athanasius-theology.sermo-in-nativitatem-christi-sp pg028_0492.2
4 . Εἰ δὲ Θεὸς ἰσχυρὸς , ἐξουσιαστής , καὶ ἀρχὸν εἰρήνης , καὶ πατὴρ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος τὸ παίδιον τὸ ἐκ τῆς Παρθένου τεχθὲν , πῶς οὐ Θεοτόκος ἡ Παρθένος , ἀλλὰ Θεοδόχος , εἰ καὶ συνέλαβε , καὶ ἔτεκε , καὶ Θεὸς τὸ τεχθὲν ; Καὶ πάλιν αὐτῷ λέγω , ὡς ἠθέλησεν εἰσἦλθεν , ὡς νύδωψεν ἐκχυοφορήθη , ὡς ἠβούληθη προῆλθεν ὁ τεχθεὶς . Τί ἐρευνᾷς αὐτοῦ τὴν θέλησιν ; Τί ἐξακριβᾷς αὐτοῦ τὴν εὐδοκίαν ; Τί ἐξηνιζᾷς αὐτοῦ τὴν βούλησιν ; Ἄκουε παρὰ Παύλου , μᾶλλον δὲ καταγινοῦσκου ὑπ’ αὐτοῦ : « Τῷ γὰρ βουλήματι αὐτοῦ τὸς ἀνθέστηκε ; » Μενῶν γε , ὦ ἄνθρωπε , σὺ τὸς εἰ ὁ ἐρευνῶν καὶ ἐξηνιζῶν αὐτοῦ τὴν γέννησιν , τοῦ προφητοῦ λέγοντος : « Τὴν γενεὰν αὐτοῦ τὶς διηγήσατο ; » Ὁ προφήτης φεύγει τὴν γενεὰν αὐτοῦ διηγήσασθαι , καὶ σὺ τὴν φύσιν περιεραζῆς καὶ πολυπραγμονεῖς ; Ὁ δὲ εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς τὴν κάτω γέννησιν αὐτοῦ διηγούμενος οὕτω λέγει : « Ποιμένες ἦσαν ἐν τῇ χώρᾳ τῇ αὐτῇ ἀγρυπνοῦντες , καὶ φυλάσσοντες φυλακὰς ἐπὶ τὴν ποίμνην αὐτῶν · καὶ ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου ἐπέστη αὐτοῖς , καὶ δόξα Κυρίου περιέλαμψεν αὐτούς , καὶ ἐφοβήθησαν φόβον μέγαν . Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ ἄγγελος · Μὴ φοβεῖσθε · ἰδοὺ γὰρ εὐαγγελίζομαι ὑμῖν χαρὰν μεγάλην , ἥτις ἔσται παντὶ τῷ λαῷ · ὅτι ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον Σωτήρ , ὅς ἐστι Χριστὸς Κύριος ἐν πόλει Δαυὶδ . » Ὁ ἄγγελος Χριστὸν καὶ Κύριον λέγει , εὐαγγελιζόμενος τοὺς ποιμένας , τὸν τεχθῆνα ἐκ τῆς Παρθένου . Εἰ οὖν Κύριος ὁ τεχθεὶς , πῶς οὐ Κυριοτόκος ἡ Παρθένος ; Ἐγὼ δὲ λέγω καὶ Χριστοτόκον , καὶ Κυριοτόκον , καὶ Σωτηριοτόκον , καὶ Θεοτόκον τὴν ἁγίαν Παρθένον κατὰ τὴν φωνὴν τοῦ ἀγγέλου τοῦ εὐαγγελισαμένου τοὺς ποιμένας · καὶ τὴν Παρθένον . Εἰ ἄγγελοι Σωτήρα , καὶ Χριστὸν , καὶ Κύριον , καὶ Θεὸν κηρύττουσιν , ἡμεῖς τί ἀποκρούομεθα αὐτῶν τὴν μαρτυρίαν ; εἰσῆλθεν ἐν τῇ Παρθένῳ . ἄσαρκος , ἐκχυοφορήθη σωματικῶς καὶ καθὼς νύδωψεν . Ἐξῆλθε διὰ τῆς μητρικῆς φύσεως οἰκονομιῶν , οὐ μέντοι μετὰ τὸ τεχθῆναι ἤνωθη ὁ Θεὸς Λόγος τῇ οἰκονομίᾳ . Προῆλθεν ἀτρέπτως τῇ φύσει γενόμενος ὁ οὐκ ἦν , μένων δ’ ἦν . Οὐκ ἀλλοιωθεὶς τῇ οὐσίᾳ , ἑαυτὸν ἐκένωσεν , τουτἐστι καθὼς ἠβούληθη · οὐχ ὑφ’ ἑτέρου κενωθείς , μορφὴν δούλου ἔλαβεν · οὐ κενωθείς τῆς θεότητος , κατὰ τὸν μακάριον Παῦλον τὸν λέγοντα : « Ὦς , ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων , οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ , ἀλλὰ ἑαυτὸν ἐκένωσεν μορφὴν δούλου λαβών . » Ἐκένωσεν ἑαυτόν , γενόμενος ὁ οὐκ ἦν · καὶ πάλιν αὐτὸ λέγω , μένων ὁ ἦν , Θεὸς γὰρ ἦν ὁ Λόγος οὗτος · ὡς παίδιον γενόμενος , ὡς υἱὸς δοξάζεται . Εἰσῆλθεν ἀψύματος , ἐνεδύσατο σῶμα καθὼς ἠθέλησε , καὶ κατεπόθη τὸ θνητὸν ὑπὸ τῆς ζωῆς .
