athanasius-theology.sermo-ad-antiochum-ducem-sp pg028_0304.1
Ἀπετύπωμε γὰρ ἡμᾶς ἡ ἀπάτη τοῦ βίου , καὶ οὐκ ἐγνώμεν μυστήρια Θεοῦ , οὐδὲ μισθὸν εἶναι τὸ σύνολον ἡλπίαμεν δόξης · καὶ διὰ τοῦτο τριβοὺς ἀνομίας ἐνεπλήσθημεν . Διωδέσαμεν δὲ τρίβους ἀβάτους , δηλαδὴ τῆς θείας ἐπισκοπῆς · τὴν δὲ ὁδὸν Κυρίου οὐκ ἐγνώμεν . Καὶ τὸς ὁ πλοῦτος δὲ μετὰ ἀλαζονείας συμβέβληται ἡμῖν · παρήλθεν ἐκεῖνα πάντα ὡς σκιά καὶ ὡς ἄγγελος παρατρέχουσα , καὶ ὡς ναὺς διεργομένη κυμαινόμενον ὕδωρ , ἥς διαβάτης , οὐκ ἔστιν ἔγνω εὑρεῖν , οὐδὲ ἀτραπὸν τροπαῖος αὐτῆς ἐν κύμασιν . Ἡ ὡς ὄρνέων διαπτάντος ἀέρα , οὐδὲν εὑρίσκεται τεχνήριον πορείας . Παρήλθεν ἐκεῖνα πάντα , τοῦτο τὸ πῦρ ἡμῖν ἀφέντα , χληρονομήσαι εἰς πάντας διαμένουσαν αἰῶνας . Δικαία ἡ κρίσις σου , ὦ Θεός · ταῦτα γὰρ λέγοντες οὐδέποτε πεισθεῖσα λοιπὸν · ἐκαλούμεθα , καὶ οὐχ ὑπήκουομεν · ἐνουθετοῦμεθα , καὶ οὐ προσέχομεν . Περὶ τούτων καὶ' ἐκάστην ἡμέραν ἐδιδασκάμεθα τῶν δεινῶν , καὶ κατεφρονοῦμεν τῶν λεγομένων · οὐκ ἐλύπει ἡμᾶς τότε κλὴν μικρὸν τὰ περὶ τούτων ῥήματα · ἐπελοῦν ἂν σφόδρως οὕτως ἐλύπει τὰ πράγματα · ἤρως ἡμῖν ἐνομιζετο τὰ νῦν ἡμῖν συνέγνστα τῶν ζωῶν . Τοῦτο συνεχῶς ἐπάθωμεν · Ὦ τῆς βάρυμίας ! Ὦ τῆς ἀπάτης ! Ὦ τῶν κακῶν βουλευμάτων ! Ὦ τῶν πονηρῶν συναλλαγμάτων ! Ὦ τοῦ θαύματος τῆς ἐπὶ τούτοις τοῦ Θεοῦ δικαίας κρίσεως καὶ ἀποφάσεως ! Πῶς ἐκάστου τῶν ἡμετέρων ἁμαρτημάτων εἴδους πρόσφορον ἡμῖν ἀντέδωκε βάσανον ! δι' οἴκτρὰν γὰρ καὶ ἀπόπτυστον σαρκὸς ἡδονήν , ταύτην ἔχειν τὴν φοβερὰν δικαίως κατεκρίθημεν γένναν · τὸν ζόφον καὶ τὸ σκότος τοῦτο οἴκειν κατεκρίθημεν . Ἐπειδὴ ἠγαπήσαμεν πάντα τὰ αἰσχρά , καὶ πάντων ὁμοῦ τῶν θείων ἀγαθῶν καταφρονήσαντες , τὰ ἱππικὰ καὶ τὰ θέατρα καὶ τὰ κυνηγέσια προετιμήσαμεν , ἐν οἷς δαιμόνων ἐχόρευον δῆμοι , καὶ πᾶσα θεία ἄγγελων ἀπὴν σκοπιά καὶ ἐπιγνώσις . Ἐνθα τὸ μὲν σερνὸν τῆς εὐχρηστύντης πολλοῖς καθυβρίζετο τρόποις · τὸ δὲ τῆς ἀκολασίας κακὸν τε καὶ βέβηλον ἐξεμύνετο . Δικαίως τοῦ φωτὸς ἐστερήθωμεν νῦν , ὅτι πρὸς δόξαν τοῦ ποιητοῦτος Θεοῦ τὴν κτίσιν κατὰ τὴν πρόσκαιρον ἡμῶν ζωὴν οὐκ ἐθεασάμεθα · ἀλλ' ἐμολύνσαμεν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἡμῶν καὶ τὰ ὦτα καὶ γλῶσσαν , μᾶλλον δὲ τὴν κατ' εἰκόνα Θεοῦ γεγενημένην ψυχὴν πᾶσι τοῖς τοῦ Θεοῦ μισουμένοις θεάμασι τε καὶ ἀκοῖσμασι καὶ ῥήμασι , καὶ ταῖς κατ' ἀλλήλων βασανίαις ἐφθείραμεν , εἰς δὲ τὸν τάρταρον τοῦτον ἀπεβρίθην , πῆξει καὶ βυθῷ κατ' αὐτὸν τρυχόμενοι δεινῶς . Ἐπειδὴ τῆς μὲν ὑψηλῆς καὶ τῶν ὑψηλῶν καὶ θείων προεισόνων ταπεινοφροσύνης προεξίμαμεν τὴν ὑπερηφανίαν , καὶ τὸ τῆς ἀρετῆς στενὸν τε καὶ σύντονον διὰ τὴν τῆς σαρκὸς ὑπερβάλλουσαν θρύλην τε καὶ διάθεσιν ἀπεωσάμεθα .
