athanasius-theology.testimonia-e-scriptura-de-communi-essentia-patris-et-filii-et-spiritus pg028_0026.1
ψαλμῷ λέγει ὁ αὐτός · « Καὶ ἐπεῖρασαν τὸν Θεὸν ἐν ἀνδρῷ . » Ἄρα ( 29 ) οὖν ὁ Θεός , τὸ ἅγιον Πνεῦμά ἐστι . Καὶ ἄλλαχοῦ , ὅτε ἀναλαμβάνεται ὁ Ἠλίας , φησι τὸ Ἐλεεισᾶος παρ᾽ αὐτῷ ἐπ᾽ αὐτὸν τὸ Πνεῦμα γενέσθαι διπλοῦν . Ἐπηγγέλλετο οὖν ὁ Ἠλίας ( 30 ) , ἐὰν ἴδῃ αὐτὸν ἀναλαμβανόμενον . Ἰδὼν οὖν , καὶ λαβὼν τὴν μῆλωπην , ἤλθεν ἐπὶ τὸν Ἰορδάνην · καὶ πατάξαντος αὐτοῦ τῇ μῆλωπῃ τὸν ποταμὸν , οὐχ ὑπῆχονσα τὸ ὕδωρ . Λέγει οὖν · ( 31 ) Ποῦ ὁ Θεὸς ἀφρῶ ; Ἄφρῶ δὲ ἐρμηνεύεται ἀμφω , τοῦτέστι τὸ Πνεῦμα τὸ διπλοῦν . Ποῦ οὖν ὁ Θεὸς ἀμφω , ἀντὶ τοῦ , τὸ Πνεῦμα διπλοῦν . Καὶ πάλιν λέγει ὁ Σωτήρ · « Ὁ πιστεύσων εἰς ἐμέ , καθὼς εἶπεν ἡ Γραφή , ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος . » Ἐρμηνεύων δὲ ὁ εὐαγγελιστὴς τί ἐστι , » ὕδατος ζῶντος , » ἔφη · « Τοῦτο δὲ ἔλεγε περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος , ὃ ἤμελλον λαμβάνειν οἱ πιστεύοντες εἰς αὐτόν . » Εἰ δὲ τὸ ὕδωρ τὸ ζῶν τὸ ἅγιον Πνεῦμά ἐστιν , ἄρα Θεὸς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον · λέγει γὰρ ὁ προφήτης · « Ἐμὲ ἐγκατέλιπον πηγὴν ὕδατος ζῶντος · καὶ ὧρυξαν ἑαυτοῖς λάκκους συντετριμμένους , οἳ οὐ μὴ δυνήσονται ὕδωρ συνέχειν . » Καὶ ὁ Δαυὶδ · « Ὅτι παρὰ σοὶ πηγὴ ζωῆς , ἐν τῷ φωτί σου ὄψόμεθα φῶς . » Ὀρᾷς ὅτι ὁ Πατὴρ πηγὴ ἐκλήθη , καὶ ὁ Υἱὸς ὁμοίως , καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , οὐχ ὅτι τρεῖς εἰσὶν θεοὶ ( 32 ) · εἷς γὰρ Θεός , καὶ εἷς νόμος , νομοθέτης εἷς , καὶ εἷς Κύριος . Εἷς γὰρ Θεὸς ἐν τρισὶ προσώποις κηρύττεται . Καὶ πῶς , ἦψι , δύναται λέγεσθαι ὁ Πατὴρ Θεός , καὶ ὁ Υἱὸς Θεός , καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον Θεός , καὶ οὐ τρεῖς εἰσὶ θεοί ; ὅπου κοινὰ τὰ τῆς φύσεως , κοινὸν καὶ ὄνομα ( 33 ) τῆς ἀξίας · οἷον ὁ Θεὸς πᾶ εἰς πλήθῃ διηρημένα ἀπὸ μιᾶς φύσεως ἐνὶ ὀνόματι καλεῖ · καὶ ὅτε ὀργίζεται τοῖς ἀνθρώποις , τὸν πάντα ἄνθρωπον τῇ ὀργῇ ὑποκειμένον ἕνα ἄνθρωπον καλεῖ · καὶ ὅτε διαλλάσσεται τῇ χάριτι , ὡς ἐν ἀνθρώπῳ διαλλάσσεται · ὅλον ἐπάγει κατακλισμένον διὰ τὴν ἁμαρτίαν , καὶ λέγει ὁ Θεός · « Οὐ μὴ καταπιεῖ τὸ Πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις , καὶ ἐξαλείψω τὸν ἄνθρωπον , ὃν ἐποίησα . » Καίτοι οὐχ ἦν εἷς , ἀλλὰ μυριάδες ἄνθρωποι · ἀλλὰ τῷ ὀνόματι τῆς φύσεως τὸν πάντα ἄνθρωπον ἕνα ἐκάλεσεν ἄνθρωπον διὰ τὸ κοινὸν τῆς οὐσίας . Καὶ πάλιν λέγει · Δαυὶδ · « Τί ἐστιν ἄνθρωπος , ὅτι μνημόσκη ( 34 ) αὐτοῦ , ἢ υἱὸς ἀνθρώπου , ὅτι ἐπισκέπτη αὐτόν ; » Οὐχ ὅτι ἕνα ἄνθρωπον ἐσκέψατο · πᾶσαν γὰρ τὴν οἰκουμένην ἤγειρε . Ἐνὶ δὲ συντόμῳ χρησάμεθα λόγῳ διὰ Μωϋσέως εἰρημένῳ · « Ὅτε ἐξῆλθε Φαραὼ κατὰ τὴν θάλασσαν , καὶ ὑπέσχε τῷ νόμῳ τῷ θεῷ ( 35 ) τὴν μυρίωσιν , πίπτον μετὰ μυρίων ἀρμάτων
