athenaeus-soph.deipnosophistae 4.78
Ἰόβας μὲν γὰρ ἐν τῷ προειρημένῳ συγγράμματι Αἰγυπτίους φησὶν λέγειν τὸν μόναυλον Ὀσίριδος εἶναι εὕρημα , καθάπερ καὶ τὸν καλούμενον φώτιγγα πλαγίαυλον , οὗ καὶ αὐτοῦ παραστήσομαι μνημονεύοντα ἐλλόγιμον ἄνδρα . ἐπιχωριάζει γὰρ καὶ ὁ φῶτιγξ αὐλὸς παρ’ ἡμῖν . τοῦ δὲ μοναύλου μνημονεύει Σοφοκλῆς μὲν ἐν Θαμύρᾳ οὕτως · · οἴχωκε γὰρ κροτητὰ πηκτίδων μέλη , λύραι μόναυλοί θ’ οἷς ἐχαίρομεν τέως ναούς τ’ ἐρημοῖ πισσοκωνίας Ἄρης . Ἀραρὼς δ’ ἐν Πανὸς γοναῖς · ἀναρπάσας μόναυλον εὐθὺς πῶς δοκεῖς κούφως ἀνήλλετο . Ἀναξανδρίδης δ’ ἐν Θησαυρῷ · ἀναλαβὼν μόναυλον ηὔλουν τὸν ὑμέναιον . καὶ ἐν Φιαληφόρῳ · τὸν μόναυλον ποῖ τέτροφας ; οὗτος Σύρε . β . ποῖον μόναυλον ; α . τὸν κάλαμον . Σώπατρος Βακχίδι · καὶ τὸ μόναυλον μέλος ἤχησε . Πρωταγορίδης δ’ ὁ Κυζικηνὸς ἐν δευτέρῳ περὶ τῶν ἐπὶ Δάφνῃ πανηγύρεών φησιν παντὸς δὲ ὀργάνου κατὰ μίτον ἧπται , κροτάλων , ὑπὸ φανοῦ , πανδούρου , τῷ τε ἡδεῖ μοναύλῳ τὰς ἡδίστας ᾽ ἁρμονίας ἀναμινυρίζει . Ποσειδώνιος δ’ ὁ ἀπὸ τῆς στοᾶς φιλόσοφος ἐν τῇ τρίτῃ τῶν ἱστοριῶν διηγούμενος περὶ τοῦ Ἀπαμέων πρὸς Λαρισαίους πολέμου γράφει τάδε · παραζωνίδια καὶ λογχάρι ἀνειληφότες ἰῷ καὶ ῥύπῳ κεκρυμμένα , πετάσια δ’ ἐπιτεθειμένοι καὶ προσκόπια σκιὰν μὲν ποιοῦντα , καταπνεῖσθαι δ’ οὐ κωλύοντα τοὺς τραχήλους , ὄνους ἐφελκόμενοι γέμοντας οἴνου καὶ βρωμάτων παντοδαπῶν , οἷς παρέκειτο φωτίγγια καὶ μοναύλια , κώμων οὐ πολέμων ὄργανα . οὐκ ἀγνοῶ δὲ ὅτι Ἀμερίας ὁ Μακεδὼν ἐν ταῖς Γλώσσαις τιτύρινόν φησι καλεῖσθαι τὸν μόναυλον.ʼ ᾽ἴδε ἀπέχεις , καλὲ Οὐλπιανέ , καὶ τὸν τῆς φώτιγγος μνημονεύοντα ὅτι δὲ ὁ μόναυλος ἦν ὁ νῦν καλούμενος καλαμαύλης σαφῶς παρίστησιν Ἡδύλος ἐν τοῖς ἐπιγράμμασιν οὑτωσὶ λέγων τοῦτο Θέων ὁ μόναυλος ὑπ’ ἠρίον ὁ γλυκὺς οἰκεῖ αὐλητής , μίμων ἡ ʼν θυμέλῃσι Χάρις , τυφλὸς ὑπαὶ γήρως εἶχεν καὶ Σκίρπαλον υἱόν , νήπιον ὅντ’ ἐκάλει Σκίρπαλον Εὐπαλάμου , ἀείδων αὐτοῦ τὰ γενέθλια · τοῦτο γὰρ εἶχεν τὴν παλαμῶν ἀρετὴν τοὔνομα σημανέων . ηὔλει δὴ Γλαύκης μεμεθυσμένα παίγνια Μουσέων ἢ τὸν ἐν ἀκρήτοις Βάτταλον ἡδυπότην ἢ καὶ Κώταλον ἢ καὶ Πάκαλον , ἀλλὰ Θέωνα τὸν καλαμαυλήτην εἴπατε χαῖρε Θέων . ὥσπερ οὖν τοὺς τῷ καλάμῳ αὐλοῦντας καλαμαύλας λέγουσι νῦν , οὕτω καὶ ῥαππαύλας , ὥς φησιν Ἀμερίας ὁ Μακεδὼν ἐν ταῖς Γλώσσαις , τοὺς τῇ ῥάππῃ τῇ καλάμῃ αὐλοῦντας .