Lemmas: απετυπωμος γάρ ἐγώ ὁ ἀπάτη ὁ βίος , καί οὐ γιγνώσκω μυστήριο θεός , οὐδέ μισθός ἔρχομαι ὁ σύνολος ἑλπίζω δόξα · καί διά οὗτος τρίβος ἀνομία ἐμπίμπλημι . Διώδης δέ τρίβος ἄβατος , δηλαδή ὁ θεῖος ἐπισκοπή · ὁ δέ ὁδός κύριος οὐ γιγνώσκω . καί τός ὁ πλοῦτος δέ μετά ἀλαζονεία συμβάλλω ἐγώ · παρέρχομαι ἐκεῖνος πᾶς ὡς σκιά καί ὡς ἄγγελος παρατρέχω , καί ὡς ναῦς διέργω κυμαίνω ὕδωρ , ὅς διαβάτης , οὐ εἰμί γινώσκω εὑρίσκω , οὐδέ ἀτραπός τροπαῖος αὐτηες͂ς ἐν κῦμα . ὁ ὡς ὄρνις διαπέταμαι αέρας , οὐδείς εὑρίσκω τεχνήριον πορεία . παρέρχομαι ἐκεῖνος πᾶς , οὗτος ὁ πῦρ ἐγώ ἀφίημι , χληρονομηδομαι εἰς πᾶς διαμένω αἰών . Δίκαιος ὁ κρίσις σύ , ὦ θεός · οὗτος γάρ λέγω οὐδέποτε πείθω λοιπός · καλέω , καί οὐ ὑπακούω · νουθετέω , καί οὐ προσέχω . περι οὗτος καὶι ἕκαστος ἡμέρα διδάσκω ὁ δεινός , καί καταφρονέω ὁ λέγω · οὐ λυπέω ἐγώ τότε κλῆς μικρός ὁ περί οὗτος ῥῆμα · πελάζω ἄν σφοδρός οὕτως λυπέω ὁ πρᾶγμα · ἥρως ἐγώ νομίζω ὁ νῦν ἐγώ συγγιγνώσκω ὁ ζωή . Τοῦτης συνεχής πάσχω · ὦ ὁ βαρυεις ! ὦ ὁ ἀπάτη ! ὦ ὁ κακός βούλευμα ! ὦ ὁ πονηρός συνάλλαγμα ! ὦ ὁ θαῦμα ὁ ἐπί οὗτος ὁ θεός δίκαιος κρίσις καί ἀπόφασις ! Πῶς ἕκαστος ὁ ἡμέτερος ἁμάρτημα εἶδος πρόσφορος ἐγώ ἀντιδίδωμι βάσανος ! διά οἰκτρός γάρ καί ἀπόπτυστος σάρξ ἡδονή , οὗτος ἔχω ὁ φοβερός δίκαιος κατακρίνω γέννα · ὁ ζόφος καί ὁ σκότος οὗτος οἰκέω κατακρίνω . Ἐπειδή ἀγαπάω πᾶς ὁ αἰσχρός , καί πᾶς ὁμοῦ ὁ θεῖος ἀγαθός καταφρονέω , ὁ ἱππικός καί ὁ θέατρον καί ὁ κυνηγέσιον προτιμάω , ἐν ὅς δαίμων χορεύω δῆμος , καί πᾶς θεῖος Άγγελος ἄπειμι σκοπιά καί ἐπίγνωσις . ἔνθα ὁ μέν σερός ὁ εὐχρηστύντης πολύς καθυβρίζω τρόπος · ὁ δέ ὁ ἀκολασία κακός τε καί βέβηλος ἐξεμύνετο . δίκαιος ὁ φάος στερέω νῦν , ὅτι πρός δόξα ὁ ποιητός θεός ὁ κτίσις κατά ὁ πρόσκαιρος ἐγώ ζωή οὐ θεάομαι · ἀλλά μολύνω ὁ ὀφθαλμός ἐγώ καί ὁ ἄτη καί γλῶσσα , μᾶλλον δέ ὁ κατά εἰκών θεός γίγνομαι ψυχή πᾶς ὁ ὁ θεός μισέω θέαμα τε καί ακοιπεισμα καί ῥῆμα , καί ὁ κατά ἀλλήλων βάσανος φθείρω , εἰς δέ ὁ τάρταρος οὗτος ἀπεβρίθην , πῆξις καί βυθός κατά αὐτός τρύχω δεινός . Ἐπειδή ὁ μέν ὑψηλός καί ὁ ὑψηλός καί θεῖος προείδω ταπεινοφροσύνη προεξίμαμεν ὁ ὑπερηφανία , καί ὁ ὁ ἀρετή στενός τε καί σύντονος διά ὁ ὁ σάρξ ὑπερβάλλω θρύλος τε καί διάθεσις ἀπωθέω .