athenaeus-soph.deipnosophistae 13.31
περὶ δὲ τῶν ἑταιρῶν καὶ Φιλέταιρος ἐν Κυνηγίδι τάδε φησίν οὐκ ἐτὸς Ἑταίρας ἱερόν ἐστι πανταχοῦ , ἀλλ’ οὐχὶ γαμετῆς οὐδαμοῦ τῆς Ἑλλάδος . οἶδα δὲ καὶ ἑορτὴν Ἑταιρίδεια ἀγομένην ἐν Μαγνησίᾳ οὐ διὰ τὰς ἑταίρας , ἀλλὰ δι’ ἑτέραν αἰτίαν , ἧς μνημονεύει Ἡγήσανδρος ἐν Ὑπομνήμασι γράφων ὧδε · τὴν τῶν Ἑταιριδείων ἑορτὴν συντελοῦσι Μάγνητες . ἱστοροῦσι δὲ πρῶτον Ἰάσονα τὸν Αἴσονος συναγαγόντα τοὺς Ἀργοναύτας Ἑταιρείῳ Διὶ θῦσαι καὶ τὴν ἑορτὴν Ἑταιρίδεια προσαγορεῦσαι . θύουσι δὲ καὶ οἱ Μακεδόνων βασιλεῖς τὰ Ἑταιρίδεια . πόρνης δὲ Ἀφροδίτης ἱερόν ἐστι παρὰ Ἀβυδηνοῖς , ὥς φησι Πάμφιλος · κατεχομένης γὰρ τῆς πόλεως δουλείᾳ τοὺς φρουροὺς τοὺς ἐν αὐτῇ ποτε θύσαντας , ὡς ἱστορεῖ Νεάνθης ἐν τοῖς Μυθικοῖς , καὶ μεθυσθέντας ἑταίρας πλείονας προσλαβέσθαι ὧν μίαν κατακοιμηθέντας αὐτοὺς ἰδοῦσαν ἀνελομένην τὰς κλεῖς καὶ τὸ τεῖχος ὑπερβᾶσαν ἀπαγγεῖλαι τοῖς Ἀβυδηνοῖς . τοὺς δ’ αὐτίκα μεθ’ ὅπλων ἀφικομένους ἀνελεῖν μὲν τοὺς φύλακας , κρατήσαντας δὲ τῶν τειχῶν καὶ γενομένους ἐγκρατεῖς τῆς ἐλευθερίας χαριστήρια τῇ πόρνῃ ἀποδιδόντας Ἀφροδίτης Πόρνης ναὸν ἱδρύσασθαι . Ἄλεξις δ’ ὁ Σάμιος ἐν δευτέρῳ ῝ Ὥρων Σαμιακῶν τὴν ἐν Σάμῳ Ἀφροδίτην , ἣν οἱ μὲν ἐν καλάμοις καλοῦσιν , οἱ δὲ ἐν ἕλει , Ἀττικαί , φησίν , ἑταῖραι ἱδρύσαντο αἱ συνακολουθήσασαι Περικλεῖ ὅτε ἐπολιόρκει τὴν Σάμον , ἐργασάμεναι ἱκανῶς ἀπὸ τῆς ὥρας . Εὐάλκης δ’ ἐν τοῖς Ἐφεσιακοῖς καὶ ἐν Ἐφέσῳ φησὶν ἱερὸν ἱδρῦσθαι Ἑταίρᾳ ᾽ Ἀφροδίτῃ . Κλέαρχος δ’ ἐν πρώτῳ Ἐρωτικῶν Γύγης , φησίν , ὁ Λυδῶν βασιλεὺς οὐ μόνον περὶ ζῶσαν τὴν ἐρωμένην περιβόητος γέγονεν , ἐγχειρίσας αὑτόν τε καὶ τὴν ἀρχὴν ἐκείνῃ πᾶσαν , ἀλλὰ καὶ τελευτησάσης συναγαγὼν τοὺς ἐκ τῆς χώρας Λυδοὺς πάντας ἔχωσε τὸ νῦν ἔτι καλούμενον τῆς Ἑταίρας μνῆμα , εἰς ὕψος ἄρας , ὥστε περιοδεύοντος αὐτοῦ τὴν ἐντὸς τοῦ Τμώλου χώραν , οὗ ἂν ἐπιστραφεὶς τύχῃ , καθορᾶν τὸ μνῆμα καὶ πᾶσι τοῖς τὴν Λυδίαν οἰκοῦσιν ἄποπτον εἶναι . Δημοσθένης , δ’ ὁ ῥήτωρ ἐν τῷ κατὰ Νεαίρας λόγῳ , εἰ γνήσιος , ὃν Ἀπολλόδωρος εἴρηκε , φησί · τὰς μὲν ἑταίρας ἡδονῆς ἕνεκα ἔχομεν , τὰς δὲ παλλακὰς τῆς καθ’ ἡμέραν παλλακείας , τὰς δὲ γυναῖκας τοῦ παιδοποιεῖσθαι γνησίως καὶ τῶν ἔνδον φύλακα πιστὴν ἔχειν .
