athanasius-theology.syntagma-ad-quendam-politicum-sp pg028_0713.3
Τῶν πραγμάτων τὰ μὲν εἰσι κυρίως καλὰ , τὰ δὲ κυρίως κακὰ , τὰ δὲ μέσα · καὶ κυρίως μὲν καλὰ , φρόνησις , ἀνδρεία , σωφροσύνη , δικαιοσύνη · κυρίως δὲ κακὰ , ἀφροσύνη , δειλία , ἀκολασία , ἀδικία · μέσα δὲ , πλοῦτος , πενία , δόξα , ἀδοξία , ὑγίεια , νόσος , πολυμαθία , ἀμαθία . Μέσα δὲ λέγονται διὰ τὸ καθ' ἑαυτὰ μήτε κυρίως καλὰ εἶναι , μήτε κυρίως κακὰ · ἀλλὰ παρὰ τῇ χρήσει τῶν χρωμένων ἢ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο γινόμενα · οἷον ὁ πλούσιος καλὸς μὲν εἰς ἐλεημοσύνην ὁδόμενος , κακὸς δὲ πρὸς ἡδονὰς δαπανώμενος . Ὁσαύτως καὶ ἡ πενία καλὴ μὲν καρτερίαν , καὶ εὐχαριστίαν , καὶ ἐλευθερίαν ἡμᾶς διδάσκουσα · κακὴ δὲ βλασφημίαν , καὶ ἀνέλευθερον ἐκ τοῦ μὴ καρτερεῖν ἡμᾶς ἀποτικτούσα . Καλὴ δὲ καὶ ἡ δόξα , ὅταν ταπεινοφροσύνην ἡμᾶς ἐκδιδάσκῃ , καὶ τῆς μελλούσης δόξης ἐπιθυμίαν παρέχῃ · κακὴ δὲ , ὅταν δουλοπρεπείαν , καὶ διὰ φόβον ἀνθρώπων πάντα ποιεῖν ἀναπλητῇ . Ὁσαύτως καλὴ μὲν καὶ ὑγίεια , ὅταν εἰς εὐαρέστησιν τοῦ Θεοῦ καὶ ἐργασίαν τῶν αὐτοῦ ἐντολῶν χρῶμεθα · κακὴ δὲ , ὅταν πρὸς ἀκολασίαν καὶ ἀδικίαν . Ὁμοίως καὶ ἡ νόσος , ὅταν εὐχαριστῶμεν καὶ συνεργὸν ταύτῃ χρῶμεθα , καλὴ · κακὴ δὲ , ὅταν πρὸς ἀχαριστίαν , καὶ βλασφημίαν , καὶ ὀργὴν ἡμᾶς συνελκύῃ . Καλὴ καὶ ἡ πολυμαθία , ὅταν πρὸς διδασκαλίαν καὶ βοήθειαν τοῖς ἀδικοῦμενοις ταύτῃ χρῶμεθα · κακὴ δὲ , ὅταν πρὸς κενοδοξίαν , καὶ συνηγορίαν τῆς ἀδικίας . Καλὴ καὶ ἀμαθία , ὅταν πρὸς σεμνότητα ἡμᾶς ὑποτάσσεσθαι τοῖς εἰδόσι , καὶ παρ' αὐτῶν πορίζεσθαι τὴν ὠφέλειαν · κακὴ δὲ , ὅταν πειθῇ ἡμᾶς τῇ οἰκείᾳ στοχεῖν ἀμαθίᾳ , καὶ μὴ τοῖς κρείττοσιν ἐπεσθαι . Ὁσαύτως καὶ τὰ λοιπὰ πάντα , οἷον εὐγένεια καὶ δυσγένεια , εὐμορφία καὶ ἀμορφία , καλλιφωνία καὶ κακοφωνία , ἰσχύς καὶ ἀδυναμία , ταχύτης καὶ βραδύτης , τέχνη καὶ ἀτεχνία , καὶ πρὸς διακονίας ἐπιτηδειότης καὶ ἀνεπιτηδειότης . Τὰ μὲν πάντα , ὡς εἴρηται , τῶν μέσων εἰσι · καὶ ὁ καλῶς τούτοις χρώμενος οὐδὲν παρὰ τούτων βλαβήσεται , ὡς ὁ μακάριος Ἰώβ . Εἰς ἀμφοτέρα γὰρ ἐξετάσθεις , ἐπιδόκιμος ἀνεφάνη καὶ ἀκαταγώνιστος , καὶ διὰ πάντα εὐηρέστησεν τῷ Θεῷ . Ὥστε οὐ δεῖ τὰ πράγματα αἰτιάζεσθαι · οὐδὲν γὰρ τῶν παρὰ Θεοῦ δοθέντων κακόν , ἀλλὰ παρὰ τὴν ἐσφαλμένην ἡμῶν καὶ ἐθελοδούλον προαίρεσιν , καὶ τὴν ἐθελοδιδύσκουσαν περὶ ταῦτα τῆς ψυχῆς ἡμῶν διάκρισιν , ἥτις αὐτεξούσιος πρὸς τὴν ἐπιχείρησιν τούτων ἐξολισθάνει ἐξ οἰκείας φιληδονίας , καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς αὐτοῦ βασιλείας καταφρονήσεως ( a ) .
