athanasius-theology.syntagma-ad-quendam-politicum-sp pg028_0711.1
καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος · εἰς μίαν οὐσίαν δηλοῦνται , καὶ θεότητα , καὶ μίαν βασιλείαν , καὶ ἀρχήν , καὶ ἰσχύν · καὶ τρεῖς ὑποστάσεις , εἰσὶν πρόσωπα , καὶ χαρακτήρας , εἰ δὲ βούλει καλεῖν , καὶ ἰδιότητας . Ἄλλο γὰρ ὑποστάσεις , καὶ ἄλλο οὐσία . Οὐσίαν γὰρ καλοῦμεν τὸ κοινὸν τῶν τριῶν ὑποστάσεων · μὲν γὰρ φύσεως καὶ οὐσίας τὰ τρία πρόσωπα . Ὑπόστασιν δὲ καλοῦμεν φύσιν μετὰ χαρακτηριστικῶν ἰδιαμάτων · ἄλλος γὰρ ὁ Πατήρ , καὶ ἄλλος ὁ Υἱός , καὶ ἄλλος τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον · ὅπερ τέμνει τὰς ἰδιότητας μόνον , ἔχουν ὑποστάσεις , οὐ μὴν καὶ φύσιν . Οὐχ ἄλλο δὲ καὶ ἄλλο , ὅπερ τέμνει τὰς φύσεις · ἀλλὰ τῆς αὐτῆς φύσεως , καὶ τῆς αὐτῆς οὐσίας . Ἄμα γὰρ Πατὴρ καὶ Υἱός , καὶ ἅγιον Πνεῦμα · ἀλλ’ ὁ μὲν Πατὴρ καὶ ἀγέννητος , ὁ δὲ Υἱός καὶ γέννημα τοῦ Πατρός , ὡς ἐξ ἡλίου φῶς , καὶ ἐκ νοῦ λόγος · τὸ δὲ Πνεῦμα ἅγιον καὶ ἐκπόρευμα τοῦ Πατρός . Ἴδιον οὖν τοῦ Πατρὸς ἡ ἀγέννησία , καὶ τὸ καλεῖσθαι Πατήρ · ἴδιον τοῦ Υἱοῦ , τὸ καλεῖσθαι Υἱός , καὶ γεννᾶσθαι ἐκ τοῦ Πατρός · ἴδιον οὖν τοῦ Πνεύματος τὸ καλεῖσθαι Πνεῦμα ἅγιον , καὶ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορεύεσθαι . Τῶν δὲ τριῶν προσώπων , εἰσὶν ὑπόστασις , μία φύσις , μία θέλησις , μία ἐνέργεια , μία ἀγαθότης , μία δύναμις , μία βούλησις . Διὰ τοῦτο καὶ ἕνα Θεὸν ομολογοῦμεν . Οὐ γὰρ κεχωρισμένοι εἰσὶν ἀπ’ ἀλλήλων , ὥσπερ καὶ εἰ ἄνθρωποι , οὐδὲ τὰς γνώμας διάφοροι · ἀλλὰ ἅμα Πατήρ , Υἱός , καὶ Πνεῦμα ἅγιον ἐν ἀλλήλοις ἀσυγχύτως καὶ ἀδιαίρετως περιχωροῦσι . Ἓκαστον δὲ πρόσωπον , ὡς εἴρηται , φυλάττει τὸ ἴδιον · τὸ μὲν τὴν πατρότητα , τὸ δὲ τὴν υἱότητα , τὸ δὲ τὴν ἐκπόρευσιν . Εἰ οὖν ἐρωτᾷ σε τις · Τί ἐστι ; Πατήρ ; ἀποκρίθητι · αὐτὸ ὅπερ ἐστὶν Υἱός , καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , μένων Πατήρ . Εἰ δὲ λέγοι · Τί ἐστιν Υἱός ; ἀποκρίθητι · Ὅπερ ἐστὶν ὁ Πατὴρ καὶ τὸ Πνεῦμα , μένων Υἱός . Ὁσαύτως καὶ ἐπὶ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου · τοῦτο γὰρ ἐστὶν ὁ ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱός , μένων Πνεῦμα . Ἡ ἰδιότης ἀκινόνωτος , καθὼς φησιν ὁ μέγας ἐν θεολογίᾳ καὶ θεῖος Γρηγόριος . Πῶς γὰρ , φησιν , ἰδιότης μένει , κινουμένη , καὶ μεταπίπτουσα ; Ἔστιν οὖν ἡ θεότης , εἰ δεῖ συντόμως εἰπεῖν , ἀμέριστος ἐν μεμερισμένοις , τὸ μὲν τῇ φύσει , τὸ δὲ ταῖς ὑποστάσεσιν · οἷον ἐν ἡλίοις τρισὶν ἐχομένοις ἀλλήλων , μία τοῦ φωτὸς σύγκρασις . Ὅταν τοιγαροῦν πρὸς τὴν θεότητα τὴν ἐν μιᾷ φύσει βλέψωμεν , καὶ τὴν πρώτην αἰτίαν , καὶ τὴν μοναρχίαν , ἕν ἡμῖν τὸ φανταζόμενον · ὅταν δὲ πρὸς τὰς ἰδιότητας καὶ τὰ πρόσωπα ἐν οἷς ἡ θεότης , τρία τὰ προσκυνούμενα . Παραδείγματα δὲ προσαείθου ἀμυδρὰν τινὰ εἰκόνα δηλοῦντα τοῦ τοιούτου πράγματος , τῆς θείας φύσεως , κατὰ τὸν Θεολόγον Γρηγόριον · ὀφθαλμοῦ νόει μοι βλέψιν , καὶ ἀρχὴν ὕδατος , καὶ πηγὴν , καὶ ποταμόν · ταῦτα γὰρ οὔτε χρόνῳ διέστησαν , οὔτε ἀλλήλων ἀπέρρηκται · τὴ πρὸς ἀλλήλα συναφεία , κἂν δοκῇ ταῖς ἰδιότησι τέμνεσθαι · ἐνθυμοῦ καὶ ἥλιον , καὶ φῶς , καὶ ἀκτίνα · νοῦν , καὶ λόγον , καὶ πνεῦμα τῷ λόγῳ συνεξίον . Πλὴν κακὴ τὸν εἰπόντα · Πίστις ἡγεῖσθω , καὶ μὴ ἀπόδειξις , καὶ χρή πάντα ἄνθρωπον διὰ καθαρὰς καὶ θεολαμποῦς πράξεως , ὀδηγῶ τῷ Πνεύματι χρώμενον , ἵνα φωτὶ καταλαμβανόμενος ζῶς , πιστεύειν τε εἰς Πατέρα , καὶ
Lemmas: καί ὁ ἅγιος πνεῦμα · εἰς εἷς οὐσία δηλόω , καί θεότης , καί εἷς βασίλειος , καί ἀρχή , καί ἰσχύς · καί τρεῖς ὑπόστασις , εἰμί πρόσωπον , καί χαρακτήρ , εἰμί δέ βούλομαι καλέω , καί ἰδιότης . ἄλλος γάρ ὑπόστασις , καί ἄλλος οὐσία . οὐσία γάρ καλέω ὁ κοινός ὁ τρεῖς ὑπόστασις · μέν γάρ φύσις καί οὐσία ὁ τρεῖς πρόσωπον . ὑπόστασις δέ καλέω φύσις μετά χαρακτηριστικός ιδιαμαω · ἄλλος γάρ ὁ Πατήρ , καί ἄλλος ὁ υἱός , καί ἄλλος ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος · ὅς τέμνω ὁ ἰδιότης μόνος , χάω ὑπόστασις , οὐ μήν καί φύσις . οὐ ἄλλος δέ καί ἄλλος , ὅς τέμνω Τά φύσις · ἀλλά ὁ αὐτηες͂ς φύσις , καί ὁ αὐτηες͂ς οὐσία . Ἄμη γάρ Πατήρ καί υἱός , καί ἅγιος πνεῦμα · ἀλλά ὁ μέν Πατήρ καί ἀγέννητος , ὁ δέ υἱός καί γέννημα ὁ Πατρός , ὡς ἐκ ἥλιος φάος , καί ἐκ νόος λόγος · ὁ δέ πνεῦμα ἅγιος καί ἐκπορεύω