athenaeus-soph.deipnosophistae 2.16
ἄλλα δὲ τῶν ὑδάτων καὶ σωματώδη ἐστὶ καὶ ἔχει ὥσπερ τι βάρος ἐν ἑαυτοῖς , ὡς τὸ ἐν Τροιζῆνι · τοῦτο γάρ καὶ τῶν γευομένων εὐθὺς ποιεῖ πλῆρες τὸ στόμα , τὰ δὲ πρὸς τοῖς περὶ Πάγγαιον μετάλλοις τοῦ μὲν χειμῶνος τὴν κοτύλην ἄγουσαν ἔχει ἐνενήκοντα ἕξ , θέρους δὲ τεσσαράκοντα ἕξ . συστέλλει δὲ αὐτὸ καὶ πυκνοῖ μᾶλλον τὸ ψῦχος . διὸ καὶ ἐν τοῖς γνώμοσι ῥέον οὐκ ἀναδίδωσι τὰς ὥρας ἐν τῷ χειμῶνι , ἀλλὰ περιττεύει βραδυτέρας οὔσης τῆς ἐκροῆς διὰ τὸ πάχος , καὶ ταὐτὰ περὶ Αἰγύπτου φησίν , ὅπου μαλακώτερος ὁ ἀήρ . τὸ δὲ ἁλυκὸν ὕδωρ γεωδέστερόν ἐστι καὶ πλείονος δεῖται κατεργασίας ὡς τὸ θαλάσσιον , θερμοτέραν ἔχον τὴν φύσιν καὶ μὴ ὁμοίως πάσχον . μόνον δ’ ἀτέραμνον τῶν ἁλυκῶν τὸ τῆς Ἀρεθούσης . χείρω δ’ ἐστὶ τὰ βαρυσταθμότερα καὶ τὰ σκληρότερα καὶ τὰ ψυχρότερα διὰ τὰς αὐτὰς αἰτίας · δυσκατεργαστότερα γάρ ἐστι τὰ μὲν τῷ πολὺ τὸ γεῶδες ἔχειν , τὰ δὲ ψυχρότητος ὑπερβολῇ . τὰ δὲ ταχὺ θερμαινόμενα κοῦφα καὶ ὑγιεινά , ἐν Κραννῶνι δ’ ἐστὶν ὕδωρ ἡσυχῇ θερμόν , ὃ θερμόν διατηρεῖ κραθέντα τὸν οἶνον ἐπὶ δύο καὶ τρεῖς ἡμέρας , τὰ δ’ ἐπίρρυτα καὶ ἐξ ὀχετοῦ ὡς ἐπίπαν βελτίω τῶν στασίμων , κοπτόμενά τε μαλακώτερα γίνεται , διὰ τοῦτο καὶ τὰ ἀπὸ τῆς χιόνος δοκεῖ χρηστὰ εἶναι · καὶ γὰρ ἀνάγεται τὸ ποτιμώτερον καὶ τοῦτο κεκομμένον ἐστὶ τῷ ἀέρι · διὸ καὶ τῶν ὀμβρίων βελτίω · καὶ τὰ ἐκ κρυστάλλου δὲ διὰ τὸ κουφότερα εἶναι · σημεῖον δ’ ὅτι καὶ ὁ κρύσταλλος αὐτὸς κουφότερος τοῦ ἄλλου ὕδατος . τὰ δὲ ψυχρὰ σκληρά , διότι γεωδέστερα . τὸ δὲ σωματῶδες καὶ θερμανθὲν θερμότερον καὶ ψυχθὲν ψυχρότερόν ἐστι . κατὰ τὴν αὐτὴν δ’ αἰτίαν καὶ τὰ ἐν τοῖς ὄρεσι ποτιμώτερα τῶν ἐν τοῖς πεδίοις · ἧττον γὰρ μέμικται τῷ γεώδει . ποιεῖ δὲ τὸ γεῶδες καὶ τὰς ἐπιχρόας τῶν ὑδάτων . τὸ γοῦν τῆς ἐν Βαβυλῶνι λίμνης ἐρυθρὸν γίνεται ἐπί τινας ἡμέρας · τὸ δὲ τοῦ Βορυσθένους κατά τινας χρόνους ἰοβαφὲς καίπερ ὄντος καθ’ ὑπερβολὴν λεπτοῦ · σημεῖον δέ · τοῦ Ὑπάνιος ἐπάνω γίνεται διὰ κουφότητα τοῖς βορείοις .
