athanasius-theology.sermo-contra-latinos-sp pg028_0423.1
A λεγέτω τις τὰ ψυχρὰ ἐκεῖνα ῥήματα , ἡ λογύδρα , ὅτι ᾿Αθανάσιος καὶ Κύριλλος οἱ δοῦλοι , πρὸς δὲ καὶ ὁ Νυσσαῖων Γρηγόριος , τῆς προσθήκης γεγόναι αἴτιοι . Ὁ μὲν γὰρ ᾿Αθανάσιος οὕτως φησί · Τὸ Πνεῦμα ἐκ τοῦ Πατρὸς οἱ ἀντίθετοι λέγουσι , καὶ παρὰ τοῦ Λόγου , τοῦ ἐκ Πατρὸς , ἐκπορευομένου · ὁ δὲ Νύσσης , εἰπὼν τὸν Υἱὸν εἶναι προεστῶτα ἐκ τοῦ πρώτου , τοῦτ᾿ ἐστὶ τοῦ Πατρὸς , ἐξῆς λέγει · Τὸ Πνεῦμα διὰ τοῦ προεστῶτος ἐκ τοῦ πρώτου · ὁ δὲ γε σοφώτατος Κύριλλος προφανῶς , φησίν , ἐφῆκεν ἐξ ἀμφοῖν Πατρὸς καὶ Υἱοῦ · τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον . Ταῦτα τῶν τῆς σαθρᾶς προσθήκης τερατουργῶν τὰ προβλήματα . Ἐγὼ δ᾿ ἔτι νῶμα , καὶπέρ ὧν ἀμαθής , αἰχμαλωτίζων εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ , ὡδὲ πως ταῦτα διασαφῶ . Οὕτως τὸ Πνεῦμα ἐκ τοῦ Πατρὸς φησιν ᾿Αθανάσιος , καὶ παρὰ τοῦ Λόγου , οἷ ἐκ Πατρὸς , ἐκπορευομένου , ὡσπερ καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ συναϊδίου Πατρὸς , καθὰ καὶ ὁ Υἱὸς οὕτως ἀποστέλλεται ( 20 ) , καὶ δίδεται παρὰ τοῦ Πνεύματος τοῖς πιστοῖς , ὡς καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ Πατρὸς καὶ τὴν μαρτυρίαν ἀπ᾿ αὐτοῦ λάμβανε τοῦ Λόγου καὶ Υἱοῦ , « Πνεῦμα Κυρίου , » λέγοντος , ἐπ᾿ ἐμῆ , ὅ ἐνέχειν ἐχρίσά με . Εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με . » ᾿Αρα τὸ Πνεῦμα καὶ ἐχρίσε τὸν Υἱόν , καὶ ἀπέσταλκεν · ἀλλὰ καὶ ὁ Πατὴρ ἐξ ἀμφοῖν Υἱοῦ καὶ Πνεύματος ἀποστέλλεται . ᾿Οπως δὲ τοῦτο , αὐτοῦ τοῦ Πατρὸς οὕτω διὰ ᾿Ησαίου τοῦ προφήτου λέγοντος ἀκούσον · « Ἀκούε μου , ᾿Ιακώβ καὶ ᾿Ισραήλ , ὃν ἐγὼ καλῶ · ᾿Εγὼ Θεὸς πρῶτος , ἐγὼ καὶ μετὰ ταῦτα · καὶ πλὴν ἐμοῦ θεὸς οὐκ ἔστιν . ᾿Εγὼ χειρὶ μου ἐθεμελίωσα τὴν γῆν , καὶ τὸ Πνεῦμά μου ἐσταρέτωσε τὸν οὐρανόν . ᾿Εγὼ πᾶσι τοῖς ἀστροῖς ἐνετείλαμην . Καὶ νῦν Κύριος ἀπέσταλκέ με . » ᾿Αρα ὁ Πατὴρ ἐστιν ἐνταῦθα