athanasius-theology.sermo-in-annuntiationem-deiparae-sp pg028_0470.2
4 . Ἐν οἷς σημειούμεθα , ὅτι οὐδὲν τούτων καθ' αὐτὸ οὐσία λέγεται τῶν κατὰ τὸν ἄνθρωπον ἰδιωμάτων θροισμένων . Οὐ μὴν τι τούτων ὑπόστασις λέγεται · ἀλλὰ κοινῶς μὲν , οἷον ἀπολύτως τούτων συναγόμενα , οὐσία λέγεται τῶν κατὰ τὸν ἄνθρωπον ἰδιωμάτων τὸ θρόισμα · ἰδίως δὲ καὶ ἐπ' ἑνὸς ὑπόστασις . Ὅταν μὲν οὖν κοινῶς ἐπὶ πολλῶν ταῦτα θεωρῆται , οὐσία προσαγορεύεται · ὅταν δὲ καὶ ἐπὶ ἑνὸς ἰδίως συνάγεται , ὑπόστασις ἐξονομάζεται . Καὶ ὥσπερ πάλιν εἰς τὸν κατ' εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν Θεοῦ γενομένον ἄνθρωπον ἀποβλέποντες , ἅμα τούτων νοῦν ( 41 ) καὶ λόγον καὶ πνεῦμα καθορῶμεν , καὶ οὐδὲν τούτων πρότερον οὔτε ὑστερον , ἀλλὰ κατὰ ταῦτό συνέστη , καὶ ἕνα μὲν λεγόμενον , τριάδα δὲ νοούμενον , ὡς οἷον καὶ τὸν νοῦ μὲν ἀγέννητον , γεννητὸν δὲ τὸν λόγον , καὶ τοῦτον κατὰ καιρὸν μελανούμενον , καὶ ἐγγραφόμενον , καὶ ἀποστελλόμενον · οὕτως καὶ ἐπὶ τοῦ πάντων Θεοῦ , τὸν μὲν Πατέρα ὡς νοῦν ἀγέννητον , τὸν δὲ Υἱὸν ὡς Λόγον γεννητόν , καὶ τοῦτον ἀποστελλόμενον , κατὰ καιρὸν εὐδοκίας τοῦ πατρικοῦ θελήματος , οὐχ ὡς προφορικὸν κατὰ καιρὸν καὶ χρόνον πρὸς χρείαν ἀπογεννῶμενον , ἀλλ' ὡς ὑποστατικόν , καὶ αὐτόχρημα τοῦτο ὄντα , καθὼς καὶ γεγένηται ( 42 ) . " Ἀπαξ γὰρ γενηθεὶς ἐκ τοῦ Πατρὸς , ὑπόστασις ἐστι , στάσιν ἀδιάλυτον ἔχων , ὑφ' ὧν καὶ εἶναι πέφυκε . Τὸ γὰρ ὑπόστασις κατ' ἐτυμολογίαν διερμηνεύεται ὑπό-στασις . Καὶ γὰρ ὡς νοῦς ὁ Πατήρ , κατ' αἰτίαν τοῦ γεννητοῦ , ὡς γεννητὸν τὸν Υἱὸν ἐπ' αὐτὸν ἔχει . Διὸ καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς ἀντὶ τοῦ « ὑπὸ » τὸ « πρὸς » ἀνέγραφε λέγων · « Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος , καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν , καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος , » Οὐκοῦν ἰσοδύναμόν ἐστι , καὶ καθ' ἕν σημαίνόμενον ἐπαναστρέφον τὸ , ὑπὸ , καὶ πρὸς , κατὰ πρόθεσιν τοῦ ὀνόματος προκειμένα .
Lemmas: 4 . ἐν ὅς σημειόω , ὅτι οὐδείς οὗτος κατά αὐτός οὐσία λέγω ὁ κατά ὁ ἄνθρωπος ἰδίωμα θροισμένων . οὐ μήν τίς οὗτος ὑπόστασις λέγω · ἀλλά κοινός μέν , οἷος ἀπόλυτος οὗτος συνάγω , οὐσία λέγω ὁ κατά ὁ ἄνθρωπος ἰδίωμα ὁ θρόισμα · ἴδιος δέ καί ἐπί εἷς ὑπόστασις . ὅταν μέν οὖν κοινός ἐπί πολύς οὗτος θεωρέω , οὐσία προσαγορεύω · ὅταν δέ καί ἐπί εἷς ἴδιος συνάγω , ὑπόστασις ἐξονομάζω . καί ὥσπερ πάλιν εἰς ὁ κατά εἰκών καί ὁμοίωσις θεός γίγνομαι ἄνθρωπος ἀποβλέπω , ἅμα οὗτος νόος ( 41 ) καί λόγος καί πνεῦμα καθοράω , καί οὐδείς οὗτος πρότερος οὔτε ὕστερος , ἀλλά κατά αὐτός συνίστημι , καί εἷς μέν λέγω , τριάς δέ νοέω , ὡς οἷος καί ὁ νόος μέν ἀγέννητος , γεννητός δέ ὁ λόγος , καί οὗτος κατά καιρός μελανέω , καί ἐγγράφω , καί ἀποστέλλω · οὕτως καί ἐπί ὁ πᾶς θεός , ὁ μέν Πατέρας ὡς νόος ἀγέννητος , ὁ δέ υἱός ὡς Λόγος γεννητός , καί οὗτος ἀποστέλλω , κατά καιρός εὐδοκία ὁ πατρικός θέλημα , οὐ ὡς προφορικός κατά καιρός καί χρόνος πρός χρεία ἀπογεννάω , ἀλλά ὡς ὑποστατικός , καί αὐτόχρημα οὗτος εἰμί , καθώς καί γίγνομαι ( 42 ) . " ἅπαξ γάρ γίγνομαι ἐκ ὁ Πατρός , ὑπόστασις εἰμί , στάσις ἀδιάλυτος ἔχω , ὑπό ὅς καί εἰμί φύω . Τέ γάρ ὑπόστασις κατά ἐτυμολογία διερμηνεύω ὑπόστασις . καί γάρ ὡς Νοῦς ὁ Πατήρ , κατά αἰτία ὁ γεννητός , ὡς γεννητός ὁ υἱός ἐπί αὐτός ἔχω . Διὸ καί ὁ εὐαγγελιστής ἀντί ὁ « ὑπό » ὁ « πρός » ἀναγράφω λέγω · « ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος , καί ὁ Λόγος εἰμί πρός ὁ θεός , καί θεός εἰμί ὁ Λόγος , » οὐκοῦν ἰσοδύναμος εἰμί , καί κατά εἷς σημαίνω ἐπαναστρέφω ὁ , ὑπό , καί πρός , κατά πρόθεσις ὁ ὄνομα πρόκειμαι .