athanasius-theology.sermo-contra-omnes-haereses-sp pg028_0261.1
Θεόν . Πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν . » Εἰ δι’ αὐτοῦ πάντα γέγονεν , ἄρα ἐκτός ἐστι τῶν γενομένων , καὶ φανερὸν ἐστιν , ὅτι ἐν τῷ Πατρὶ ἦν πάντοτε . Τάλανες οἱ Ἰουδαῖοι νέοι οἱ Ἀρειομανίται , οὐ μὴ ὀρθῶς ἀναγινώσκοντες , μηδ’ ἀκριβῶς ἐρευνῶντες τυφλοὺς ἔχοντες τοὺς τῆς διανοίας ὀφθαλμοὺς , νομίζοντες τὸν κτίστην καὶ δημιουργὸν τῶν ὅλων κτίσμα εἶναι . Ἀκούσατε τοῦ ( 47 ) μεγάλου εὐαγγελιστοῦ τὸ , « Ἐν ἀρχῇ . » Ὦ χριστομάχα Ἀριανέ , εἰ ἦν εἰπὼν , ὅτι « Ἐν ἀρχῇ γέγονεν , εἶχες ἂν χρώμα λέγειν , ὅτι Ἰδοὺ ὁ εὐαγγελιστὴς εἶπεν · « Ἐν ἀρχῇ γέγονεν . Εἰ δὲ εἶπεν · « Ἐν ἀρχῇ ( 48 ) ἦν , » ζητήσον ἀκριβῶς , καὶ εὕρησιν τὴν ἀλήθειαν · ἔπειτα ἐπερώτησον τὸν μέγαν εὐαγγελιστὴν λέγων πρὸς αὐτόν · « Ὦ εὐαγγελιστά , εἰπὴ ἡμῖν τὴν πραγματείαν τῆς ἀρχῆς , καὶ τοῦ ὄντος Θεοῦ Λόγου ( 49 ) · ὅτι χριστομάχοι Ἀρειανοὶ νομίζουσι κτίσμα εἶναι τὸν κτίστην τῶν ὅλων · εὐθέως λέξει σοι ὁ μέγας εὐαγγελιστής · Ἄναγνωθι τῆς κοσμοποιίας τὴν Γένεσιν , οὕτω λέγουσαν · « Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . » « Ἔστω τοίνυν τὰ μὴ ὄντα εἰς τὸ εἶναι , εἰς τὰ μέλλοντα ἔσεσθαι . Ἦν ὁ Θεὸς Λόγος πρὸς τὸν Πατέρα , δι’ οὗ τὰ πάντα γέγονεν . Οὐκοῦν καλῶς ὁ εὐαγγελιστὴς λέγει ( 50 ) · « Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος , καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν , καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος . » Ἰδοὺ τριχῶς τὸ « ἦν ( 51 ) , » οὐδαμοῦ τὸ , « οὐκ ἦν . » Καὶ ὁ μέγας ἀρχάγγελος Γαβριήλ , ὅτε πρὸς τὴν ἀχραντὸν καὶ ἀπειρόγαμον Θεοτόκον ἔλεγε · « Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ , καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι , » οὐκ εἶπεν ( 52 ) , ὅτι Πνεῦμα ἐπὶ σὲ γενήσεται , ἡ δύναμις ποιηθήσεται ἐπὶ σέ , ἀλλὰ , « Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ , καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι . » Τοῦτο καὶ ὁ μακάριος Ἀπόστολος ἐδήλωσε λέγων · « Χριστὸς Θεοῦ δύναμις , καὶ Θεοῦ σοφία . » Ἄλλ’ ἔρει πρὸς ταῦτα ὁ Ἀρειομανίτης , ὅτι Πῶς λέγει ὁ Παροιμιαστὴς ( 53 ) , ὅτι « Κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ . » Ὦ ἀσεβέστατε , οὐκ ἤκουσας τοῦ ἀρχαγγέλου ( 54 ) λέγοντος τῇ Παρθένῳ · « Τὸ γεννώμενον ἐκ σοῦ Ἅγιον κληθήσεται ; » Ὄρῃς , ὅτι περὶ τῆς πραγματείας τῆς ἐνανθρωπήσεως ἔλεγεν . Ἐπεὶδὴ δὲ πεπαλαιωται ἡ ἑξήμερος ἡ παλαιωσις ἐν τῇ παραβάσει ( 55 ) τοῦ πατρὸς τοῦ γένους ἡμῶν Ἀδὰμ , καὶ εἰς θάνατον καταπεπτώκει τὸ γένος ἡμῶν ( 56 ) , εὐδόκησεν ὁ Θεὸς
