athanasius-theology.synopsis-scripturae-sacrae-sp pg028_0179.1
καὶ πάλιν · « Ἐὰν καθίσῃς δεῖπνεῖν ἐπὶ τραπέζης δυναστῶν , νοήσῃς νῦσι τὰ παρατιθεμένα σοι . » Καὶ τὰ ὁμοία τούτοις δικαιοσύνης ἀληθοῦς νόησις εἴρηται · ἐπειδὴ τινες διαφόρως ἐξείληφασιν τὸ δικαίων , τῶν μὲν λεγόντων , δικαίον ἔστι τὸ ἀποδιδόναι ἅπερ ἔλαβες τὴς λυμάσται · τῶν δὲ , τὸ διδόναι κακὸν ἀντὶ κακοῦ , καὶ ἀγαθὸν ἀντὶ ἀγαθοῦ . Συμβαίνει δὲ μὴ ἀκριβεῖς εἶναι τοὺς τοιούτους ὁρούς . Μὴ εἴπῃς γάρ , Ὀν τρόπον ἐχρήσατό μοι , χρήσομαι αὐτῷ , τίσωμαι δὲ αὐτὸν ἄ με τῄζησε . Διὰ τοῦτο οὖτος τὴν ἀληθὴ δικαιοσύνην διδάσκει , ὅτι τοῦτό ἐστι τὸ ἀληθὲς δικαίον , ἀποδιδόναι ἕκαστῶν τὸ ἴδιον . « Προηγούμενὸς μὲν τίμα τὸν Κύριον ἀπὸ σῶν δικαίων πόνων , καὶ ἀπάρχου αὐτῷ ἀπὸ σῶν καρπῶν δικαιοσύνην . » Ἔπειτα · « Τίμα βασιλέα , καὶ τοὺς μὲν γονεῦσι τὸ καθῆκον ἀπόδιδου , τοῖς δὲ πᾶσι τὸ ἴσον . » Καὶ οὗτος μὲν εἷς τύπος · δεύτερος δὲ δικαιοῦν τὴν ψυχὴν ἑαυτοῦ , τὴν ἰσότητα φυλάττειν , ὥστε μὴ κλίνειν εἰς ἀνισότητα · ἀλλὰ τῷ μὲν λογικῷ · Μὴ σε κατελάλῃ βουλή κακή , ἡ ἀπολείπουσα διδασκάλων νεότητος , ἀλλὰ μετὰ βουλῆς πάντα ποίει , καὶ οἱ λογισμοὶ σου ἔστωσαν κρίματα · ὥστε χρῆναι ἑαυτὸν ἕκαστον , καὶ τὴν μὲν ἐπιθυμίαν πᾶσαν ἔχειν ἀγαθὴν · ἐπιθυμία γὰρ δικαίων πᾶσα ἀγαθή , καὶ ἐπιθυμία δικαίου δεκτή . Κατὰ δὲ τὸ θυμικόν · « Μὴ ἴσθι ἑταῖρος ἀνδρὶ θυμώδει , φιλὴ δὲ ὁργίλῃ μὴ συννολίζου . Ὀλον γὰρ τὸν θυμὸν αὐτὸ ἐκφέρει σφρων · ὁ δὲ σοφὸς ταμειεύεται κατὰ μέρος . » Οὕτω δὲ ἑαυτὸν ῥυθμίζων ἄνθρωπος , καὶ τὴν ἰδίαν ἕκαστου μέρους τῆς ψυχῆς πράξιν ὑγιὴ καὶ ἀσινῆ φυλάττων , ἔσται γινώσκων τὴν ἀληθὴ δικαιοσύνην . Κρίματα δὲ κατευθύνειν ἐστὶ προηγούμενὸς μὲν κρίνειν δικαίως κατὰ τὸν τοῦ Θεοῦ νόμον , ὡς φησι · « Ἀνοῖξον σὸν στόμα λόγῳ Θεοῦ , καὶ κρίνε πάντας ὑγιῶς . Διάκρινε δὲ πτωχὴν καὶ ἀσθενῆ . Ὁ γὰρ εἰπὼν τὸν ἀσεβῆ , Δικαίος ἐστιν , ἐπικατάρατος λαός , καὶ μισητὸς εἰς ἔθνη . Αἰδεῖσθαι γὰρ πρόσωπον ἐν