athenaeus-soph.deipnosophistae 7.18
τίς δ’ ἐστὶν ὁ καλούμενος ἱερὸς ἰχθύς ; ὁ μὲν τὴν Τελχινιακὴν ἱστορίαν συνθείς , εἴτ’ Ἐπιμενίδης ἐστὶν ὁ Κρὴς ἢ Τηλεκλείδης εἴτ’ ἄλλος τις , ἱερούς φησιν εἶναι ἰχθύας δελφῖνας καὶ πομπίλους . ἐστὶ ὁ ὁ πομπίλος ζῷον ἐρωτικόν , ὡς ἂν καὶ αὐτὸς γεγονὼς ἐκ τοῦ Οὐρανίου αἵματος ἅμα τῇ Ἀφροδίτῃ . Νίκανδρος δ’ ἐν δευτέρῳ Οἰταικῶν φησι · πομπίλος , ὃς ναύτῃσιν ἀδημονέουσι κελεύθους μήνυσεν φιλέρωσι καὶ ἄφθογγός περ ἀμύνων . Ἀλέξανδρος δ’ ὁ Αἰτωλὸς ἐν Κρίκᾳ , εἰ γνήσιον τὸ ποιημάτιον πηδαλίῳ ἄκρῳ ἔπι πομπίλος ἁνιοχεύων ἧστ’ ἀκάτω κατόπισθε θεῆς ὕπο πόμπιμος ἰχθύς . Παγκράτης δ’ ὁ Ἀρκὰς ἐν τοῖς θαλασσίοις ἔργοις ἐπιγραφομένοις προειπών πομπίλος , ὃν καλέουσιν ἁλίπλοοι ἱερὸν ἰχθύν , διηγεῖται ὡς οὐ μόνον τῷ Ποσειδῶνι ὁ πομπίλος ἐστὶ διὰ τιμῆς , ἀλλ’ ὅτι καὶ τοῖς τὴν Σαμοθρᾴκην κατέχουσι θεοῖς . ἁλιέα γοῦν τινα πρεσβύτην τῷ ἰχθύι τούτῳ κόλασιν ὑποσχεῖν ἔτι τοῦ χρυσοῦ γένους κατ’ ἀνθρώπους ὄντος . ὄνομα δ’ ἦν αὐτῷ Ἐπωπεὺς καὶ ἐξ Ἰκάρου ἦν τῆς νήσου , καὶ τοῦτον οὖν ἅμα τῷ υἱῷ ἁλιεύοντα καὶ οὐκ εὐτυχήσαντα ἄλλων ἰχθύων ἐν τῇ ἄγρᾳ ἢ πομπίλων οὐκ ἀποσχέσθαι τῆς τούτων ἐδωδῆς , ἀλλὰ πάντας μετὰ τοῦ υἱοῦ καταθοινηθῆναι καὶ μετ’ οὐ πολὺ δίκας ἐκτῖσαι τῆς δυσσεβείας · κῆτος γὰρ ἐπελθὸν τῇ νηὶ τὸν Ἐπωπέα ἐν ὄψει τοῦ παιδὸς καταπιεῖν . ἱστορεῖ δὲ ὁ Παγκράτης ὡς καὶ πολέμιός ἐστιν ὁ πομπίλος τῷ δελφῖνι καὶ ὅτι οὐδ’ οὗτος ἀτιμώρητος ἐκφεύγει πομπίλου φαγών . ἀχρεῖος γοῦν γίνεται καὶ σφαδᾴζων ἐπειδὰν φάγῃ καὶ ἐπὶ τοὺς αἰγιαλοὺς ἐκκυμανθεὶς βορὰ γίνεται αἰθυίαις τε καὶ λάροις , ἐνίοτε δὲ καὶ ὑπὸ τῶν ταῖς κητείαις παρεδρευόντων ἀνδρῶν παρανομεῖται . μνημονεύει τῶν πομπίλων καὶ Τιμαχίδας ὁ Ῥόδιος ἐν τῷ θ’ τοῦ Δείπνου · κωβιοὶ εἰνάλιοι καὶ πομπίλοι , ἱεροὶ ἰχθῦς . Ἤριννά τε ἢ ὁ πεποιηκὼς τὸ εἰς αὐτὴν ἀναφερόμενον ποιημάτιον πομπίλε , ναύτῃσιν πέμπων πλόον εὔπλοον ἰχθύ , πομπεύσαις πρύμναθεν ἐμὰν ἁδεῖαν ἑταίραν .