Lemmas: Ἰόβης μέν γάρ ἐν ὁ προλέγω σύγγραμμα Αἰγύπτιος φημί λέγω ὁ μόναυλος Ὄσιρις εἰμί εὕρημα , καθά καί ὁ καλέω φῶτιγξ πλαγίαυλος , ὅς καί αὐτός παρίστημι μνημονεύω ἐλλόγιμος ἀνήρ . ἐπιχωριάζω γάρ καί ὁ φῶτιγξ αὐλός παρά ἐγώ . ὁ δέ μόναυλος μνημονεύω Σοφοκλῆς μέν ἐν Θαμύρας οὕτως · · οἴχομαι γάρ κροτητός πηκτίς μέλος , λύρα μόναυλος τε ὅς χαίρω τέως ναός τε ἐρημόω πισσοκωνία Ἄρης . Ἀραρός δέ ἐν Πάν γονή · ἀναρπάζω μόναυλος εὐθύς πῶς δοκέω κοῦφος ἀνάλλομαι . Ἀναξανδρίδης δέ ἐν Θησαυρός · ἀναλαμβάνω μόναυλος αὐλέω ὁ ὑμέναιος . καί ἐν Φιαληφόρος · ὁ μόναυλος ποῖ τρέπω ; οὗτος Σύρος . Β . ποῖος μόναυλος ; α . ὁ κάλαμος . Σώπατρος Βακχίς · καί ὁ μόναυλος μέλος ἠχέω . Πρωταγορίδης δέ ὁ Κυζικηνός ἐν δεύτερος περί ὁ ἐπί Δάφνη πανήγυρις φημί πᾶς δέ ὄργανον κατά μίτος ἅπτω , κρόταλον , ὑπό φανός , πάνδουρος , ὁ τε ἡδύς μόναυλος ὁ ἡδύς ἒ ἁρμονία ἀναμινυρίζω . Ποσειδώνιος δέ ὁ ἀπό ὁ στοά φιλόσοφος ἐν ὁ τρίτος ὁ ἱστορίη διηγέομαι περί ὁ Ἀπαμεύς πρός Λαρισαῖος πόλεμος γράφω ὅδε · παραζωνίδιον καί λογχάριον ἀναλαμβάνω ἰός καί ῥύπος κρύπτω , πετάσιον δέ ἐπιτίθημι καί προσκόπιον σκιά μέν ποιέω , καταπνέω δέ οὐ κωλύω ὁ τράχηλος , ὄνος ἐφέλκω γέμω οἶνος καί βρῶμα παντοδαπής , ὅς παράκειμαι φωτίγγιον καί μοναύλιον , κῶμος οὐ πόλεμος ὄργανον . οὐ ἀγνοέω δέ ὅτι Ἀμερίας ὁ Μακεδών ἐν ὁ Γλῶσσα τιτύρινος φημί καλέω ὁ μόναυλος ἰδ́ω ἀπέχω , καλός Οὐλπιανός , καί ὁ ὁ φῶτιγξ μνημονεύω ὅτι δέ ὁ μόναυλος εἰμί ὁ νῦν καλέω καλαμαύλης σαφής παρίστημι Ἡδύλος ἐν ὁ ἐπίγραμμα οὕτως λέγω οὗτος Θέων ὁ μόναυλος ὑπό ἠρίον ὁ γλυκύς οἰκέω αὐλητής , μῖμος ὁ ἐν θυμέλη Χάρις , τυφλός ὑπό γῆρας ἔχω καί Σκίρπαλος υἱός , νήπιος ὅστε καλέω Σκίρπαλος Εὐπάλαμος , ἀείδω αὐτός ὁ γενέθλιος · οὗτος γάρ ἔχω ὁ παλάμη ἀρετή ὄνομα σημαίνω . αὐλέω δή Γλαύκη μεθύζω παίγνιον Μοῦσα ἤ ὁ ἐν ἄκρατος Βάτταλος ἡδυπότης ἤ καί Κώταλος ἤ καί Πάκαλος , ἀλλά Θέων ὁ καλαμαυλήτης λέγω χαίρω Θέων . ὥσπερ οὖν ὁ ὁ κάλαμος αὐλέω καλαμαύλης λέγω νῦν , οὕτως καί ῥαππαύλης , ὡς φημί Ἀμερίας ὁ Μακεδών ἐν ὁ Γλῶσσα , ὁ ὁ ῥάππη ὁ καλάμη αὐλέω .