athanasius-theology.sermo-contra-omnes-haereses-sp pg028_0264.1
7 . Εἴπωμεν καὶ πρὸς τοὺς ἀσεβέστατους Μανιχαίους , τοὺς τρυγιοὺς τῶν κακῶν . Ὁ ἀσεβέστατοι Μανιχαῖοι , λέγετε δύο ὑποστάσεις εἶναι , ἀγαθὸν τε καὶ πονηρόν ; Καὶ λέγεις τὸν πονηρὸν ( 69 ) θέλοντα μάχεσθαι τῷ ἀγαθῷ , ἵνα λάβῃ μέρος τι · καὶ ὁ ἀγαθὸς , φησίν , ἀγαθὸς ὢν καὶ μὴ θέλων μάχεσθαι , δέδωκε παραχωρήσας μέρος τι τῷ πονηρῷ , καὶ γέγονε τῷ πονηρῷ ἐν ἡμῖν μέρος , καὶ τῷ ἀγαθῷ ἡμῖν μέρος . Καὶ μεταμεληθὼν , φησίν , ἤλθε τὸ ἀγαθὸν παρασκευάσασθαι εἰς πόλεμον , καὶ ἐσχημάτισεν ἑαυτὸν ἐν τῷ τοῦ πονηροῦ σχήματι . Ἄλλ᾽ ( 70 ) , ὦ ἀσεβέστατε Μανιχαῖε , ὅτε ὁλόκληρον ἦν τὸ ἀγαθόν , λέγεις , Οὐκ ἠθέλησε μάχεσθαι , ἀλλ᾽ ὅτε ἡμῖν γέγονεν , ὡς λέγεις , εἰς πόλεμον ἦλθε . Διὰ τοῦτο λέγει ὁ ἀσεβέστατος Μανιχαῖος , ὅτι : Ἦλθον ζητῆσαι τὸ ἀπολωλός . Ὁ πολλῆς ἀποστῆς Παροιδίας ἐπὶ τοῦ ἀγαθοῦ γνώρισμα ; Μάλιστα ὅτι καὶ τοῦ πονηροῦ σχῆμα ἀνέλαβε κατὰ ( 71 ) σέ . Ὦσπερ οἰκοδεσπότου γυναῖκα ἐὰν ζωγράφος γράφῃ ἐν εἰκόνι παρασχῆμα ἀσεμνως , καὶ παρερχόμενος ὁ οἰκοδεσπότης ἴδῃ τὴν ἰδίαν γαμετὴν παρὰ σχῆμα οὖσαν , οὐχ , ὀργιζθεὶς καὶ πλήρης θυμοῦ γινόμενος ( 72 ) ἀναιρεῖν τε τοῦτο τολμήσασιν ; Πόση ; Πόσω μᾶλλον τὸν λέγοντα , ὅτι τοῦ πονηροῦ σχῆμα ἀνέλαβεν ; Ἱσχυρότερόν ἐστι τοίνυν , οὐ ἀπεχρίσαστο τὸ σχῆμα . Ταῦτα τῶν ἀρρώμων καὶ ἀσθενῶν τὰ τολμήματα . Ὁ ἀσεβέστατε τρυγὶς τῶν κακῶν Μανιχαῖε ( 73 ) , οὐκ ἠκούσας τοῦ Ματθαίου λέγοντος περὶ τῆς ἐνανθρωπήσεως ; Βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ υἱοῦ Δαβὶδ , υἱοῦ Ἀβραάμ ; Ἄλλ᾽ ἐρεῖ , ὅτι Οὐ δέχομαι τὴν Παλαιάν . Καὶ ἐγὼ ἐρῶ πρὸς αὐτόν · Διὰ τί οὐ δέχῃ τὴν Παλαιάν ; Οὐκ ἠκούσας αὐτοῦ τοῦ Κυρίου λέγοντος τοῖς ἀσεβέστατοις καὶ ἀχαρίστοις Ἰουδαίοις ; Εἰ πιστεύετε Μωσῇ , ἐπιστεύετε ἂν ἐμοί , ὅτι Μωσῆς περὶ ἐμοῦ ἐλάλησεν . Τί ἐλάλησεν , ὦ Κύριε ; Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει Κύριος ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν , ὡς ἐμέ . Τοῦτον τὸν προφήτην ὁμολογεῖ ἡ μακαρία Σαμαρεῖτις λέγουσα · Κύριε , θεωρῶ , ὅτι προφήτης εἶ σύ . Εἰ καὶ ἄνθρωπον καὶ Κύριον καὶ προφήτην ὁμολογεῖ ἡ μακαρία Σαμαρεῖτις ; ἰδοὺ πάντες καὶ ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται , οἱ μεγάλοι καὶ οἱ ἅγιοι ὁμολογοῦσι . Πῶς δύναται βέβαιος εἶναι ἄνευ ἀμπελῶνος ; Πῶς δύναται βεβαιωθῆναι πᾶσα πραγματεία , καὶ ἡ εἰς τὸν κόσμον μέλλουσα ἐξεσθαι σωτηρία ; Ὁμολογήσουσιν οἱ σημαντότεροι οἱ μεγάλοι προφῆται καὶ ὁ νόμος ; μάλιστα αὐτοῦ τοῦ Κυρίου λέγοντος , ὅτι