ὁ Πατρός . Ἴδιον οὖν ὁ Πατρός ὁ ἀγεννησία , καί ὁ καλέω Πατήρ · ἴδιος ὁ υἱός , ὁ καλέω υἱός , καί γεννάω ἐκ ὁ Πατρός · ἴδιος οὖν ὁ πνεῦμα ὁ καλέω πνεῦμα ἅγιος , καί ἐκ ὁ Πατρός ἐκπορεύω . Τοί δέ τρεῖς πρόσωπον , εἰμί ὑπόστασις , εἷς φύσις , εἷς θέλησις , εἷς ἐνέργεια , εἷς ἀγαθότης , εἷς δύναμις , εἷς βούλησις . Ζεύς οὗτος καί εἷς θεός ὁμολογέω . οὐ γάρ χωρίζω εἰμί ἀπό ἀλλήλων , ὥσπερ καί εἰμί ἄνθρωπος , οὐδέ ὁ γνώμη διάφορος · ἀλλά ἅμα Πατήρ , υἱός , καί πνεῦμα ἅγιος ἐν ἀλλήλων ἀσύγχυτος καί ἀδιαιρέτως περιχωρέω . ἕκαστος δέ πρόσωπον , ὡς λέγω , φυλάσσω ὁ ἴδιος · ὁ μέν ὁ πατρότητα , ὁ δέ ὁ υἱότης , ὁ δέ ὁ ἐκπόρευσις . εἰμί οὖν ἐρωτάω σύ τις · Τι εἰμί ; Πατήρ ; ἀποκρίνω · αὐτός ὅς εἰμί υἱός , καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , μένω Πατήρ . εἰμί δέ λέγω · Τι εἰμί υἱός ; ἀποκρίνω · ὅπερ εἰμί ὁ Πατήρ καί ὁ πνεῦμα , μένω υἱός . ὁσάυτος καί ἐπί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος · οὗτος γάρ εἰμί ὁ ὁ Πατήρ καί ὁ υἱός , μένω πνεῦμα . ὁ ἰδιότης ακινονωτον , καθώς φημί ὁ μέγας ἐν θεολογία καί θεῖος Γρηγόριος . Πῶς γάρ , φημί , ἰδιότης μένω , κινέω , καί μεταπίπτω ; εἰμί οὖν ὁ θεότης , εἰμί δέω σύντομος λέγω , ἀμέριστος ἐν μερίζω , ὁ μέν ὁ φύσις , ὁ δέ ὁ ὑπόστασις · οἷος ἐν ἥλιος τρεῖς ἔχω ἀλλήλων , εἷς ὁ φάος σύγκρασις . ὅταν τοιγάρ πρός ὁ θεότης ὁ ἐν εἷς φύσις βλέπω , καί ὁ πρῶτος αἰτία , καί ὁ μοναρχία , εἷς ἐγώ ὁ φαντάζω · ὅταν δέ πρός ὁ ἰδιότης καί ὁ πρόσωπον ἐν ὅς ὁ θεότης , τρεῖς ὁ προσκυνέω . παράδειγμα δέ προσαείθου ἀμυδρός τις εἰκών δηλόω ὁ τοιοῦτος πρᾶγμα , ὁ θεῖος φύσις , κατά ὁ θεολόγος Γρηγόριος · ὀφθαλμός νοέω ἐγώ βλέψις , καί ἀρχή ὕδωρ , καί πηγή , καί ποταμός · οὗτος γάρ οὔτε χρόνος διΐστημι , οὔτε ἀλλήλων ἀπορρηγνύω · ὁ πρός ἀλλήλων συνάφεια , κἀν δοκέω ὁ ἰδιότης τέμνω · ἐνθυμέομαι καί ἥλιος , καί φάος , καί ἀκτίς · νόος , καί λόγος , καί πνεῦμα ὁ λόγος συνέξειμι . πλήν κακός ὁ λέγω · Πίστις ἡγέομαι , καί μή ἀπόδειξις , καί χράω πᾶς ἄνθρωπος διά καθαρός καί θεολαμπής πρᾶξις , ὁδηγέω ὁ πνεῦμα χράω , ἵνα φάος καταλαμβάνω ζώω , πιστεύω τε εἰς Πατέρας , καί