athenaeus-soph.deipnosophistae 9.47
ὄρτυγες . καθόλου ἐπὶ τῶν εἰς ūξ ληγόντων ὀνομάτων ἐζήτηται τί δή ποτε τῷ αὐτῷ οὐ χρῶνται ἐπὶ γενικῆς συμφώνῳ τῆς τελευταίας συλλαβῆς τυπωτικῷ λέγω δὲ ὄνυξ καὶ ὄρτυξ , τὰ δὲ εἰς ξ ἀρσενικὰ ἁπλᾶ δισσύλλαβα ὅταν τῷ ῡ παρεδρεύηται , ἔχῃ δὲ τῆς τελευταίας συλλαβῆς ἄρχον ἕν τι τῶν ἀμεταβόλων ἢ δι’ ὧν ἡ πρώτη συζυγία τῶν βαρυτόνων λέγεται , διὰ τοῦ κ ἐπὶ γενικῆς κλίνεται , κήρυκος , πέλυκος , Ἔρυκος , Βέβρυκος , ὅσα δὲ μὴ τοῦτον ἔχει · τὸν χαρακτῆρα , διὰ τοῦ γ , ὄρτυγος , ὄρυγος , κόκκυγος . σημειῶδες δὲ τὸ ὄνυχος . καθόλου τε τῇ πληθυντικῇ εὐθείᾳ ἑπομένη ἡ ἑνικὴ γενικὴ χρῆται τῷ αὐτῷ συμφώνῳ τῆς τελευταίας τυπωτικῷ , κἂν ἄνευ συμφώνου λέγηται , ὁμοίως . Ἀριστοτέλης δέ φησιν ὁ ὄρτυξ ἐστὶ μὲν τῶν ἐκτοπιζόντων καὶ σχιδανοπόδων , νεοττιὰν δὲ οὐ ποιεῖ , ἀλλὰ κονίστραν καὶ ταύτην σκεπάζει φρυγάνοις διὰ τοὺς ἱέρακας , ἐν ᾗ ἐπῳάζει Ἀλέξανδρος · ᾽ ὁ Μύνδιος ἐν δευτέρῳ περὶ ζῴων ὁ θῆλυς , φησίν , ὄρτυξ λεπτοτράχηλὸς ἐστι τοῦ ἄρρενος οὐκ ἔχων τὰ ὑπὸ τῷ γενείῳ μέλανα , ἀνατμηθεὶς δὲ πρόλοβον οὐχ ὁρᾶται μέγαν ἔχων , καρδίαν δ’ ἔχει μεγάλην , καὶ ταύτην τρίλοβον . ἔχει δὲ καὶ ἧπαρ καὶ τὴν · χολὴν ἐν τοῖς ἐντέροις κεκολλημένην , σπλῆνα μικρὸν καὶ δυσθεώρητον , ὄρχεις δὲ ὑπὸ τῷ ἥπατι ὡς ἀλεκτρυόνες . περὶ δὲ τῆς γενέσεως αὐτῶν Φανόδημος ἐν δευτέρῳ Ἀτθίδος φησὶν ὡς κατεῖδεν Ἐρυσίχθων Δῆλον τὴν νῆσον τὴν ὑπὸ τῶν ἀρχαίων καλουμένην Ὀρτυγίαν παρ’ ὃ τὰς ἀγέλας τῶν ζῴων τούτων φερομένας ἐκ τοῦ πελάγους ἱζάνειν εἰς τὴν νῆσον διὰ τὸ εὔορμον εἶναι Εὔδοξος δ’ ὁ Κνίδιος ἐν πρώτῳ γῆς περιόδου τοὺς Φοίνικας λέγει θύειν τῷ Ἡρακλεῖ ὄρτυγας διὰ τὸ τὸν Ἡρακλέα τὸν Ἀστερίας καὶ Διὸς πορευόμενον εἰς Λιβύην ἀναιρεθῆναι μὲν ὑπὸ Τυφῶνος , Ἰολάου δ’ αὐτῷ προσενέγκαντος ὄρτυγα καὶ προσαγαγόντος ὀσφρανθέντα ἀναβιῶναι . ἔχαιρε γάρ , φησί , καὶ περιὼν τῷ ζῴῳ τούτῳ ,