Lemmas: Τῶν πρᾶγμα ὁ μέν εἰμί κυρίως καλός , ὁ δέ κυρίως κακός , ὁ δέ μέσος · καί κυρίως μέν καλός , φρόνησις , ἀνδρεία , σωφροσύνη , δικαιοσύνη · κυρίως δέ κακός , ἀφροσύνη , δειλία , ἀκολασία , ἀδικία · μέσος δέ , πλοῦτος , πενία , δόξα , ἀδοξία , ὑγίεια , νόσος , πολυμαθία , ἀμαθία . Μεσάς δέ λέγω διά ὁ κατά ἑαυτοῦ μήτε κυρίως καλός ἔρχομαι , μήτε κυρίως κακός · ἀλλά παρά ὁ χρῆσις ὁ χράω ἢ οὗτος ἢ ἐκεῖνος γίγνομαι · οἷος ὁ πλούσιος καλός μέν εἰς ἐλεημοσύνη ὁράω , κακός δέ πρός ἡδονή δαπανάω . ὁσάυτος καί ὁ πενία κάλως μέν καρτερία , καί εὐχαριστία , καί ἐλευθερία ἐγώ διδάσκω · κακός δέ βλασφημία , καί ἀνελεύθερος ἐκ ὁ μή καρτερέω ἐγώ ἀποτίκτω . καλός δέ καί ὁ δόξα , ὅταν ταπεινοφροσύνη ἐγώ ἐκδιδάσκω , καί ὁ μέλλω δόξα ἐπιθυμία παρέχω · κακός δέ , ὅταν δουλοπρέπεια , καί διά φόβος ἄνθρωπος πᾶς ποιέω ἀναπλήθω . ὁσάυτος κάλως μέν καί ὑγίεια , ὅταν εἰς εὐαρέστησις ὁ θεός καί ἐργασία ὁ αὐτός ἐντολή χράω · κακός δέ , ὅταν πρός ἀκολασία καί ἀδικία . Ὅμοιος καί ὁ νόσος , ὅταν εὐχαριστέω καί συνεργός οὗτος χράω , κάλως · κακός δέ , ὅταν πρός ἀχαριστία , καί βλασφημία , καί ὀργή ἐγώ συνελκύω . Καλός καί ὁ πολυμαθία , ὅταν πρός διδασκαλία καί βοήθεια ὁ ἀδικέω οὗτος χράω · κακός δέ , ὅταν πρός κενοδοξία , καί συνηγορία ὁ ἀδικία . καλός καί ἀμαθία , ὅταν πρός σεμνότης ἐγώ ὑποτάσσω ὁ οἶδα , καί παρά αὐτός πορίζω ὁ ὠφέλεια · κακός δέ , ὅταν πείθω ἐγώ ὁ οἰκεῖος ἵστημι ἀμαθία , καί μή ὁ ἀγαθός ἕπω . ὁσάυτος καί ὁ λοιπός πᾶς , οἷος εὐγένεια καί δυσγένεια , εὐμορφία καί ἀμορφία , καλλιφωνία καί κακοφωνία , ἰσχύς καί ἀδυναμία , ταχύτης καί βραδυτής , τέχνη καί ἀτεχνία , καί πρός διακονία ἐπιτηδειότης καί ἀνεπιτηδειότης . Τά μέν πᾶς , ὡς λέγω , ὁ μέσος εἰμί · καί ὁ καλός οὗτος Χράομαι οὐδείς παρά οὗτος βλάπτω , ὡς ὁ μακάριος Ἰώβ . εἰς ἀμφότερος γάρ εξετάζω , ἐπιδόκιμος ἀναφαίνω καί ἀκαταγώνιστος , καί διά πᾶς εὐαρεστέω ὁ θεός . Ὥστος οὐ δέω ὁ πρᾶγμα αἰτιάζω · οὐδείς γάρ ὁ παρά θεός δίδωμι κακός , ἀλλά παρά ὁ σφάλλω ἐγώ καί εθελοδουλος προαίρεσις , καί ὁ εθελοδιδυσκουω περί οὗτος ὁ ψυχή ἐγώ διάκρισις , ὅστις αὐτεξούσιος πρός ὁ ἐπιχείρησις οὗτος ἐξολισθάνω ἐκ οἰκεῖος φιληδονία , καί ὁ ὁ θεός καί ὁ αὐτός βασίλεια καταφρόνησις ( a ) .