ὁ λέγων το · « ᾿Απέσταλκέ με . » ᾿Ορᾷς τὴν ἰσοτιμίαν τῶν τριῶν προσώπων τῆς ὑπερατᾶς θεότητος ; ᾿Οτε τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἀποστέλλεται ἐξ ἀμφοῖν , ὡς ὁμοούσιον ἀποστέλλεται Πατρὸς καὶ Υἱοῦ . ᾿Οτε δὲ ὁ Υἱὸς ἐκ τοῦ Πατρὸς , ὡς ὁμοούσιος καὶ τοῦ Πνεύματος . ᾿Οτε δὲ ὁ Πατὴρ ἐκ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πνεύματος , ὡς ὁμοούσιος . Εἰπὼν τοίνυν ὁ μέγας ᾿Αθανάσιος , τὸ ἐκπορευόμενον τοῦ Πατρὸς Πνεῦμα , ἐδήλωσεν ὅθεν ἔχει τὸ Πνεῦμα τὴν ὑπαρξιν , ἐκ μόνου πλὴν τοῦ Πατρὸς . Εἰπὼν δὲ πάλιν οὕτω τὸ Πνεῦμα ἐκ τοῦ Πατρὸς , ὡς παρὰ τοῦ Λόγου τοῦ ἐκ Πατρὸς , τὴν ἰσοτιμίαν ἐδήλωσε Πατρὸς καὶ Υἱοῦ , κατασυχῶναι ἐν τούτῳ τὸν ἀθεώτατον ᾿Αρειον , ὃς κτίσμα ἔλεγε , καὶ οὐ Θεὸν τὸν Υἱόν · οἷον ταῦτα λέγων πρὸς αὐτόν · ᾿Ω ἀθεῖστατε ᾿Αρειε , οὕτω τὸ ἐκπορευόμενον Πνεῦμα τοῦ Πατρὸς , παρὰ τοῦ ὑπὸ σοῦ βλασφημουμένου Υἱοῦ ἐλλάμπει καὶ δίδεται τοῖς πιστοῖς κατὰ τὴν αὐτοῦ ἐνέργειαν καὶ δωρεάν , ὡσπερ καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ συναϊδίου Πατρὸς . ᾿Οτι δὲ τοῦτο τοιούτων ἔχει τὸν τρόπον , ὅρα τί γράφει πρὸς τὸν ἐπίσκοπον τὸν Σεραπίωνα , ὁ τῆς ἀθανασίας ἀξιόωνυμος οὗτος Πατὴρ . Τὰ αὐτὰ γὰρ λέγων , καὶ
Lemmas: A λέγω τις ὁ ψυχρός ἐκεῖνος ῥῆμα , ὁ λογυδραω , ὅτι Αθανάσιος καί Κύριλλος ὁ δοῦλος , πρός δέ καί ὁ Νυσσαῖων Γρηγόριος , ὁ προσθήκη γονεύς αἴτιος . ὁ μέν γάρ Αθανάσιος οὕτως φημί · Τέ πνεῦμα ἐκ ὁ Πατρός ὁ ἀντίθετος λέγω , καί παρά ὁ Λόγος , ὁ ἐκ Πατρός , ἐκπορεύω · ὁ δέ Νύσσα , λέγω ὁ υἱός ἔρχομαι προίστημι ἐκ ὁ πρῶτος , οὗτος εἰμί ὁ Πατρός , ἑξῆς λέγω · Τέ πνεῦμα διά ὁ προίστημι ἐκ ὁ πρῶτος · ὁ δέ γε σοφός Κύριλλος προφανής , φημί , ἐφήκω ἐκ ἄμφω Πατρός καί υἱός · ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος . Ταΰς ὁ ὁ σαθρός προσθήκη τερατουργέω ὁ πρόβλημα . ἐγώ δέ ἔτι νόημα , καίπερ ὅς ἀμαθής , αἰχμαλωτίζω εἰς ὁ ὑπακοή ὁ Χριστός , ὧδε πως οὗτος διασαφέω . οὕτως ὁ πνεῦμα ἐκ ὁ Πατρός φημί Αθανάσιος , καί παρά ὁ Λόγος , οἷ ἐκ Πατρός , ἐκπορεύω , ὡς καί ἐκ αὐτός ὁ συναιδιον Πατρός , καθά καί ὁ υἱός οὕτως ἀποστέλλω ( 20 ) , καί δίδωμι παρά ὁ πνεῦμα ὁ πιστός , ὡς καί ἐκ αὐτός ὁ Πατρός καί ὁ μαρτυρία ἀπό αὐτός λαμβάνω ὁ Λόγος καί υἱός , « πνεῦμα κύριος , » λέγω , ἐπί ἐμός , ὁ ἐνέχω χρίω ἐγώ . εὐαγγελίζομαι πτωχός ἀποστέλλω ἐγώ . » Αρα ὁ πνεῦμα καί χρίω ὁ υἱός , καί ἀποστέλλω · ἀλλά καί ὁ Πατήρ ἐκ ἄμφω υἱός καί πνεῦμα ἀποστέλλω . ᾿Οπως δέ οὗτος , αὐτός ὁ Πατρός οὕτως διά Ησαίου ὁ προφήτης λέγω ἀκούω · « ἀκούω ἐγώ , Ιακώβ καί Ισραήλ , ὅς ἐγώ καλέω · Εγώ θεός πρῶτος , ἐγώ καί μετά οὗτος · καί πλήν ἐγώ θεός οὐ εἰμί . Εγώ χείρ ἐγώ θεμελιόω ὁ γῆ , καί ὁ πνεῦμα ἐγώ ἐσταρέτωσε ὁ οὐρανός . Εγώ πᾶς ὁ ἄστρον ἐντέλλω . καί νῦν κύριος ἀποστέλλω ἐγώ . » Αρα ὁ Πατήρ εἰμί ἐνταῦθα ὁ λέγω το · « ᾿Απέσταλκέ ἐγώ . » ᾿Ορᾷς ὁ ἰσοτιμία ὁ τρεῖς πρόσωπον ὁ ὑπερατᾶς θεότης ; ᾿Οτε ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἀποστέλλω ἐκ ἄμφω , ὡς ὁμοούσιος ἀποστέλλω Πατρός καί υἱός . ᾿Οτε δέ ὁ υἱός ἐκ ὁ Πατρός , ὡς ὁμοούσιος καί ὁ πνεῦμα . ᾿Οτε δέ ὁ Πατήρ ἐκ ὁ υἱός καί ὁ πνεῦμα , ὡς ὁμοούσιος . εἶπον τοίνυν ὁ μέγας Αθανάσιος , ὁ ἐκπορεύω ὁ Πατρός πνεῦμα , δηλόω ὅθεν ἔχω ὁ πνεῦμα ὁ ὕπαρξις , ἐκ μόνος πλήν ὁ Πατρός . λέγω δέ πάλιν οὕτως ὁ πνεῦμα ἐκ ὁ Πατρός , ὡς παρά ὁ Λόγος ὁ ἐκ Πατρός , ὁ ἰσοτιμία δηλόω Πατρός καί υἱός , κατασυχωνη ἐν οὗτος ὁ ἄθεος ᾿Αρειον , ὅς κτίσμα λέγω , καί οὐ θεός ὁ υἱός · οἷος οὗτος λέγω πρός αὐτός · ΩΩ ἀθής ᾿Αρειε , οὕτως ὁ ἐκπορεύω πνεῦμα ὁ Πατρός , παρά ὁ ὑπό σύ βλασφημέω υἱός ἐλλάμπω καί δίδωμι ὁ πιστός κατά ὁ αὐτός ἐνέργεια καί δωρεά , ὡς καί ἐκ αὐτός ὁ συναιδιον Πατρός . ᾿Οτι δέ οὗτος τοιοῦτος ἔχω ὁ τρόπος , ὁράω τίς γράφω πρός ὁ ἐπίσκοπος ὁ Σεραπίων , ὁ ὁ ἀθανασία ἀξιόωνυμος οὗτος Πατήρ . Τά αὐτός γάρ λέγω , καί