athenaeus-soph.deipnosophistae 14.65
Φοίνικες . Ξενοφῶν μὲν ἐν β’ Ἀναβάσεώς φησιν ἐνῆν δὲ σῖτος πολὺς καὶ οἶνος φοινίκων καὶ ὄξος ἑψητὸν ἀπὸ τῶν αὐτῶν , αὐταὶ δὲ αἱ βάλανοι τῶν φοινίκων οἵας μὲν ἐν τοῖς Ἕλλησιν ἔστιν ἰδεῖν τοῖς οἰκέταις ἀπέκειντο · αἱ δὲ τοῖς δεσπόταις ἀποκείμεναι ἦσαν ἀπόλεκτοι , θαυμάσιοι · τὸ κάλλος καὶ τὸ μέγεθος , ἡ δὲ ὄψις ἠλέκτρου οὐδὲν διέφερεν τὰς δέ τινας ξηραίνοντες τραγήματα παρετίθεντο . καὶ ἦν παρὰ πότον ἡδὺ μέν , κεφαλαλγὲς δέ . Ἡρόδοτος δ’ ἐν τῇ αʹ περὶ Βαβυλῶνος λέγων φησίν εἰσὶ δ’ αὐτόθι φοίνικες πεφυκότες ἀνὰ πᾶν τὸ πεδίον , οἱ πλεῦνες αὐτῶν καρποφόροι , ἐκ τῶν καὶ σιτία καὶ οἶνον καὶ μέλι ποιέονται τοὺς συκέων τρόπον θεραπεύουσιν . τῶν γὰρ φοινίκων οὓς ἔρσενας καλέουσι , τούτων τὸν καρπὸν περιδέουσι τῇσι βαλανηφόροισι τῶν φοινίκων , ἵνα τε πεπαίνῃ σφιν ὁ ψὴν τὴν βάλανον ἐνδύνων καὶ μὴ ἀπορρείῃ ὁ καρπὸς τοῦ φοίνικος , ψῆνας γὰρ δὴ φορέουσιν ἐν τῷ καρπῷ οἱ ἔρσενες καθάπερ οἱ ὄλονθοι . τὰ παραπλήσια τοῖς περὶ τὸν Ἡρόδοτον ἱστορεῖ περὶ τοῦ ἐν Λιβύῃ καλουμένου λωτοῦ αὐτόπτης γενόμενος ὁ Μεγαλοπολίτης Πολύβιος ἐν τῇ ι ` τῶν Ἱστοριῶν λέγων οὕτως · ἐστὶ δὲ τὸ δένδρον ὁ λωτὸς οὐ μέγα , τραχὺ δὲ καὶ ἀκανθῶδες , ἔχει δὲ φύλλον χλωρὸν παραπλήσιον τῇ ῥάμνῳ , μικρὸν βαθύτερον καὶ πλατύτερον . ὁ δὲ καρπὸς τὰς μὲν ἀρχὰς ὅμοιός ἐστιν καὶ τῇ χρόᾳ καὶ τῷ μεγέθει ταῖς λευκαῖς μυρτίσι ταῖς τετελειωμέναις , αὐξανόμενος δὲ τῷ μὲν χρώματι γίνεται φοινικοῦς , τῷ δὲ μεγέθει ταῖς γογγύλαις ἐλαίαις παραπλήσιος , πυρῆνα δὲ ἔχει τελέως μικρόν . ἐπὰν δὲ πεπανθῇ , συνάγουσι καὶ τὸν μὲν τοῖς οἰκέταις μετὰ χόνδρου κόψαντες σάττουσιν εἰς ἀγγεῖα , τὸν δὲ τοῖς ἐλευθέροις ἐξελόντες τὸν πυρῆνα συντιθέασιν ὡσαύτως καὶ σιτεύονται τοῦτον , ἐστὶ δὲ τὸ βρῶμα παραπλήσιον σύκῳ καὶ φοινικοβαλάνῳ , τῇ δὲ εὐωδίᾳ βέλτιον . γίνεται δὲ καὶ οἶνος ἐξ αὐτοῦ βρεχομένου καὶ τριβομένου δι’ ὕδατος , κατὰ μὲν τὴν γεῦσιν ἡδὺς καὶ ἀπολαυστικός , οἰνομέλιτι χρηστῷ παραπλήσιος , ᾧ χρῶνται χωρὶς ὕδατος · οὐ δύναται δὲ πλέον δέκα μένειν ἡμερῶν καὶ ποιοῦσι κατὰ βραχὺ πρὸς τὴν χρείαν . ποιοῦσι δὲ καὶ ὄξος ἐξ αὐτοῦ .
Lemmas: Φοῖνιξ . Ξενοφῶν μέν ἐν β̅’̅ Ἀνάβασις φημί ἔνειμι δέ σῖτος πολύς καί οἶνος φοῖνιξ καί ὄξος ἑψητός ἀπό ὁ αὐτός , αὐτός δέ ὁ βάλανος ὁ φοῖνιξ οἷος μέν ἐν ὁ Ἕλλην εἰμί ὁράω ὁ οἰκέτης ἀπόκειμαι · ὁ δέ ὁ δεσπότης ἀπόκειμαι εἰμί ἀπόλεκτος , θαυμάσιος · ὁ κάλλος καί ὁ μέγεθος , ὁ δέ ὄψις ἤλεκτρον οὐδείς διαφέρω ὁ δέ τις ξηραίνω τράγημα παρατίθημι . καί εἰμί παρά πότος ἡδύς μέν , κεφαλαλγής δέ . Ἡρόδοτος δέ ἐν ὁ αʹ περί Βαβυλών λέγω φημί εἰμί δέ αὐτόθι φοῖνιξ φύω ἀνά πᾶς ὁ πεδίον , ὁ πολύς αὐτός καρποφόρος , ἐκ ὁ καί σιτίον καί οἶνος καί μέλι ποιέω ὁ συκῆ τρόπος θεραπεύω . ὁ γάρ φοῖνιξ ὅς ἄρσην καλέω , οὗτος ὁ καρπός περιδέω ὁ βαλανηφόρος ὁ φοῖνιξ , ἵνα τε πεπαίνω σφεῖς ὁ ψήν ὁ βάλανος ἐνδύω καί μή ἀπορρέω ὁ καρπός ὁ φοῖνιξ , ψήν γάρ δή φορέω ἐν ὁ καρπός ὁ ἄρσην καθά ὁ ὄλονθος . ὁ παραπλήσιος ὁ περί ὁ Ἡρόδοτος ἱστορέω περί ὁ ἐν Λιβύη καλέω λωτός αὐτόπτης γίγνομαι ὁ Μεγαλοπολίτης Πολύβιος ἐν ὁ ι̅ ` ὁ Ἱστορίη λέγω οὕτως · εἰμί δέ ὁ δένδρον ὁ λωτός οὐ μέγας , τραχύς δέ καί ἀκανθώδης , ἔχω δέ φύλλον χλωρός παραπλήσιος ὁ ῥάμνος , μικρός βαθύς καί πλατύς . ὁ δέ καρπός ὁ μέν ἀρχή ὅμοιος εἰμί καί ὁ χροιά καί ὁ μέγεθος ὁ λευκός μυρτίς ὁ τελειόω , αὐξάνω δέ ὁ μέν χρῶμα γίγνομαι φοινίκεος , ὁ δέ μέγεθος ὁ γογγύλος ἐλαία παραπλήσιος , πυρήν δέ ἔχω τέλειος μικρός . ἐπάν δέ πεπαίνω , συνάγω καί ὁ μέν ὁ οἰκέτης μετά χόνδρος κόπτω σάττω εἰς ἀγγεῖον , ὁ δέ ὁ ἐλεύθερος ἐξαιρέω ὁ πυρήν συντίθημι ὡσαύτως καί σιτεύω οὗτος , εἰμί δέ ὁ βρῶμα παραπλήσιος σῦκον καί φοινικοβάλανος , ὁ δέ εὐωδία ἀγαθός . γίγνομαι δέ καί οἶνος ἐκ αὐτός βρέχω καί τρίβω διά ὕδωρ , κατά μέν ὁ γεῦσις ἡδύς καί ἀπολαυστικός , οἰνόμελι χρηστός παραπλήσιος , ὅς χράω χωρίς ὕδωρ · οὐ δύναμαι δέ πολύς δέκα μένω ἡμέρα καί ποιέω κατά βραχύς πρός ὁ χρεία . ποιέω δέ καί ὄξος ἐκ αὐτός .