athenaeus-soph.deipnosophistae 1.59
τῶν οἴνων ὁ μὲν λευκός , ὁ δὲ κιρρός , ὁ δὲ μέλας . καὶ ὁ μὲν λευκὸς λεπτότατος τῇ φύσει , οὐρητικός , θερμὸς πεπτικός τε ὢν τὴν κεφαλὴν ποιεῖ διάπυρον ἀνωφερὴς γὰρ ὁ οἶνος . ὁ δὲ μέλας , ὁ μὴ γλυκάζων , τροφιμώτατος , στυπτικός · ὁ δὲ γλυκάζων καὶ τῶν λευκῶν καὶ τῶν κιρρῶν τροφιμώτατος . λεαίνει γὰρ κατὰ τὴν πάροδον καὶ παχύνων τὰ ὑγρὰ μᾶλλον κεφαλὴν ἧττον παρενοχλεῖ , ὄντως γὰρ ἡ τοῦ γλυκέος οἴνου φύσις ἐγχρονίζει περὶ τὰ ὑποχόνδρια καὶ πτυέλου ἐστὶν ἀναγωγός , ὡς Διοκλῆς καὶ Πραξαγόρας ἱστοροῦσι . Μνησίθεος δ’ ὁ Ἀθηναῖός φησιν ὁ μέλας οἶνός ἐστι θρεπτικώτατος , ὁ δὲ λευκὸς οὐρητικώτατος καὶ λεπτότατος , ὁ δὲ κιρρὸς ξηρὸς καὶ τῶν σιτίων πεπτικώτερος . οἱ δ’ ἐπιμελέστερον τεθαλαττωμένοι οἶνοι ἀκραίπαλοὶ τέ εἰσι καὶ κοιλίας λύουσιν ἐπιδάκνουσὶ τε τὸν στόμαχον ἐμφυσήσεις τε ἐνεργάζονται καὶ συγκατεργάζονται τὴν τροφήν . τοιοῦτος δ’ ἐστὶν ὅ τε Μύνδιος καὶ ὁ ἀπὸ Ἁλικαρνασσοῦ . ὁ γοῦν κυνικὸς Μένιππος ἁλμοπότιν τὴν Μύνδον φησίν . ἱκανῶς δὲ καὶ ὁ Κῷος τεθαλάττωται . καὶ ὁ Ῥόδιος δὲ ἐλάττονος μὲν κεκοινώνηκε θαλάσσης , ὁ δὲ πολὺς αὐτοῦ ἀχρεῖός ἐστιν . ὁ δὲ νησιώτης εἴς τε τοὺς πότους ἐστὶν εὖ πεφυκὼς καὶ πρὸς τὴν καθημερινὴν χρῆσιν οὐκ ἀνοίκειος . ὁ δὲ Κνίδιος αἵματος γεννητικός , τρόφιμος , κοιλίαν εὔλυτον κατασκευάζων πλείων δὲ πινόμενος ἐκλύει τὸν στόμαχον . ὁ δὲ Λέσβιος στῦψιν μικροτέραν ἔχει καὶ μᾶλλον οὐρεῖται . χαριέστατος δ’ ἐστὶν ὁ Χῖος καὶ τοῦ Χίου ὁ καλούμενος Ἀριούσιος . διαφοραὶ δὲ αὐτοῦ εἰσι τρεῖς · ὁ μὲν γὰρ αὐστηρὸς ἐστιν , ὁ δὲ γλυκάζων , ὁ δὲ μέσος τούτων τῇ γεύσει αὐτόκρατος καλεῖται . ὁ μὲν οὖν αὐστηρὸς εὔστομός ἐστι καὶ τρόφιμος καὶ μᾶλλον οὐρεῖται , ὁ δὲ γλυκάζων τρόφιμος , πλήσμιος , κοιλίας μαλακτικός , ὁ δ’ αὐτόκρατος τῇ χρείᾳ μέσος ἐστί . κοινῶς δ’ ὁ Χῖος πεπτικός , τρόφιμος , αἵματος χρηστοῦ γεννητικός , προσηνέστατος , πλήσμιος διὰ τὸ παχὺς εἶναι τῇ δυνάμει . τῶν δ’ οἴνων χαριέστατος ὁ κατὰ τὴν Ἰταλίαν Ἀλβανὸς καὶ ὁ Φαλερνίτης . ὁ δὲ τούτων πεπαλαιωμένος καὶ κεχρονικὼς φαρμακώδης ὢν καροῖ λίαν ταχέως , ὁ δὲ Ἀδριανὸς καλούμενος εὔπνους , εὐανάδοτος , ἄλυπος τὸ σύνολον , οἰνοποιητέον δὲ αὐτοὺς πρό τινος χρόνου καὶ εἰς ἀναπεπταμένον τόπον θετέον εἰς τὸ διαπνεῦσαι τὸ παχὺ τῆς δυνάμεως αὐτῶν . χαριέστατος δ’ οἶνος εἰς παλαίωσιν ὁ Κερκυραῖος . ὁ δὲ Ζακύνθιος καὶ ὁ Λευκάδιος διὰ τὸ γύψον λαβεῖν καὶ κεφαλὴν ἀδικοῦσιν . ὁ δ’ ἀπὸ Κιλικίας Ἀβάτης καλούμενος κοιλίας μόνον ἐστὶ ᾽ μαλακτικός . Κῴῳ δὲ καὶ Μυνδίῳ καὶ Ἁλικαρνασσίῳ καὶ παντὶ τῷ ἱκανῶς τεθαλαττωμένῳ συνᾴδει τὰ σκληρὰ τῶν ὑδάτων οἷον κρηναῖα καὶ ὄμβρια , ἐὰν ᾖ διυλισμένα καὶ πλείονα χρόνον καθεσταμένα . χρήσιμοι δ᾽ εἰσὶν οὗτοι Ἀθήνησι καὶ Σικυῶνι · ἐν ταύταις γὰρ σκληρὰ τὰ ὕδατα , τοῖς δ’ ἀθαλάσσοις τῶν οἴνων καὶ τοῖς παρέχουσιν ἱκανωτέραν στύψιν , ἔτι δὲ τῷ Χίῳ καὶ Λεσβίῳ τὰ ἀποιότατα τῶν ὑδάτων εὐθετεῖ .
Lemmas: ὁ οἶνος ὁ μέν λευκός , ὁ δέ κιρρός , ὁ δέ μέλας . καί ὁ μέν λευκός λεπτός ὁ φύσις , οὐρητικός , θερμός πεπτικός τε εἰμί ὁ κεφαλή ποιέω διάπυρος ἀνωφερής γάρ ὁ οἶνος . ὁ δέ μέλας , ὁ μή γλυκάζω , τρόφιμος , στυπτικός · ὁ δέ γλυκάζω καί ὁ λευκός καί ὁ κιρρός τρόφιμος . λεαίνω γάρ κατά ὁ πάροδος καί παχύνω ὁ ὑγρός μάλα κεφαλή ἥσσων παρενοχλέω , ὄντως γάρ ὁ ὁ γλυκύς οἶνος φύσις ἐγχρονίζω περί ὁ ὑποχόνδριος καί πτύελος εἰμί ἀναγωγός , ὡς Διοκλῆς καί Πραξαγόρας ἱστορέω . Μνησίθεος δέ ὁ Ἀθηναῖος φημί ὁ μέλας οἶνος εἰμί θρεπτικός , ὁ δέ λευκός οὐρητικός καί λεπτός , ὁ δέ κιρρός ξηρός καί ὁ σιτίον πεπτικός . ὁ δέ ἐπιμελής θαλασσόω οἶνος ἀκραίπαλος τε εἰμί καί κοιλία λύω ἐπιδάκνω τε ὁ στόμαχος ἐμφύσησις τε ἐνεργάζομαι καί συγκατεργάζομαι ὁ τροφή . τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ τε Μύνδιος καί ὁ ἀπό Ἁλικαρνασσός . ὁ γοῦν κυνικός Μένιππος ἁλμοπότις ὁ Μύνδος φημί . ἱκανός δέ καί ὁ Κῷος θαλασσόω . καί ὁ Ῥόδιος δέ ἐλαχύς μέν κοινωνέω θάλασσα , ὁ δέ πολύς αὐτός ἀχρεῖος εἰμί . ὁ δέ νησιώτης εἰς τε ὁ πότος εἰμί εὖ φύω καί πρός ὁ καθημέριος χρῆσις οὐ ἀνοίκειος . ὁ δέ Κνίδιος αἷμα γεννητικός , τρόφιμος , κοιλία εὔλυτος κατασκευάζω πολύς δέ πίνω ἐκλύω ὁ στόμαχος . ὁ δέ Λέσβιος στῦψις μικρός ἔχω καί μάλα οὐρέω . χαρίεις δέ εἰμί ὁ Χῖος καί ὁ Χίος ὁ καλέω Ἀριούσιος . διαφορά δέ αὐτός εἰμί τρεῖς · ὁ μέν γάρ αὐστηρός εἰμί , ὁ δέ γλυκάζω , ὁ δέ μέσος οὗτος ὁ γεῦσις αὐτόκρατος καλέω . ὁ μέν οὖν αὐστηρός εὔστομος εἰμί καί τρόφιμος καί μάλα οὐρέω , ὁ δέ γλυκάζω τρόφιμος , πλήσμιος , κοιλία μαλακτικός , ὁ δέ αὐτόκρατος ὁ χρεία μέσος εἰμί . κοινός δέ ὁ Χῖος πεπτικός , τρόφιμος , αἷμα χρηστός γεννητικός , προσηνής , πλήσμιος διά ὁ παχύς εἰμί ὁ δύναμις . ὁ δέ οἶνος χαρίεις ὁ κατά ὁ Ἰταλία Ἀλβανός καί ὁ Φαλερνίτης . ὁ δέ οὗτος παλαιόω καί χρονίζω φαρμακώδης εἰμί καρόω λίαν ταχύς , ὁ δέ Ἀδριανός καλέω εὔπνους , εὐανάδοτος , ἄλυπος ὁ σύνολος , οἰνοποιητέον δέ αὐτός πρό τις χρόνος καί εἰς ἀναπετάννυμι τόπος τίθημι εἰς ὁ διαπονέω ὁ παχύς ὁ δύναμις αὐτός . χαρίεις δέ οἶνος εἰς παλαίωσις ὁ Κερυκυραῖος . ὁ δέ Ζακύνθιος καί ὁ Λευκάδιος διά ὁ γύψος λαμβάνω καί κεφαλή ἀδικέω . ὁ δέ ἀπό Κιλικία Ἀβάτης καλέω κοιλία μόνος εἰμί ἒ μαλακτικός . Κῷον δέ καί Μύνδιος καί Ἁλικαρνάσσιος καί πᾶς ὁ ἱκανός θαλασσόω συνᾴδω ὁ σκληρός ὁ ὕδωρ οἷος κρηναῖος καί ὄμβριος , ἐάν εἰμί διυλίζω καί πολύς χρόνος καθίστημι . χρήσιμος δέ εἰμί οὗτος Ἀθήνησι καί Σικυών · ἐν οὗτος γάρ σκληρός ὁ ὕδωρ , ὁ δέ ἀθάλασσος ὁ οἶνος καί ὁ παρέχω ἱκανός στῦψις , ἔτι δέ ὁ Χῖος καί Λέσβιος ὁ ἄποιος ὁ ὕδωρ εὐθετέω .