κρίσει οὐ καλόν . » Τοῦτο μὲν ἐκ τοῦ φανεροῦ ρητέον · Ἔπειτα δὲ ἵνα ὅπερ ἕτερους κρίνει τις , τοῦτο καὶ εἰς ἑαυτὸν τὸ κρίμα κατευθύνῃ , καὶ ἑαυτὸν δοκιμάζῃ , ἢ ἐπιτιμῶν μὲν ἑαυτῷ , ἐὰν πλεονεκτῇ ὁ θυμός · ἐπέχων δὲ , ἐὰν περισσέῃ ἡ ἐπιθυμία · διεγείρων δὲ , ἐὰν ἀφύπνοι τὸ λογιστικόν , λέγων · « Ἔως πότε , ὦκνηρέ , κατακείται ; » Οὕτω γὰρ ἑαυτὸν δικαίως ἄγων , καὶ κατηγορὸς ἑαυτοῦ γινόμενος , κρίμα κατευθύνειν μαθήσεται , καὶ οὐκ ἀκούσεται παρ’ ἑτέρου · « Ὁ διδάσκων ἕτερον , σεαυτὸν οὐ διδάσκεις ; Ὁ λέγων , Μὴ μοιχεύσης , μοιχεύεις ; » ὡςπερ γὰρ ὁ ὀδεύων καὶ κατευθύνων τὴν ὁδὸν , ἐβάνει εἰς τὸ τέλος · οὕτως ὁ κατευθύνων κρίματα δικαῖος γνωσθήσεται καὶ σοφός . Παραβολαὶ δὲ λέγονται λόγοι , ὡςπερ εἰκόνες τῶν λεγομένων . Ἐξ αὐτῶν γὰρ διὰ τὴν ὁμοιότητα τὰ λεγόμενα καταλαμβάνεται . Οὕτω γὰρ ὁ Κύριος ἔλεγεν , ὡς ὁ Μάρκος φησι · « Τίνι ὁμοιώσω τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ; ἢ ἐν ποίᾳ παραβολῇ παραδάλωμαι αὐτήν ; » ὡς τῶν κατὰ ὁμοιότητα λεγομένων παραβολὰς ὄνσης . Καὶ γὰρ λέγουν · « Ὁμοία ἐστιν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ , » ὅπερον ἐπέφερε ·
Lemmas: καί πάλιν · « ἐάν καθίζω δειπνέω ἐπί τράπεζα δυνάστης , νοέω νύσις ὁ παρατιθέμενος σύ . » καί ὁ ὅμοιος οὗτος δικαιοσύνη ἀληθής νόησις εἴρω · ἐπεί τις διάφορος ἐκλαμβάνω ὁ Δίκαιος , ὁ μέν λέγω , Δίκαιος εἰμί ὁ ἀποδίδωμι ὅσπερ λαμβάνω σής λυμάσται · ὁ δέ , ὁ δίδωμι κακός ἀντί κακός , καί ἀγαθός ἀντί ἀγαθός . συμβαίνω δέ μή ἀκριβής εἰμί ὁ τοιοῦτος ὀρός . μή εἶπον γάρ , ἀνά τρόπος χράω2 ἐγώ , χράω αὐτός , τίνω δέ αὐτός ὅς ἐγώ τῄζησε . Ζεύς οὗτος οὗτος ὁ ἀληθής δικαιοσύνη διδάσκω , ὅτι οὗτος εἰμί ὁ ἀληθής Δίκαιος , ἀποδίδωμι ἕκαστος ὁ ἴδιος . « προηγούμενος μέν τιμάω ὁ κύριος ἀπό σός Δίκαιος πόνος , καί ἀπάρχομαι αὐτός ἀπό σός καρπός δικαιοσύνη . » ἔπειτα · « Τίμα βασιλεύς , καί ὁ μέν γονεύς ὁ καθήκω ἀποδίδωμι , ὁ δέ πᾶς ὁ ἴσος . » καί οὗτος μέν εἷς τύπος · δύο δέ δικαιόω ὁ ψυχή ἑαυτοῦ , ὁ ἰσότης φυλάσσω , ὥστε μή κλίνω εἰς ἀνισότης · ἀλλά ὁ μέν λογικός · μή σύ καταλαλέω βουλή κακός , ὁ ἀπολείπω διδάσκαλος νεότης , ἀλλά μετά βουλή πᾶς ποιέω , καί ὁ λογισμός σύ εἰμί κρίμα · ὥστε χρή ἑαυτοῦ ἕκαστος , καί ὁ μέν ἐπιθυμία πᾶς ἔχω ἀγαθός · ἐπιθυμία γάρ Δίκαιος πᾶς Ἀγαθή , καί ἐπιθυμία Δίκαιος δεκτή . κατά δέ ὁ θυμικός · « μή εἰμί ἑταῖρος ἀνήρ θυμώδης , φιλέω δέ ὀργίλος μή συννολιζω . ὅλος γάρ ὁ θυμός αὐτός ἐκφέρω σφρων · ὁ δέ σοφός ταμειευω κατά μέρος . » οὕτως δέ ἑαυτοῦ ῥυθμίζω ἄνθρωπος , καί ὁ ἴδιος έκαστος μέρος ὁ Ψυχή πρᾶξις ὑγιής καί ἀσινής φυλάσσω , εἰμί γιγνώσκω ὁ ἀληθής δικαιοσύνη . κρίμα δέ κατευθύνω εἰμί προηγούμενος μέν κρίνω δικαίως κατά ὁ ὁ Θεός νόμος , ὡς φημί · « ἀνοίγω σός στόμα λόγος Θεός , καί κρίνω πᾶς ὑγιής . διακρίνω δέ πτωχός καί ἀσθενής . ὁ γάρ εἶπον ὁ ἀσεβής , Δικαίος εἰμί , ἐπικατάρατος λαός , καί μισητός εἰς ἔθνος . αἰδέομαι γάρ πρόσωπον ἐν κρίσις οὖον καλός . » οὗτος μέν ἐκ ὁ φανερός ῥητέον · ἔπειτα δέ ἵνα ὅσπερ έτερος κρίνω τις , οὗτος καί εἰς ἑαυτοῦ ὁ κρίμα κατευθύνω , καί ἑαυτοῦ δοκιμάζω , ἢ ἐπιτιμάω μέν ἑαυτοῦ , ἐάν πλεονεκτέω ὁ θυμός · ἐπέχω δέ , ἐάν περισσέῃ ὁ ἐπιθυμία · διεγείρω δέ , ἐάν ἀφυπνόω ὁ λογιστικός , λέγω · « ἔως πότε , ὀκνηρός , κατάκειμαι ; » οὕτως γάρ ἑαυτοῦ δικαίως ἄγω , καί κατήγορος ἑαυτοῦ γίγνομαι , κρίμα κατευθύνω μανθάνω , καί οὐ ἀκούω παρά ἕτερος · « ὁ διδάσκω ἕτερος , σαυτοῦ οὖον διδάσκω ; ὁ λέγω , μή μοιχεύω , μοιχεύω ; » ὡς γάρ ὁ ὁδεύω καί κατευθύνω ὁ ὁδός , βάνω εἰς ὁ τέλος · οὕτως ὁ κατευθύνω κρίμα Δίκαιος γιγνώσκω καί σοφός . παραβολή δέ λέγω λόγος , ὡς εἰκών ὁ λέγω . ἐς αὐτός γάρ διά ὁ ὁμοιότης ὁ λέγω καταλαμβάνω . οὕτως γάρ ὁ Κύριος λέγω , ὡς ὁ Μάρκος φημί · « τίς ὁμοιόω ὁ βασίλειος ὁ Θεός ; ἢ ἐν ποῖος παραβολή παραδάλωμαι αὐτός ; » ὡς ὁ κατά ὁμοιότης λέγω παραβολή ὄνσις . καί γάρ λέω · « Ὁμοία εἰμί ὁ βασίλειος ὁ Θεός , » όπερα ἐπιφέρω ·