Lemmas: ὄρτυξ . καθόλου ἐπί ὁ εἰς ūξ λήγω ὄνομα ζητέω τίς δή ποτέ ὁ αὐτός οὐ χράω ἐπί γενικός σύμφωνος ὁ τελευταῖος συλλαβή τυπωτικός λέγω δέ ὄνυξ καί ὄρτυξ , ὁ δέ εἰς ξ ἀρσενικός ἁπλόος δισσύλλαβος ὅταν ὁ υʹ παρεδρεύω , ἔχω δέ ὁ τελευταῖος συλλαβή ἄρχω εἷς τις ὁ ἀμετάβολος ἤ διά ὅς ὁ πρῶτος συζυγία ὁ βαρύτονος λέγω , διά ὁ κ ἐπί γενικός κλίνω , κῆρυξ , πέλυξ , Ἔρυξ , Βέβρυξ , ὅσος δέ μή οὗτος ἔχω · ὁ χαρακτήρ , διά ὁ γ , ὄρτυξ , ὄρυξ , κόκκυξ . σημειώδης δέ ὁ ὄνυξ . καθόλου τε ὁ πληθυντικός εὔθεια ἕπομαι ὁ ἑνικός γενικός χράω ὁ αὐτός σύμφωνος ὁ τελευταῖος τυπωτικός , ἐάν ἄνευ σύμφωνον λέγω , ὅμοιος . Ἀριστοτέλης δέ φημί ὁ ὄρτυξ εἰμί μέν ὁ ἐκτοπίζω καί σχιδανόπους , νεοσσιά δέ οὐ ποιέω , ἀλλά κονίστρα καί οὗτος σκεπάζω φρύγανον διά ὁ ἱέραξ , ἐν ὅς ἐπῳάζω Ἀλέξανδρος · ἒ ὁ Μύνδιος ἐν δεύτερος περί ζῷον ὁ θῆλυς , φημί , ὄρτυξ λεπτοτράχηλος εἰμί ὁ ἄρσην οὐ ἔχω ὁ ὑπό ὁ γένειον μέλας , ἀνατέμνω δέ πρόλοβος οὐ ὁράω μέγας ἔχω , καρδία δέ ἔχω μέγας , καί οὗτος τρίλοβος . ἔχω δέ καί ἧπαρ καί ὁ · χολή ἐν ὁ ἔντερον κολλάω , σπλήν μικρός καί δυσθεώρητος , ὄρχις δέ ὑπό ὁ ἧπαρ ὡς ἀλεκτρυών . περί δέ ὁ γένεσις αὐτός Φανόδημος ἐν δεύτερος Ἀτθίς φημί ὡς κατοράω Ἐρυσίχθων Δῆλος ὁ νῆσος ὁ ὑπό ὁ ἀρχαῖος καλέω Ὀρτυγία παρά ὅς ὁ ἀγέλη ὁ ζῷον οὗτος φέρω ἐκ ὁ πέλαγος ἱζάνω εἰς ὁ νῆσος διά ὁ εὔορμος εἰμί Εὔδοξος δέ ὁ Κνίδιος ἐν πρῶτος γῆ περίοδος ὁ Φοῖνιξ λέγω θύω ὁ Ἡρακλῆς ὄρτυξ διά ὁ ὁ Ἡρακλῆς ὁ Ἀστερίη καί Ζεύς πορεύω εἰς Λιβύη ἀναιρέω μέν ὑπό Τυφῶν , Ἰόλαος δέ αὐτός προσφέρω ὄρτυξ καί προσάγω ὀσφραίνω ἀναβιόω . χαίρω γάρ , φημί , καί περίειμι ὁ ζῷον οὗτος ,