Lemmas: θεός . Πάν διά αὐτός γίνομαι , καί Χωρὶς αὐτός γίνομαι οὐδέ εἷς . » εἰμί διά αὐτός πᾶς γίγνομαι , ἄρα ἐκτός εἰμί ὁ γίνομαι , καί φανερός εἰμί , ὅτι ἐν ὁ πατήρ εἰμί πάντοτε . τάλας ὁ Ἰουδαῖος νέος ὁ Ἀρειομανίτης , οὐ μή ὀρθός ἀναγιγνώσκω , μηδέ ἀκριβῶς ἐρευνάω τυφλός ἔχω ὁ ὁ διάνοια ὀφθαλμός , νομίζω ὁ κτίστης καί δημιουργός ὁ ὅλος κτίσμα ἔρχομαι . ἀκούω ὁ ( 47 ) μέγας εὐαγγελιστής ὁ , « ἐν ἀρχή . » ὦ χριστομάχος Αριανός , εἰμί εἰμί λέγω , ὅτι « ἐν ἀρχή γίγνομαι , ἔχω ἄν χρώμα λέγω , ὅτι ἰδέ ὁ εὐαγγελιστής λέγω · « ἐν ἀρχή γίγνομαι . εἰμί δέ λέγω · « ἐν ἀρχή ( 48 ) εἰμί , » ζητέω ἀκριβῶς , καί εὑρίσκω ὁ ἀλήθεια · ἔπειτα ἐπερωτάω ὁ μέγας εὐαγγελιστής λέγω πρός αὐτός · « ὦ εὐαγγελιστής , εἶπον ἐγώ ὁ πραγματεία ὁ ἀρχή , καί ὁ εἰμί θεός Λόγος ( 49 ) · ὅτι χριστομάχος Ἀρειανός νομίζω κτίσμα ἔρχομαι ὁ κτίστης ὁ ὅλος · εὐθύς λέγω σύ ὁ μέγας εὐαγγελιστής · ἀναγιγνώσκω ὁ κοσμοποιία ὁ Γένεσις , οὕτως λέγω · « ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ . » « εἰμί τοίνυν ὁ μή εἰμί εἰς ὁ ἔρχομαι , εἰς ὁ μέλλω εἰμί . Ἦς ὁ θεός Λόγος πρός ὁ Πατέρας , διά ὅς ὁ πᾶς γίγνομαι . οὐκοῦν καλός ὁ εὐαγγελιστής λέγω ( 50 ) · « ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος , καί ὁ Λόγος εἰμί πρός ὁ θεός , καί θεός εἰμί ὁ Λόγος . » ἰδέ τριχῶς ὁ « εἰμί ( 51 ) , » οὐδαμοῦ ὁ , « οὐ εἰμί . » καί ὁ μέγας ἀρχάγγελος Γαβριήλ , ὅτε πρός ὁ ἄχραντος καί ἀπειρόγαμος Θεοτόκος λέγω · « πνεῦμα ἅγιος ἐπέρχομαι ἐπί σύ , καί δύναμις ὕψιστος ἐπισκιάζω σύ , » οὐ λέγω ( 52 ) , ὅτι πνεῦμα ἐπί σύ γίγνομαι , ὁ δύναμις ποιέω ἐπί σύ , ἀλλά , « πνεῦμα ἅγιος ἐπέρχομαι ἐπί σύ , καί δύναμις ὕψιστος ἐπισκιάζω σύ . » Τοῦτης καί ὁ μακάριος ἀπόστολος δηλόω λέγω · « Χριστός θεός δύναμις , καί θεός σοφία . » ἄλλος ῥέω πρός οὗτος ὁ Ἀρειομανίτης , ὅτι Πῶς λέγω ὁ παροιμιαστής ( 53 ) , ὅτι « κύριος κτίζω ἐγώ ἀρχή ὀδούς αὐτός εἰς έργο αὐτός . » ὦ ἀσεβής , οὐ ἀκούω ὁ ἀρχάγγελος ( 54 ) λέγω ὁ Παρθενώ · « Τέ γεννάω ἐκ σύ ἅγιος καλέω ; » ὄρνυμι , ὅτι περί ὁ πραγματεία ὁ ἐνανθρώπησις λέγω . ἐπειδή δέ παλαιόω ὁ ἑξήμερος ὁ παλαίωσις ἐν ὁ παράβασις ( 55 ) ὁ πατήρ ὁ γένος ἐγώ Ἀδάμ , καί εἰς θάνατος καταπίπτω ὁ γένος ἐγώ ( 56 ) , εὐδοκέω ὁ θεός