Lemmas: περί δέ ὁ ἑταίρα καί Φιλέταιρος ἐν κυνηγίς ὅδε φημί οὐ ἐτός ἑταίρα ἱερός εἰμί πανταχοῦ , ἀλλά οὐ γαμετή οὐδαμοῦ ὁ Ἑλλάς . οἶδα δέ καί ἑορτή ἑταιρίδεια ἄγω ἐν Μαγνησία οὐ διά ὁ ἑταίρα , ἀλλά διά ἕτερος αἰτία , ὅς μνημονεύω Ἡγήσανδρος ἐν Ὑπόμνημα γράφω ὧδε · ὁ ὁ ἑταιρίδεια ἑορτή συντελέω Μάγνης . ἱστορέω δέ πρότερος Ἰάσων ὁ Αἴσων συνάγω ὁ Ἀργοναύτης Ἑταιρεῖος Ζεύς θύω καί ὁ ἑορτή ἑταιρίδεια προσαγορεύω . θύω δέ καί ὁ Μακεδών βασιλεύς ὁ ἑταιρίδεια . πόρνη δέ Ἀφροδίτη ἱερός εἰμί παρά Ἀβυδηνός , ὡς φημί Πάμφιλος · κατέχω γάρ ὁ πόλις δουλεία ὁ φρουρός ὁ ἐν αὐτός ποτέ θύω , ὡς ἱστορέω Νεάνθης ἐν ὁ μυθικός , καί μεθύσκω ἑταίρα πολύς προσλαμβάνω ὅς εἷς κατακοιμάω αὐτός οἶδα ἀναιρέω ὁ κλείς καί ὁ τεῖχος ὑπερβαίνω ἀπαγγέλλω ὁ Ἀβυδηνός . ὁ δέ αὐτίκα μετά ὅπλον ἀφικνέομαι ἀναιρέω μέν ὁ φύλαξ , κρατέω δέ ὁ τεῖχος καί γίγνομαι ἐγκρατής ὁ ἐλευθερία χαριστήριος ὁ πόρνη ἀποδίδωμι Ἀφροδίτη πόρνη ναός ἱδρύω . Ἄλεξις δέ ὁ Σάμιος ἐν δεύτερος ῝ ὧρος Σαμιακός ὁ ἐν Σάμος Ἀφροδίτη , ὅς ὁ μέν ἐν κάλαμος καλέω , ὁ δέ ἐν ἕλος , Ἀττικός , φημί , ἑταίρα ἱδρύω ὁ συνακολουθέω Περικλῆς ὅτε πολιορκέω ὁ Σάμος , ἐργάζομαι ἱκανός ἀπό ὁ ὥρα . Εὐάλκης δέ ἐν ὁ Ἐφεσιακός καί ἐν Ἔφεσος φημί ἱερός ἱδρύω ἑταίρα ᾽ Ἀφροδίτη . Κλέαρχος δέ ἐν πρότερος ἐρωτικός Γύγης , φημί , ὁ Λυδός βασιλεύς οὐ μόνος περί ζάω ὁ ἐράω περιβόητος γίγνομαι , ἐγχειρίζω ἑαυτοῦ τε καί ὁ ἀρχή ἐκεῖνος πᾶς , ἀλλά καί τελευτάω συνάγω ὁ ἐκ ὁ χώρα Λυδός πᾶς χόω ὁ νῦν ἔτι καλέω ὁ ἑταίρα μνῆμα , εἰς ὕψος ἀείρω , ὥστε περιοδεύω αὐτός ὁ ἐντός ὁ Τμῶλος χώρα , οὗ ἐάν ἐπιστρέφω τυγχάνω , καθοράω ὁ μνῆμα καί πᾶς ὁ ὁ Λυδία οἰκέω ἄποπτος εἰμί . Δημοσθένης , δέ ὁ ῥήτωρ ἐν ὁ κατά Νέαιρα λόγος , εἰ γνήσιος , ὅς Ἀπολλόδωρος λέγω , φημί · ὁ μέν ἑταίρα ἡδονή ἕνεκα ἔχω , ὁ δέ παλλακή ὁ κατά ἡμέρα παλλακεία , ὁ δέ γυνή ὁ παιδοποιέω γνήσιος καί ὁ ἔνδον φύλαξ πιστός ἔχω .