Lemmas: 7 . λέγω καί πρός ὁ ἀσεβής Μανιχαῖος , ὁ τρυγίζω ὁ κακός . ὁ ἀσεβής Μανιχαῖος , λέγω δύο ὑπόστασις ἔρχομαι , ἀγαθός τε καί πονηρός ; καί λέγω ὁ πονηρός ( 69 ) ἐθέλω μάχομαι ὁ ἀγαθός , ἵνα λαμβάνω μέρος τίς · καί ὁ ἀγαθός , φημί , ἀγαθός εἰμί καί μή ἐθέλω μάχομαι , δίδωμι παραχωρέω μέρος τίς ὁ πονηρός , καί γίγνομαι ὁ πονηρός ἐν ἐγώ μέρος , καί ὁ ἀγαθός ἐγώ μέρος . καί μεταμελούμαι , φημί , ἔρχομαι ὁ ἀγαθός παρασκευάζω εἰς πόλεμος , καί σχηματίζω ἑαυτοῦ ἐν ὁ ὁ πονηρός σχῆμα . ἄλλος ( 70 ) , ὦ ἀσεβής Μανιχαῖος , ὅτε ὁλόκληρος εἰμί ὁ ἀγαθός , λέγω , οὐ ἐθέλω μάχομαι , ἀλλά ὅτε ἐγώ γίγνομαι , ὡς λέγω , εἰς πόλεμος ἔρχομαι . Ζεύς οὗτος λέγω ὁ ἀσεβής Μανιχαῖος , ὅτι : ἔρχομαι ζητέω ὁ ἀπόλλυμι . ὁ πολύς ἀφίστημι παροιδιος ἐπί ὁ ἀγαθός γνώρισμα ; μάλιστα ὅτι καί ὁ πονηρός σχῆμα ἀναλαμβάνω κατά ( 71 ) σύ . ὥσπερ οἰκοδεσπότης γυνή ἐάν ζωγράφος γράφω ἐν εἰκών παράσχημα ἀσέμνως , καί παρέρχομαι ὁ οἰκοδεσπότης εἶδον ὁ ἴδιος γαμετή παρά σχῆμα εἰμί , οὐ , ὀργίζω καί πλήρης θυμός γίγνομαι ( 72 ) ἀναιρέω τε οὗτος τολμάω ; Πόση ; πόσος μᾶλλον ὁ λέγω , ὅτι ὁ πονηρός σχῆμα ἀναλαμβάνω ; ἰσχυρός εἰμί τοίνυν , οὐ ἀποχρίω ὁ σχῆμα . Ταΰς ὁ ἀρρώμων καί ἀσθενής ὁ τόλμημα . ὁ ἀσεβής τρύγις ὁ κακός Μανιχαῖος ( 73 ) , οὐ ἥκω ὁ Ματθαῖος λέγω περί ὁ ἐνανθρώπησις ; Βίβλος γένεσις Ἰησοῦς Χριστός υἱός Δαυίδ , υἱός Ἀβραάμ ; ἄλλος λέγω , ὅτι Οὐ δέχομαι ὁ Παλαιός . καί ἐγώ λέγω πρός αὐτός · Ζεύς τίς οὐ δέχομαι ὁ Παλαιός ; οὐ ἥκω αὐτός ὁ κύριος λέγω ὁ ἀσεβής καί ἀχάριστος Ἰουδαῖος ; εἰμί πιστεύω Μωσῆς , πιστεύω ἄν ἐγώ , ὅτι Μωσῆς περί ἐγώ λαλέω . τις λαλέω , ὦ κύριος ; προφάω σύ ἀνίστημι κύριος ἐκ ὁ ἀδελφός σύ , ὡς ἐγώ . οὗτος ὁ προφήτης ὁμολογέω ὁ μακάριος Σαμαρείτης λέγω · κύριος , θεωρέω , ὅτι προφήτης εἰμί σῦς . εἰμί καί ἄνθρωπος καί κύριος καί προφήτης ὁμολογέω ὁ μακάριος Σαμαρείτης ; ἰδού πᾶς καί ὁ νόμος καί ὁ προφήτης , ὁ μέγας καί ὁ ἅγιος ὁμολογέω . Πῶς δύναμαι βέβαιος ἔρχομαι ἄνευ ἀμπελών ; πῶς δύναμαι βεβαιόω πᾶς πραγματεία , καί ὁ εἰς ὁ κόσμος μέλλω ἔχω σωτηρία ; ὁμολογέω ὁ σημαντός ὁ μέγας προφήτης καί ὁ νόμος ; μάλιστα αὐτός ὁ κύριος λέγω , ὅτι