευκός ὄρνις ὁ μέλας ἡδύς εἰμί μᾶλλονέ ) , ἀλεκτρυών δέ καί ἀλεκτοριδεύς ὁ ἄρσην · ὁ ἀρχαῖος δέ ὁ ὄρνις καί ἀρσενικός καί θηλυκός λέγω ἐπί ἄλλος ὄρνεον , οὐ περί οὗτος ὁ εἰδικός , περί ὅς φημί ὁ συνήθεια ὄρνις ὠνέομαι . Ὅμηρος μέν οὖν φημί · ὄρνις δέ τε πολύς ὑπό αὐγή ἥλιος . καί ἀλλαχόθι θηλυκός ὄρνις λιγυρός . καί · ὡς δέ ὄρνις ἀπτήν νεοσσός προφέρω μάσταξ ἐπεί ἄν λαμβάνω , κακός δέ τε ἕ πέλω αὐτός . Μένανδρος δέ ἐν Ἐπίκληρος πρῶτος σαφής ὁ ἐπί ὁ συνήθεια φημί ἐμφανίζω οὕτως · ἀλεκτρυών τις κράζω μέγας . οὐ σοβέω ἔξω φημί , τά ὄρνις ἀπό ἡμῶν;’ καί πάλιν οὗτος ποτέ ἐκσοβέω ὁ ὄρνις μόλις . ὀρνίθιον δέ λέγω Κρατῖνος ἐν Νέμεσις οὕτως · ἄλλος πᾶς ὄρνις ἐπί δέ ὁ ἀρσενικόν οὐ μόνος ὄρνις ἀλλά καί ὄρνις , ὁ αὐτός Κρατῖνος ἐν ὁ αὐτός δρᾶμα · ὄρνις φοινικόπτερον.᾽ καί πάλιν ὄρνις τοίνυν δέω σύ γίγνομαι μέγας . καί Σοφοκλῆς Ἀντηνορίδης · ὄρνις καί κῆρυξ καί διάκονος . Αἰσχύλος Κάβειροι · ὄρνις δέ οὐ ποιέω σύ ὁ ἐμός ὁδός . Ξενοφῶν δέ ἐν δεύτερος Παιδεία · ἒ ἐπί μέν ὁ ὄρνις ὁ ἰσχυρός χειμῶνι.᾽ Μένανδρος Διδύμη , ἒ ὄρνις φέρω ἐλαύνω καί ἑξῆς ὄρνις ἀποστέλλω φημί . ὅτι δέ καί ἐπί ὁ πληθυντικός ὄρνις λέγω πρόκειμαι ὁ Μενάνδρειος μαρτύριον ἀλλά καί Ἀλκμάν που φημί · λύω δέ ἄπρακτος νεᾶνις ὥστε ὄρνις ἱέραξ ὑπερπέτομαι . καί Εὔπολις ἐν Δῆμος · οὐ δεινός οὖν κριός ἐγώ ἐκγεννάω τέκνον ὄρνις τε ὅμοιος ὁ νεοσσός ὁ πατήρ ;