athanasius-theology.sermo-in-nativitatem-christi-sp pg028_0493.1
5 . Εἰπὸν οὖν Θεοτόκον τὴν Παρθένον , καὶ μὴ λέγε Θεοδόχον : μᾶλλον δὲ λέγε Θεοδόχον καὶ Θεοτόκον . Εἰ Θεοδόχος ἐστὶ καὶ Θεοτόκος : σάρκα οὖν ἂν ἔλαβεν ἐξ αὐτῆς ὁ Θεὸς Λόγος ; ἀλλὰ ἔχει βιάζεσθαι με ὁ Εὐαγγελιστὴς βοῶν μεγάλῃ τῇ φωνῇ : « Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο . » « Ἐν δὲ τῷ ἄλλῳ εὐαγγελιστῇ οὕτω λέγεται : « Ἠρώτα ὁ Ἰησοῦς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ , λέγων · Τίνα με λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ; Ἀποκριθέντες δὲ οἱ ἀπόστολοι εἶπαν · Οἱ μὲν Ἠλίαν , οἱ δὲ Ἰερεμίαν , ἢ ἕνα τῶν προφητῶν . Εἶπε δὲ ὁ Ἰησοῦς · Ὑμεῖς δὲ τίνα με λέγετε ; Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπε · Σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος . » Καὶ οὐκ εἶπε · Σὺ εἶ ὁ γενομένος χάριτι Υἱὸς Θεοῦ , ἀλλὰ , « Σὺ ὁ Χριστός , » τραφῇ τῇ φωνῇ , « ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος . » Καὶ Μᾶρκος δὲ ὁ Εὐαγγελιστὴς πάλιν τῇ αὐτῇ χέρχεται φωνῇ , συνωδῶ φθεγγόμενος τῷ μακαρίῳ Πέτρῳ · « Ἀρχὴ τοῦ Εὐαγγελίου Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ . » « Ἐν δὲ τῷ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγελίῳ , εἰς τὴν ἀνάστασιν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , φησιν ὁ ἐκατόνταρχος καὶ οἱ μετ’ αὐτοῦ τηροῦντες τὸν Ἰησοῦν , ἰδόντες τὸν σεισμὸν καὶ τὰ γενόμενα σημεῖα , ἐφοβήθησαν σφόδρα λέγοντες , « Ἀληθῶς Θεοῦ Υἱὸς ἦν οὗτος ; » ὁ δὲ ἄγγελος τοῖς ποιμέσιν · « Ἰδοὺ εὐαγγελίζομαι ὑμῖν χαρὰν μεγάλην , ἥτις ἔσται παντὶ τῷ λαῷ , ὅτι ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον Σωτὴρ , ὁ ἐστὶ Χριστὸς Κύριος , ἐν πόλει Δαβὶδ . » Εἰ οὖν τὸ τεχθὲν Κύριος , καὶ Κυριότοκος ἡ Παρθένος · ὅπου δὲ Κύριος , ἔχει καὶ Θεός · οὐ κεχωρισται Κύριος Θεοῦ ἢ Θεὸς Κυρίου , ὡς λέει τῇ τῇ Παλαιᾷ · « Καὶ ἔβρεξε Κύριος πῦρ παρὰ Κυρίου · » καὶ πάλιν · « Ἀγαπήσεις · Κύριον τὸν Θεόν σου · » καὶ πάλιν · « Ἄκουε , Ἰσραὴλ , Κύριος ὁ Θεός σου Κύριος ἐστὶ ἕνας · » καὶ πάλιν ὁ Ψαλμωδός · « Κύριε ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων , εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου · » ὁ αὐτὸς πάλιν · « Θεὸς Κύριος , καὶ ἐπέφανεν ἡμῖν · » καὶ πάλιν ὁ αὐτός · « Κύριος ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων , τίς ὁμοῖός σοι ; » Καὶ Παῦλος ἐν τῇ πρὸς Τίτον Ἐπιστολῇ οὕτως γράφει · « Ἐπεφάνη ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σωτῆριος πᾶσιν ἀνθρώποις , παιδεύουσα ἡμᾶς · ἵνα , ἀρνησάμενοι τὴν ἀσέβειαν καὶ τὰς κοσμικὰς ἐπιθυμίας , σωφρόνως καὶ δικαίως καὶ εὐσεβῶς ζήσωμεν ἐν τῷ νῦν αἰῶνι , προσδοκῶντες τὴν μακαρίαν ἐλπίδα καὶ ἐπιφάνειαν τῆς δόξης · τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ . » Οὗτος ὁ τεχθὲς ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου , ὁ ἐστὶ Χριστὸς Κύριος . Τοῦτον τὸν Χριστὸν καὶ Κύριον μακάριος Παῦλος μέγαν Θεὸν αὐτὸν κηρύσσει λέγων · « Τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ . » Πάλιν ἐν τῇ πρὸς Ῥωμαίους · οὕτως γράφει · « Ἡυχόμην γὰρ αὐτὸς ἐγὼ ἀνάθεμα εἶναι ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ , ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν μου , τῶν συγγενῶν μου κατὰ σάρκα , οἵτινες εἰσιν Ἰσραηλίται · ὧν ἡ υἱοθεσία , καὶ ἡ δόξα , καὶ αἱ διαθῆκαι , καὶ ἡ νομοθεσία , καὶ ἡ λατρεία , καὶ αἱ ἐπαγγελίαι · ὧν οἱ πατέρες , καὶ ἐξ ὧν ὁ Χριστὸς τὸ κατὰ σάρκα , ὁ ὢν ἐπὶ πάντων Θεός . » Καὶ πάλιν ὁ αὐτὸς Παῦλος · « Πᾶς πόρνος , καὶ πλεονέκτης , καὶ μέθυσος , καὶ ἀχάριστος ,
Lemmas: 5 . λέγω οὖν Θεοτόκος ὁ παρθένος , καί μή λέγω Θεοδόχος : μᾶλλον δέ λέγω Θεοδόχος καί Θεοτόκος . εἰμί θεοδόχος εἰμί καί Θεοτόκος : σάρκα οὖν ἄν λαμβάνω ἐκ αὐτηες͂ς ὁ θεός Λόγος ; ἀλλά ἔχω βιάζω ἐγώ ὁ εὐαγγελιστής βοῦς μέγας ὁ φωνή : « ὁ Λόγος σάρξ γίνομαι . » « ἐν δέ ὁ ἄλλος εὐαγγελιστής οὕτως λέγω : « ἐρωτάω ὁ Ἰησοῦς ὁ μαθητής αὐτός , λέγω · Τίνα ἐγώ λέγω ὁ ἄνθρωπος ἔρχομαι ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ; ἀποκρίνω δέ ὁ ἀπόστολος λέγω · ὁ μέν Ἠλίας , ὁ δέ Ἰερεμίας , ἢ εἷς ὁ προφήτης . λέγω δέ ὁ Ἰησοῦς · σύ δέ τίς ἐγώ λέγω ; ἀποκρίνω δέ ὁ Πέτρος λέγω · σύ εἰμί ὁ Χριστός ὁ υἱός ὁ θεός ὁ ζάω . » καί οὐ λέγω · σύ εἰμί ὁ γίγνομαι χάρις υἱός θεός , ἀλλά , « σύ ὁ Χριστός , » τρέφω ὁ φωνή , « ὁ υἱός ὁ θεός ὁ ζάω . » καί Μᾶρκος δέ ὁ εὐαγγελιστής πάλιν ὁ αὐτός χράω φωνή , συνῳδέω φθέγγομαι ὁ μακάριος Πέτρος · « Ἀρχή ὁ Εὐαγγέλιος Ἰησοῦς Χριστός ὁ υἱός ὁ θεός . » « ἐν δέ ὁ κατά Ματθαῖος Εὐαγγέλιος , εἰς ὁ ἀνάστασις ὁ Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , φημί ὁ ἑκατόνταρχος καί ὁ μετά αὐτός τηρέω ὁ Ἰησοῦς , ὁράω ὁ σεισμός καί ὁ γίγνομαι σημεῖον , φοβέω σφόδρα λέγω , « ἀληθῶς θεός υἱός εἰμί οὗτος ; » ὁ δέ ἄγγελος ὁ ποιμήν · « ἰδέ εὐαγγελίζομαι σύ χαρά μέγας , ὅστις εἰμί πᾶς ὁ λαός , ὅτι τίκτω σύ σήμερον Σωτήρ , ὁ εἰμί Χριστός κύριος , ἐν πόλις Δαυίδ . » εἰμί οὖν ὁ τίκτω κύριος , καί Κυριότοκος ὁ Παρθένος · ὅπου δέ κύριος , ἔχω καί θεός · οὐ χωρίζω κύριος θεός ἢ θεός κύριος , ὡς λέω ὁ ὁ Παλαιή · « καί βρέχω κύριος πῦρ παρά κύριος · » καί πάλιν · « ἀγάπησις · κύριος ὁ θεός σύ · » καί πάλιν · « Ἄκουος , Ἰσραήλ , κύριος ὁ θεός σύ κύριος εἰμί ἕνος · » καί πάλιν ὁ ψαλμωδός · « κύριος ὁ θεός ὁ δύναμις , εἰσακούω ὁ προσευχή ἐγώ · » ὁ αὐτός πάλιν · « θεός κύριος , καί ἐπιφαίνω ἐγώ · » καί πάλιν ὁ αὐτός · « κύριος ὁ θεός ὁ δύναμις , τίς ὅμοιος σύ ; » καί Παῦλος ἐν ὁ πρός Τίτος Ἐπιστολή οὕτως γράφω · « ἐπιφαίνω ὁ χάρις ὁ θεός ὁ σωτήριος πᾶς ἄνθρωπος , παιδεύω ἐγώ · ἵνα , ἀρνέομαι ὁ ἀσέβεια καί ὁ κοσμικός ἐπιθυμία , σωφρόνως καί δίκαιος καί εὐσεβής ζάω ἐν ὁ νῦν αἰών , προσδοκάω ὁ μακάριος ἐλπίς καί ἐπιφάνεια ὁ δόξα · ὁ μέγας θεός καί Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός . » οὗτος ὁ τίκτω ἐκ ὁ ἅγιος Παρθένος , ὁ εἰμί Χριστός κύριος . οὗτος ὁ Χριστός καί κύριος μακάριος Παῦλος μέγας θεός αὐτός κηρύσσω λέγω · « Τώς μέγας θεός καί Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός . » πάλιν ἐν ὁ πρός Ῥωμαῖος · οὕτως γράφω · « εὔχομαι γάρ αὐτός ἐγώ ἀνάθεμα ἔρχομαι ἀπό ὁ Χριστός , ὑπέρ ὁ ἀδελφός ἐγώ , ὁ συγγενής ἐγώ κατά σάρκα , ὅστις εἰμί Ἰσραηλίτης · ὅς ὁ υἱοθεσία , καί ὁ δόξα , καί ὁ διαθήκη , καί ὁ νομοθεσία , καί ὁ λατρεία , καί ὁ ἐπαγγελία · ὅς ὁ πατήρ , καί ἐκ ὅς ὁ Χριστός ὁ κατά σάρκα , ὁ εἰμί ἐπί πᾶς θεός . » καί πάλιν ὁ αὐτός Παῦλος · « Πᾶς πόρνος , καί πλεονέκτης , καί μέθυσος , καί ἀχάριστος ,