Lemmas: ἄλλος δέ ὁ ὕδωρ καί σωματώδης εἰμί καί ἔχω ὥσπερ τις βάρος ἐν ἑαυτοῦ , ὡς ὁ ἐν Τροιζήν · οὗτος γάρ καί ὁ γεύω εὐθύς ποιέω πλήρης ὁ στόμα , ὁ δέ πρός ὁ περί Πάγγαιον μέταλλον ὁ μέν χειμών ὁ κοτύλη ἄγω ἔχω ἐνενήκοντα ἕξ , θέρος δέ τεσσαράκοντα ἕξ . συστέλλω δέ αὐτός καί πυκνόω μάλα ὁ ψῦχος . διό καί ἐν ὁ γνώμων ῥέω οὐ ἀναδίδωμι ὁ ὥρα ἐν ὁ χειμών , ἀλλά περισσεύω βραδύς εἰμί ὁ ἐκροή διά ὁ πάχος , καί αὐτός περί Αἴγυπτος φημί , ὅπου μαλακός ὁ ἀήρ . ὁ δέ ἁλυκός ὕδωρ γεώδης εἰμί καί πολύς δέω κατεργασία ὡς ὁ θαλάσσιος , θερμός ἔχω ὁ φύσις καί μή ὅμοιος πάσχω . μόνος δέ ἀτέραμνος ὁ ἁλυκός ὁ ὁ Ἀρέθουσα . κακός δέ εἰμί ὁ βαρύσταθμος καί ὁ σκληρός καί ὁ ψυχρός διά ὁ αὐτός αἰτία · δυσκατέργαστος γάρ εἰμί ὁ μέν ὁ πολύς ὁ γεώδης ἔχω , ὁ δέ ψυχρότης ὑπερβολή . ὁ δέ ταχύς θερμαίνω κοῦφος καί ὑγιεινός , ἐν Κραννών δέ εἰμί ὕδωρ ἡσυχῇ θερμός , ὅς θερμός διατηρέω κεράννυμι ὁ οἶνος ἐπί δύο καί τρεῖς ἡμέρα , ὁ δέ ἐπίρρυτος καί ἐκ ὀχετός ὡς ἐπίπαν ἀγαθός ὁ στάσιμος , κόπτω τε μαλακός γίγνομαι , διά οὗτος καί ὁ ἀπό ὁ χιών δοκέω χρηστός εἰμί · καί γάρ ἀνάγω ὁ πότιμος καί οὗτος κόπτω εἰμί ὁ ἀήρ · διό καί ὁ ὄμβριος ἀγαθός · καί ὁ ἐκ κρύσταλλος δέ διά ὁ κοῦφος εἰμί · σημεῖον δέ ὅτι καί ὁ κρύσταλλος αὐτός κοῦφος ὁ ἄλλος ὕδωρ . ὁ δέ ψυχρός σκληρός , διότι γεώδης . ὁ δέ σωματώδης καί θερμαίνω θερμός καί ψύχω ψυχρός εἰμί . κατά ὁ αὐτός δέ αἰτία καί ὁ ἐν ὁ ὄρος πότιμος ὁ ἐν ὁ πεδίον · ἥσσων γάρ μείγνυμι ὁ γεώδης . ποιέω δέ ὁ γεώδης καί ὁ ἐπίχροος ὁ ὕδωρ . ὁ γοῦν ὁ ἐν Βαβυλών λίμνη ἐρυθρός γίγνομαι ἐπί τις ἡμέρα · ὁ δέ ὁ Βορυσθένης κατά τις χρόνος ἰοβαφής καίπερ εἰμί κατά ὑπερβολή λεπτός · σημεῖον δέ · ὁ Ὕπανις ἐπάνω γίγνομαι διά κουφότης ὁ βόρειος .