athenaeus-soph.deipnosophistae 15.62
τῶν δὲ πολλῶν τὸ ἰὴ παιὼν ἐπιφθεγγομένων ὁ Ποντιανὸς ἔφη · τὸ ἰὴ παιών , ἄνδρες φίλοι , μαθεῖν βούλομαι εἴτε παροιμία ἐστὶν εἴτε ἐφύμνιον εἴτε τι ἄλλο . πρὸς ὃν ὁ Δημόκριτος ἔφη · Κλέαρχος ὁ Σολεὺς οὐδενὸς ὢν δεύτερος τῶν τοῦ σοφοῦ Ἀριστοτέλους μαθητῶν ἐν τῷ προτέρῳ περὶ Παροιμιῶν ᾽τὴν Λητώ,᾽ φησιν , ᾽ἐκ Χαλκίδος τῆς Εὐβοίας ἀνακομίζουσαν εἰς Δελφοὺς Ἀπόλλωνα καὶ Ἄρτεμιν γενέσθαι περὶ τὸ τοῦ κληθέντος Πύθωνος σπήλαιον . καὶ φερομένου τοῦ Πύθωνος ἐπ’ αὐτοὺς ἡ Λητὼ τῶν παίδων τὸν ἕτερον ἐν ταῖς ἀγκάλαις ἔχουσα , προσβᾶσα τῷ λίθῳ τῷ νῦν ἔτι κειμένῳ ὑπὸ τῷ ποδὶ τῆς χαλκῆς εἰργασμένης Λητοῦς , ὃ τῆς τότε πράξεως μίμημα γενόμενον ἀνάκειται παρά · τὴν πλάτανον ἐν Δελφοῖς , εἶπεν ἵε παῖ . τυχεῖν δὲ τόξα μετὰ χεῖρας ἔχοντα τὸν Ἀπόλλωνα.ʼ τοῦτο δ’ ἐστὶν ὡς ἂν εἴποι τις ἄφιε παῖ καὶ βάλε παῖ . διόπερ ἀπὸ τούτου λεχθῆναί φασιν τὸ ἵε παῖ καὶ ἵε παιών.᾽ ἔνιοι δὲ παρεγκλίνοντές τε τὴν λέξιν καὶ ψιλοῦντες ἐπὶ τοῖς δεινοῖς ἀλεξητήριὸν τινα παροιμίαν λέγουσιν ἰὴ παιών ᾽ καὶ οὐχὶ ᾽ ἵε παῖ πολλοὶ δὲ καὶ ἐπὶ τοῖς τέλος ἔχουσιν ἐπιφθεγγόμενοι οἱ μὲν ἐν παροιμίᾳ φασὶν οὕτως τοῦτο δὴ τὸ λεγόμενον ἰὴ παιών,᾽ διὰ δὲ τὸ λίαν ἡμῖν εἶναι σύνηθες λανθάνον ὂν ἐν παροιμίᾳ · οἱ δὲ τὸ τοιοῦτο λέγοντες οὐχ ὡς παροιμίαν . τὸ δὲ ὑφ’ Ἡρακλείδου τοῦ Ποντικοῦ λεχθὲν φανερῶς πέπλασται , ἐπὶ σπονδαῖς τοῦτο πρῶτον εἰς τρὶς εἰπεῖν τὸν θεὸν οὕτως ᾽ ἰὴ παιάν , ἰὴ παιάν , ἰὴ παιάν.᾽ ἐκ ταύτης γὰρ τῆς πίστεως τὸ τρίμετρον καλούμενον ἀνατίθησι τῷ θεῷ , φάσκων τοῦ θεοῦ διὰ τοῦθ’ ἑκάτερον εἶναι τῶν μέτρων , ὅτι μακρῶν μὲν τῶν πρώτων δύο συλλαβῶν λεγομένων ᾽ ἰὴ παιὰν ᾽ ἡρῷον γίνεται , βραχέως δὲ λεχθεισῶν ἰαμβεῖον , διὰ δὲ τοῦτο δῆλον ὅτι καὶ τὸν χωλίαμβον ἀναθετέον αὐτῷ . βραχειῶν γὰρ γινομένων εἰ δύο τὰς ἁπασῶν τελευταίας συλλαβὰς εἰς μακρὰν ποιήσει τις , ὁ Ἱππώνακτος ἴαμβος ἔσται .