Lemmas: ψαλμός λέγω ὁ αὐτός · « καί πειράζω ὁ θεός ἐν Ἀνδρώ . » ἄρας ( 29 ) οὖν ὁ Θεός , ὁ ἅγιος πνεῦμα εἰμί . καί αλλαχού , ὅτε ἀναλαμβάνω ὁ Ἠλίας , φημί ὁ Ἐλεεισᾶος παρά αὐτός ἐπί αὐτός ὁ πνεῦμα γίγνομαι διπλόος . ἐπαγγέλλω οὖν ὁ Ἠλίας ( 30 ) , ἐάν ὁράω αὐτός ἀναλαμβάνω . εἶδον οὖν , καί λαμβάνω ὁ μῆλοψ , ἔρχομαι ἐπί ὁ Ἰορδάνης · καί πατάσσω αὐτός ὁ μῆλωπῃ ὁ ποταμός , οὐ ὑπάγω ὁ ὕδωρ . λέγος οὖν · ( 31 ) πός ὁ θεός ἀφρῶ ; Ἀφρός δέ ἑρμηνεύω ἄμφω , τουτέστι ὁ πνεῦμα ὁ διπλόος . πός οὖν ὁ θεός ἄμφω , ἀντί ὁ , ὁ πνεῦμα διπλόος . καί πάλιν λέγω ὁ Σωτήρ · « ὁ πιστεύω εἰς ἐγώ , καθώς εἶπον ὁ γραφή , ποταμός ἐκ ὁ κοιλία αὐτός ῥέω ὕδωρ ζῶ . » ἑρμηνεύω δέ ὁ εὐαγγελιστής τίς εἰμί , » ὕδωρ ζῶ , » φημί · « οὗτος δέ λέγω περί ὁ ἅγιος πνεῦμα , ὅς μέλλω λαμβάνω ὁ πιστεύω εἰς αὐτός . » εἰμί δέ ὁ ὕδωρ ὁ ζῶ ὁ ἅγιος πνεῦμα εἰμί , ἄρα θεός ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος · λέγω γάρ ὁ προφήτης · « ἐγώ ἐγκαταλείπω πηγή ὕδωρ ζῶ · καί ὀρύσσω ἑαυτοῦ λάκκος συντρίβω , ἕ οὖον μή δύναμαι ὕδωρ συνόχωκα . » καί ὁ Δαυίδ · « ὅτι2 Παρά σύ πηγή ζωή , ἐν ὁ φάος σύ ὁράω φάος . » ὁράω ὅτι ὁ πατήρ πηγή καλέω , καί ὁ υἱός ὁμοίως , καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , οὐ ὅτι τρεῖς εἰμί θεός ( 32 ) · εἷς γάρ Θεός , καί εἷς νόμος , νομοθέτης εἷς , καί εἷς Κύριος . εἷς γάρ θεός ἐν τρεῖς πρόσωπον κηρύσσω . καί πῶς , κώληψ , δύναμαι λέγω ὁ πατήρ Θεός , καί ὁ υἱός Θεός , καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος Θεός , καί οὖον τρεῖς εἰμί θεός ; ὅπου κοινός ὁ ὁ φύσις , κοινός καί ὄνομα ( 33 ) ὁ ἄξιος · οἷος ὁ θεός πᾶ εἰς πλήθω διαιρεμένος ἀπό εἷς φύσις ἐν ὄνομα καλέω · καί ὅτε ὀργίζω ὁ ἄνθρωπος , ὁ πᾶς ἄνθρωπος ὁ ὀργή ὑπόκειμαι εἷς ἄνθρωπος καλέω · καί ὅτε διαλλάσσω ὁ χάρις , ὡς ἐν ἄνθρωπος διαλλάσσω · ὅλος ἐπάγω κατακλίνω διά ὁ ἁμαρτία , καί λέγω ὁ Θεός · « οὖον μή καταπίνω ὁ πνεῦμα ἐγώ ἐν ὁ ἄνθρωπος οὗτος , καί ἐξαλείφω ὁ ἄνθρωπος , ὅς ποιέω . » καίτοι οὐ εἰμί εἷς , ἀλλά μυριάς ἄνθρωπος · ἀλλά ὁ ὄνομα ὁ φύσις ὁ πᾶς ἄνθρωπος εἷς καλέω ἄνθρωπος διά ὁ κοινός ὁ οὐσία . καί πάλιν λέγω · Δαυίδ · « τις εἰμί ἄνθρωπος , ὅτι μνημοσκω ( 34 ) αὐτός , ἢ υἱός ἄνθρωπος , ὅτι ἐπισκέπτομαι αὐτός ; » οὐχ ὅτι εἷς ἄνθρωπος σκέπτομαι · πᾶς γάρ ὁ οἰκέω ἐγείρω . ἐν δέ σύντομος χράω λόγος διά Μωϋσῆς εἴρω · « ὅτε ἐξέρχομαι Φαραώ κατά ὁ θάλασσα , καί ὑπέχω ὁ νόμος ὁ θεός ( 35 ) ὁ μυρίζω , πίπτω μετά μυρίος ἄρμα