Lemmas: τίς δέ εἰμί ὁ καλέω ἱερός ἰχθῦς ; ὁ μέν ὁ Τελχινιακός ἱστορία συντίθημι , εἴτε Ἐπιμενίδης εἰμί ὁ Κρής ἤ Τηλεκλείδης εἴτε ἄλλος τις , ἱερός φημί εἰμί ἰχθῦς δελφίς καί πομπίλος . εἰμί ὁ ὁ πομπίλος ζῷον ἐρωτικός , ὡς ἄν καί αὐτός γίγνομαι ἐκ ὁ Οὐράνιος αἷμα ἅμα ὁ Ἀφροδίτη . Νίκανδρος δέ ἐν δεύτερος Οἰταικός φημί · πομπίλος , ὅς ναύτης ἀδημονέω κέλευθος μηνύω φίλερως καί ἄφθογγος περ ἀμύνω . Ἀλέξανδρος δέ ὁ Αἰτωλός ἐν Κρίκη , εἰ γνήσιος ὁ ποιημάτιον πηδάλιον ἄκρος ἐπί πομπίλος ἡνιοχεύω ἧμαι ἄκατος κατόπισθεν θεά ὑπό πόμπιμος ἰχθῦς . Παγκράτης δέ ὁ Ἀρκάς ἐν ὁ θαλάσσιος ἔργον ἐπιγράφω προλέγω πομπίλος , ὅς καλέω ἁλίπλοος ἱερός ἰχθῦς , διηγέομαι ὡς οὐ μόνος ὁ Ποσειδῶν ὁ πομπίλος εἰμί διά τιμή , ἀλλά ὅτι καί ὁ ὁ Σαμοθρᾴκη κατέχω θεός . ἁλιεύς γοῦν τις πρεσβύτης ὁ ἰχθῦς οὗτος κόλασις ὑπέχω ἔτι ὁ χρυσός γένος κατά ἄνθρωπος εἰμί . ὄνομα δέ εἰμί αὐτός Ἐπωπεύς καί ἐκ Ἴκαρος εἰμί ὁ νῆσος , καί οὗτος οὖν ἅμα ὁ υἱός ἁλιεύω καί οὐ εὐτυχέω ἄλλος ἰχθῦς ἐν ὁ ἄγρα ἤ πομπίλος οὐ ἀπέχω ὁ οὗτος ἐδωδή , ἀλλά πᾶς μετά ὁ υἱός καταθοινάω καί μετά οὐ πολύς δίκη ἐκτίνω ὁ δυσσέβεια · κῆτος γάρ ἐπέρχομαι ὁ ναῦς ὁ Ἐπωπεύς ἐν ὄψις ὁ παῖς καταπίνω . ἱστορέω δέ ὁ Παγκράτης ὡς καί πολέμιος εἰμί ὁ πομπίλος ὁ δελφίς καί ὅτι οὐδέ οὗτος ἀτιμώρητος ἐκφεύγω πομπίλος ἐσθίω . ἀχρεῖος γοῦν γίγνομαι καί σφαδάζω ἐπειδάν ἐσθίω καί ἐπί ὁ αἰγιαλός ἐκκυμαίνω βορά γίγνομαι αἴθυια τε καί λάρος , ἐνίοτε δέ καί ὑπό ὁ ὁ κητεία παρεδρεύω ἀνήρ παρανομέω . μνημονεύω ὁ πομπίλος καί Τιμαχίδας ὁ Ῥόδιος ἐν ὁ τε ὁ Δεῖπνος · κωβιός εἰνάλιος καί πομπίλος , ἱερός ἰχθῦς . Ἤριννα τε ἤ ὁ ποιέω ὁ εἰς αὐτός ἀναφέρω ποιημάτιον πομπίλος , ναύτης πέμπω πλόος εὔπλοος ἰχθύς , πομπεύω πρύμνα ἐμός ἡδύς ἑταίρα .