Lemmas: ὁ δέ πολύς ὁ ἰά παιάν ἐπιφθέγγομαι ὁ Ποντιανός φημί · ὁ ἰά παιάν , ἀνήρ φίλος , μανθάνω βούλομαι εἴτε παροιμία εἰμί εἴτε ἐφύμνιον εἴτε τις ἄλλος . πρός ὅς ὁ Δημόκριτος φημί · Κλέαρχος ὁ Σολεύς οὐδείς εἰμί δεύτερος ὁ ὁ σοφός Ἀριστοτέλης μαθητής ἐν ὁ πρότερος περί Παροιμία ἔτης Λητώ φημί , ἐἐκ Χαλκίς ὁ Εὔβοια ἀνακομίζω εἰς Δελφοί Ἀπόλλων καί Ἄρτεμις γίγνομαι περί ὁ ὁ καλέω Πύθων σπήλαιον . καί φέρω ὁ Πύθων ἐπί αὐτός ὁ Λητώ ὁ παῖς ὁ ἕτερος ἐν ὁ ἀγκάλη ἔχω , προσβαίνω ὁ λίθος ὁ νῦν ἔτι κεῖμαι ὑπό ὁ πούς ὁ χάλκεος ἐργάζομαι Λητώ , ὅς ὁ τότε πρᾶξις μίμημα γίγνομαι ἀνάκειμαι παρά · ὁ πλάτανος ἐν Δελφοί , λέγω ἑέω παῖς . τυγχάνω δέ τόξον μετά χείρ ἔχω ὁ Ἀπόλλων οὗτος δέ εἰμί ὡς ἄν λέγω τις ἀφίω παῖς καί βάλλω παῖς . διόπερ ἀπό οὗτος λέγω φημί ὁ ἑέω παῖς καί ἑέω παιών.᾽ ἔνιοι δέ παρεγκλίνω τε ὁ λέξις καί ψιλόω ἐπί ὁ δεινός ἀλεξητήριον τις παροιμία λέγω ἰή παιάν ἒ καί οὐ ἒ ἵε παῖς πολύς δέ καί ἐπί ὁ τέλος ἔχω ἐπιφθέγγομαι ὁ μέν ἐν παροιμία φημί οὕτως οὗτος δή ὁ λέγω ἰή παιών,᾽ διά δέ ὁ λίαν ἐγώ εἰμί συνήθης λανθάνω εἰμί ἐν παροιμία · ὁ δέ ὁ τοιοῦτος λέγω οὐ ὡς παροιμία . ὁ δέ ὑπό Ἡρακλείδης ὁ Ποντικός λέγω φανερός πλάσσω , ἐπί σπονδή οὗτος πρῶτος εἰς τρίς λέγω ὁ θεός οὕτως ἒ ἰή παιάν , ἰή παιάν , ἰή παιάν.᾽ ἐκ οὗτος γάρ ὁ πίστις ὁ τρίμετρος καλέω ἀνατίθημι ὁ θεός , φάσκω ὁ θεός διά οὗτος ἑκάτερος εἰμί ὁ μέτρον , ὅτι μακρός μέν ὁ πρῶτος δύο συλλαβή λέγω ἒ ἰά παιάν ἒ ἡρῷον γίγνομαι , βραχύς δέ λέγω ἰαμβεῖος , διά δέ οὗτος δῆλος ὅτι καί ὁ χωλίαμβος ἀναθετέω αὐτός . βραχύς γάρ γίγνομαι εἰ δύο ὁ ἅπας τελευταῖος συλλαβή εἰς μακρός ποιέω τις , ὁ Ἵππωναξ ἴαμβος εἰμί .