Lemmas: 4 . εἰμί δέ θεός ἰσχυρός , ἐξουσιαστής , καί ἀρχός εἰρήνη , καί πατήρ ὁ μέλλω αἰών ὁ παιδίον ὁ ἐκ ὁ Παρθένος τίκτω , πῶς οὐ Θεοτόκος ὁ Παρθένος , ἀλλά θεοδόχος , εἰμί καί συλλαμβάνω , καί τίκτω , καί θεός ὁ τίκτω ; καί πάλιν αὐτός λέγω , ὡς ἐθέλω εἰσέρχομαι , ὡς νύδωψεν εκχυοφορεω , ὡς βούλομαι προέρχομαι ὁ τίκτω . Τι ἐρευνάω αὐτός ὁ θέλησις ; τις ἐξακριβάζω αὐτός ὁ εὐδοκία ; τις εξηνιζευς αὐτός ὁ βούλησις ; Ἄκουος παρά Παῦλος , μᾶλλον δέ καταγιγνώσκω ὑπό αὐτός : « ὁ γάρ βούλημα αὐτός τώς ἀνθίστημι ; » Μεναί γε , ὦ ἄνθρωπος , σύ τώς εἰμί ὁ ἐρευνάω καί εξηνιζω αὐτός ὁ γέννησις , ὁ προφήτης λέγω : « Τά γενεά αὐτός τις διηγέομαι ; » ὁ προφήτης φεύγω ὁ γενεά αὐτός διηγέομαι , καί σύ ὁ φύσις περιεραζῆς καί πολυπραγμονέω ; ὁ δέ εὐαγγελιστής Λουκᾶς ὁ κάτω γέννησις αὐτός διηγέομαι οὕτως λέγω : « Ποιμένες ἥδω ἐν ὁ χώρα ὁ αὐτός ἀγρυπνέω , καί φυλάσσω φυλακή ἐπί ὁ ποίμνη αὐτός · καί ἰδού ἄγγελος κύριος ἐφίστημι αὐτός , καί δόξα κύριος περιλάμπω αὐτός , καί φοβέω φόβος μέγας . καί λέγω αὐτός ὁ ἄγγελος · Μή φοβέω · ἰδού γάρ εὐαγγελίζομαι σύ χαρά μέγας , ὅστις εἰμί πᾶς ὁ λαός · ὅτι τίκτω σύ σήμερον Σωτήρ , ὅς εἰμί Χριστός κύριος ἐν πόλις Δαυίδ . » ὁ ἄγγελος Χριστός καί κύριος λέγω , εὐαγγελίζομαι ὁ ποιμήν , ὁ τίκτω ἐκ ὁ Παρθένος . εἰμί οὖν κύριος ὁ τίκτω , πῶς οὐ Κυριοτόκος ὁ Παρθένος ; ἐγώ δέ λέγω καί Χριστοτόκος , καί κυριοτοκος , καί σωτηριοτοκος , καί Θεοτόκος ὁ ἅγιος παρθένος κατά ὁ φωνή ὁ ἄγγελος ὁ εὐαγγελίζομαι ὁ ποιμήν · καί ὁ παρθένος . εἰμί ἄγγελος Σωτήρας , καί Χριστός , καί κύριος , καί θεός κηρύσσω , ἐγώ τίς ἀποκρούω αὐτός ὁ μαρτυρία ; εἰσέρχομαι ἐν ὁ Παρθενώ . ἄσαρκος , εκχυοφορεω σωματικός καί καθώς νύδωψεν . ἐξέρχομαι διά ὁ μητρικός φύσις οἰκονομία , οὐ μέντοι μετά ὁ τίκτω νοέω ὁ θεός Λόγος ὁ οἰκονομία . προέρχομαι ἄτρεπτος ὁ φύσις γίγνομαι ὁ οὐ εἰμί , μένω δέ εἰμί . οὐ ἀλλοιόω ὁ οὐσία , ἑαυτοῦ κενόω , τουτέστι καθώς βούλομαι · οὐ ὑπό ἕτερος κενόω , μορφή δοῦλος λαμβάνω · οὐ κενόω ὁ θεότης , κατά ὁ μακάριος Παῦλος ὁ λέγω : « οὖς , ἐν μορφή θεός ὑπάρχω , οὐ ἁρπαγμός ἡγέομαι ὁ ἔρχομαι ἴσος θεός , ἀλλά ἑαυτοῦ κενόω μορφή δοῦλος λαμβάνω . » κενόω ἑαυτοῦ , γίγνομαι ὁ οὐ εἰμί · καί πάλιν αὐτός λέγω , μένω ὁ εἰμί , θεός γάρ εἰμί ὁ λόγος οὗτος · ὡς παιδίον γίγνομαι , ὡς γιός δοξάζω . εἰσέρχομαι αψυμα , ἐνδύω σῶμα καθώς ἐθέλω , καί καταπίνω ὁ θνητός ὑπό ὁ ζωή .